open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tribadismo

An **tribadismo** ( ) o **tribbing**, komun na midbid bilang **pagguntingan** na posisyon, iyo an lesbian sexual practice na kun saen an sarong babayi pigkukuskus an saiyang bulba kontra sa hawak kan saiyang partner para sa sekswal na stimulasyon, urog na para sa stimulasyon kan itil. Posibleng imbwelto diyan an vulva-sa-vulva na contact o an pagkuskusan kan vulva sa paa kan partner, tulak, lubot, takyag, o ibang parte kan hawak (dai kabali an nguso). Sarong klase nin sex positions iyo an pigpapraktis, kabali an misyonerong posisyon.

An terminong *tribadismo* orihinal na encompassed na pagtubod kan sosyedad dapit sa kakayahan kan mga babayi na igwa nin penetrative sexual partners. An mga babayi na pig-aakusahan na nagin penetratibo durante kan sekswal na aktibidad nagin subject tanganing tuyawon o padusahan. Sa modernong panahon, an termino tipikal na nanonongod sa manlaenlaen na porma nin non-penetrative sex sa pag-ultanan kan mga babayi. Posibleng imbwelto diyan an penetrasyon sa putay sa paagi kan paggamit kan mga muro, sarong dildo o double penetration dildo.

Analogous iyan sa frot, na iyo an putoy-sa-putoy na contact sa pag-ultanan kan mga lalaki.

## Toltolan
Desyerto kan Thar

An **Desyerto kan Thar**, midbid man bilang **Great Indian Desert**, iyo an arid region sa amihanan-solnopan kan subkontinenteng Indio na nasasakopan an area nin  sa Indya asin Pakistan. Iyo iyan an ika-18 pinakadakulang desyerto sa kinaban, asin iyo an ika-9 na pinakadakula na mainit na subtropikal na desyerto.

Haros 85% kan Desyerto kan Thar yaon sa Indya, asin haros an 15% yaon sa Pakistan.  An Desyerto kan Thar haros 4.56% kan kabilugan kan heograpikal na rona kan Indya.

## Toltolan
Lalaking bakla

An mga **lalaking bakla** iyo an mga lalaking homosekswal. An ibang bisexual asin homoromantikong lalaki posibleng identipikaron a  saindang sadiri bilang *[[bakla]]*, asin an nagkapirang gay men pigmimidbid an saindang sadiri bilang *[[queer]]*. An mga makasaysayan na terminolohiya para sa mga gay men kabali an *[[Sexual inversion (sexology)|inverts]]* asin *[[Uranian (sexology)|uranians]]*.

An mga bakla padagos nakakaatubang nin signipikanteng diskriminasyon sa dakulang kabtang kan kinaban, urog na sa kadaklan kan Asya asin Aprika. Sa Estados Unidos, dakol na bakla an nakakaranas nin diskriminasyon sa saindang pan-aroaldaw na buhay, minsan ngani an ibang baklang ladlad naabot na an nasyunal na trayumpo asin prominence.

## Toltolan
Mga tataramon na Indo-Aryan

An mga **Tataramon na Indo-Aryan** (o kun minsan mga **tataramon na Indiko** iyo an sanga kan tataramon na Indo-Iranian sa pamilya kan tataramon na Indo-Europeo. Poon kaidtong kaamayi kan ika-21 na siglo, igwa sinda nin labi sa 800 milyon na parataram, pangenot na konsentrado sa Indya, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh, Nepal asin Maldives. Dugang pa, apwera sa Subkontinenteng Indio, dakulang immigrant asin expatriate na komunidad nin parataram nim Indo-Aryan an nakaistar sa Amihanan-Solnopan na Europa, Sulnopan na Asya, Amihanan na Amerika, Karibiyan, Habagatan-subangan na Aprika, Polinesyo asin Australya, kaiba an nagkapirang milyon na parataram nin mga tataramon na Romani pangenot na konsentrado sa Habagatan-subangan na Europa. Igwa nin labi sa 200 na midbid na mga tataramon na Indo-Aryan.

## Toltolan
TNTrio

An **Truth & Transparency Trio ** (TNTrio) sarong grupo na binibilog nin tolong tawo na sinda Augusto "Gus" Lagman, Eliseo Rio Jr., asin Franklin Ysaac na pigkekwestyon an resulta kan eleksyon heneral nin Filipinas na ginibo kan  Mayo 9, 2022.
## Sarong IP address 192.168.0.2

Sarong konkretong patunay na makaduda asin posibleng dakulang anomaliya an ginibo kan COMELEC iyo soboot an paggamit nin saro sanang pribadong IP address 192.168.0.2 an  inagihan kan 98.8 porsyento kan Metro Manila VCMs, 95.5 porsyento kan Cavite asin 81 porsyento kan Batangas. An bagay na ini iyo an nadiskubre kan mga computer forensics examiners ni Eliseo Rio Jr., dating Undersecretary sa Dept. of Information and Coummunications Technology (DICT) sa irarom kan administrasyon ni Duterte taon 2017 - 2019.

Sa dakulang pagduda, an TNTrio nagsangat nin aksyon sibil na inaapod *mandamus*  sa Korte Suprema na ini magpaluwas nin orden sa "..Commission on Elections (COMELEC) na ti'moson an gabos na data rekords asin  transmission logs na iyo an base kan pagbilang kan boto sa eleksyon heneral kan Filipinas  ginibo kan Mayo 9, 2022."

Sa presente, iyo ini an  hinahalat ninda an aksyon na gigibohon kan Korte Suprema.

An mga myembro sa TNTtrio anas may hararom na adal sa sistema nin eleksyon sa Filipinas asin sa automated election na pinapadalagan kan Smartmatic, Inc bilang iyo an nagtataong impraestruktura sa teknolohiya nin computerization kan eleksyon

## Mga panluwas na takod

* https://www.youtube.com/watch?v=dyVw4qhApRA Lawyers and IT Experts Filed Cases Vs. COMELEC
## Toltolan
Pristacrus

An ***Pristacrus*** genus kan  alimbubuyog sa pamilya Carabidae. Igwa nin mga limang species nalaladawan sa *Pristacrus*, nakukua sa Madagascar.

## Species
Igwang limang species nababali sa genus *Pristacrus*:
* *[[Pristacrus binotatus]]* (Klug, 1833)
* *[[Pristacrus laticollis]]* (Gory & Laporte, 1837)
* *[[Pristacrus ranomafanae]]* Kavanaugh & Rainio, 2016
* *[[Pristacrus rotundatus]]* (Fairmaire, 1892)
* *[[Pristacrus semipiceus]]* (Fairmaire, 1887)

## Toltolan
Masahe

An **masahe** iyo an manipulasyon kan malomoy na tisyu kan hawak. An teknik sa pagmasaker komun na pig-aaplay sa mga kamot, muro, siko, tuhod, takyag o bitis. An katuyohan kan masahe sa pangkagabsan iyo an pagbulong sa stress kan hawak o sa kulog kan hawak.

## Etimolohiya
An kataga naggikan sa Franses  'friction of kneading', na kun saen, iyan man, naggikan sa katagang Arabo na  *massa* mangahulogan na 'to touch, feel'. an Portuguese  'knead', gikan sa Latin na  nangangahulugan na 'mass, dough', o an Greek verb  () 'to handle, touch, to work with the hands, to knead dough'.

Sa kabaliktaran, an kataga sa suanoy na Griyego para sa masahe iyo an  asin an Latin iyo an .

## Toltolan
Nipah virus

An **Nipah virus** iyo an dara kan paniki, zoonotic virus na nagkakawsa nin Nipah virus infection sa mga tawo asin ibang mga hayop, an helang igwa nin halangkaw na mortality rate. Dakulon na outbreaks an helang na kawsa kan Nipah virus an nangyari sa North East Africa asin Southeast Asia. An Nipah virus nabibilang sa genus na *Henipavirus* kaiba an Hendra virus, na nagkawsa man nin disease outbreaks.

### Emergence
An enot na kaso kan Nipah virus infection nanotaran kaidtong 1998, kan an outbreak kan neurological asin respiratory disease sa mga urigan kan peninsular Malaysia nagkawsa nin 265 human cases, na may 108 na kagadanan. An virus ginibong isolated kan suminonod na taon kaidtong 1999. This outbreak resulted in the culling of one million pigs. In Singapore, 11 cases, including one death, occurred in abattoir workers exposed to pigs imported from the affected Malaysian farms. The Nipah virus has been classified by the Centers for Disease Control and Prevention as a Category C agent. An ngaran na "Nipah" nanonongod sa lugar, Sungai Nipah (literal na *'[[Nypa fruticans|nipah]]* salog') sa Port Dickson, Negeri Sembilan, an ginunuan kan kaso sa tawo na gikan sa kun saen an Nipah virus enot na ginibong isolated. An Nipah virus iyo an saro sa nagkapirang viruses inidentipikar kan WHO bilang sarong posibleng magin kawsa kan maaboton na epidemya sarong bàgong  plano na pina-urog pagkatapos kan Ebola epidemic para sa tulos tulos na pagsaligsig asin pag-paurog bago asin durante kan epidemya pasiring sa bàgong diagnostic tests, bakuna asin mga bulong.

## Toltolan
Pliti

Ang **pliti** o **plete** (hale sa Espanyol, 'flete' (Ingles) freight charge, cargo, freight)    iyo an bayad kan pasahero para sa sarong sistemang pampublikong transportasyon: rail, bus, taxi, asbp.

## Mga gamit
An pliti na ibinayad iyo an ambag sa operational costs kan imbweltong transport system, kun bakong parsyal (huli ta iyo an parating kaso sa publicly supported systems) o sa kabilugan.  An kabtang kan operating costs nasasakopan kan pliti - an farebox recovery ratio - tipikal na nagkakalaen poon sa 30%-60% sa North America asin Europe, na an ibang rail systems sa Asia labi sa 100%.

## Toltolan
Tuka

An **tuka** iyo an panluwas na anatomical structure na manonoparan kadaklan sa mga gamgam, alagad siring man sa baoo, non-avian dinosaurs asin sa kadikit na mga mamalya. Piggagamit an tuka para sa pagkakan, preening, pagmanipula sa mga bagay, paggadan sa mga prey, pakikipaglaban, paghanap nin kakanon, pagsigay, asin pagpakakan sa mga ugbon.
Hilot

An **hilot** (/HEE-lot/) iyo an suanoy na Filipinong arte nin pagparahay. Naggagamit iyan nin manipulasyon asin masahe tanganing makamtan an resulta kan pagbulong, minsan ngani an teknik nagkakalaen sa lambang parahilot. Nagbutwa iyan gikan sa shamanic tradition kan suanoy na mga Pilipino na parabulong na pigkokonsiderar an praktis na ginuno suboot gikan sa saindang pangapodan sa bisyon o namundág na igwa na nin siring na kakayahan.

## Toltolan
Madhya Pradesh

An **Madhya Pradesh** (, ; nangangahulugan na 'central province') iyo an estado sa central India. An saiyang kabisera iyo an Bhopal, asin an pinakadakulang syudad iyo an Indore, na an Gwalior, Jabalpur, Ujjain, Dewas, Sagar, Satna, asin Rewa iyo an mga mayor na syudad. An Madhya Pradesh iyo an ikaduwang pinakadakulang estado kan Indya segun sa hiwas asin an ikalimang estado segun sa populasyon na igwa nin labi sa 72&nbsp;milyon na nakaistar. Napapalibotan iyan kan mga estado nin Uttar Pradesh sa northeast, Chhattisgarh sa subangan, Maharashtra sa habagatan, Gujarat sa solnopan, asin Rajasthan sa northwest.

## Toltolan
Kanal nin Panama

An **Kanal nin Panama** (Espanyol: Canal de Panamá) sarong artipisyal na agihan sa tubig, 82 km (51 ml) hinonggad sa Panama na nangyari tinatakod an Dagat Atlantiko sa Dagat Pasipiko paagi nin pagbaktas sa Istmo nin Panama, asin ini nagin dalaydayan kan maritimong komersyo. May barat sa magkaibong na poro na natipon nin tubig pasiring sa Danaw Gatun na ini saro man na artipisyal na danaw na ginibo para ini mapataas an maaging dagat-sasakyan. An Danaw Gatun artipisyal na ginibo, 26 metro (85 pye) an langkaw sa lebel nin dagat, na nahaman paagi nin pagsagop kan Salog Chagres asin Danaw Alajuela, ngani mainaan an trabahong paghonggad sa paggibo kan kanal. Dangan an dagat-sasakyan winawa'wa' luwayluway sa ibong na poro. Mga 200,000,000 na litro (52,000,000 US gal) nin tubig-ta'bang an inuusar sa sarong agihan nin bapor.

An Kanal nin Panama sarong gutosan nin pagbyahe na naiinaan na gayo an oras nin  pagsakay haleng Dagat Atlantiko pasiring Dagat Pasipiko. Ta kun dai ining gutos na ruta, an byahe malikaw pa sa peligrosong paghanggilid sa Cape Horn pasiring bandang habagatan sa rawis kan Sud Amerika na an siring na pagsakay maagi sa Drake Passage o sa Itiot nin Magellan. 
An Kanal nin Panama iyo an saro pinakadakula asin pinakadipisil na proyekto   
inhenyeriya na pinagkasibotan.

An Colombia, Pransya, asin ngapit an Estados Unidos kontrolado an teritoryo sa palibot kan piggigibong konstruksyon. An Pransya pinu'nan an trabaho kan kanal kan taon 1881, alagad ini nagpondo huli sa pagkukulang nin pagtubod kan mga namumuhunan sa proyekto gibo kan grabe an mga problema inhenyeriya na nagruluwasan asin man huli sa halangkawon an bilang nin nagagadan na mga trabahdor sa sityo. An Estados Unidos iyo an nagsangle magkapot kan proyekto kan 1904 asin ini natapos saka nabuksan kan taon 1914. An EU dagos na nagkakapot kan kanal asin kan paralibot sa  Panama Canal Zone sagkod kan oras na nahaman an inapod na Tratado Torrijos–Carter na sa ri'gon kaini ipig-intrega na an operasyon kan kanal sa Panama taon 1977. Paka'ayaw nin peryodo na magkasi pig'papadalagan kan Amerika asin Panama an kanal ini kan taon 1999. Sa presente ini  minamanehar asin pinapadalagan na kan Panama Canal Authority, sarong ahensyang rogaring kan gobyerno nin Panama.

