Manny Pacquiao

Si **Emmanuel "Pacman" Dapidran Pacquiao** sarong Filipinong propesyonal na paraboksing, pulitiko, parakanta asin artista sa pelikula. Namundag siya sa Kibawe, Bukidnon kan Desyembre 17, 1978.https://www.britannica.com/biography/Manny-Pacquiao Midbid syang maray sa bansag na "Pacman" o Manny. Walong-dibisyon na kampyon nin kinaban, siya iyo an pinakaenot na boksyador sa historya nin boksing na guminana nin sampolong titulong pangkinaban, enot na guminana sa walong kategorya nin timbang, , asin pinakaenot na ganahon an lineal na kampyonato sa apat na maniba-ibang kategorya nin timbang. Nangaranan siyang "Paraboksing nin Dekada" sa mga taon na 2000 kan Boxing Writers Association of America (BWAA).https://www.forbes.com/profile/manny-pacquiao/?sh=5607318d1d71 Siring man nabansagan siyang "Fighter of the Year" nin tolong beses kan magasin na The Ring, ginana an award na ini kan mga taon 2006, 2008, asin 2009. https://asiasociety.org/asia-game-changers/manny-pacquiao
 
Sa ngonyan, si Pacquiao omaw na gayo sa saiyang pambihirang rekord sa boksing, mala ta rinaranggo siyang Numero Uno "libra por libra pinakamahusay na boksingero" nin kinaban kan haros gabos na mga isporting magasin asin mga websayt na pamboksing, kabali na diyan an The Ring, Sports Illustrated, ESPN, NBC Sports, Yahoo!, Sporting Life asin kan About.com 
 
An rekord sa laban ni Pacquiao hanggan ngonyan, taon 2011, bulan nin Nobyembre, 54 Gana, 38 kaini KO, 3 Daog, 2 Tabla.

Si Pacquiao nanggana bilang senador kan Filipinas kan eleksyon 2016, asin matukaw sa siring na katongdan sa Senado, ika-17 Kongreso hanggan 2022.

## Buhay asin Edukasyon
Si Manny Pacquiao namundag na may ngaran nin Emmanuel Dapidran Pacquiao sa Kibawe, Bukidnon, asin pinadakula sa General Santos, Philippines. Siya aki ni Rosalio Pacquiao asin aktres na si Dionisia Dapidran.  An saiyang magurang nagsuwayan kan siya nasa anom na grado sa elementarya, pakatapos an saiyang ama nagkaigwang ibang babaye.  Siya an pang-apat sa anom na magturugang, saro na sainda si Alberto "Bobby" Pacquiao, saro man ining politiko asin man dating propesyunal na boksingero.

Sa edad na katorse, naglipat si Pacquiao sa Manila asin siya nag-istar sa tinampo, nagtrabaho bilang sarong construction worker asin kinaipo niyang magpili kun makakan siya o mapadara nin kwarta sa saiyang ina.  Nakumpleto ni Pacquiao an pagklase sa elementarya sa Saavedra Saway Elementary School sa General Santos, pero siya nagpundo sa nin high school nin huli sa sobrang pagtios. 

Kan Pebrero 2007, nagkua asin ipinasar ni Pacquiao an high school equivalency exam, asin natawan nin high school diploma kan Department of Education. 

## Buhay Personal
Naagom ni Pacquiao si Jinkee Jamora kan Mayo 10, 1999. An saindang pagsasaro nagbunga nin limang aki, Emmanuel Jr. (Jimuel), Michael Stephen, Mary Divine Grace (Princess), Queen Elizabeth (Queenie) asin Israel. An saiyang aki na si Jimuel, sarong amateur na boksyador. An aki niyang babae na si Queenie, namundag sa Estados Unidos. Siya nag'eerok sa General Santos City, South Cotabato, Filipinas. Alagad, bilang kongresista kan solo-solong distrito nin Sarangani, opisyalmente siya nag'eestar sa Kiamba, Sarangani, an namundagan na banwaan kan saiyang agom na si Jinkee.

Kan Desyembre 11, 2019, si Pacquiao naggradwar sa University of Makati na bitbit an bachelor's degree sa political science; medyor sa local government administration paagi sa inapod na Expanded Tertiary Education Equivalency and Accreditation Program (ETEEAP) kan Philippine Councilors League-Legislative Academy (PCCLA) na nagtutugot an siisayman na kwalipikadong Filipino na magkompleto nin collegiate-level education paagi sa informal education system.

Nagdakula bilang sarong Katoliko, si Pacquiao sa ngonyan sarong Protestanteng Evangelical. Nasabi ni Pacquiao na siya minsan nangiturogan kun saen duwang anghel nagpahiling saiya asin nakadangog siyang boses nin Dyos an pangiturogan na ini iyo an nagkumbinsir saiya na magin udok na paratubod.

**Mga laban sa entablado nin Suntokan**

**vs. Mosley**

An laban niya ki Shane Mosley kaining Mayo 7, 2011 nagresulta sa saiyang kapangganahan paagi nin unanimeng desisyon (119-108, 120-108, 120-107).

Si Bob Arum nasambit an sunod na laban ni Pacquiao pwede sa MGM Grand sa Nobyembre 5, 2011 o sa Thomas and Mack Center sa Nobyembre 11, 2011. Si Arum natomoyan si Juan Manuel Marquez bilang iyo an enot na napupusoan niya, o pwede man daa si Timothy Bradley o, si   Zab Judah kun siisay sainda an magusto.

**vs. Marquez**

An laban niya ki Juan Manuel Marquez kaining Nobyembre 12, 2011 dakul nagduda kun talagang guminana siya ta an mga hiro' garo daa mabublay asin kulang sa pwersa alagad an mayoriyang desisyon kan hurado iyo na itao saiya an kapangganahan. Batay sa estadistika, si Pacquiao daa nakapatama nin 176 beses kumpara sa ki Marquez na 138, asin nakapahugpa' nin mararang suntok, 117 sa 100 ni Marquez. Sabi ni Michael Woods kan ESPN, dai nadaya si Marquez ta nagpapahiling ngane sa estadistika kan Compubox na nagpapabor ki Pacquiao..

An hurado sa gilid kan entablado arog kaini an iskor: an saro nagsabi 114-114 tabla, asin an duwa nagkampi ki Pacquiao, 115-113 asin 116-112. An Associated Press nag'iskor tabla, 114-114.

Si Pacquiao iyo ngonyan an solong Representante kan probinsya nin Sarangani; nagsumpa siya sa katongdan na ini kan Hunyo 28, 2010. Nangako siyang saiyang itotolod sa Kongreso an pagpagantad kan isports, mga programa na orog ikakarahay kan agrikultura asin edukasyon saka kan katoninongan asin kahusayan. 

**vs. Bradley**

Kan Pebrero 5, 2012, ipiganunsyo ni Bob Arum na an sunod na makakalaban ni Pacquiao iyo si Timothy Bradley sarong propesyonal na Amerikanong paraboksing na dai pa lamang nadadaog.

Sa laban ki Bradley, si Pacquiao nadaog sa sarong kontrobersyal na barangang desisyon. An mga hurado nag-iskor na  115-113, 113-115 asin 113-115. An aripompon biyo na nag'ngorob'ngorob sa nangyaring desisyon asin dakul sa media'ng nagdadalan man an nagturuyaw. Alagad, si Pacquiao mahuyo an boot na inako an kinaabtan asin si Bradley nag'alok na maglaban giraray sinda. Dakul sa mga kag'ogid kan laban na nagkomento na an nangyaring dai piglaoman sarong korupsyon sa isports. Mala ta an ESPN.com nag'iskor sa laban na 119-109 kampi ki Pacquaio asin an bakong-opisyal na huwes kan  HBO si Harold Lederman iyo man an iskor 119-109, a pabor ki Pacquiao. Haros gabos kan media na yaon sa gilid kan entablado siring man an mate, na si Pacquaio an guminana. An makonswelo ta maski ngane an manager ni Bradley na si Cameron Dunkin dai nagtutubod na nanggana an manok niya asin ta nag'iskor siyang 8 hurnada gana ni Pacquiao asin apat sana an sa manok niya.

