open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joan Birman

Si **Joan Sylvia Lyttle Birman** (ipinangaki kang May 30, 1927, sa New York City) sarong American matematiko na nag espesialisar sa low-dimensional topology. Nagkuntibwar sia sa pag-aadal  kan manungod sa knots, 3-manifolds, mapping class groups of surfaces, geometric group theory, contact structures and dynamical systems. Si Birman sarong retiradong  propesor sa Barnard College, Columbia University, na pinagtukduan niya puon kang taon 1973.

An saiyang mga magurang iyo sinda George asin Lillian Little, mga imigranteng Jewish. An saiyang ama taga - Rusya alagad nagdakula sa Liverpool, Inglaterra. An saiyang ina namundag sa Nueva York asin an saiyang mga magurang mga imigranteng Ruso-Polinesyo. Sa edad na 17, si George nagbalyo sa US asin nagin matrayumpong paragibo nin gubing. Inapresyar nia an mga oportunidad na magkaigwa nin negosyo alagad gusto nia na an saiyang mga aking babae magkonsentrar sa edukasyon. Igwa siyang tolong aki, sinda Kenneth P. Birman, Debora Birman Shlider, asin Carl David Birman. An saiyang huring agom, si Joseph Birman, sarong pisiko asin pangenot na parasuportar sa mga diretso nin tao para sa mga sientista.

Pakatapos nin haiskul, si Birman naglaog sa Swarthmore College, sarong institusyon nin pagkolehiyo sa Swarthmore, Pennsylvania, asin mayor sa matematika. Alagad, habo niya mag erok sa mga dormitoryo kaya nagbalyo siya sa Barnard College, solong kolehiyo na para sana sa mga  kababaihan igdi sa Columbia University, na nagtutugot na mag-istar sa harong.

## Mga napiling publikasyon
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Toltolan
Marjorie Lee Browne

Si **Marjorie Lee Browne** (Hulyo 2, 1914 - Oktubre 19, 1979) sarong matematikong paratukdo. Saro siya sa enot na Aprikano-Amerikano na babayi na nakaresibi nin PhD sa matematika.

## Buhay asin karera
Pakaresibi kan saiyang doctorate degree, si Browne dai na na namantenar an saiyang posisyon sa pagtotokdo sa sarong institusyon sa pagsiyasat.  Bilang resulta kaini, sia nagtrabaho kaiba an sekondaryang eskwelahan kan mga maestro sa matematika, na tinokdoan sinda sa "modern math."  Sia espesyalmenteng nagkonsentrar sa pag - enkaminar sa edukasyon para sa mga minoriya asin babae.

## Mga nota

## Toltolan

* Patricia Clark Kenschaft, "Black Men and Women in Mathematical Research," Journal of Black Studies, vol. 18, dai. 2 (Desyembre 1987), pp. 170-190. ⁇ .Jornal of Black Studies. ⁇ .
* Scott W. Williams, "Black Women in the Mathematical Sciences," (SUNY Buffalo Math Dept. ⁇ . (SUNY Buffalo Math Dept.)
* E. Fogg, C. Davis, and J. Sutton, "Profile kan Marjorie Lee Browne." Retrieved on World Wide Web, Agnes Scott College's "Biographies of Women Matheticians" Web Site kan 28 Hulyo 2004.
* "MiSciNet's Afertors of Science, Marjorie Lee Browne," Science, Setyembre 10, 2004. ⁇  ⁇   ⁇ ..Science
* Charlene Morrow asin Teri Perl (eds), Notable Women in Mathetics, sarong Biograpikal Dictionary, Greenwood Press, 1998. pp. 17-21. ⁇ . Notable Women in Mathetics, sarong Bikolanong Dictionary. ⁇ .
Mariel Rodriguez

Si **Maria Erlinda Lucille Termulo Padilla** (namondag **Maria Erlinda Lucille Sazon Termulo**; Agosto 10, 1984) bisto nin propesyonal bilang **Mariel Rodriguez-Padilla** o **Mariel Rodriguez**, iyo sarong Filipinong namondag na Amerikanong modelo nin komersyal, para-endorso, host nin telebisyon, VJ, asin aktres.

## Buhay
Si Rodriguez namundag Maria Erlinda Lucille Sazon Termulo kan Agosto 10, 1984. Midbid siya sa bansag na "Mariel" bilang aki, nabuhay asin pinadakula kan mga magurang kan saiyang ina sa Parañaque huli sa pagsuway kan saiyang mga magurang sa saiyang pagkahoben. Nag-adal siya sa De La Salle Santiago Zobel School para sa elementarya asin hayskul asin nagklase sa De La Salle University para sa kolehiyo, kun sain naggradwar siya sa Bachelor of Arts in Philippine Studies, major sa Filipino in mass media.

Si Rodriguez igwang sarong tugang na babae asin duwang tugang na lalake. An saiyang tugang na babae, si Kaye Garcia, may sadiri  kan linya nin gubing na Hot Pink Lingerie. An saiyang kabangang mga tugang, si Etan asin Julia Termulo, pareho nag-eerok sa New Jersey.

## Karera
Pinonan ni Rodriguez an saiyang karera sa edad na 15 bilang sarong modelo sa komersio, saro an Clean & Clear Kan 2004, nag ganap sya sa MTV Asia's television show Rouge.na Rouge. Sa pag - introdusir kan saiyang sadiri paagi sa webcam, sia nag - pasiring sa Singapore para sa pag - usisa asin nakikabtang. An saiyang papel sa pasale nakua an mata kan MTV Philippines executives asin ginibo siyang VJ kan Disyembre 2004. Naghali sya sa MTv kan abril 2006.

Napirmahan sia kan GMA Network bilang saro sa mga bitoon ninda. Mantang nasa network, sia nagin saro sa regular na mga host sa Extra Angat, asin nagluwas sa seryeng Love to Love.

Kan 2005, si Rodriguez naglipat sa ABS-CBN, kun sain nag-ayon siya bilang sarong co-host kan serye sa kompetisyon na Pinoy Big Brother sagkod 2010. Sa huri, nabisto siyang gayo sa mga programang pang-on-time na Wawee (2006-10), Pilipinas Win Na Win (2010), asin Happy Yipee Yehey! (2011). Dugang pa, si Rodriguez nag - akto man sa serye nin Komiks Romances Presents kan 2008, kun sain siya nagganap sa titular mayor na papel bilang Varga, asin duwang kabtang kan Precious Hearts Romances, iyo sinda Bud Brothers asin Love Is Only in the Movies, kan 2009 asin Cinco 2010, bilang resulta.

## Toltolan
Alicia Prieto Langarica

Si **Alicia Prieto Langarica** sarong Amerikanong applied mathematician asin propesor sa matematika sa Youngstown State University. 

## Edukasyon asin karera
Si Prieto Langarica iyo an babaing makuapo kan Mehikanong footballer na si Max Prieto. Siya gradwado sa Unibersidad kan Texas sa Dallas, asin inako an saiyang PhD sa Applied Mathematics hale sa Unibersidad nin Texas sa Arlington kan 2012. An saiyang disertasyon, *From Discrete to Continuous Models of Cell Movement: An Application to Medical Implants nakompleto* sa irarom kan paggiya ni Hristo Venelinov Kojouharov.

Nagin siyang katuwang na propesor sa matematika sa Youngstown State University faculty kan 2012, pakatapos kan saiyang doctorate degree.

## Mga Kontribusyon
An research ni Prieto Langarica nakasentro sa pag'oltan kan matematika asin biolohiya, an mga partikularmenteng problema konektado sa medisina.

Saro siya sa apat na kaapil kan Lathism, sarong websayt na nagpapahiling kan Hispaniko asin Latinx matematiko, kan saindang pag'aadal, asin kan saindang mga ambag.

## Reperensya
Imee Marcos

Si **Maria Imelda Josefa Remedios "Imee" Romualdez Marcos**  (namundag Nobyembre 12, 1955) sarong Filipinang aktres asin pulitiko na nagsirbe bilang Senador kan Filipinas poon pa kan 2019. Dati siya nagserbing gobernador kan Ilocos Norte poon 2010 abot 2019 asin bilang representante kan ika-duwang distrito kan Ilocos Norte poon 1998 abot 2007.Siya an aking babae kan dating presidente Ferdinand Marcos asin agom (first lady) na si Imelda Marcos.

an politikal na karera ni Imee Marcos nagpoon durante kan batas militar na rehimen kan saiyang ama. Nagin miyembro siya kan Batasang Pambansa asin Chairperson kan Kabataang Barangay. Durante kan saiyang termino bilang an huri na dian an aktibistang si Archimedes Trajano kinidnap, pinasakitan, asin ginadan dai nahaloy pakatapos na usisaon kan publiko an saiyang nombramiento sa opisina.  Siya nag'eedad nang 18 anyos na mayoriya sa Filipinas - kag-apat pa sanang bulan pakatapos kan deklarasyon kan saiyang ama nin Martial Law, asin nag'eedad nang 30 anyos kan panahon na an saiyang pamilya napatalsik sa poder kan 1986 People Power revolution, na pakatapos kaini sinda tinabangan kan gobyerno kan Estados Unidos na maghali sa bansa asin dinara sa Honolulu.

Pagkagadan ni Ferdinand Marcos kan 1989, tinogotan ni Corazon Aquino na bumalik sa Pilipinas an mga Marcoses kan 1991. Dai naghaloy si Imee nagdalagan para sa katongdan pulitikal, asin nanggana nin tolong termino sa Kamara de Representantes asin tolong termino bilang gobernador kan Ilocos Norte. Siya naelihir sa Senado sa  eleksyon kan 2019.

## Toltolan
J-Hope

Si **Jung Ho-seok** (; namundag kan Pebrero 18, 1994), mas bisto sa ngaran niya sa entablado na **J-Hope** (sinasayod na **j-hope**), sarong Sur na Koreanong rapper, kompositor, parabayle, asin prodyuser nin rekord. Ginibo niya an saiyang debut bilang myembro kan Sur na Koreanong boyband na BTS kan 2013, sa Entertainment g Hit Entertainment. Tan

Si J-Hope nagpaluwas kan enot niyang solo na mixtape, Hope World, kan 2018. An album na iyan nanompongan na may positibong pag - ako hale sa mga kritiko, asin pinakahalangkaw an kabilangan na 38 sa Billboard 200 sa Estados Unidos, na ginibo siyang pinakahalangkaw na artistang Koreano sa ranggo kan panahon na idto. Siya an nagin enot na myembro kan BTS na nakalaog sa Billboard Hot 100 bilang soloista kan 2019, kan an saiyang solong kanta na "Chicken Noodle Soup," nagtatampok nin parakantang si Becky G, na nag'debut sa bilang na 81 sa chart.

## TAN JIN
Si J-Hope namundag bilang Jung Ho-seok () kan Pebrero 18, 1994, sa Gwangju, South Korea, kun saen sia nag - istar kaiba kan saiyang mga magurang asin matuang tugang na babae na si Jung Ji-woo

Kan Marso 2019, si J-Hope nagklase sa Hanyang Cyber University para sa programang Master of Business Administration sa Advertising asin Media.Dati siya naggradwar sa Global Cyber University na may titulo sa Broadcasting asin Entertainment.
Jennie (parakanta)

Si **Jennie Kim** (; namundag kan Enero 16, 1996), na midbid sa ngaran na **Jennie**, sarong parakanta asin rapper na taga Sur na Korea. Namundag asin nagdakula sa Sur na Korea, si Jennie nag - adal sa New Zealand sa laog nin limang taon bago nagbalik sa South Korea kan 2010. Nag-debut siya bilang miyembro kan grupong Blackpink, na binilog kan YG Entertainment, kan Agosto 2016. Kan Nobyembre 2018, si Jennie nag-debut bilang solong artista kaiba an kantang "Solo". An kanta sarong komersyal na kapangganahan sa laog kan pamilya asin sa internasyonal, na ilinalaog kapwa an Gaon Digital asin Billboard's World Digital Songs chart.
Klima asin Kapalibutan/Intro

An pagburubago sa klima sarong panhalawig na pagbabago kan panahon sa satuyang kinaban magin iyan sa lokal, rehiyonal, o pankinaban na klima. An mga pagbabago na ini igwa nin halawig asin naoobserbaran na epekto sa pankagabsan kan kinaban. An mga pagbabago na ini pwedeng huli sa natural na kawsa, alagad magpuon pa kan 1800s, an mga aktibidad kan tawo an nagin mayor na rason kun tano nagkakaigwa nin siring na mga pagbabago, inot na gayo an pagsusulo kan mga fossil fuel (arog kan coal, krudo, o gas) na naghahaman man nin inaapod na heat-trapping gas.

Maninigo na magkaigwa nin hararuman na pag-intindi sa kun pano nagbabago an satuyang klima, tangani na maprepararan ta an paabuton na panahon. An pag-adal kaini nakakatabang satuya na antisiparan halimbawa an paabuton na makusog na uran, o an aasahan tang temperatura sa tiglipot, o kaya kun gurano kalangkaw an itataas kan mga lebel kan kadagatan huli sa pagpapara-init kan temperatura sa kadagatan.