An orihinal na mga barat mga  33.5 metro  (110 ft) an lakbang. May ikatolo, na mas halakbang na dalan nin mga barat an ginibo sa pag'ultan nin Septyembre 2007 asin Mayo  2016. An pinalakbang na agihan-tubig nagpoon komersyal na operasyon kan Hunyo 26, 2016. An mga bagong barat nakakapaagi na nin mas darakulang mga barko.

Poon kan an kanal pig-entrega kan E.U. sa Panama an operasyon kan 1999, ini nagbunga nin $10 billion na direktang income para sa nasyon nin Panama asin an kanal nag'aambag nin 40 porsyento sa GDP kaini, kun ibabali pa an mga kadaramay na mga aktibidad ekonomiko igdi. Mga 35 abot 40 dagat-sasakyan an nabaktas igdi aro-aldaw, asin an kanal piglalaloman na makakadakop  6 na porsyento kan maritimong komersyo nin kinaban.

## Toltolan
Dreatin

An **Dreatin** sarong baryo sa Munisipalidad nin Dragoman, Sofia Province, solnopan nin Bulgaria.

## Toltolan
Venus Italica

An **Venus Italica** sarong marmol mna iskultura na pigkontrata ni Napoléon Bonaparte asin pighaman ni Italyanong iskultor na si Antonio Canova. Si Canova natapos an trabahong orihinal kan 1802 asin duwa pang pighaman na modelo kaini  na saiyang natapos kan 1819. An obra kuta iyo an kasalida sa *[[Venus de Medici]]* na iskultura, na sarong kopya kan antigong trabaho ni Cleomenes nin Atena, na sinamsam, dinara sa Pransya, asin ikinaag sa Louvre kan 1802 sa pagboot ni Bonaparte. Pakababa sa pwesto ni Napoleon an *Venus de Medici* ibinalik sa Italya kan 27 Desyembre 1815 asin poon kaidto nakaprentera sa *Room of Venus* sa *Galleria Palatina* duman sa Palazzo Pitti sa Florence.

## Toltolan
Hiranmoy Ghoshal

Si **Hiranmoy Ghoshal** sarong Bengali'ng parasurat, diplomatiko, parapalis asin linggwista gikan West Bengal, Indya. Siya sarong tagalektura sa University of Warsaw. Si Ghoshal sarong poligloto na nakakataram nin 26 lenggwahe. Siya taga-ispiya ki  Netaji Subhas Chandra Bose.

## Kaamayi nin buhay asin edukasyon
Siya namundag kan 7 Agosto 1908 sa Calcutta (ngonyan Kolkata). Kan 1929, si Ghoshal naggradwar sa University of Calcutta na may degree sa Pilosopiya Romance Studies. Dangan siya nagpasiring Inglaterra ta maadal abogasiya. Kan 1934, siya naghubo' sa Polonya, kun saen siya nagin paralektura asin maestro sa foreign language sa University of Warsaw. Kan 1940, siya asin saiyang kailusyon naghale na sa Polonya asin nag'estar sa Indya. Durante kan saiyang pag'estar sa Indya, siya nagsurat asin nagpublikar kan saiyang memoir sa September Expedition asin kan buhay niya sa okupadong Polonya. Siya nagtrabaho man sa opisina sa Mumbai sa Ministry of Labor and Social Welfare poon pa kan 1943, kun saen pigtokar niya an isyu manongod sa mga Polakong refugee.

## Karera literaryo
Si Ghoshal nagsurat nin siyam na libro sa tataramon na Bengali, duwang libro sa Ingles, asin dakul na mga halipot na osipon, mga artikulo asin mga rebyu. Siya nagpalis man sa Bengali nin dakul na klasikong mga literaturang Polako, kabali diyan an Quo Vadis ni Henryk Sienkiewicz, an The Peasants ni Władysław Reymont asin an nobela ni Bolesław Prus.

## Toltolan

'
Aktibismo

An **aktibismo** (o adbokasiya) pigbibilog kan mga paghingoa na magbusol, magpatunong, magdirekta, o makiaram sa mga repormang pansosyedad, pampolitika, pang-ekonomiya, o pangkapalibotan na may katuyohan na gumibo nin mga pagbabago sa sosyedad pasiring sa pigtutubodan na mas dakulang karahayan. An mga klase nin mga aktibismo nagkakalaen poon sa pagpagibo nin mandato sa komunidad (kaiba an pagsurat nin mga surat sa mga diyaryo), pagpirma nin petisyon sa mga opisyal sa gobyerno, pagbali o pag-ambag sa mga kampanya sa politika, piling pagtangkilik o boykot nin mga negosyo, asin demonstratibong klase nin aktibismo siring kan mga *rally* (o pagtiripon), pagmartsa sa tinampo, welga, *sit-in*, o pag-ayuno (o gutom bilang protesta).

Mapupwedeng isagibo an aktibismo sa pang-aroaldaw sa manlaenlaen na paagi, kabilang an pagtogdas nin arte (*artibismo*), pag-*hack* nin kompyuter (*hacktivism*), o sa simpleng paagi non pagpili kun pano gagastuson an saindang kwarta (aktibismong ekonomiko). Halimbawa, an pagsayuma na bakalon an mga gubing o produkto gikan sa sarong kompanya bilang sarong protesta tumang sa eksploytasyon kan mga trabahador kan kompanyang idto na mapupwedeng trataron na sarong ekspresyon nin aktibismo. Mala ngani, naggikan parati an pinakanahihiling asin pinakamaimpluwensyang aktibismo poon sa iribahan na paghiro, kun saen dakol na indibidwal an nag-oorolay tanganing isagibo an hirong protesta na magka-iriba tanganing magkaigwa nin sarong mas dakulang epekto. Kilala bilang kilusang panlipunan ang sama-samang pagkilos na may layunin, organisado, at nanatili sa isang panahon.

## Toltolan
Adbokasiya

An **adbokasiya** iyo an aktibidad kan sarong indibidwal o grupo na igwa nin katuyohan na makaimpluwensya sa that aims to influence pagdesisyon sa laog kan politikal, ekonomiko, asin mga sosyal na institusyon. An adbokasiya kabali an mga aktibidad asin publikasyon tanganing makaimpluwensya sa pampublikong polisiya, ley asin badyet sa paagi kan paggamit kan katotoohan, an saindang relasyon, an media, asin an pagmensahe tanganing makaedukar nin gobyerno opisyal asin sa publiko. An adbokasiya pwedeng kabali an mga aktibidad na an sarong tawo o organisasyon nagsasairarom, kabali an media campaigns, public speaking, pagkomisyon asin pagpublikar nin mga saligsig. An lobbying (parati kan lobby groups) iyo an porma nin adbokasiya na kun saen an direktang approach iyo an piggigibo kan mga lehislador sa sarong espisipikong isyu o espesipikong pidaso nin lehislasyon.

## Toltolan
Gobyerno lokal

An **gobyerno lokal** iyo an pangkagabsan na termino para sa pinakahababang tiers kan public administration sa laog kan partikular kan soberanong estado. An partikular na paggamit kan katagang gobyerno espesipikong nanonongod sa sarong lebel nin administrasyon na kapwa heograpikong lokalisado asin igwa nin limitadong poder.

