open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jambi

An **Jambi** iyo an probinsya kan Indonesya. Namomogtak iyan sa subangan na baybayon kan central Sumatra asin lakop pasiring sa  Barisan Mountains sa solnopan. An saiyang kabisera asin pinakadakulang syudad iyo an Jambi. Napapalibotan iyan kan probinsya kan Riau sa amihanan, West Sumatra sa solnopan, Bengkulu sa habagat-solnopan, South Sumatra sa habagatan, asin naghihiras nin maritime sa Riau Islands pasiring sa subangan asin sa Pacific Ocean sa subangan. An probinsya igwa nin hiwas an daga na 49,026.58&nbsp;km2, asin hiwas nin dagat na 3,274.95&nbsp;km2. Igwa iyan nin populasyon na 3,092,265 segun sa 2010 census and 3,548,228 according to the 2020 census. An opisyal na tantya bilang sa katahawan kan 2022 iyo an 3,631,136.

## Toltolan
Angelika Dela Cruz

Si **Maria Lourdes Egger dela Cruz-Casareo**, midbid sa saiyang screen name na **Angelika Dela Cruz** (namundag Oktobre 29, 1981), iyo an Pilipinong actress asin parakanta. Nagpoon an saiyang karera kaidtong 1995, asin naglataw sa mga pasale sa telebisyon asin mga pelikula. Orihinal sa ABS-CBN poon kaidtong 1995 sagkod kan 1999 asin sa giraray poon kaodtong 2003 sagkod kan 2007, nagin siyang contract artist sa irarom kan GMA Network poon kaidtong 1999 sagkod kan 2003, asin sa giraray poon kaidtong 2007.

## Toltolan
Speed Kelly

Si **Robert Brown "Speed" Kelly** (Agosto 19, 1884 – Mayo 6, 1949) nagin ikatolong baseman sa Major League Baseball. Siya nagkawat para sa Washington Senators kan 1909.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
Oyo Boy Sotto

Si **Vittorio Mari Bonnevie Sotto** (; namundag Enero 12, 1984), midbid sa propesyon bilang si **Oyo Boy Sotto**, iyo an Pilipinong aktor. Siya an aking lalaki kan Filipino actor-comedian-host Vic Sotto asin Swiss-Filipino parakanta-aktres Dina Bonnevie, pamangkin kan dating Senator Tito Sotto, tugang na nguhod kan aktres Danica Sotto, salimbabaw kan Pasig City Mayor Vico Sotto asin pinsanon ni Gian Sotto, Ciara Sotto, asin kan kaidtong si Miko Sotto.

## Toltolan
Dina Bonnevie

Si **Geraldyn Schaer Bonnevie-Savellano** (, dating **Sotto** asin **Penson**; Enero 27, 1962), midbid sa saiyang stage name na **Dina Bonnevie**, iyo an Filipino actress sa Philippines. Pigmimidbid siya sa industriya bilang an "Drama Queen" kan saiyang henerasyon. Nanggana siya nin 2 FAMAS Awards, 2 Luna Awards asin kadakol na ginanahan na 'Best Actress' asin mga nominasyon sa gabos na nangengenot na award-giving bodies sa nasyon.

Bago nagbali sa Philippine showbiz, si Bonnevie enot na nagin first runner-up kaidtong 1979 Miss Magnolia na pagarayonan. An saiyang enot na papel sa pelikula iyo an 1980 na pelikula an *[[Temptation Island (1980 film)|Temptation Island]]*. Midbid man si Bonnevie huli sa saiyang ikonikong pagganap sa *Katorse* (1980), *Under-age* (1980), *Magdusa Ka!* (1986), *Ang Babaeng Nawawala sa Sarili* (1989), asin *Gumapang ka sa Lusak* (1990).

## Toltolan
Ricardo Penson

Si **Ricardo Penson** (namundag Hunyo 9, 1952) iyo an Pilipinong business executive asin social activist. Sa presente, siya an presidente asin chief executive officer kan Ausphil Tollways Corporation sarong nakabase sa Manila na transport infrastructure development company asin Penson & Company, Inc. Nagdalagan siya asin nadaog bilang independent kandidato para sa 2013 Philippine Senate elections.

## Toltolan
Marc Pingris

Si **Jean Marc Prado Pingris Jr.** (namundag Oktobre 16, 1981) iyo an Pilipinong propesyonal na parakawat nin basketbol para sa Imus SV Squad kan Maharlika Pilipinas Basketball League (MPBL). Pighihiling siya bilang an *all-time great* sa Philippine basketball, siya nginaranan na saro sa Philippine Basketball Association's 40 Greatest Players.

## Toltolan
Promalactis ramispinea

An ***Promalactis ramispinea*** sarong kulagbaw sa pamilya Oecophoridae. Ini nakukua sa Fujian, Guangdong, Hunan asin Jiangxi mga probinsya sa Tsina.

## Deskripsyon
An biklad kan pakpak mga 10–12&nbsp;mm. An kolor kan pakpak sa enotan naranghang giyaw. An pakpak sa hurihan asin cilia mairom na abohon. grey.

## Etimolohiya
an pangaran  hale sa Latin na Latin na *rami*- (sanga) asin Latin na *spineus* (tunok-tunok) asin dapit sa talodtod na matagas sa distal quarter kan cornutus.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
Ralph Recto

Si **Ralph Gonzalez Recto** (; namundag Enero 11, 1964) iyo an Pilipinong politiko, na, poon kaidtong 2022, nagsisirbe bilang representative para sa Batangas' ikaanom na distrito asin saro sa House Deputy Speakers. Dati siyang nagsirbe nin tulong termino sa Senate: poon kaidtong 2001 sagkod kan 2007 asin poon kaidtong 2010 sagkod kan 2022 asin nagsirbe bilang president pro tempore of the Senate asin Senate Minority Leader. Nagpoon siya kan saiyang karera sa politika bilang representative kan Batangas' 4th district poon kaidtong 1992 sagkod kan 2001.

## Toltolan
People's Television Network

An **People's Television Network** (; pinahalipot **PTV**) iyo an flagship state broadcaster na pagsadiri kan Gobyerno kan Filipinas. Tinogdas kaidtong 1974, an PTV iyo an pangenot na brand kan **People's Television Network, Inc. (PTNI)**, saro sa attached agencies sa irarom kan Presidential Communications Office (PCO).

## Toltolan
Daniel Fernando

Si **Daniel Ramirez Fernando** (namundag **Cesar Fernando Ramirez**; Mayo 12, 1962) sarong Filipino aktor asin politiko na iyo an ika-34 asin inkumbent na Gobernador nin Bulacan.

Si Fernando dati nagtrabaho bilang aktor sa pelikyla asin telebisyon. Si Fernando naumaw na gayo kan saiyang pagpapel sa 1985 na kontrobersyal asin erotikong nakakakitk na pelikula *[[Scorpio Nights]]*, na pigdirihe ni Peque Gallaga asin pigprodyusir ni Lily Monteverde kan Regal Films.

## Karera sa politka
### 2019 gubernatorial bid

Si Fernando nag'anunsyo na madalagan siya para gobernador sa irarom kan NUP, pakasunod ki Wilhelmino Sy-Alvarado, an nakatukaw na gobernador, na limitado na sa termino asin nagin saiyang kandidato para sa bise. Kann Mayo 13, 2019, si Fernando naelehir, nadaog niya si Malolos na alkalde Christian "Agila" Natividad sin nsi dating konsehal na si Teddy "Aguila" Natividad.

