Bagyo

:*Para sa syudad sa Pilipinas, hilingon an [[Syudad nin Baguio]].


An *'bagyo*' (gikan sa [[Sanskrito|Sanskrito:]] *वायु* [vāyu]) sarong sistema nin klima na igwa nin sirkulasyon, nagdadalagan sa paagi kan init na ipinaluwas pag suminakat an mayumong duros. 

Sa Pilipinas, an pagbantay sa mga bagyo nakatuka sa Ahensya nin Atmosperiko, Heopisikal asin Astronomiko kan Pilipinas o PAGASA. An bagyo pwede magdara nin pagbaha, landslide, asin pinsala sa mga tulay, kalsada, asin tanom. Halimbawa kan makusog na bagyo sa [[Pilipinas]] an Bagyong Yolanda ( [[Typhoon Haiyan)]] kan 2013.

Naaapekto nin 20 beses lambang taon an bagyo sa [[Pilipinas]]. Igwang apat na tipo nin bagyo depende sa rikas kan duros kaiyan. An [[PAGASA]] iyo an nagtataong pangaran kan bagyo sa Filipinas asin mauutro an pangaran lambang 4 na taon. An World Meteorological Organization (Pankinaban na Organisasyong Meteyorolohikal) an nagpapangaran sa internasyunal na pangaran kan sarong bagyo.

Sa Filipinas, an pagbabantay kan mga bagyo iyo trabaho kan [[Administrasyon kan Filipinas sa Serbisyo nin Atmosperiko, Heopisiko asin Astronomiko]] o PAGASA. 

Kun baga igwang mga nakatagama nang mga internasyonal na pangaran an mga bagyong mamumukna sa Sulnupang Pasipiko, igwa man sadiring nakatakdang pangaran nin mga bagyo an PAGASA. Igwa nin apat na listahan an PAGASA na nagriribay-ribayan kada taon, na minabalik sa enot na listahan makalihis an apat na taon. An lambang listahan, igwang duwampulo may limang pangaran na nauuyon sa makabagong Alpabetong Pilipino apwera sa Ñ, NG asin X, dangan igwa pang ekstra sampulong nakatagama kun bakasakaling magsobra sa 25 an mga bagyong naitala sa taong ini. Pag sobra na mapanraot an sarong bagyo, pighahali kaini an pangaran kadto sa listahang iyon asin niriribayan nin bago. Pigtatao lang kan PAGASA an pangaran kan bagyo kun ini nakalaog na sa Lugar na Responsibilidad kan Filipinas.

==Paisi nin Bagyo sa Filipinas==

Kan enot, nababanga sa apat an mga Pampublikong Paisi nin signal kan Bagyo (*Public Storm Warning Signal*), puon Paisi Blg 1 sagkod 4. Alagad nin huli ta sa mga mapandistrusong bagyo na tumama sa Filipinas, arog kan bagyong [[Bagyong Yolanda|Yolanda]] kadtong 2013, naaramang dae sakto an sistemang pinaiiral sa mga panahong kadto. Kaya kan taong 2015, pigdagdag an bagong lebel nin paisi, an Paisi Blg 5. Piggibo an pagbabagong nin nin huli ta sa pig-aasahang mas makusog pa an maarabot na bagyo gibo kan pankinabangang pag-iinit (*global warming*) asin kan pagbabago sa klima (*climate change'').

## Panluwas na takod

* United States National Hurricane Center&nbsp;– Norteng Atlantika, Subangang Pasipiko
* United States Central Pacific Hurricane Center&nbsp;– Sentral na Pasipiko
* Japan Meteorological Agency&nbsp;– Solnopang Pasipiko
* India Meteorological Department&nbsp;– Kadagatang Indyano
* Météo-France&nbsp;– La Reunion&nbsp;– Sur na Kadagatang Indyano gikan 30°E pasiring 90°E
* Indonesian Meteorological Department &nbsp;– Sur na Kadagatang Indyano gikan 90°E pasiring 125°E, norte kan 10°S
* Australian Bureau of Meteorology&nbsp;– Sur na Kadagatang Indyano asin Sur na Kadagatang Pasipiko gikan 90°E pasirin g 160°E
* Papua New Guinea National Weather Service &nbsp;– Sur na Pasipiko subangan kan 160°E, norte kan 10°S
* Fiji Meteorological Service&nbsp;– Sur na Pasipiko solonpan kan 160°E, norte kan 25° S
* MetService New Zealand&nbsp;– Sur na Pasipiko solnopan kan 160°E, sur kan 25°S

## Toltolan