An komun na designadong mga ngaran para sa mga entidad kan gobyerno lokal kabali an estado, probinsya, rehiyon, canton, department, kondado, prepektura, distrito, syudad, township, banwaan, borough, parokya, munisipalidad, shire, village, ward, local service district and local government area.
Senado

An **Senado** (Senate) iyo an kapulungan kan mga lehislador na parating pig-aapod na *halangkaw na kapulungan* (upper house). An mga myembro kan senado iyo an pig-aapod na **senador**. Sa ibang nasyon siring kan Estados Unidos asin Filipinas, an mga myembro kan senado pig-eelihir sa pirilian mantang sa ibang nasyon siring kan Canada, an mga myembro kan senado ay minatanda (appointed) kan gobernador heneral sa abiso kan sarong primer ministro.
Istmo

An **istmo** (; {{plural form|**isthmuses**; ) sarong pidasong daga na hayapit kinokonekta an duwang darakulang kadagaan sa tahaw nin kadagatan na kuta kun mayo an tulay na siring, an duwang mahiwas na kadagaan magigin magkasuruway. 

Mayor na mga istmo sa kinaban:

* Istmo nin Panama sa Katangaan  Amerika
* Istmo nin Tehuantepec sa Katangaaan  Amerika 
* Kra Istmo sa Kadagaan nin Sur-subangan nin Asya 
* Istmo nin Suez pag'ultan nin Norte Aprika asin Habagatan nin Asya
* Istmo nin Karelia sa Europa 

May historikong importansya an mga minasunod na istmo:

* Istmo nin Corinth sa Gresya
* Istmo nin Catanzaro sa Italya

## Toltolan
Lehislador

An **lehislador** iyo an tawong nagsusurat asin nagpapasar nin ley, urog na an tawong myembro nin lehislatura. An mga lehislador parating elihido kan mga tawo, alagad sinda pwede mamatanda, o namamana. An lehislatura posibleng supra-national (por ehemplo, an European Parliament), nasyunal (por ehemplo, an United States Congress), sub-national, siring kan mga estado kan Estados Unidos, An mga probinsya kan Canada o an mga Ländar kan Alemanya, o lokal (por ehemplo, lokal na otoridad).

## Toltolan
Primer ministro

An **primer ministro** iyo an pinakahalangkaw na ministro sa gabinete kan sangay kan ehekutibo kan gobyerno sa sistemang parlamentaryo. An posisyon sa parati, alagad bakong limitado, sa sarong politiko.

## Toltolan
Sistemang parlamentaryo

An **sistemang parlamentaryo** midbid man bilang **parlamentarismo**, namimidbidan sa paagi kan ehekutibong sangay kan gobyerno na nakadepende sa tuwiran o bakong tuwiran na suporta kan parlamento, na parating pigpapahatod sa paagi kan boto kan tiwala.

## Toltolan
Parlamento

An **parlamento** iyo an sarong klase nin lehislatura, igwa urog na kan mga nasyon na may sistema kan gobyernong ginuno sa sistemang Westminster kan United Kingdom.

Sa kasaysayan, an mga parlamento kabali an manlaenlaen na klase nin deliberative, consultative, asin judicial assemblies. An pigkokonsiderar na enot na modernong parlamento, iyo an Cortes of León, ginanap sa Kahadean kan León kaidtong 1188.

## Toltolan
Bhopal

An **Bhopal** (; ) iyo an kabiserang syudad kan estado kan Indya kan Madhya Pradesh asin an administratibong headquarters kan Bhopal district asin Bhopal division. Midbid iyan bilang *City of Lakes*, huli sa manlaenlaen na natural asin artipisyal na danaw. Saro man iyan sa pinakaberdeng syudad sa Indya. Iyo iyan an ika-16 na pinadakulang syudad sa Indya asin an ika-131 sa kinaban. Pagkatapos kan pormasyon kan Madhya Pradesh, an Bhopal dating parte kan distrito kan Sehore. Nagin iyan na *bifurcated* kaidtong 1972 asin sarong bàgong distrito, naporma an Bhopal. Flourishing kaidtong 1707, an syudad iyo an kabisera kan dating Estado kan Bhopal, sarong princely state kan British pinamayuhan kan Nawabs of Bhopal. Dakol na pamanang estruktura poon sa panahon na iyan kabali an Taj-ul-Masajid asin Taj Mahal. Kaidtong 1984, an syudad sinalanta kan Bhopal disaster, saro sa makuring industriyal na kalamidad sa kasaysayan.

## Toltolan
Indore

An **Indore** () iyo an pinakadakula asin pinakamatawong syudad sa estado kan Indya na Madhya Pradesh. Iyo iyan an consistently ranked bilang pinakamalinig na syudad sa Indya. Nagsisirbi iyan bilang headquarters kan Indore District asin kan Indore Division. Pigkokonsiderar man iyan bilang state education hub asin Manonompongan an mga campuses kan Indian Institute of Technology asin kan Indian Institute of Management. Manonompongan sa habagatan na tampi kan Malwa Plateau, sa promedyo na altitud na  above sea level, igwa iyan nin pinakahalangkaw na elebasyon sa gabos na mayor na syudad kan Central India. An syudad  solnopan kan kabisera kan estado na Bhopal. Iyan 57 km (35 mi) gikan sa Ujjain asin 35 kms (20 mi) gikan sa Dewas. An Indore igwa nin census-estimated 2011 populasyon nin 1,994,397 (municipal corporation) and 3,570,295 (urban agglomeration). An syudad distributed sa area nin daga na , piggigibo an Indore na pinakamatawong mayor na syudad sa central province.

## Toltolan
Suanoy na Griyego

An **Suanoy na Griyego** kabali an mga porma kan tataramon na Griyego na ginamit kaidtong suanoy na Gresya asin kaidtong suanoy na kinaban poon kaidtong 1500 BC sagkod kan 300 BC. Parati iyan pigbabanga sa minasunod na panahon: Mycenaean Greek (), Dark Ages (), an Archaic o Epic period (), asin an Klasikong panahon ().

## Toltolan
Jacek Sawaszkiewicz

Si **Jacek Sawaszkiewicz** (Septyembre 10, 1947 &ndash; Hunyo 11, 1999) sarong Polakong parasurat nin syensia'ng piksyon, satirista, asin man paraambag sa magasin na satirikal *Karuzela* asin sa Polakong radyo brodkast na *[[Polskie Radio]]* Szczecin.

Siya nagbungsod kan saiyang karera kan istoryang *Sanatorium* (*Karuzela* 1972). An pangenot niyang libro iyo an *Czekając* (1978). Siya man bantog kan saiyang trabaho sa mga piksyon na syensya sosyal, an seryeng *Kronika Akaszy*.