### 2022 gubernatorial re-eleksyon

Si Fernando nagdalagan para reeleksyon sa pwesto niya asin nanggana para sa ikaduwang termino sa irarom kan National Unity Party (NUP) kan 2022, kaiba an saiyang bise 
na katambal an myembro sa hunta probinsyal si Alex Castro. Saiyang nadaog an dati niyang kaalyado si bise gobernador Wilhelmino Sy-Alvarado sa eleksyon heneral kan Mayo 9, 2022, sa dakulang landslide nin boto.

## Filmograpiya
### Pelikula

### Telebisyon

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* 

]
Mediacorp

An **Mediacorp Pte. Ltd.** iyo an state-owned media conglomerate sa Singapur. Pagsadiri kan Temasek Holdings—an holding company kan Gobyerno kan Singapur—pagrogaring kaiyan an telebisyon, radyo, asin digital media properties kan nasyon.

An Mediacorp minabilog nin kabanga kan mass media duopolyo sa nasyon kaiba an SPH Media Trust. Opisyal iyan na kaagid kan British Broadcasting Corporation (BBC).
Temasek Holdings

An **Temasek Holdings (Private) Limited**, o simpleng **Temasek**, iyo an global investment company na pagsadiri kan Gobyerno kan Singapur. Inkorporado kaidtong Hunyo 25, 1974, an Temasek igwa nin net portfolio na US$287 billion (S$382 billion) poon kan 2023, na may S$27 billion divested asin S$31 billion invested durante kan taon.

## Toltolan
Kanser

An **Kanser** iyo an grupo nin nag-iimbwelto nin kahelangan na abnormal cell growth na may potensyal na magsakyada o maglakop pasiring sa ibang parte kan hawak. Kabaliktaran iyan kan benign tumors, na dai naglalakop. An mga posibleng senyas asin sintomas kabali an lump, abnormal na pagdugo, halawig na pag-abo, dai maipaliwanag na kawàran nin gabat, asin pagbabago sa pag-udo. Mantang an mga sintomas na iyan nag-iindikar nin kanser, pwede sinsa magkaigwa nin ibang kawsa. Labi sa 100 na klase nin kanser an nakakaapekto sa mga tawo.

## Toltolan
Ryan Bang

Si **Bang Hyun-sung** (; namundag Hunyo 16, 1991), midbid sa propesyon bilang si **Ryan Bang**, iyo an South Korean television personality, host, komedyante, aktor, parakanta asin vlogger na basado sa Filipinas. Si Bang iyo an saro sa dikit na mga Koreanong expatriates na naglataw na prominente sa telebisyon ng Filipinas; an ibang notableng expatriates iyo sinda Sandara Park, Sam Oh asin si Grace Lee. Suminikat siya sa Filipinas sa paagi kan reality show na *[[Pinoy Big Brother: Teen Clash 2010]]*, kun saen siya nagtapos na first runner-up sa nangganang kampeonato na si James Reid. Siya an nagin host kan saiyang enot na pasale na *3ow Powhz!*, na inere sa Studio 23 poon kaidtong 2010 sagkod kan 2011. Sarong dating bisitang hurado sa ABS-CBN variety show na *[[It's Showtime (Philippine TV program)|It's Showtime]]*, si Bang nagin saro sa regular hosts poon kaidtong 2012. Siya an pangenot na host kan reality show na *[[Dream Maker (TV program)|Dream Maker]]*.

## Toltolan
Dasuri Choi

Si **Choi Da-seul** (namundag Abril 25, 1988 sa Seoul, South Korea), midbid bilang si **Dasuri Choi**, iyo an South Korean na parabayle asin entertainer na basado sa Filipinas. Nanggana si Dasuri na Best in Talent asin nagin 2nd runner-up sa segment na "You're My Foreignay", kan pinakahalawig na pang-udtong pasale sa telebisyon kan Filipinas, *[[Eat Bulaga!]]*.

## Toltolan
Wikipedyang Koreano

An **Wikipedyang Koreano** () iyo an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Koreano. Tinogdas iyan kaidtong Oktobre 11, 2002 asin naabot an sampolong ribong artikulo kaidtong Hunyo 4, 2005. Poon kaidtong  , iyo iyan an  pinakadakulang Wikipedya, na may  na artikulo asin  aktibong paragamit.

Parati iyan pigkokompara sa websityo na nasa tataramon na Koreano na Namuwiki, na dai nangangaipuhan nin mga gunoan asin nagtotogot nin humor sa saindang mga artikulo. Poon kaidtong Desyembre 2022, an Namuwiki igwa nin haros 4,760,171 na artikulo (kabali an mga redirects), compared to  pahina (including redirects) sa Wikipedyang Koreano poon kan  .

## Toltolan
Namuwiki

An **Namuwiki** () iyo an wiki na nasa tataramon na Koreano. Tinogdas iyan kaidtong Abril 17, 2015, pigpapagana kan proprietary wiki software *The Seed*, asin sa ngunyan nakabase sa Paraguay. An saiyang ngaran, "Namu" (나무) nangangahulugan na "poon nin kahoy" sa Koreano. Segun sa Similarweb, iyo iyan an ikapitong pinakapigbibisita na websityo sa South Korea.

## Toltolan
Similarweb

An **SimilarWeb Ltd.** iyo an Israeli software development asin data aggregation na kompanya na nag-eespesyalisar sa web analytics, web traffic asin performance. Igwa nin Headquarter sa Givatayim, an kompanya igwa nin 12 na opisina sa bilog na kinaban. Nagin publiko an Similarweb sa New York Stock Exchange kaidtong Mayo 2021.

## Toltolan
Wiki

Muhammad Irfan abdulla5 
Mahdi alai
Muhammad (saw)
From Sri Lanka Colombo 
World health organization 
COVID-19 

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wiki#/media/File%3AWikitext-wiki_markup-wikipedia.png

## Toltolan
Kolaboratibong pagliwat

An **[[Kolaborasyon|kolaboratibong]] pagliwat** iyo an proseso kan dakol na  nagliliwat nin parehong dokumento nin durungan. An technique na iyan engage expertise gikan sa manlaenlaen na disiplina, asin potensyal na mag-urog an kalidad kan mga dokumento asin magdugang an produktibidad.

## Toltolan
Kolaborasyon

An **kolaborasyon** (gikan sa Latin *com-* "may" + *laborare* "magtrabaho") iyo an proseso kan duwa o dakol na tawo, entidad o organisasyon na nagtatrabaho nin sarabay tanganing makompleto an task o makamtan an katuyohan. An kolaborasyon kaagid kan kooperasyon. Kadaklan kan kolaborasyono nangangaipuhan nin liderato, minsan ngani an porma kan liderato pwedeng soayal sa laog kan desentralisado asin egalitarian na grupo. An mga koponan na nagtatrabaho na kolaboratibo parating naaakses an dakul na mga gunuan, rekognisyon asin mga gawad kapag napapaatubang sa kompetisyon para sa mayong kasagkoran na gunuan.

