open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wanda Maximoff (Marvel Cinematic Universe)

Si **Wanda Django Maximoff**, na midbid man sa saiyang alyas, an **Scarlet Witch**, sarong karakter na pangenot na pigladawan ni Elizabeth Olsen sa Marvel Cinematic Universe (MCU) media franchise na nakabasar sa karakter kan Marvel Comics na may parehong pangaran . Si Wanda enot na pigladawan bilang sarong Sokovian refugee na, kaiba an saiyang kambal na tugang na si Pietro Maximoff / Quicksilver, nagboluntaryo tanganing eksperimentohan ni Hydra . An Mind Stone nagpapakusog kan saiyang natural na mga kakayahan sa telekinetiko asin pagmaniobra nin enerhiya, na kan huri namidbid bilang Chaos magic .  Si Wanda sa primero nakipaglaban sa mga Avengers alagad kan huri nag-iba sainda tanganing daogon si Ultron, na nagin saro sa saindang pinakamakapangyarihan na miyembro. 

Si Wanda nagkaigwa nin romantikong relasyon ki Vision sagkod sa saiyang kagadanan sa iriwal ki Thanos . Pagkatapos na siya maibalik sa buhay, si Wanda nagin bakong estable an isip asin ginamit an saiyang mga kakayahan tanganing ma-trap an bilog na banwaan nin Westview sa sarong falsong realidad kan saiyang paglalang. Ini an nagbugtak saiya sa iriwal sa SWORD asin Agatha Harkness, na sa kahurihurihi nagdara saiya na ipahiling an saiyang suanoy na ihinula na pagkatawo bilang an **Scarlet Witch** .  Pagkatapos na habo-habo na butasan si Westview, pig-absorb niya an mga kakayahan ni Agatha. Siya man an nagsasadiri kan *[[Darkhold (Marvel Cinematic Universe)|Darkhold]]*, na kan huri ginamit niya tanganing hanapon an mga alternatibong bersyon kan saiyang mga aki, si Billy asin Tommy Maximoff, na dati niyang ginibo sa Westview. Naraot kan impluwensya kaini, nagprobar siyang gadanon an tin-edyer na si America Chavez tanganing kuanon an saiyang mga kakayahan sa pagbiyahe sa multiverse, na may katuyuhan na salidahan an sarong alternatibong bersyon kan saiyang sadiri tanganing mamuhay kaiba an saiyang mga aki asin ibugtak siya sa iriwal sa dating kaalyado na si Stephen Strange . Huling igwa kan saiyang katimbang na Earth-838, ginadan ni Wanda an Illuminati alagad naatubang siya kan realidad na iyan na si Billy asin Tommy. Huli sa pagkakasala, pigbagsak niya an Mount Wundagore sa saiyang sadiri, na rinaot an gabos na kopya kan *Darkhold* sa bilog na multiverse kaiba niya.

Si Wanda nagin sarong sentral na karakter sa laog kan MCU, na nagluwas sa anom na pelikula as of 2024  . Igwa man siyang pangenot na papel sa miniseries *[[WandaVision|na WandaVision]]* (2021). An mga alternatibong bersyon ni Wanda gikan sa alternatibong mga uniberso minalataw sa animated series *[[What If...? (TV series)|na What If...?]]* (2021, 2023), *[[Marvel Zombies (miniseries)|Marvel Zombies]]* (2025), sa pelikula na *[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]* (2022), asin sa *[[TVA]]* (2024-25) na serye nin komiks: "Zombie Wanda", "Wanda-Merlin", "Wanda-838", asin an bagong "MCU Wanda variant". An pagladawan ni Olsen sa karakter naresibe na marhay, asin nakakua siya nin nagkapirang mga pag-omaw para sa saiyang pagganap, orog na an saiyang nominasyon para sa sarong Primetime Emmy Award kan 2021, asin sarong Golden Globe Award kan 2022. 

## References

# 
# 
# 
#
Our Lady of La Porteria Academy

Pinunan an operasyon kan  Our Lady of La Porteria Academy o OLPA (Casa Isabelina Learning Center) kan Hunyo 6, 2003 sa Brgy. Sta. Isabel, Calabanga, Camarines Sur asin nagbukas nin klase sa nursery, kindergarden asin preparatory na may total na naka-enroll  na  87 na aki na pinadalagan kan 4 na paratukdo asin talong personel. Pigmukna an eskwelahan na igwang paglaom na matugunan an pangangipo kan kalidad na edukasyon kan banwaan kan Calabanga asin kan mga banwaan na nakapalibot digdi.

Nagdagdag nin grade level an OPLA kan sunod na taon nin kralasehan, 2004-2005, pigpunan an klase para sa grade 1 asin grade 2. Kan taon 2005-2006, piglipat an eskwelahan sa San Antonio Pob., Calabanga, Camarines Sur asin pigdagdag an grade 3 asin grade 4. Nakumpleto an grade level kan 2006-2007 kan pigdagdag an grade 5 asin grade 6.

Pigtawankan gobyerno an operasyon kan High School  kan OLPA kan 2010-2011 asin portal na inapod na  Our Lady of La Porteria Academy. Piggibo an pink-enot na graduation kan high school kan March 29, 2011, na may 44 graduates.
Jane Foster (Marvel Cinematic Universe)

**Si Jane Foster** sarong fictional na karakter sa pelikula asin telebisyon na prangkisa na Marvel Cinematic Universe (MCU) na pigladawan ni Natalie Portman, base sa karakter na may parehong pangaran gikan sa Marvel Comics na ginibo ni Stan Lee, Larry Lieber, asin Jack Kirby .

Si Foster nagluwas sa *[[Thor (film)|Thor]]* (2011), **' (2013), asin **' (2022), kun saen siya nagin an **Mighty Thor** . An mga alternatibong bersyon ni Foster nagluwas sa ** (2019) asin sa animated na serye sa telebisyon *[[What If...? (TV series)|na What If...?]]* (2021).

Dawa ngani an performance ni Portman pig-omaw, an karakter nakaresibe nin magkakalaen na pag-ako gikan sa enot na duwang pelikula *ni Thor*, dawa ngani an saiyang pagladawan sa *Thor: Love and Thunder* bilang an Mighty Thor mas naresibe asin pigkokonsiderar kan kadaklan na saro sa mga tampok kan pelikula.

## Konsepto asin pagmukna
An karakter sa komiks, si Jane Foster, enot na nagluwas sa *[[Journey into Mystery]]* #84 (Setyembre 1962), asin ginibo kan paraplano na si Stan Lee, parasurat na si Larry Lieber asin parasurat nin lapis na si Jack Kirby . Pinangaranan na "Jane Nelson" sa saiyang enot na duwang pagluwas, siya padagos na nagluwas bilang an interes sa pagkamoot ni Dr. Donald Blake, an sekretong pagkatawo kan Norse na diyos na superhero na si Thor, sa haros gabos na isyu sagkod sa #136 (Enero 1967) kan titulo, na kan panahon na idto pigbago an pangaran *na Thor* . 

