open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wakwak

An **Wakwak** sarong bampira, garo gamgam na linalang sa mitolohiya kan Filipinas. Sinasabing saralayon kaini an mga tawo kun banggi bilang biktima, kaagid kan *[[Manananggal|manangangal]]* asin kan *Ekek* sa rural na lugar kan Pilipinas. An pagkakaiba sa pagitan kan Manananggal asin Wakwak na dae pwedeng isuway an Wakwak an saiyang hawak habang an Manananggal puwede. An iba nagtutubod na an Wakwak sarong porma nin vampira. Pigpahiwatig kan iba na an Wawak sarong gamgam sa bangging Pilipino na kaayon sa mga mangkukulam.

An tanog nin Wakwak parati kaayon sa presensiya kan sarong *Unglu* (vampira) o *Ungo* (multo o halimaw). Tinutubod man na an higanteng ini inaapod na "Wakwak" huli sa tanog na ginigibo kaini paghuros kan mga pakpak kaini mantang naglalayog. Nadadangog sana an tanog na ini kun tal asin palibhasa mas malomoy na an Wakwak. Kun makusog an tanog kan Wakwak, boot sabihon harayo nang maray pero kun an tanog maluya, an nilalang harani asin harani na.

An Wakwak parati sinasabing igwang matilabang mapanas na mga talon asin padis na pakpak nakakaagid sa sarong paniki. Ginagamit kaiyan an mga talon o lawog kaini tanganing lamoson an mga biktima asin makua an saindang puso saka kun minsan ginisi an pagkasuruway kan hawak ninda. Sinasabi man an mga pakpak kaini mapanas arog kan kutsilyo.

An tanog na sarong *tuko* (common house gecko) gibo sa banggi kun dai mahiling an nadiskubreng Amerikano na dakul nag oras igdi sa Pilipinas tangarig i-atribwir sa sarong Wakwak. Iba pa kaiyan, dakul na mga tawong biyua o tawo na nag-eerok sa parteng habagatan kan Filipinas an nagtutubod na an tanog "Wak-Wak" sarong katanog sana hale sa gamgam na lupadon sana kun banggi asin nagtatao nin makasiribong na toltol sa siisay man na harani.

Alagad, sa lawig nin panahon nagigin bihira na sana an ideya nin makaribong na "Wak-Wak" sa tahaw kan populasyon nin Filipino na an istoryang ini pigiistoryaan sanang mga aki.

## Hilingon pa

** Peuchen
** Sigbin
** Aswang

## Panluwas na takod

* Filipino Folklore:Wakwak

## Toltolan
Buntot Pagi

An **Buntot pagi** o Ingles buntot kan stingray na sarong klase nin armas na garo latigo kan Filipino. Ini na pinapabisto sa pakikipaglaban asin pagpapahali sa mga aswang asin iba pang arog kan na gawa-gawang nilalang sa alamat kan Flipinas. Sa aktwal na labanan, an Buntot Pagi na kadalasang ginagamitan nin balaraw o halipot na patarom o espada. Ginagamit man an armas sa mga kasanayan sa dambana bilang sarong uri nin sumpa na deflector.

## Hilingon pa

** Baston
** Sjambok

## Toltolan
Tala (diyosa)

**Tala**, base sa diosa Hindu na si Tara, iyo an pangaran kan diyosa nin pagkaaga asin bangging bida sa mitolohiyang Tagalog. Manlaen-iba an saiyang ginikanan depende sa rehiyon. Bulawan na Tara, an rebultong bulawan nin Majapahit-era kan Hindu deity Tara o Tagalog amponon Tala nakua kan 1918 sa Agusan.  osipon nin Tala haraning marhay an mga kaano-ano sa mga leyenda sa tahaw kan bakong Filipinong kultura arog kan tribo ni Bihar, Savara asin Bhuiya, siring man kan Indianized Semang (tribong Malay)

An pinakapopular na osipon nin Tala iyo na siya an saro sa tolong aking babae kan Bathala pasiring sa sarong mortal na babayi. Kaiba sa saiyang mga tugang na babae Si Mayari, an diosa kan bulan, asin si Hanan, an diyosa nin aga. Siya midbid na nagsuporta sa pagkamukna kan mga tradisyonal na koneksyonng Tagalog. An mga trabaho naggagamit nin magian na mga sphere o orbs tanganing magin ligtas an mga tawo kun banggi. An interpretasyon kan mga tinubo kaining ordinansa naghira sa pakamansayan na anuman na iyo an guminadan nin mga tawo o magpawara kan mga katawohan tanganing mawara an saindang dalan, paagi kan impluwensiya kan tradisyon Espanyol-honaabtan kan santelmos.

Sa saro pa, mas modernong istorya, an diyos nin saldang na si Arao (tibaad Apolaki) asin an diyosang bulan na si Buan (pruel Mayori) pareho may darakulang pamilya nin mga bituon, alagad nagtutubod si Buan sa saiyang mga bitoon dai kayang makaligtas sa init kan Arao. Pareho sindang nag - oyon na laglagon an saindang mga bitoon. Kan pigsuruntok siya ni Arao, itinago ini kan Buan sa mga panganuron, kun saen minsan mabutwa an mga ini. Kan maheling ini, si Arao napano nin kabangisan asin daing sagkod na nagmamaigot na gadanon sia. Ipinaliwanag kan Arao na an mga bangkay madaling makagat sa saiya. Sa kaagahon, itinatago ni Buan an mga bitoon asin dinadara sana iyan kun sinasabi kan saiyang pinakamatuang aking babae, si Tala (ikabanggi asin aga) na harayoon tanganing hanapon sinda.

Daeng gayo na pigbabaybay sa osipon na ini an mga tataramon na Tagalog *tala*, na boot sabihon "totoong bitoon", **' (sun) asin **' (moon).

Sa mitolohiyang Kapampangan, yaon man igdi an sarong dios na nagngangaran Tálâ. Para sa mga Ka Pampanga, an Tálâ iyo an maliwanag na bituon asin an nagpabisto nin basa-risang kultura sa Pampanga.

Si Felipe Pardo (Enero 16, 1950 - 1988), sa saiyang surat, nagsambit nin sarong anito, na pigroromdoman pa kan mga Tagalog hale sa Laguna, nagngangaran *Bulactala*. An kahulogan kan pangaran iyo an "Halipot na *Tala*" na nagsusuherir na an *anito na* ini bakong papersonasyon ni Tala i.e. an planetang Venus.

## Toltolan
Salog Aquidabán

An **Salog Aquidabán** (Spanish: *Río Aquidabán*) sarong salog sa Amambay Department, sa bandang norte-subangan nin Paraguay.  Ini sarong sipi sa Amambai Mountains, asin ta an salog nadalihig subangan pa sulnopan na nabulos mansana sa Salog Paraguay amihanan nin Concepción.

## HIlnga man
*List of rivers of Paraguay

## Toltolan
*Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
* GEOnet Names Server
Wick R. Miller

Si **Wickliffe Raper Miller** (Enero 6, 1932Mayo 9, 1994) sarong Amerikanong linggwista na midbid na marhay kan saiyang trabaho sa lenggwaheng Keresan asin Uto-Aztecan, orog na an Shoshoni asin Guarijio. Siya nagtrabaho pareho sa synchronic description asin historical linguistics.

An saiyang mga lakopan na mga nota sa pag'adal kan Shoshoni ginagamit na ngonyan sa pagpabagsik lenggwaheng programa.

## Publikasyon
*
*
*

## Toltolan
Istasyon nin Kronach

An **Istasyon nin Kronach** sarong istasyon nin perokaril sa banwaan nin Kronach, namumugtak sa distrito nin Kronach sa lugar nin Upper Franconia, Bavaria, Alemanya.

