open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hundred Islands National Park

An **Hundred Islands National Park** iyo an pinakainot na pambanwang parke asin sarong protektadong lugar na namumugtak sa Alaminos, Pangasinan sa norteng Filipinas. An mga isla, na minaabot sa 124 kun ati asin 123 kun taob, wararak sa Golpo nin Lingayen. Sakop kaini an hiwas na 16.76 kilometro kwadrado (6.47 sq mi). Apat sana kaini an napatalubo para sa turismo: Isla nin Marcos, Isla nin Gobernador, Isla nin Quezon, asin Isla nin Mga Aki.

Pinagtutubodan na an mga isla maabot sa duwang milyon na taon na an edad. Sa katunayan igwa nin suanoy na mga korales sa katahawan kan isla, sa sarong lugar na dati kompwesto kan irarom nin dagat nin sarong suanoy na dagat. An pagbaba kan lebel kan dagat nagbuyagyag kan mga ini sa ibabaw.  An pambihirang baga-kurakding na mga korte kan nagkapirang isla bunga kan luway-luway na pagrasay huli kan mga alon nin kadagatan.

An pambanwang parke minukna kan Presidential Proclamation No. 667, sakop an hiwas na 16.76 kilometro kwadrado (6.47 sq mi) asin pinirmahan ni Presidente Manuel L. Quezon kan Enero 18, 1940, para sa pakinabang asin kaugmahan kan mga tawo sa Filipinas asin inaapod na Hundred Islands National Park (HINP). An Republic Act No. 3655 na pigpirmahan kan Hunyo 22, 1962, nagmukna kan Hundred Islands Conservation and Development Powerity (HICDA), para sa konserbasyon, pagpatalubo asin pagpadalagan kan HINP.  An parke kaiba an Lucap Bay ibinalyo haling HICDA pasiring sa Philippine Tourism Authority (PTA) nin huli sa Seksyon 35 kan Presidential Decree No. 564.

Kan Abril 27, 1982, sa irarom kan Proklamasyon No. 283, an pambanwang parke kaiba an Lucap Bay asin an mga lugar kaini harani sa baybayon, poon sa Sitio Telbang sa subangan sagkod Sitio Recudo sa sulnupan, idineklarar bilang Tourist Zone and Marine Reserve sa irarom kan kontrol asin administrasyon kan PTA. Pagkatapos kaini, sa irarom kan Proclamation Presidential No. 2237 na ginibo kan Nobyembre 6, 1982, an mga parsela nin dagang reserba para sa Marine Fisheries Multi-Purpose Farm (nagmukna sa irarom kan Proklamasyon No. 1282 nin Hunyo 21, 1974) pinaglito asin man ikinaag sa irarom kan kontrol asin superbisyon kan Panturismong Autoridad para sa pagmukna nin mga katuyohan.

An Orden Ehekutibo No. 436 na pinirmahan ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo kan Hunyo 21, 2005, ibinalyo an administrasyon, pagpadalagan, pagmantener, asin operasyon kan bilog na Hundred Islands National Park (HINP), kaiba na an gabos na aktibidad, pasilidad, asin pagpakarhay pakatapos, hale sa Philippine Tourism Parity (PTA) pasiring sa gobyerno nin syudad kan Alaminos, Pangasinan sa paglapag kan Akta Republika No. 7160, na inaapod man bilang Koda nin Lokal na Gobyerno kan 1991, na nag - enkaminar sa pagbalyo kan kapangyarihan asin awtoridad kan gobyerno nasyonal pasiring sa lokal na yunit nin gobyerno, sa programa kan gobyerno na debolusyon siring kan nasusurat sa Konstitusyon.

## Toltolan
Ikog

An **ikog** iyo an seksyon sa likod na poro kan hawak kan nagkapirang klaseng hayop. Sa pankagabsan, an termino nanonongod sa sarong parte kan hawak na nagkakalaykalay sa lawas. Iyan an kabtang kan hawak na katimbang kan sacrum asin coccyx sa mga mammalya, reptil, asin gamgam.

Minsan ngani an ikog sa pangenot iyo sarong kabtang nin mga bertebrate, an nagkapirang invertebrates kaiba an mga amamatak asin springtails, siring man an mga snail asin slug, igwa nin garo ikog na nagkakalaykalay. Kun minsan inaapod na "caudate" an mga bagay na may kinaaraman sa ikog iyo tina'wan nin katagang panladawan na "caudal".
Tugang

An **tugang** (Ingles: *sibling*) iyo sarong paryente na may kahiras nin sarong magurang. An lalaking tugang iyo inaapod na tugang na lalaki asin an babae na tugang iyo inaapod man na sarong tugang na babae.  An sarong tawo na mayong tugang iyo inaapod na solong aki. 

Minsan ngani an nagkapirang kamugtakan puedeng magpangyari sa mga tugang na padakulaon nin separado (arog baga nin nagsusuportar na pag-ataman) an kadaklan na sosyedad igwa nin mga magturugang na sarabay na nagdadarakula. Ini an dahilan kan pagtalubo kan makusog na emosyonal na bugkos, na ibinibilang na sarong daing kaagid na klase nin relasyon. An emosyonal na bogkos sa pag-ultanan nin magturugang parateng komplikado asin naiimpluwensiahan nin mga bagay na arog baga kan pagtratar kan nin magurang, areglo sa pangangaki, personalidad, asin personal na mga eksperyensia sa luwas kan pamilya.

Sa medikal, an karnal na magtugang iyo sarong enot na digri na paryente asin an kabangang tugang iyo sarong panduwang-digring paryente ta sinda makaparyente nin 50% asin 25%.
Umboy

An **umboy** (Ingles: *infant*; hali sa tataramon sa Latin na *fans*, na an buot sabihon 'dai nakakataram' o 'speechless') sarong pormal o espesiyal na kasingkahulogan para sa baby, na nangangahulogan iyo an pinakasaradit na aki nin mga tawo. An termino puwede man na gamiton tanganing ipanungod sa mga hobenes kan ibang organismo.  An bagong mamundag, gamit na kolokyal, umboy na pirang oras pa sana, aldaw, o sagkod sa sarong bulan an edad.  Sa mga konteksto medikal, an bagong mamundag o neonate (hali sa Latin, neonato, bagong mamundag) nanunungod sa sarong umboy sa inot na 28 aldaw pagkamundag; An termino minaaplikar sa mga umboy na mayo pa sa panahon, bilog na termino, asin postmature. 

Bago mamundag, ginagamit an terminong fetus.  An terminong umboy parating iinaaplikar sa saradit na aki sa na dai pa sa sarong taon an edad; minsan siring, puwedeng magkakalain an pakahulogan asin puwedeng kaiba an mga aki sagkod sa duwang taon an edad. Kun an sarong aki na tawo makanuod na maglakaw, mapupuwedeng gamiton na sana an terminong "toddler".

## Toltolan

## Panluwas na takod

* Durham Infancy and Sleep Centre - Durham University
* The World Health Report 2005 – Make Every Mother and Child
* Infant eyesight – University of Illinois
*
Payo-payo

An **payo-payo**, na sa tataramon na Ingles inaapod na **glans penis**, sarong maluyang estruktura sa may distal na poro kan mga putoy nin tawo na iyo an pinakamaintrigang sona asin pinakasensitibong anatomikong gikanan nin sekswal na kaogmahan nin mga lalaki. Mga anatomikal na homologo ini sa mga klitora glans.