## Toltolan
Grace Lee

Si **Grace Lee** (; ; **Lee Kyung-hee**) iyo an South Korean-born na Filipinong tagadistribwir nin pelikula, negosyante, dating television host asin dating radio disc jockey.  Siya an saro sa dikit na Koreanong expatriates na naglataw na prominente sa telebisyon kan Filipinas, an ibang notableng expatriates iyo sinda Sandara Park, Ryan Bang asin Sam Oh. Kaidtong 2015, huminale siya sa nasyon asin nagbalik na sa saiyang natibong nasyon asin nagsirbi diyan. Kaya niyang magtaram nin Tagalog asin Ingles dugang pa sa saiyang natibong Koreano.

## Toltolan
Sam Oh

Si **Oh Sang-mi**, midbid bilang si **Sam Oh** iyo an television host, radio broadcaster asin sarong Korean expatriate na nakaistar sa Filipinas sa laog nin 20 na taon.  Kaya niyang magtaram nin Tagalog and Ingles dugang pa sa saiyang natibong Koreano. Siya an nagin pangenot na hostess kan *Rated Oh!* sa Solar Entertainment's ETC cable channel sa laog nin walong seasons asin sarong kolumnista kan *[[The Manila Times]]*.

## Toltolan
Kooperasyon

Ang **kooperasyon** ay ang proseso kung saan ang mga grupo ng  mga organismo na nagtatrabaho o nag-aakto rin sarabay para komunikado, mutual, o ibang underlying benefit, bilang kabaliktaran kan pagtrabaho sa kompetisyon para sa makasariling benepisyo. Dakol na hayop asin espesye nin tinanom an nagkokooperar sa ibang myembro kan saindang sadiring espesye asin sa myembro kan ibang mga espesye (symbiosis o mutualismo).

## Toltolan
Kompetisyon

An **kompetisyon** iyo an rivalry kun saen an duwa o dakul na partido naghihingoa para sa komun na katuyohan na dai mapupwedeng ihiras: kun saen an gaganaron kan sarong tawo sarong kawàran para sa iba (por ehemplo iyo an zero-sum game). An kompetisyon pwedeng magbutwa sa pag-ultanan kan mga entidad siring kan mga organismo, indibidwal, ekonomiko asin social groups, asbp. An rivalry pwedeng magin over attainment kan maski arin na eksklusibong katuyohan, kabali an recognition.

An kompetisyon nangyayari sa naturalesa, sa pag-ultanan kan buhay na mga organismo na nag-koco-exist sa parehong kapalibotan.

## Toltolan
Joross Gamboa

Si **John Ross Sanchez Gamboa** (namundag Nobyembre 28, 1984), midbid sa propesyon bilang si **Joross Gamboa**, iyo an Pilipinong aktor asin modelo na nagin 2nd runner-up sa 1st season kan Star Circle Quest.

## Toltolan
Rocco Nacino

Si **Enrico Raphael Quiogue Nacino** (namundag Marso 21, 1987 sa Baguio, Benguet, Philippines), midbid sa propesyon bilang si **Rocco Nacino**, iyo an Pilipinong aktor. Nanggana siya kan titulo kan Second Prince sa ikalimang season kan *[[StarStruck (Season 5)|StarStruck]]*. Siya sa ngunyan an eksklusibong artista sa irarom kan GMA Artist Center.
Pad thai

An **Pad thai**, **phat thai**, o **phad thai** ( or ; , , ISO: *p̄hạd thịy*, , 'Thai stir fry'), iyo an stir-fried rice noodle lutuon na komun na pigsisirbi bilang sarong street food sa Tailandya bilang parte kan lutuon kan nasyon. Tipikal iyan na gibo sa rice noodles, buyod, mani, a scrambled egg, asi tawgi. An mga salak pigpiprito sa sarong wok.

## Toltolan
Saodan

An **saodan** o **saod** iyo an lokasyon kun saen an mga tawo nagkakatiripon para sa pagbakal asin pagpabakal nin mga probisyon, livestock, asin iba pang mga produkto. Sa manlaenlaen na parte kan kinàban, an saodan posibleng iladawan bilang *[[souk]]* (gikan sa Arabo), *[[bazaar]]* (gikan sa Persian), *[[Mercado (disambiguation)|mercado]]* (Espanyol), o itinerant *[[tianguis]]* (Mehiko), o *[[palengke]]* (Filipinas).

## Toltolan
Libro

An **libro** iyo an medyum para sa pagrekord nin impormasyon sa porma nin pagsurat o images, tipikal na kompwesto nin dakol na mga pahina (gibo sa papyrus, parchment, vellum, o papel) bound together asin protektado kan kobre. Pwede man iyan na magin surat-kamot o inimprintang gibong piksyunal o bakong piksyunal, parating sa papel na binugkos sa laog kan mga kobre.

## Toltolan
Impormasyon

An **impormasyon** iyo an abstraktong konsepto na nanonongod sa kun arin an igwa nin poder magtao nin impormasyon. Sa pinakapundamental na lebel, an impormasyon nanonongod sa interpretasyon (siguro pormal) kan iyan na posibleng masense, o an saindang abstraksyon.  Maski arin na natural na proseso na bakong completely random asin maski arin na nag-oobserbaran na pattern sa maski arin na medyum pwedeng sabihon na nagpapahayag nin bilang nin impormasyon. Kun saen an digital signals asin an iba pang data naggagamit nin nakatagong signs tanganing magpahayag nin impormasyon, ibang phenomena asin artefacts siring kan analogue signals, poems, pictures, music o iba pang tanog, asin currents nagpapahayag nin impormasyon sa urog na nagpapadagos na porma.  An impormasyon bakong kaaraman mismo, alagad an kahulugan na mapupwedeng gunuon gikan sa sarong representasyon sa paagi kan interpretasyon.

An konsepto kan *impormasyon* konektado sa manlaenlaen na konsepto, kabali an constraint, communication, control, data, form, education, knowledge, meaning, understanding, mental stimuli, pattern, perception, proposition, representation, asin entropy.

## Toltolan
Sagurong

An **sagurong** iyo an komposisyon kan sistema nin luwasan-tubig para sa sarong edipisyo. Kinakaipuhan iyan tanganing maibitaran an pagtagdo kan tubig o magbulos gikan sa atop sa paagi na bakong kontrolado para sa nagkapirang mga rason: tanganing maibitaran an danyos sa lanob, basaon an mga tawo na nakatindog sa ibaba o maglaog sa edipisyo, asin tanganing iderekta an tubig sa sarong tamang lugar na pabulosan kun saen dai kaiyan madadanyaran an mga pundasyon kan edipisyo.

## Toltolan
Yassi Pressman

Si **Yasmin Isabel Mae Poncardas** **Pressman** (namundag Mayo 11, 1995), midbid sa propesyon bilang si **Yassi Pressman**, iyo an Filipino-British na modelo, aktres, personalidad sa telebisyon, parakanta, asin parabayle. Bilang sarong parabayle, tinàwan siyang break sa saiyang karera sa pagganap kan papel na kontrabida bago suminikat pagkatapos na gampanan si Alyana Arevalo sa hit na *[[FPJ's Ang Probinsyano]]*.