## Toltolan
Juan B. Wandesforde

Si **Juan B. Wandesforde** (1817 - Nobyembre 18, 1902) sarong Amerikanong pintor. Kan 1872, saiyang kapwa-tinugdas an San Francisco Art Association katuwang si Virgil Macey Williams. An saiyang mga trabaho mahihiling sa Laguna Art Museum.

## Toltolan
Pensumil

An **Peñafrancia Sugar Mill, Inc.** (PENSUMIL) iyo an solong molinohan asukar (asukarera) sa Rehiyon Bikol. Ini namumugtak sa Himaao, Pili, Camarines Sur.
An presenteng Manager kan kompanya iyo si Mr. Senen N. Goleta.  An presenteng presidente kan kompanya iyo si Atty. Wiliam T. Enrile. 

An asukarera dati pagsasadiri kan Bicol Sugar Development Corporation (BISUDECO) alagad kan naglulugi na, kinapotan kan Asset Privatization Trust (APT) sa pagseguro dai matunaw an assets kaining sugar mill na  nakaprenda man ngani sa Philippine National Bank huli sa dakulang utang.

Kan an Bicol Agro-Industrial Corporation (BAPCI) nag'alok na bakalon ini, an APT nag'uyon asin kan Oktobre 30, 1992 nahaman an barakalan. Sa irarom kan trade name kaini na Penafrancia Sugar Mill (PENSUMIL), pinadagos an operasyon nin paggigibong asukar kan kompanya.

An mga tawong sa likod kan BAPCI pakapoon iyo sinda Arsobispo Leonardo Legazpi, William T. Enrile, Arsenio N. de Guzman, Lazaro asin Mariano Cu asin iba pang mga prominenteng tawo sa Camarines Sur.

An mga dating empleyado na organisado sa sarong unyon nagkaso laban sa APT sa pagsingil igdi nin mga back wages, asin kun ano-anong kompensasyon alagad sa pinal na desisyon kan Korte Suprema sa kasong G.R. No. 160073, (Abundio Barayoga and BISUDECO-PHILSUCOR Corfarm Woprkers, Petitioners vs. APT, Respondent) nagbaba kan desiyon petsado Okt. 24, 2005 na mayong tamang rason na itao sainda an kahagaran na magbayad sainda an APT. 

An mga tubohan na kinukuan nin tubo sa pagmolino yaon mansana sa paralibot kan probinsya nin Camarines Sur: Pili, Ocampo, Tigaon, Baao, Bato, Iriga City, Naga City, asin iba pa.

## Toltolan
Volodymyr Sheiko

Si **Volodymyr Oleksandrovych Sheiko** (namundag Enero 11, 1962, Kharkiv) sarong Ukrainianong konduktor, Honoradong Artista kan Ukraine, Artista ng mga tawo kan Ukrania, direktor kan Association "Music," asin an pamayong namamayo sa Ukranian Radio Symphony Orchestra.

## Biograpiya
Siya namundag sa Kharkiv.

### Pagtutukdo
Kan 1981 naggradwar siya sa Poltava State Music School na ipinangaran ki MV Lysenko bilang sarong koro asin teorista sa musika.

Kan 1988 naggradwar siya sa Tchaikovsky State Conservatory na may grado sa opera asin symphony conducting (Prof. Stefan Turchak) asin choral painting (Prof. Lev Venediktov).

Kan 1989- 1991 saro siyang interna sa Bolshoi Opera asin Ballet Theater (Moscow), na idinerehir ni Fuat Mansurov.

### Paggibo nin aktibidad
Dai nahaloy pakagradwar niya kan 1988, siya nagtogdas kan bagong "Ukraine" Symphony Orchestra asin ta an lider kaini pati direktor nin musika nagpadagos sa pagbyahe sa bilog na Europa paggibo asin paggigibo nin kadakul na plakang radyo asin TV saka mga produksyon CD. Durante kan panahon na idto saiyang tinogdas an "Tenadorio" Festival sa Solothurn, Switzerland, asin nakua niya an internasyonal na Musika Festival "Meetings at Easter" sa Kyiv kan 2000. Siya man nagpartisipar sa pagbukas kan Verdiano - 2001 Festival sa Bueno, Italya kan 2001.

An mga taon nin 1994 -2005 sa kadaklan idinusay na sana. Si Volodymyr Sheiko nagkondukta nin darakulang produksyon asin proyekto sa oratorical genre, kaiba diyan an: *Yevgeniy Onegin* ni P. Tchaikvsky; *La Traviata* and *Rigoletto* ninda G. Verdi; Porvy and Bes by G. Gershwin; *Carmen* ni G. Bizet; The Tinar'S Brick; Remsky-Korsov; Ibele divier Pililis. Rosini; Cotitis, tuvallon, Schin asin Redquias, Difine Mut.

Kan 2005 nanombrahan siyang saiyang presenteng katongdan bilang direktor nin musika asin poon na konduktor kan Ukranyong Radio Symphony Orchestra.

Sa irarom kan pagdirehir ni Volodymyr Sheiko, an orkestra nagtao nin dai malilingawan na mga pasale sa dakulang musikal na chedeuvres, kaiba diyan an: "Requiem" ni G. Verdi; Symphony No. 9 ni L. V. Beethoven; Symphony N. 6, "Pathétique" ni P. Tchaikovsky; Symphony No. 2 ni S. Rachmaninoff; "Carmina Burrana" o Carl Orff; "Stabat Mater" ni G. Rossini; "The Execution of Stepan Rasin" ni D.Shostakovich; "St. Jonn of Damascus" ni S.Taneev; "When the Fern Blooms" ni Y. Stankovych; "Requiem" and "Davidde Penitente" ni W.A. Mozart; "Le Poème del'extase" ni A. Scriabin, "Symphonic Gospel" ni Alemdar Karamanov.

Sa saiyang pagiging artista, si Volodymyr Sheiko nagtogdas nin serye nin magkabagay na mga proyektong musikal kan Radio Company asin National Television Company of Ukraine, arog kan: "Art Stories"; "Radio Symphony ⁇ UA"; "Symphony Mainstream" asin "Message from Ukraine", asin naka- gibo ning labing 500 plaka sa kinaban asin Ukrainian musika maestra para sa Nasyonal na organisasyon Radyo Fund. Dinara ni Volodymyr Sheiko an Radio Symphony Orchestra sa labing sarong dosenang mga nasyon pabalyo kan kinaban; South Korea, United Arab Emirado, Iran, Algeria, Tunisia, Italia, Switzerland, Portugal, Luxemburg, Belgium, Poland asin Belarus, nginaranan na pirang, Tunisia, Ukraine.
Touiref

An **Touiref** sarong banwaan asin komyun sa Kef Governorate, Tunisia. Sa kan 2004 igwa ining populasyon na 2,895.

## Hilnga
*Lista nin mga siyudad sa Tunisia

## Toltolan
Jock of the Bushveld

An ***Jock of the Bushveld*** sarong totoong istorya kan Sud Aprikanong  autor na si Sir James Percy FitzPatrick. An 1907 na libro nag'uusipon kan mga biyahe ni FitzPatrick kaiba niya an saiyang ataman na ayam na si, Jock, sarong Staffordshire Bull Terrier na may lahi, na ginibo kan mga 1880, kan siya nagtrabaho bilang bodegero, katuwang nin prospector, peryodista asin ox-wagon na parasakay sa rona' nin Bushveld kAN Transvaal (dati South African Republic).

## Toltolan
Dosttan Baclale

Si Trystan Ba clle (namundag 4 Mayo 1981) sarong Welsh na teatre, aktor sa pelikula asin telebisyon.

## Buhay asin karera
Namundag si Backlle sa baryo nin Welsh na Tumsaran sa Carmarthenshire. Nagklase siya sa Ysgol Gyfun Y Strade. syembro siya kan Llanelli Youth Theatre sa pag-oltan nin 1997 asin 1999 bago naging estudyante sa Royal Academy of Dramatic Art.

