Diyalektong Tokyo

An **Diyalektong Tokyo** () sarong barayti nin tataramon na Hapon na ipigtataram sa modernong Tokyo. Karaniwan ining pigkokonsiderar na Estandarteng Hapon, alagad igwang pirang jargon asin doon na partikular sa Tokyo na iba sa pirang lugar asin mga klase sa sosyudad. 

## Pangkagabsan-na-ideya

An mga tradisyonal na diyalekto sa katahawan na Tokyo parating natitipo sa duwang grupo: An  asin . An diyalektong Yamanote, katangian nin gurang na haralangkaw na tipo gikan  sa lugar kan Yamanote. An karaniwang tataramon na Hapon nakasusog sa diyalektong Yamanote kadtong panahon nin Meiji. An diyalektong Shitamachi sarong diyalektong working-class, asin pinapanatili kaini an mga tampok nin Edo Chōnin (Edokko) speech (hilingon an Amay na Modernong Hapon), kaya inaapod man na . An estilong Tokyo na rakugo, parating kinakawat sa diyalektong Shitamachi.

Nagpoon an diyalektong Tokyo sa pagtugdas ni Tokugawa Ieyasu kan Edo. Nagrilipat sa bilog na nasyon an darakulang grupo nin mga tawo, na nagtataram nin manlainlain na diyalekto. An diyalektong Kyoto iyo an prehistiyusong tataramon kaidto na panahon aain makusog na nakaimpluwensya sa diyalektong Edo kadtong inot na parte kan Panahon nin Edo; nag-uswag an diyalekto sa laog kan pinakadakulang syudad sa Japan asin naging bagong prestihiyo na tataramon sa huring parte kan panahon nin Edo. Nin huli ta sa kakaibang uusipon kaini, lalo na katakod kan diyalektong Kyoto, an Tokyo sarong isla nin tataramon sa rehiyon Kantō. Halimbawa, nailaladawan an mga tradisyonal na diyalektong Kanto sa paagi kan paggamit nin bolisyunal asin presumptive suffix -*be*, na bihirang piggagamit sa Tokyo.

## Palatanugan

An diyalektong Shitamachi iyo an panginot na midbid sa kawaran nin pagkakaiba sa tanga kan pirang mga ponema na naiiba sa Estandarteng Hapon. Pinakatanyag, nag-neutralize ining  asin  kaya an  ("pagtitipon nin tahong (shellfish)") nagiging , aain an  ("pito") nagiging . Arog pa man kaiyan, bantog ini sa hampangan na   pasiring sa   lugod an Shinjuku nagiging , asin  ("operasyon") nagiging .

An saro pang kamangno-mangno na tampok iyo an monoptonggoisasyon kan  pasiring sa  sa diyalektong Shitamachi. Ehemplo na sana, an  ("kakila-kilabot") nagiging , asin an  ("Grabe man") nagiging . Piggagamit an tampok na ini sa Estandarteng Hapon bilang impormal na panlalaking panaram arog kan  ( "dai ko aram") asin  ( "urag").

Sa kadugangan, pigsasayod an  bilang sarong trill  paduman sa maghatod nin bulgar na pananarinari sa panaran kan Shitamachi. Sa impormal na pagtataram, an interbokalikong  minsan nagsasangli sa  o sokuon kaya an  nagiging  ("Maugmang pagdatong sa harong") asin an  nagiging  ("pagkatapos, asin arog kaito").

