open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nakabiritay na mga kabaong

Igwa nin mga kabaong na nakabiritay sa mga ampas. Ginigibo ini kan manlain-lain na kultura sa Tsina, Indonesia, asin Filipinas.

## Tsina
An nakabiritay na mga kabaong sa Tsina ng inaapod sa Mandarin na xuanguan(sinimpleng Tsino:  ⁇ ; tradisyonal na Intsik:  ⁇ ; pinyin: xuán guān) na boot man sabihon "pagkakanta.." ⁇ .Mandarin. ⁇ .xuanguan. ⁇ .simplisang Intsik. ⁇ . . ⁇ .  ⁇ .  ⁇ .  ⁇ . . ⁇ .tradisyonal na Intsik. ⁇ .: . ⁇ .  ⁇ .  ⁇ .  ⁇ . . ⁇ .pinoyin. ⁇ .:  ⁇ . . ⁇ . ⁇ .xuán guān. Iyan suanoy na kaugalean sa lobong nin nagkapirang etnikong minoriya. ⁇ .funeral. ⁇ .etnic minoridad An pinakabantog na mga kabahian iyo an Bongan nin Sichuan asin Yunnan. ⁇ .Bo katawo. ⁇ .Sichuan. ⁇ .Yunnan An laen - laen na korte sa kadaklan inukit sa sarong bilog na pidaso nin kahoy. An mga pagkakako magsalang yaon sa mga baybayon na nagpapaluwas nin panluwas hale sa patindog na mga lalauogon arog kan kabukidan, ibinubugtak sa mga lungib sa ibabaw nin mga ampas, o nagtutukaw sa natural na mga proyektong gapo sa mga lalauogon nin bukid.

## Reperensya

## Panluwas na mga link
Jennifer Weih

Jennifer Weih sarong Canadian artist asin edukador na nakabase sa Vancouver, British Columbia. Sa presente, siya nagtutukdo sa Emily Cir University of Art and Design. Si Weih nakaresibi kan saiyang BFA hale sa Unibersidad nin Arte asin Design asin kan saiyang MFA hale sa Unibersidad nin British Columbia. Siya nagtatrabaho sa pag - instalar, mga bagay, video, asin pag - imprenta. Kaiba sa saiyang mga proyekto an kadakol na aesthetics kaiba an paghanap, paggibo, o mga materyales na gibo - gibo. Parte siya kan grupo nin mga produksyon saOther Sights for Artists' Projects.Si Weih sarong programmer para sa VIVA Media Arts Centre, na pinonan nia an mga proyekto sa komunidad, asin inestablisar an Signal and Noise Media Art Festival. 

## Mga Pag - oswag
Si Weih igwa nin mga eksibit sa nasyonal sagkod internasyonal na kabale an mga pasale sa: Western Front, Vancouver, BC (Sound Separation, 2000); O Gallery, Vancouver, BC (Thats' Matter, 2012-13); Unit/PIT Gallery, Vancouver, BC (Open, 2002), Oakville Gallego, Oakville, Ontario (The Jennifer Show, 2002); The Jennifer Show, 2002); sa Londres Biennale, London, Ontario; an Pratt Institute, Siudad nin Nueva York; Burnaby Art Gallery, Burnaby, BC (Kararoman an Saimong Disaster, 2013); An Aparte, Vancouver, BC (Loral, 2008); Yukon Arts Centro, Whitehorse, Yukon (An Kamugtakan nin Pangangatanosan, 2012); asin an Morris and Helen Belkin Art Gallery sa Unibersidad nin British Columbia, Vancouver, BC.

## Mga publikasyon
May mga sinurat na siyang ipinublikar kan, Lola Magazine, Or Gallery, Acces Gallery, asin Wreck UBC Graduate Journal.

## Selektang gibohon
An Stack of Moves (2013) sarong gibo na ipigpresentar kan Pitt Gallery bilang parte kan No Wave Festival. Kaiba sa trabaho an mga elemento nin modernong bayle asin mga eksperensya nin paghiro sa sarong ginigiyahan na klase na pinangengenotan ni Justine Chambers.

**Apolo Hall**

An trabahong ini ipinahiling sa Or Gallery (2004) asin ginamit an lobby kan galerya sa pagmukna nin sarong importibong agi na naggagamit nin ilaw, tela, tanog, muebles asin mga elementong lukot. An pasale sarong imersibong pagrorogaring, kompleto sa, tanog, pagilaw, muebles asin mga elementong lukot. An pagrorogaring nagbunga nin risang gayong disconscuting espasyo na inapod na mga paradalan" igdi.

### Marahay na Pagsuway
An detalyadong Pagsuway sarong eksibit na nangyari sa Solnopan na Front kan 2000. An padalan nagtampok nin mga artista arog ni Jennifer Weih, na nagtatrabahong may tanog sa konteksto nin pelikula, video, bagong media asin pagrorogaring. 

## Reperensya
Pwersa

Sa pisika, an **pwersa** (Ingles: *force*) iyo an maski anong interaksyon na, kapag mayo nin nagpupugol, iyo babaguhon an paghiro kan sarong bagay. An pwersa pwedeng magkawsa sa pagbago nin belosidad kan sarong bagay na igwang masa (na kabali an pagpoon sa paghiro gikan sa kamugtakan nin pagpapahingalo), i.e., para mag-akselarar. An puwersa pwede man maipahiling bilang sarong pagtulod o pagbutong. An pwersa igwa parehas nin magnitudo asin direksyon, kaya ini sarong bektor na kantidad. Nasusukol ini sa SI na yunit na newton (N). An pwersa iyo pigrerepresenta kan simbolo na **F**.

An orihinal na porma kan Ikaduwang Ley ni Newton iyo nagsasabi na an kabilugan na pwersa na minaakto sa sarong bagay iyo parehas sa rikas sa pagbabago kan momentum kaini kaiba an oras. Kun an masa kan bagay iyo konstant, an ley mapahiling na an akselerasyon kan sarong bagay iyo direktang proporsyonal sa kabilugang puwersa na minaakto sa sarong bagay, yaon sa direksyon kan kabilugang pwersa, asin iyo dae proporsyonal sa masa kan bagay.

An mga konsepto na relatibo sa pwersa iyo kabali an: thrust, na nagpapalangkaw sa belosidad kan sarong bagay; drag, na nagpapaina sa belosidad kan sarong bagay; asin an torque, na nagmomokna nin pagbabago sa rotasyonal na rikas kan sarong bagay. Sa mas pinahiwas na lawas, an lambang parte iyo harus nag-aaplikar nin pwersa sa magkataid na mga parte; an distribusyon kan mga arug kaiyang pwersa sa lawas iyo an panlaog na mekanikal na stress. An mga nasambit na panlaog na mekanikal na stress iyo minakawsa nin mayong akselerasyon sa lawas habang an pwersa nagbabalanse sa kada saro. An presyon, an distribusyon kan nagkapirang mga sadit na pwersa na pig-aplikar sa sarong lugar kan lawas, iyo sarong simpleng klase nin stress na kun dae balanse pwedeng magkawsa sa lawas na mag-akselerar. An stress harus nagkakawsa sa depormason kan mga solidong materyal o pagbulos sa mga pluwido.