## Toltolan
Basilika Menor nin La Purisima Concepcion

An **Basilika Menor nin La Purisima Concepcion**, midbid man bilang **Simbahan nin Santa Maria**, iyo sarong Romano Katolikong simbahan na namomogtak sa banwaan nin Santa Maria, sa probinsya nin Bulacan, Filipinas. 

Yaon ini sa irarom kan eskudo de armas asin hurisdiksyon kan Romano Katolikong Obispo kan Malolos asin *Seat of the Episcopal Vicar* kan Subangang Distrito kan Romano Katolikong Diyoseso kan Malolos. Pigdeklara ini ni Papa Francisco kaidtong Marso 21, 2021 na an parokya maisangat para magin sarong Basilika Menor. Kan Nobyembre 27, 2021, an simbahan iyo porman na naideklara bilang sarong basilika menor na pinamayohan ni Charles Brown, an apostolikong nuncio sa Filipinas.

## Mga panluwas na takod
* 

## Toltolan
Kugos

An **kugos** iyo an porma nin pagranga, manonompongan sa gabos na komunidad nin tawo, na kun saen an duwa o dakol na mga tawo na pigbubugtak an saindang takyag sa palibot kan liog, likod, o iksan kan lambang saro. Kun dakól sa duwang tawo an imbwelto, pwede iyan na magpanongod bilang group hug. An pagkugos pwedeng maghaloy sa maski arin na durasyon.
Smartphone

An **smartphone** minsan pig-aapod na **selpon na de-touchscreen** **o touchscreen phone** iyo an sarong portableng kompyuter na pig-sasaralak an mobile phone asin punsyon na pagkokompyut sa sarong yunit. Namimidbidan sinda sa mga feature phone sa paagi kan saindang mas makusog na kakayahan sa hardware asin mahiwas na mobile operating system, na pigpapadali sa mas mahiwas na software, internet (kabilang an web browsing sa mobile broadband ), asin multimedia functionality (kabilang an musika, pagvivideo, pagkuha nin retrato, asin pagkawat ), kaiba kan smartphone an mga tungkulin siring kan mga voice call asin text messaging . Parating naglalaog an mga smartphone kan nagkapirang metal–oxide–semiconductor (MOS) mga integradong circuit (IC) chips, kaiba an manlaenlaen na mga sensor na mapupwedeng magamit kan mga kaibahan o mga third-party na software (siring kan magnetometer, proximity sensors, barometer, gyroscope, accelerometer asin labi pa ), asin nagsusuporta sa mga wireless na protocol kan koneksyon (siring kan Bluetooth, Wi-Fi, o satellite navigation ).

## Kasaysayan
### Kasaysayan na Komersyo
Kaidtong Enero 2007, ihiniras ni Steve Jobs an kaenot-enoteng iPhone kun saen inapod niya iyan bilang, "sarong  bàgong inobasyon sa langtad kan mobile phone." Kaidtong Abril 2007, ihiniras naman kan Microsoft an saindang Microsoft Windows Mobile asin kaidtong Nobyembre 2007, ipinahayag kan Google an planong magsagibo nin Android phone.

Kaidtong Nobyembre 2008, sarong taon pagkatapos kan pagkakaanunsyo, ilinuwas na kan Google an kaenot-enoteng Android phone.

## Toltolan
Rekto asin berso

An ***rekto*** iyo an "too" o "atubangan" na gilid asin an ***berso*** iyo an "wala" o "likod" na gilid kapag an teksto nakasurat o naka-imprinta sa **dahon kan papel** () sa sarong nakabugkos na item siring kan codex, libro, broadsheet, o pamphlet.

## Etimolohiya
An mga termino iyo an pinahalipot na gikan sa Latin:  asin **' (na pigtatradusir bilang "sa toong gilid kan dahon" asin "sa likod na gilid kan dahon"). An duwang manig-ibong na dahon [[pahina]] mismo pig-aapod na **' asin **' sa Latin, asin an ablative **', ** nangangahulugan na an teksto sa pahina (asin bako sa pisikal na pahina mismo) an pigpapanongdan.

## Toltolan
Roland Grahammer

Si **Roland Grahammer** (namundag 3 Nobyembre 1963) sarong dating Aleman na  footballer.

## Mga Onra
* Bundesliga: 1988–89, 1989–90
* DFL-Supercup: 1990

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Synorthodes

An ***Synorthodes***  genus nin mga kulagbaw kan pamilyang Noctuidae.

## Species
* *[[Synorthodes auriginea]]* Franclemont, 1976
* *[[Synorthodes melanops]]* (Dyar, 1912)
* *[[Synorthodes typhedana]]* Franclemont, 1976

## Toltolan
*Natural History Museum Lepidoptera genus database
*Synorthodes at funet
Scottie Pippen

Si **Scotty Maurice Pippen Sr.** (namundag Setyembre 25, 1965), parating pigbabaybay na **Scottie Pippen**, iyo an Amerikanong dating propesyonal na parakawat nin basketbol. Nagkawat siya sa 17 seasons sa National Basketball Association (NBA), nanggana nin anom na NBA championships kaiba an Chicago Bulls. Kinonsiderar na saro sa greatest small forwards sa gabos na panahon, si Pippen, kaiba si Michael Jordan, ginampanan an importanteng papel sa pagtransform kan Bulls na magin championship team asin pinasikat an NBA sa bilog na kinaban durante kan dekada 1990.

## Toltolan
Oncideres paurosoma

An ***Oncideres paurosoma*** sarong  species nin amamanggi sa pamilya Cerambycidae. Ini naladawan ni Noguera kan 1993. MIdbid ini sa Mehiko.

## Toltolan
Parokya nin Banal na Sakripisyo

An **Parokya nin Banal na Sakripisyo**, midbid man bilang **Simbahan nin Banal na Sakripisyo**, iyo sarong Katolikong kapilya sa kampus nin Unibersidad kan Pilipinas Diliman. Parte ini kan Romano Katolikong Diyoseso kan Cubao asin an presenteng kura paroko kaini iyo si Rev. Fr. Jose S. Tupino III. Pinakamidbid bilang an **UP Chapel**, an simbahan iyo pigtugdok sa irarom kan superbisyon ni Fr. John P. Delaney na nagpoon kan 1947.

Midbid sa disenyong arkitektural kaini, an simbahan iyo pigbibisto bilang sarong *National Historical Landmark and a Cultural Treasure* kan National Historical Commission of the Philippines asin National Museum of the Philippines. Pigdisenyo ini kan National Artist of the Philippines para sa Arkitektura, Leandro Locsin, saro sa mga apat na Pambanwang Artista na nagtabang sa proyekto. Segun sa websityo kan UP Diliman, ini sana an kasarosarong istruktura sa nasyon kun sain an obra kan limang pambanwang artista iyo mahihiling. Si Alfredo Juinio iyo an nagsirbing pang-istrukturang inhinyero para sa proyekto.