An payo kan putoy iyo an kabtang kan sistemang reproduktibo kan lalaki sa mga tawo asin iba pang mamalya na kun saen iyan garo baga mahalnas, maspanas, pahalaba, o baak. Iyan nasa luwas na konektado sa tisyu nin mucosal, na nagbubunga nin sarong mahalnas na tela asin glossia. Sa tipikong mga kamugtakan, an mga glans biyong natatahoban kan kublit sa mga tawo, apwera sa nagkapira, kaiba an pagturi. An kublit sa poro, sa pankagabsan mapupwedeng lusluson, asin puedeng automatikong maluslos kapag naglala'tog. An glans na mas inaapod na "payo" o an "poro" kan mga putoy, asin kolokyal na inaapod sa British English na "bellend".

## Sa mga tawo

### Estruktura
An payo kan putoy iyo an pinaunat na kopya kan corpus spongiosum.  Nahurma ini sa matalimon na poro kan corpora cavernosa penis, asin unat pasiring sa saiyang itaas na parte kisa sa ibabang parte. Sa alitoktok kan mga glans igwa nin labot na agihan kan ihi. An serkumperensya kan poro kan payo kan putoy iyo nagbibilog nin matalimon poro asin inaapod na corona glandis na nagkakalaykalay sa hararom na retroglandular groove na inaapod na corona sulcus, asin sa likod namomogtak an liog kan putoy. Mapupwedeng manlaen - laen an sokol kan payo kan putoy. Sa ibang putoy mas mahiwas an sirkumperensya, na nagtatao sa mga putoy nin garo mushroom na hitsura, asin sa iba mas hayakpit ini asin mas katakin sa probe na korte.  An malomhok na payopayo kan mga putoy napupudpod mantang nakikipagkitoan. Pigmamantener kan kublit kan putoy an mucosa na magin basa an palibot. An mga putoy na turi igwang glans na permanenteng balad asin alang. Magkapirang pag'adal an nagsuherir na an mga glans iyo haros sensitibo man sa mga tinuri sagkod sa mga dai tinuring mga putoy. 

Pigreport ni Hala & Munger (1986) na pinakadakula an densidad nin genital corpuscles sa corona glandis, mantang si Yang & Bradley's (1998) nagbabareta na "mayong ibang lugar sa kina'ban na mas mahibog an laog kisa iba." Halata & Spathe (1997) an nagbareta; " An mga payo kan putoy igwa nin nerve endings , kadakul na genital end bulbs asin pambihirang Pancinian asin Ruffinian corpuscles. Mayo diyan an Merkel nerve endnings asin an Meisner's corpuscles.

Nagsarason si Yang & Bradley; "An naiibang dalagan nin panglaog na importansya kan mga glans nagdodoon kan papel kan mga glans bilang sarong esensyaryong estruktura." Pigsuherir kan ibang mga parasiyasat na an mga glans nag-evlove na magin acorn-mushroom o korteng balisungsong tangani na sa panahon nin pagkikitoan ini nagtatrabaho tangani mahali an arin man na kasit duman sa mga dating kasosyo sa sex, alagad ini dai suportado kun naghihiling sa mga pirimate na mga paryentes na igwa nin iba-ibang gawi.

## <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span>
Agom

An **agom** iyo an mayong-tawuha na pag-apod para sa **esposo** o **agom na lalaki** o kaya para sa **esposa** o **agom na babae**. Alagad mapupwede man na magtukoy sa sarong **kaiba** sa buhay.  An iba pang apod sa agom iyo an pagigin **kabaak**, **kagharong** (kun babae), **[[ina]] kan mga aki**, **[[ginang]]** (kan harong), **[[misis]]** (kan mister), **[[lakay]]** (kun lalaki), **bana** (kapag lalaki), **[[ama]] kan mga aki**, **mister** (kan misis). 

Kasugpon ini kan katagang **mag-agom** na nagpapanongod sa pagpapakasal o kaya sa **sarong pades** kan mga tawo na nagiibahan dahil sa kasal o matrimonyo.

## Toltolan
Alexander Brullov

Si **Alexander Pavlovich Brullov** (, sinusurat **Brulleau** sagkod 1822, kan an apelyido kan pamilya hinira susog sa pagsayod sa Ruso, minsan sinusurat na **Brulloff**; 29 Nobyembre 1798 – 9 Enero 1877) sarong Rusong artista asin arkitekto na dinadarang estilo iyo an Rusong Neoklasisismo.

## Kaamayi nin buhay
Si Alexander Brullov namundag sa Saint Petersburg sa pamilyang mga artistang Ruso: an ama kan lolo niya, asin lolo  niya, an ama niya asin mga tugang niya (patin si Karl Brullov) anas mga artista. An enot niyang tagatukdo iyo an ama niyang si Paul. Siya nag'atender sa Imperial Academy of Arts sa arkitektura poon 1810 abot 1820, na naggradwar may onra. Kaiba niyang tugang si Karl, sinda pinadara sa Europa ta mag'adal arte asin arkitektura na an nagtotostos sainda iyo an Society for the Promotion of Artists.

## Mga edipisyong desensyo ni Brullov

File:Spb 06-2012 MichaelTheatre.jpg|Teatro Mikhailovsky
File:Ц.Апостола Петра.jpg|Luteranong Simbahan ni San Pedro asin Paul
File:Pulkovo observatory.jpg|Obserbatoryo Pulkovo
File:Guards Corps Headquarters SPB.jpg|East side of Palace Square


## Mga sinurat
**Thermes de Pompéi*. A. Firman Didot, Paris, 1829.

## Toltolan

## Literatura
* 

## Mga panluwas na takod
Karl Briullov

Si **Karl Pavlovich Bryullov** (; 12 Desyembre 1799 – 11 Hunyo 1852), orihinal na pangaran **Charles Bruleau**, nasusurat man **Briullov** asin **Briuloff**, inaapod kan saiyang mga amigo na "Karl the Great", sarong Rusong pintor. Siya pigurang importanteng sa pagtransisyon haleng Rusong neoklasisismo pasiring romantisismo.

## Piling obra sa arte

File:Brjullov Italianskoe Utro.jpg|*Italian Morning*, 1823, Kunsthalle Kiel
File:Brjullov Italianskij Poldenj.jpg|*Italian Midday*, 1827, Russian Museum
File:Girl gathering grapes in the vicinity of Naples (1827), by Karl Briullov.jpg|*Girl, gathering grapes in the vicinity of Naples*, 1827, Russian Museum
File:Briullov, Karl - A Dream of a Girl Before a Sunrise.jpg|*A Dream of a Girl Before a Sunrise*, 1830-1833, Pushkin Museum
File:1832. BRULLOV VSADNICA1.jpg|Daughters of Pacini, Giovannina and Amazilia, 1832, Tretyakov Gallery
File:Karl Brullov - The Last Day of Pompeii - Google Art Project.jpg|*[[The Last Day of Pompeii]]*, 1833, Russian Museum
File:Svetlana at fortune-telling by K.Brullov (1836, Nizhniy Novgorod museum).jpg|*[[Fortuneteller Svetlana]]*, 1836, Nizhny Novgorod State Art Museum
File:Portrait of Sophia Shuvalova (married name Bobrinskaya).jpg|Portrait of Sophia Andreevna Bobrinskaya (Shuvalova), 1849.