Si Natalie Portman an pinili bilang Foster kan Hulyo 2009.  Kan hinapot kun tano ta kinua niya an papel para ki *Thor*, si Portman nagsimbag, "Naisip ko na garo baga ini sarong kakaibang ideya huli ta si Kenneth Branagh an nagdidirehir kaini, kaya ako garo sana, 'An paggibo ni Kenneth Branagh ki *Thor* super-kakaiba, kaipuhan kong gibohon ini. '   Kan Oktubre 13, 2011, kinumpirmar ni Marvel na si Portman mabalik sa star sa Portman *Thor: An Madiklom na Kinaban* .  An saiyang papel bilang karakter sa *Thor: Love and Thunder* nakumpirma kan Hulyo 2019, siring man an sarong istorya kabali an saiyang pagigin karakter na Mighty Thor .  

## References

# "Jane Foster". Grand Comics Database.
# 
# 
# 
# 
#
Agatha Harkness (Marvel Cinematic Universe)

**Si Agatha Harkness** sarong karakter na pigladawan ni Kathryn Hahn sa Marvel Cinematic Universe (MCU) media franchise na nakabasar sa karakter kan Marvel Comics na may parehong pangaran . Si Harkness ilinaladawan bilang sarong makapangyarihan na bruha na haloy nang naggigibo nin madiklom na mahika . Pagkatapos na gadanon an saiyang orihinal na coven asin dai nakalikay sa kagadanan kan saiyang aking si Nicholas Scratch, si Harkness nag'ubos nin mga siglo bilang sarong conwoman, na ginagamit an " The Ballad of the Witches' Road " tanganing makaakit nin mga mapagtubod na mga bruha asin mag-agaw kan saindang mga kapangyarihan.

Sa pinakahuring panahon, si Harkness naglaog sa anomalya kan Westview asin isinuksok an saiyang sadiri sa buhay ni Wanda Maximoff sa paglaom na mabuyagyag an misteryo kan saiyang mga kakayahan na mag-iba kan realidad. Kan an saiyang mga intensyon nabuyagyag, si Harkness nakipaglaban ki Maximoff asin na-trap sa sarong spell na minalampas sa saiyang pagkatawo. Nag-istar siya nin tolong taon sa Westview na nagtutugtog kan papel nin sarong daing peligro, masiram na kataed, sagkod na si Billy Maximoff nawara siya sa anting-anting. Sa Salem Seven asin an saiyang dating namomotan na si Kagadanan na naghahabol saiya, si Harkness nagbilog nin sarong grupo nin mga maribok na bruha asin naglakaw sa Witches' Road sa paghanap nin kapangyarihan. Huling nakaligtas sa mga pagbalo sa Dalan, si Harkness asin Billy Maximoff naatubang an Kagadanan sa laban, na si Harkness nagsakripisyo kan saiyang sadiri tanganing iligtas an buhay ni Maximoff. Nagbalik siya bilang sarong multo tanganing giyahan si Maximoff sa saiyang paghanap kan saiyang kambal na tugang na si Tommy .

An karakter nagdebut sa 2021 Disney+ miniseries *[[WandaVision|na WandaVision]]*, asin poon kaidto nagluwas na sa spinoff kaini, *[[Agatha All Along (miniseries)|Agatha All Along]]* (2024). An alternatibong bersyon ni Agatha Harkness nagluwas sa ikatolong season kan animated series *[[What If...? (TV series)|na What If...?]]* (2024). An paglaladawan ni Hahn sa karakter nakaresibe nin mga pag-omaw kan mga kritiko. Nakakua siya nin nagkapirang mga pag-omaw para sa saiyang pagganap, orog na an saiyang nominasyon para sa sarong Primetime Emmy Award kan 2021 asin sarong Golden Globe Award kan 2024

## References

# Lapin-Bertone, Joshua (January 25, 2023)
# Witiw, John (January 31, 2021)
# Harn, Darby (May 8, 2022)
Echo (Marvel Comics)

**Si Echo** ( **Maya Lopez** ) sarong karakter na minalataw sa mga komiks na Amerikano na ipinublikar kan Marvel Comics . Ginibo ni David Mack asin Joe Quesada, an karakter enot na nagluwas sa *[[Daredevil (Marvel Comics series)|Daredevil]]* #9 (Disyembre 1999).  Si Lopez sarong babaeng Cheyenne, asin an pinaghalian na ini bilang sarong katutubong karakter iyo an nagpapaaram kan kadaklan kan saiyang mga arko asin istorya.  Siya man kabanga-Mehikano-Amerikano.  An saiyang Echo guise igwa nin puting marka nin kamot na nakatahob sa parte kan saiyang lalawgon.  Saro siya sa mga pirang bungog na karakter sa komiks.  Inadaptar man niya an **[[Ronin (Marvel Comics)|Ronin]]** codename asin sarong host kan Phoenix Force . 

Si Maya Lopez an inampon na aking babae kan superkontrabida na si Kingpin .  Siya man an sarong pansuportang karakter kan superhero na si Matt Murdock / Daredevil .  An karakter nagin miyembro kan mga Avengers asin kan mga New Avengers sa manlaen-laen na punto kan saiyang kasaysayan. 

Si Alaqua Cox nagladawan ki Maya Lopez sa Disney+ / Marvel Cinematic Universe, na nagdebut sa serye sa telebisyon *[[Hawkeye (miniseries)|na Hawkeye]]* (2021), asin nagbida sa saiyang sadiring spin-off series na *[[Echo (miniseries)|Echo]]* (2024).

## Pag-uswag

### Konsepto asin pagmukna
An parasurat na si David Mack nagmukna ki Maya Lopez tanganing mag-mirror ki Daredevil, na nagsasabi, "An Daredevil nag-dedecipher kan kadaklan kan saiyang kinaban gikan sa tanog imbes na sa paghiling. Si Echo nagdakula na mayong access o pakasabot sa "madadangog na kinaban" na ini asin kun kaya nakanuod na mag-decipher kan gabos na biswal na mga senyales kan kinaban bilang sarong tataramon na saiyang pinagsararo sa paagi nin sarong matarom na pagmidbid nin pattern."  Naimpluwensiyahan siya kan saiyang tiyo na Cherokee na nag-istorya saiya nin mga istoryang Katutubo kan siya aki pa tanganing mapauswag an karakter.  Si Maya Lopez naggagamit nin American Sign Language tanganing makipag-ulay sa iba. 

## References

# 
# 
# Frederick Luis Aldama, *Latinx Superheroes in Mainstream Comics*, University of Arizona Press, 2017, p. 50.
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
#
Touria Chaoui

**Si Touria Chaoui** ( Arabic : ثريا الشاوي; Disyembre 14, 1936, Fez, Morocco &#x2013; Marso 1, 1956) iyo an pinakaenot na babaeng Morocco asin Maghrebi aviator sa edad na kinse anyos. 

## Amay na Buhay
Si Chaoui namundag kan Disyembre 14, 1936, sa Fez . An saiyang ama, si Abdelwahed Chaoui, sarong avant-garde na peryodista asin direktor nin teatro asin an saiyang ina an pangaran Zina.   Saro siya sa duwang aki, an saiyang tugang na lalaki na si Salah Chaoui sarong bantog na artista na nag-eerok sa Vichy, Pransya.   Kan 1948, an pamilya ni Chaoui nagbalyo hale sa Fez pasiring sa Casablanca tanganing magpoon nin bagong buhay. 

## Karera
An ama ni Chaoui nagpalista saiya sa sarong eskwelahan sa aviation na nakabase sa Tit Mellil, Morocco kan 1950.  An eskwelahan sa aviation itinagama para sa mga pwersa kan Pransia na nagsasakop sa Morocco asin dikit na oportunidad an itinao sa mga katutubong Moroccan, orog na bako sa mga babae . An saiyang pag-enrol pigkontra kan eskwelahan asin kadakol an ginibo tanganing pugulan siya sa pagpartisipar sa programa sa aviation. Nin huli ta mayo nin lehislasyon na nag-uulang saiya na mag-enrol, an eskwelahan nag-aalangan na inako an saiyang aplikasyon sa paglaom na siya madali nang sumuko. 