## Mga panluwas na takod

* The University: A document from the UP Diliman website
* Resolution No. 5, s. 2005     Declaring the Church of the Holy Sacrifice in the University of the Philippines, Diliman, Quezon City a National Historical Landmark
* Official Site of the Roman Catholic Diocese of Cubao 

## Toltolan
Pahina

An **pahina** iyo an sarong gilid kan sarong dahon (a sheet or half-sheet) kan papel, parchment o ibang materyal (o electronic media) sa sarong libro, magasin, dyaryo, o iba pang koleksyon nin sheets, sa kun saen an teksto o ilustrasyon pwedeng naka-imprinta, nakasurat o nakagurit, tanganing magtogdas nin mga dokumento. Pwede iyan na gamiton bilang sarong measure kan pagkomunikar kan pangkagabsan na kantidad kan impormasyon ("That topic covers twelve pages") o urog pang espisipikong kantidad ("igwa nin 535 kataga sa sarong estandarteng pahina sa twelve point font type").

## Toltolan
Chicago Bulls

An **Chicago Bulls** iyo an Amerikanong propesyonal na koponan nin basketbol na basado sa Chicago. An Bulls nagcompete sa National Basketball Association (NBA) bilang myembro kan Eastern Conference Central Division kan liga. Tinogdas an koponan kaidtong Enero 16, 1966, asin nagkawat kan saiyang enot na game durante kan 1966–67 NBA season. An Bulls nagkawat kan saindang *home games* sa United Center, sarong arena sa Chicago's West Side.

Nahiling kan Bulls an saindang *greatest success* durante kan dekada 1990 kan sinda nagkawat sa when they played a mayor na parte sa pagpasikat sa NBA sa bilog na kinaban.

## Toltolan
Mikropono

An **mikropono**, sa kolokyal pig-aapod na **mic** (), iyo an transducer na nagkokonbertir sa tanog pasiring sa electrical signal. An mga mikropono piggagamit sa dakol na aplikasyon siring kan telepono, hearing aids, public address systems para sa concert halls asin public events, motion picture production, live and recorded audio engineering, sound recording, two-way radios, megaphones, asin radyo asin telebisyon na pagbrodkast. Piggagamit man sinda sa mga kompyuter para sa pagrekord nin tingog, speech recognition, VoIP, asin para sa ibang mga katuyuhan siring kan ultrasonic sensors o knock sensors.

## Toltolan
Radyo

An **radyo** iyo an teknolohiya kan signaling asin pagkomunikar gamit an radio waves. An *radio waves* iyo an electromagnetic waves kan frequency sa pag-ultanan kan 3&nbsp;hertz (Hz) asin 3,000&nbsp;gigahertz (GHz). Pigge-*generate* sinda ka electronic device na pig-aapod na transmitter na konektado sa antenna na kun saen pigra-*radiate* an mga *waves*, asin naresibi kan ibang antena na konektado sa sarong radio receiver. Lakop an paggamit kan radyo sa modernong teknolohiya, sa radio communication, radar, radio navigation, remote control, remote sensing, asin iba pang mga aplikasyon.

## Toltolan
Cocomelon

An **Cocomelon** ( asin inistiluhan bilang **CoComelon**) iyo an Amerikanong YouTube channel na nakua kan kompanyang Briton na Moonbug Entertainment asin minantenir kan Amerikanong kompanyang **Treasure Studio**. An Cocomelon nag-eespesyalisar sa 3D animation videos kan tradisyunal na nursery rhymes asin an saindang sadiring orihinal na kantang pang-aki.

## Toltolan
Natural na kapalibotan

An **natural na kapalibotan** o **natural na kinaban** nasasakopan an gabos na nabubuhay asin bakong buhay na mga bagay na nangyayari nin natural, nangangahulugan na sa kasong iyan bakong artipisyal. An termino parating pig-aaplay sa Kinaban o ibang parte kan Kinaban. An kapalibotan na iyan nasasakopan an interaksyon kan gabos na nabubuhay na espesye, klima, panahon asin natural na gunuan na nakakaapekto sa human survival asin ekonomikong aktibidad.

## Toltolan
Telekomunikasyon

An **telekomunikasyon** iyo an transmisyon kan impormasyon sa paagi kan manlaenlaen na klase nin mga teknolohiya over wire, radio, optical, o ibang electromagnetikong sistema. Igwa iyan na ginikanan sa kamawutan nin mga tawo para sa komunikasyon sa distansyang na hararayo kisa sa posibilidad na kaya sana kan tingog nin tawo, alagad siring kan kaagid na *scale* kan expediency; kaya baga, an mga maluyang sistema (siring kan postal mail) dai na kabali sa langtad.

## Toltolan
Dugo bilang kakanon

An **dugo bilang kakanon** iyo an paggamit nin dugo sa kakanon, sa relihiyon asin sa kultura. Dakol na kultura an nagkokonsumo nin dugo, parating sa kombinasyon kan karne. An dugo posibleng nasa porma kan blood sausage, bilang pampalapot sa sarsa, sarong pampreserbar na inasinan para sa panahon na kulang sa kakanon, o sa blood soup. Produkto iyan na gikan sa domestikadong hayop, nakua sa sarong lugar asin panahon na kun saen an dugo pwedeng pabuloson sa sarong container asin marikas na pigkokonsumo o pigpoproseso. Sa dakol na kultura, an hayop pigbubun. Sa ibang kultura, an dugo sarong taboo food.

## Toltolan
Sugok bilang kakanon

An mga tawo asin an mga apoon kan mga tawo naghahanap asin nagkakakan na nin sugok nin hayop sa laog nin milyon na taon. An mga tawo sa Habagatan-subangan na Asya nagdomestika nin mga manok asin pig-aani an saindang mga sugok para gibohon na kakanon kaidtong 1500 BCE. An pinakapigkokonsumong sugok iyo an sa fowl, urog na an sa manok. An mga sugok kan ibang gamgam, kabali an mga ostrich asin ibang ratites, kinakakan nin regular alagad bakong komun na marhay kisa kan sa mga manok. An mga tawo nagkakakan man nin mga sugok kan reptilya, ampibyano, asin sira. An mga sugok kan sira pigkokonsumo bilang kakanon na midbid bilang roe o caviar.

## Toltolan
Drama sa radyo

An **drama sa radyo** (o **audio drama**, **audio play**, **radio play**, **radio theatre**, or **audio theatre**) iyo an dramatisado, purong akustikong performance. Mayo nin komponidong biswal, an drama sa radyo nakadepende sa dialogo, musika asin sound effects tanganing matabangan an mga parahinanyog na maimahinar an mga karakter asin an istorya: "It is auditory in the physical dimension but equally powerful as a visual force in the psychological dimension." An drama sa radyo kabali an *plays* na espesipikong sinurat para sa radyo, docudrama, dramatisadong gibo nin piksyon, siring man an plays orihinal na sinurat para sa teatro, kabali an musical theatre, asin opera.

## Toltolan
Los Angeles Lakers

An **Los Angeles Lakers** iyo an Amerikanong propesyonal na koponan nin basketbol na basado sa Los Angeles. An Lakers nakipagkompetensya sa National Basketball Association (NBA) bilang sarong myembro kan Western Conference Pacific Division kan liga. Nagkawat an Lakers sa saindang *home games* sa Crypto.com Arena, sarong arena na pighihiras kan Los Angeles Clippers, kan Los Angeles Sparks kan Women's National Basketball Association, asin kan Los Angeles Kings kan National Hockey League. An Lakers saro sa pinakamatrayumpong koponan sa kasaysayan kan NBA, asin nanggana nin 17 na kampeonato sa NBA, kapantay kan Boston Celtics para sa kadaklan sa kasaysayan kan NBA.