## Hilnga
* Lista nin mga Rusong artista

## Toltolan


## Literatura
* 

## Mga panluwas na takod

*Paintings by Bryullov Karl - high res
*Online gallery of Briullov paintings 
*Brullov's paintings at the Russian Art Gallery
*Karl Brulloff. The Last Day of Pompeii
Nikolai Chekhov

Si **Nikolai Pavlovich Chekhov** (; Mayo 23, 1858 &ndash; Hunyo 29, 1889) sarong Rusong pintor asin tugang ni Anton Chekhov.

## Biograpiya
Kan aki pa sana, si Nikolai nagpahiling na nin talento sa arte asin musika. Siya nag'atender sa Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture. Siya dai nakatapos ta kan saiyang pag'adal ta toriyok na paraburat asin parati yaon sa tinampo nin Mosku paglaklak an sinibotan.

Si Nikolai talentadong artista, asin siya parati an nag'iilustrar kan mga istorya ni Anton. Si Anton pira na surat saiya na dai magparainom asin ipadagos pag'adal alagad dai m an nagdadangog. Siya nagadan sa Luka (duman ki Lintvarev (ru) na country estate) asin sa edad na 31 siya nagadan sa tuberkulosis. An pagkagadan ni Nikolai iyo an nagtulod ki Anton na magsurat kan *A Boring Story*, dapit sa sarong lalaking kahampang na an saiyang kagadanan.

## Kataytayan nin mga ladawan

File:Anton Chekhov, portrayed by Nikolay Chekhov.jpg|Retrato ni Anton Chekhov
File:Nikolay Chekhov Young Widow.jpg|An Hubin na Balo sa Lulubngan nin saiyang Agom
File:Nikolay Chekhov Sokolniki Party.jpg|An Kaurugmahan sa Sokolniki
File:Могила Н. ЧЕХОВА.jpg|An lulubngan ni Nikolai Chekhov


## Toltolan
Sergei Lednev-Schukin

Si **Sergei Evgrafovich Lednev-Schukin** (; 1875–1961) sarong Rusong pintor nin mga ta'nawon asin sa estilong impresyonista an saiyang dinadara.

## Biograpiya
Si Sergei namundag 14 (26) Agosto 1875 sa Zaozerie, Yaroslavl Governorate, Imperyong Ruso. Siya nag'estar asin nagtrabaho haros bilog kan saiyang buhay sa Mosku. 

Siya naggradwar sa Central Stroganov School of Technical Drawing sa Mosku. Siya nagin myembro kan Association World of Art (Mir Iskusstva), Group of artists Nezavisimye 1907–1912, Saint Petersburg Society of Artists, Member of Moscow Association Sreda. Pakatapos kan  Rusong rebolusyon siya nagpartisipar sa ika-2ng National Exhibition of paintings sa Mosku (1918–1919), siya man nagpartisipar pa sa eksibisyon sa inapod na Combined Arts kan 1925, asin sa mga eksibisyon kan Artists Society Assembly 1924–1929 dangan sa  Iskysstvo Trudyaschimsya 1925-1928. An saiyang mga pinta pigpadayaw pa man sa State Tretyakov Gallery (1989), Khimki Art Gallery (1990), Primoe Picture Gallery Vladivostok, Novokuznetsk Art Museum, Kherson Museum of Art sa Ukraine asin sa magkapira pang mga museonvbg Ruso saka sa luwas kan nasyon siring kan sa New York Metropolitan Museum of Art.

Siya nagadan kan 7 Abril 1961 sa Mosku, USSR.

## Toltolan
Ivan Kramskoi

Si **Ivan Nikolaevich Kramskoi** (; Hunyo 8 (O.S. Mayo 27), 1837, Ostrogozhsk – Abril 6 (O.S. Marso 24), 1887, Saint Petersburg) sarong Rusong pintor asin kritiko sa arte. Siya an lider intelektwal kan hiron sa arteng inapod na the Wanderers sa pag'ultan nin 1860–1880.

## Galeriya

File:Iwan Nikolajewitsch Kramskoj 002.jpg|*[[An mga Magindara (Kramskoi)|An mga Magindara]]*, 1871
File:Taras Shevchenko - portrait by Ivan Kramskoi.jpg|Taras Shevchenko, 1871
File:Kramskoi vanamees karguga.jpg|Gurang na may saklay, 1872
File:Christ in the Wilderness - Ivan Kramskoy - Google Cultural Institute.jpg|*[[Si Kristo sa Desyerto]]*, 1872
File:Ivan Nikolayevich Kramskoi - Portrait of Leo Tolstoy.jpg|Leo Tolstoy, 1873
File:Ivan Kramskoy - Портрет П.М.Третьякова - Google Art Project.jpg|Pavel Tretyakov, 1876
File:Ivan Nikolayevich Kramskoi - Portrait of Ivan Ivanovich Shishkin, 1880.jpg|Ivan Shishkin, 1880
File:Maria Feodorovna by Kramskoj.jpg|Maria Feodorovna, 1880s
File:1881 Kramskoi Frauenportraet anagoria.JPG|Retrato nin babae nagbabasa, 1881
File:Ivan Kramskoi - Mina Moiseyev - Google Art Project.jpg|Mina Moiseyev, 1882
File:Kramskoy Portrait of a Woman.jpg|*[[Retrato nin dai midbid na Babae]]*, 1883
File:Vladimir-Solovyov.jpg|Vladimir Solovyov, 1885
File:Kramskoy Alexander III.jpg|Alexander III, 1886
Osip Braz

Si **Osip Emmanuilovich Braz** (; 16 Enero 1873 sa Odessa – 6 Nobyembre 1936  Paris) sarong Ruso-Hudyo na pintor.

## Biograpiya
Nagpoon siya kan saiyang adal sa Odessa, ngonyan Ukranya, asin  pinadagos sa Munich (1891–1893), kun saen siya nag'adal sa Academy of Fine Arts, Munich. Durante kan pag'estar niya sa Europa, inadalan niya an Europeong Sulnopan na estilo nin pagpintura, na nagkaigwang gayo nin impluwensya sa saiyang trabaho. Paghale sa Alemanya, siya nagpasiring sa Paris, dangan sa Netherlands kun saen siya nag'adal sa mga Olandes na mga batikanong pintor. An naguno' niyang hustong kabatiran sa pagpintura dakulang gayong papel na nangawat sa karera niya bilang artista. Kan 1895-1896, siya nag'atender sa Saint Petersburg Academy of Fine Arts, na yaon sa talyer ni Ilya Repin.

Sa masurunod na mga taon, serye nin mga paggibong retrato para sa kapwa artista an sini botan niya, kabali na diyan si Leonid Pasternak asin si Sergey Ivanov, asin mga prominenteng pigura nin kulturang Ruso para ki Pavel Tretyakov nagdarang kabantogan ki Braz. An pinakabantog na trabaho niya iyo an pinta niya kan  1898 sa parasurat na si Anton Chekhov. An saiyang kahusayan nahihiling sa mga nakaeksibit nin mga ta'nawon yaon sa Pransya, sa Crimea, asin Finlandya, na ini resulta kan  mga byahe niya sa mga lugar na ini. Poon 1900 abot 1905 siya naglektura sa saiyang studio sa may Salog Moyka. Kan 1907 si Braz nagduman sa Pransya, kun saen nag'estar siya abot 1911. An mga lataw na kahamanan sa arteng Pranses nag'impluwensyang gayo sa trabaho niya. Kan 1914 si Braz nangagin akademiko, asin myembro kan komisyon sa pagsulit kan mga pinta nasasaray sa Hermitage Museum. Sa mga enot na taon kan poder nin Sobyet, siya nanombrahan na curator kan Hermitage.