Pagkatapos kangradwasyon sa RADA, si Backle nag sali sa Royal Shakespeare Company.

2010, ginibo niya an monologo D.C. Moore na Honesto sa Edinburgh Frange Festival sa Bar's Millne bilang parte kan programa Assembly.

Kan 2011, nag luwas siya sa magkabaliktad na Rhys Kunan asin Vanessa Redgrave in an tampok na pelikulang Anonimo, na kuminpinante kan autoresasyon ni Shakespeare. Si Backlee hinirang sa London premiere kan pelikula huli sa pagganap sa sarong produksyon sa Londres nin Mike Barttett's National Theatre production *13*.

Kan 2012, nag-ayon siya sa mayor na tauhan kan panahon nin ITV series na Mr Sourridge bilang Victor Colleano, katabangan manager kan storm of the department tindahan. Kan tig-init nin 2012 pi siya na saro sa 'Stars of Toorrowby Screen International.[1]  Mr Fightle nag ganap sa tahaw kan Abril sagkod Oktubre, asin an seryeng débutisado sa United Kingdom kadtong Enero 2013.

Kan 2016, si Ba cklle ginampanan an hoben na si Paul Finchley sa Channel 4 drama National Rich.

Kan 2018, si Backle ginampanan an vampire, Baldwin Montclair, sa Sky One Productions A Discovery of Witches.

Kan 2022, ginampanan niya an Pharazôn sa The Lord of the Rings:The Rawit of Power series on Amazon Prime. Si Co-star Morfyd Clark nag sambit nin welga sa Welsh kan itinuwal asin Owain Arthur.

## Piniling mga kredito

## Reperensya

## Panluwas ning mga link

* Dosttan Baclalean nasa likod IMDb
Michael Hayvoronsky

Si Michael Oest Hay voronsky (Mykhailo Orestiansky) (Ukrainian&#x2D;-ignore="true">: ⁇ отеладворичергов; namundag Mayo 15, 1892 - Setyembre 11, 1949) sarong Ucraianong kompositor, musikero, konduktor, maestro, violinista, asin kritiko.

## Biograpiya

### Ukraine
Si Michael Hay voronsky namundag kan Setyembre 15 (O.S. Septembre 1), 1892 sa Zalischyky, sa rehiyon nin Podia. Pakagradwar sa seminaryo nin Zalischyky kan 1912, siya nagpaadal sa lenggwaheng Mykola Lentko duman sa Lviv. Sa kapinonan kan Guerra Mundial I igwa nin nasyo nalistikong mo bimiento na Halych, na na kikab tang ki Hay voronsky. Siya an organi sador, konduktor, asin parasiyasat nin dakul na orkestra. Kan kaamayi kan 1920 si Miguel aktibong nag-entra sa buhay musikal. Siya nagtukdo sa mykola Lysenko music institute sa Lviv, sarong maestra nin musika sa gera kan aki pa, asin nagkondukta kan pinag sarong Mga koro: Boyan and Bandurista.

### Estados Unidos
Kan 1923, nag balyo si M. Hay voronsky sa Estados Unidos, pasiring sa New York City. Duman siya nag togdas nin Music Conservatory kan 1924 asin nagtutukdô sa Columbia University. Kan huri, nag-organisar siya nin sarong Ukrainian Instrumental Orchestra, na saiyang idinirekyunir sagkod 1936. Si Hay voronsky nag-organisar man asin nagkondukta nin pinagsarong koro kaiba an mga parakanta gikan sa pitong karapatan kan simbahan, na siya nag kaigwa nin darakulang konsyerto kan sai yang sadiring gibo poon 1932 abot 1936. Poon sa ika duwang kabangaan kan 1930 asin padagos, an kompositor mas nag konsentrar sa pag kompuwesto nin musika, asin nagsusuportar sa Ukrainian na hoben sa Amerika. Nagadan si Hay voronsky kan Setyembre 11, 1949, sa Nueva York asin ilinubong duman.

## Mga Gibohon
An pina kabantog na mga awit ni Michael Hay voronsky mina bale sa labing 30 riple's (sttribuletski) na kanta (na basado sa saiyang sadiring berso), an Dovbush Rhapsody, skuature, asin bayle patin pag martsa para sa orkestra nin doros.

### Amerika
Sa Amerika, kaiba sa mahahalagang gibo na kinom poner ni Hay voronsky:

* an *Simphonic Alegro*
* an waltz *Chervona Kalyna*
* Mga medya para sa violin trio:
** *Morozenko*
** *Si Suite nin Navidad*
** *Kolomiyka*
* Mga kapidasong violin:
** *Paghagad nin Disilo*
** *Kolyskova*
** *Awit na daing tataramon*
** *Si Serenade*
** *Sonatina*

### Choir
Si M. Hay voronsky nag gibo man kan mga koleksyon nin koro:

* *Carols asin shtrivkas*
* *An Hutul Christmas[[Pasko|Navidad]]*
* duwang *Liturgie*
* duwang *Izhe Kruvym*

### Theatre
An sai yang pina kabantog na mga gibo sa teatro:

* *Viy*
* *Dov bus*
* *Hetman Doroshenko*

## Panluwas na mga link

* Info on Pisni.org () 
* Library for Youth edition on Haivoronsky  
* Halimbawa ni Striletsky nin kanta asin musika kan Haivoronsy () 

Wyt wry W. Michael O. hayvoronsky - Life asin nagtatrabaho sa Manila, 1954
Wells Fargo Plaza (San Diego)

An **Wells Fargo Plaza** iyo an ika-26 na pinakahalangkaw na edipisyo sa San Diego, California  asin ini prominenteng maray na tandaan sa kalangitan. An 23-na-suson na skyscraper igwang langkaw na 339&nbsp;ft (103 m) asin  ini namumugtak sa Distrito nin Core kan Downtown San Diego. An skyscraper ginagamit an modernong estilo nin arkitektura asin nagdesenyo kaini iyo an kompanyang arkitektural na Carrier Johnson Architects.

## Historya
An edipisyo binakal kan Irvine Company kan Nobyembre 2004 sa halagang $148 milyon.

## Hilnga man
*List of tallest buildings in San Diego

## Toltolan

## Mga pan luwas na takod
*Wells Fargo Plaza at Emporis.com
*Wells Fargo Plaza  at SkyscraperPage.com
Katedral nin San Nicolas Militar

An Militar na Katedral ni St. Nicholas ( , : bistado sa apod na *An Dakilang Nicholas*  (Ukraniyan: Великий Микола) sa Ingles na Kastila asin Pranses na parte kan Hapon  -  saro sa mga militar na katedral kan Imperyong Rusya. Ini tinogdok kan 1696 asin yaon sa Kriv Fortress na naghahanggilid sa Salog Dnieper.

Bilang katedral inarog ini pakatapos na maestablisar an Russian Kriv Fortress kan ika-19 siglo. An edipisyong ini kan pentacupolar Ukriniyano Baroque orihinal na dinisenyo ni Osip Startsev sa pagbidide ki Hetman Ivan Mazepa tanganing magserbing mayor na simbahan kan Hermitage kan San Nicolas na tradisyonal na konektado sa lubungan ni Askold. An simbahan konsiderado kan 1696. Nagin sikat ini huli sa mala-seng gailed icon screen na pigsugo ni Mazepa. Natapos an sarong torre nin Ristrillaque bill sa katahawan kan ika-18ng siglo. 

An Hukbong Imperial kan Rusya nagin patron kan simbahan kan 1831. Sarong set nin kanyon harani sa edipisyo an nagbalangibog kan mga pag - iriba kaiyan bilang militar. Kan 1934, pinasabog kan rehimen kan Sobyet an katedral, asin sinalidahan iyan nin Palasyo Para sa mga Payunir.