## Toltolan
Boston Celtics

An **Boston Celtics** ( ) iyo an Amerikanong propesyonal na koponan nin basketbol na basado sa Boston. An Celtics nakipagkompetensya sa National Basketball Association (NBA) bilang sarong myembro kan Eastern Conference Atlantic Division kan liga. Tinogdas kaidtong 1946 bilang saro sa orihinal na walong koponan kan liga, nagkawat an Celtics sa saindang *home games* sa TD Garden, na iyo an man an harong kan Boston Bruins kan National Hockey League. An Celtics saro sa pinakamatrayumpong koponan kan kasaysayan kan NBA. An 17 na kampeonato sa NBA prangkisa iyo an joint kadaklan sa maski arin na koponan, kaiba an Los Angeles Lakers. An Celtics sa ngunyan iyo an nagkakapot para sa pinakadakol na ginanahan of any NBA team.

## Toltolan
Simi Valley, California

An **Simi Valley** (; Chumash: *Shimiyi*) iyo an syudad sa an kababan kan kaparehong ngaran sa habagatan-subangan na rehiyon kan Ventura County, California, Estados Unidos. An Simi Valley  gikan sa Downtown Los Angeles, piggigibo iyan na parte kan Greater Los Angeles Area. An syudad nakatukaw sa kataid kan Thousand Oaks, Moorpark, asin Chatsworth. Poon kaidtong 2020 U.S. Census an populasyon 126,356, pataas poon sa 124,243 in 2010. An syudad kan Simi Valley napapalibotan kan Kabukidan kan Santa Susana asin kan Simi Hills, solnopan kan San Fernando Valley, asin amihanan-subangan kan Conejo Valley. Nagtalubo iyan bilang sarong commuter bedroom community para sa mga syudad sa rona kan Los Angeles, asin kan San Fernando Valley kan an freeway tinogdok sa Santa Susana Pass.

## Toltolan
Greg Patent

Si **Greg Patent** sarong Amerikano kagsurat nin mga librong-pagluto asin panadero. Siya angkla man sa sarong semanal na pasali sa radyo manongod sa kakanon sa Montana Public Radio, *The Food Guys*, katambal si Jon Jackson, asin nagluwas naman bilang bisita sa mga programa sa telebisyon asin sa radyo sa bilog na Estados Unidos. 

## Kaamayi nin buhay
Siya namundag sa kolonyang Briton nin Hong Kong sa sarong amang Ruso asin inang Iraki, na nagkatagboan asin nag'inagoman sa  Shanghai. An ina niya saka lola haleng Irak kan 1930 nag'emigrante sa Shanghai siring kan dakul na mga Hudyong Iraki. Si Patent nag'erok sa Tsina sagkod na siya nag'edad na kagsaro (11).

Durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, an pamilya niya saka siya naki-estar sa lola niya sa apartment na sarong-kwarto sana. An lola niya sarong panadero na nag'aandam nin kosher na lutoon. Pakatapos nin gera, kan 1950, an pamilya niya naghubo na sa Estados Unidos, naglayag pasiring San Francisco.

Sa edad na kagwalo (18), si Patent nag'entra sa patiribayan na Pillsbury Bake-Off asin ta siya nasikwit an ikaduwang premyo, junior division. Alagad, sa mawot kan mga mmagurang niya na siya magin inhinyero o syentipiko, si Patent nag'adal asin naggradwar sa University of California, Berkeley bitbit an Ph.D. sa Zoology asin nagbungsod nin saiyang karera sa academia.

## Karera
Siya nag'empleo bilang maestro sa University of Montana sa Missoula nin sampolong taon dangang ngapit nagpoon nang magsurat nin semanal na kolum  sa sarong peryodiko lokal, the Missoulian, asin nag'angkla sa 30-minuto na pasali sa pagluto na pigrerekord sana sa saiyang kusina.

An kagsadiri kan Cuisinarts, Inc., si Carl Sontheimer, asin saiyang agom, Shirley, pigkontrata si Patent bilang saindang nasyonal na parataram. Siya pigbida sa 26-pasaling serye na tinatampok an Cuisinarts food processor, sa The Learning Channel.

Kan kaamayi nin 1990, si Patent lubos nagtaong atensyon sa pagsurat nin librong-pagluto, an *Baking in America*, na nagin pinalista sa IACP cookbook award asin ginana an 2003 James Beard Award asin an Gourmand World Cookbook Award bilang Best Baking Book sa lenggwaheng Ingles. Kan Nobyembre 2004, siya pigbansagan na gayong "The Cake Crusader", sa *Food & Wine* ninda Matt asin Ted Lee.

Siya nag'eerok ngonyan sa Missoula, Montana kaiba saiyang agom na si Dorothy Hinshaw, sarong zoologo, na saiyang nasumpongan sa graduate school.

## Bibliograpiya
* 2008 – *Montana Cooking: A Big Taste of Big Sky Country*
* 2007 – *A Baker's Odyssey: Celebrating Time-Honored Recipes from America's Rich Immigrant Heritage*
* 2002 – *Baking in America: Traditional and Contemporary Favorites from the Past 200 Years*
* 2001 – *New Frontiers in Western Cooking *
* 1999 – *Food Processor Cooking: Quick and Easy*
* 1999 – *A Is for Apple: More Than 200 Recipes for Eating, Munching and Cooking with America's Favorite Fruit*
* 1996 – *New Cooking from the Old West *
* 1990 – *Shanghai Passage*
* 1985 – *Patently Easy Food Processor Cooking*

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* 
* Greg Patent Books at Amazon
Pam O'Connor (politiko)

Si **Pam O'Connor** iyo an dating alkalde asin dating Akting na Alkalde nin Santa Monica, California pakagadan kan alkaldeng si Ken Genser. Siya dati man na nagserbi sa dating katongda kan taon poon 1998 abot 1999, asin poon 2004 sundo' 2005.

## Toltolan
Jaume Sureda

Si **Jaume Sureda y Morey** (namundag 25 Hulyo 1996) sarong Espanyol na dating propesyonal na siklista, na nagpartisipar sa opisyal na paurumbasan sa pagbiseklita sa pag'ultan nin 2019 asin 2021 para sa Burgos BH na pag'iriba.

## Mayor na resulta
;2020
: 5th Overall Tour de Taiwan
## Toltolan

## Mga Panluwas na takod
Kolehiyo

An **kolehiyo** (Latin: *collegium*) iyo an educational institution o sarong constituent parte kan saro. An kolehiyo posibleng sarong degree na naggagawad nin tertiary educational institution, sarong parte kan collegiate o federal university, sarong institusyon na nag-oopresir nin vocational education, sarong further education institusyon, o sarong secondary school.

Sa kadaklan sa kinaban, an kolehiyo posibleng sarong high school o secondary school, an kolehiyo kan further education, sarong training institution na naggagawad nin trade qualifications, sarong nag-oopresir nin halangkaw na edukasyon na mayo nin university status (parating mayo nin saindang sadiring poder na naggagawad nin degree), o sarong constituent part kan unibersidad. Sa Estados Unidos, an kolehiyo posibleng mag-opresir nin undergraduate programs – pwedeng bilang sarong independent institution o bilang sarong undergraduate program kan sarong unibersidad – o posibleng iyan sarong residential college kan sarong unibersidad o sarong community college, nagpapanongod sa (primarily public) halangkaw na edukasyon na institusyon na igwa nin katuyohan na mag-opresir nin abot-kaya asin accessible education, parating limitado sa duwang taon na associate degrees. An kataga sa pangkagabsan nagagamit man bilang synonym para sa unibersidad sa Estados Unidos. An mga kolehiyo sa mga nasyon na siring kan France, Belgium, asin Switzerland nag-oopresir nin secondary education.