Kan 1924 si Braz inakusaran sa palsong kargo na nagbabakal mga pintura para sa pag'eksport sa abroad, asin sa pag'eespiya, asin ta siya nakulong tolong taon sa Solovki prison camp, manta an saiyang mga koleksyon sa arte pigkumpiskar urog na kaiba mga importanteng obrang Holandes gikan pang ika-17ng siglo asin nagin pagrorogaring kan estado. Kan kahurihi nin 1926, siya pinalibre sa hurot kan mga sosyedad artistiko sa Leningrad. Ngani makarayo sa ano pa man na mga ribok, siya naghubo' sa Alemanya kan 1928, asin dangan nag'estar sa Paris. Naubos niya mga tada niyang mga taon sa Paris, kun saen igdi padagos pagpinta niya, pagnegosyo sa mga lumang antique asin pagdadamot kaini.

## Mga piling pintura

File:Chekhov 1898 by Osip Braz.jpg|Anton Chekhov (1898)
File:Braz Leningrad.jpg|Saint Petersburg (c.1915)
File:Ossip Braz Küchenstillleben.jpg|Pintura nin prutas, may gulay asin sira
File:Braz Tolstaya.jpg|Si Countess Elena Tolstaya (1900)
File:Braz Leningrad.jpg|Leningrad (c. 1915)
File:Braz osip emmanuilovich - finskaya derevnya - 1915.jpg|Emmanuilovich, sarong baryong Pines 
File:Браз Осип Эммануилович Башни Кремля. 1926.jpg|Mga tore sa Kremlin
File:Браз Осип Эммануилович 12.jpg|Sa banggi, sa may danaw-danaw
 



## Toltolan
Pankinaban na Aldaw kan Inang Tataramon

An **Pankinaban na Aldaw kan Inang Tataramon** o **International Mother Language Day** iyo sarong taonan na selebrasyon sa bilog na kinaban na ginigibo kada 21 Pebrero tanganing palakopon an pakamansay sa pagkakalaen sa lenguahe asin kultura asin tanganing palakopon an multilingwalismo.  Enot na ipinaisi kan UNESCO kan 17 Nobyembre 1999, ini pormal na minidbid kan United Nations General Assembly sa pag'ampon kan resolusyon kan UN 56/262 kan 2002. 

An Aldaw nin Inang Tataramon iyo parte kan sarong mas mahiwas na inisyatiba "sa pagpalakop kan pagpreserbar asin proteksyon kan gabos na mga tataramon na ginagamit kan mga tawo sa kinaban" siring sa pag'ampon kan UN General Assembly kan 16 Mayo 2007 sa resolusyon kan UN 61/266, na nagpatindog man kan 2008 bilang Internasyonal na Taon nin mga Tataramon.
An ideya na iselebrar an Pankinaban na Aldaw nin Inang Tataramon iyo an inisyatiba kan Bangladesh. Sa Bangladesh, 21 Pebrero an anibersaryo kan aldaw na piglaban kan mga taga Bangladesh (kaidto East Pakistan) an pagmidbid sa tataramon na Bangla. Ipigseselebrar man ini sa West Bengal, Indya.

## Toltolan
Atot

An **atot** (Ingles: *flatulence*, *flatus*, *fart*) iyo an duros na nagluluwas o nagsasangaw gikan sa labot kan lubot kan tawo o hayop.  Nagkakaigwa nin **kabag** (*tympanites* sa Ingles, gikan sa Griyegong τύμπανο o "tambol") ), an paglobo kan tulak huli sa pagkakaigwa asin pagkakatipon kan duros sa laog kan tulak.  

Mientras tanto, inaapod man na **meteorismo** kapag naglobo an bituka huli sa pagkakatipon kan duros sa laog kaini.  Nakakaapekto an meteorismo sa normal na paghangos kan tawo.  Kapwa nagaganap an kabag asin meteorismo sa laog agihan na gastrointestinal.

## Toltolan
Paratukdo

An sarong **paratukdo** o **titser** iyo sarong tawo na nagtatao nin edukasyon para sa mga estudyante. Ang gampanon kan paratukdo iyo parateng pormal asin nagiiral, na isinasagibo sa sarong eskwelahan o ibang lugar nin pormal na edukasyon. Sa kadakul na mga nasyon, an sarong tawo na mawot maging sarong paratukdo iyo dapat na makakamit muna kan tinukoy na mga kuwalipikasyon na pamprupesyon o mga kredensiyal maggikan sa sarong pamantasan o dalubhasaan. 

An mga kuwalipikasyon na pamprupesyon iyo mapupwedeng magbilang nin pag-aadal nin pedagohiya, an siyensya nin pagtutukdo. An mga paratukdo, siring kan iba pang mga prupesyunal, iyo mapupwedeng magpadagos kan saindang edukasyon pagkalihis na makamit ninda an kuwalipikasyon, sarong prosesong namimidbidan bilang nagpapadagos na kauswagan na pamprupesyon. An mga paratukdo iyo mapupwedeng gumamit nin sarong planong panleksiyon (planong pang-adalon) nganing makapagtao nin pagkanuod kan mga estudyante, na nakapagtao nin sarong kurso nin pag-aadal na inaapod na kurikulum.

Ang gampanon kan sarong paratukdo iyo mapupwedeng magkaiba-iba sa mga kultura. An mga paratukdo iyo mapupwedeng magtukdo nin edukasyon na pangliterasya asin numerasya, pagkatuod o kagalingan sa sarong larangan o pagsasanay na bukasyunal, sining, relihiyon, sibika, mga gampanon pansosyedad o pagkatuod pampamumuhay. An sarong paratukdo na nagtatao nin edukasyon para sa sarong indibiduwal iyo mapupwede man na iladawan bilang sarong personal o pansadiring tutor (tagapagtukdo) o sarong gobernesa o tagaiwi (bakong katumbas kan yaya).

Sa nagkapirang mga nasyon, an pormal na edukasyon iyo mapupwedeng maganap sa paagi kan pag-adal sa harong. Ang pagkanuod na impormal iyo mapupwedeng tabangan nin sarong paratukdo na igwang sarong gampanon na pansamantala o nag-iiral, siring kan sarong myembro kan pamilya, o sa paagi kan sarong tawo na may kaaraman o igwang mga kasanayan sa laog kan mas mahiwas na tagbuan pansosyedad.

Ang mga paratukdong pan-espiritwal, siring kan mga guru, mga mullah, mga rabbi, mga pastor (pati na mga pastor na pangkaakian) asin mga lama, iyo mapupwedeng magtukdo nin mga tekstong panrelihiyon na siring kan Kuran, Tora o Bibliya.
Kaaraman

An **kaaraman** (Ingles: *knowledge*) iyo an pagkamidbid, kamansayan, asin pagsabot sa sarong bagay, siring kan katotoohan (kaaraman na deskriptibo), kasanayan (kaaraman na prosidyural), o bagay (kaaraman na midbid). Parate, nakukua an kaaraman sa manlaen - laen na paagi asin ginikanan. Kaubay sa mga ini an persepsyon, rason, memorya, testimonya, siyentipikong pag-aadal, edukasyon, asin pagtuod. Epistemolohiya naman an apod sa pilosopikal na pag-aadal sa kaaraman.