Dagdakula an  pagsakit para sa pagtogdok liwat kan katedral. Sinuportaran kan Presidente nin Ukrniyae na si Viktor Yushchenko an ideyang pagbabalik sa dati kan naraot na pamanang kultura.

Ngonyan an banal serbisyo ginigibo sa luwas na harani sa lugar kun saen dati igwa nin simbahan. An websityo kan mga parokya.

Kan 2010, naglataw an hapot na posibleng ibalik sa dati an templo. Kan Hunyo 2009, an Ukrainiyanong Presidente Viktor Yushchenko pinagmandohan an Gabinete nin mga Ministro, kairiba an Administrasyon kan Syudad nin Kyiv State, para magtrabaho asin magpasakop sa mga hinahagad para sa pagbabalik kan nawarang monumento historikal asin arkitektural, an complex kan Katedral nin St. Nicholas Militar, na igwa nin napapalaen na historiko asin kultural na halaga, sa laog nin duwang bulan.

## Reperensya

## Mga Link

*
Henry "Rufe" Johnson

Si **Henry "Rufe" Johnson** (Oktobre 2, 1908  – Pebrero 4, 1974), sarong Amerikanong gitarista nin Piedmont blues, paraharmonika, pianista, para-banjo, parakanta asin parasurat-kantaand. Minsan siya siya nakawat nin slide guitar gamit an lanseta. Nakakua man siya kuta nin dakulang paradalan huli sa saiyang 1973 album, *The Union County Flash!* alagad madal;i sana ta siya nagadan pakallihis sanang pirang bulan kan mapaluwas saiyang album.

## Toltolan
William Enrile

Si **William T. Enrile** sarong abogado, negosyante asin dating konsehal (1976-1980) kan Syudad nin Naga, Filipinas sa irarom kan administrasyon ni alkalde Vicente Sibulo. Siya nagtapos nin kursong Komersyo sa Ateneo de Naga na Unibersidad asin Abogasiya sa Ateneo de Manila na Unibersidad.

Siya an presidente asin tagapamahala kan Peñafrancia Sugar Mill, AW Fishing Corporation, Bicolandia Realty Development Corporation asin Peñafrancia College. Saro man siya sa mga kagtugdas kan Law Firm of Salazar Enrile Defensor and De Mata (sedaLAW).  

Kabilang sa saiyang mga pagrurugaring iyo an NagaLand Hotel, Starmark Cafe, E-Mall asin an lugar kun sain namumugtak an dating kasel probinsiyal asin koreo kan syudad.   

Kan 2021, siya asin an saiyang esposa na si Nelly R. Enrile nagdonar nin 2,637 metros kwardrado na lote sa barangay Tabuco, syudad nin Naga para sa 2.1-kilometrong Almeda-Mabolo Bypass road na igwa nin kantidad na P26,370,000.  

Kan 2022, pinugolan kan National Historical Commission of the Philippines an planong pagrugba kan duwang lumang estruktura sa abenidang Peñafrancia sa barangay San Francisco na yaon sa propyedad ni Enrile na protehido kan ordinansa na ipinasar kan Sangguniang Panlungsod kan 2023.  

## Kataytayan nin ladawan

Ladawan:WTNaga HIJAB B28.JPG|Namumugtak sa dating estasyon kan Pantranco
Ladawan:WTNaga Lapanak B29.JPG|NagaLand Hotel
Ladawan:Old GSIS building in Naga City.jpg|Dating GSIS ngunyan parte kan NagaLand
Ladawan:Administacion de Coreo, Nueva Caceres 02.jpg|Dating pagrurugaring kan gobyerno probinsiyal dangan PhilAm Life


## Toltolan

## Panluwas na takod
*SedaLaw.com
Vasuki

Si **Vasuki** (Sanskrit: वासुकि, romanized: *Vāsuki)* na an hade kan mga nagas sa Hinduismo. Siya an iniladawan bilang may sarong hiyas na inaapod na *[[Nagamani]]* (adorno nin halas) sa saiyang payo. Si Shesha, saro pang hade nin mga nagas asin an kama kun saen nakahigda si Vishnu, na an saiyang matua na tugang na lalaki, asin si Manasa, saro pang nagas, na saiyang tugang na babae. Sa iconograpiya kan Hindu, siya na karaniwang inilaladawan na nakasarabod sa liog ni Shiva, na pinagtutubudan nagpala asin nagbado sa saiya bilang sarong ornament.

Siya bisto sa mitolohiyang Intsik asin Hapon na saro sa "eight Great Dragon Kings" Bādà lóngwáng; Hapones: Hachidai Ryūō), sa tahaw ni Nanda (Nānrāja), Upanada, Sagara (Shakara), Takshaka, Balavan, Anavatapta, asin Utpala.

## Leyenda
Si Vasuki saro sa mga aki kansag na Kashhyapa asin Kadaru.

Siya tinata'wan dakulang papel sa leyenda ni Samudra Manthana. Pigladawan siya na nagtugot sa mga deva sagkod aura na ibugkos siya sa Bukid Mandara, tanganing magamit ninda ini bilang saindang kurting rope para makua an arita sa Kadagatan nin Milk.

Sa Mahapharata, an Vasuki sinasabi na sumpay kan Kadru. Dai nia sia tinabangan sa pakana niang batay sa ikog kan banal na kabayong Ucchaishshravas kaiba an iba pang tugang kaini tanganing magin garo itom iyan, kaya puwede siang mandaya sa saiyang tangdan tumang sa tugang kaining si Vinata. Huling napiritan siyang magsulot nin dakul na tugang sa atang kan halas ni Hading anamejaya's snake sacrific nagpaili siya kaiba an mga deva, asin nakikabtang sa pagturaok kan kadagatan.

Pagsibog na sa netherworld, alagad mawot niyang maligtas an saiyang mga tugang sa atang kan halas, si Vasuki naghagad nin konseho kan saiyang mga tugang. An saro sa sainda, si Elapatra, nagsabi na nadangog nia nin dai tinutuyo an iba pang dios na ipinapaaram kan aking lalaki sa saindang tugang na babae na an ngaran Jaratkaru asin sarong madonong na pararehong ngaran an mapapasaimo ninda. Ginibo ni Vasuki an areglo na magpakasal sa saiyang tugang.  kan aking lalaki na namundag sa sainda, si Astika, an paglamag ni Janamejaya sa mga naggagadan.

## Budhismo
Sa relihiyon na Budhista, si Vasuki asin an iba pang Hadeng Naga nagluwas sa mga nagdadangog para sa dakol na sermon ni Gautama Buddha. Kaiba sa mga trabaho kan naga Hade an paggiya sa Mga naga sa pagprotehir asin pagsamba sa Buda, saka pagprotehir sa iba pang naliwanagan na persona. An nagang padi ni Vasuki iyo an Tatig Naga.

## Pagpugol
An templo nin Vāsuka/Vrāsica yaon harani sa Haripad, Mannarasala Illom sa Kerala asin sa distritong Visakha sa Andhra Pradesh. Segun sa rehiyonal na osipon kan templo nin Kukke Subramanya sa Karnataka, an diosg si Kariteriya hinihiling na nagtaong proteksyon ki Vasuki hale sa pag-atake ni Garuda, an kapu'ngalan ni Visnu.

## Hilingon pa

* Pagsamba sa Sinake
* Manasa
* Shesha

## Bibliograpiya

* 

## Mga Toltolan
Shigeichi Negishi

Si **Shigeichi Negishi** (Nobyembre 29, 1923Enero 26, 2024) sarong  Hapones na enhinyero na iyo an  nakaimbento pinakaenot na karaokeng kantahan na napawarak na husto sa komersyal na pagbenta kaini.