An estadistika sa CompuBox malinig na nagpapahiling na mas dakul an patamang suntok ni Pacquaio sa laog nin sampolong hurnada. Si Pacquaio nagpahugpa nin 253 na solidong buntol (34 porsyento) sa 751ng atake, manta si Bradley 159 suntok sana sa 839ng atake (13 porsyento). Si Pacquaio sobrang 82 na matagom na suntok an napatama (190-108).
   
Pakalihis kan apat na aldaw kan laban na idto, an presidente kan WBO na si Francisco "Paco" Valcarcel nagbilog nin komite, an WBO Championship Committee na magrebyu kan laban na Pacquiao asin Bradley paagi ka video kaini. An mga kaapil igdi limang hurado na anas independiente asin may sayod na kakayahan. Pakatapos pagdalan kan video nagpaluwas kan  saindang mga iskor kun saen malinaw na gana nanggad si Pacquiao sa laban niya ki Bradley: 117-111, 117-111, 118-110, 116-112 asin 115-113. Alagad an WBO dai na pwedeng baliktaron an enot na resulta ta an ahensya na pwedeng maggibo kaiyan iyo an Nevada State Athletic Commission (NSAC).. An rekomendasyon na sana iyo na magka'igwa nin otro-laban an duwang boksyador.

**vs. Marquez**

Kan Desyembre 8, 2012 si Juan Manuel Marquez an nakabuntolan niya sa daing titulong bugtian. Makuri an polpogan kan duwa asin pareho maisog, pareho may darang anggot orog na si Marquez ta dai siya nagtutubod na mas marhay saiya si Pacquiao. Sa sabi'tan nindang ini, pinaheling tolos kan duwa na pareho may kakayahan. Mala ta sa ika-3 urnada, napatumba si Pacquaio alagad nakabawi man an huri ta napalakma' man niya si Marquez sa ika-5 urnada. Sabi ngane, pakatapos kan ika-5 urnada, nakaguda' na si Pacquiao nin sarong punto sa gabos na hurado (47-46). Paglaog kan ika-6 na urnada pareho pa an duwa maisog, daing ontok an paburugtian, alagad sa haros ikatolong minuto sa urnadang ini nahagop nin suntok si Pacquiao sa salang na iyo an nagtiklop saiya na garo nabaring batag. Malinaw na nabungaw siya asin an parasaway dai na ngane siya binilangan. 

**vs. Rios**

An laban niya ki Brandon Rios kan Nobyembre 23, 2013 (oras sa EU) nagpatotoo na bako pa siyang laos, mala'git pang maghiro', mahusay pa sa mga pasada na sobrang rikas na inako mananggad ni Rios na dai niya madulagan mga patama saiya na kun baga saen naghaharale'. Maliwanag na sararo' an desisyon kan tolong hurado na si Pacquiao nanggad an gana.  

**vs.Bradley**

Ining nakaaging Abril 12, 2014 (oras sa Estados Unidos) nagkatotoo an otro-laban na Pacquiao asin Bradley. Bilang WBO Welterweight Champion, si Bradley saiyang nasaray duwang beses an titulo pakatapos niya madaog an Rusong si Ruslan Provodnikov sa laban ninda kan Marso 16, 2013 asin madaog niya man si Juan Marquez kan Oktobre 12, 2013 sa sarong laban kun saen napalomoy niya an tuhod ni Marquez asin nakamit an gana sa iskor na 116–112, 115–113 asin 113–115. Alagad si Bradley nadaog ni Pacquiao ta malinaw na an nagdadarang tyempo iyo si Pacquiao asin nagpapara'atras si Bradley ta dai makatagal sa labolabong suntok saiya ni Pacquiao. Mala ta an tolong hurado sayod na itinao ki Pacquiao an kapangganahan sa iskor na  118-110, 116-112, 116-112.