Sa ibong kaini pagkatapos nin sarong taon nin dedikadong pag-adal asin determinasyon, nakua ni Chaoui an saiyang lisensya sa aviation kan 17 Oktubre 1951, sa edad na 15. Siya an nagin pinakaenot na babaeng piloto na Moroccan asin Maghrebi.  

## Pelikula
Kan 1946, sa edad na trese, si Chaoui nagganap bilang sarong hoben na Leila sa *[[The Seventh Door]]*, sarong pelikula kan direktor na Pranses na si Andre Zwobada na ginibo sa Fez.  

## Assasination
Si Touria Chaoui nagadan kan Marso 1, 1956, sa edad na 19, mantang pighahale an saiyang nguhod na tugang na si Salah hale sa eskwelahan. An saiyang paragadan nabisto bilang si Ahmed Touil, an lider kan sarong sekretong organisasyon na nag-asasinar nin nagkapirang mga personalidad pulitikal kan Morocco.   Siya gilubong sa sementeryo sa Ahl Fas, sa Casablanca.

## Hilingon man

* Mga Babae sa Morocco
* Listahan kan mga enot na babae

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
#
Nicola Scaife

****

Si Nicola Scaife (namundag kan 1984 o 1985) sarong Australianong hot air balloonist .  Duwang beses siyang nanggana sa FAI Women's World Hot Air Balloon Championship, kan 2014 asin 2016. 

**
== **Buhay** ==
**

Si Scaife namundag asin nagdakula sa Albury, New South Wales, Australia.  Kan siya tin-edyer, si Scaife nagrepresentar sa Australia sa marathon kayaking kan siya tin-edyer, alagad napiritan siyang magretiro huli sa injury. Nagbiahe siya sa hot air balloon kaiba an saiyang ina asin nagin interesado sa industriya - nagpoon siyang magtrabaho para sa sarong kompanya nin hot air balloon, sa primero sa mga papel sa administrasyon asin suporta, dangan nagpoon na maglayog kan 2006.  Kan 2007 nakua niya an saiyang pribadong Sertipiko nin Piloto asin kan huri nagbalyo tanganing magin sarong Komersyal na Piloto.

An saiyang enot na kompetisyon sa ballooning event kan 2013 sa Canowindra, New South Wales. Kan 2014 si Scaife nanggana sa pinakaenot na kampeonato kan kinaban kan mga babae sa Leszno, Poland, sa kun ano an saiyang ikaapat na kompetisyon.  Kan Hulyo 2016, mapanggana niyang idinepensa an saiyang titulo sa ika-2 FAI Women's World Hot Air Balloon Championship sa Birstonas, Lithuania .  Kan 2018 si Scaife nanggana nin bronse sa ika-3 FAI Women's World Hot Air Balloon Championship sa Nałęczów, Poland.

Si Scaife asin an saiyang agom nagpapadalagan nin sarong kompanya nin hot air ballooning sa Hunter Valley, New South Wales, Australia. 

**
== Reperensya ==

# 
# 
# 
**
Mitsuko Tottori

Mitsuko Tottori  (鳥取 三津子, Tottori Mitsuko, born 31 December 1964) is a Japanese airline executive.

Siya nginaranan na Representative Director, Presidente asin Chief Executive Officer kan Japan Airlines (JAL) kan Abril 2024,  na nagin pinakaenot na babae na nangenot sa kompanya.   

Nagpoon si Tottori kan saiyang karera bilang sarong flight attendant.   Naglaog siya sa Toa Domestic Airlines (TDA) kan 1985 pagkatapos maggradwar sa Kwassui Women's Junior College .    An TDA (kan huri JAS) pinagsararo sa JAL kan 2001.

Siya an ika-5 sa listahan kan Fortune Most Powerful Women Asia. 

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
#
America Chavez

**Si America Chavez** sarong superhero na nagluluwas sa mga komiks na Amerikano na ipinublikar kan Marvel Comics . Ginibo kan parasurat na si Joe Casey asin kan artista na si Nick Dragotta, an karakter enot na nagluwas sa *Vengeance* #1 (Setyembre 2011).  Si Chavez sarong tomboy na superhero na gikan sa Latin-Amerika .  Siya an nag-asumir kan manto kan **[[Miss America (Marvel Comics)|Miss America]]** gikan sa superheroine na si Madeline Joyce.  Siya man nagin miyembro kan A-Force, an Ultimates, asin an Young Avengers sa manlaen-laen na punto kan saiyang kasaysayan. 

An karakter enot na ilinadawan na naggigikan sa **Utopian Parallel**, sarong dimensyon sa luwas kan panahon asin espasyo. Siya sarong **Starling** kan klase nin **Fuertona**, sarong rasa na alien na tipikal na igwa nin mga supernatural na kakayahan.  An saiyang ginikanan kan huri pig-retcon, na nagbubuyagyag na siya namundag sa Kinaban sa mga siyentipiko na nagpoprobar na paomayan siya sa sarong helang.  An Utopian Parallel tinawan nin bagong kahulugan bilang sarong pasilidad medikal kun saen siya nag-agi nin eksperimento, na sa kahurihurihi nagdara sa pag-uswag kan saiyang mga kapangyarihan.  An pirmang kapangyarihan ni Chavez iyo an pagmukna nin mga portal na korteng bitoon na nagpapangyari saiya na magbiyahe sa espasyo asin panahon .

Si Chavez ilinadawan bilang saro sa pinakabantog asin pinakamakapangyarihan na babaeng bayani kan Marvel, na pigmarkahan bilang an pinakaenot na Latin-Amerikanong LGBT na karakter kan publisher na nagbida sa sarong serye nin komiks bilang an eponymous na karakter . Poon kan saiyang orihinal na introduksiyon sa komiks, an karakter itinampok sa manlaen-laen na iba pang mga produktong lisensyado kan Marvel, kabali an mga video game, animated television series, asin mga paninda. An karakter naggibo kan saiyang live-action debut sa pelikula kan Marvel Cinematic Universe na *[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]* (2022), na pigladawan ni Xochitl Gomez .

## References

# 
# 
#
Nikki Coseteng

Si **Anna Dominique** " **Nikki** " **Marquez-Lim Coseteng** (namundag kan Disyembre 18, 1952) sarong Filipinang aktres asin pulitiko na nagin senador poon 1992 abot 2001, asin bilang representante kan ika-3 distrito kan Quezon City 's 1987 abot 1992.

## '''Amay na buhay'''
Si Coseteng namundag kan Disyembre 18, 1952, an aki ni Emerson T. Coseteng asin Alicia Guanco Marquez-Lim. An saiyang ina pinsan ni John Gokongwei. Para sa saiyang amay na pag-eskwela, nagduman siya sa St. Paul College Quezon City, Maryknoll College asin St. Maur's Convent sa England. Nag-adal siya sa Kolehiyo kan Notre Dame asin sa Unibersidad kan Filipinas Diliman sa lebel tersiaryo.

