Manila

An **Manila** (Filipino: *Lungsod ng Maynila*) o **Maynila**, iyo an kapitolyo kan Republika kan Filipinas asin saro sa mga syudad na minabilog sa Rehiyon Nasyunal na Kapitolyo. Manila an sentro kan gobyerno sa nasyon asin saro sa mga pinagerokan kan sobra sa 10 milyon katawo. Namumugtak ini sa gilid kan Suba' nin Manila na nasa sulnopan kan Metro Manila na yaon sa sugpunan (isthmus) sa tahaw kan Suba' nin Manila asin Danaw kan Bay sa Sur na Luzon. An syudad saro sa 17 na syudad asin sarong banwaan na minabilog nin metropolitana. 

Ikaduwa an Manila sa pinakamatawong syudad sa Filipinas na igwang 1.6 milyon. Mas matawo an haraning syudad nin Quezon, an dating kapitolyo kan nasyon. An metropolitan an pinakamatawo sa Sur-Subangan na Asya. Sa ngunyan, kabali sa lista kan mga pankinaban na syudad an Manila.

An designadong zip code kan syudad iyo . Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok sa  kaharongan kaini. An kahiwasan kan syudad igwang sukol na  kilometro kwadrado.

## Demograpiko

## Mga Barangay
An Manila nababanga sa 897 na barangay.
### Tondo

### Binondo

### Quiapo

### San Nicolas

### Santa Cruz

### Sampaloc

### San Miguel

### Ermita

### Intramuros

### Malate

### Paco

### Pandacan

### Port Area

### Santa Ana

## Kataytayan nin mga ladawan

Ladawan:Feast of the Black Nazarene, Quiapo, Manila (2020).jpg|An Simbahan kan Quiapo durante sa Kapistahan kan Itom na Nazareno
Ladawan:Manila Bay at Night.jpg|Tanawon kan mga haralangkawon na edipisyo sa Manila
Ladawan:Manila Bay in the morning.jpg|An baybayon kan Manila
Ladawan:Chinese New Year in Binondo, Manila (2020).jpg|Pagselebrar nin Tsinong Bagong Taon sa Binondo
Ladawan:Manila Baywalk in Malate.jpg|Kalabaan nin Baywalk sa Malate
Ladawan:San Miguel Church, Manila City.jpg|Simbahan ni San Miguel sa Malacañang Complex
Ladawan:Baluarte de Dilao, Intramuros, Manila City.jpg|Baluarte de Dilao sa Intramuros
Ladawan:Quezon Bridge, Manila City.jpg|Tulay ni Quezon
Manila Central Post Office and Pasig River.jpg|Manila Central Post Office asin an Salog Pasig
St. Pancratius Chapel, Paco Park and Cemetery, Manila City.jpg|Kapilya ni San Pancracio sa Paco

## Ekonomiya

An **Manila** sarong pangunahing sentro para sa komersyo, bangko asin pinansya, pagtinda, transportasyon, turismo, real estate, bagong media asin tradisyonal na media, advertising, legal na serbisyo, accounting, seguro, teatro, moda, asin iba pang klase nin arte. May mga 60,000 na establisimiento na nag-ooperar sa syudad.

Sa 2024, an Manila nagtatao nin ika-apat na pinakamalaking kontribusyon sa ekonomiya kan Filipinas, na may 4.7% na bahin sa nasyonal na gross domestic product, o ₱1.04

An **National Competitiveness Council of the Philippines**, na taon-taon nagpopublikar kan **Cities and Municipalities Competitiveness Index (CMCI)**, minararanggo an mga syudad, munisipyo, asin probinsya sa nasyon base sa saindang dinamismo sa ekonomiya, kahusayan kan gobyerno, asin kalidad kan imprastraktura. Susog sa **2022 CMCI**, an Manila iyo an ikaduwang pinaka-kompetitibong urban na syudad sa Filipinas.

An Manila nakaposisyon bilang pinaka-kompetitibong syudad sa nasyon kan 2015, asin sa sunod na mga taon padagos na nagtutok sa top three, nagpapahiling na an syudad sarong padagos na paboritong lugar para sa pag-istaran asin pagnegosyohan.

