Elemental

An **elemental** sarong mitolohikong supernatural na linalang na ilinaladawan sa mga obrang okulto asin alkemikal kan mga panahon kan Renaissance kan Europa, asin partikularmenteng pigdetalye sa mga obra ni Paracelsus kan ika-16 na siglo. Susog ki Paracelsus asin sa saiyang mga suminunod na parasunod, igwa nin apat na kategorya nin mga elemental, na iyo an mga gnome, undine, sylph, asin salamander .  An mga ini katumbas kan apat na elementong Empedoclean kan suanoy: daga, tubig, aire, asin kalayo, sunod-sunod. An mga termino na ginagamit para sa mga linalang na may koneksyon sa mga elementong alkemikal nagkakaiba-iba sa pinagkukuanan asin gloss.

## Kasaysayan
An konsepto kan mga elemental na Paracelsian nagkukua sa nagkapirang mas lumang tradisyon sa mitolohiya asin relihiyon. An mga komun na hilo makukua sa osipon, animismo, asin antropomorpismo . An mga halimbawa nin mga linalang arog kan Pygmy kinua sa mitolohiyang Griyego .

An mga elemento nin daga, tubig, aire, asin kalayo, pigklasipikar bilang mga pundamental na bloke nin pagtogdok kan naturalesa. An sistemang ini nangingibabaw sa kinaban na Klasiko asin maimpluwensyang marhay sa natural na pilosopiya kan edad media . Dawa ngani ginagamit ni Paracelsus an mga pundasyon na ini asin an popular na mga dati nang pangaran kan mga elemental na linalang, ginigibo niya ini tanganing ipresentar an mga bagong ideya na nagpapahiwas sa saiyang sadiring pilosopikong sistema. An homunculus saro pang halimbawa nin sarong ideya nin Paracelsian na may mga ugat sa mas naenot na mga tradisyon sa alchemical, siyentipiko, asin osipon.

### Paracelsus
Sa saiyang ika-16 na siglong obra *na A Book on Nymphs, Sylphs, Pygmys, and Salamanders, and on the Other Spirits*, pigmidbid ni Paracelsus an mga mitolohikong linalang na kabali sa saro sa apat na elemento. Kabtang kan *Philosophia Magna,* an librong ini enot na inimprenta kan 1566 pagkagadan ni Paracelsus.  Isinurat niya an libro tanganing "iladawan an mga linalang na yaon sa luwas kan pagmidbid kan liwanag kan naturalesa, kun pano sinda dapat na saboton, kun ano an mga makangangalas na gibo na linalang nin Dios". Sinasabi niya na igwa nin mas dakul na kaogmahan sa paglaladawan kan mga "banal na bagay" na ini kisa sa paglaladawan kan pag-eskrima, gawi-gawi sa korte, mga kabalyero, asin iba pang kinabanon na mga gibo.  An minasunod iyo an saiyang arketipo para sa lambang saro sa apat na elemento: 

* Gnome, na gikan sa daga
* Undine, pagigin nin tubig
* Si Sylph, pagiging aire
* Salamander, na nagin kalayo

An konsepto nin mga elemental garo baga naisip ni Paracelsus kan ika-16 na siglo, dawa ngani dai niya ginamit an terminong "elemental" o an katumbas na Aleman.  Ibinilang nia sinda bako sanang mga espiritu kundi bilang mga linalang sa pag-oltanan nin mga linalang asin espiritu, na sa pankagabsan dai naheheling nin katawohan alagad igwa nin pisikal asin komun na humanoid na mga hawak, siring man nagkakakan, nagtuturog, asin nagsusulot nin mga gubing na arog kan mga tawo. Si Paracelsus nagtao nin mga komun na pangaran para sa mga klase nin elemento, siring man nin tamang mga pangaran, na garo baga pigkonsiderar niyang medyo mas tama, " *recht namen* ". Inapod man niya sinda sa mga terminong purong Aleman na haros katumbas kan "mga tawo sa tubig," "mga tawo sa bukid," asin iba pa, na ginagamit an gabos na manlaen-laen na porma na magkakapareho. An saiyang pundamental na iskema nin klasipikasyon sa enot na pahina kan Tractatus II kan *Libro sa mga Nimfa* nakabasar sa kun saen nakaistar an mga elemental, asin itinatao niya an minasunod na mga pangaran:

Sa mga pangaran na saiyang ginamit, *an gnomus*, *undina*, asin *sylph* gabos pighuhuna na enot na naglataw sa mga obra ni Paracelsus, dawa ngani *an undina* sarong medyo malinaw na Latin na gikan sa tataramon na *unda* na nangangahulugan na "alon."