## Mga panluwas na takod

* Bidyo nin pagtukdo sa Tolong Ley ni Newton ni Walter Lewin gikan sa MIT OpenCourseWare
* Sarong simulasyon sa Java kan bektor na pagdugang nin mga pwersa
* Pagpapahiling nin pwersa na nagliliwat sa hugis o mosyon kan sarong bagay (bidyo)
Euclid

Si **Euclid** (;  – *Eukleídēs*, ; fl. 300 BC), inaapod man na **Euclid kan Alexandriya** para magkaigwang kalaenan ki Euclid of Megara, sarong Griyegong matematiko, na sarong "kagmukna nin heometriya" o "ama nin heometriya".

Siya aktibo sa Alexandria kan namamayo si Ptolemy&nbsp;I (323–283 BC). An saiyang *[[Euclid's Elements|Elements]]* an saro sa mga impluwensiyal niyang gibo sa kasaysayan nin matematika,an nagsisirbeng libro sa pagtukdo nin matematika (urog na an heometriya) sa puon kan publikasyon hasta sa huring ika-19 o enot na siglo. Sa *Elements*, binawasan ni Euclid an theorem kaya inaapod ngunyan na Euclidean geometry hale sa sadit na axioms. Sinurat man ni Euclid an perspective, conic sections, spherical geometry, number theory, asin mathematical rigour.                                                                                                                                                                                                                               

## Etimolohiya
An Ingles na ngarang *Euclid* iyo an anglikong bersyon kan Griyegong ngarang Εὐκλείδης, boot-sabihon "bistado, matrayumpo".

## Legasiya
An Euclid spacecraft kan European Space Agency (ESA) iyo pinangaranan para sa saiyang onra.

## Mga toltolan

### Mga nasambit na ginibuhan

* Artmann, Benno (1999). *Euclid: The Creation of Mathematics*. New York: Springer. .
* 
* 
*  With extensive bibliography.
* 
* As reproduced in the .
* Heath, Thomas L. (1981). *A History of Greek Mathematics*, 2 Vols. New York: Dover Publications. .
* Kline, Morris (1980). *Mathematics: The Loss of Certainty*. Oxford: Oxford University Press. .
* 
* 
* Proclus, *A commentary on the First Book of Euclid's Elements*, translated by Glenn Raymond Morrow, Princeton University Press, 1992. .
* 
* 

## Magbasa pa lalo

* 
* 
* 
* 
* 

## Panluwas na takod

* Euclid's Elements , All thirteen books, with interactive diagrams using Java. Clark University
* Euclid's Elements, with the original Greek and an English translation on facing pages (includes PDF version for printing). University of Texas.
* Euclid's Elements, books I–VI, in English pdf, in a Project Gutenberg Victorian textbook edition with diagrams.
* Euclid's Elements, All thirteen books, in several languages as Spanish, Catalan, English, German, Portuguese, Arabic, Italian, Russian and Chinese.
* ''Elementa Geometriae''  1482, Venice. From Rare Book Room.
* ''Elementa''  888 AD, Byzantine. From Rare Book Room.
* Texts on Ancient Mathematics and Mathematical Astronomy PDF scans (Note: many are very large files). Includes editions and translations of Euclid's *Elements*, *Data*, and *Optica*, Proclus's *Commentary on Euclid*, and other historical sources.
* "The elements of geometrie of the most auncient Philosopher Euclide of Megara" (1570) from the English Printing Collection in the Rare Book and Special Collection Division at the Library of Congress.
Silog

An **silog** iyo sarong klase nin pamahawan sa Filipinas na igwang sinanlag (malutong prinitos) asin sugok (estrelyado). Pinag-aandam ini kaiba an manlain-lain na panira, parati mga putahe na karne arog kan tapa, longganisa o hamon.

## Toltolan
Sinbad the Sailor (pelikula kan 1935)

An Sinbad the Sailor sarong pig-animar na pelikulang kan Amerikano kan 1935 na pigprodyuser kan Ub Iwerks asin iniluwas sa Celebrity Productions.
The Magic of Disney Animation

An The Magic of Disney Animation sarong parke nin aling-alingan na manunumpungan Disney's Hollywood Studios Isla nin Sentosa, Disney-MGM Studios.
## Films Shown During The Attraction
* *[[Flowers and Trees]]*
* *[[Snow White and the Seven Dwarfs]]*
* *[[Brave Little Tailor]]*
* *[[The Ugly Duckling (pelikula kan 1939)|*The Ugly Duckling*]]*
* *[[Pinocchio (pelikula kan 1940)|Pinocchio]]*
* *[[Fantasia (pelikula)|*Fantasia*]]*
* *[[Dumbo]]*
* *[[Bambi]]*
* *[[Make Mine Music (pelikula kan 1946)|Make Mine Music]]*
* *[[Song of the South (pelikula kan 1946)|Song of the South]]*
* *[[Melody Time (pelikula kan 1948)|Melody Time]]*
* *[[The Adventures of Ichabod and Mr. Toad (pelikula kan 1949)|The Adventures of Ichabod and Mr. Toad]]*
* *[[Cinderella (pelikula kan 1950)|*Cinderella*]]*
* *[[Alice in Wonderland (pelikula kan 1951)|*Alice in Wonderland*]]*
* *[[Peter Pan (pelikula kan 1953)|Peter Pan]]*
* *[[Lady and the Tramp]]*
* *[[Sleeping Beauty (pelikula kan 1959)|*Sleeping Beauty*]]*
* *[[One Hundred and One Dalmatians]]*
* *[[The Sword in the Stone (pelikula)|The Sword in the Stone]]*
* *[[Mary Poppins (pelikula)|Mary Poppins]]*
* *[[Winnie the Pooh and the Honey Tree]]*
* *[[The Jungle Book (pelikula kan 1967)|*The Jungle Book*]]*
* *[[The Rescuers]]*
* *[[The Fox and the Hound]]*
* *[[The Black Cauldron (pelikula)|*The Black Cauldron*]]*
* *[[The Great Mouse Detective]]*

## List of Handprints in forecourt
* Marc Davis (5/1/89)
* Ken Anderson (5/1/89)
* K. O'Connor (5/1/89)
* Ollie Johnston (5/1/89)
* Frank Thomas (5/1/89)
* Ward Kimball (5/1/89)
Momentum

Sa Newtonyano na mekanika, an **linyar na momentum**, **napapalis na momentum**, o simple bilang **momentum** (darakulan: momenta) iyo an produkto kan masa asin belosidad kan sarong bagay. Ini iyo sarong bektor na kantidad na igwang magnitudo asin direksyon. Kun  an masa kan sarong bagay asin  iyo an belosidad kaini (saro man na bektor na kantidad), an momentum kan nasambit na bagay iyo:

\mathbf{p} = m \mathbf{v}.

Sa SI na yunit, an momentum iyo nasusukol sa kilogramo metro kada segundo (kg⋅m/s).

Sa Ikaduwang Ley ni Newton kan mosyon, an rikas sa pagbabago sa momentum kan lawas iyo parehas sa kabilugang puwersa na minaakto digdi. An momentum iyo nakadepende sa *frame of reference*, pero sa maski anong inersyal na paghiling ini iyo sarong *nakokonserbang* kantidad, boot-sabihon kun an sarong saradong sistema iyo dae naaapektaran kan mga panluwas na puwersa, an kabilugang linyar na momentum niya dae nagbabago. AN momentum iyo nakokonserbar man sa espesyal na relatibidad (kaiba an namodipikang pormula) asin, sa namodipikang porma, sa elektrodinamika, mekanikang kwantum, teoryang kwantum na hiwas, asin an heneral na relatibidad. Ini iyo sarong ekspresyon kan saro sa mga pundamental na simetriya kan ispasyo asin oras: an napapalis na simetriya.