An syudad nagtatao nin GDP na ₱987.88 bilyon, asin iyo an ika-3 pinakadakulang ekonomiya sa **National Capital Region**, na nag-aako nin 15% kan kabuuang ekonomiya kan rehiyon kan 2023.

An **Binondo**, na pinakagurang asin saro sa pinakamalaking Chinatown sa bilog na kinaban, sarong sentro nin komersyo asin negosyo sa syudad. Kadakol na mga residensyal asin opisina na skyscraper an nag-ookupar sa mga tinampo kaini sa edad media. Sa 2013, an gobyerno kan syudad nin Manila nagplano na gibohon an Binondo bilang sentro nin **business process outsourcing (BPO)**; treyntang mga edipisyo na warang tawo an ginrehistro para sa pagkombertir bilang mga opisina para sa BPO. Kadaklan kaini na mga edifisyo nahamutang sa **Kalye Escolta, Binondo**.

An **Port of Manila** iyo an pinakamalaking seaport sa Filipinas asin sarong mayor na internasyonal na agihan nin barko para sa nasyon. An operasyon asin pamamahala kan mga pantalan sa nasyon igwa nin pangalagad kan **Philippine Ports Authority**.

An **International Container Terminal Services Inc.**, susog sa datos kan Asian Development Bank, saro sa mga nangunguna na lima na mayor na terminal operator sa bilog na kinaban, asin igwa nin hedkuarter asin pangunahing operasyon sa Port of Manila. Sarong iba pang operator, an **Asian Terminal Incorporated**, may opisina asin mayor na operasyon sa **Manila South Harbor**, samtang an saiyang mga depositoryo nahamutang sa **Santa Mesa**. An Manila pigklasipikar bilang **Medium-Port Megacity**, gamit an sistema kan Southampton para sa klasipikasyon kan pantalan asin syudad.

An mga paragibo sa syudad nagpoprodusir nin iba-ibang produkto na may kaugnayan sa industriya, arog kan kemikal, tela, gubing, elektronikong kagamitan, kakanon, inomon, asin tabako. An mga lokal na negosyo nagpoproseso man nin pangenot na barakalon para sa pag-eksport, kaibahan an lubid, plywood, pino na asukar, kopra, asin lana nin niyog.

Saro sa pinaka-establisar na sektor sa paggibo sa syudad iyo an industriya nin pagproseso nin kakanon. 

An depot nin lana kan Pandacan ga pasilidad para sa pagtipig asin mga terminal nin distribusyon sa **Caltex Philippines, Pilipinas Shell,** asin **Petron Corporation** sarong parte kan mga mayor na parakawat sa industriya nin petrolyo sa nasyon. An oil depot nagin sentro nin manlaen-laen na kontrobersya, kaibahan an epekto kaini sa kapaligiran asin salud kan mga residente sa Manila. An **Korte Suprema** nagdesisyon na an oil depot igbalyo sa luwas kan syudad pagsapit kan Hulyo 2015, alagad dai ini naabot an itinakdang deadline. Kadaklan kan mga pasilidad sa depot nakahamutang sa 33 hectares (82 acres) na compound, asin may mga plano na gibohon ini bilang sarong sentro nin transportasyon o parke nin kakanon.
## Ekonomiya

An **Manila** sarong pangunahing sentro para sa komersyo, bangko asin pinansya, pagtinda, transportasyon, turismo, real estate, bagong media asin tradisyonal na media, advertising, legal na serbisyo, accounting, seguro, teatro, moda, asin iba pang klase nin arte. May mga 60,000 na establisimiento na nag-ooperar sa syudad.

Sa 2024, an Manila nagtatao nin ika-apat na pinakamalaking kontribusyon sa ekonomiya kan Filipinas, na may 4.7% na bahin sa nasyonal na gross domestic product, o ₱1.04

An **National Competitiveness Council of the Philippines**, na taon-taon nagpopublikar kan **Cities and Municipalities Competitiveness Index (CMCI)**, minararanggo an mga syudad, munisipyo, asin probinsya sa nasyon base sa saindang dinamismo sa ekonomiya, kahusayan kan gobyerno, asin kalidad kan imprastraktura. Susog sa **2022 CMCI**, an Manila iyo an ikaduwang pinaka-kompetitibong urban na syudad sa Filipinas.