## Kadamotan
*(1978) *Czekając* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1978) *Mój tatko* (Iskry)
*(1979) *Przybysz; Wyznanie; Potestas* (Nasza Księgarnia)
*(1980) * Admirał Douglas Westrex; Kariera Johna Stoffhansenna; Cerebrak; Manekin* (Nasza Księgarnia)
*(1983) *Mistyfikacje; Raport; Guzik ; Pożegnanie; Życie rodzinne; Prawda* (Nasza Księgarnia)
*(1983) *Tatko i ja* (Krajowa Agencja Wydawnicza)
*(1985) *Z moim tatkiem* ([opowiadania satyryczne] Krajowa Agencja Wydawnicza)
*(1985) *Między innymi makabra* (Glob)
*(1986) *Wahadło* (Glob)
*(1988) *Mój tatko i cała reszta* (Krajowa Agencja Wydawnicza)

## Mga Nobela
*(1979) *Sukcesorzy* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1980) *Katharsis* (Iskry)
*(1982) *Eskapizm* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1981) *Kronika Akaszy. Inicjacja* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1982) *Kronika Akaszy. Skorupa astralna* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1984) *Kronika Akaszy. Metempsychoza* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1986) *Kronika Akaszy. Powtórka z Apokalipsy* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1986) *Stan zagrożenia* (Wydawnictwo Poznańskie)
*(1988) *Na tle kosmicznej otchłani* (Krajowa Agencja Wydawnicza)

## Bibliograpiya
* *Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej* - Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, 
* Polish Literary Bibliography

## Hilnga man
*Polish literature
*Polish writers
## Toltolan
Amburayan

An **Salog Amburayan** iyo an salog sa amihanan-solnopan na kabtang kan isla kan Luzon sa Filipinas. Naggikan iyan sa kabukidan kan Cordillera asin pig-aagihan an mga probinsya kan Benguet, La Union, asin Ilocos Sur, na igwa nin kabilugan na laba na , emptying sa Dagat Habagatan na Tsina. Pigtutubodan iyan na saro sa pinakahalabang salog sa amihanan na Luzon. Nag-ooperesir iyan nin dakol na manlaenlaen na kaugmahan asin excitement. Nagsisirbi an salog bilang kasagkoran sa pag-ultanan kan mga probinsya kan Ilocos Sur asin La Union.

## Toltolan
Cordillera Central (Luzon)

An **Cordillera Central** o **Kabukidan kan Cordillera** iyo an dakulaon na kabukidan na 320&nbsp;km (198 miles) an laba amihanan-habagatan asin 118&nbsp;km (73 miles) subangan-solnopan. An kabukidan kan Cordillera namomogtak sa amihanan na katahawan na  north-central parte kan isla kan Luzon, sa Filipinas. Nasasakopan kan kabukidan an mga probinsya kan Cordillera Administrative Region (Abra, Apayao, Benguet, Ifugao, Kalinga asin Mountain Province), siring man an kabtang kan subangan na Ilocos Norte, subangan kan Ilocos Sur, subangan kan La Union, amihanan-subangan kan Pangasinan, solnopan kan Nueva Vizcaya, asin solnopan kan Cagayan.

Sa amihanan, minatapos an kabukidan sa amihanan na baybayon kan Luzon sa may Babuyan Channel sa Ilocos Norte asin sa mga probinsya kan Cagayan. Sa saiyang habagatan-subangan na parte, an Central Cordillera nakatakod sa kabukidan kan Sierra Madre, an pinakahalabang kabukidan sa nasyon, sa paagi kan kabukidan kan Caraballo sa probinsya kan Nueva Vizcaya. Durante kan panahon kan kolonyal na Espanyol, an bilog na kabukidan inapod na *Nueva Provincia* (Bàgong Probinsya).

## Toltolan
Sierra Madre (Filipinas)

An **Sierra Madre** iyo an pinakahalabang kabukidan sa Filipinas. Nasasakopan an labi sa , nagdadalagan iyan poon sa probinsya kan Cagayan paibaba sa probinsya kan Quezon, pigbibilog an amihanan-habagatan na direksyon kan subangan na kabtang kan Luzon, an pinakadakulang isla kan archipelago. Napapalibotan iyan kan Kadagatan Pasipiko sa subangan, Cagayan Valley sa northwest, Central Luzon sa midwest, asin Calabarzon sa southwest. An ibang mga komunidad sa subangan kan kabukidan, sa may baybayon, bakong mauswag asin harayuon na marhay na an solamenteng akses iyo an paglunad sa eroplano o sa barko.

An pinakadakulang protektadong lugar kan nasyon iyo an Northern Sierra Madre Natural Park, namomogtak sa amihanan na parte kan kabukidan kan Isabela. An parke iyo an UNESCO tentative list para sa World Heritage List inskripsyon. An mga environmentalists, scholars, asin scientists pigpipirit an gobyerno na ibali an iba pang mga parke sa laog kan kabukidan kan Sierra Madre para sa UNESCO site na masakop sa enterong kabukidan poon sa Cagayan pasiring sa Quezon.

## Toltolan
Kabukidan kan Kalatungan

An **Kabukidan kan Kalatungan** iyo an kabukidan sa katahawan na kabtang kan probinsya kan Bukidnon, Filipinas. Iyo iyan an saro sa dikit na lugar sa probinsya na nasasakopan kan old growth or mossy forests. Nasasakopan kaiyan an lugar na haros 213.0134&nbsp;km2 (82.24493&nbsp;mi2), with about 113.7175&nbsp;km2 (43.90657&nbsp;mi2) pigmimidbid na parte kan critical watershed na lugar na dineklara sa irarom kan Presidential Decree 127, na inisyu kaidtong Hunyo 29, 1987 (Muleta-Manupali Watershed). An tubig gikan sa duwang salog , an Salog Muleta asin Salog Manupali, binaha an multimilyon piso na proyektong dam kan Philippine National Irrigation Administration (NIA). An salog nagde-drain pasiring sa Salog Pulangi, an lugar kan National Power Corporation hydroelectric dam.

## Toltolan
George Garcia

Si **George Erwin Mojica Garcia** sarong Filipinong abogado nagtutukaw bilang Chairperson of the Commission on Elections poon pa Hulyo 22, 2022. Dati siya nagsirbe bilang Commissioner of the Commission on Elections poon Marso 8, 2022 abot Hunyo 1, 2022.

## Toltolan
Kabukidan kan Rocky

An **Kabukidan kan Rocky**, midmid man bilang **Rockies**, iyo an mayor na kabukidan asin iyo an pinakadakulang sistema nin bukid sa Amihanan na Amerika. An Kabukidan kan Rocky igwa nin laba na  sa straight-line distance gikan sa pinakaamihanan na parte kan solnopan na Canada, pasiring sa New Mexico sa habagatan-solnopan na Estados Unidos. Depende sa pagkakalaen kan mga depinisyon sa pag-ultanan kan Canada asin kan U.S., an saiyang amihan na terminus namomogtak sa amihanan na Terminal Range kan British Columbia habagatan kan Liard River asin subangan kan the Trench, o sa amihanan-subangan kan pamitisan kan Brooks Range/British Mountains na nakaatubang sa baybayon kan Dagat Beaufort sa pag-ultanan kan Salog Canning asin kan Salog Firth sa kasagkoran kan Alaska-Yukon. An saiyang pinakahabagatan na punto iyo an harani sa Albuquerque area kataid kan Rio Grande rift asin amihanan kan Kabukidan kan Sandia–Manzano Mountains. Huli sa pagigin pinakasubangan na kabtang kan Cordillera kan Amihanan na Amerika, an Rockies napapalaen sa tectonically younger na kabukidan kan Cascade asin Sierra Nevada, na ki saen an duwa manonompongan na harayo sa saindang solnopan.

## Toltolan
Kabukidan

An **kabukidan** iyo an serye nin bukid o bulod na nakahilera sa sarong linya asin konektado sa halangkaw na daga. An **mountain system** o **mountain belt** iyo an grupo nin kabukidan na magkaagid sa porma, estruktura, asin alignment na minalataw sa parehong kawsa, parating orogeny. Napoporma an kabukidan huli sa manlaenlaen na heolohikal na mga proseso, alagad an kadaklan kan mga signipikante sa Kinaban iyo an resulta kan plate tectonics. Manonompongan man an kabukidan sa dakul na planetaryong mga bagay sa Sistemang Solar asin posibleng sarong tampok kan kadaklan na terestriyal na planeta.