An mga halangkaw na pormulasyon kan klasikal na mekanika, an Lagrangiyano asin Hamiltoniyano na mekanika, nagtutugot nin saro sa pagpili nin koordinatong sistema na mabali nin simetriya asin restriksyon. Sa mga sistemang ini an nakokonserbang kantidad iyo an **heneralisadong momentum**, asin sa heneral ini iyo lain gikan sa **kinetikong** momentum na natawan nin depinisyon sa ibabaw. An konsepto kan heneralisadong momentum iyo nadadara sa mekanikang kwantum, kun sain ini iyo nagigin operador sa sarong *wave function*. An mga operador sa momentum asin posisyon iyo relatibo sa paagi kan   *Heisenberg uncertainty principle*.

Sa mga nagpapadagos na sistema arug kan elektromagnetikong hiwas, pluwidong dinamika, asin narurukming lawas, an sarong momentum na densidad pwedeng matawan nin depinisyon, asin an sarong nagpapadagos na bersyon kan konserbasyon kan momentum iyo mataong dalan sa mga ekwasyon arug kan *Navier–Stokes equations* para sa mga pluwido o an *Cauchy momentum equation* para sa mga narurukming solido o pluwido.

## Panluwas na takod

* Konserbasyon kan momentum  – Sarong kabtang gikan sa sarong online na tekstong libro
Belosidad

An **belosidad** (Ingles: *velocity*) kan sarong bagay iyo an rikas kan pagbabago niya sa saiyang posisyon base sa sarong reperensya, asin iyo nakadepende sa oras. An belosidad iyo parehas sa ispesipikasyon nin rikas asin direksyon nin mosyon kan sarong bagay (e.g. 60 km/h pasiring sa norte). An belosidad iyo sarong pundamental na konsepto sa kinematika, an sanga kan klasikal na mekanika na nagpapaliwanang sa paghiro kan mga lawas.

An belosidad iyo sarong pisikal na bektor na kantidad; kaipohan an parehas na magnitudo asin direksyon sa pagtao nin kahulugan saiya. An iskalar na absolutong bilang (magnitudo) kan belosidad iyo inaapod na *rikas*, na iyo sarong koherenteng naderibang yunit kun sain an kantidad iyo nasusukol sa SI (metrikong sistema) bilang metro kada segundo (m/s o m⋅s−1). Halimbawa, an "5 metro kada segundo" iyo sarong iskalar, kun sain an "5 metro kada segundo subangan" iyo sarong bektor. Kun igwa nin pagbabago sa rikas, sa direksyon o parehas, an nasambit na bagay iyo igwang nagbabagong belosidad asin iyo yaon sa irarom nin *akselerasyon*.

## Panluwas na takod

* physicsabout.com , Rikas asin Belosidad
* Velocity and Acceleration 
* Introduction to Mechanisms (Carnegie Mellon University)
Sebastián Benfeld Garcés

Si **Sebastián Benfeld Garcés** sarong aktibista sa klima. Siya sarong organisador para sa Biyernes para sa Punan Tsile.

Nagdakula siya sa Valparaíso. Siya nagprotesta sa2019 United Nations Climate Change Conference, kaiba si Toledo Muñoz. Siya parasuportar kan Acazú Agreement. Siya sarong panelista sa #Wiki ForHumanRights UN Environment Program, kaiba si David Boyd.

## Mga gibo

* 

## Reperensya
Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi

Si **Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī** (; ), naka-Arabiko na al-Khwarizmi asin dating naka-Latin  *Algorithmi*, iyo sarong Persyano na polymath na may impluwensiyal na gibo sa matematika, astronomiya, asin heograpiya. Mga  820 CE, siya nagin astronomo asin pamayo kan library kan House of Wisdom sa Baghdad.

Pinasikat ni Al-Khwarizmi an treatise sa alhebra (*[[The Compendious Book on Calculation by Completion and Balancing]]*, c. 813–833 CE) pigpresentar an enot na sitematikong solusyon sa mga linyar asin kwadratikong ekwasyon.

## Mga nota

## Mga toltolan

## Magbasa pa lalo

### Ispesipikong mga toltolan

#### Biographical
* 
* Brentjes, Sonja (2007). "Khwārizmī: Muḥammad ibn Mūsā al‐Khwārizmī" in Thomas Hockey et al.(eds.). *[[The Biographical Encyclopedia of Astronomers]]*, Springer Reference. New York: Springer, 2007, pp.&nbsp;631–633. (PDF version)
* 
* Hogendijk, Jan P., Muhammad ibn Musa (Al-)Khwarizmi (c. 780–850 CE)  – bibliography of his works, manuscripts, editions and translations.
* 
* Fuat Sezgin. *Geschichte des arabischen Schrifttums*. 1974, E.J. Brill, Leiden, the Netherlands.
* Sezgin, F., ed.,  *Islamic Mathematics and Astronomy*,  Frankfurt: Institut für Geschichte der arabisch-islamischen Wissenschaften, 1997–99. 
#### Algebra
* 
* 
* 
* 
* Barnabas Hughes. *Robert of Chester's Latin translation of al-Khwarizmi's al-Jabr: A new critical edition*. In Latin. F. Steiner Verlag Wiesbaden (1989). .
* 
*  
* 
#### Arithmetic
* 
*  
* Vogel, Kurt (1968). *[http://catalog.hathitrust.org/Record/000404668 Mohammed ibn Musa Alchwarizmi's Algorismus; das früheste Lehrbuch zum Rechnen mit indischen Ziffern. Nach der einzigen (lateinischen) Handschrift (Cambridge Un. Lib. Ms. Ii. 6.5) in Faksimile mit Transkription und Kommentar herausgegeben von Kurt Vogel.]* Aalen, O. Zeller.
#### Astronomy
* 
* 
*  
* 
* 
* Suter, Heinrich. [Ed.]: Die astronomischen Tafeln des Muhammed ibn Mûsâ al-Khwârizmî in der Bearbeitung des Maslama ibn Ahmed al-Madjrîtî und der latein. Übersetzung des Athelhard von Bath auf Grund der Vorarbeiten von A. Bjørnbo und R. Besthorn in Kopenhagen. Hrsg. und komm. Kopenhagen 1914. 288 pp. Repr. 1997 (Islamic Mathematics and Astronomy. 7). .
* Van Dalen, B. Al-Khwarizmi's Astronomical Tables Revisited: Analysis of the Equation of Time. 
#### Spherical trigonometry
* B.A. Rozenfeld. "Al-Khwarizmi's spherical trigonometry" (Russian), *Istor.-Mat. Issled.* **32–33** (1990), 325–339.
#### Jewish calendar
*  
#### Geography
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Pangkagabsan na toltolan

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* Roshdi Rashed, *The development of Arabic mathematics: between arithmetic and algebra*, London, 1994.
Catalina Silva

Si Catalina Silva (namundag kan 2002) sarong aktibista sa klima kan Tsile. Siya an sarong embahador nin mga hoben sa Naciones Unidas. Siya kampyon sa premyong "Sustainable Champion" sa Tsile.

