Minos

Sa Griyegong mitolohiya, **Minos** ( /ˈmaɪnɒs, -nəs/ ;   , [mǐːnɔːs] ) sarong hade kan Creta, aki ni Zeus asin Europa . Kada siyam na taon, pinapili niya si Hadeng Aegeus nin pitong hoben na aking lalaki asin pitong hoben na babae na ipadara sa paglalang ni Daedalus, an labirinto, tanganing kakanon kan Minotaur . Pagkagadan niya, si Hadeng Minos nagin huwes kan mga gadan sa kinaban kan mga gadan kaiba si Rhadamanthus asin Aeacus .

Ginamit kan arkeologong si Sir Arthur Evans si Hadeng Minos bilang kapangaran kan Minoan na sibilisasyon sa Creta. An palasyo kan Minoan sa Knossos minsan inaapod na *Palasyo ni Minos* dawa ngani mayo nin ebidensya na si Minos sarong tunay na tawo. 

## Literary Minos

Si Minos minalataw sa literaturang Griyego bilang an hade kan Knossos kan amay pa sa *[[Iliada|Iliad]]* asin *[[Odisea|Odyssey]]* ni Homer .  Sinasabi sato ni Thucydides na si Minos iyo an pinakasuanoy na tawo na midbid na nagtogdok nin sarong hukbong-dagat.  Naghade siya sa Creta asin sa mga isla kan Dagat Aegean tolong henerasyon bago an Gerang Trojan . Nag-istar siya sa Knossos sa laog nin siyam na taon, kun saen nag-ako siya nin instruksyon gikan ki Zeus sa lehislasyon na itinao niya sa isla. Siya an kagsurat kan konstitusyon kan Creta asin an kagmukna kan supremasiya kaini sa dagat.  

Sa entablado kan Atenas, si Minos saro na may makusog na karakter, alagad saro man na maringis na tirano .  Kan magadan si Asterius, si Minos naghahambog sa saiyang sadiri na maninigo siya sa pamamahala mantang linilikayan an mga diyos.  Susog ki Homer, si Minos nakikipag-olay ki Zeus kada siyam na taon, para sa mga katuyuhan na pang-edukasyon. Huli ta siya sana an nag-ako nin mga leksyon ki Zeus, si Minos nag-ako nin dakulang pag-omaw.  Alagad, siya an daing pusong parahagad kan tributo kan mga hobenes na taga-Atenas tanganing ipakakan sa Minotaur, bilang pagbalos sa pagkagadan kan saiyang aking si Androgeus sa laog nin sarong kariribokan (hilingon an Theseus ).  Mantang si Minos igwa nin estriktong karakter asin iyo an ley kan daga, siya man maringis; ini an nagin dahilan ki Minos na saro na iginagalang alagad kinakatakutan man na gayo.

### Pagrason sa huri
Tanganing makipag-ulian an magkakontrahan na aspeto kan saiyang karakter, siring man tanganing ipaliwanag kun pano pinamahalaan ni Minos an Creta sa laog nin sarong panahon na minaabot nin kadakol na henerasyon, duwang hade na an pangaran Minos an pig-asumir kan mga huring pararawitdawit asin mga mitologo na nagrarason, arog ni Diodorus Siculus  asin Plutarch - "na pigbubugtak sa gilid an mga mitolohikong elemento", siring sa saiyang paghihingako sa saiyang buhay Theus. 

Susog sa pananaw na ini, an enot na Hadeng Minos iyo an aki ni Zeus asin Europa asin tugang ni Rhadamanthys asin Sarpedon . Ini an 'marahay' na hadeng si Minos, asin siya tinawan nin siring na paggalang kan mga diyos kan mga Olimpiko na, pagkagadan niya, siya ginibo na saro sa tolong "Huwes kan mga Gadan",  kaiba an saiyang tugang na si Rhadamanthys asin an saiyang tugang na lalaki sa ama na si Aeacus . An agom kan "Minos I" na ini sinasabing si Itone (aking babae ni Lyktos ) o Creta (sarong nimpa o aking babae kan saiyang padrasto na si Asterion), asin igwa siyang sarong aking lalaki na an pangaran Lycastus, an saiyang kasalihid bilang Hade kan Creta.