## '''Toltolan'''
Loi Ejercito

Si **Luisa Pimentel Ejército–Estrada**  (  ; namundag Hunyo 2, 1930), komun na bisto sa apod na **Loi Ejército**, sarong Filipinong pulitiko asin doktor na huring nagtukaw bilang Senador kan Filipinas poon 2001 abot 2007 . Kasal siya sa dating Presidente kan Filipinas na si Joseph Ejercito Estrada, asin siya an ika-doseng Enot na Agom kan Filipinas poon 1998 abot 2001. An saiyang aking lalaki, si Jinggoy Ejercito Estrada, sarong incumbent senador poon pa kan 2022 asin dati poon pa kan 2004 sagkod 2016.

## '''Amay na buhay'''
Si Ejercito namundag na Luisa Fernandez Pimentel kan Hunyo 2, 1930 ki Rufino Pimentel asin Manuela Fernandez (1907–1994). Nagdakula siya asin nag-ako kan saiyang primarya asin sekondarya na edukasyon sa banwaan nin Iba sa Zambales . Kan huri nagkua siya nin mas halangkaw na edukasyon sa Unibersidad kan Santo Tomas, kun saen nakakua siya nin associate in arts degree gikan sa College of Liberal Arts kan 1949 asin doctor of medicine kan 1954. Pagkatapos kaini, nagtrabaho siya bilang sarong propesor sa Faculty of Medicine and Surgery kan unibersidad asin bilang sarong doktor sa University of Santo Tomas Hospital . Kan huri nagtrabaho siya sa National Center for Mental Health (NCMH), kun saen siya nagin sarong Junior Resident . Duman, nabisto niya an saiyang agom, an aktor na si Joseph Estrada. 

## '''Toltolan'''
Ouma Laouali

Si **Ouma Laouali** sarong piloto na taga-Nigeria, asin an pinakaenot na babae na nagserbi bilang piloto sa nasyon.

Kan Oktubre 2015, si Tenyente Laouali, edad 28, iyo an nagin pinakaenot na babaeng piloto sa Niger.    

Si Laouali saro sa mga miyembro kan Nigerien airforce na sinanay bilang mga piloto sa Estados Unidos, bilang parte kan sarong programa tanganing makatabang sa pakikipaglaban sa Boko Haram, an grupong terorista na Islamistang aktibo sa rehiyon.   Siya mapalupad nin sarong eroplanong Cessna, na duwa kaini itinao sa Niger kan Estados Unidos sa sarong seremonya sa kabisera kan Niger na Niamey, bilang parte kan US$24 milyon na pakete nin pagsasanay asin eroplano.  Kan Oktubre 2015, an Estados Unidos igwa nin base nin drone sa Niamey, asin pigbabareta na nagtutugdok nin saro pa sa Agadez sarong banwaan sa disyerto kan Nigerien, bilang parte kan mga aktibidad kaini sa kontra-terorismo. 

Si Laouali an mapalupad kan Cessna 208 Caravan, sarong eroplanong pang-intelihensya, pagbantay, asin pagsiyasat (ISR), na pwedeng maggibo nin manlaen-laen na trabaho militar. 

Susog sa Ventures Africa, "an mga babaeng piloto naghahagad nin mga sexist na pananaw na an mga lalaki mas angay bilang mga piloto."  An True Africa iiniba si Laouali sa saindang listahan kan "An mga babaeng Aprikano na nag-rock kaini kan 2015". 

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
#
Maria Kalaw-Katigbak

Si **Maria Kalaw Katigbak** (namundag na *Maria Villanueva Kalaw* ; Pebrero 14, 1912 - Disyembre 10, 1992) sarong Filipinang pulitiko, peryodista asin reyna nin kagayonan . Siya nagin Senador kan Filipinas poon 1961 abot 1967 durante kan Ika-limang Kongreso. 

## '''Amay na buhay asin edukasyon'''
Si Kalaw Katigbak namundag na **si Maria Villanueva Kalaw** kan Pebrero 14, 1912 sa Filipinong peryodista, pulitiko asin dating rebolusyonaryong si Teodoro M. Kalaw kan Batangas asin Pilipino-Espanyol Purificación "Pura" García Villanueva kan distrito nin Arevalo sa syudad nin Iloilo, na iyo man an pinakaenot na Reyna nin Karnabal kan Manila bilang an Reyna kan Oriente . An saiyang ama sarong prominenteng pulitiko na nagtrabaho sa irarom kan administrasyon ni Manuel L. Quezon bilang ehekutibong sekretaryo asin kan huri sekretaryo kan Interior. An saiyang ina sarong lider kan deretso sibil asin kinoronahan bilang pinakaenot na Manila Carnival Queen kan 1908.

## '''Toltolan'''
Geronima Pecson

Si **Geronima Josefa Tomelden Pecson** (Disyembre 19, 1896 - Hulyo 31, 1989) sarong edukador, suffragette, asin social worker na nagin pinakaenot na babaeng senador kan Filipinas kan taon 1947 asin pinakaenot na babaeng miyembro kan Executive Board of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation (UNESCO) 1950.

## '''Amay na buhay'''
Si Pecson namundag sa Barrio Libsong sa Lingayen, Pangasinan bilang ikaduwang aki ni Victor Tomelden, sarong inspektor kan sensus, asin Maria Paz Palisoc, sarong paratukdo.

## '''Toltolan'''
Nahirqo

An **Nahirqo** iyo an pangaran na itinao sa sarong reynang Kushite na namamahala na nakalubong sa piramide Beg N. 11 sa Meroë . Si Nahirqo iyo an pinakaenot na midbid na babae na namahala sa Kahadean nin Kush, na namahala kan kabangaan kan ikaduwang siglo BC. Bago an saiyang sadiring pagreynar, si Nahirqo pigtutubodan na iyo an reyna ni Hadeng Adikhalamani. 

An pangaran na Shanakdakhete dati nang pig-atribwir sa reynang ini, dawa ngani an mga re-assessment nagpahiling na si Shanakdakhete naghade nin mas huri, sa enot na kabanga kan enot na siglo AD.

## '''Mga pinagkukuanan asin kronolohiya'''
An pangaran ni Nahirqo pinatunayan sa piramideng Beg. N 8 sa Meroë ; an piramideng ini pagsasadiri nin sarong hade na an pangaran parsial na napreserbar bilang (...)mr(...)t. An hadeng ini nabisto ki Adikhalamani, na pinatunayan man sa mga inskripsyon sa Philae. Si Nahirqo posibleng iyo an agom ni Adikhalamani.

## '''Toltolan'''
Amanirenas

Si **Amanirenas** (na pigbabaybay man na **Amanirena** ), iyo an reyna na namamahala kan Kahadean nin Kush poon sa kabangaan sagkod sa huring parte kan ika-1 siglo BCE. Midbid siya sa pagsalakay sa Ehiptong sinakop kan Roma asin mapangganang nakipag-ulay sa pagtapos kan pagbalos kan Roma, na pinapagdanay an independensya kan mga Kushite.

An saiyang bilog na titulo iyo an *Amnirense qore li kdwe li* ("Ameniras, qore asin kandake"). An Meroitic, an katutubong tataramon kan kahadean nin Kush, dai pa nasasabotan; alagad, an mga inskripsyon na nagtatao ki Reyna Amanirenas kan titulong " qore " siring man " kandake " nagsusuherir na siya sarong indibidwal na namamahala na reyna.