## Mga Gibohon

* Global solidarity in the face of the water crisis  Pag- sasalita nin mga Pagkahoben, kan Marso 16, 2021.

## Reperensya

## Panluwas na mga link

* Catalina Silva, Youth Ambass of CONCA durante kan High-Level Pagtiripon sa tubig, 18 Marso 2021
Paghiro

Sa pisika, an **paghiro** o **mosyon** (Ingles: *motion*) iyo an pangyayari kun sain an sarong bagay naliliwat an saiyang posisyon sa pagdalagan kan oras. An mosyon iyo matematikang naderiba bilang displasamento, distansya, belosidad, akselerasyon, rikas, asin oras. An paghiro kan sarong lawas iyo naoobserbahan sa pagtakod nin sarong reperensya sa sarong para-obserba asin nasusukol sa pagbabago sa posisyon kan nasambit na lawas relatibo sa reperensya kaiba an pagbabago sa oras. An sanga kan pisika na nagpapaliwanag sa paghiro kan mga bagay nin mayong reperansya sa saiyang kawsa iyo an kinematika; an sanga na nag-aadal sa mga pwersa asin an saindang epekto sa paghiro iyo an dinamika. 

Kun an bagay dae nagbabago relatibo sa sarong reperensya, an bagay iyo *nagpapahingalo*, *mayo nin paghiro*, *dae nakakahiro*, *nakapirmi*, o para magkaigwa nin konstant o dae-naliliwat kan oras na posisyon sa saiyang kapalibotan. Huli ta mayo nin absolutong reperensya, an absolutong paghiro dae madedetermina. Kaya, an gabos sa uniberso pwedeng makonsidera na yaon sa paghiro.

An mosyon naaaplikar sa baryenteng mga pisikal na sistema: sa mga bagay, lawas, materyang partikulo, materyang hiwas, radiasyon, radiasyong hiwas, radiasyong partikulo, kurvatura, asin ispasyo-oras. An saro pwede man magtaram sa paghiro kan ladawan, hugis, asin mga limitasyon. Kaya, an terminong mosyon, sa heneral, minasignipika kan padagos na pagbabago sa mga posisyon o kumpigurasyon kan sarong pisikal na sistema sa ispasyo. Halimbawa, an saro pwedeng magtaram dapit sa paghiro kan sarong wave o dapit sa paghiro kan kwantum na partikulo, kun sain an kumpigurasyon iyo pigbibilog nin mga probabilidad kan minaokupa na ispesipikong posisyon.

An pangenot na kantidad na minasukol sa paghiro kan lawas iyo an momentum. An momentum kan sarong bagay naglalangkaw kaiba an masa asin an belosidad niya. An kabilugang momentum kan gabos na bagay sa isoladong sistema (dae naaapektaran kan mga panluwas na puwersa) dae naliliwat sa oras, bilang pagpapaliwanag kan ley kan konserbasyon nin momentum. An paghiro kan sarong bagay, asin naman an momentum kaini, dae maliliwat hasta may puwersa na mag-akto sa nasambit na lawas.

## Mga panluwas na takod
* 

## Toltolan
Helga Weisz

Si **Helga Weisz** (namundag kan 1961 sa Villach) sarong Austriyanong ekolohista, syentista sa klima, asin propesor sa industriyal na ekolohiya asin pagbago nin klima sa Institute for Social Sciences sa Humboldt University of Berlin. Sya an namamayo kan FutureLab "Social Metabolism & Impacts" sa Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK).

## Buhay
Si Weisz naggradwar sa Unibersidad nin Vienna nin masteradong digri mikrobiolohiya kan 1995. Naresibi nya an saiyang doktorado sa cultural studies sa HU Berlin kan 2002. Kan 2006, naggradwar sya sa Alpen-Adria University nin Venia Docendi (Habilitation) sa sosyoekolohiya. Puon 1991 sagkod 2009 nagkapot sya nin manlain-lien na syentipikong katungdan sa Faculty for Interdisciplinary Research and Continuing Education sa Vienna. Nagin bisitang propesor sya sa University of St. Gallen and Yale School of Forestry & Environmental Studies. Puon 2009 sagkod 2012 sya co-chair kan PIK research domain II: Climate impacts & vulnerability, asin puon 2012 sagkod 2018 sa domain nin pag-adal para sa interdisiplinaryong mga konsepto asin metodo.

## Naginibuhan
An pag-adal ni Weisz nakasentro sa responsableng na pagprodusir nin hilaw na materyales asin enerhiya, pagkakombertir nin hilaw na materyales sa mga produkto asin serbisyo, asin an paggamit saka pag-apod sa kapalibutan bilang basura, mga emisyon, asin init, na kun magkaibanan binibilog an sosyal na metabolismo.

Si Weisz aktibo sa pampublikong debate manungod sa mga paagi na masimbag sa krisis sa klima. Kan ipublikar nya an saiyang pag-adal dapit sa pag-init kan greenhouse gas footprints sa syudad kan 2017, sya nagsabi: "An mga nasyon sa bilog na kinaban kaipuhan na parigunon an buot asin tawang kakayahan na masubaybayan an intero nindang spektro nin emisyon - sa lokal man ini o sa itaas. Dangan sana mapapangyari an kinakaipuhan asin ambisyosong mga plano kan dakol na syudad na sumunod sa 2-degree na sagkudan.

## Mga piling publikasyon

* With Peter-Paul Pichler, Timm Zwickel, Abel Chavez, Tino Kretschmer, Jessica Seddon: *Reducing urban greenhouse gas footprints*. In: *[[Scientific Reports]]*, 7, 2017, p.&nbsp;14659.
* With Fridolin Krausmann, Christof Amann, Nina Eisenmenger, Karl-Heinz Erb, Klaus Hubacek, Marina Fischer-Kowalski: *The physical economy of the European Union: Cross-country comparison and determinants of material consumption*. In: *[[Ecological Economics (journal)|Ecological Economics]]*, 58 (4), pp.&nbsp;676–698.
* With Sangwon Suh, T. E. Graedel: *Industrial Ecology: The role of manufactured capital in sustainability*. In: *[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|Proceedings of the National Academy of Sciences]]*, 112(20), 2015, pp.&nbsp;6260–6264.

## Toltolan
Kermit Tesoro

Si **Kermit Tesoro** (pinangaki kan Hunyo 15, 1988 sa Manila, Philippines) sarong Filipino na kabali sa biswal, aksesorya asin tagadesinyo nin moda midbid sa dakulang sakop nin kun saen an 'installation art meets body art'. Siya notable sa pagdesinyo nin mga sapatos na base sa environs asin wildlife, bado na kinky *Filipinized* na may pattern nin kalikasan asin bases, asin mga installations na nakabugkos an hawak nin tawo bilang porma nin arte.

## Personal na buhay
Si Tesoro igwang dosenang mga ikos. Igwa siya nin hilig sa horticulture asin arte, na igwang koleksyon nin cacti, succulents, asin mga tanom na carnivorous. An saiyang mga gibo inspirasyon kan saiyang pagkaaki, pangkinaban na kasaysayan, kalikasan, siyensya, fetishism asin human behavior'.

