Mga Babayi sa Islam

An mga eksperyensya kan mga babaying Muslim (    *Muslimāt*, singular مسلمة *Muslimah* ) nagkakaiba-iba sa pag-oltanan asin sa laog kan manlaen-laen na sosyedad huli sa kultura asin mga halaga na parateng naenot sa pag'introdusir kan Islam sa kanya-kanyang rehiyon kan kinaban.   Kasabay kaini, an saindang pagsunod sa Islam sarong pinag-iribang bagay na nakakaapektar sa saindang buhay sa manlaen-laen na grado asin nagtatao sainda nin sarong komun na identidad na pwedeng magserbing tulay sa mahiwas na kultura, sosyal, asin ekonomiya sa pag-ultanan kan mga babaying Muslim.   

Kabali sa mga impluwensya na nagkaigwa nin importanteng papel sa pagdepinir kan sosyal, legal, espirituwal, asin kosmolohikong kamugtakan kan mga kababaihan sa laog kan kasaysayan kan Islam, iyo an mga sagradong kasuratan kan Islam : an Quran;  an *[[Hadith|ḥadīth]]*, na mga tradisyon na may relasyon sa mga gibo asin mga aporismo na inaatribwir sa propetang Islam na si Muhammad asin sa saiyang mga kairiba ;  *ijmā*', na sarong pinagkaoroyonan kan mga iskolar, na ipinahayag o dai nagtataram, sa sarong hapot nin batas;  *qiyās*, an prinsipyo kun saen an mga batas kan Quran asin an *[[sunnah]]* o propetikong kaugalean pig-aaplikar sa mga sitwasyon na dai malinaw na sakop kan duwang pinagkukuanan na ini nin lehislasyon;  asin *fatwā*, mga dai nagbubugkos na ipinublikar na mga opinyon o desisyon manungod sa relihiyosong doktrina o mga punto nin batas.

An mga dagdag na impluwensya kabali an mga tradisyon kultural bago an Islam; mga sekular na batas, na intirong inaako sa Islam basta dai ini direktang nagkokontra sa mga pagboot kan Islam;  mga awtoridad relihiyoso, kabali an mga ahensya na kontrolado kan gobyerno arog kan Indonesian Ulema Council asin an Diyanet kan Turkey ;  asin mga espirituwal na paratukdo, na partikularmenteng prominente sa Islamikong mistisismo o Sufismo . Kadaklan sa mga huri, kaiba an pilosopong Muslim kan edad media na si Ibn Arabi, iyo mismo an nagprodusir nin mga teksto na nagpaliwanag kan metapisikal na simbolismo kan prinsipyong pambabayi sa Islam. 

Igwa nin apat na pinagkukuanan nin lbatas para sa mga hurista na Sunni. An enot na duwa, an Quran asin an literaturang ''ḥadīth'' na pigkokonsidera na mga pangenot na pinagkukuanan, mantang an duwa pa, *an ijmā*' asin *an qiyās ,* mga pangaduwa. An mga dagdag o suplementong pinagkukuanan magkakalaen sa pag-oltanan kan manlaen-laen na mga sekta nin Muslim asin mga eskwelahan nin hurisprudensia kan Islam . An mga iskolar na nagtatao *nin mga fatwā* asin naggigibo nin *ijtihad* pwedeng gumamit kan mga pinagkukuanan na ini.   

### Pangenot

Sa laog kan Sunni Islam, an mga babayi tinatawan nin nagkapirang mga giya na ipinagboboot kan Quran asin literatura kan ''ḥadīth'', siring sa nasasabotan kan *[[fiqh]]* (hurisprudensya kan Islam), siring man sa irarom kan mga interpretasyon na hale sa *ḥadīth* na pinagkasunduan kan kadaklan kan mga iskolar na Sunni Muslim bilang tunay na mayong pagduda base sa mga pag-aadal  .   An Quran nagtutubod na an mga lalaki asin babayi igwa nin pantay na moral na ahensya asin sinda pareho nag-aako nin pantay na mga balos sa ikaduwang buhay .  An mga interpretasyon na ini asin an saindang aplikasyon nabilog kan historikong konteksto kan kinaban nin mga Muslim kan panahon na ini isinurat. 