## '''Biograpiya'''
Si Reyna Amanirenas saro sa pinakabantog na mga reynang Meroitiko huli sa saiyang papel sa pangengenot kan hukbong Kushite laban sa mga Romano sa sarong giyera na naghaloy nin tolong taon (25 BC abot 22 BC). An giyera na ini iyo an dakulang paninimbagan sa pagpundo kan paghiwas kan Roma pasiring sa timog sa Aprika. Pagkatapos kan enot na kapangganahan laban sa Romanong Ehipto, an hukbo kan mga Kushite pinalayas sa nasyon ni Prefecto Gaius Petronius, na nagmukna nin sarong bagong linderos kan Roma sa Hiere Sycaminos ( Maharraqa ).

## '''Toltolan'''
Eva Estrada-Kalaw

Si **Eva Estrada Kalaw** ( née **Evangelina Reynada Estrada** ; Hunyo 16, 1920 - Mayo 25, 2017) sarong Filipinang politiko na nagin senador sa Senado kan Filipinas poon 1965 abot 1972 sa panahon kan pagkapresidente ni Ferdinand Marcos . Saro siya sa mga pangenot na pigura kan oposisyon laban sa 20-taon na awtoritaryan na pamamahala ni Marcos asin nagin instrumento sa saiyang pagbagsak durante kan People Power Revolution kan 1986. Bilang sarong senador, nagsurat siya nin nagkapirang ley na may relasyon sa edukasyon sa Filipinas, arog kan salary standardization para sa mga tauhan kan pampublikong eskwelahan, an Magna Carta para sa mga Pribadong Eskwelahan, an Magna Carta para sa mga Estudyante, asin sarong akto na mag-establisar nin sarong charter para sa mga Barrio High Schools. Kabali man siya sa mga kandidato kan Partido Liberal na nairido kan pambobomba sa Plaza Miranda kan Agosto 21, 1971.

In 2001, after former president Joseph Estrada was arrested on April 25 for plunder, Kalaw was among the politicians who spoke against his arrest at pro-Estrada rallies that preceded the May 1 riots near Malacañang Palace.

## '''Toltolan'''
Hanadi Zakaria al-Hindi

**Hanadi Zakaria al-Hindi** an pinakaenot na babaeng taga Saudi na nagin piloto. 

## Biograpiya
Siya namundag sa Mecca kan Setyembre 1978. Nakapasar siya sa saiyang huring eksaminasyon sa Middle East Academy for Commercial Aviation sa Amman, Jordan kan ika-15 nin Hunyo 2005.  Igwa siyang sampulong taon na kontrata sa Kingdom Holding Company ni Prince Al-Waleed bin Talal   bilang piloto kan saiyang pribadong jet, an *Kingdom* .

## Mga Pagmidbid
Si Al-Waleed, na pigkokonsiderar na sarong parasuportar para sa katalingkasan kan mga babae sa kinaban nin Saudi, an nagpinansya kan saiyang pagsasanay  asin nagsabi sa saiyang gradwasyon na siya "lubos na nagsusuporta sa mga babaeng Saudi na nagtatrabaho sa gabos na larangan ".  An Al-Hindi nagin sertipikado na maglayog sa laog kan Saudi Arabia kan 2014. 

An mga report nagtampok kan irony na an sarong babaeng Saudi tinotogotan na magpiloto nin eroplano alagad dai pwedeng magmaneho nin kotse (dawa ngani ini nagbago kan 2017  ).   Alagad, dai ini nahihiling ni Al-Hindi bilang sarong kontradiksyon. 

## Hilingon man
Kasaysayan kan mga babae sa aviation sa Saudi Arabia

## Mga Reperensya

#  ] 
# First Saudi Female Pilot Graduates , Arab News, 16 June 2005. Retrieved 21 October 2007.
# 
# CNN Insight , January 19, 2005.
# 
#
Amanishakheto

Si **Amanishakheto** sarong reyna na naghahade ( kandake ) kan Kush na naghade kan amay na ika-1 siglo AD. Sa mga hieroglyph na Meroitic an saiyang pangaran nakasurat na "Amanikasheto" ( *Mniskhte* o *(Am)niskhete* ). Sa Meroitic cursive siya inaapod na *Amaniskheto qor kd(ke)* na an boot sabihon Amanishakheto, Qore asin Kandake ("Tagapamahala asin Reyna").

Si Amanishakheto pigtutubodan na iyo an direktang kasalihid kan naenot na reyna na naghahade na si Amanirenas.***' An ina ni Amanishakheto naitala na an pangaran Ar(...)tḫwit; an relasyon sa pag-ultanan ni Amanishakheto asin Amanirenas kaya dai aram.***' An sunod na tagapamahala kan Kushite, asin kun siring an posibleng kasalihid ni Amanishakheto, iyo an saro pang reyna na namamahala, si Shanakdakhete.

## '''Toltolan'''
Anito

**Anito** (hulagway nin kulto) o mga diyus-diyos sa praktis nin relihiyon, an *anito* o hulagway nin kulto iyo an sarong bagay na hinimo nin tawo na ginarespeto o ginasamba para sa diyos, espiritu, o daemon na saiyang ginarepresenta o ginapuwyan. Sa ibang tradisyon, kaiba na an mga sinaunang relihiyon kan Ehipto, Grecia, Roma, asin Hinduismo, an mga kulto na larawan sa templo nagpapailarom sa pangaldaw na ritwal pinapaligoan, pinapasuotan, asin binibilinan nin pagkaon. An mga prusisyon sa gua kan templo sa panahon nin espesyal na kapistahan, parte man kan selebrasyon.

An mga *relihiyoso na larawan* sakop nin mas dakulang klase nin mga imahe na may relihiyosong katuyuan, hilisgutan, o koneksyon. Sa dakul na konteksto, an anito o "hulagway nin kulto" nagtutukoy sa pinakaimportanteng imahe sa templo, na itinatago sa loob o sa sagrado na parte, kabali an mga iba pang imahe na dekorasyon sana sa templo.

An terminong anito o **diyus-diyos** nagtutukoy sa larawan o representasyon nin diyos na ginagamit bilang bagay sa pagsamba, mantang an **idolatriya** iyo an pagsamba sa diyus-diyos na para bang siya mismo an tunay na Diyos.
Lucía Alberti

Si **Lucía N. Alberti** (namundag kan 13 Disyembre 1944), sarong Argentina na radikal na peminista asin politiko. Siya sarong lider kan Unión Cívica Radical (UCR). 

Siya sarong nasyonal na diputado para sa Unión Cívica Radical (1985-1989), lider kan Permanenteng Asamblea para sa mga Deretso Pantawo,  asin presidente kan asosasyon *na Mujeres por la Paz, el Desarrollo y la Igualdad* ("Babae para sa Katoninongan, Pag-uswag, asin Pagkapantay-pantay"). Siya ngonyan presidente kan *Asociaciones pro Naciones Unidas de América Latina* . 

## Buhay
Poon kabangaan kan 1971 sagkod Disyembre 1975, siya miyembro kan Komite Kapital kan Juventud Radical Revolucionaria ("Radical Revolutionary Youth", JRR).  Saro siya sa mga lider kan *Juventud Radical Trabajadora* ("Radical Working Youth") sa laog kan JRR. An JRR iyo sana an organisasyon na bakong komunista o Peronista na nagluwas sa enot na Alianza Anticomunista Argentina blacklist. Huli ta nagluwas ini sa blacklist, kinaipuhan na tunawon an JRR.