## Toltolan
Heringita dentulata

An ***Heringita dentulata*** sarong kulagbaw sa pamilyang Autostichidae. Ini naladawan ni László Anthony Gozmány kan 1967. Nakukua ini sa Algeria.

## Toltolan
Pied-Noir

An ; ;  ) mga himanwang Pranses asin iba pang mga ginikanan Europeo na namundag sa Algerya durante kan peryodo nin pamomoon Pranses poon 1830 sundo' 1962; na kadaklan sainda nagrilipat sa  Kadagaan Pransya kan an Algerya nakamit an independensya.

Poon pagsakyadang Pranses kan 18 Hunyo 1830 sundo independensya, an Algerya parte administratibo kan Pransya; an mga Europeong populasyon simple sanang inaapod na Algerino o *colons* (mga kolonista), mantang an mga Muslim na himanwa nin Algerya inaapod na mga Arabo, Muslim o katutubo. An terminong *pied-noir* nauso bago nagtapos an Algeryang Gera kan 1962.

Sa ultimong senso sa Algeryang nasasakop nin Pransya, na piggibo kan 1 Hunyo 1960, igwang 1,050,000 non-Muslim na mga sibilyan (kadaklan Katoliko, alagad nakakabali diyan an 130,000 mga Algerinong Hudyo) sa Algerya, 10 porsyento kan populasyon.

Durante kan Algeryang Gera, sobrang mayoriya kan mga *Pieds-Noirs* mga loyalista asin nag'aampoyon asin nagsusuportang gayo sa kolonyal na pamomoon nin Pransya sa Algerya asin kontra nanggad sa mga Algerinong grupong nasyonalista arog kan *[[National Liberation Front (Algerya)|Front de libération nationale]]* (Ingles: National Liberation Front) (FLN) asin *[[Mouvement national algérien]]* (Ingles: Algerian National Movement) (MNA). An gamot kan diringkilan iyo an pighihiling na "pagkakabiyang" sa Pranses na pamomoon asin patin na an paghurot na magin mamamayo sa kamugtakan kan mga Berber, Arabo asin  Islamikong kultura asin pamumuhay bago  kan pagsakop kan Pransya. An diringkilan na ini nakadulot na gayo sa pagrampaog kan Ikaapat na Republika nin Pransya asin an pagturulasan kan mga Europeo saka Hudyong Algerinong populasyon pasiring Pransya.

Kan an Algerya nagin talingkas kan 1962, mga 800,000 na *Pieds-Noirs* na an nasyonalidad Pranses pighakot pasiring kadagaan Pransya, alintanang mga 200,000 nagpawalat sa Algerya. Sa grupong huring ini, igwa pang 100,000 kan 1965, mga 50,000 paghinapos nin 1960 asin 30,000 kan 1993. Sa mga huring taon, man dirikit-dikit kan mga *Pieds-Noirs* o idtong may dugong Pied-Noir nagbaralik sa  Algerya.
## Toltolan
Isip

An **isip** o **hunahuna** iyo an kun saen nag-iisip, nag-iimahinar, nagrurumdom, nag-boboot, asin nagmamati, o iyo an set nin pakuldad na responsable para sa siring na phenomena. An isip asosyado man sa pagkakaranas nin persepsyon, pleasure asin kulog, pagtubod, kamawotan, intensyon, asin emosyon. An isip pwedeng kabali an conscious asin non-conscious na mga kamugtakan siring man an sensory asin non-sensory na mga karanasan.

## Toltolan
Kamawotan

An **kamawotan** iyo an kamugtakan kan isip na napapahayag sa paagi kan mga terminong siring kan "pagkagusto", "pagngayo-ngayo", "paghidaw" o "pag'ara". Dakol nin manlainlain na mga tampok an komun na asosyado sa kamawotan.

## Pangkagabsan na tampok
Dakol na manlaenlaen na tampok an ascribed sa kamawotan. Sinda nahihiling bilang sarong atitud pasiring sa conceivable states of affairs, parating pigpapanongdan bilang propositional attitudes.

## Toltolan
Boot (pilosopiya)

An **boot**, sa laog kan pilosopiya, iyo an pakuldad kan isip. Importante an boot bilang saro sa mga parte kan isip, kaiba an rason asin pagsabot. Pigkokonsiderar iyan na sentral sa langtad kan ethics huli sa saiyang papel sa pagpangyari kan tinutuyong aksyon.

An minabalik-balik na kahapotan sa Western philosophical tradition iyo an mapadapit sa talingkas na kabotan asin an ibang may kinaaraman diyan, alagad an urog na pangkagabsan na nosyon kan kapaladan na naghahatod kun pàno an boot kaya nanggad na magin talingkas kun an aksyon nin sarong tawo igwa nin natural o diosnon na mga kawsa determining sa sainda. Sa kabaliktaran, direkta iyan na konektado sa naturalesa kan katalingkasan asin sa problema nin karara'tan.
Valery Solovei

Si **Valery Dmitriyevich Solovei** (namundag 19 Agosto 1960) sarong Rusong  Russian political scientist, historyador, asin dating namamayo kan Public Relations Department sa Moscow State Institute of International Relations (MGIMO). Siya nagdemitir sa MGIMO kan Hunyo 19, 2019 kan ini inulayan kan administrasyon nin unibersidad na magbutas na sa katongdan.

## Toltolan
Boot

An **boot** iyo an klase nin gawe na markado kan mga akto nin pagigin matinao-tao, konsiderasyon, mag-opresir nin tabang, o pagmakulog sa iba, mayong linalaoman na pag-omaw o gawad bilang sukli.

An boot iyo an tema nin interes sa pilosopiya, relihiyon, asin sikolohiya. An boot iyo an saro sa pangenot na tema sa Bibliya. Sa Book II kan ''Rhetoric'', Aristotle piglaladawan an boot bilang "pagigin matinabangon sa ibang tawong nangangaipo, bako huli sa gawad, bako huli sa bentahe kan paratabang mismo, alagad para sa tawo na pigtatabangan". Friedrich Nietzsche considered kindness and love to be the "most curative herbs and agents in human intercourse". An boot iyo an saro sa Knightly Virtues. Sa mga katokdoan ni Meher Baba, An Dios iyo an kasingkahulugan kan kabootan God: "An Dios maboot na marhay na imposibleng imahinaron an saiyang mayong kasagkoran na kabootan!"

## Toltolan
Memorya

An **memorya** iyo an pakuldad kan isip na kun saen an data o impormasyon naka-''encode'', nakasaray, asin naibabalik kapag kinakaipohan. Iyo iyan an retensyon kan impormasyon sa paglihis nin panahon para sa katuyohan na pag-impluwensya kan mga maaboton na aksyon. Kun an mga nakaaging pangyayari dai na magirumduman, iyan magigin imposible para sa tataramon, relasyon, o personal identity tanganing mapauswag. An kawàran nin memorya parating piglaladawan bilang malingawon o amnesia.