Sa panahon kan saiyang buhay, si Muhammad nag-agom nin siyam o onseng babayi, depende sa manlaen-laen na pagkasaysay kun siisay an saiyang mga agom. Sa kulturang Arabo bago an Islam, an kasal sa pankagabsan pigkokontrata susog sa mas dakulang pangangaipo kan tribu asin nakabase sa pangangaipo na magbilog nin mga alyansa sa laog kan tribu asin sa ibang pang mga tribu. An pagkabirhen sa panahon nin kasal idinodoon bilang onra kan tribo.  Si William Montgomery Watt nagsasabi na an gabos na mga kasal ni Muhammad igwa nin politikal na aspeto nin pagpakusog kan mga relasyon na makikatood asin nakabase sa kaugalean na Arabo bago an Islam. 

*An mga Babayi* (Arabo: *Sūrat an-Nisāʼ* )  iyo an ikaapat na kapitulo kan Quran. An titulo kan surah gikan sa kadakol na pagsambit sa mga babayi sa bilog na kapitulo,  kaiba an mga bersikulo 4:34  : 4:34 asin 4:127—4:130.  : 4:127–130 

### Ikaduwa
An mga nasa itaas na mga pangenot na pinagkukuanan nin impluwensya sa mga kababaihan kan Islam baad dai makaatubang sa gabos na maiisip na sitwasyon sa lawig nin panahon. Ini an nagin dalan sa pag'uswag kan mga eskwelahan sa hurisprudencia asin relihiyon na may mga iskolar na Islamiko na nagtutukoy sa mga pinagkukuanan arog kan pagmidbid nin mga tunay na dokumento, mga panlaog na diskusyon, asin pagmukna nin sarong pinagkaoroyonan tanganing mahanap an tamang relihiyosong inaprobaran na kurso nin aksyon para sa mga Muslim.   Ini an nagbilog kan segundaryong mga pinagkukuanan nin impluwensya para sa mga babayi. Kabale sa mga ini iyo an *ijmā*', *qiyās*, *ijtihad*, asin iba pa, depende sa sekta asin sa mga katumbas na eskwelahan kan batas Islamiko . Kabale sa mga segundaryong pinagkukuanan iyo an *fatwā*, na parati lakop na ipinapaabot, sa berbal o sa pagsurat kan mga klerigong Muslim, sa mga masa sa lokal na tataramon asin naglaladawan kan gawi, papel, asin mga karapatan kan mga kababaihan na minasunod sa mga kahagadan sa relihiyon. An *mga Fatwa* bakong obligado, alagad seryosong pigkokonsiderar asin parating piggigibo kan kadaklan na mga Muslim. An mga segundaryong pinagkukuanan pigklasipikar an mga legal asin bakong legal na gawi-gawi kan mga lalaki asin babaying Muslim, na tipikal na nabibilang sa limang kategorya ( *al-ahkam al-khamsa* ): *[[Fard|wajib]] / [[fard]]* (obligatoryo), *[[mustahabb]] /mandub* (rekomendado), *[[mubah]]* (neutral), *[[makruh]]* (dai inaprobaran), asin *[[haram]]* (bawal).  Igwa nin dakulang kontrobersiya, pagbabago sa lawig nin panahon, asin iriwal sa pag-ultanan kan mga segundaryong pinagkukuanan.   

## Mga papel sa kasarian

An mga papel kan kasarian sa Islam sabay na pinasabot kan duwang pagboot kan Quran: (i) espirituwal na pagkakapantay-pantay sa pag-ultanan kan mga babayi asin lalaki; (ii) an ideya na an mga babayi sinadya na magpahiling nin pagkababayi asin an mga lalaki nin pagkalalaki, alagad na mayo sa duwa an mas halangkaw sa paghiling ni Allah apwera sa moral na katanosan asin mga aksyon.  