Kan, kan Setyembre 1983 harani sa katapusan kan Proseso nin Reorganisasyon Nasyonal (1976-1983), sarong bomba an ibinugtak sa opisina prinsipal kan peryodikong *El Porteño*, si Alberti nagsurat nin sarong surat nin suporta para sa peryodiko. 

Kan panahon na idto, si Alberti nagmukna kan *Asociación pro Naciones Unidas de Argentina* (ANUA).  Sa paagi kan organisasyon na ini, nakaorganisar siya nin ginatos na mga kumperensya sa laog nin mga dekada, na nakasentro sa mga tema arog kan bagong feminismo asin pagnegosyo nin tawo sa Argentina . 

Sa pagbalik kan demokrasya, nakakua siya nin sadit na posisyon sa pulitika: siya nginaranan na administrador kan Sementeryo nin La Chacarita . 

Poon 1985 sagkod 1989 siya sarong nasyonal na diputado, na nominado kan National Coordinating Committee kan Unión Cívica Radical, kaiba si Jorge Vanossi, Norma Allegrone de Ponte, Marcelo Stubrin, Carlos Bello, José Domingo Canata, asin Ariel Puebla .

Sagkod kan Setyembre 2000 siya an direktor heneral kan Sentro para sa Kontrol asin Partisipasyon Sibiko kan Siyudad nin Buenos Aires. 

Siya sarong miyembro kan grupong Another World is Possible . 

## Mga Toltolan


Categories: 1944 birthsLiving peopleRadical Civic Union politiciansArgentine feministsPoliticians from Buenos AiresArgentine human rights activistsArgentine women human rights activistsMembers of the Argentine Chamber of Deputies elected in Buenos AiresWomen members of the Argentine Chamber of Deputies20th-century Argentine women politicians20th-century Argentine politicians
Raymunda Torres y Quiroga

Si **Raymunda Torres y Quiroga** ( mga pangaran nin pluma, **Madre Selva**, **Elena Matilde Wili**, **Matilde Elena Wili**, **Matilde Elena Wuili**, **Leopoldo**, **Luciérnaga**, **Estela** asin **Celeste** ) sarong parasurat asin aktibista para sa mga deretso kan mga kababaihan na taga-Argentina. Idinepensa niya an access sa edukasyon asin an emansipasyon kan mga kababaihan sa Argentina.

## Biograpiya
Si Raymunda Torres y Quiroga namundag sa Probinsya nin Entre Ríos . Mayo nin biograpikong datos na aram manungod saiya. 

Parati siyang naggagamit nin mga alyas sa pagpirma kan saiyang mga artikulo, kabali an "Madre Selva", na saiyang ginagamit sa pagpublikar sa *El correo de las niñas* poon 1877.

Sa paagi kan magasin, *La Alborada Literaria del Plata*, nagkaigwa siya nin komprontasyon manungod sa saiyang mga naipublikar na mga sinurat ki Josefina Pelliza de Sagasta na nagkontra sa mga ideya ni Torres y Quiroga manungod sa edukasyon asin sa posisyon na dapat akoon kan mga kababaihan sa sosyedad. 

Sa *El Indiscreto*, sarong peryodiko na ipinublikar sa Montevideo, si Torres y Quiroga nagpublikar nin mga sinurat sa irarom kan alyas na "Elena Matilde Wili"  asin minsan "Matilde Elena Wili" alagad ginagamit man niya an, "Leopoldo", "Luciérnaga", "Estela", asin "Celeste". Sa irarom kan alyas na "Matilde Elena Wuili" o "Wili", nagpublikar siya nin mga istorya na may mga ideya niya manungod sa katalingkasan kan mga kababaihan, asin pig'iba an tema nin femicide .  Sa paagi nin mga osipon kan genre nin pantasya na ipinublikar sa *La Ondina del Plata* asin sa *El Álbum del Hogar*, nagsurat siya manungod sa mga babae asin an paggadan sa mga babae na saindang inagihan. 

## Mga piniling obra

* *Entretenimientos literarios* ni Matilde Elena Wili. Buenos Aires: Imprenta Colón, 1884.
* *Historias inverosímiles* ni Raimunda Torres y Quiroga. Temperley: Train in Motion, 2014.
* *Cecilia*, halipot na istorya na ipinublikar sa *El Indiscreto*

## Mga Toltolan
Ceferino de Leon

Si **Ceferino Santiago de Leon** (Agosto 29, 1859 - ?) sarong Filipinong politiko.

## Biograpiya

Si Ceferino de Leon namundag kan Agosto 29, 1859, kan San Miguel de Mayumo, Bulacan. siya nag'atender sa University of Santo Tomas asin nakamit an sarong law degree sa Universidad Central de Madrid. Susog ki historyador Ambeth Ocampo, si De Leon, kan ini yaon sa Espanya, nagjhingowa na mailusyonan si Leonor Rivera asin Leonor Valenzuela, na daing nangyari alagad an duwang babaeng ini durungan nakarelasyon ni Jose Rizal, bagay na pigdulok ni De Leon an huri sa pagsita kun napsano an siring na kamugrakan.

Pagbalk niya sa Filipinas, si De Leon nagsirbeng prosecutor (fiscal) sa Barotac Viejo, Iloilo, asin juez de paz sa saiyang banwaan nin San Miguel. Durante kan Rebolusyon Filipino, si de Leonnagin representante kan Benguet sa Malolos Congress asin nagtabang sa pagpanday kan Konstitusyon kan  Kamara de representante representado an primerong distrito nin Bulacan. After the death of Senator Francisco Tongio Liongson in office, de Leon was elected in a special election on October 25, 1919, as his successor for the remainder of his term until 1922.

Si De Leon ikinasal ki Maria Roura, na an saindang aki siTrinidad, naputongan na Manila Carnival Queen kan 1920 bago siya naagom kan si dati -Capiz governor Manuel Roxas, na nagin Presidente kan Filipinas, na pangyari kaini siya nagin enot na gining poon 1946 abot 1948.

## Toltolan
Wenn V. Deramas

Si **Edwin Villanes Deramas** (Septyembre 15, 1966 – Pebrero 29, 2016), na mas inaapod na **Direk Wenn** o **Wenn V. Deramas**, sarong Filipinong direktor sa pelikula asin telebisyon. Siya saro man na screenwriter.

## Edukasyon
Si Deramas sarong gradwado sa  University of Santo Tomas na may degree sa Hotel and Restaurant Management. Kan siya yaon pa sa UST, siya aktibong imbwelto sa akting asin siya myembro sa Teatro Tomasino.

## Karera
Si Deramas nagtrabaho bilang waiter sa Aristocrat Restaurant asin siya nataas bilang food and beverages coordinator pakalihis duwang taon. Kan 1990, siya nagtrabaho bilang production assistant para sa TV show na *[[Tatak Pilipino]]*. Siya nagtrabaho man bilang parasurat sa pasaling *Teysi ng Tahanan* asin nataas bilang executive producer kan *[[Calvento Files]]*. Dangan siya nagdirihe kan mga soap operas arog kan *Mula sa Puso* (original and remake), mga pelikulang arog kan *Ang Tanging Ina* na serye, asin magkapirang putok-takilyang mga pelikula arog kan ki komedyanteng si Vice Ganda.