## Biograpiya
Si Negishi namundag kan Nobyembre 29, 1923, sa Tokyo, Hapon. An saiyang ina may tindahan nin tabako' asin saiyang ama sarong opisyal sa gobyerno na nag'aasikaso msa eleksyon. Bilang aki pa, siya matadong sa pag'adal, guminana ngani sa kompetiosyon nasyonal sa kaligrapiya sa edad na onse. Si Negishi nag'adal ekonomiks sa Hosei University sa Tokyo asin naentra sa Hokbong Hapones durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Kan madaog an Hapon sa Gera, siya nagin prisoner of war asin nadetenir nin duwang taon sa Singapur. Kan siya napaluwas kan 1947, si Negishi nagtinda nin Olympus na kamera asin dangan kaidto nagtugdas kan kompanyang sa consumer electronics na Nichiden Kogyo kan 1956. Onseng taon kaidto, sarong empleyado pigsubahan siyang pasa' an boses niya sa pagkanta. Sa pagtubod na magayon saiyang boses kan igwang instrumento sa paggiya pagkanta, an pag'iriba niya asin siya nagtarakod nin sirkwit na may speaker, mikropono, asin tape deck.

## Dai pinagpatente

Si Shigeichi nakahaman nin prototype kan instrumento kan  taon 1967. Siya kuta nagswestyon sa saiyang distributor na ngaranan  ini na "karaoke" a;lagad naghabo ta an katagang ini sa Hapon nakaka'agid sa tataramon na "kanoke" na boot sabihon 'kabaong'. Logod, si Shigeichi inapod ining 'Sparko box", alagad dai niya ini hinimong ipa-patente. Naibenta niya an saiyang instrumento nin lakopan sa bilog na nasyon nin Hapon, sa mga bar, sa mga hotel asin sa mga restaurant na mangyari iyo ini an pinakaenot na karaoke machine napabakal sa lebel na komersyal

Alagad, sinasabing sarong Hapones man na imbentor an nakaimbento kan siring na instrumento, si Daisuke Inoue pero napaluwas niya ini sa merkado, na inapod Juke-8, kan taon 1971 mansana. An Filipinong si Roberto del Rosario an may kapot kan patente sa karaoke machine na inapod niya man na 'Sing-along system' kan 1975.

## Toltolan
Selfixhe Ciu

Si **Selfixhe Ciu** (an ngaran kan nag-agom iyo **Selfixhe Broja**, sa alyas na **Kolombja**; 1918, Gjirokastër - 2003, Tirana) sarong Albanyano na parasurat asin an pinaka-inot na babaying Albanyano na parasurat na nagpublikar nin literatura sa Albanya. 

Kan 28 Nobyembre 1935, kan siya 17 anyos, si Selfixhe Ciu nagpublikar sa irarom kan pangaran na *Kolombja*, sarong tula sa peryodikong *Populli*. Dangan parte siya kan mga parasurat nin Albanyano kan panahon nin 1930.

Saro man siya sa pinaka-inot na Albanyanong Feminista.

## Buhay
Namundag sa Gjirokastër kan Marso 31, 1918, si Ciu katood si Musine Kokalari, saro sa inot na mga babaying Albanyano na nagpublikar nin literatura. 

Nag-aadal siya sa Florence, Italya, kan mangyari an pagsalakay nin Italya sa Albanya, kan 1939. 

Dangan nagbalik siya sa Albanya kaiba an saiyang agom, si Xhemal Broja, asin nagbukas nin sarong tindahan nin mga libro sa Shkodër. 

Nagbali siya sa mga rango kan Partido Komunista kan Albanya, kaiba sinda Drita Kosturi asin Nexhmije Hoxha, asin saro sya sa nag-organisar nin sarong ilegal na kontra-pasismo na demonstrasyon kan Pebrero 22, 1942. 

Siya inarestar asin kinondenar na magadan, alagad kan huri ipinabutasan. 

Pakalihis kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, kan 1947, siya idineportar kaiba an saiyang agom na si Xhebal Broja. 

Kan 1966, siya dineportar sa ikaduwang pagkakataon. 

Kan 1998, ipinublikar ni Ciu an saiyang buhay, saka an berso asin iba pang publikasyon, sa sarong libro, na may titulong *Tallazet e jetes* (English: Winds of Life). 

Nagadan siya kan Agosto 22, 2003.

## Mga Toltolan
Alice Pegler

Si **Alice Marguerite Pegler** (21 Hulyo 1861 - 17 Hunyo 1929) sarong maestra sa Timog Aprika asin botanikal na kolektor.

## Personal na Buhay
Aking babayi ni S. Mackin Pegler, si Alice naedukar sa Kumbentong Dominikan sa *King William's Town*. Dawa sinanay bilang sarong paratukdo, binayaan niya an karerang ini asin nag-erok siya sa Kentani kun sain pinadakula asin pinaadal an saiyang mga pamangkin na babayi.

Nag-agi siya nin mga problema sa salud durante kan saiyang buhay asin nagtius sa dai nahahaling problema sa paghiling.

## Buhay Botanista
Kan yaon siya sa Kentani, nagpuon an manlainlain na koleksyon nin gabos na *flora* sa laog kan 5 kilometros na radyus kan baryo. 

An saiyang pagkolekta nagbunga nin regular na pakipagsuratan sa mga botanista arog ki Peter MacOwan, Harry Bolus, HHW Pearson, Selmar Schonland asin Iltyd Buller Pole-Evans. 

An saiyang mga nota dapit sa mga tinanom sa Kentani sa bilog na mga panahon ipinublikar sa *Ann. * *Bol. Herb*. 5: 1-32 (1918).

Siya man nagkolekta man nin mga u'ang, apdo na langaw, lawa, asin amamatak.

Kan 1903, siya nagbyahe pasiring sa Transvaal asin nagkolekta sa pag-ultanan kan Rustenburg asin Johannesburg. 

An saiyang nagluluyang salud naging kawsa na siya maging espesyalista sa algae asin fungi. 

Sarong komposiyon kan fungi an nakolekta niya kan 1911-14 sa distrito nin Kentani  na ipinublikar sa *Ann. Bol. Herb*. 2: 184-93 (1918). 

Si Bolus nagtao nin pagrukyaw sa saiyang pagkolekta sa Vol. 2 kan saiyang mga *Orchids of South Africa* (1911) asin sinasabing siya saro na, "sa ibong nin delikadong salud, siya pursigiso na mag-aram sa mga *flora* kan saiyang lugar."

Sa pitong taon bago an saiyang kagadanan, naging siyang sarong inbalido. 

An saiyang mga *specimen* na nagbibilang 2000 idinonar sa *South African National Botanical Institute* sa Pretorya.

## Mga Onra
Kan 1912, siya tinawan nin pambihirang onra bilang miyembro kan *Linnaean Society*. 

Naroromdoman siya sa *[[:en:Aloe_peglerae|Aloe peglerae]]* , an genus na *Peglera Bolus* (na naging kasing-kahuluugan para sa *Nectaropetalum* Engl.),  *Chironia peglerae* Prain, *[[:en:Chionanthus|Chionanthus]] peglerae* (C.H. Wr.) Stearn, asin an fungi na *[[:en:Puccinia|Puccinia]] pegleriana* Doidge, *Ravenalia peglerae* Pole-Evans, *[[:en:Uromyces|Uromyces]] peglerae* Pole-Evans, *[[:en:Ustilago|Ustilago]] peglerae* Bubak & Syd. asin dakul pang iba. 

## Mga Toltolan


## Mga panluwas na takod

* Gunn, Mary; Codd, L. E. W. (1981). *[https://books.google.com/books?id=mkfdQ3l1YQUC&pg=PA277 Botanical Exploration Southern Africa]*. CRC Press. ISBN 978-0-86961-129-6.
* Biograpiya ni Alice Pegler  sa S2A3 *Biographical Database of Southern African Science*
Marina Skugareva

**Si Marina Skugareva** (Ukrainian: Марина Вадимівна Скугарєва , namundag 2 Marso 1962) sarong Ukranyong pintor, partisipante kan Ukrainian New Wave sa kontemporaryong arte.