Si Tesoro sarong tagahanga nin Art Nouveau movement. Sinabi niya na inspirasyon niya si Alphonse Maria Mucha sa saiyang biswal na arte; Nicolas Ghesquière, Riccardo Tisci, Alexander McQueen, asin Ramon Valera sa moda; asin Sebastian Bach sa musika. Kinokonsiderar niya si Atang dela Rama, Pacita Delos Reyes, asin Rosario Melgar de Luna bilang style icons. Sinabi niya na an arte sarong 'people's deviations'. An saiyang mga gibo nagpaaphiling nin mga kinky motifs na may desinyong tanom.

## Mga toltolan
Alhebra

An **alhebra**, o **algebra** sa Ingles (gikan sa ), iyo saro sa mga mahiwas na lado nin matematika, kaiba an teorya nin bilang, heometriya, asin analisis. Sa pinakaheneral na porma kaini, an alhebra iyo an pag-aadal kan mga matematikang simbolo asin an mga kasuguan sa pagmanipula kan mga simbolong ini; bilang sarong urulay pinagsasararo kaini an kagabsan nin matematika. Kaiba sa ladong ini an gabos gikan sa pagsimbag sa mga elementaryang ekwasyon pasiring sa pag-aadal nin mga abstraksyon arug kan mga grupo, singsing, asin kahiwasan. 

An pinakabasehang parte kan alhebra iyo inaapod na elementaryang alhebra; an mas abtraktong mga parte iyo inaapod na abstraktong alhebra o modernong alhebra. An elementaryang alhebra iyo heneral na pigkokonsidera bilang esensyal sa maski anong pag-aadal kan matematika, siyensya, o inhenyeriya, pati naman an mga aplikasyon arug kan medisina asin ekonomika. An abstraktong alhebra iyo sarong mayor na lado sa halangkaw na matematika na primerong pig-aadalan nin mga propesyonal na matematiko.

An elementaryang alhebra iyo nalalain sa aritmetika sa paggamit nin mga abstraksyon, arug kan paggamit nin mga letra bilang representante kan bilanng na dae aram o pigtutugutan na magkaigwa nin maski pirang halaga. Halimbawa, sa x + 2 = 5 an letrang x iyo dae aram,  pero sa paggamit nin aditibong inberso maaaraman an halaga kain: x=3. Sa , an mga letrang E asin m iyo mga baryable, asin an letrang c iyo sarong konstant, an rikas kan liwanag sa vacuum. An alhebra iyo minataong paagi sa pagsurat nin mga pormula asin sa pagsimbag nin mga ekwasyon sa mas malinaw asin pasil kumpara sa suanoy na paagi nin pagsurat sa kagabsan gikan sa mga taramon.

An taramong *algebra* iyo nagagamit man sa nagkapirang mga espesyal na paagi. Sarong espesyal na klase nin matematikang bagay sa abstraktong alhebra iyo inaapod na "alhebra", asin an taramon iyo nagamit, halimbawa, sa mga taramong linyar na alhebra asin topolohiyang alhebraiko.

An matematikong minaadal sa alhebra iyo inaapod na **alhebrahista**.

## Panluwas na takod

* Khan Academy: Conceptual videos and worked examples
* Khan Academy: Origins of Algebra, free online micro lectures
* Algebrarules.com: An open source resource for learning the fundamentals of Algebra
* 4000 Years of Algebra, pagtukdo ni Robin Wilson, sa Gresham College, Oktubre 17, 2007
* Pratt, Vaughan. "Algebra". In Zalta, Edward N. (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy.

## Toltolan
Peter Bellwood

Si **Peter Stafford Bellwood** (pinangaki sa Leicester, England, kan 1943) sarong propesor Emeritus kan Arkeolohiya  sa School of Archaeology asin Anthropolohiya sa Australian National University (ANU) sa Canberra. Nakaresibe siya nin  BA asin PhD sa King's College Cambridge kan 1966 asin 1980. An saiyang ispesyalisasyon iyo an prehistory kan Southeast Asia asinPacific sa arkeolohiya, linggwistika asin perspektibong bayolohikal; an pang kinaban na ginikanan nin agrikultura asin resulta sa kultura, linggwistika asin bayolohikal na pag usbong; prehistory kan migrasyon kan tawo. Siya sa ngunyan nagkokondukta nin pag-aadal kaiba si Philip J. Piper asin Lam My Dzung sa arkeolohikal na proyekto na pinondohan kan Australian Research Council, sa Neolithic sites sa Vietnam.

## Mga publikasyon

### Mga libro (Pinili)

* Peter Bellwood (2017), ''First Islanders: Prehistory and Human Migration in Island Southeast Asia'' , Wiley-Blackwell, .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Hilingon man

* Austronesian Hypothesis
* Demic diffusion – interest on the impact of farming on human diffusion is a key research interest (see references above)

## Mga toltolan
Kalkulus

An **kalkulus** (Ingles: *calculus*), orihinal na inaapod bilang **infinitisimong kalkulus** o "an kalkulus nin mga infinitismo", iyo an matematikang pag-aadal nin nagpapadagos na pagbabago, sa parehong paagi kun sain an heometriya iyo an pag-aadal nin hugis asin alhebra iyo an pag-aadal nin mga heneralisasyon kan aritmetikong operasyon.

May duwa ining mayor na sanga, an diperensyal na kalkulus asin an integral na kalkulus; an nagligad iyo dapit sa biglaang rikas nin pagbabago, asin pagkalihis kan mga kurbada, mientras an integral na kalkulus iyo dapit sa akumulasyon nin mga kantidad, asin mga hiwas sa irarom o sa tahaw nin mga kurbada. An duwang sangang ini iyo relatibo sa kada saro sa paagi nin pundamental na teorya nin kalkulus, asin ini iyo minagamit nin mga pundamental na nosyon kan pagsarabatan nin mga daeng-kasagkorang sekwensya asin daeng-kasagkorang serye pasiring sa limitasyong may marhay na kahulugan.

An infinitismong kalkulus iyo suway na nahaman kan patapos na ika-17 na siglo ni Isaac Newton asin Gottfried Wilhelm Leibniz. Sa ngunyan, an kalkulus iyo may mahiwas na kagamitan sa siyensya, inhenyeriya, asin ekonomika.

## Panluwas na takod

* "Calculus" , *Encyclopedia of Mathematics*, EMS Press, 2001 [1994]
* Weisstein, Eric W. "Calculus". *MathWorld*.
* Topics on Calculus sa PlanetMath.
* Calculus Made Easy (1914) ni Silvanus P. Thompson Full text in PDF
* Calculus sa *In Our Time* at the BBC

## Toltolan
Kendall Jenner

Si **Kendall Nicole Jenner** (namundag kan Nobyembre 3, 1995) sarong Amerikanong negosyante, sosyalera, personalidad sa telebisyon, modelo, asin sarong aktres.

Si Jenner namundag sa Los Angeles, California, an aki kan abogadong si Bruce Jenner asin si Kris Jenner (née Houghton).

## Toltolan
Heometriya

An **heometriya** (Ingles: *geometry*; gikan sa suanoy na Griyego: γεωμετρία; **' "kinaban", **' "pagsukol") iyo, kaiba an aritmetika, saro sa mga pinakagurang na sanga kan matematika. Dapit ini sa mga karakter kan ispasyo na relatibo sa distansya, hugis, sukol, asin relatibong posisyon kan mga pigura. An matematiko na yaon sa lado nin heometriya iyo inaapod na heometro.