Sa *De Meteoris* inapod niya an mga elemental na *Sagani* . 

Sinabi niya na an mga undine kapareho kan mga tawo sa kadakulaan, mantang an mga sylph mas magaspang, mas magaspang, mas halawig, asin mas makusog. An mga gnome halipot, mantang an mga salamander halaba, mahiwas, asin maniwang. An mga elemental sinasabing nakakahiro sa saindang sadiring mga elemento siring na an mga tawo naghihiro sa aire. An mga gnome, halimbawa, pwedeng maghiro sa mga gapo, lanob, asin daga. An mga sylph iyo an pinakaharani sa mga tawo sa saiyang pagkonsepto huli ta sinda naghihiro sa aire arog kan ginigibo ta, mantang sa kalayo sinda nasusulo, sa tubig sinda nalulunod, asin sa daga, sinda naipit. Sinasabi ni Paracelsus na an lambang saro nagdadanay na marahay an salud sa partikular na " karibokan ," siring sa apod niya kaini, alagad nagagadan sa iba.

Si Paracelsus nag-isip na an mga tawo kompuesto nin tolong parte, sarong elemental na hawak, sarong sidereal na espiritu, asin sarong inmortal na banal na kalag. An mga elemental mayo kan huring kabtang na ini, an inmortal na kalag. Alagad, sa paagi nin pag-agom sa sarong tawo, an elemental asin an mga aki kaini makakakua nin kalag. 

### An ibang mga kagsurat asin pagtubod
Sa saiyang maimpluwensyang , na ipinublikar kan 1531–33,  pirang dekada bago an publikasyon kan *Philosophia Magna* ni Paracelsus, si Heinrich Cornelius Agrippa nagsurat man manungod sa apat na klase nin mga espiritu na katumbas kan apat na elemento. Alagad, dai siya nagtao nin espesyal na mga pangaran para sa mga klase: "Sa kaparehong paagi sinda nagdidistribwir kaini sa mas dakol na mga orden, kaya an iba naglalaad, an iba matubig, an iba eroplano, an iba daga." Alagad si Agripa nagtao nin mahiwas na lista nin manlaen-laen na mitolohikong mga linalang kan klaseng ini, dawa ngani dai piglinaw kun arin an kabali sa arin na klase nin elemento.  Arog ni Paracelsus, dai niya ginamit an terminong "elemental spirit" *per se* .

An sarong 1670 na Pranses na satira nin okultong pilosopiya, *si Comte de Gabalis*, prominente sa pagpasikat kan teorya ni Paracelsus nin mga elemento.  Ini partikularmenteng nakasentro sa ideya nin elemental na pag-agom na pinag-olayan ni Paracelso. Sa libro, an titular na "Count of Kabbalah " nagpapaliwanag na an mga miyembro kan saiyang orden (na sinasabing kabali si Paracelsus) naglilikay sa pag-agom sa mga tawo tanganing mapagdanay an saindang katalingkasan na magtao nin mga kalag sa mga elemento. Ginamit *ni Comte de Gabalis* an mga terminong *sylphide* asin *gnomide* sa pagsambit sa mga babaeng sylph asin gnome (parati "sylphid" asin "gnomid" sa mga traduksiyon sa Ingles). An mga lalaking nymph (an termino na ginagamit imbes na Paracelsian na "undine") sinasabing bihira, mantang an mga babaeng salamander bihirang mahiling. 