Mapupwedeng pigtutukoy kan kaaraman an teoretikal o praktikal na pagkasabot sa sarong bagay. Mapupwede ining panlaog (siring kan praktikal na katuodan) o panluwas (siring kan teoretikal na pagkasabot); pormal o bako; sistematiko o partikular. An rason kan pilosopong si Plato sa *Theaetetus*, may pagkakalaen an kaaraman asin tunay na pagtubod, na nagtaong-dalan nganing ta'wan-kahulugan an kaaraman bilang sarong "makatuwirang tunay na pagtubod." An problema ni Gettier, enot na luminuwas kan 1963, an nagpaluwas sa mga problema sa kahulugan na ini, asin padagos na ining pinagsusuhayan sa lado kan epistemolohiya puon pa kaidto.

## Toltolan
Soberanong Orden na Militar kan Malta

An **Soberanong Orden na Militar kan Malta** (Ingles: *Sovereign Military Order of Malta* o *SMOM*), opisyal na **Soberanong Orden na Militar asin Ospitalaria ni San Juan kan Herusalem, kan Rodas, asin kan Malta** (Italiano: *Sovrano Militare Ordine Ospedaliero di San Giovanni di Gerusalemme di Rodi e di Malta*; ), karaniwan na midbid bilang **Orden kan Malta**, **Orden na Malta** o **mga Kabalyero kan Malta**, iyo sarong Katolikong relihiyosong orden na laiko, segun sa tradisyon na militar, galante, asin marangal. 

Maski na mayo ining teritoryo, an order iyo sarong soberanong entidad kan internasyonal na batas, nagtatamasa nin permanenteng katindugan bilang tagamasid sa mga Nagkakasararong Nasyon, asin nagmamantinir kan mga diplomatikong ugnayan sa kadakul na nasyon.

## Toltolan
Kuwaw ni Atenea

Sa mitolohiyang Griego, an sarong sadit na kuwaw (Athene noctua) na tradisyonal na nagrerepresentar o kaibahan ni Atenea, an birhen na diosa nin kadonongan, o Minerva, an saiyang incarsion sa mitolohiyang Romano. Huli sa siring na pag-iriba, an gamgam na parating inaapod na "**kuwaw ni Atenea**" o an "**kuwaw ni Minerva**" - nagamit na simbolo nin kaaraman asin kadunungan sa bilog na kinaban sa Solnopan.

## Toltolan
Pirok

An **pirok** (Ingles: *eyelash*) iyo sarong klase nin buhok na nagtutubo sa puro kan talukap kan satuyang mata. Ini iyo an panagang tumang sa mga saraday na ati, asin kaarog sa whiskers kan mga ikos asin kino, ini iyo sensitibo kapag kinakaptan kung kaya ini an nagtatao nin patanid kapag may bagay (siring kan mga insekto o dust mites) na harani sa mata (na kusa naman na minapikit).

An katagang Griyego para sa pirok iyo an “*blepharo*”, na piggagamit bilang katagang gamot kan mga biyolohikal na termino siring kan *Blephara *o gamu-gamo.
Katoninongan

An **katoninongan** (Ingles: *peace*) iyo an kamugtakan kan pagkakaigwa nin **katrangkilohan** asin **katiwasayan**. Ini an kamugtakan sa panahon na mayong ribok, iwal, pagsuruhayan, pagdiringkilan, o gera. ****

Sa lawig nin historya, mga lider hinihimo an mga pangkatoninongan na lakdang asin diplomasya ngani  magkaigwa nin pugol sa paghihiro nin komunidad na ini magbunga nin katuninongan rehiyonal asin pag'uswag ekonomiko. Mga iba-ibang porma nin tratado sa pag'ultan nin mga nasyon ginigiribo tangarig maseguro an katoninongan. An siring na mga lakdang minaresulta sa pag-ina nin diringkilan o siriplingan, pasiring sa mas marambong na relasyon sa negosyo na minabunga nin pagrahay kan mga ekonomiya nin mga nasyon.

## Toltolan
Viktor Hartmann

Si **Viktor Alexandrovich Hartmann** (Russian: Ви́ктор Алекса́ндрович Га́ртман; 5 Mayo 1834, Saint Petersburg – 4 Agosto 1873, Kireyevo haraning Mosku) sarong Rusong arkitekto asin pintor. Siya kaiba sa grupong Abramtsevo, na an kuleksyon kaini binarakal asin sinaray poon kan 1870 ni Savva Mamontov, asin  kan inapod na Russian Revival.

## Galeriya

File:Hartmann_Naval_Pavilion.jpg|Design for the Naval department of Russia's pavilion at the Vienna World Fair of 1873
File:Hartmann Chicks sketch for Trilby ballet.jpg|Sketch for the ballet *[[Trilby (ballet)|Trilby]]*
File:The Rich Jew.jpg|The Rich Jew
File:The Poor Jew.jpg|The Poor Jew
File:Hartmann_Paris_Catacombs.jpg|The Paris Catacombs
File:Hartmann -- Plan for a City Gate.jpg|Plan for a City Gate in Kiev
File:Wiki Leontyevsky 7 by Hartmann.jpg|Extant Savva Mamontov printshop, Leontyevsky Lane, Moscow


## Hilnga man

* Lista nin mga Rusong artista

## Mga panluwas na takod
*Reproductions of Viktor Hartmann's pictures
*  More reproductions of Viktor Hartmann's pictures
Nikolay Bogdanov-Belsky

Si **Nikolay Petrovich Bogdanov-Belsky** (; 1868–1945) sarong Rusong pintor. 

## Buhay
Si Bogdanov-Belsky namundag sa baryo nin Shitiki sa Smolensk Governorate kan 1868. Nag'adal siya nin arte sa Semyon Rachinsky fine art school, asin icon-painting sa Troitse-Sergiyeva Lavra kan 1883, modernong pagpinta sa Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture kan 1884 sundo 1889, asin man sa Imperial Academy of Arts sa St.&nbsp;Petersburg poon 1894 abot 1895. Siya nagtrabaho asin nag'adal sa iba pa man na mga pribadong studio sa Paris kan mga 1890.

Si Bogdanov-Belsky aktibo sa St.&nbsp;Petersburg. Makalihis an 1921, siya nagtrabaho na sana sa Riga, Latvia. Siya nagin myembro kan magkapirang mga prominenteng kasararoan arog kan Peredvizhniki poon 1895, asin sa Arkhip Kuindzhi Society poon 1909 (kun saen siya kagtugdas na myembro asin pamayo poon 1913 abot 1918).

Si Bogdanov-Belsky nagpipinta kadaklan mga inaapod na genre paintings, orog na kan mga aki nin mga pobre, mga portrait, asin mga impresyonistikong mga ta'nawon. Siya nagin akademiko kan 1903. Aktibo siyang myembro kan Academy of Arts kan 1914. Sinasabing Realist art daa dai pig'uuyonan kan Unyon Sobyet kaya siya naghubo' sa Riga kan 1921. Resulta kan Pagsasakop kan mga Estadong Baltik kan Sobyet, si Bogdanov-Belsky nagbalyo sa Berlin. Siya nabawian-buhay kan Pebrero 19, 1945 huli kan mga pagbobomba kan Pwersa Alyado. Siya ilinubong sa Berlin-Tegel Russian Orthodox Cemetery.

Siya kaapil man sa Rusong Fraternitas Arctica sa Riga.

