Ali Khamenei

Si **Ali Hosseini Khamenei** (19 Abril 1939 – 28 Pebrero 2026) sarong politikong Irani asin klerigong Shia na nagsirbe bilang ikaduwang kataas-taasing lider nin Iran poon 1989 hanggan saiyang pagkaasasinar kan 2026. Dati siyang nagsirbe bilang presidente nin Iran poon 1981 abot 1989. An toka niya komo lider supremo, na naglawig nin 28 taon asin anom na bulan, nangyari siya na an pinanakahalawig nagtukaw bilang pamayo kan estado sa Tangang Subangan sagkod sa saiyang kagadanan.

Namundag sa pamlya Khamenei, siya ng'adal hawza sa saiyang banwa nin Mashhad, dangan nag'estar sa Qom kan 1958, kun saen siya nag'atender sa mga klase ni Ruhollah Khomeini. Si Khamenei nagin imbwelto sa oposisyon laban Mohammad Reza Pahlavi, an Shah nin Iran, asin anom na beses arestado bago pinatulas nin tolong taon kan rehimen ni Shah. Si Khamenei mayor na pigura sa Rebolusyon Irani, asin kan ining hiron nagkaigwang eksito, nagkapot nin magkapirang pwesto sa bagong tugdas na republika islamiko. Sa pagkarebolusyon, siya pighumaan gadanon, na nagresulta saiyang toong takyag naparalisado. Dakul na paggnata saiya na asasinaron orog na kan estado nin Israel. Si Khamenei nagsirbe bilang ikatolong presidente nin Iran poon 1981 sundo 1989 durante kan Gerang Iran–Iraki, kun kasuarin siya nagkaigwang hararom na relasyon sa Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC). Pakagadan asin pakalubong ki Ruhollah Khomeini kan 1989, si Khamenei sa naelehir komo lider supremo kan Asamblea nin mga Eksperto. Komo ngani kumpara sa saiyang sinalidahan na sarong tunay na Grand Ayatollah, si Khamenei may tangang ranngo sana bilang klerigo, asin bako ngani sarong Ayatollah bago kan saiyang pagkanombra. An katongdan saiyang nakamit huli sa kampanya sa state media, patronage network, asin aparatus nin seguridad.

Bilang lider supremo, si Khamenei suportado an programa nuklear nin Iran para sa paggamit sibilyan mantang nagpaluwas nin fatwa nagbabawal produksyon nin mga armas sa tuyong pagpuho nin masa. Si Khamenei pig'uyonan an pribasisasyn ekonomiko kan mga industriyang rogaring-estado, asin huli sa reserba sa asayti asin gas, an Iran nagin sarong super-power. . An saiyang panluwas na polisya  nakasentro sa Shia Islamismo asin pag'eksportar kan rebolusyon Islamiko. Si Khamenei may dakulang papel na gayo sa pagpabaskog kan IRGC,  na nagin pwersa sa pagkontrol sa domestik asin impluwensya sa rona. Sa irarom ni Khamenei, an Iran nagsuporta sa inapod na "Axis of Resistance" na koalisyon duman sa Gera Sibil sa Syria, War in Iraq, Yemeni civil war and the Gaza war, as well as Russia during the Russo-Ukrainian war. A staunch critic of Israel and of Zionism, Khamenei supported the Palestinians in the Israeli–Palestinian conflict; his rhetoric included calls for Israel's destruction and antisemitic tropes. Under Khamenei, Iran was involved in proxy wars with Israel and Saudi Arabia. In 2025 and 2026, tensions with Israel and the United States escalated into the Twelve-Day War and an ongoing conflict, during the latter of which Khamenei was assassinated.

Identified as a pragmatic hardliner, Khamenei sidelined leftist factions, moderate clerics, and political dissidents, while occasionally easing restrictions when the regime's stability or legitimacy had been threatened. His leadership had been closely associated with the expansion of state militarization and the consolidation of power within the office of the Supreme Leader. Khamenei had also faced many protests, including in 1999, 2009, 2011–2012, 2017–2018, 2018–2019, 2019–2020, the Mahsa Amini protests in 2022–23, and 2025–26. Journalists, bloggers and other individuals were put on trial in Iran for the charges of insulting Supreme Leader Khamenei, often in conjunction with blasphemy charges. Their sentences included lashing and jail time; some of them died in custody. He was also known by the title *[[Ayatollah]]* and was considered one of the leading Shia marja' in the world. Khamenei's critics viewed him as a repressive dictator responsible for mass murders and other acts of injustice.

## Toltolan

: