Mga pananda na pankasaysayan kan Filipinas

An **mga pananda na pankasaysayan kan Filipinas** pinakaag kan National Historical Commission of the Philippines (NHCP) sa Filipinas asin sa mga lugar sa ibang nasyon na nangangahulogan nin importanteng mga pangyayari, persona, estruktura, asin institusyon sa mga kasaysayan nasyonal asin lokal kan Pilipinas. pananandang pangkasbayan.  An mga plake mismo permanenteng mga tanda na ibinugtak kan NHCP sa hayag na naheheling na mga lugar sa mga edipisyo, monumento, o sa espesyal na mga lugar. An mga lokal na munisipyo asin siyudad pwede man magbugtak nin mga marker kan mga pigurin asin mga okasyon na may lokal na kahulogan. Minsan ngani tibaad may permiso sinda sa NHCP, an mga marker na ini dai ginagamit an selyo kan Republika nin Pilipinas.

Minsan ngani dakol na propiedadikong Kultura an nag - instalar nin makasaysayan na mga marka, bakong gabos na lugar na igwa nin makasaysayan na mga senyal ibinugtak sa saro sa partikular na mga kategoriya nin Kultural na mga propiedad.  Kadtong Enero 2012, an total na bilang kan mga historikal na pararker na piglista kan NHCP ay 459; Minsan siring, an kabilangan kan mga marker hale sa gabos na listang ini labing 1,500.

## Kasaysayan
Bago kan 1933, nagkapirang paghihingoang sibiko an pinonan na magmukna nin mga monumento asin markahan an makasaysayan na mga lugar asin pangyayari, arog baga ni Cry of Balintawak, Jose Rizal Monumento, asin an kinamundagan ni Andrés Bonifacio. José Rizal Monumento. Minsan siring, dakol pang makasaysayan na lugar an dai namidbid o tinandaan. 

An pinakaenot na sinundan kan Nasyunal na Historikong Komisyon kan Filipinas (NHCP) iyo an Philippine Historical Research and Markers Committee (PHRMC). Tinogdas kan Oktubre 23, 1933 buda Executive Order 451 durante kan pagkagobernador ni Frank Murphy durante kan panahon kolonyal kan mga Amerikano, an saro sa mga trabaho kaini iyo an matanda sa kultural asin historikal na antiquities sa Manila, na kan huri pinahiwas tanganing maantos an ibang parte kan Pilipinas. An enot na mga paratanda pinatukaw kan 1934, kaiba an mga para sa Simbahan nin San Agustin, Fort Santiago, Plaza McKinley, Romano Katolikong Katedral nin Manila, San Sebastian Church, Concordia College, Manila Railroad Company, Dr. Lorenzo Negra, asin Unibersidad nin Santo Tomas (Intramuros site). Nagpondo an pagbugtak nin tanda durante kan Ikaduwang Guerra Mundial. An iba kaining mga marker magsalang nawara o naraot durante kan gera asin mga bagong marker pinagpatukaw bilang kasalida kan Simbahan nin San Agustin asin Katedral nin Manila. Sa bilog na nag - aging mga taon, may mga marker man daa na nawawara ngane an mga ini mahabon asin pinapabakal bilang scrap metal. An pag'onra kan mga marker ipinagpadagos kan mga kasalihid kan PHRMC: An Komite Historiko kan Filipinas (PHC), National Historical Institute (NHI), asin an Nasyunal na Komisyon Historiko (NHCP). An pamantayan kan mga nagmarka nagbago sa bilog na nag - aging mga taon.
Ladawan:Historical marker Fort Santiago.jpg|Si Fort Santiago sa Intramuros, Manila, nag - instalar kan 1934, saro sa enot na mga nagmarka.
An lenguahe kan mga marker sa kadaklan asin sa pangenot sa Filipino, na may mga marker man sa Ingles asin Kastila. Pigtukaw an enot na paratandaan na igwang panrehiyon na tataramon sa pagromdom kan Cebu Provincial Capitol sa Cebu City. An mga nagtanda, kapwa sa Cebuano asin Filipino, pinatukaw kan 2008. ⁇ .Cebuano An inot na marker sa Ilocano pigtukaw sa pagromdom kan Mansion House sa Baguio kan 2009 .Mansion House. Pigtukaw an enot na paratanda sa Kapampangan sa pagromdom kan Holy Rosary Parish Church sa Angeles kan 2017. .Kapampangan kan 2017. An mga marker historikal sa luwas kan Filipinas pwede man isurat sa lokal na tataramon kan nasyon kun saen an marker pinatukaw arog kan Aleman sa Berlin, Alemanya asin Pranses sa Ghent, Belhika (boses na paratandaan si Jose Rizal). .Historical studies sa luwas kan Pilipinas.  Duwa sa enot na mga nagtanda sa luwas kan Pilipinas an pinatukaw sa Ghent, Belgium, sa paggirumdom kan erokan ni Jose Rizal kan ipublikar an El Filibusterismo, asin sa Dezhou, Tsina, sa pagromdom ki Paduka Batara, sarong Hade kan Sulu na nagbayad nin tributo sa Emperador Yengle asin duman nagadan. El Filibusterismo. Pareho iyan pinatukaw kan 1959.

Ihinayag kan mga Marker na konektado ki Rizal an pinakadakol, asin an historyador na Filipino na si Teodoro A. Agoncillo na durante kan saiyang panahon (naglingkod sia sa NHCP poon 1963 sagkod 1985), an saindang mga paghihingoa sa board kadaklan ginamit sa pag - oyon, pag - orolay, asin pagsurat liwat kan marker A. Agoncillo. Huli sa bilang kan mga kahagadan kan marker manungod ki Rizal, ipigbawal niya an Aba! Pati ba naman eskiting inihian ni Rizal ibig lagyan ng marker!." Pati ba naman eskiging inihian ni Rizal ibig lagyan ng marker! (Ano, boot ngani ninda na matandaan mi an malimpog na mga tinampo kun saen si Rizal nakaginhawa!).

Kan 2002, durante kan daing ontok na seremonya kan marker National Federation of Women's Club sa Pilipinas sa Manila Hotel, an dating presidente na si Fidel Ramos naghuna na an pagtaas kan kurtina nagpagirumdom saiya kan bartese, asin an gabos nagngisi .Fidel Ramos. Iyan an huring panahon na an mga kurtina binutong paitaas, asin poon kaidto, an dai pag - iingat may kalabot na pagbutong sana nin kurtina.

Kan 2011, an NHCP nagsabi na mas mapadagos kaini an mga marker para sa Visayas asin Mindanao huli sa saindang dugang na impluensya sa historya nasyonal, na tinata'wan konsentrasyon kan mga marker sa Luzon.

An Kudan, an edipisyong embahada kan Filipinas sa Tokyo, idineklarar na sarong nasyonal na makasaysayan na tanda kan NHCP asin tinawan nin makasaysayan na marka kan Marso 3, 2014. An Kudan Ini an kaenot-enotang lugar na nataong siring na syudad. Durante kan pagbiklad kan paratanda, inapod ni Ambas Manuel Lopez an edipisyo bilang koronang mutya nin paglilingkod sa ibang nasyon sa Filipinas. an koronang mutya nin paglilingkod sa ibang nasyon sa Filipinas.

Kan Hunyo 3, 2016, an NHCP, sa kaenot - enote, naglaag nin sarong marker para sa sarong daing ngaran na personalidad. Sarong marker an pinatukaw sa Macabebebe, na ginigirumdom an lider kan Batalya sa Bangkusay Channel, an "enot na tubo na bayaan an saiyang buhay para sa independensia.."

## Mga pananda na quincentennial

Ladawan:Suluan quincentennial monument and historical marker.jpg|Suluan quincentennial monument and historical marker, Suluan, Guiuan, Eastern Samar, iminundag kan Marso 16, 2021
Poon Marso sagkod Oktubre 2021, an NHCP asin National Quincentennial Committee nagpaluwas nin quinentennial marks bilang kabtang kan 2021 Quincentennial Commemotions sa Pilipinas (QCP)

Tolong polong marker historikal an ibubunsod sa mga magkapirang lugar sa mga rehiyon kan Mimarapa, Sentral Visayas, Subangan na Visayas, Caraga, Zamboanga Peninsula, asin Bangsamoro. Nakalaag sa lugar an mga paratanda sa tabang kan Departamento kan Interior asin Gobyerno Lokal (DILG) asin kan Pwersas Armadas kan Pilipinas. Departamento kan Interior asin Lokal na Gobyerno. Sa mga marker na ini, sampulo an ibinugtak sa Sirangan na Visayas. An enot na paratandaan igdi iyo an katandaan kan Sulu sa isla kan parehong pangaran sa Guiuan, Eastern Samar kan Marso 16, 2021.