An mga Rosicrucians naghingako na nakakahiling sinda kan siring na mga espiritung elemental. Tanganing maako sa saindang sosyedad, dati kaipuhan na an mga mata linigon gamit an Panacea o "Universal Medicine," sarong maalamat na substansyang alkemikal na may milagrosong kapangyarihan sa pagbolong. Siring man, an mga globo na salming ihaandam na may saro sa apat na elemento asin sa laog nin sarong bulan na nakalantad sa mga sinag kan saldang. Sa mga lakdang na ini an mga nagpoon makakahiling tulos nin dai mabilang na mga linalang. An mga linalang na ini, na midbid bilang mga elemental, sinasabing mas halawig an buhay kisa sa tawo alagad dai na nag-eksister pagkagadan. Alagad, kun an elemental magpakasal sa sarong mortal, sinda magigin inmortal. An eksepsyon na ini garo baga nagtrabaho nin baliktad pag-abot sa mga inmortal, alagad, huli ta kun an sarong elemental magpakasal sa sarong inmortal na linalang, an inmortal magkakaigwa kan mortalidad kan elemental. An saro sa mga kondisyon sa pag'ayon sa mga Rosicrucians alagad, iyo an sarong panuga nin kalinigan sa paglaom na makaagom nin sarong elemental. 

#### Pagkumpara sa Budismo
An Apat na Langitnon na Hade namamahala sa sirangan, timog, sulnupan asin amihanan na mga direksyon na iniistaran kan mga gandharvas, kumbhandas, nāgas, asin yakshas, sunod-sunod. An mga espirituwal na linalang na ini nagpapagirumdom kan mga elementong makukua sa tradisyon kan mga Paracelsian. An manlaen-laen na tradisyon kan Budismo sa Asya, kaiba an mga sa Tibet asin Tsina, pig-aasosyar man an mga kardinal na direksyon sa mga elemento . 

#### Pagkumpara sa Jainismo
Sa Jainismo, igwa nin sarong hababaw na kaparehong konsepto sa laog kan pankagabsan na kosmolohiya kaini, an *ekendriya jiva*, "mga linalang na may sarong pagmati" na may mga hawak ( *kaya* ) na kompuesto nin sarong elemento, dawa ngani igwa nin 5-elementong sistema (daga, tubig, aire, kalayo, asin tinanom), alagad an mga linalang na ini mga aktuwal na pisikal na bagay asin mga pangyayari arog kan uran, gapo, kalayo asin kalayo na yaon sa ibabaw kan daga may mga kalag ( *jiva* ).  Sa konsepto kan Paracelsian, an mga elemental mas pighihiling bilang mga supernatural na humanoid na mga linalang na kapareho nanggad nin mga tawo apwera sa mga kulang nin kalag. Ini kabaliktaran nanggad sa konsepto kan mga Jain na imbes na magbugtak nin mga elementong daing kalag nagpoposisyon na an mga pisikal na bagay igwa nin sarong klase nin kalag asin na an mga komun na pigkokonsiderar na mga bagay na daing buhay igwa kan partikular na klaseng kalag na ini.

### Ika-beinte siglo
Sa kontemporanyong panahon igwa nin mga nag-aadal asin naggigibo nin mga ritwal tanganing mag-apod nin mga elemento. Kabali digdi an mga Wiccan, asin mga parasunod kan mga relihiyon na nakabasar sa naturalesa.  &#x5B; ** &#x5D;

## Arte asin aling-alingan
An mga elemental nagin popular na mga karakter sa literaturang Romantiko pagkatapos ni Paracelsus. Dawa kan ika-17 siglo, an mga espiritung elemental pagkatapos kan konsepto kan Paracelsian naglataw sa mga obra ni John Dryden asin sa *Comte de Gabalis* .  Sinambit ni Alexander Pope *si Comte de Gabalis* bilang saiyang pinagkukuanan para sa elemental na kaaraman sa saiyang rawitdawit kan 1712 *na The Rape of the Lock* .
 
An popular na marhay na nobelang *Undine* kan 1811 ni Fouqué saro sa mga pinakamaimpluwensyang halimbawa sa literatura. An saro pang halimbawa iyo an DC Comics superhero team na The Elementals, na kompuesto kan mga karakter na Gnome, Sylph, Salamander, asin Undine. 

Si Blackwood nag-introdusir nin sarong elemental sa nobelang *The Nemesis of Fire* . An mga elementong may relasyon sa apat na klasikal na elemento nagluwas sa fiction ni Michael Moorcock, orog na an saiyang nobelang 1972 *na Elric of Melniboné*, asin an sarong variant nagluwas sa 1970s *Dungeons &amp;amp; Dragons* role-playing game . An konsepto poon kaidto pinalawig na sa kadakol na iba pang pantasya, kompyuter asin mga kawat sa baraha .

## Toltolan