## Filmograpiya
### Bilang TV direktor

### Bilang direkto sa pelikula

### Scriptwriter
**Mula sa Puso* (1997 TV series) (story and screenplay)
**Mula sa Puso: The Movie* (1999) (story and screenplay)
**Ang Cute ng Ina Mo* (2007) (screenplay)
* *[[Petrang Kabayo]]* (2010) (screenplay)
**[[The Unkabogable Praybeyt Benjamin]]* (2011) (screenplay and story)
**[[Moron 5 and the Crying Lady]]* (2012) (written by)
**[[This Guy's in Love with U Mare!]]* (2012) (screenplay and story)
* *[[Sisterakas]]* (2012) (screenplay)
**[[Maria Leonora Teresa]]* (2014) (story)
**[[Moron 5.2: The Transformation]]* (2014) (screenplay and story)
**[[The Amazing Praybeyt Benjamin]]* (2014) (screenplay and story)

## Mga Premyo

## Pagkagadan

Kan 2015, si Deramas nag'agi sa angioplasty kan siya atyakihon sa puso duwang taon na nakaagi.  

Si Deramas nagadan 6:10 a.m. PHT kan Pebrero 29, 2016. An kawsa kan pagkadadan niya "cardiac arres">. An saiyang walat nalulubong sa Himlayang Pilipino sa Quezon City kan Marso 6, 2016, sarong aldaw pakataong serbisyo nekrolohikal kan ABS-CBN, sa Dolphy Theatre kan ABS-CBN Broadcasting Center, asin man saQuezon City.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* 
* "Wenn Deramas: From waiter to topnotch director!". Mb. June 20, 2004. Accessed on July 19, 2007.
Salvador del Mundo (kemiko)

Si **Salvador del Mundo** (28 Oktobre 1902 – 13 Pebrero 1945) sarong Filipinong kemiko nagsisibot sa seramiko. Namundag sa Boac, Marinduque, si del Mundo naggradwar, summa cum laude, nammay nakamit na degree sa chemistry sa University of the Philippines kan 1925, asin nakakua nin doktorado sa University of Santo Tomas kan 1934. An karera niya sa sayantipikong pag'aadal nagbunga na siya an mayor na kemiko namamahala sa laboratoryo seramiko kan ahensya nin gobyernong  Bureau of Science,  ngonyan inaapoid nang Department of Science and Technology, asin production manager kan Ceramics Industries of the Philippines, asin igwa pa siyang toka bilang propesor sa University of the Philippines asin sa University of Santo Tomas. Si Del Mundo nagin man myembro kan German Ceramics Society asin kan Philippine Scientific Society.

## Toltolan
Michelle Holmes

**Si Michelle Holmes** (namundag si **Corinne Michelle Cunliffe** ; ika-1 kan Enero, 1967)  sarong Ingles na aktres na nagluwas sa telebisyon orog na sa *Rita, Sue asin Bob Too* (1987), *Coronation Street* (1989–1990), *Goodnight Sweetheart* (1993–1996), *Above Supicion (2002-2020). asin* Hollyoaks *(2017–2018).*

## Amay na buhay
Si Holmes namundag sa Rochdale, Lancashire .  Binago niya an saiyang propesyonal na pangaran tanganing makalaog sa unyon kan mga aktor na Equity . &#x5B; ** &#x5D; Nagtugtog si Holmes sa sarong pop band inaapod na Dunky Dobbers. 

An enot na papel sa pag-arte ni Holmes iyo an sa ITV soap  bilang si Susan Turner an receptionist.  Sa kapinunan tinawan siya nin parte bilang ekstra, alagad pagkatapos na ma-pester an mga prodyuser sa Granada nin dakul na apod sa telepono, tinawan siyang audition para ki Susan na nagin matraiumpo.
Engkanto (Elf)

An **Engkanto** sa Filipino o minsan tinotongdang Tawong Lipod sa Bicolano iyo an katumbas kan *elf* (pl.: *elves*), sarong klase nin *humanoid* na sobrenatural na nilalang sa Germanic na folklore. An mga elf lalo na nagpapahiling sa North Germanic na mitolohiya, asin nababanggit sa Icelandic *Poetic Edda* asin *Prose Edda*.                                                                                                                                                                                                      

Sa mga kulturang Germanic na nagsasalita nin parehong lenguahe sa panahon nin medyebal, an mga Engkanto o elf o *Tawong Lipod* pig-iisipan bilang mga nilalang na may gahum nin mahika asin sobrenatural na kagayonan. Sinda bakong klaro kung kaibahan o kalaban kan mga normal na tawo, dahil pwede sindang magtabang o makadaning. Nagkakaiba-iba an mga pagtuo depende sa lugar asin panahon, asin nabuhay ini sa parehong pre-Kristiyano asin Kristiyanong mga kultura. An salitang *elf* makukuha sa gabos na Germanic na mga lenguahe. Sa orihinal, baga daw ang kahulugan kaini iyo an "putî na nilalang." Pero an pag-intindi sa orihinal na konsepto naka-base sana sa mga tekstong sinurat kan mga Kristiyano, sa Old asin Middle English, medyebal na German, asin Old Norse. Ini na mga teksto nag-uugna sa mga elf sa mga diyos kan Norse na mitolohiya, sa pagdara nin sakit, sa mahika, asin sa kagayonan asin pang-aakit.
Fil Delacruz

Si **Filimon "Fil" Delacruz** (namundag 1950) sarong Artista Nasyonal na nominee, artista biswal, asin master printmaker na sinisibotan an mezzotint prints, sarong proseso nin printmaking na ginagamit ngani mautob an half tone na dai na kaipohan mag 'usar nin linya o tuldok na teknik arog kan hatching, stippling asin pointillism. An saiyang mga trabaho midbid sa mga mayayaman na imaheng etniko asin mga simbolong katutubo. Siya dating presidente kan Philippine Association of the Printmakers asin dating naglelektura  sa college of fine arts kan University of the Philippines Diliman.

## Kaamayi nin buhay asin edukasyon

Si Delacruz namundag kan Nobyembre 22, 1950, sa Hagonoy, Bulacan. Siya an ama ni Janos Delacruz, an premyadong printmaker. Siya nag'adal sa University of Santo Tomas College of Architecture and Fine Arts asin nagkua man nin Advertising major. Siya nagpasiring sa New York ngani magin myembro sa Art Students' League kan 1983 asin kan 1992, siya man nag'atender sa lithography workshop sa Paris, France ngani mag'adal pa nin printmaking technique asin sa panahon man na ini, siya nadeklara kan Cultural Center of the Philippines (CCP) komo saro sa Thirteen Artist Awardees, ana ini sarong gawad na tolong-taonan na prestihiyosong gayo iwinawaras kan Cultural Center of the Philippines. Durante kan mga amay na taon, siya mahilig magbali sa mga national competition, na siyang parati ginana orog na an mga taonan na kompetisyon pig'amaan kan Art Association of the Philippines (AAP). Siya kagresibe kan Benavidez Award for Outstanding Achievement.

## Historya nin karera

Poon 1992 abot 1995, si Delacruz nagtrabaho bilang senior lecturer sa University of the Philippines College of Fine Arts sa Diliman, Quezon City. Paka pirang taon pakatukdo, siya nao0mbrahan na presidente kan Philippine Association of Printmakers kan 1995. He is also a president of Lakansining ng Bulakan. An saiyang mga obra napaeksibit na sa Pransya, New York, New Jersey, Czechoslovakia, Alemanya, Tsiina, Hong Kong, Korea, Espanya, Belgium, asin igdi man ngani sa Filipinas. Siya sa presente nag'eestar sa saiyang studio inapod niyang "Bahay Sining", na namumugtak sa Muntinlupa kaiba saiyang aking lalaki, si Janos. Delacruz is holding art workshops in the Artist Gallery BF located in Paranaque.