## Toltolan
Salog Cagayan (Mindanao)

An **Salog Cagayan**, midbid man bilang **Salog Cagayan de Oro**, iyo an saro sa mga salog na nagde-drain sa amihanan na katahawan kan isla kan Mindanao Filipinas. An salog igwa kan saiyang headwaters sa Kabukidan kan Kalatungan asin sa Kabukidan kan Kitanglad manonompongan sa katahawan na parte kan probinsya nin Bukidnon. Nag-aagi iyan sa mga banwaan kan Talakag, Baungon, asin Libona, connecting tributaries along the way. Sa huri iyan empties pasiring sa Macajalar Bay sa Cagayan de Oro.

## Etimolohiya

An orihinal na ngaran kan salog iyo an *Kalambaguasasahan River*, huli sa presensya kan mga poon nin *Lambago* (*[[Hibiscus tiliaceus]]*, sarong myembro kan pamilya nin mga poon nin kahoy na *[[Malvaceae]]* solamenteng nagtatalubo sa hababang altitude areas siring kan baybayon, tampi kan salog asin iba pang mga lugar na naaabot kan hukol) sa tampi kan salog. Durante kan pag-abot kan mga Espanyol sa Cagayan de Oro, an ngaran liniwat sa Salog Cagayan.

An ngaran kan salog na *Cagayan* naggikan sa katagang Malayo-Polynesian na *"Ag"*, na nangangahulogan na tubig. An *"Kagay"* nangangahulugan na salog asin an *"Kagayan"* iyo an lugar na igwa nin salog.

## Toltolan
Erbil, Irak

An **Erbil** (; ), also called **Hawler** (), sarong siyudad sa Irak. Ini an kabesera asin pinakadakul sa populasyon sa Ronang Kurdistan, Irak. An siyudad sakop kan Erbil Governorate asin igwa ining tinatantyang populasyon na mga 1,600,000.

## Toltolan
Salog Cagayan

An **Salog Cagayan**, midbid man bilang **Río Grande de Cagayán**, iyo an pinakahalabang salog asin an pinakadakulang salog segun sa discharge bolyum kan tubig sa Filipinas. Igwa iyan nin kabilugan na laba nin haros  asin drainage basin na nasasakop nin . Namomogtak iyan sa rehiyon nin Cagayan Valley sa amihanan-subangan na parte kan isla nin Luzon asin nag-aagi sa mga probinsya kan Nueva Vizcaya, Quirino, Isabela asin Cagayan.

## Toltolan
Konsumidor

An **konsumidor** iyo an tawo o sarong grupo nin tawo na may intensyon na mag-order, o maggamit nin binakal na goods, produkto, o serbisyo sa pangenot para sa personal, sosyal, pamilya, harong asin kaagid sa pangangaipo, na bakong direktang may kinaaraman sa entrepreneurial o mga aktibidad kan negosyo.  An termino komun na pigpapanongdan an sarong tawo na nagbakal nin goods asin serbisyo para sa personal na paggamit.                                                                                                                                                                                                                        

## Ley asin politka
An ley sa pangenot naggagamit nin sarong notion kan konsumidor sa relasyon sa mga ley kan consumer protection, asin kan depinisyon kan konsumidor na parating limitado sa buhay na tawo (bakong korporasyon o negosyo) asin dai kabali a komersyal na paragamit.  An tipikal na legal na rationale para sa pagprotekta sa konsumidor nakabase sa notion kan policing market failures asin inefficiencies, siring kan inequalities kan bargaining power sa pag-ultanan kan konsumidor asin kan mga negosyo. Huli ta an gabos na potential voters sinda mga konsumidor man, an consumer protection igwa nin malinaw na political significance.

## Toltolan
Alejandro Magno

Si **Alejandro III kan Macedonia** (; 20/21 Hulyo 356 BC – 10/11 Hunyo 323 BC), komun na midbid bilang si **Alejandro Magno**. iyo an hade kan suanoy na Griyegong kahadean kan Macedonia Sinundan niya an saiyang ama na si Felipe II sa trono kaidtong 336 BC sa edad na 20, asin ginugol an kadaklan kan saiyang taon sa pamayo sa pag-conduct nin halawig na military campaign sa bilog na Solnopan na Asya an sa Ehipto. Pag-abot niya sa edad na 30, tinogdas niya an saro sa dakulaon na emperyo sa kasaysayan, stretching poon sa Gresya pasiring sa amihanan-solnopan na Indya. Dai pa siya nadadaog sa ralaban asin lakop na pigkokonsiderar na saro sa pinakamaurag asin matrayumpong komandante kan hukbo sa bilog na kasaysayan.

Sagkod kan edad na 16, si Alexander tinokdoan ni Aristotle. Kaidtong 335 BC, pagkatapos kan saiyang pag-ako sa pagigin hade sa Macedon, nangampanya siya sa Balkan asin reasserted control sa Thrace asin mga parte kan Illyria bago nagmartsa sa syudad kan Thebes, na kun saen an dinistruir kan ralaban. Si Alexander dangan pinamayuhan an Liga kan Corinth, asin ginamit an saiyang otoridad na maglansar nin pan-Hellenic project envisaged kan saiyang ama, assuming liderato sa gabos na Griyego sa saindang conquest kan Persia.

## Toltolan
Rishi Sunak

Si **Rishi Sunak**   ;  namundag kaidtong 12 Mayo 1980) iyo an sarong Ingles na politiko na nagsirbi bilang Primer Ministro kan Reyno Unido asin Lider kan Conservative Party poon kaidtong Oktubre 2022. Dati siyang nagkapot kan duwang posisyon sa gabinete sa irarom ni Boris Johnson, panghuri bilang Kansilyer kan  Exchequer poon kaidtong 2020 sagkod kan 2022.  Si Sunak nagin Myembro kan Parlamento (MP) para sa Richmond (Yorks) poon kaidtong 2015.

## Toltolan
Grand Canal (Venice)

An **Grand Canal** ( ; , suanoy *Canałasso* ) iyo an channel sa Venice, Italya. Pigbibilog iyan kan saro sa mayor na agihan-tubig nin mga sasakyan sa syudad.

An sarong puró kan canal nagpapasiring sa lagoon harani sa Santa Lucia railway station asin an ibang puró nagpapasiring sa basin sa San Marco; sa pag-ultanan, naggigibo iyan nin dakulang reverse-S na korte sa paagi kan central na distrito (*[[Sestiere (Venice)|sestieri]]*) kan Venice. Iyan  long, and  lakbang, na may promedyong rarom na .

An bukas na marble fascias, parating pig-aapod na "laces", marikas na na-diffuse kaiba an Grand Canal. Sa gabos na ika-15 na siglo na palasyo nagpapahiling man giraray kan orihinal na hitsura iyo an Ca' d'Oro, Palazzo Bernardo a San Polo, Ca' Foscari (ngunyan pighaharong an University of Venice), Palazzo Pisani Moretta, Palazzi Barbaro, Palazzo Cavalli-Franchetti.