Katuyuhan kan proyektong ini na maiwaras an impormasyon manungod sa pagburubago kan klima asin sa mga epekto kaini. Sa paagi kan mga artikulong ambag, masususog ta an pinakaugat kaini, kun ano an mga nagkakawsa kaini arog kan pagmimina nin petrolyo o gas, pagputol nin mga kahoy, mga ati sa kapalibutan, konsumerismo, mga planta, asin iba pa. Sa paagi nin paghahaman nin mga artikulo susog sa urulay na ini, maaraman ta man an pwedeng magin epekto kaini sa satuyang kinaban asin sa pirang sektor sa satuyang komunidad. Arog halimbawa na an tig-init pwedeng makadanyos sa produksyon nin kakanon asin sa satong mga salud. An baha pwedeng magin kawsa kan paglakop kan hilang asin makadanyos sa mga eco-sistema. An mga problema sa salud kan tawo pwedeng makadugang sa bilang kan mga nagagadan, sa produksyon nin pagkakan, asin pagigin produktibo sa mga trabaho.
Choi Si-won

Si **Choi Si-won** ( namundag kan ika 7 nin Abril 1986), midbid na **Siwon**, sarong Sur na Koreanong parakanta, kompositor, modelo, asin aktor na midbid sa saiyang trabaho bilang miembro kan Sur na Koreanong boy group na Super Junior. Si Choi nagkapot bilang espesyal na representante kan UNICEF Korea para sa mga isyu kan kaakian sa nakaaging apat na taon bago siya napili bilang UNICEF na rehiyonal na embahador para sa East Asia and Pacific kan Nobyembre 2019.

Apuera sa pagigin miembro kan Super Junior, si Choi nagprobar man sa mga aktibidad na solo, lalo na sa pag-arte. Siya nagkaigwa nin mga panginot na papel sa dramang Koreano na Oh! My Lady (2010), Poseidon (2011), Revolutionary Love (2017), asin My Fellow Citizens! (2019) asin may mga suportang papel sa Athena: Godess of War (2010), The King of Dramas (2012) asin She Was Pretty (2015). Si Choi nagpartisipar man sa manlaenlaen na mga pelikulang Intsik arog kan Helios, To the Fore asin Dragon Blade.

Si Choi Si-won sarong representante para sa Audi Korea. Kan 2015, napili si Choi Si-won kan magarbong paragibo nin relo na si Piaget bilang saindang pinakahubin na modelo sa Asya. Arog kan 2016, si Choi Si-won nakalista sa magasin na Forbes "30 Under 30 Asia". Si-won sinasabing "saro sa hinahanap-hanap na parakanta asin aktor sa South Korea."

Si Choi Si-won magigin tagamukna nin sarong nagdadangadang na pelikula. Kan 2015, si Choi Siwon kaiba si Entertainment Pictures (CEO Lee Dong Hoon) binakal an deretsos kan 2011 Daum webtoon "Interview," ni Rude Vico.

Kan Oktubre 2015, si Choi Si-won nagin pinakainot na Koreano na nakaabot sa 5 milyon na mga parasunod sa Twitter.

## Mga toltolan
Jun Ji-hyun

Si Jun Ji-hyun (namundag Wang Ji-hyun kan 30 October 1981), bisto man sa ngaran niyang Ingles na Gianna Jun, sarong aktres asin modelo sa South Korea. Nag-ako na siya nin dakol na gawad, kaiba an duwang Grand Bell Awards for Best Actress asin sarong Daesang (Grand Prize) para sa Television sa Baeksang Art Awards.

Si Jun nabantog huli sa saiyang papel bilang The Girl sa romantikong komedyang My Sassy Girl (2001), saro sa pinakahalangkaw na nagkita na Koreanong komedya sa gabos na panahon. Kaiba sa iba pang midbid na mga pelikula iyo an Il Mare (2000), Windstruck (2004), The Thieves (2012), The Berlin File (2013) asin Assasination (2015). Nagbida man siya sa mga serye sa telebisyon na My Love from the Star (2013-2014) asin The Legend of the Blue Sea (2016-2017). Sa presente, siya nagganap bilang Ashin sa seryeng Netflix Kingdom (2020-presente), asin bilang Seo Yi-kang sa tvN dramang Jirisan.

An kapangganahan ni Jun Ji-hyun sa pelikula asin telebisyon an nagpatindog sa saiya bilang sikat na artista sa Hallyu. Inaapod siyang saro sa "The Troika" kaiba ki Kim Tae-hee asin Song Hye-kyo, kolektibong bisto sa acronym "Tae-Hye-Ji.."