## Toltolan
Paglingaw

An **paglingaw** iyo an biglang pagkawara o modipikasyon kan impormasyon na dati nang naka-*encode* asin nakasaray sa halipot o sa long-term memory kan sarong indibidwal. Iyan sarong  spontaneous o gradual na proseso na kun saen an dating mga memorya dai na magirumduman sa sarayan nin memorya. An mga problema sa pagrumdom, pagkanood asin pag-*retain* nin bàgong impormasyon iyo an dikit sa pinakakomun na reklamo kan mga gurang nang adulto. Pigpapahiling kan mga pag-aadal na an retention minauswag kaiba an pagdugang nin rehearsal. An pag-uswag na iyan nangyayari huli ta an rehearsal nakakatabang sa pagbalyo kan impormasyon pasiring sa long-term memory.

## Toltolan
Pagrumdom

An **pagrumdom** sa memorya nanonongod sa prosesong mental kan pagbawi kan impormasyon gikan sa nakaaging panahon. Kaiba an encoding asin pagsaray, saro iyan sa tulong *core processes* kan memorya. Igwa nin tulong pangenot na klase nin pagrumdom: talingkas na pagrumdom, pagrumdom na may hudyat recall asin surunod-sunod na pagrumdom. An mga sikologo nagbabalo kan mga pormang iyan nin pagrumdom bilang sarong paagi nin pag-adal sa mga proseso kan memorya kan mga tawo asin sa mga hayop. An duwang pangenot na teorya kan proseso kan pagrumdom iyo an two-stage theory asin an teorya kan encoding specificity.

## Toltolan
Sikologo

An **sikologo** iyo an propesyonal na nagpapraktis nin sikolohiya asin nag-aadal kan mga kamugtakan kan pag-iisip, perceptual, cognitive, emosyonal, asin sosyal na mga proseso asin paggawe. An saindang trabaho parating imbwelto an eksperimentasyon, obserbasyon, asin interpretasyon kun pàno an mga indibidwal nakakakonekrar sa lambang saro asin sa saindang mga kapalibotan.

An mga sikologo parating nagkakamit nin bachelor's degree sa sikolohiya, sunod kan master's degree o doctorate sa sikolohiya. Bakong siring kan psychiatric physicians asin psychiatric nurse-practitioners, psychologists parating dai pwede magreseta nin medikasyon, alagad depende sa hurisdiksyon, an ibang sikologo na igwa nin dugang na pagtuod pwedeng tawan nin lisensya tanganing magreseta nin medikasyon; an mga rekisitos para sa kwalipikasyon gikan sa bachelor's degree asin master's degree. 

An pagtao nin lisensya asin mga regulasyon pwede magin laen kada estado asin propesyon.

## Toltolan
Cheka

An  **All-Russian Extraordinary Commission** (**AREOC**; ), pinalipot bilang  **VChK** (), asin komun na inaapod **Cheka** (; from the initialism ), iyo an enot sa mga nagsunod-sunod na Sobyet sekretong pulis na organisasyon. Natugdas kan Desyembre 5 (Old Style) 1917 kan Sovnarkom, ini napairarom sa liderato ni Felix Dzerzhinsky sarong Polyakong aristokrata na nagin Bolshevik. Pagtongtong kahurihan 1918 ginatos na Cheka'ng komite an nagburutwa sa  Russian SFSR sa gabos na lebel.

Soboot itinugdas ini sa pagprotehir kan rebvolusyon sa mga pwersang baligtad na boot sabihon idtong inapod na mga "class enemies" arog kan mga burges asin myembro kan kapadian, ini nagin na logod na kasangkapan sa pang'aapi sa mga enemigo politikal kan komunistang rehimen. Sa order ni Vladimir Lenin, an Cheka nagkondukta nin lagdoan na pag'aresto, pangkukulong, pangkakadog asin pagsentensyang kagadanan na mayong pagbibista.

## Toltolan
Al-Maashiq Palace

An **Al-Ma’ashiq Palace** iyo an kwartel asin residensya kan Presidente nin Yemen sa Aden. Ini namumugtak sa harani sa dagat kan Aden, sa Crater District.

## Toltolan
Telekinesis

An **telekinesis** (Etimolohiya Griyego: τηλε, *harayo*; κίνησις, *hiro*) (alternatibong inapod na **sikokinesis**) iyo an hypothetical na psychic ability na nagtotogot sa sarong tawo na mag-impluwensya sa sistemang pisikal na mayo nin pisikal na interaksyon. An mga eksperimento tanganing porbaran an eksistensya kan telekinesis igwa nin ave historikal na pag-kritiko huli sa kawàran nin tamang kontrol asin pag-uro-otro. Mayo nin reliable na ebidensya na an telekinesis sarong tunay na penomena, asin an tema sa pangkagabsan pighihiling bilang seudosiyensya.

## Toltolan
Seudosiyensya

An **seudosiyensya** kompwesto nin statements, mga pagtubod, o kaugalian na naghihingako na siyentipiko asin factual alagad bakong compatible sa scientific method. An seudosiyensya parating karakterisado kan contradictory, eksaherado o unfalsifiable claims; reliance sa confirmation bias imbes na sa rigorous na pagbalo sa refutation; kawàran nin openness sa ebalwasyon kan ibang mga eksperto; kawàran nin sistematikong practices kapag nagpapa-uswag nin hypotheses; asin pagpadagos kan adherence pagkatawo kan seudosiyentipikong hypotheses nagin experimentally discredited.

## Toltolan
Pulang Angui Festival

An **Pulang Angui Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Hunyo sa Polangui, Albay.  

## Uusipon
An kapiyestahan sarong paggirumdom sa sarong alamat kun sain hali an ngaran kan Polangui.   Manunggod ini sa sarong magayunon asin matibay na babai na an ngaran Pulang Angui. Siya man moot na magbado nin kolor na pula. Pirmi siya hinahanap nin mga kalalakihan kaya kan nag-abot an mga Espanyol asin hinapot an pangaran kan lugar, an paghuna ninda si Pulang Angui an hinahanap. Sa kahaluyan naging Polangui an nabistong ngaran kan banwaan. 

## Mga aktibidad

* Kontest sa pagkakan nin Kalamay   
* Pakaskasan sa pagngatngat nin tubo  
* Kompetisyon sa pabayle sa tinampo
* Mutya nin Pulang Angui
* Iba't-ibang isports asin iba pa 

## Toltolan
San Juan sa Hibok-Hibok Festival

An **San Juan sa Hibok-Hibok Festival** sarong kapiyestahan kada Hunyo 23-24 sa probinsya nin Camiguin.  An piyesta sarong pagrukyaw kay San Juan de Baptismo. Nagsasarado an mga harong asin establisimiyento asin puno an mga dagat nin mga tao na nag-uugma. 

## Mga Aktibidad

* fluvial procession, 
* water sports competition arog kang
* Baroto Race, 
* Salbabida Race, 
* Swimming Contest, 
* Opok Contest, 
* Bamboo Boxing 
* Mr. and Ms. Hibok-Hibokan 

## Toltolan