An lado iyo nagsuruway-suway sa nagkapirang mga sub-lado na depende sa mga paagi kan mga ini—heometriyang diperensyal, heometriyang alhebrahiko, heometriyang komputasyonal, topolohiyang alhebrahiko, heometriyang diskreto (bistado man bilang *heometriyang kombinatoryal*), asbp.—o sa mga karakter kan Euclideyanong ispasyo na pig-disregardo—heometriyang prohektibo na nagkokonsidera sana nin paglinya kan mga punto pero bako an distansya asin paralelismo, heometriyang affino na pighahali an konsepto kan angulo asin distansya, heometriyang finito na pighahali an pagpapadagos, asbp.

Orihinal na nahaman sa pag-modelo kan pisikal na kinaban, an heometiya may mga aplikasyon sa kagabsan nin siyensya, asin man sa arte, arkitektura, asin iba pang aktibidad na relatibo sa grapika. An heometriya may aplikasyon man sa mga lado nin matematika na dae relatibo. Halimbawa, an mga paagi kan heometriyang alhebrahiko iyo pundamental sa *Wiles's proof* kan *Fermat's Last Theorem*, sarong problema na nasambit sa paagi kan elementaryang aritmetika, sagkod dae pa giraray nasisimbag sa laog nin nagkapirang mga siglo.

## Panluwas na takod

* Sarong heometriyang kurso gikan sa Wikiversity
* ''Unusual Geometry Problems''
* ''The Math Forum'' – Geometry 
** ''The Math Forum'' – K–12 Geometry 
** ''The Math Forum'' – College Geometry 
** ''The Math Forum'' – Advanced Geometry 
* Nature Precedings – ''Pegs and Ropes Geometry at Stonehenge''
* ''The Mathematical Atlas'' – Geometric Areas of Mathematics

## Toltolan
Sindika Dokolo

Si **Sindika Dakolo** (16 Marso 1972 - 29 Oktubre 2020) sarong art collector asin negosyante. May sadiri sya kan saro sa pinakaimportanteng modernong koleksyon nin arte sa Aprika, na kabali an labing 3,000 na pidaso nin arte sa Aprika. Nagadan sya kan 29 Oktubre 2020, sa sarong aksidente sa free diving sa Um al-Hatab Island sa Dubai, UAE, sa edad na 48.

## Pamilya asin edukasyon
Namundag sya sa Kinshasa kan 1972. Si Sindika nagdakula sa Belhika asin Pransia sa mga magurang na sinda Augustin Dakolo, sarong kagsadiri nin bangko, milyonaryo, asin parakolekta nin mga arte sa Aprika, asin an saiyang agom na Danish na si Hanne Kruse. Nag-gradwar si Sindika sa Lycée Saint-Louis-de-Gonzague sa Paris, asin ngapit nag-adal nin ekonomiks, komersyo asin mga iba pang tataramon sa Unibersidad nin Pierre asin Marie Curie.

Kan 2002, inagom nya si Isabel dos Santos, an pinakamatuang aki ni Jose Eduardo dos Santos, dating Presidente kan Angola. Kan 2020, sya asin an saiyang agom pig-imbistigaran huli ta sinda minakua nin yaman sa koraptong paago, basado sa mga alegasyon na tinao sainda.

## Reperensya
Katutubong Bontok

An **katutubong Bontok** sarong etnolingwistikong grupo na nanunumpongan sa katahawan asin subangan na parte kan Mountain Province. Minabilog sainda an mga katutubong Balangao asin Gaddang, na igwa iba pa na kinokonsiderar an sadiri bilang parte kan grupong Kalinga. Nabubuhay an mga Bontok sa kabukidan partikularmente harani sa Salog Chico asin mga sulong kaini. Makukua sa kabukidad kaini an mga mineral na piangkukuanan siring kan bulawan, copper, limestone asin gypsum. An bulawan dati nang nakukua sa banwaan nin Bontoc, Mountain Province. 

Igwa nin tulong pansosyodad na pagpisan sa mga Bontok, an *kakachangyan* (mayaman), an *wad-ay ngachanna* (katahawan na klase), asin an *lawa* (dukha).  An mayaman iyo an minapadrino kan kaurugmahan, asin minatabang sa mga nangangaipo, bilang pagpahiling kan saiyang kayamanan. An mga pobre iyo an minagibo kan trabaho para sa mayayaman.

## Mga ladawan

File:University of California publications in American archaeology and ethnology (1903) (14579727919).jpg|Sarong lalaking Bontok (c. 1903)
File:Bontoc.jpg|Sarong lalaking Bontok


## Toltolan
Moda sa Islam

**An moda sa Islam** nagpuon  sa pagtubod nin Islam (kun saen kaipuhan tahuban an ispesipikong parte nin hawak) asin an kagustuhan na maibali ini sa moda. An global na pag usbong nin sektor sa Islam,  kun saen kinokonekta an relihiyon sa moda, na nag-eenganyo sa mga Muslim na matahuban asin magin uso sa moda, mabini asin magayon. Ini nagpuon kan dekada 1980s.

## Hilingon man

## Mga nota

## Mga toltolan

* Tarlo E. "Hijab in London: Metamorphosis, Resonance and Effects." *Journal of Material Culture*. Vol. 12(2): 138
* Tarlo E. "Hijab Online." *Interventions* 12.2 (2010): 209–25.
* Gökariksel B., McLarney E. "Muslim Women, Consumer Capitalism, and the Islamic Culture Industry." *Journal of Middle East Women's Studies*. Volume 6, Number 3, Fall 2010, pp.&nbsp;1–18
* Abbas J. A., Abdulrahman A.-A. *Marketing and Ethics: What Islamic Ethics Have Contributed and the Challenges Ahead*. Springer Science+Business Media Dordrecht. 2014
* Killian, Caitlin. “The Other Side of the Veil.” *Gender & Society* 17, no. 4 (2003): 567–90. 
* Jirousek, Charlotte. “Islamic Clothing,” 2004. .
Trigonometriya

An **trigonometriya** (Ingles: *trigonometry*, gikan sa Griyegong **', "triangulo" asin **', "sukol") iyo an sanga kan matematika na minaadal sa relasyon kan laba nin mga gilid asin mga angulo kan triangulo. An lado nagluwas sa Helenistikong kinaban durante kan ikatolong siglo BC gikan sa mga aplikasyon kan heometriya pasiring sa mga astronomikong pag-aadal. An mga Griyego nagpokus sa kalkulasyon nin mga korda (*chords*), mientras an mga matematiko sa Indya namokna an pinakasuanoy na bistadong tabla nin mga bilang para sa trigonometrikong rasyo (inaapod man na minaganang trigonometriko) arug kan sine.

Sa historya, an trigonometriya iyo naaaplikar sa mga lado na arug kan heodisiya, pagsurbey, mekanikang selestiyal, asin nabigasyon.

An trigonometriya iyo bisto sa nagkapira kaining mga identidad. An mga trigonometrikong identidad na ini iyo harus nagagamit sa pagsurat liwat nin mga trigonometrikong ekspresyon sa paglaom na masimplika an sarong ekspresyon, makahanap nin mas magagamit na porma nin sarong ekspresyon, o para masimbagan an sarong ekwasyon.