An mga marker iribang naglaladawan kan mga piling pangyayari kan biyaheng Magellan-Elcano sa arkipelago kan Filipinas. sa paglayag An kada marker kompuesto nin pedestal na may atmospera sa ibabaw bilang finial. An pagtangka' kan elementong globo kumpwesto man kan Space Agency kan Filipinas. Sa sarong lado kan pedestal an plake sa paggirumdom asin sa ibong na lado gibo sa kabokabong inukit na marmol na igwa nin disenyo na nagdedepende sa espesipikong lugar kan marker. ' An mga inukit gibo kan mga iskultor na sinda Jonas Roces asin Francis Apiles asin nakabase sa mga panurat kan miralistang si Derrick Maculay. Ilinadawan kan NHCP an mga desenyo bilang pagsuway sa tipikal na "oryentalista" na mga paglaladawan kan mga dayuhan kan mga pre-kolonyal na Filipino bilang savage. An mga marker sarong pagprobar na iladawan an mga pangyayari sa ekspidisyon gikan sa sarong Filipinong punto de vista.

## Batayan asin an mga palakaw
An mga minasunod iyo an mga polisya na pinaluwas kan NHCP sa pagrorogaring kan mga marker:

# Si Markers ibubugtak para sa mga heroeng Filipino, historikong mga pangyayari asin lugar may labot sa historikong mga gibo asin patriotikong mga paghihingoa na itampok an pangangaipo na isentro sa nasyonal na pag'iisip an historya kan satong nasyon gikan sa punto de vista kan Filipino asin makapukaw nin orgulyo sa satuyang nasyonal na pamana asin identidad.
# Igdi sa mga historikong marker na an pagtaong onra sa mga heroeng Filipino gigibohon pakalihis nin tama asin lubos na adal.
# An mga marker historikal ibubugtak sana sa mga lugar na may dakulang historikong halaga bilang itinalaga kan NHI Board.
# An historikong mga senyal para sa relihiyosong mga personalidad tibaad ibinugtak sa pagmidbid sa sosyal o historikong halaga.
# An marker historikal dai ibubugtak sa pagtaong onra sa mga nagadan dai mababa sa limang polong taon, apuera sana kun sinda ibilang na lataw na mga pigura.
# An pagbalos sa mga marker sa kasaysayan puwedeng itao durante kan sentenaryong taon nin mga maninigong tawo, lugar o estruktura.
# An mga marker historikal dai ibubugtak sa pagtaong onra sa mga tawong nabubuhay pa.
# An mga marker sa kasaysayan puedeng ibugtak sa onra sa mga tagaibang daga, sa pambihirang mga kaso sana.
# An mga nag-aapod nin lokal na kahulugan tutugutan na maaprobaran an aplikasyon sa NHI na iyo an pinatukaw asin pinansyal sinda kan ahensya, persona o organisasyon na naggigibo kan kahagadan asin sa siring na mga kaso, an selyo kan Republika kan Filipinas dai tutugotan na gamiton.
# Katakod kan palakaw nasyonal, an gabos na teksto nin mga marker sa kasaysayan yaon sa Nasyunal na Tataramon.
# An matandaan sa kasaysayan magkakaigwa nin pararehong disenyo, kadakulaan asin materyales. An NHI iyo an magamit kan eksklusibong too (paman) sa paggamit asin produksyon kaini.
# An mga marker historikal iyo an pagsasadiri kan gobyerno. An anoman na akto sa pagkaraot o paghale kan sinabing mga marker na mayo kan nasusurat na autoridad hale sa NHI Board matangrong kriminal susog sa yaon nang mga ley. An NHI ma sadiring konsepto an estandarteng disenyo, kadakula asin materyales kan mga pedestal para sa historikal na marker.
# Tanganing maseguro an proteksyon, pagpakaray asin pagmamantener kan mga historikal na marker, an NHI asin an kliyente (i.e. lokal na mga ehekutibo, gikan sa heroe, asin iba pa)

## Mga senyal pankasaysayan sa mga rehiyon

Ladawan:Philippine Historical Marker - English.png|Presenteng disenyo nin selyo sa ibabaw nin mga marker
An mga listang ini nin mga marker historikal na pinatukaw kan National Historical Commission of the Philippines (NHCP) sarô sa mga lista nin mga tawo, lugar, o pangyayari sa Pilipinas na pinaggirumdom kan mga pekeng plake na pinaluwas kan sinabing komisyon.