Si Licasto nagkaigwa nin aking lalaki na an ngaran Minos, sunod sa saiyang lolo, na ipinangaki kan agom ni Licasto, si Ida, na aking babae ni Corybas . Si "Minos II"—an "maraot" na hade na si Minos—aki kan Lycastus na ini, asin mas makolor na karakter kisa sa saiyang ama asin lolo. Ini an Minos sa mga mito ni Theseus, Pasiphaë, an Minotaur, Daedalus, Glaucus, asin Nisus . Bakong arog ni Minos I, si Minos II nagkaigwa nin kadakol na aki, kabali si Androgeus, Catreus, Deucalion,  Ariadne, Phaedra, asin Glaucus —gabos na ipinangaki saiya kan saiyang agom, si Pasiphaë. Sa paagi ni Deucalion, siya an lolo ni Hadeng Idomeneus, na iyo an nangenot sa mga taga-Creta pasiring sa Gerang Trojan .

## Pamilya
Sa saiyang agom, si Pasiphaë (o an iba nagsasabi na Crete ), asin aking babae kan Saldang ( Helios ), asin ina kan Minotaur, siya an ama ki Ariadne, Androgeus, Deucalion, Phaedra, Glaucus, Catreus, Acacallis, asin Xenodice . Sa sarong ninfa, si Pareia, nagkaigwa siya nin apat na aking lalaki, si Eurymedon, Nephalion, Chryses, asin Philolaus, na ginadan ni Heracles bilang pagbalos sa paggadan sa duwang kairiba kan huri. Ki Dexithea, saro sa mga Telchine, nagkaigwa siya nin sarong aking lalaki na an ngaran Euxanthius .  Sa paagi ni Androgeneia kan Phaistos, igwa siyang Asterion, na iyo an nagboot sa contingent kan Creta sa gera sa pag-ultanan ni Dionysus asin kan mga Indian .  Itinao man bilang saiyang mga aki si Euryale, posibleng an ina ni Orion kaiba si Poseidon,  asin Pholegander, eponym kan isla na Pholegandros .  Si Minos, kaiba an saiyang mga tugang na lalaki, si Rhadamanthys asin Sarpedon, pinadakula ni Hadeng Asterion (o Asterius) kan Creta. Kan magadan si Asterion, an saiyang trono inagaw ni Minos,  na, susog sa nagkapirang pinagkukuanan, pinalayas an saiyang mga tugang.

### Teseo

An aki ni Minos na si Androgeus nanggana sa lambang kawat sa sarong kompetisyon na pig-host kan Aegeas of Athens . Sa ibong na lado, an ibang mga partisipante naimon ki Androgeus asin ginadan siya. Naanggot si Minos asin nagdeklara nin guerra sa Atenas. Inalok niya an mga taga-Atenas nin katoninongan kun sinda magpadara ki Minos nin pitong hoben na lalaki asin pitong birhen na daraga tanganing pakakanon an Minotaur taon-taon (na direktang katumbas kan mga metikulosong rekord kan mga Minoan kan mga pag-align sa bulan – sarong bilog na bulan an nahuhulog sa mga equinox sarong beses kada walong taon). Nagpadagos ini sagkod na ginadan ni Theseus an Minotaur sa tabang ni Ariadne, an namomotan na aking babae ni Minos.

### Nisus
Si Minos parte man kan istorya ni Hadeng Nisus . Si Nisus an Hade kan Megara asin dai madadaog sagkod na igwa pa nin sarong kulot nin pulang buhok, na nakatago sa saiyang puting buhok. Inatake ni Minos si Megara, alagad aram ni Nisus na dai siya madadaog huli ta yaon pa saiya an saiyang kulot na mapulang buhok.  An saiyang aking babae, si Scylla, namoot ki Minos asin pinatunayan ini sa paagi nin pagputol kan pulang buhok sa payo kan saiyang ama. Nagadan si Nisus, asin si Megara buminagsak sa Creta. Si Minos nagsikwal ki Scylla huli sa pagsuway sa saiyang ama. Siya binago sa sarong gamgam na paragunting, na daing ontok na pighahabol kan saiyang ama, na sarong falcon.