## Mga piling pinta

File:BogdanovBelsky NikolayYusupov.jpg|Nikolay Felixovich Yusupov, 1911
File:Reading a letter (Bogdanov-Bogdanov-Belsky).jpeg|Nagbabasang surat, 1892
File:BogdanovBelsky UstnySchet.jpg|Mental Aritmetik, sa Rachinsky School, 1895
File:Voskresnoye_chteniye_v_selskoy_shkole.jpg|Pagbasa sa Domingo sa sarong eskwelahan sa baryo, 1895
File:1897 Bogdanov-Belsky At School Doors.jpg|Sa tangkaan nin eskwelahan, 1897


## Hilnga man
* Lista kan mga Rusong artista

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*ArtFira
Patanid na Miranda

Sa Estados Unidos, an **patanid na Miranda** (Ingles: *Miranda warning*) iyo sarong klase nin pagreparo na kinaugalean kan pulis sa mga pigdudahan na kriminal gamit sa pag'aresto kan pulis (o sa sarong pag-uusisa nin custodial) na pig'aayog sainda kan diretso ninda na magsilensyo asin, garo man sana proteksyon sa pag-alaman sa sadiri; an boot sabihon, an deretso ninda na magsayumang simbagon an mga hapot o magtao nin impormasyon sa pagpaotob nin ley o iba pang opisyal. An mga deretsong ini parateng inaapod na mga diretso ni Miranda. An katuyohan kan siring na notipikasyon iyo na maingatan an pagkaadmistibo kan saindang mga sinabi durante kan pag-usisa sa criminal proceedings.

An katagang ginamit sa sarong patanid na Miranda kinua sa kaso kan Korte Suprema kan Estados Unidos kan 1966 na Miranda v.  Arizona. An espesipikong tataramon na ginagamit sa patanid iyo nagkakalaenlaen sa pag-ultanan nin mga hurisdiksyon, alagad an patanid ibinibilang na igo sagkod na tamang ihayag an mga diretso kan akusado kaya aram na kan siisay man na paratangis kan akusado, boluntad, asin madonong. Halimbawa, an patanid puedeng sabihon nin arog kaini:

An patanid na Miranda iyo kabtang nin sarong prebensiidong reglamento kriminal na hinahagad sa ley na itao an proteksion sa indibiduwal na nakabilanggo asin napapairarom sa direktang paghapot o sa pagpunsionar kaiyan na katimbang kan pagbalga sa saindang Deretsong Ikalimang Amendment tumang sa puersahan na pag-ako sa sadiri. Sa Miranda v. Arizona, an Korte Suprema naniwala na an pag - admitir nin sarong matibayon na pahayag paagi sa pinagdududahan na dai aram an mga deretsong ini naglalapas sa Ikalimang Amendment asin sa Ikaanom na Amendment na deretsong magtao nin hatol, sa paagi kan pagbugtak nin mga deretsong ini sa estado nin ley. Na kun sain, en kaso an  mga opisyal na nagpapaotob nin ley nagsayuma na mag-oprisir nin Patanid na Miranda sa sarong indibidwal sa saindang kostudiya, mapupwede nindang haputon an tawong iyan asin maghiro segun sa kaaraman na nakua, alagad dai mapupwedeng gamiton an mga pahayag kan tawong iyan bilang ebidensya tumang sainda sa pagbalong kriminal.

Kan Hunyo 23, 2022, an Korte Suprema kan Estados Unidos nagboto nin anom sagkod tolo sa desisyon na si Vega v. Tekoh na an mga pulis dai mapupwedeng ikaso huli sa dai pagtao nin patanid na Miranda.

## Toltolan
Magurang

An **magurang** (Ingles: *parent*) iyo sarong ina o ama;  na nababanhi o nangangaki nin sarong supling asin/o nagpapadakula kaini. Manlainlain an ginagampanan kan mga magurang sa bilog na pamilya, urog na sa komplikadong kultura kan mga tawo.
Klasikong elemento

An **mga klasikong elemento** (Ingles: *classical elements*) iyo parateng nanonongod sa tubig, daga, kalayo, duros, asin (kan huri) eter, na iprinoponer na ipaliwanag an naturalesa asin pagkakomplikado kan gabos na bagay kun manongod sa mas simpleng mga bagay. An suanoy na mga kultura sa Grecia, Tibet, asin India igwa nin kaagid na mga listahan, na kun beses inaapod sa lokal na mga lenguahe na "doros" na "wind" asin an ikalimang elemento bilang "void".

An laen - laen na kulturang ini asin minsan an indibiduwal na mga pilosopo igwa nin dakol na manlaenlaen na paliwanag mapadapit sa saindang mga kualidad asin kun pano sinda konektado sa naheheling na mga pangyayari saka sa kosmolohiya.

Kun beses an mga teoriyang ini pano nin mitolohiya asin isinasatawo bilang mga dios.   Kaiba sa nagkapira sa mga interpretasyon na ini an atomismo (an ideya nin saditon, dai masabotan na mga kabtang nin bagay), alagad an iba pang interpretasyon ibinilang an mga elemento na dai kayang bangaon sa sadit na mga pidaso na dai nagbabago an naturalesa kaiyan.

Mantang mas pilosopiko an klasipikasyon kan materyal na kinaban sa suanoy na India, an Helenistikong Egipto, asin suanoy na Grecia dapit sa Duros, Daga, Kalayo asin Tubig, durante kan Islamikong Bulawan na Edad Medieval na tahaw nin mga sientista sa sirangan naggamit nin praktikal, eksperimental na obserbasyon tanganing iklasipikar an materyales. Sa Europa, an suanoy na Griegong konsepto, na inimahinar ni Empedocles, nag - ebolusyon sa sistema ni Aristotle, na medyo nag - ebolb nin dikit pasiring sa Sistemang Midibal, na sa kaenot - enote sa Europa nagin eksperto sa pag - eksperimento kan 1600, durante kan Siyentipikong Rebolusyon.

Dai sinusuportaran kan modernong siyensya an mga klasikong elemento bilang materyal na basehan kan pisikal na kinaban.  An teoriyang Atomiko pigbibilang an mga atomo sa labing sanggatos na kemikal na elemento arog baga nin oksiheno, bakal, asin merkuryo.  An mga elementong ini minabilog nin chemical compunds asin mixtures, asin sa irarom nin laen - laen na temperatura asin presyon, an mga bagay na ini puedeng akoon an laen - laen na estado nin bagay. An pinakanaoobserbaran na mga estado nin solido, likido, gas, asin plasma igwa nin dakol na atributo na kapareho an mga enerhiya, asin bakong huli sa pagkaigwa nin sarong klase nin atomo o sarong klase nin sustansia.

## Toltolan
Simbahan kan Inglatera

An **Simbahan kan Inglatera** (Ingles: *Church of England*) iyo an opisyal na tinugdas na simbahan na Kristiyano sa Inglatera, asin an inang simbahan kan pangkinaban na Anglikanong Komunyon.

## Toltolan
Daga

An **daga** (Ingles: *soil*) iyo sarong pangkagabsan na kataga para sa materyal na nasa ibabaw kan kinaban, nagsusuporta sa pagrambong kan mga tinanom asin nagsisirbing estaran para sa buhay kan mga hayop gikan sa pinakasaraday na mga mikroorganismo sagkod sa saraday na hayop.

Mahalaga an daga sa gabos na buhay sa mundo huli ta pigsusuportaran kaini an pagrambong kan mga tinanom na nagtatao nin kakanon asin oksihena asin hinihigop an carbon dioxide.