## Filmograpiya
### Pelikula

### Telebisyon na serye

### Pasaling telebisyon

### Mga paluwas sa Bidyong musika

## Mga toltolan
Tishiko King

Si **Tishiko King** orihinalmente na gikan sa Torres Strait Islands nin Australia. Siya an tagapagkampanyang direktor sa Seed Idigenous Youth Climate Network asin nag-entra sa 2021 United Nations Climate Change Conference (COP26) sa Glasgow, kun sain siya man an nagrepresentar kan organisasyon nin isla kan Torres Strait an Our Islands Our Home.

## Buhay
Si King, sarong Katutubong Australyano, sarong babaing Kulkalaig gikan sa Masig Island (Yorke Island) asin igwang kapag-arakian saBadu Island, siring man sa Torres Strait. Binayaan niya an saiyang pamilya tanganing mag-atendir sa eskwela nakatenir digdi sa amay na edad kun sain siya nagdakula sa sarong banwaan nin minahan kan saiyang magamiawan an epekto kan pagmina sa mga katutubo. Matapos an sarong taon nin pagklase sa kolehiyo, nagpundo siya sa unibersidad dangan nagtrabaho sa sarong resort sa Moreton Island, norte-este kan Brisbane, kun kaya nagkaiwa siya nin pagkahilig sa dagat. An saiyang desisyon na ipagdagos an karera bilang sarong biyologo sa marina dagos man na naimpluwensiyahan kan Cyclone Hamish kan 2009 na nagkawsa nin distroso sa barkong MV Pacific Adventurer, na nagresulta kan pagwarak kan gasolina asin ammonium nitrate pasiring sa Coral Sea, na naglakop sagkod sa Moreton Island asin pagtaraid na lugar. Si King nagin parte kan mga nagrabuz sa Moreton Island tanganing malinigan an baybayon, kun kaya saiyang nahiling nanggad an distroso sa baybayon asin buhay-marina digdi. 

## Karera asin aktibismo
Makalihis an pirang taon, si King nagbwelta sa unibersidad tanganing adalan an buhay marina sa Griffith University sa South East Queensland sa tabang kan CSIRO, saring ahensyang Australyano na responsible para sa siyentipikong pagsaligsalig. Siya man nagtrabaho bilang sarong indigenous liaison officer sa sarong bauxite mining company sa Weipa, sa Cape York Peninsula sa Queensland. Dangan, siya nagin campaign director sa Seed Indigenous Youth Climate Network asin nagtrabaho man bilang sarong boluntad na impact coordinator sa Environmental Film Festival Australia. Siya man sarong community organizer sa Our Islands Our Home.

## Toltolan
Marinel Sumook Ubaldo

Si **Marinel Sumook Ubaldo** (1997) sarong aktibista sa klima gikan sa Pilipinas na nagtabang tanganing iorganisar an inaapod na "youth climate strike" o protesta dapit sa klima nin mga hoben sa saiyang nasyon. Pinatotoohan nya bilang sarong testigo sa komunidad para sa Philippines Commission on Human Rights bilang parte kan saindang imbestigasyon sa paninimbagan asin kun baga an mga epekto kan pagbabago sa klima pwedeng ibilang na mga pagbalga sa mga karapatan pantawo kan mga Pilipino.

## Pinaghalean

Si Ubaldo namundag kan 1997 sa sarong parasira na ama sa Matarinao, Salcedo, Eastern Samar.

Inot na nanundan ni Ubaldo an manungod sa climate change asin disaster risk reduction kan Oktubre 2012. Si Ubaldo nagin sarong lider-hobenes sa Plan International, sarong organisasyon na may katuyuhan na suportaran an karapatan kan kaakian asin kababaihan. Sa papel na ini, sinasabi ni Ubaldo na saiyang tinukduan an mga lokal na grupo sa mga kawsa dapit sa pangkinaban na pag-imbong o global warming.

Kan Nobyembre 2013, an Bagyong Haiyan nagdara nin duros na sagkod 275 kilometros/h (70 mph) asin mga alon nin sagkod 15m (45ft), partikularmenteng nakaapektar sa hababang mga rehiyon kan Pilipinas. Labing 6,000 katawo an nagadan sa kalamidad asin 28,000 an nalugadan. Sinabi nin mga syentista na an grabeng mga pangyayari sa panahon na arog kan bagyong ini, o mas nagigin posible sa paagi kan nag-uurog na pangkinaban na temperatura. Huli ta naeksperyensyahan nya mismo an mga epekto kan Bagyong Haiyan, ipinadagos ni Ubaldo an saiyang aktibismo sa klima mantang ibinabali an mga gobyerno sa mga isyu sa klima.