## Panluwas na takod

* Khan Academy: Trigonometry, free online micro lectures
* Trigonometry ni Alfred Monroe Kenyon asin Louis Ingold, The Macmillan Company, 1914.
* Benjamin Banneker's Trigonometry Puzzle sa Convergence
* Dave's Short Course in Trigonometry  ni David Joyce kan Clark University
* Trigonometry, by Michael Corral, Covers elementary trigonometry, Distributed under GNU Free Documentation License 

## Toltolan
Leonhard Euler

Si **Leonhard Euler** ( ; 15 Abril 1707 -18 Septembre 1783) sarong Swiss na matematiko, pisiko, astronomo, heograpo, lohiko asin inhinyero na naggibo nin importante asin impluwensiyal na pagkadiskobre sa ibang mga sanga nin matematika, arog kan infinitisimong kalkulus asin teorya nin grapo, mientras naggigibo nin mga pangenot na kontribusyon sa ibang mga sanga arog nin topolohiya asin analitikong teorya nin bilang.                                                                                                                                                                                                        

Pinamidbid niya man an mga modernong terminolohiya asin notasyon, partikular na sa matematikang analisis, arog kan nosyon nin sarong matematikang function. Popular man siya sa saiyang mga kagibohan sa mekanika, pluwidong dinamika, optika, astronomiya, asin teorya nin musika.

## Mga toltolan

### Mga ginikanan

* 
* 
* 
* 

## Magbasa pa lalo

* *Lexikon der Naturwissenschaftler*, (2000), Heidelberg: Spektrum Akademischer Verlag.
* 
* 
* 
*  In 
* 
* Hascher, Xavier and Papadopoulos, Athanase (editors). 2015. *Leonhard Euler : Mathématicien, physicien et théoricien de la musique*, Paris, CNRS Editions, 2015, 516 p. ()
* Heimpell, Hermann, Theodor Heuss, Benno Reifenberg (editors). 1956. *Die großen Deutschen*, volume 2, Berlin: Ullstein Verlag.
* 
* 
*  In 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .

## Panluwas na takod

* 
* How Euler did it
* Euler Archive
* Leonhard Euler – Œuvres complètes Gallica-Math
* Euler Committee of the Swiss Academy of Sciences
* References for Leonhard Euler
* Euler Tercentenary 2007
* The Euler Society
* Euler Family Tree
* Euler's Correspondence with Frederick the Great, King of Prussia
* Portrait of Leonhard Euler from the Lick Observatory Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collections 
* Euler's (1769–1771) ''Dioptricae, 3 vols.'' 
* An Euler Archive sa University of the Pacific
Larry Clemmons

Si **Larry Clemmons** (Nobyembre 25, 1906 – Hulyo 22, 1988) sarong Amerikanong entrepreneur, animador, aktor sa boses, prodyuser nin pelikula, tagamukna nin mga programa sa telebisyon, asin pilantropo.
## Pilmograpiya

### Bilang parasurat

### Bilang animador
Kwadrado

Sa heometriya, an **kwadrado** (Ingles: *square*) iyo sarong regular na kwadrilatero, na may boot-sabihon na igwa ini nin apat na parehas na mga gilid asin apat na parehas na mga anggulo (90-degri na mga angulo, o 100-gradyanong angulo o rektanggulong anggulo). 

Matatawan man ini nin depinisyon bilang sarong rektanggulo kun sain an duwang magkataid na gilid iyo may parehas na laba. An kwadrado na may mga bertikong *ABCD* iyo masusurat bilang .

## Mga panluwas na takod

* Animated course (Construction, Circumference, Area)
* Definition and properties of a square Kaiba an inter-aktibong applet
* Animated applet illustrating the area of a square

## Toltolan
Trianggulo

An **trianggulo** (Ingles: *triangle*) iyo sarong poligono na may tolong gilid asin tolong kanto. Saro ini sa mga basehan na hugis sa heometriya. An trianggulo na may mga kantong *A*, *B*, asin *C* iyo maaapod na \triangle ABC.

Sa Euclideyanong heometriya, an maski anong tolong punto, kapag dae-magkaparehas nin linya, nagdedetermina nin unikong trianggulo asin unikong patag (halimbawa, sarong duwang-dimensyonal na Euclideyanong ispasyo). Sa ibang taramon, may saro sanang patag na igwa kan nasambit na trianggulo asin an kada trianggulo iyo yaon sa pirang mga patag. Kun an entirong heometriya iyo sana an Euclideyanong patag, igwa sana nin sarong patag asin an gabos na trianggulo na yaon digdi; alagad, sa halangkaw na dimensyonal na Euclideyanong ispasyo, dae na ini totoo.

## Mga panluwas na takod

* Ivanov, A.B. (2001) [1994], "Triangle" , Encyclopedia of Mathematics, EMS Press
* Clark Kimberling: Encyclopedia of triangle centers. Piglilista an pira sa mga 5200 na interesadong punto na katakod sa maski anong Trianggulo.

## Toltolan
Ron W. Miller

Si **Ron W. Miller** (Abril 17, 1933 – Pebrero 9, 2019) sarong Amerikanong negosyante asin propesyonal na parakawat nin Amerikanong football. Siya nagin presidente asin CEO kan *The Walt Disney Company* poon 1980 hasta 1984 asin iyo presidente kan board of directors nin *Walt Disney Family Museum*. Si Miller iyo manugang na lalaki ni Walt Disney.

## Panluwas na takod
* Si Ron Miller sa IMDb
* Estadistiko kan kareas asin impormasyon dapit sa parakawat gikan sa Pro Football Reference
* Websityo kan Silverado Vineyards
* Si Ron W. Miller sa Find a Grave

## Toltolan
Pierre de Fermat

Si **Pierre de Fermat** (katahawan kan 31 Oktobre asin 6 Disyembre 1607 – 12 Enero 1665) sarong Pranses na abogado sa *Parlement* kan Toulouse, Pransiya, asin matematiko na natanawan kredito sa enot na mga pagbabago sa pagkakaigwa nin infinitisimong kalkulus, kabali na an adekwalidad. 

Nagkaigwa siya nin mga notableng kontribusyon sa analitikong heometriya, probabilidad, asin optika. Midbid siya sa *Fermat's principle* para sa propagasyon nin liwanag asin *Fermat's Last Theorem* sa teorya nin bilang, na kun saen niladawan sa kopya nin *Arithmetica* ni Diophantus.                                                                                                                                   

## Mga toltolan

### Nasambit na mga kagibohan

* 

## Magbasa pa lalo

* 
* 
* 

## Panluwas na takod

* Fermat's Achievements
* Fermat's Fallibility sa MathPages
* The Correspondence of Pierre de Fermat in EMLO
* History of Fermat's Last Theorem (French)
* An Life and times of Pierre de Fermat (1601–1665) gikan sa *History of Mathematics* ni W. W. Rouse Ball's
Joseph Fourier

Si **Jean-Baptiste Joseph Fourier** (;21 Marso1768 – 16 Mayo 1830) sarong Pranses na matematiko asin pisiko na pinangaki sa Auxerre asin midbid sa pag-ininsyar sa imbestigasyon sa Fourier series, na kun saen nagbago sa Fourier analysis sa harmonic analysis, asin an saindang aplikasyon sa problema sa heat transfer asin vibrations. An Fourier transform asin Fourier's law of conduction pinangaranan sa saindang onra. Si Fourier an tinawan kredito sa pagdiskubre kan greenhouse effect.