## Mga panluwas na takod

*Halipot na bidyo na nagpapaliwanag sa mga basehang konsepto manungod sa daga
*The Soil Water Compendium (soil water content sensors explained)
*Global Soil Partnership
*FAO Soils Portal
*World Reference Base for Soil Resources
*ISRIC – World Soil Information (ICSU World Data Centre for Soils)
Daga (klasikong elemento)

An **daga** iyo saro sa apat na klasikong elemento kan lumang pilosopiyang Griyego asin siyensya. Parating kinakabit ini sa mga katangian kan pagiging praktikal, kakalmaduhan asin materyalismo. Pigkakabit ini sa pisikal asin senswal na aspeto kan buhay. Sa nagkapirang mga sistema, saro ini sa apat na elemento. An iba pang klasikong elemento iyo an duros, kalayo, asin tubig.

Sa tradisyon na Europeo, minungkahi ni Empedocles kan Acragas   an apat na *archai* na kun sain pigsasabot an kosmos: *kalayo*, *duros*, *tubig*, asin *daga*. Nagtutubod si Plato (427–347 BCE) na mga pormang heometriko an mga elemento (an mga solidong platoniko) asin itinalaga niya an kubo o *cube* sa elemento kan *daga* sa diyalogo niyang *Timaeus*. Nagtutubod si Aristotle (384–322 BCE) na pinakamagabat na elemento an *daga*, asin iminungkahi kan saiyang teoriyang *Likas na lugar* an anuman na sangkap na *may daga*, ay mapupwedeng bumagsak nin marikas, diretso paibaba, pasiring sa tahaw kan *kosmos*.

Dugang pa ni Aristotle, sa alkimiya, pigtutubudan na pangenot na mamara an daga, asin panduwa na malipot. Lapwas mga klasiko kaining katangian, naiuugnay an sustansiyang kimikal na asin sa daga asin an simbolong alkimikal kaini iyo an sarong tatsulok na nagtuturo paibaba, na nababangang linya pahalang.

## Toltolan
Bartolommeo Berrecci

Si **Bartolomeo Berrecci** (1480 Pontassieve, Italya - 1537 Kraków, Polonya) sarong Italyano Renasimyentong arkitekto na haros an saiyang karera pigpraktis niya sa Polonya.

## Mga adal asin karera sa Polonya

Siya nakanood nin arkitektura sa Florence, enot sa pagpeyon sa saiyang ama na saro man na arkitekto. Siya posible pigtukdoan ni Andrea Ferrucci, an amigo kan saiyang ama na saro man Florentinong arkitekto. Siya naghubo' sa Polonya kan 1516 sa pag'agda kan obispo Jan Łaski na magsalo kan trabaho sa pagpakarhay asin pagsulit kan Wawel Royal Castle sa Kraków pakagadan ni Francesco Fiorentino, na katuwang ni Benedykt na taga- Sandomierz. An kastilyo nasulo kan 1499, asin an pagpakarhay pagsulit kaini nakontrata ni Sigismund I nin Polonya. Siya man an nagkua na kan talyer ni Florentino na kairiba niya mga artista sinda Bernardino di Gianotis, Giovanni Cini haleng Siena, Mikołaj Castiglione, asin lima pang myembro kan pamilya Soli.

Siya nagtrabaho sa Kraków, Niepołomice, Poznań, Tarnów asin man posible sa Vilnius kun saen an  Palasyo Royal nin Lithuania hinirahay. Siya nagin mayamanon sa Polonya, na may rogaring na mga harong sa Kraków asin natad na ladrilyo. Siya ginadan nin saro man na nauuring artistang Italyano kan 1537 sa Kraków. Siya nakalubong sa Corpus Christi Basilica sa Kazimierz, Kraków.

## Pamana

An pinakaimportanteng trabaho ni Berrecci iyo an kapilya nin mga Jagiellonian, an Kapilya Sigismund para sa Hadeng si Sigismund I an Gurang sa Wawel (1517–1533) sa may Kraków; ini konsideradong pinakamagayon na arkitekturang Renasimyentong Italyano sa luwas kan Italya. Mga pirang taon pa, si Santi Gucci nagtugdok nin pantyong para sa Hadeng si Sigismund II Augustus asin Reyna Anna Jagiellon (an aking lalaki asin babae ni  Sigismund I) sa laog kan kapilya. An pagkagadan ni Berrecci kan 1537 resulta kan impeksyon kawsa kan sarong aksidente sa pagtrabaho sa lulubngan ni Piotr Tomicki.

An ibang trabaho niya kabarali pa an:
* paghirahay kan Wawel kastilyo royal
* pagsu'yab sa Kastilyo Niepołomice
* baldachin para sa lulubngan ni Władysław II Jagiełło
* lulubngan kan mga obispo na sinda Jan Konarski (nagadan 1525) asin Piotr Tomicki (nagadan 1535) sa Katedral Wawel
* lulubngan ni Barbara Tarnowska asin mga lulubngan kan tolong Jans sa Katedral sa Tarnów.

Siya saro sa karakter sa bantogan na pinta ni Jan Matejko, *[[Prussian Homage (painting)|Prussian Homage]]*.

## Mga panluwas na takod
* Polish
* sylwetka Polish

## Toltolan
Tubig (klasikong elemento)

An **tubig** saro sa klasikong mga elemento sa suanoy na pilosopiyang Griego kaiba an Duros, Daga asin Kalayo. Sa kontemporaryong mga esoteric na tradisyon, parati ining may kinaaraman sa kwalidad nin emosyon asin intuition.

An tubig iyo saro sa dakul na *archai* na pigpropose kan mga Pre-sokratiko, kun sain an kadaklan binalo na inaan an gabos na bagay na magin single substance. Alagad, si Empedocles kan Acragas (c. 495 – c. 435 BC) pinili an apat na archai para sa saiyang apat na gamot: duros, kalayo, tubig asin daga. An Empedocles roots nagin an apat na klasikong elemento kan pilosopiyang Griyego. Kinua ni Plato (427–347 BC) an apat na elemento ni Empedocles. Sa Timaeus, an saiyang mayor na cosmological dialogue, an Platonic solid associated sa tubig iyo an icosahedron kun sain binilog gikan sa duwampulong equilateral triangles. Ginibo kaini an tubig na igwang pinakadakulang gilid, kun sain tinuring ni Plato bilang husto huli ta an tubig nagbubulos sa kamot nin sarong tawo kapag an tubig pinurot na garo baga idto gibo sa saraday na bola.

## Toltolan
Ivan Bogdanov (pintor)

Si **Ivan Petrovich Bogdanov** (; 17 Agosto 1855 – 25 Desyembre 1932) sarong Rusong pintor.

## Biograpiya
Si Ivan Petrovich Bogdanov namundag sa Mosku kan 1855. An saiyang ama sarong sastre.

Poon 1878 abot 1889 siya nag'adal sa Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture.

Si Bogdanov nagadan kan 1932 sa Mosku.

## Galeriya

Bogdanov 001.jpg|*For the calculation* (1890)
Bogdanov 002.jpg|*Beginner* (1893)


## Toltolan
Duros (klasikong elemento)

An **duros** iyo saro sa apat na klasikong elemento kaiba an tubig, daga asin kalayo sa suanoy na pilosopiyang Griyego asin sa alkimiya sa Solnopan.