### Piltik nin doon
Pigsasayod an pirang mga salita na magkaiba nin pitch accent sa tanga kan Yamanote asin Shitamachi. Karaniwan an mga minasunod na kataga, mga halimbawa:
*  (ibang pangaran kan Rehiyon Kantō): doon sa *ba* sa Yamanote, daing doon sa Shitamachi.
*  ("dalisdis"): doon sa *ka* sa Yamanote, sa *sa* sa Shitamachi.
*  ("sunod"): doon sa *gi* sa Yamanote, sa *tsu* sa Shitamachi.
* : doon sa *shi* sa Yamanote, sa *su* sa Shitamachi.
*  ("baybay"): daing doon sa Yamanote, doon sa *na* sa Shitamachi.
*  ("pang-agang saldang"): may doon sa *a* sa Yamanote, sa *sa* sa Shitamachi.
*  ("kuya"): doon sa *a* sa Yamanote, sa *ni* sa Shitamachi.
*  ("pirmi, gihapon"): doon sa *i* sa Yamanote, sa *tsu* sa Shitamachi.
*  ("ulay"): daing doon sa Yamanote, igwang doon sa *na* sa Shitamachi.
*  ("sugok/bunay"): may doon sa *ma* sa Yamanote, daing doon sa Shitamachi.
* daing doon na kataga -*sama* (sarong honoripiko): igwang doon sa *sa* sa Yamanote, daing doon sa Shitamachi.

## Gramatika
Kadaklan sa mga tampok na gramatika kan diyalektong Tokyo magkapareho sa kolokyal na porma kan Estandarteng Hapon arog kan mga halimbawa na nasambit digdi. Kabali sa mga risang-risa na katangian kan diyalektong Tokyo an parati na paggamit kan partikulong panmati na *sa*, na haros kaparehas sa "arog kan" arog kan piggagamit sa islang nin Amerikanong Ingles; *tsū* (karaniwan na estilo) asin *tee* (estilong Shitamachi), imbes kan  ("sabihon na" o "apudon na"); an parati na paggamit kan doon na sentence-final particle na *dai* o *dee* sa Shitamachi, nabantog sa tipikal na Shitamachi verbal shot na  (, "Anong pinagpaparataram mo!?").

Sa kasaysayan, kulang an mga diyalektong Kanto sa  (honorific speech). Arog pa man kaito, nin huli ta sa koneksyon kaini sa Kyoto asin sa pagsasapin-sapin kan syudad na sosyudad, igwa na sa ngunyan an diyalekto kan Tokyo nin pinong sistema nin keigo. Panginot na midbid an diyalektong Yamanote sa geabeng paggamit nin keigo asin kan kopulang keigo na  o , minsan , hali sa . Midbid man na katagang Keigo an imperatibong modo nin kagayunan-boot na  o  is na gikan sa tradisyunal na diyalektong Tokyo. Ehemplo, "Hindi mo daw ako hahalaton?" ipigpakis para sa  sa Estandarteng na Hapon, asin an  sa tradisyunal na diyalektong Tokyo.

## Bokabularyo
Bagama't may kaiba man ining pirang natatanging kataga, ini urog na dai namimidbidan sa komon na panaram kan Tokyo apwera sa ponolohiya. An mga bantog na katagang Shitamachi iyo an pagraraway na  o  (panlalaking panaram nin Shitamachi, karaniwan na midbid sa  o "Beranmee tone"),  para sa  "syempre",  para sa  "tanos" asin  para sa  "saglit, halat sana." An  iyo an inot na tawong pambabaye na panangli sa Estandarteng Hapon, alagad sa diyalektong Shitamachi, parati ining piggagamit kan kapwa lalaki asin babaye. An sarong doon na prefixo na *o* parati na piggagamit sa mga panhiro na arog kan  para sa  "magpoon" asin  para sa  "para magulat."

## Bagong diyalektong Tokyo
Mahihiling pa man nanggad an mga tradisyonal na diyalekto na Tokyo na piggagamit sa fiction, alagad kadaklan sa mga pamilyang nag-iirok sa Tokyo sa ngunyan nagtataram nin Estandarteng Hapon. Haros mayo na an pagkakaiba sa tanga kan  Shitamachi asin Yamanote.

Sa kasaysayan, kadakol na tawo an naglipat sa Tokyo gikan sa manlainlain na mga rehiyon asin pigdara kung minsan an saindang mga diyalekto sa Tokyo. Halimbawa, *jan* (じゃん), na sarong konstraksyon kan  ("tama man baga adi?"), gikan sa diyalektong Tōkai–Tōsan sa paagi kan Kanagawa asin Tama, asin an , na sarong bakong estandarteng porma kan  ("nalalain ini"), naggikan ini sa mga diyalektong Fukushima asin Tochigi.

## Mga toltolan

*