## Mga gibo

*
*
** 
*
*
* Translation by W M Connolley
*
*
*
* 
* 

## Hilingon man

* Fourier–Deligne transform
* Heat equation
* List of things named after Joseph Fourier

## Mga toltolan

## Magbasa pa lalo

**Initial text from the [[public domain]] [[Rouse History of Mathematics]]*
* Fourier, Joseph. (1822). *Theorie Analytique de la Chaleur*. Firmin Didot (reissued by Cambridge University Press, 2009; )
* Fourier, Joseph. (1878). *The Analytical Theory of Heat*. Cambridge University Press (reissued by Cambridge University Press, 2009; )
* Fourier, J.-B.-J. (1824). ''Mémoires de l'Académie Royale des Sciences de l'Institut de France '''VII'''.'' 570–604 (*Mémoire sur Les Temperatures du Globe Terrestre et Des Espaces Planetaires* – greenhouse effect essay published in 1827)
* Fourier, J. Éloge historique de Sir William Herschel, prononcé dans la séance publique de l'Académie royale des sciences le 7 Juin, 1824. Historie de l'Académie Royale des Sciences de l'Institut de France, tome vi., année 1823, p. lxi.[Pg 227]

## Panluwas na takod

* Fourier, J. B. J., 1824, Remarques Générales Sur Les Températures Du Globe Terrestre Et Des Espaces Planétaires., in Annales de Chimie et de Physique, Vol. 27, pp. 136–167 – translation by Burgess (1837).
* Université Joseph Fourier, Grenoble, France 
* Joseph Fourier and the Vuvuzela on MathsBank.co.uk 
* 
* Joseph Fourier – Œuvres complètes, tome 2 Gallican-Math
*
Holly Gillibrand

Si **Holly Gillibrand** (namundag kan 2005) sarong aktibista sa kapalibutan na gikan sa Scotland. Mahilig sya sa football, outdoors, asin rock climbing. Nainspirar sya ni Greta Thunberg, asin puon sa edad na 13, dai sya nagklase nin sarong oras kada Byernes bilang parte kan school strike for climate. Sya organisador para sa Fridays for Future Scotland . Pigbago nya an pan-arualdaw nyang buhay para mabawasan an saiyang carbon footprint. Nakaguno sya nin suporta sa paagi nin social media.

Pinangaranan syang 2019 Glass Times Young Scotswoman of the Year. Pinangaranan man sya bilang saro sa 30 nakakainspirar na kababaihan sa Woman's Hour Power List 2020 kan BBC asin nainterbyu sya sa programa kaini. Nagsusurat man sya para sa Lochaber Times. 

Kan Agosto 2020, sinuportaran nya si Chris Packham sa sarong nasyunal na kampanya na katuyuhan papunduhon an krimen sa wildlife. Kan Nobyembre kan taon na iyan, sya asin an iba pang hoben na aktibista nagkaigwa nin Q&A kaiba si Alok Sharma. Naglilingkod sya bilang hoben na konsehero para sa Heal Rewilding, na an tuyo iyo na ibalik an mas dakol na daga sa kalikasan.

## Susugan
Urn

An **urn** sarong pasilyo, na igwang takop, na tipikal na sadit an liog na parte kaini sa taas kan hawak asin footed pedestal. Ini laganan na inaapof na "urn", na ibang apod sa pasilyo o iba pang termino. An termino ginagamit na lolobngan na  **urns**, mga pasilyo sa burol, ini igwang laog na mga abo o mga gamit na ilolobong.

## Mga Urn sa cremation
**An mga urn na panlobong** (inaapod man na **cinerary urns o burial urns**) ginagamit na sa sibilisasyon.Pakagadan, an mga bangkay sinusulo, asin an mga abo iniipon asin nilalaag sa urn.An mga urn na banga, nagpuon kan 7000&nbsp;BC, na nakua sa enot na Jiahu site sa Tsina,kun saen an total na 32 lolobngan na mga urn nakua, asin may nakua sa Laoguantai, Shaanxi.Igwa nasa 700 na mga urn an dae pa nadidiskubre sa Yangshao (5000–3000&nbsp;BC) na mga lugae na igwang lampas 50 na manlaen-laen na pigura asin kore. An lolobngan mas ginagamit kan mga aki pati na an mga gurang.

## Hilingon man

* Bridge spouted vessel
* Crematory
* Pithos
* Urn problem (statistics)
* Viewlogy

 

## Mga toltolan

## Panluwas na takod

* Getty. Art & Architecture Thesaurus. Urns
Bilog

An **bilog** o **sirkulo** (Ingles: *circle*) iyo sarong hugis na pigbibilog nin gabos na punto sa sarong patag na iyo yaon sa ispesipikong distansya gikan sa sarong ispesipikong punto, an tahaw o an sentro; kaparehas man, ini iyo an kurbada na naikurit nin sarong punto na naghihiro sa sarong patag tanganing an distansya kaini sa sarong ispesipikog punto iyo dae nagbabago. An distansya sa ultanan kan maski anong punto kan bilog sagkod kan tahaw (sentro) iyo an inaapod na radiyus.

Ispesipiko na an bilog iyo an simpleng nakasaradong kurbada na nagbabanga sa patag sa duwang rehiyon: an panlaog asin an panluwas. Sa urualdaw na paggamit, an terminong "bilog" pwede man magamit bilang kapuruhan kan pigura, o sa kabilugan kan pigura kabali an panlaog kaini; sa istriktong teknikal na paggamit, an bilog iyo an kapuruhan sana asin an kabilugang pigura iyo inaapod na disk.

An bilog pwede man matawan nin kahulugan bilang sarong espesyal na klase nin ellipse kun sain an duwang foci iyo koinsidente asin an esentrisidad (*eccentricity*) kaini iyo 0, o an duwang-dimensyonal na hugis na minasakop nin kadaklan sa hiwas kada yunit nin kwadradong perimetro gamit an kalkulus nin baryasyon.

## Panluwas na takod

* 
* 
* 
*
Rektanggulo

Sa Euclideyanong patag na heometriya, an **rektanggulo** (Ingles: *rectangle*) iyo sarong kwadrilatero na igwa nin apat na rektanggulong anggulo (*right angle*). Matatawan man ini nin kahulugan bilang: sarong *equiangular* na kwadrilatero, huli ta an boot-sabihon kan *equiangular* iyo na an gabos na angulo kaini iyo pararehas (360°/4 = 90°); o sarong paralelogramo na igwa nin sarong rektanggulong anggulo.

An rektanggulo na igwa nin apat na gilid na pararehas an laba iyo an kwadrado. An terminong "oblong" iyo minsan nagagamit para sa dae-kwadradong rektanggulo. An rektangulo na igwa nin mga kantong *ABCD* iyo maaapod bilang .

An katagang rektanggulo iyo gikan sa Latin na *rectangulus*, na iyo sarong pagsalak kan *rectus* (bilang sarong pagladawan, tama, marhay) asin *angulus* (anggulo).

## Mga panluwas na takod

* 
* Definition and properties of a rectangle may inter-aktibong animasyon.
* Area of a rectangle may inter-aktibong animasyon.

## Toltolan