## Biograpiya
Siya aki kan peryodistang si Oha Garitskaya asin arkitektong si Vadym Skuharev, na iyo an pamayo kan decorative and applied arts (departamento kan graphic arts) sa Dagestan state teacher training institute (Makhachkala, Dagestan ASSR) poon kan 1973.

Kan 1974 si Marina naglaog sa Kyiv Republican Art School. Kan 1981, naggradwar sya sa Dzhemal Dagestan art school. Poon 1982-1988 siya nag-adal sa Lviv State Institute of Decorative and Applied Arts (ngunyan Lviv National Academy of Arts, Departamento kan Art Textiles.)

Kan 1988, naagom niya an pintor na si Oleh Tistol asin naghale sa Moscow kaiba ninda an mga parapintang sina Kostantin Reunov asin Yana Bystrova. Duman sinda nag-istar asin nagtrabaho sa "Furmanny Lane", asin kahaluyan sa "Trehprudny Lane", kun sain namugtak an bantog na "Gallery at Trehprudny Lane", na minukna ni Konstantin Reunov asin Avdey Ter-Oganyan.

Kan Mayo 1992 si Marina Skugareva asin Oleh Tistol nakaresibi nin mga donasyon hale sa Christoph Merian Stiftung fund sa laog kan programa nin cultural exchange asin naghale pasiring sa Basel, kun saen sinda nag-istar sagkod 1993. Sa Switzerland, nagsali sinda sa nagkapirang eksibit kaiba sina Gia Japaridze asin André Clément. An mga pintor na Suwiso na sina Suzette Beck, Ronald Wüthrich, asin Ilse Ermen nagin marhay na amigo ni Marina asin kan huri nagin mga heroe kan saiyang mga pininturang ladawan.

Poon 1993 si Marina Skugareva nag-istar asin nagtrabaho sa Kyiv.

## Gibo
Poon kan huring mga taon kan 1980, si Marina Skugareva regular nang nagpartisipar sa mga eksibit nin modernong arte sa Kyiv, Moscow, Warsaw, Basel, Berlin, Odense. An saiyang mga gibo parte kan sarong "new wave" - sarong paghiro na pig-aayon an arte sa postmodernismo, na binabago an tradisyonal na Ukranian art.

Saro sa mayor na tema kan arte ni Marina Skugareva an hubang pigura nin tawo sa laog kan espasyo. An pagpahayag ni Marina bako lang an mga nahihiling na emosyon, alagad sarong paghanap sa "ibang punto de vista", sarong pagpreserbar kan "totoong presenteng buhay" sa espasyo kan arte.

An mga inot niyang gibo ("Nocturnal Kyiv" (1988), "Der Vogel" (1990), "Poison Ivy" (1992)) harani sa transavantgarde na arte.

## Gawad

* 1995. Ukraine. An ganador sa "Great Ukrainian Women Artist".

## Mga Koleksion

* The art museum of Zaporizhzhia, Ukraine
* Moscow House of Photography, Russia
* SK Johnson Kyiv Corp., Ukraine
* Municipal gallery of Odense, Denmark
* Fund Christoph Merian Stiftung, Basel, Switzerland

## Reperensya


## Iba pang babasahon

* Sklyarenko G. Small Big World of Marina Skugareva // FINE ART. — 2009. — № 1
* Sklyarenko G. New Ukrainian Wave. (Нова українська хвиля ) // Українська нова хвиля.-2009
* О. Martynyuk. Nightingale and rose. (Соловей і троянда) // ART - UKRAINE.- 2009.- №3
* XX artists of Ukraine 2000 (End of the Century). - 2001
Roberto del Rosario

Si **Roberto Legaspi del Rosario** (Hunyo , 1919 – Hulyo 30, 2003) sarong Filipinong entrepreneur na mas midbid bilang siya an kagpatente kan Sing Along System, sarong tipo nin karaokeng sistema nahaman niya kan 1975. Sa saiyang pag'unoy na marehistro an patente na enot kaini, siya an nasasambit na gayo, maskii ngani may dikit na argumento igdi, bilang "imbentor kan karaoke."

## Deretso sa pagpatente kan karaoke
Si Del Rosario iyo an may kapot kan patente sa *Sing-along System*, sarong tipo nin karaoke na saiyang naimbento kn 1975, asin parati nababanggit na siya binibistong miyo sana an maykapot kan patente kan karaoke system sa bilog na kinaban. SEiya nagsangqat nin 'patent infringemernt case' laban sa sarong kompanyang Tsino sa Korte Suprema. . Kan 1996, an Korte nagpaluwas nanin desisyon na totoong naglapas an kompanyang Tsino sa saiyang deretso.  Maski siring, may libro tituladong *Karaoke Idols: Popular Music and the Performance of Identity*
nagtataong kreeito ki Daisuke Inoue, sarong Hapones, na iyo an nakaimbento kan karaoke mas amay pa, kan taon  1971.

## Hilnga man

*Daisuke Inoue
*Karaoke

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

*Biography of Roberto del Rosario
*Karaoke History
*Asia's Obsession with Karaoke

[KCategorya:Syensia asin teknolohiya sa Filipinas]]
Semiramis

Si **Semiramis** (/səˈmɪrəmɪs, sɪ-, sɛ-/; Syriac: ܫܲܡܝܼܪܵܡ Šammīrām, Griyego: Σεμίραμις, Arabic: سميراميس Samīrāmīs an maalamat na si *Samīrāmīs*, Armenian: Σεμίραμις, Arabic: سميراميس Samīrāmīs, Armenian: Σεμίραμις Onnes asin ni Ninus, na nagribay sa huri sa trono kan Assyria, segun ki Movses Khorenatsi. An mga alamat na isinalaysay ni Diodorus Siculus, na panginot na nagpoon sa mga gibo ni Ctesias kan Cnidus, na naglaladawan sa saiya asin sa saiyang mga relasyon sainda ni Onnes asin Haden Ninus.

An mga Armenyo asin an Mga Asirio kan Iraq, amihanan-subangan na Siria, timog - sIran nin Turkiya, asin Iran sa norteng solnopan ginagamit pa man giraray *Si Shamiram* bilang sarong itinaong ngaran para sa mga aking babae.

## An leyenda susog ki Diodorus Siculus

Segun ki Dioddoro, sarong enot na siglong BC kan historyador, si Semiramis gikan sa mga nobleng magurang, aki kan mga sira-diyosan na sinda Derketo nin Ascalon asin nin mortal. Isinaysay nia na binayaan sia ni Derketo kan mamundag asin nagkaralamos.Pinapakakan kan mga Doves an aki hanggang sa mahiling siya ni Simmas, an maharlikang pastol. Naagom ni Semiramis si Onnes o Menones, sarong heneral sa irarom ni Hadeng Ninus, asin naging tagapayo siya kan hade.. An saiyang pagpayo naggiya sa saiya na magin mapanggana nin dakula.  Siege of Bactra, personal niyang pinangenotan an sarong partido nin mga suldado para sakupon an sarong mahalagang punto nin pagtatanggol, na humahantong sa pagkua kan lungsod.

Si Ninus nakagamiaw na gayo mala ta namoot siya saiya. Prinobaran niang piriton si Ones na itao sa saiya bilang agom, enot na idinolot an sadiri kaining aking babae na si Sonanê asin pag - abot nin panahon naghumang ilaag nia an saiyang mga mata bilang padusa. Huli sa takot sa hade, asin huli sa malalaglag na horot para sa saiyang agom, si Ones "nagadan sa sarong klase nin pagkataranta asin kabuahan" asin binitay an sadiri. Dangan naagom  Ninus si Semiramis.