Kan 2015, nakakua si Ubaldo nin scholarship tanganing mag-adal nin social work. Nag-adal sya sa Leyte Normal University tanganing magkua nin digring Bachelor of Science in Social Work asin naggradwar kan Agosto 2019.

## Karera
Si Ubaldo nagtatrabaho ngunyan bilang advocacy officer para sa Ecological Justice and Youth Engagement in Living Laudato Si’ Philippines.

## Panluwas na mga takod

* https: /plan-uk.org/.
* https: /www.amesty.org/en/geng-involved/w4r-2019-philippines-marinel-ubaldo/

## Susugan
Greenhouse gas

An **greenhouse gas** (**GHG** or **GhG**) sarong uri nin gas na na nagkukua asin nagpapaluwas nin radiant energy sa laog kan thermal infrared range, na nagkakawsa kan greenhouse effect. An mga primerong greenhouse gas sa atmospera kan kinaban iyo an water vapor, carbon dioxide, methane, nitrous oxide asin ozone. Kun mayo an mga greenhouse gas na ini, an temperatura kan kinaban minaabot sa , bakong arog kan presenteng temperatura na . An atmospera kan Venus, Mars asin Titatn, igwa man nin mga greenhouse gas.

An mga aktibidad nin tawo poon pa sa kapinonan kan Rebolusyon Industriyal ( kan 1750) nagpataas kan konsentrasyon sa atmospera kan carbon dioxide nin haros 50%, poon sa 280 ppm kan 1750 sagkod 419 ppm kan  2021. An ultimong naobserbahan na paglangkaw kan carbon dioxide nangyari labing 3 milyones na taon na an nakaagi.  Nangyari an pagdakol na ini sa ibong kan pag - i labing kabanga kan mga pag -absorb nin manlaenlaen na natural na karbon sinks asin mga siklo nin karbon.

Sa ngunyan, an sukol kan pagpapaluwas nin greenhouse gas, kun sain an temperatura may posibilidad na magtaas nin  2&nbsp;°C (3.6 °F), kun sain sinsabi kan United Nations' Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) na iyo an pinakamataas na limitasyon para maiwasan an peligrosong lebel pag abot kan 2050. 

An pinakadakulang parte kan anthropogenic carbon dioxide emissions naghahali sa pagsulo kan mga fossil fuels, uring, petrolyo (kaiba an oil) asin natural gas, nakakadugang man igdi an deforestation asin ibang paggamit kan mga kadagaan. 

## Mga gas sa atmospera kan kinaban

### Mga Dae-greenhouse na gas
An mga mayor na gas na nagbubuo sa atmospera kan kinaban iyo an nitrogen () (78%), oxygen () (21%), asin argon (Ar) (0.9%), ini bakong mga greenhouse gas. An mga gas na ini, dai nakakadugang sa mga epekto kan greenhouse.

### Mga Greenhouse gas

An mga greenhouse gas an nagkukua asin nagpapaluwas kan mga  infrared radiation sa wavelength range kan kinaban. Carbon dioxide (0.04%), nitrous oxide, methane, asin ozone an mga gas na yaun sa 0.1% atmospera kan kinaban, asin sinda ang may pinakadakulang ambag sa greenhouse effect.

An mga greenhouse gas na nag-aambag sa atmospera kan kinaban, nailista uyon sa pababang bilang uyon sa global mole fraction:

* Water vapor ()
* Carbon dioxide ()
* Methane ()
* Nitrous oxide ()
* Ozone ()
* Chlorofluorocarbons (CFCs and HCFCs)
* Hydrofluorocarbons (HFCs)
* Perfluorocarbons (, , etc.), , and 

## Toltolan
Polusyon sa duros

An **polusyon sa duros** o **polusyon sa ere** an apod sa kontaminasyon kan duros huli sa presensiya kan mga elemento sa atmospera na peligroso sa salud kan tawo asin iba pang nabubuhay sa kinaban, nagkakawsa nin raot sa klima o sa mga bagay-bagay. Kadakol nin iba-ibang  klase nin air pollutants, arog kan mga gas (kaiba an ammonia, carbon monoxide, sulfur dioxide, nitrous oxides, methane, carbon dioxide asin chlorofluorocarbons), mga particulates (organiko asin inorganiko), asin mga biological molecules. An polusyon sa duros pwede magkawsa nin mga helang. allergies, asin kagadanan sa tawo; peligroso man ini sa ibang mga nabubuhay na organismo arog kan mga hayop, pananom, sa natural na proseso kan kapalibutan (halimbawa, climate change, ozone depletion o habitat degradation) o sa mga  built environment (halimbawa, acid rain). An mga aktibidad kan tawo asin natural na proseso kan kapalibutan parehong pwedeng magkawsa nin polusyon sa duros.
## Mga ginikanan nin polusyon sa duros

### Antropoheniko (gibo nin tawo)

*An mga ini kadaklan konektado sa pagsolo nin gasolina.