### Kagadanan
Hinanap ni Minos si Daedalus sa paagi nin pagbiyahe sa lambang syudad, na naghahapot nin sarong bugtong; nagpresentar siya nin sarong spiral seashell asin naghagad na ini ibugkos sagkod sa katapusan. Kan makaabot siya sa Camicus, Sicily, si Hadeng Cocalus, na nakakaaram na si Daedalus makakaresolber kan bugtong, kinua an gurang na lalaki. Iginapos niya an higot sa sarong hulmigas, na naglakaw sa laog kan kabhang, na pigbubugkos ini sagkod sa katapusan. Dangan aram ni Minos na si Daedalus yaon sa korte ni Hadeng Cocalus asin hinagad na itao siya. Nakumbinsir siya ni Cocalus na magkarigos nguna; dangan an mga aking babae ni Cocalus asin si Daedalus, kaiba si Minos na nakakulong sa batya, pinaso siya sagkod na magadan gamit an tubig na nagbubukal. 

Pagkagadan niya, si Minos nagin huwes kan mga gadan sa Hades kaiba an saiyang tugang sa ina na si Aeacus asin an saiyang tugang na lalaki sa ina na si Rhadamanthus . Si Rhadamanthus an naghusgar sa mga kalag kan mga Asyano, si Aeacus an naghusgar sa mga Europeo, asin si Minos an may desisyon na boto. 

## Minos sa arte

Sa mga sinsilyo kan Creta, si Minos irinerepresentar na may barabas, nakasulot nin diadema, may kulot na buhok, maabhaw, asin may dignidad, arog kan tradisyonal na mga retrato kan saiyang bantog na ama, si Zeus. Parati siyang nahihiling sa mga pininturahan na plorera asin mga bas-relief kan sarkofago, na si Aeacus asin Rhadamanthus bilang mga huwes sa kinaban kan mga gadan asin may koneksyon sa Minotaur asin Theseus.

Sa bantog na fresco ni Michelangelo, *An Huring Paghukom* (na yaon sa Sistine Chapel ), si Minos minalataw bilang sarong huwes kan kinaban kan mga gadan, na napapalibutan nin sarong kadaklan nin mga demonyo. Sa saiyang ikog na nakapalibot saiya asin duwang talinga nin asno (simbolo nin kamangmangan), hinuhusgaran ni Minos an mga sinumpaan mantang sinda dinadara sa impiyerno (hilingon *an Inferno*, Ikaduwang Sirkulo).

### Sa rawitdawit
Sa *Aeneid* ni Virgil, si Minos an huwes kan mga tinawan nin penalidad na kagadanan sa sarong falsong akusasyon - si Minos nagtutukaw na may dakulang urna asin nagdedesisyon kun baga an sarong kalag dapat na magduman sa Elysium o Tartarus sa tabang nin sarong silensio na hurado. Si Radamanthu, an tugang nia, sarong hokom sa Tartaro na nagdedesisyon manongod sa angay na mga padusa para sa mga parakasala duman. 

Sa istoryang *Divine Comedy* ni Dante Alighieri *na Inferno*, si Minos ilinaladawan na igwa nin ikog na garo halas . Nagtutukaw siya sa entrada kan ikaduwang sirkulo sa *Infierno*, na iyo an kapinunan kan Impyerno mismo. Duman, hinuhusgaran niya an mga kasalan kan lambang kalag asin itinatao ini sa maninigong padusa kaini sa paagi nin pagpapahiling kan sirkulo na dapat na bumaba. Ginigibo niya ini sa paagi nin pagbirik kan saiyang ikog sa saiyang hawak nin tamang bilang nin mga beses. Puwede man siyang magtaram tanganing linawon an lokasyon kan kalag sa laog kan bilog na ipinaparisa kan pagputos kan saiyang ikog. 

## Astronomiya
An menor na planetang 6239 Minos nginaranan ki Minos. An orbita kaini medyo harani sa orbita kan Kinaban, ini pigkokonsiderar na sarong potensyal na peligrosong asteroid.

## Toltolan


## Mga panluwas na sumpay

* 
* The death of Minos in Sicily