## Mga Premyo, mga naginibohan

## Hilnga man
* Janos Delacruz
* Printmaking
* Mezzotint
* Art Students League of New York

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* http://fildelacruz.tripod.com
* http://www.190gallery.com/artists.php?profile=29 
* https://web.archive.org/web/20150518100901/http://art.spongemode.com/interview-with-fil-delacruz/
* https://filipinojourneys.wordpress.com/2013/08/13/fil-de-la-cruz/
Papa Leon

An **Papa Leon** iyo an ngaran kan kagtulong Romano Katolikong Papa:

* Papa Leon I (Magno) (440–461)
* Papa Leon II (682–683)
* Papa Leon III (795–816)
* Papa Leon IV (847–855)
* Papa Leon V (903)
* Papa Leon VI (928)
* Papa Leon VII (936–939)
* Papa Leon VIII (964–965)
* Papa Leon IX (1049–1054)
* Papa Leon X (1513–1521)
* Papa Leon XI (1605)
* Papa Leon XII (1823–1829)
* Papa Leon XIII (1878–1903)
* Papa Leon XIV (2035-prsente)
Papa Leon II

Si **Papa Leon II** ( – 28 June 683) iyo an Obispo kan Roma poon 17 August 682 sagkod sa saiyang kagadanan. Saro sa mga papa kan  Byzantine Papacy, ilinadawan siya kan sarong kontemporaryong biograpo bilang matanos asin nakanood. Piggigirumdom siya bilang sarong santo sa Roman Martyrology
Bombyx mori

An ***Bombyx mori***, komun na midbid bilang *domestic silk moth*, sarong species nin insekto na kabali sa pamilyang Bombycidae. Ini an pinakaharaning paryente kan *Bombyx mandarina*, an layas na silk moth. An mga silkworm iyo an mga larva kan mga silk moth. An silkworm igwa nin partikular na halaga sa ekonomiya, bilang pangenot na paraprodusir nin seda. An mas gustong kakanon kan silkworm iyo an mga dahon kan puting mulberry, dawa ngani sinda pwedeng magkakan nin ibang klase nin mulberry, asin dawa an mga dahon nin ibang tinanom arog kan Osage orange. An mga domestic silk moths lubos na nakadepende sa mga tawo para sa reproduksyon, bilang resulta kan mga milenyo nin selective breeding. An mga layas na silk moth, na ibang klase nin *Bombyx*, bakong gayong komersyal na mabuhay sa produksyon nin seda.

## Totolan
Papa Leon I

Si **Papa Leon I** ( 400 – 10 November 461), midbid man bilang si **Leo the Great**  iyo an obispo kan Roma poon 29 September 440 sagkod sa saiyang kagadanan. Siya an enot sa tulong Papa na nakalista sa Annuario Pontificio with the title "the Great", kairiba an mga Papang sinda Gregorio I asin Nicholas I.

## Toltolan

<
Papa Leon III

Si **Papa Leon III** (nagadan: 12 June 816) iyo an obispo kan Roma asin namamayo kan Papal States poon 26 December 795 sagkod sa saiyang kagadanan.
Papa Leon VI

Si **Papa Leon VI** (880 – 12 February 929) iyo an obispo kan Roma asin nominal na namamayo kan Papal States sa laog nin labi sa pitong bulan, poon June 928 sagkod saiyang kagadanan. An saiyang pontificate nangyari durante kan peryodo na midbid bilang *[[Saeculum obscurum]]*.
Papa Leon IV

Si **Papa Leon IV** (nagadan 17 July 855) iyo an obispo kan Roma asin namamayo kan Papal States poon 10 April 847 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 855. Naroromdoman siya huli sa paghirahay niya kan mga simbahan na Romano na nadanyaran durante kan Arab raid against Rome, asin huli sa pagtugdok kan Leonine Wall sa palibot kan Vatican Hill tanganing protihiran an syudad.
Papa Leon V

Si **Papa Leon V** iyo an obispo kan Roma asin nominal na namamayo kan Papal States kaidtong 903. Nagin siyang papa tulos-tulos bago an peryodo na midbid bilang *[[Saeculum obscurum]]*, kaidtong an mga papa wielded dikit na temporal otoridad.
Rafael Corpus

Si **Rafael Corpus y Mislán** (Oktobre 24, 1880 – Hulyo 21, 1960) sarong Filipinong ekonomista, politiko, asin estadista. Siya nagsirbeng chairman asin presidente kan   Philippine National Bank.

## Kaamayi nin buhay asin edukasyon
Si Corpus namundag sa San Antonio, Zambales, Filipinas, asin nagtapos kan saiyang Bachelor of Arts degree sa Ateneo de Manila University kan 1897. Dangan siya nag'adal sa University of Santo Tomas dangan naghubo' sa Escuela de Derecho kan 1903. HPakatapos kaini, siya diretso nagpaAmerica kun saen siya nag'entra sa George Washington University kan 1905 sa pagkua nin kursong postgraduate.

## Karera
Saiyang pigreporesentar an probinsya nin Zambales para sa solong distrito igdi bilang awssemblyman kan 1912. Dangan siya nanombrahan na Solicitor General kan 1914, katrongdan na tinukawan niya abot 1916. Siya nagin [Sekretaryo nin Agrilkultura. Durante kan inapod na Cabinet Crisis nin 1923, siya aisn mga kairibang mga sekretaryo kan Gabinite durungan nagdemitir sa pwesto huli sa diringkilan ki Gpobernador Henera [Leonard Wood. Siya an Chairman kan Philippine National Bank poon 1923 abot 1931 bago siya nagin Presidene, 1932–1935. Siya myembro man kan pinakaenot na Monetary Board kan Central Bank of the Philippines kan 1949. Saiyang inubos an sobra sa tolong polong taon sa serbiosyo publiko na tinukawan an mga katongdan na mahahalaga sa gobyerno.

## Buhay personal
Sobrino kan pilantropong si Teodoro R. Yangco, saiyang pig'asikaso an mga negosyo kaini asin nagin pang administrador kan mga pagrorogaring ngani kaini.became Administrator of his Estate.

Siya nakasal ki Eluteria Pablo kun saen igwa sindang anom na aki, kabali diyan an negosyanteng si Sergio P. Corpus, na saro man na maonabihan. 

## Toltolan

### Mga dugang na Toltolan
*
*
*
*
*
*G.R. No. L-22469 October 23, 1978 TOMAS CORPUS, plaintiff-appellant, vs. ADMINISTRATOR and/or EXECUTOR of the Estate of Teodoro R. Yangco
*http://osg.gov.ph/index.php/-assistant-sollicitors-general/fsolgens/117-rafael-corpus 
* Isagani A. Cruz (March 12, 2000) SEPARATE COLUMN “The Cabinet Crisis of 1923” Philippine Daily Inquirer
* "Rafael M. Corpus: A life of Total Service" Philbank News (a newsletter of the Philippines National Bank]
Mundolinco

An **Mundolinco** iyo an tinugdas na tataramon na tinugdas kan Dutch author na si J. Braakman kaidtong 1888. Notable iyan huli sa pagigin enot na Esperantido, i.e. an enot na Esperanto derivative.