## Toltolan
Bienvenido Lumbera

Si **Bienvenido L. Lumbera** (Abril 11, 1932 – Septyembre 28, 2021) sarong Filipinong pararawit, kritiko asin asin dramatista. Si Lumbera midbid kan saiyang mga pagsurat na maka-banwaan asin kan saiyang nangengenot na papel sa hiron nin Filipinisasyon kan Literaturang Filipinas kan mga 1960, na nagresulta sa saiyang pagkakulong kairiba iba pang mga parasurat asin akademiko durante kan Ley Militar sa irarom kan diktadurang rehimen ni Ferdinand Marcos. Siya nagawadan kan Ramon Magsaysay Award para sa Journalism, Literature and Creative Communications kan 1993, asin naproklamar na National Artist of the Philippines para sa literatura kan 2006. Bilang sarong akademiko, siya minimidbid sa saiyang makusog na papel sa pagpagantad kan lantad nin adal na mabibisto bilang Philippine Studies.

Siya man nagawadan kan National Book Awards haleng National Book Foundation, asin kan Carlos Palanca Memorial Awards.

## Toltolan
Olympus Mons

An **Olympus Mons** (; Latin for Bukid Olympus) iyo an dakulang shield volcano sa Marte. Iyan labi sa 21.9&nbsp;km (13.6&nbsp;mi o 72,000&nbsp;ft) an langkaw, segun sa pagsukol kan Mars Orbiter Laser Altimeter (MOLA), asin iyan haros duwa may kabanga kisa sa langkaw kan Mount Everest sa itaas kan lebel kan dagat. Saro iyan sa pinakadakulang bulkan kan Marte, an saiyang pinakahalangkaw na planetaryong bukid, asin iyan haros kasinghalangkaw kan Rheasilvia bilang iyo an pinakahalangkaw na bukid na nadiskubre pa sana sa Sistemang Solar. Asosyado iyan sa Tharsis Montes, sarong dakulang bulkanikong rehiyon sa Marte. Huri iyan na nagtúga kaidtong 25 milyon na taon an nakaagi.

An Olympus Mons iyo an pinakahoben sa darakulang bulkan sa Marte, naporma durante kan Hesperian Period kan Marte na an mga pagtuga nagpadagos pasiring sa Amazonian. Midbid iyan sa mga Astronomo poon kaidtong huring ika-19 na siglo bilang albedo feature **Nix Olympica** (Latin para sa "Olympic Snow"), asin an saiyang kabukidan na naturalesa pigsusupetsahan bago an space probes kinompirma iyan bilang sarong bukid.

## Toltolan
Bukid Olympus

An **Bukid Olympus** (; , siring man , ) iyo an pinakahalangkaw na bukid sa Gresya. Parte iyan kan Olympus massif harani sa Thermaic Gulf kan Dagat Aegean, namomogtak sa Olympus Range sa kasagkoran sa pag-ultanan kan Thessaly asin Macedonia, sa pag-ultanan kan rehiyonal na yunit kan Larissa asin Pieria, haros  habagatan-solnopan gikan sa Thessaloniki. Mount Olympus has 52 peaks and deep gorges. The highest peak, Mytikas (Μύτικας *Mýtikas*), meaning "nose", rises to . Saro iyan sa pinakahalangkaw na tuktok sa Europa segun sa topographic prominence.

Sa mitolohiyang Griyego, an Olympus iyo an erokan kan dios na Griyego, sa tuktok kan Mytikas. An bukid igwa nin exceptional biodiversity asin mayaman sa flora. Nagin iyan na sarong National Park, an enot sa Gresya, poon kaidtong 1938. Saro man iyan na World Biosphere Reserve.

## Toltolan
Bulkan Vesubio

An **Bulkan Vesubio** ( )  ;  , siring man   ("an Bukid");  , siring man ,  o . iyo an somma-estratobulkan namomogtak sa Golpo kan Napoles sa Campania, Italy, haros  subangan kan Napoles asin halipot na distansya gikan sa baybayon. Saro iyan sa nagkapirang bulkan na nagbibilog sa Campanian volcanic arc. An Vesubio kompwesto nin sarong dakulang cone parsyal na encircled kan tukadon na rim kan tuktok caldera, resulta kan pag-collapse kan amay, urog kahalankaw na estruktura.

An pagtuga kan Bulkan Vesubio kaidtong AD 79 rinaot an Romanong mga syudad kan Pompeya, Herculano, Oplontis, Stabiae, asin nagkapirang iba pang mga settlements. An pag-alboroto nagtupga nin panganoron nin gapo, abo asin volcanic gases sa langkaw na , pagtuga molten rock asin pinulburang pumice sa *rate* nin  lambang segundo. Labi sa 1,000 katawo an pighuhunang nagadan sa pagtuga, minsan ngani an eksaktong bilang dai aram. An solamenteng nakasalbar na saksi nag-istorya kan pangyayari kompwesto nin duwang letra ni Pliny the Younger sa historyador na si Tacitus.

Dakol nang beses na nagtuga an Vesubio. Iyan an solamenteng bulkan sa kadagaan kan Europa na nagtuga sa huring sanggatos na taon. Pighihiling iyan na sa pinakadelikadong bulkan sa kinaban huli sa 3,000,000 katawo na nakaistar na haranihon na madaling maapektuhan kan pag-alboroto, na igwa nin kisera 600,000 sa danger zone. Iyan iyo an pinakamatawong bulkanikong rehiyon sa kinaban. An pagtuga minalataw na bayolente asin eksplosibo; an mga iyan midbid bilang pagtugang Plinian.

## Toltolan
Senior Agila

Si **Jey Rence Quilario** o midbid sa saiyang alyas na **Senior Agila** sarong Pilipinong  nakaestar sa Surigao del Norte asin soboot iyo an lider kan sarong kulto an pangaran Socorro Bayanihan Services, Inc. (SBSI).
An organisasyon sinasabing may 3, 560 na mga myembro na an 1,587 kaini mga aki o menor de edad.

An nasabing organisasyon namumugtak sa Sitio Kapihan, Socorro,Surigao del Norte. asin si Quilario pinaapod kan Senado nin Filipinas huli sa soboot an saiyang organisasyon pigpipirit an mga menor de edad na mga myembro na ipaagom sa mga gurang na myembro asin magseks an duwa ta iyo soboot "an paagi makakapalangit".

## Toltolan
Napoles

An **Napoles** ( ;  ;  ){{From , from . iyo an rehiyonal na kabisera kan Campania asin an ikatulong pinakadakulang syudad kan Italya, pagkatapos kan Roma asin Milan, na may populasyon na 909,048 sa laog kan administratibong limit kan syudad poon kaidtong 2022. An saiyang probinsyang level na munisipalidad iyo an ikatulong pinakamatawong metropolitan city sa Italya na may populasyon na 3,115,320 residents, asin an its metropolitan area nakaunat lapwas sa kasagkoran kan lanob kan syudad para sa haros .

Tinogdas kan mga Griyego kaidtong first millennium BC, an Napoles iyo an saro sa pinakagurang na padagos na pig-iistaran na urban areas sa kinaban. Kaidtong ikawalong siglo BC, sarong kolonya na midbid bilang Parthenope () an inistabilisar sa bulod kan Pizzofalcone. Kaidtong ika-anom na siglo BC, iyan tinogdas giraray bilang Neápolis. An syudad iyo an importanteng parte kan Magna Graecia, ginampanan an mayor na papel sa pagsaro kan sosyedad na Griyego asin Romano, asin iyo an signipikanteng kultural centre sa irarom kan mga Romano.