**vs. Algeiri**

An laban ni Pacquiao ki Chris Algeiri ngonyan na Nobyembre 23, 2014 malinaw na nadaog niya an huri mala ta 6 na beses napalakma niya ini asin sa gabos na hurnada siya an naglalapag igdi manta si Algeiri sige sana an atras. An tolong hurado gabos oroyon sa desisyon na ipiggawagaw sa iskor na minasunod: 119-103 (duwang beses) asin 120-102  na mangyaring masaray niya an titulong Welterweight.

**vs. Floyd Mayweather, Jr.**

Kan Mayo 1, sa primerong pangyayari sa historya nin Suntokan, an simpleng pagtimbang kan  duwang boksyador pighagadan bayad an mga paradalan. An tiket sa pagdalan kaini pigpresyohan $10.00, asin ta 11,500 katawo an nagdaralan nanggad, dawa ngane totoo sinabi na anoman na benta igdi, itatao sa charity. Sa Las Vegas, labilabi an pagkamahal na kan tiket sa sinasabing "Laban nin Siglo", mala ta nagpepresyo na sa pinakahalangkaw $7,500.00 asin pinakabarato $1,500.

Ngonyan na Mayo 2, 2015 (Mayo 3 sa Filipinas), si Pacquiao  makikipagbugtian ki Mayweather sa 12-hurnadang buntolan na tinataya mahakot nin $300 milyon sa pitaka, asin an $180 milyon madagos ki Mayweather asin an tada igdi mabulos sa bulsa ni Pacquiao. Ini an pigbansagan "Laban nin Siglo" na iyo na daa an pinakamahal sa historya nin isports na Suntokan..

Sa laban ninda sa 12 hurnada, nagkusog sana si Pacquiao sa pagsuntok sa mga enot na hurnada, orog na sa ika-4, alagad kan mga huring hurnada nagluya an saiyang pag'atake. Totoo, an depensa ni Mayweather iyo an paglikay nanggad na dai mahagop asin atras sanang atras na haros lapagon na ni Pacquiao. Manta palan nakakapalusot nin mga lagartong patama si Mayweather mala ta sa Compubox, nagluwas na mas dakul an suntok ni Mayweather, asin mas dakul pa an sa bilang igdi an mararang buntol kumpara sa bilang kan mga patama ni Pacquiao. Sa desisyon kan tolong hurado, ini an mga puntos na pabor gabos ki Mayweather: 118-110, 116-112, saka 116-112.

Sa presscon na suminunod, ipigbuyagyag ni Pacquiao na may minamate siyang kulog sa toong abaga kaya an toong kamaoo niya haros dai niya ma'ipwersa. Sa parehong presscon, sinabi ni Arum na nakaagid sa dinarang mate ni Bryant an tinitios ni Pacquiao na hinagad kuta ninda nin pamagol o pankupos sa gatok alagad nagsayuma an Nevada Boxing Commission.

## Nagkamit nagkakama'gal na yaman ngonyan 2015

Ipigbantolin na si Pacquiao saro sa 25 mga bantogan na celebrity sa kinaban na naghakot nin katakot-takot na yaman kaining taon 2015. $160 milyon an saiyang nasaray bako sanang huli sa laban niya ki Mayweather kundi sa mga endorsement na nasikwit niya sa mga kompanyang arog kan Nike, Foot Locker asin Nestle Butterfinger.