An espirituwal na pagkakapantay-pantay sa pag-ultanan kan mga babayi asin lalaki detalyado sa Sūrat al-Aḥzāb (33:35) : 
 Sigurado, an mga Muslim: mga lalake asin babayi, an mga paratubod: mga lalake asin babayi, an mga Qanit: mga lalake asin mga babayi, an mga lalake asin babayi na totoo, an mga lalake asin babae na tatao maghalat, an mga Khashi`: mga lalake asin mga babayi, an mga lalake asin mga babayi na nag-aabot nin Sadaqat, an mga lalake asin mga babae na nag-aayuno, an mga lalake asin mga babayi na nagbabantay kan saindang puridad, asin an mga lalake asin mga babayi na naggigirumdom ki Allah sa saindang puso asin dila, si Allah nag-andam para sainda nin kapatawaran asin dakulang premyo.
An pundamental na paghiling kan Islam sa mga babayi asin lalaki nagpopostula nin sarong komplementaridad kan mga gawi: arog kan gabos na iba pa sa uniberso, an katawohan linalang sa sarong padis (Sūrat al-Dhāriyāt, 51:49)  – mayo sa duwa an magigin kumpleto kun mayo an saro.  "Sa pag-iisip kosmolohiko kan Islam, an uniberso pighihiling bilang sarong balanse na itinogdok sa magkakasundo na mga relasyon na polar sa pag-ultanan kan mga padis na minagibo kan gabos na bagay.  Dagdag pa, an gabos na panluwas na pangyayari ay mga repleksyon kan panlaog na mga noumena asin sa kahurihurihi kan Dios." 

An pagduon na itinatao kan Islam sa pambabaying/lalaki na polaridad (asin kun kaya komplementaridad) nagbubunga nin pagbaranga kan mga papel sa sosyal.  Sa pankagabsan, an rona nin operasyon kan sarong babayi iyo an harong kun saen siya an dominanteng pigura – asin an katumbas na mundo kan lalaki iyo an panluwas na kinaban.   An mga babayi iginagalang na marhay sa kadakol na aspeto kan buhay sa harong arog kan pag-omaw sa saindang kaaraman bilang mga espesyalista sa ritwal, parabolong, paraataman, asin idtong mga nag-aareglo nin kasal sa saindang komunidad. 

Alagad, an pagbabanga na ini sa mga gawi bakong arog kan kun ano an nahihilinng.  Dakul an mga halimbawa – pareho sa amay na kasaysayan kan Islam asin sa kontemporaryong kinaban – kan mga babaying Muslim na nagkaigwa nin prominenteng papel sa pampublikong buhay, kabali an pagigin mga sultana, reyna, elihidong mga pamayo kan estado, asin mayayaman na mga negosyante . Dagdag pa, importanteng midbidon na sa Islam, an harong asin pamilya marigon na nakabugtak sa sentro kan buhay sa kinaban na ini asin kan sosyedad: an trabaho nin sarong lalaki dai pwedeng magin mas mahalaga sa pribadong rona.  

An Quran nagdudusay nin kadakol na mga bersikulo asin surah sa mga babaying Muslim: an saindang mga papel, mga katungdan, asin mga karapatan, arog kan An-Nisa ("An mga Babayi") asin Maryam, na nginaranan ki Maria.

An mga babayi igwa nin onra asin mahalagang papel sa Islam, sa espirituwal asin sosyal. An Islam nagduduon kan pagkakapantay-pantay kan mga lalaki asin babayi sa saindang relasyon sa Dios. An Qur'an malinaw na nagsasabi, *"Tunay mananggad, an mga Muslim na lalaki asin mga Muslim na babayi, an mga nagtutubod na mga lalaki asin mga nagtutubod na mga babayi... para sainda si Allah nag-andam nin kapatawadan asin sarong dakulang balos"* (Qur'an 33:35). Ini nagtatampok na an duwang kasarian pantay-pantay sa saindang mga responsibilidad asin mga balos para sa pagtubod asin marhay na mga gibo.

### Kodigo sa paggubing

An pagiging matinubod sa pagbado( Haya ) sarong relihiyosong tataramon sa Islam: an Quran nagsusugo sa mga lalaki asin babayi na maggubing nin mahusay asin dai magpahiling kan saindang hawak, asin sinabi ni Muhammad na an kahusayan sarong pangenot na ugale sa Islam.  An tradisyonal na gubing para sa mga lalaking Muslim tipikal na nagtatahob nin dai mababa sa payo asin an lugar sa pag-ultanan kan habayan asin mga tuhod, mantang an gubing na Islamiko kan mga babayi iyo an pagtago kan buhok asin hawak poon sa mga buol sagkod sa liog.  An ibang mga babaying Muslim nagtatahob man kan saindang lalawgon, dawa ngani an kadaklan kan mga Muslim minaoyon, alagad na bako ining obligado. 