Segun kay Plato, an duros igwang kinaaraman sa octahedron; an duros iyo pigkokonsiderar na parehong mainit asin basa. An mga suanoy na Griyego guminamit nin duwang kataga para sa duros: *aer* na an buot sabihon iyo an madiklom na ibabang atmospera, asin *[[aether (mythology)|aether]]* na an buot sabihon iyo an maliwanag na itaas na atmospera sa ibabaw kan mga panganoron. Si Plato, minsan nagsurat na "*So it is with air: there is the brightest variety which we call aether, the muddiest which we call mist and darkness, and other kinds for which we have no name...*." Kaiba sa mga suanoy na Griyegong Pre-Sokratikong mga pilosopo, si Anaximenes (tahaw nin ika-6 na siglo BCE) pigpangaran an duros bilang an *[[arche]]*. An parehong pagtubod pigsugpon kan ibang suanoy na ginunoan ki Diogenes Apolloniates (patapos na ika-5 na siglo BCE), na siya man an nagsugpon kan duros sa kadunongan asin kalag (*psyche*), alagad an ibang ginunoan nagsasabi na an saiyang *arche* iyo an substance sa pag-oltanan kan duros asin kalayo. Si Aristophanes inarog-arog an siring na katukdoan sa saiyang dulang *[[The Clouds]]* sa paagi kan pagbugtak kan pangadyion sa duros sa ngimot ni Socrates.

## Toltolan
Katoy

An **katoy** (Ingles: *liver*) iyo sarong mahalagang organo na mahihilingbsa mga vertebrate asin iba pang mga hayop. Kadakul ining trabaho sa mga hayop siring kan detoksipikasyon, sintesis kan protina, asin pagbilog kan mga biokimikal na gamit sa panunaw.

An katoy iyo may mahalagang trabaho sa metabolismo asin may dakul na piggigibo sa hawak siring kan pag-imbak nin glycogen, pagraot nin mga pulang selula kan dugo, sintesis kan protinang plasma, asin detoksipikasyon. An katoy man an pinakadakulang glandula sa hawak kan tawo. Nasa baba ini kan diaphragm sa rehiyon na thoracic kan tulak. Naggigibo man ini nin bile, sarong kompawnd na alkaline na nagtatabang sa panunaw sa paagi kan emulsipikasyon kan mga lipido. Trabaho man kaini an paggibo asin pagpakarhay kan mga haralangkaw na bolyum kan ganting biokimikal na nagagamit kan mga spesilisadong tissue.

An mga terminong medikal na piggagamit sa katoy iyo parating nagpupuon sa *hepato-* o *hepatic gikan* sa Griyegong kataga para sa katoy, *hēpar* (ήπαρ).

## Toltolan
Jan Krzysztof Damel

Si **Jan Krzysztof Damel**, midbid man komo **Jonas Damelis** asin **Johann Damehl** sa ibang mga lenggwahe (1780 &ndash; 30 August 1840) sarong Polakong artistang  neoklasisista sa panahon nin Partitions, asin kairiba sa School of Art sa Vilnius University (modernong Lithuania).

## Buhay

Namundag sa Mitau, Duchy nin Courland asin Semigallia (ngonyan Jelgava, Latvia, 1918 paghirang pangaran), si Damel (Damelis) nag'adal nin arte sa Vilna University sa pagmato ni Jan Rustem asin ni Franciszek Smuglewicz, na siya nagkamit nin degree kan 1809. Siya nag'estar sa Vilnius (Wilno) sagkod sa paryodo na siya itinapok sa Siberia kan 1820. Kan siya pabutsan na, siya nag'estar sa St. Petersburg asin sa Minsk. Siya konsideradong saro sa prominenteng historikal na artista sa genre'ng neoklasisista na nagtatrabaho sa presenteng Belarus.

An mga trabaho niya kabarali mga pintang manongod sa mga panyaring historiko (an Kościuszko Uprising, hokbo ni Napoleon sa Vilnius, an pagkagadan ni Ulrich von Jungingen durante sa Batalya nin Grunwald, asin an Batalya nin Vienna), mga retrato, drowing, asin komposisyon relihiyoso. Sa mga lataw na estudyante niya iyo si Michał Kulesza.
## Galeriya

File:Battle of Vienna 1683.PNG|Batalya nin vienna
File:Jan Krzysztof Damel - Self-portrait - MP 4218 - National Museum in Warsaw.jpg|Sadiring retrato ni Damel
File:Св. Канстанцыя. Ян Дамель. Каля 1825 г..jpg|Babaeng may kapot krus
File:Tadevuš Kaściuška. Тадэвуш Касьцюшка (J. Damiel, XIX) (2).jpg|Retrato ni Tadevuš Kaściuška 
File:Jan Krzysztof Damel - Retreat of Napoleon's army - MP 2118 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|Pag'atras kan Hokbo ni Napoleon


## Nota

## Toltolan
*  VILNIAUS KLASICIZMO DAILININKAI. (VILNIUS CLASSICISM) Lietuvos dailės muziejus, 2000 (Association of Lithuanian Museums). Retrieved 2016-12-24 via archived copy.
Pagsupsop sa putoy

An **pagsupsop sa putoy** (Ingles: *fellatio*, slang: *blowjob*) iyo an klase nin pagkitoan kun saen pigbubugtak asin pigsasalpak sa laog kan ngimot kan kadurog an putoy kan lalaki.

## Gawi
### Deep-throating

An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong la'tog na buto sa saiyang nguso asin halonan. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 pornograpikong pelikula na ''Deep Throat''. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol. Para sa deep-throating, an putoy dapat na halaba tanganing maabot an likod kan halonan kan *giver*.

An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan.

## Toltolan
Pagdila sa putay

An **pagdila** **sa putay** (Ingles: *cunnilingus*, gikan sa bulgar na katagang Latin na *[[cunnus]]* na may kahulugan na bulba asin sa katagang Latin *[[lingua]]* o dila; *shrimping* o "paghihipon") iyo sarong klase nin pagkikitoan kun sain nakikipagkitoan an tawo mantang ginagamit an ngimot, mga labi, asin dila nganing pukawon o pasiglahon an namamating sekswal kan kadurog na babae. Inaapod man ining **estimulasyon na oral sa klitoris**.

## Toltolan
Kalayo (klasikong elemento)

An **kalayo** iyo saro sa apat na klasikong elemento kaiba an daga, tubig asin duros sa suanoy na Griyegong pilosopiya asin siyensya.  An kalayo ibinibilang na mainit sagkod alang asin, sono ki Plato, asosyado iyan sa tetrahedron.

An kalayo dating karaniwan na asosyado sa kwalidad kan enerhiya, pagigin asertado asin pasyonado. Segun sa sarong mitolohiyang Griyego, si Prometheus nagha'bon nin *kalayo* na gikan sa mga diyos tanganing protehiran an mga tawong dai kayang tabangan an saindang mga sadiri, alagad pinadusahan nin huli sa marhay na gibong ini.

## Toltolan
Oskars Bārs

Si ** Oskars Aleksandrs Johans Bārs ** (17 kctobre 1848, sa Dobele – 9 Enero 1914, sa Riga) sarong Leton na arkitekto.
Siya midbid na gayo sa saiyang trabaho sa Jelgava. Poon 1875 abot 1879 siya nagdesenyo asin iyo an nagpatugdok kan Sinagoga nin Jelgavas kan siyudad.

## Toltolan