*Igwa man mga pinaghahalian sa mga proseso apuera sa kombusyon:

* Fumes hale sa pinta, spray, varnish, aerosol sprays asin iba pang mga solvent. An mga ini puedeng magin sapat na kawasa nin poluyson; kinakarkulo na an mga emission hale sa mga bagay na ini an dahelan kan haros kabanga nin polusyon hale sa mga elementong organiko  Los Angeles basin kan 2010. 
* Mga basura sa mga landfill, na namumunga nin mga methane. An methane sarong nagsasabog o nagkakalayong elemto sa duros. An Methane saro man na asphyxiant asin puedeng magdispensia nin oxygen sa sarong saradong lugar. An asphyxia o suffocation sarong resulta kun an konsentrasyon kan oxygen nabawasan asin nagbaba sa 19.5%.
* Mga materyal na panmilitar arog kan nukleyar na mga armas, mga gas na toxic, germ warfare asin rocketry.
* An pag - oswag sa agrikultura lakop na nagkokontribwir sa polusyon sa duros.
** An mas inabunuhan na uma mayor na gikanan nin mga nitrogen oxides.

## Susugan
Constance Markievicz

Si **Constance Georgine Markievicz** ( ; **' **Gore-Booth**; 4 Pebreo 1868 – 15 Hulyo 1927), midbid man sa apod na  **Countess Markievicz** asin **Madame Markievicz''', sarong Irlandes na politiko, rebolusyonaryo, nasyonalista, suffragista, sosyalista, asin iyo an pinakaenot na babaeng naelehir sa Parlamentong Westminster, asin naelehir na Ministro para sa Labour sa Enot na Dáil, na nangyari siya an enot na babaeng nagin ministro sa gabinete sa Europa. Siya nagserbing Teachta Dála sa Dublin South na constituency poon 1921 abot 1922 asin 1923 sundo 1927. Siya nagin Myembro nin Parlamento (MP) para sa  Dublin St Patrick's poon 1918 sundo 1922.

Kagtugdas-kaapil kan Fianna Éireann, Cumann na mBan asin kan Irish Citizen Army, siya nagbali sa Easter Rising kan 1916, kan an Ilandes na republikano nag'ngata na taposon an  pamomoon kan Briton asin magtugdas nin Irlandyang Republika. Siya nasentensyahan nin kagadanan, asin ibinaba sa lawig-buhay na pagkakulong sa rason kan saiyang pagkababae. Kan 28 Desyembre 1918, siya an kaenot-enoteng babae naelehir sa Reynong Unidong House of Commons, alagad yaon siya nakukulong sa Holloway Prison kan panahon na idto asin susug sa polisya kan partido, dai niya tinukawan an katongdan. Imbes, siya asin ibang kairiba sa Sinn Féin nagbilog kan pinakaenot na Dáil Éireann. Siya an kaenot-enote man na babae sa bilog na kinaban na nagkapot nin katongdan sa gabinete, komo Ministro para sa  Labour, poon 1919 abot 1922. Kan nabilog an partido Fianna Fail, siya nag'apil igdi. Kan 1927, siya naelihir naman sa Dáil, alagad pakalihis  nin sarong bulan kaini, nagadan siya na dai nakatukaw sa pwesto. 
         
## Toltolan
Tori Tsui

Si **Tori Tsui **sarong aktibista sa klima, tagapagtaram, asin konsultant gikan sa Hong Kong. Sa presente, sya nakaistar sa Bristol. Saro sya sa mga kagtugdas kan Bad Activist Collective asin man myembro kan koalisasyon sa klima na Unite For Climate Action. An Bad Activist Collective sarong podcast na nagi man multimedia na plataporma kinahaluyi na para sa mga artista, parasaysay, asin mga tawo na nagtutulod nin pagbabago. Bago kaini, nagpasiring naman sya sa Atlantic, kun sain sya pigtabangan man ni Stella McCartney makalihis na sya nomrahan na 'agent of change' o tagapaghiro para sa pagbabago. An saiyang mga gibo kaiba an hustisyang panklima, pagsisiguro na an polisiya sa klima, aksyon, asin pag-oorganisa nagigin interseksyunal, inklusibo, asin nakakapagbago. Pigpuunan man ni Tori an kampanyang Pass the Mic, kun sain ini minatao nin boses para duman sa mga aktibista sa bilog na kinaban na nakikipaglaban para sa ikakarahay kan kapalibutan.