Sa partikular na konteksto kan mga babayi, an Quran sa 24:31  nagtataram manongod sa pagtahob kan mga "adorno" kan mga babayi gikan sa mga estranghero sa luwas kan pamilya.  An klaseng ini nin gawi-gawi komun na nahihiling kan mga iskolar na Islamiko asin kan mas mahiwas na publikong Muslim bilang simbolo kan estado nin espirituwal na ignoransiya ( *al-Jāhiliyyah* ).

An gabos na ortodoksong eskwelahan kan batas nin Sharia nagsasabi nin pagtahob sa hawak sa publiko: partikularmente, sa liog, sa mga buol, asin sa ibaba kan siko.  Alagad, mayo sa mga tradisyonal na sistemang legal an aktuwal na nagsasabi na an mga babayi dapat magsulot nin belo:  An mga agom sana ni Muḥammad an pinagbotan na magsulot kan artikulong ini nin gubing (33:59).  

Sa basehan kan pagboot na magin mapagpakumbaba, manlaen-laen na porma nin gubing an piggibbo sa manlaen-laen na parte kan kinaban nin Islam, alagad an nagkapirang porma nin gubing mga dara gikan sa mas naenot, pre-Islamic na mga sosyedad sa Haraning Sirangan: An mga babaying Griyego kan suanoy nagtatahob kan saindang mga sadiri, sa katunayan an praktis nin pagtahob kan mga babayi pigtutubodan na nagpoon sa Suanoy na Gresya, asin an praktis kan saindang pagtahob sa buhok iyo an batas sa mga naenot na komunidad nin mga Judio asin mga Kristiyano.  An ikonograpiya kan Birhen Maria sa sining kan mga Kristiyano pirming nagpapahiling saiya na nakatahob an saiyang buhok, asin an kombensyon na ini sinundan sagkod sa modernong panahon kan mga Kristiyanong Georgian asin Armeniano, dagdag pa sa mga babaying Judiong Oriental ; An mga babaying Katoliko dai nagduduman sa simbahan na dai nagtatahob kan saindang payo sagkod sa ika-baynte siglo.  An pagtahob kan buhok ginawi kan mga babayi na natural na parte kan buhay bilang tanda nin kababaan nin boot asin orog na bilang tanda nin paggalang sa atubangan nin Dios. 

Sa kasaysayan, an awrah para sa sarong babaying oripon sa panahon nin pang-ooripon sa kinaban nin mga Muslim, na susog sa batas kan Islam sinasabi na bako ining gawi nin mga Muslim, iba sa awrah kan sarong talingkas na babaying Muslim. An awrah kan sarong babaeng oripon tinatawan nin kahulugan na yaon sa pag-ultanan kan saiyang pusod asin kan saiyang tuhod.  Huli kaini, an mga babaying oripon sa panahon nin pang-ooripon sa kinaban nin mga Muslim dai nagsusulot nin hijab, asin pwedeng ipahiling an saindang daghan. 

Sa ika-baynte unong siglo, padagos na igwa nin dakulang pagkakaiba sa kun pano an paggubing kan mga babaying Muslim, bako sanang huli ta an kinaban nin Islam laen-laen an heograpiya asin kultura. An mga batas na ipinasa sa mga estado (arog kan laïcist Turkey asin Tunisia ) na may mga kampanya sa Westernization kan ika-baynte siglo—na nagboot na an mga babayi magsulot nin "moderno", Western-style na gubing—natuninong sa mga nakaaging taon;   siring man, an katapusan kan komunismo sa Albania asin sa mga republika kan Yugoslavia nangangahulugan man nin katapusan kan sobrang restriktibong sekular na lehislasyon sa gubing.  Bilang resulta, legal na ngonyan para sa mga babayi sa mga nasyon na ini na magsulot nin mga gubing na nagpapahiling nin modernong identidad Islamiko—arog kan headscarf na inaapod na ḥijāb—sa publiko, alagad bako man na kaipuhan sa gabos na pampublikong institusyon o opisina kan estado.  

Sa kabaliktaran, sa nagkapirang estado—partikularmente an Shia Iran—na may mga modernistang pundamentalistang rehimen, an mga susundon sa paggubing na nagin mandatoryo sa huring parte kan ika-baynte siglo, na nagsasabi na an mga babayi magsulot nin eksklusibong "relihiyoso", na kontra sa "sekular", na mga gubing sa publiko yaon pa man giraray sa puersa.  Alagad, an mga nasyon na ini parehong teolohiko asin kultural na atipikal sa laog kan kinaban nin Islam: An Iran iyo sana an Shī'a na rebolusyonaryong estado sa kinaban  asin sa arin man sa iba pa an parehong mga restriksyon sa gubing kan mga babayi sa publiko minaaplikar, nin huli ta an kadaklan na mga nasyon na Muslim mayo nin mga batas na nagmamando sa publiko na maggubing nin sekular o relihiyosong gubing.   