## Hilingon pa

* Euphrates Tunnel

## Bibliograpiya

### Pangenot na mga reperensia

* Paulino Minorita, Compendario*Compendium*
* Eusebio, *Chronicle 20.13-17, 19-26* (Schoene pp.53-63) 
* Orosius, *Historiae adversus paganos* i.4,i.2.5, 6.7*Historia adversus paganos [http://attalus.org/translate/orosius1B.html#4 i.4], isa.5, 6.7*
* Justinus, Epitome Historiarum philappicalum Pompei Trogi  *[http://attalus.org/translate/justin8.html#1.2 i.2]*
* Valerius Maximus, *Factorum et dictorum memorabilium libri [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Valerius_Maximus/9*.html#3.ext.4 ix.3, ext 4]*

### Panga-duwang mga eperensya

** 
** Beringer, A. 2016. *The Sight of Semiramis: Medieval and Early Modern Narratives of the Babylonian Queen.* Tempe: Arizona State University Press.
** Dross-Krüpe, K. 2020. *Semiramis, de qua innumerabilia narrantur. Rezeption und Verargumentierung der Königin von Babylon von der Antike bis in die opera seria des Barock* Wiesbaden: Harrassowitz.

## Mga Toltolan
Vatharaveddai

An **Vatharaveddai** sarong sadit na banwaan sa Sri Lanka. Ini  namumugtak sa Northern Province.

## Hilnga man
*Lista nin mga banwaan sa Northern Province, Sri Lanka

## Mga panluwas na takod
*
Sasha Putrya

Si **Sasha Putrya** (Ukrainian: Саша Путря; Disyembre 2, 1977 - Enero 24, 1989) sarong artistang Ukranyo na nabisto sa pagpinta kan rinibong mga obra, bago nagadan sa edad na 11 huli sa leukemia.

## Biograpiya
Si Sasha (Oleksandra) Putrya namundag kan 2 Disyembre 1977 asin nag-istar sa rehiyon nin Poltava, Ukrainian SSR. Nagpoon magpinta sa edad na 3, kan siya magadan sa edad na 11, nakagibo na sya nin mga 2,279 na obra asin kurit, kadaklan kaini pigkolekta sa laog kan 46 na albums asin naka-eksibit sa Poltava Art Museum sa Poltava, Ukraine.

Dakula an saiyang interes sa India, dawa dai pa sya nakaduman -  padangat nya an nasyon, an musika kaini, gubing, asin kostumbre, asin pangarap pa nganing agomon an aktor sa pelikulang Indyano na si Mithun Chakraborty. Si Sasha Putrya nagadan kan 24 Enero 1989 sa hilang na leukemia. Ilinubong siya, nakasulot nin Indian sari kaiba an sadit na retrato ni Mithun Chakraborty.

## Mga toltolan

## Panluwas na mga link

* Sasha Putrya artwork
* Article about her work and awards
* Sasha Putrya's museum
María Pita

Si **María Mayor Fernández de Cámara y Pita** (1565 - 21 Pebrero 1643), midbid bilang **María Pita**, sarong heroe sa pagdepensa kan A Coruña, Galicia (norteng Espanya), laban sa atakeng Ingles na Armada, sarong pag-atake sa sa kontinente nin Espanyol kan 1589. Namundag siya sa Sigrás, sarong baryo sa Cambre.

## Amay na buhay
Namundag ki Simón Arnao asin Maria Pia circa 1556-1565, saiyang idinusay an enot niyang buhay sa pag-trabaho kan sadiri niya man sanang negosyo sa Peixería da Coruña.

## Depensa ni Coruña
Kan 4 Mayo 1589, an mga pwersang Ingles, nakontrol na kan habagatan siyudad, nagrumpag sa depensa kan lumang ciudad. Tinatabangan ni Maria Pita an saiyang agom, sarong kapitan sa hukbo na nag - aansi kan mga depensa. Pagkatapos  magadan an saiyang agom, si Pita, pano nin kabangisan, inagaw an budyak na dara an bandereta sa sarong kapitan kan Ingles asin ginadan ini. An lalaki soboot tugang ni Admiral Francis Drake. Ini nagpatalsik sa mga tropang Ingles, komponido nin 12.000 na kalalakihan, na nagpoon maglusob, alagad . Dangan nagluwas si Maria Pita sa kasagsagan kan lanob mismo, na nagkukurahaw sa Galician: *Quen teña honra*, que me siga ("An siisay man may onra, sunod sako!") kun saen ipiglito an pag-uusisa kan mga Ingles pabalik kan mga parasurog. Kan huri binayaan kan Ingles an pagsalikop asin nagpasiring sa saindang mga barko. An ibang mga babae direkta man na nagpartisipar sa depensa kan Coruña; an sarong nabayaan na rekord nagsasaysay manongod sa saro nang Inés de Ben pag'ako nin pagbulong huli sa duwang putok na inako sa pagsalikop. An mga heroikong gibo ni Pita pigtawan onra asin tinawan siya nin balos kan Philip II, na nagtao saiya kan pension nin sarong opisyal militar, na inako niya pagkagadan kan saiyang agom na nagadan sa panahon kan ralaban.

## Personal na buhay
Si Maria Pita apat na beses nag-agom asin nagkaigwa nin apat na aki. Enot niyang agom iyo si Xoán de Rois, sarong parabonal. Sinda kinasal poon 1581 sagkod na siya nagadan kan 1585. An ikaduwang kasal niya iyo si Gregorio de Rocamonde, saro man na parabuno, na nagadan durante kan Siege of Coruña kan 1589. Ikatolo niyang agom iyo an sarong taga-Dantala na paralayag nin Andalusia na nagngangaran Sancho de Arratia. Kinasal sinda poon 1590 abot 1592. An saiyang ikaapat asin ultimong agom iyo si Gil Bermúdez de Figueroa, sarong parasaligsig sa palasyo kan hade, na nagadan kan 1613. An apat niyang aki iyo sinda Maria Alonso de Rois, Francisca de Arraria, Juan Bermúdez de Figueroa asin Francisco Bomúnez de Figueroa.

## Iba pa
An saiyang siyudad nagtataong onra saiya na may 3.30 metrong halangkaw na estatuwa (sobra 9 na medium kaiba an pedestal).

## Mga barkong Kastila

* An bapor na *Maria Pia* kan Balmis Expeditionipigngaran saiya kan 1803.
* Kan Agosto 2008, an ASEMAR (Sociedad de Salvamento y Seguridad Marítima, Spanish acronym for *Sea Rescue and Safety Society)* pigbunyagan an BS-14 Rescue Ship bilang *Maria Pia*.

## Hilingon pa

* The Siege of Coruña

## Panluwas na takod

* A Coruña - Historical Figuras (English)

## Mga Toltolan
Sarah Lahti

Si **Sarah Lahti**  ay namundag kang Pebrero 18, 1995.  Saro siyang Suecong paradalagan sa middle-distance. Nagsirbe siya sa 1500 metro sa 2016 IAAF World Indoor Championship na dai na-kwalipidad para sa final. Siya an presenteng nagkakapot kang rekord bilang Swedish na paradalagan sa kabangang maraton, asin dati nang ginigibo niya an titulong Swedish sa 10,000 metro, na siya nagpuwesto sa Pakawat Olimpiko sa Tig-init 2016.