**vs. Bradley**

An laban ni Pacquiao ki Bradley (Abril 9, 1916; Abril 10 sa oras nin Filipinas) nag'antos 12 hurnada alagad sa hurnada 7 asin 9 napatumba ni Pacquiao si Bradley, mala ta naglukot pati si Bradley sa Hurnada 9 pabaliktad. Maski ngane ipinahiling ni Bradley an pagka-agresibo niya, mas mahusay pa man giraray si Pacquiao sa palukob'lukob. Sa liwat an sunod-sunod na tolong bugting kumbinasyon ni Pacquiao dai madulagan ni Bradley. Sa interbyu niya ki Christine kan Fox TV inako niya na si Pacquiao "mas maliksi, mas mapwersa" logod ngonyan na laban ninda. An tolong hurado, unanimong nag'iskor na 116-110 a pabor ki Pacquiao. Ika-tolong laban na ninda ini ni Bradley kun saen ginana lang ni Bradley si pinaka-enot.

**vs. Horn**

An laban na ini ni Pacquiao sa edad na 38, na hararom na an inagihan sa burugtian, dai pighuna na madadaog siya ni Jeff Horn na totoo hubin pa, edad pa sanang 29, halangkaw asin halaba an kalamias. Alagad, an tolong hurado nag-iskor nin siring, 117-111, 115-113, 115-113 a pabor ki Horn. An laban pano nin sabay-sabay na pagburuntolan, parating pagpungkaan nin payo kun saen duwang beses nasi'si' an banga ni Paqcuiao asin si Horn mahilig mansiko asin mantringka sa liog ni Pacquiao saka pinupulpog siyang suntok sa payo, bagay na dai renireparo kan repere asin dai kinakaltasan puntos na iyo an tinuyaw ni Pacquiao, na sarabi ngane kan nagmamarasid, 'maati' magkawat si Horn.

## Nagin senador

Sa eleksyon nasyonal kan Mayo 9, 2016, si Manny Pacquiao nagkandidato para senador asin nakaluwas.

## Huring 36 na laban

{|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%"

## Mga Pasib asin Pagmidbid
Kan Pebrero 18, 2009, si Pacquiao pigduholan kan  Honorary Degree of Doctor of Humanities (Honoris Causa) kan Southwestern University (SWU) sa Waterfront Cebu City Hotel & Casino sa Lahug, Cebu City sa pagmidbid kan saiyang naginibohan sa lantad nin Suntokan asin mga gibong-herak.

***Internasyonal:***
*2000–2009 **[[Boxing Writers Association of America]] Fighter of the Decade**
*2000–2009 HBO Fighter of the Decade
*2001–2010 **[[World Boxing Council]] Boxer of the Decade**
*2001–2010 **[[World Boxing Organization]] Best Pound-for-Pound Fighter of the Decade**
*2006, 2008 and 2009 **[[Edward J. Neil Trophy|Boxing Writers Association of America's Fighter of the Year]]**
*2006, 2008 and 2009 ESPN Fighter of the Year
*2006, 2008 and 2009 **[[Ring Magazine|''The Ring'']] [[Ring Magazine fighters of the year|Fighter of the Year]]**
*2007 World Boxing Hall of Fame Fighter of the year
*2008 Sports Illustrated Boxer of the Year
*2008 Yahoo! Sports Fighter of the Year
*2008 and 2009 ESPN Star's Champion of Champions
*2008 and 2009 **[[World Boxing Council]] Boxer of the Year**
*2008, 2009, 2010 and 2011 *[[Ring Magazine pound for pound|The Ring]]* No.1 Pound-for-Pound (year-end)
*2009 ESPN Knockout of the Year (*in Round 2 against Ricky Hatton*)
*2009 and 2011 **[[ESPY Awards]] [[Best Fighter ESPY Award|Best Fighter]]**
*2009 and 2015 *[[Forbes]]* magazine World's Highest-Paid Athletes (ranked 6th and 2nd)
*2009 *[[Sports Illustrated]]* Fighter of the Year
*2009 ''The Ring'' Knockout of the Year (*in Round 2 against Ricky Hatton*)
*2009 *[[Time (magazine)|TIME]]* 100 Most Influential People (Heroes and Icons Category)
*2009, 2010, 2012 and 2015 *[[Forbes]]* magazine Celebrity 100 (The World's Most Powerful Celebrity) (ranked 57th, 55th, 33rd and 2nd)
*2010 **[[World Boxing Organization]] Fighter of the Year**
*2010 Yahoo! Sports Boxing's Most Influential (ranked 25th)
*2010, 2011, 2012 and 2015 The Ring Magazine Event of the year
*2011 Las Vegas Walk of Stars Awardee
*2011 Guinness World Records Most boxing world titles in different weight divisions (8 times; since November 13, 2010)
*2012 Laredo Asian Association Special Recognition Award
*2013 On The Ropes Boxing Awards Comeback Fighter of the Year
*2013 ''The Ring'' magazine Comeback of the Year
*2014, 2015 and 2016 Reader's Digest Asia Pacific Most Trusted Sports Personality
*2014 On The Ropes Boxing Awards Fighter of the Year
*2014 PublicAffairsAsia HP Gold Standard Award for Communicator of the Year
*2015 Asia Society's Asia Game Changer of the Year
*2016 *[[Forbes]]* magazine Boxing's MVPs (ranked 4th)
*2019 *Forbes* magazine Highest Paid Athletes of the Decade (ranked 8th)
*2019 World Boxing News Fighter of the year