## Toltolan
Bidyo

An **bidyo** iyo an electronikong medium para sa recording, copying, playback, broadcasting, asin display nin naghihirong biswal na media. An bidyo enot na pinauswag para sa sistemang mechanical television, na kun saen marikas na rinibayan kan mga sistemang cathode-ray tube (CRT) na kun saen, bilang kapalit, rinibayan kan flat panel displays na manlaenlaen na klase.

An sistema kan bidyo nagkakalaen sa display resolution, aspect ratio, refresh rate, kakayahan kan kolor asin iba pang kalidad. An analog asin digital na baryant nag-eeksistir asin pwedeng darahon sa manlaenlaen na media, kabali an radio broadcasts, magnetic tape, optical discs, computer files, asin network streaming.

## Toltolan
Sosyal

An **sosyal** na organismo, kabali an mga tawo, namumuhay nin kolektibo sa nag-iinteract na populasyon. An interaksyon na ini pigkonsiderar na sosyal may pagkaisi man sinda dapit diyan o mayo, asin kun an exchange boluntaryo o bako.

## Teoristang sosyal
Sa pananaw ni Karl Marx, an mga tawo human intrinsically, necessarily asin sa depinisyon sinda mga sosyal na linalang na, sa ibong kan pagigin "gregarious creatures", dai mabubuhay asin masimbagan an saindang mga pangangaipo mayo nin iba kundi sa paagi kan sosyal na kooperasyon asin asosasyon. An saindang sosyal na katangian therefore sa dakulang extent iyo an objectively itinaong katotoohan, stamped sa sainda poon kan pagkamundag asin affirmed kan mga prosesong sosyalisasyon; asin, segun ki Marx, sa pagprodusir asin pagreprodusir kan saindang materyal na buhay, an mga tawo kinakaipuhan na maglaog sa relasyon kan produksyon na kun saen iyo an mga  "independiente kan saindang kabotan".

Sa kabaliktaran, an sociologist na si Max Weber por ehrmplo pigtatàwan nin kahulugan an mga aksyon kan tawo bilang "sosyal" kun, sa paagi kan birtud kan subjective na kahulugan na nakatakod sa aksyon kan mga indibidwal, iyan "takes account of the behavior of others, and is thereby oriented in its course".

## Toltolan
Romanzo Criminale (nobela)

An ***Romanzo criminale*** sarong Italyanong nobela sinurat ni judge Giancarlo De Cataldo na ini pinasabngan kan tunay na istorya kan Banda della Magliana, sarong kriminal na pag'iriba na nag'ooperar sa Italya sa Roma sa pag'ultan kan mga huring taon nin 1970 abot katangaan nin 1980. An nobela, pinublikar kan Einaudi, iyo an nagin katugmaran kan istorya sa pelikulang na parehas pangaran (2005) pigdirekta ni Michele Placido asin sa serye sa telebisyon pigdirekta ni Stefano Sollima.

An Romanzo Criminale pinapahiling an guromon na relasyon sa pag'ultan nin kriminalidad asin kan Estado nin Italya, kan panahon na idto kun saen an mga gang  nag'iiriwal kan kontrol kan trapiko sa droga, prostitusyon asin surugalan sa iba-ibang sugod kan Roma. An libro pigsususog an Italyanong istorya sa paghihiling kan organisadong krimen durante kan Years of Lead, na nagpoon kan kidnapping ki Aldo Moro.

## Toltolan
Sekswal na aktibidad nin tawo

An **sekswal na aktibidad nin tawo** iyo an paagi na kun saen an mga tawo nakakaekaperyensya asin nagpapahayag kan saindang sekswalidad. An mga tawo minabali sa manlaenlaen na mga sekswal na akto, poon sa mga aktibidad na piggigibo na solo (e.g., pagsalsal) pasiring sa mga akto na kaiba an ibang tawo (e.g., pagkitoan, pagdurog na mayong penetrasyon, pagdurog na pangngoso, asbp.) sa manlaenlaen na patterns kan frequency, para sa mahiwas na variety nin rason. An sekswal na aktibidad parating minaresulta sa in pagkapukaw na sekswal asin pisyolohikal na pagbabàgo sa tawong napukaw, an iba pronounced mantang an iba mas subtle. An sekswal na aktibidad posibleng kabali an conduct asin mga aktibidad na intended tanganing pukawon an interes kan ibang tawo o paurogon an sex life kan sarong tawo, siring kan mga estratehiya na makahanap o makadagka nin partner (pag-ilusyonan asin display behaviour), o personal na interaksyon sa pag-ultanan kan mga indibidwal (por ehemplo, pagromansa o BDSM). An sekswal na aktibidad posibleng sundan kan pagkapukaw na sekswal.

## Toltolan
Pagkapukaw na sekswal

An **pagkapukaw na sekswal** piglaladawan an pisyolohikal asin sikolohikal na mga simbag sa pag-andam para sa pagkitoan o kapag exposed sa sexual stimuli. An nagkapirang pisyolohikal na mga simbag nangyayari sa hawak asin isip bilang pag-andam sa pagkitoan, asin nagpapadagos durante kan pagkitoan. An panlalaking pagkapukaw minagiya pasiring sa pagla'tog, asin sa pambabaying pagkapukaw an simbag kan hawak iyo an engorged na sekswal na mga tisyu siring kan utong, vulva, itil, vaginal walls, asin vaginal lubrication. Mental stimuli asin physical stimuli siring kan touch, asin kan internal fluctuation kan hormona, pwedeng mag-impluwensya sa pagkapukaw na sekswal.

## Toltolan
Bicol Regional Hospital and Medical Center

An **Bicol Regional Hospital and Medical Center (BRHMC)** (dating, **Bicol Regional Training and Teaching Hospital (BRTTH)**) iyo an tertiary level government hospital sa Filipinas na igwa nin otorisadong bed capacity nin walong gatos (800).  Namomogtak iyan sa Daraga, Albay.

## Toltolan
Abbi Bhattacharya

Si **Abhi Bhattacharya** (20 Nobyembre 1921 – 11 Agosto 1993) sarong Indyanong aktor nin Hindi asin Bengali cinema, na siya naroromdoman na gayo kan saiyang mga papel sa mga pelikula kan mga 1950 asin 1960, arog kan *[[Yatrik]]* (1952), *[[Jagriti]]* (1954), *[[Anuradha (1960 film)|Anuradha]]* (1960), *[[Subarnarekha (film)|Subarnarekha]]* (1965) and *[[Amanush (1975 pelikula)|Amanush]]* 1975. Sa apat niyang dekada nin karera sa akting, siya nagbida sa sobra sa 150 pelikula sa Hindi asin 21 sa Bengali. Si Abhi Bhattacharya nakipagtrabaho sa mga eminenteng direktor sa pelikula sa Indya siring ka Ritwik Ghatak, Guru Dutt, Bimal Roy asin Satyen Bose.

## Toltolan

\
Opalo

An **opal** sarong klaseng gapong alahas o mahalagang gapo. An sarong kawili-wiling paghitsura kaini iyo an pagmaris-maris kan kolor niya.

## Toltolan