## Koprisyon

## Personal na mga prinsipyo
**Outdoor**

* 3000 metros - 8:50.97 (Utrecht 2016) 
* 5000 metro - 15:10.76 (Hengelo 2016) 
* 10000 metros - 31:28.43 (Rio de Janeiro 2016, dating rekord nasyonal) 
* 3000 metro stallechase - 10:32.61 (Häslm 2012) 
* Half maraton - 1:09:52 (Dresden 2020, nasyonal na rekord) 

**Indoor**

* 1500 metro - 4:11.68 (Portland 2016) 
* An Sarong milya - 4:30.42 (Stockholm 2016) 
* 3000 metros - 9:01.16 (Växjö 2016) 

## Personal na buhay
Si Lahti gikan sa Finnish na pinadakula kan saiyang lolo, kan aki pa pig ebakwit haling Finland pasiring Sweden durante kan Giyerang Pankinaban II.

## Reperensya

## Panluwas na mga link

## Toltolan
Phùng Thị Chính

Si **[https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1TcwN6wwKjBg9BIuyDi8My9doSTj4e5uheSMw2vzMgCyXgyc&q=ph%C3%B9ng+th%E1%BB%8B+ch%C3%ADnh&oq=&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDAgAEC4YJxjqAhiMBDIMCAAQLhgnGOoCGIwEMgwIARAjGCcY6gIYjAQyDAgCECMYJxjqAhiMBDIMCAMQLhgnGOoCGIwEMgwIBBAjGCcY6gIYjAQyDAgFECMYJxjqAhiMBDIMCAYQIxgnGOoCGIwEMgwIBxAjGCcY6gIYjAQyDAgIECMYJxjqAhiMBDIMCAkQLhgnGOoCGIwEMgwIChAuGCcY6gIYjAQyDAgLECMYJxjqAhiMBDIMCAwQIxgnGOoCGIwEMgwIDRAjGCcY6gIYjAQyDAgOECMYJxjqAhiMBNIBBi0xajBqOagCD7ACAQ&client=ms-android-transsion-infinix-rev1&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 Phùng Thị Chính]** sarong Vietnam nobleng babae na nakipaglaban kaiba kan mga tugang na babaeng Trưng tanganing haleon si Han sa Vietnam kan 43 CE. Sya bados kan panahon na idto, asin sya an namamahala sa pagprotehir sa sentral na gilid nin tubig. Sinasabi sa alamat na pinangaki sya sa prontera asin dinadara nya an saiyang bagong mundag na umboy sa sarong takyag asin espada sa balyong kamot mantang piglalabanan kaini na buksan an ranggo kan kalaban.

## Mga Toltolan
Shote Galica

Si **Shote Galica** (10 Nobyembre 1895 &#x2D; 1 Hulyo 1927), namundag bilang **Qerime Radisheva**, sarong KachakAlbanianong insurgent. Siya idineklarar na Heroe kan Albania.

## Biograpiya
Namundag siya sa baryo Radisheve kan rehiyon nin Drenica sa Kosovo na parte kaidto kan Imperyong Ottoman. Tugang niya ini na may 6 na tugang. An naagom niya iyo si Azem Galica kan 1915. Kan 1919 nag-entra si Shote, sa Uping nin Dukagjin asin sa Junik kan 1921-23. Kan 1925 pakagadan kan agom niyang Si Azem Galica, siya na an nag'ama bilang pamayo kan saiyang banda asin naglaban kaiba si Bajram Curri sa Has of Prizren asin Lumë. Naroromdoman siya huli ta nasikwit niya an sarong Serb military kumander asin magkapirang soldados sa Çikatova, kan Hulyo 1927, naghubo' siya sa Albania asin naggastos kan ultimo niyang mga bulan sa Fushë-Kruja, kun saen nagadan siya sa edad na 31. Nagigirumduman sya sa pagsabing An buhay na mayong kaaraman garo giyerang mayo nin armas.

An mga taga Albania tinatawan nin onra si Galica huli sa pagdepensa kan nasyonal na katuyohan, na sinineselebrar sia bilang martir kan nasyon.   &#x5B;**&#x5D; Siya saro sa mga pangenot na tema kan koleksyon nin komposisyon na No Man's Lands: walong ekstraordinaryong kababaihan sa kasaysayan Balan, kan mga parasurat na Anglo-Kosovan na si Elizabeth Gowing asin Robert Wilton.

## Pamilya
Kan Hulyo 1924 siya nag'entra sa laban para ki Drenica (*Arbania e Vogël*, Little Albania). Kan Hulyo 1925 pagkagadan kan saiyang agom na Si Azem Galica, sia padagos na nakipaglaban asin nangenot sa mga parapakilaban na Albaniano sa Kosovo. Kaiba an ginatos na parapakilaban hale sa dating Kosovo Vilayet kan Disyembre 1924, nakipaglaban an nag - aarbension na mga hukbo tumang sa puersang Royal Yugoslav.

## Hilingon pa

* Kachaks

## Mga Toltolan
Bùi Thị Xuân

Si **Bùi Thị Xuân** (chữ Hán: 裴氏春, d. 1802) na sarong babaeng heneral kan Vietnam kan panahon nin Tây Sơn.

## Biograpiya
Si Heneral Bùi Thị Xuân namundag sa Distrito nin Bình Khê (ngonyan Tây Sơn District), Bình Định Province. Sinasabing siya nag'adal nin martial arts kan aki pa, asin pigtuturing na makusog na babae. Segun sa ley, may beses na ilinigtas nia si Trần Quang Diệu, na kan huri nagin agom kaini, hale sa tigre. Siya asin si Trần Quang Diệu uminiba sa Tây Sơn Rebellion nin amay asin nanggana nin dakul na laban, mantang nagtatabang man sa Mga elepante pangmilitar.

Kan magbagsak an Phú Xuân (Huế) sa Nguyễn Ánh, sinundan niya si hade Cảnh Thịnh to Nghệ An, pigmandohan nin 5000 na tropa asin naglaban sa pwersang Nguyễn sa Trấn Ninh (Quảng Bình Province). Kan ikaduwang bulan nin 1802, nanggana an pwersang Nguyễn. Nagbali siya sa saiyang agom sa Nghệ An asin sinda pigdakop kan pwersang Nguyễn. Sindang duwa ginadan; an saiyang agom magsalang pinugotan, hinablay o parehong, mantang sia asin an 15 anyos na aking babae kaini biyong nagadan nin sarong elepante.

## Mga Toltolan
Bùi Thị Nhạn

Si **Bùi Thị Nhạn** (裴氏雁, ? &#x2D; 10 Hulyo 1802) sarong heneral dangan Emepress kan dinastiyang Tây Sơn. 

Namundag sa Distrito nin Tuy Viễn (modernong Tây Sơn District), Bình Định Province. Aki siya nin Bùi Đức Lương, asin tugang man ni Bùi Đắc Tuyên. Sinasabing siya nakanood nin martial arts kan aki pa, ngapit, nagin siyang bantog na babaeng heneral kan dinastiyang Tây Sơn . Siya asin si Bùi Thị Xuân, Trần Thị Lan, Huỳnh Thị Cúc, Nguyễn Thị Dung, midbid bilang Limang babaeng heneral kan dinastiya nin Tay Son ( 西山五鳳雌).

An Phạm Thị Liên, an empress kan Nguyễn Huệ , nagadan kan 1791. Bùi Thị Nhạn nagin ikaduwang agom na babae kan Huệ  asin kinoronahan bilang iyo an empress. Nguyễn nagadan kan sumunod na taon, si Nguyễn Quang Toản nakatukaw sa trono, asin tinawan siya nin titulong Empress dowager.

Kan 1801, kan an kapitolyo na Pú Xubân (kinasal Huế) magbagsak sa Nguyễn Ánh, sinundan niya si Nguyễn Quang Toản to Thăng Long (modern Hanoi). Nguyễn Ánh's nakasagop kan Thăng Long. Nagdulag siya pasiring Xương Giang (sa mordern Bắc Giang). Tanganing dai mabihag, naghugot sia kaiba si Trần Thị Lan.

## Mga Toltolan