An Manila nakaposisyon bilang pinaka-kompetitibong syudad sa nasyon kan 2015, asin sa sunod na mga taon padagos na nagtutok sa top three, nagpapahiling na an syudad sarong padagos na paboritong lugar para sa pag-istaran asin pagnegosyohan.

An syudad nagtatao nin GDP na ₱987.88 bilyon, asin iyo an ika-3 pinakadakulang ekonomiya sa **National Capital Region**, na nag-aako nin 15% kan kabuuang ekonomiya kan rehiyon kan 2023.

An **Binondo**, na pinakagurang asin saro sa pinakamalaking Chinatown sa bilog na kinaban, sarong sentro nin komersyo asin negosyo sa syudad. Kadakol na mga residensyal asin opisina na skyscraper an nag-ookupar sa mga tinampo kaini sa edad media. Sa 2013, an gobyerno kan syudad nin Manila nagplano na gibohon an Binondo bilang sentro nin **business process outsourcing (BPO)**; treyntang mga edipisyo na warang tawo an ginrehistro para sa pagkombertir bilang mga opisina para sa BPO. Kadaklan kaini na mga edifisyo nahamutang sa **Kalye Escolta, Binondo**.

An **Port of Manila** iyo an pinakamalaking seaport sa Filipinas asin sarong mayor na internasyonal na agihan nin barko para sa nasyon. An operasyon asin pamamahala kan mga pantalan sa nasyon igwa nin pangalagad kan **Philippine Ports Authority**.

An **International Container Terminal Services Inc.**, susog sa datos kan Asian Development Bank, saro sa mga nangunguna na lima na mayor na terminal operator sa bilog na kinaban, asin igwa nin hedkuarter asin pangunahing operasyon sa Port of Manila. Sarong iba pang operator, an **Asian Terminal Incorporated**, may opisina asin mayor na operasyon sa **Manila South Harbor**, samtang an saiyang mga depositoryo nahamutang sa **Santa Mesa**. An Manila pigklasipikar bilang **Medium-Port Megacity**, gamit an sistema kan Southampton para sa klasipikasyon kan pantalan asin syudad.

An mga paragibo sa syudad nagpoprodusir nin iba-ibang produkto na may kaugnayan sa industriya, arog kan kemikal, tela, gubing, elektronikong kagamitan, kakanon, inomon, asin tabako. An mga lokal na negosyo nagpoproseso man nin pangenot na barakalon para sa pag-eksport, kaibahan an lubid, plywood, pino na asukar, kopra, asin lana nin niyog.

Saro sa pinaka-establisar na sektor sa paggibo sa syudad iyo an industriya nin pagproseso nin kakanon. 

An depot nin lana kan Pandacan ga pasilidad para sa pagtipig asin mga terminal nin distribusyon sa **Caltex Philippines, Pilipinas Shell,** asin **Petron Corporation** sarong parte kan mga mayor na parakawat sa industriya nin petrolyo sa nasyon. An oil depot nagin sentro nin manlaen-laen na kontrobersya, kaibahan an epekto kaini sa kapaligiran asin salud kan mga residente sa Manila. An **Korte Suprema** nagdesisyon na an oil depot igbalyo sa luwas kan syudad pagsapit kan Hulyo 2015, alagad dai ini naabot an itinakdang deadline. Kadaklan kan mga pasilidad sa depot nakahamutang sa 33 hectares (82 acres) na compound, asin may mga plano na gibohon ini bilang sarong sentro nin transportasyon o parke nin kakanon.
## Toltolan

## Mga panluwas na takod

* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* Opisyal na websayt ng lungsod ng Maynila
* Pamahalaan ng Maynila
* Ang Mapa ng Maynila
* Mga Pangunahing Lansangan ng Maynila
* ZIP  | Postal Codes ng Maynila
* Official website of Manila
* Explore Old Manila
* ''Reception of the Royal Seal in Manila:'' from ''www.filipiniana.net''