***Nasyonal:***
*2000–2009 **[[PSA Sportsman of the Year|Philippine Sportswriters Association]] Athlete of the Decade**
*2000–2009 Gabriel "Flash" Elorde Memorial Boxer of the Decade
*2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 and 2007 Gabriel "Flash" Elorde Memorial Boxer of the Year
*2002, 2003, 2004, 2006 and 2008 PSA Sportsman of the Year
*2003 Presidential Medal of Merit
*2003 and 2010 Congressional Medal of Achievement / Distinction / Honor
*2006 Order of Lakandula with the rank of "Champion for Life" (*Kampeon Habambuhay*)
*2006 Eastwood City Walk of Fame Awardee
*2006 36th GMMSF Box-Office Entertainment Awards People's Hero Award
*2008 Gabriel "Flash" Elorde Memorial Hall of Fame Awardee
*2008 Philippine Legion of Honor with the rank of "Officer" (''Pinuno'')
*2008 University Athletic Association of the Philippines (UAAP) Honorary Award for Sports Excellence
*2009 Gabriel "Flash" Elorde Memorial Best Pound For Pound Boxer Award
*2009 25th Philippine Movie Press Club Star Awards for Movies Newsmaker of the Year
*2009 Order of Sikatuna with the rank of *Datu* (Grand Cross with Gold Distinction)
*2010–2019 **[[PSA Sportsman of the Year|Philippine Sportswriters Association]] Athlete of the Decade**
*2011 Gabriel "Flash" Elorde Memorial "Quintessential Athlete" Award
*2012 Gabriel "Flash" Elorde Memorial "Man of Others" Award
*2013, 2016 and 2018 Gabriel "Flash" Elorde Memorial Award of Distinction
*2015 MEGA Man Magazine Man of the Year
*2017 Bawas Bisyo Youth for Sin Tax Movement Anti-smoking champion
*2018 League of Municipalities of the Philippines – Cebu "Cebuano Heritage Award for Manny Pacquiao"
*2019 50th GMMSF Box-Office Entertainment Awards Global Achievement by a Filipino Award

## Mga panluwas na takod

*Manny Pacquiao's Official Site 
*PACLAND – Official Fan Site
*MPBoxing.com
*Rep. Emmanuel D. Pacquiao Official Profile
*HBO Boxing: Manny Pacquiao: Bio 
*Fight Videos
*Manny Pacquiao's Fight-by-Fight Career Record 
*''GQ Magazine'' Profile 
*Nike – Inside Pacquiao 
*PacMan: Behind the Scenes with Manny Pacquiao: A Biography of Pacquiao, published by Da Capo Press
*Mosley naghuhuna madadaog niya si Pacquiao 
*Naagaw man giraray ni Pacquiao an korona 

## Toltolan