Igwang mga marker na pinatukaw kan NHCP sa luwas kan Pilipinas sa pagromdom kan mga pangyayaring Pilipino, asin igwang mga suway na lista sa mga marker na ini, kan rehiyon.

* National Capital Region
* Cordillera Administrative Region
* Region I: Ilocos Region
* Region II: Cagayan Valley
* Region III: Central Luzon
* Region IV-A: Calabarzon
* Region IV-B: Mimaropa
* Region V: Bicol Region
* Region VI: Western Visayas
* Region VII: Central Visayas
* Region VIII: Eastern Visayas
* Region IX: Zamboanga Peninsula
* Region X: Northern Mindanao
* Region XI: Davao Region
* Region XII: Soccsksargen
* Region XIII: Caraga
* Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao
* Overseas

## Kataytayan nin mga ladawan

Ladawan:Ateneo de Manila HistoricalMarker NHCPStorageManila.JPG|ateneo de Manila, Intramuros, Manila (currently Atenewithin NHCP storage)
Ladawan:NielsonTower HistoricalMarker MakatiCity.jpg|Nielson Tower, Ayala, Makati
Ladawan:Pang-alaalang Bantayog.jpg|Pang-alaalang Bantayog (World War II heroes of Pasig memorial), Caruncho Avenue, Malinao, Pasig
Ladawan:Leon Ma. Guerrero (1915–1982).jpg|Leon Ma. Guerrero (1915 - 1982), Nuestra Señora de Guia Plaza, Ermita, Manila
Ladawan:Baguio Teachers' Camp historical marker vicinity - NHCP - 2.jpg|Baguio Teachers' Camp, Baguio
Ladawan:Mansion Syquia PHC historical marker.jpg|Mansion Syquia, Vigan City, Ilocos Sur
Ladawan:Tumauini Church Marker.jpg|Church of Tumauini, Tumauini, Isabela
Ladawan:RepublikaPilipina HistoricalMarker MalolosCity.jpg|Republika Pilipina 1898-1901, Church of the Immaculate Conception, Malolos City, Bulacan
Ladawan:Ang Parokya ng Santa Cruz NHI historical marker.webp|Ang Parokya ng Santa Cruz (The Parish of Santa Cruz), Tanza, Cavite
Ladawan:Church of Ibaan historical marker.jpg|Church of Ibaan, Ibaan, Batangas
Ladawan:Historical marker of the 15 Martyrs of Bicol at Naga City.jpg|Labinlimang Martir ng Bicol (Fifteen Martyrs of Bicol), Naga City, Camarines Sur
Ladawan:Miagao Church NHCP historical marker.jpg|Miag-ao Church, Miag-ao, Iloilo
Ladawan:Carlos P. Garcia House NHI historical marker.jpg|Carlos P. Garcia House, Tagbilaran City, Bohol
Ladawan:Biliran Watchtower historical marker.jpg|Bantayan ng Biliran	(Biliran Watchtower), Biliran, Biliran
Ladawan:Historical marker of Fort Pilar .jpg|Fort Pilar, Zamboanga City
Ladawan:Fuerte De La Concepcion Y Del Triunfo historical marker.jpg|Fuerte de la Concepcion y del Triunfo, Ozamiz City, Misamis Occiental
Ladawan:Davao City Hall historical marker.jpg|Davao City Hall, Davao City, Davao del Sur
Ladawan:Church of the Immaculate Conception of Tamontaka Seal.JPG|Simbahang Inmaculada Concepcion ng Tamontaka (Immaculate Concepcion Church of Tamontaka), Cotabato City
Ladawan:Unang Pagtataas ng Watawat ng Pilipinas sa Mindanao Marker.jpg|Pook ng Unang Pagtataas ng Watawat ng Pilipinas sa Mindanao, Surigao City, Surigao del Norte
Ladawan:Sheik Makhdum Mosque historical marker.jpg|Sheik Makhdum Mosque, Simunul, Tawi-Tawi
Ladawan:Jose Rizal historical marker in Brussels, Belgium.jpg|José Rizal, Brussels, Belgium
Ladawan:José Rizal historical marker in Wilhelmsfeld.jpg|José Rizal, Wilhemsfeld, Germany


## Toltolan