Sa sarong pag-aadal kan 2018 na ginibo kan Institute for Social Policy and Understanding, an mga babaying Muslim na Amerikano, "an pinakaposible" kun ikukumpara sa ibang mga domestic na relihiyosong komunidad na, "magsulot nin sarong nahihiling na simbolo na nagpapamidbid kan saindang pagtubod."  Sa mga babaying Muslim na pigsurbey kan ISPU, 46% an nagsasabi na sinda nagsusulot nin sarong nahihiling na simbolo tanganing markahan an saindang pagtubod sa publiko sa gabos na panahon (kaiba digdi an hijab), 19% sa nagkapirang panahon, asin 35% mayo sa gabos na panahon. An pag-aadal dai nakanompong nin ano man na mahalagang pagkakaiba sa edad o rasa. 

An hapot kun tano ta an mga babaying Muslim nagsusulot nin hijab sinasabat pa man giraray nin manlaen-laen na simbag kan mga babaying Muslim na Amerikano, kabali an pinakabistado, "pagkapiedad asin tanganing mapaogma an Dios" (54%), "tanganing maaraman kan iba na sinda Muslim" (21%), asin "para sa kababaan nin boot" (12%). 1% sana an nagsabi na isinusulot ninda ini, "huli ta an sarong kapamilya o agom nangangaipo kaini". 

#### Mga materyales sa gubing

Susog sa gabos na eskwelahan nin batas Islamiko, an mga babayi sana an tinotogotan na magsulot nin purong seda na mga gubing sa kataid kan kublit, dawa ngani an mga eskwelahan nin batas magkaiba sa haros gabos na iba pang detalye manungod sa seda, arog kan pagtugot sa mga lalaki na magsulot nin seda na may halo na ibang mga lanot.  Sa tradisyon kan Islam, an seda makusog na konektado sa Langit.  An Quran nagtataram sa nagkapirang lugar manungod sa mga magarbong tela na dapat ikaogma kan mga birtoso sa Paraiso: an saindang mga gubing gigibohon sa seda (22:23  asin 35:33),  asin sinda mahigda sa mga carpets na may linya nin mayaman na brocade (55:54).  

**Bulawan**

Siring man, an batas kan Sharia naghahagad na an mga babayi sana an magsulot nin mga adorno na bulawan, arog kan mga alahas.  An intensyon sa likod kan pagkakaiba na ini iyo na tabangan an mga lalaki na mamantenir an estado nin pagigin mabini, reserba, konsentrasyon, asin espirituwal na kadukhaan (an "mga pagkasangkap kan sentro"),  mantang an mga babayi, na nagsisimbolo nin pagbukas, daing sagkod, asin pagpahiling, dai nabubugkos kan parehong mga limitasyon. 

#### Publiko kumpara sa pribadong itsura
An mga gubing arog kan ḥijābs, chādors, asin burqas parati na isinusulot sa publiko sana. 32% kan mga nasyon sa European Union igwa nin mga pagbabawal sa tradisyonal na mga Muslim na headgear para sa mga babayi.  An mga pagbabawal magkakaiba sa pagpapaotob, penalidad para sa pagbalga, asin mga detalye kun anong klaseng takop sa payo an pigkokonsiderar na "akoon kan publiko" sa mga nasyon na igwa kan mga pagbabawal na ini.  An United Nations Human Rights Committee hayag na kinondenar an mga pagbabawal na ini huli sa pagbalga kaini sa mga karapatan kan mga babayi na nagbabado nin sarong paagi para sa relihiyosong mga katuyuhan.  An mga Muslim na babaying Europeo, partikularmente, nagtaram na an saindang pampublikong pagsulot nin Islamic headgear nagtao nin mga kaolangan pag-abot sa pagkua nin trabaho.  Komun para sa mga babayi na magsulot nin mga gubing na estilo kan Solnopan sa pribado. An mga global na kadena nin tingi nin moda kabali an Zara asin Victoria's Secret igwa nin mga sanga sa mga estadong miyembro kan OIC arog kan Saudi Arabia .