Sya myembro man kan Earth Percent group kun sain ini nakatutok man sa industriyang musika tangani na magtulod nin pagbabago. An saiyang paabuton na libro na 'It's Not Just You', na manungod sa mental health asin krisis sa klima, nakaandam na iluwas sa 2023.

An saiyang mga adbokasiya naisurat naman sa pirang publikasyon siring kan Vogue, The Guardian, Refinery 29, Cosmopolitan, asin The Independent.

## Susugan
Sophia Li

Si **Sophia Li** sarong Tsino-Amerikang multimedia journalist, direktor nin pelikula, asin tagapagtulod nin adbokasiya para sa kapalibotan. An pira sa saiyang mga pigkakasibotan iyo an pagtutukar kan mga isyu manungod sa klima, racial justice, asin an mga ini maintindihan kan lambang tawo sa mas pasil na paagi. Pignumrahan man sya bilang saro sa mga Top Climate Communicators kan 2022, kun sain an saiyang mga trabaho nahiling naman sa CNN, Vice, asin United Nations. 
Si Li saro man sa kagtugdas asin co-host kan All of the Above, sarong talk show manungod sa pagsusustener. Yaun sya sa Meta podcast, partikular sa Climate talks. Lain pa kaiyan, saro sya sa nagtutukaw na Direktor kan environmental nonprofit na Slow Factory asin man advisory Board kan Better Shelter.
Nagdirektor naman sya para sa pirang kampanya sa irarom kan mga brand na Nike, Facebook, asin Fendi. Gulpi man syang nakaulay nang tawo sa linya kan fashion, teknolohiya, asin kultura. Pira sa mga bantog na tawo na nakaulay nya iyo sinda Arianna Huffington na sarong youth climate activist, si Celine Dion, asin pirang tawo na ginawadan nin premyong Nobel. Pignumrahan man sya kan Forbes, NY Magazine, asin Refinery29 bilang sarong lider nin pagbabago.

## Mga panluwas link
* https://www.vogue.com/contributor/sophia-li

## Susugan
Mia Tijam

Si **Mia P. Tijam** sarong kagubay na Bikolanang parasurat sa tataramon na Ingles. Siya nagtapos nin BA Creative Writing sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman. Nagsusurat siya nin mga saysay asin sarong katood na parasurat sagkod kapwa-tagapakarhay kan Philippine Speculative Fiction Sampler. Nagluwas an saiyang mga panurat sa Philippines Free Press, Philippine Speculative Fiction anthologies, Philippine Genre Stories, asin Expanded Horizons; kun sain ini tinawan nin merito nin Honorableng Sambit sa kategoryang Best Fantasy & Horror kan 2008, pinalista sa 2009 Philippines Free Press Literary Awards, nakabali sa Charles Tan’s Best of Philippine Speculative Fiction 2009, UP Press Best of Philippine Speculative Fiction 2005-2010, asin the 2012 Mariner Awards.

Taon 2021, ipigluwas an saiyang inot na koleksyon nin mga usipon sa Ingles na *Flowers for Thursday: Stories* na ipinublikar kan Ateneo de Naga University Press. Tampok sa libro an anom na istorya. Kaiba si Herminio S. Beltran, Jr. bilang editor, si Tijam iyo na special section editor kan Ani 41: Lakbay, an opisyal na panliteraryong dyornal kan Intertextual Division kan Sentrong Pangkultura kan Filipinas (CCP) tampok an 146 na panurat kan mga bago asin beteranong mga parasurat kabali an mga panura sa tataramon na Ingles asin nagkapirang mga tataramon na Pilipino siring kan Filipino, Bikol, Pangasinan, Sebwano, Bisaya, Waray-waray, Hiligaynon, asin Kankanaey.

## Hilnga man
* Eilyn Nidea
* Jazmin Llana
* Merlinda Bobis

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* Mga libro ni Tijam  sa Wheelers
* Flowers for Thursday: Stories by Mia Tijam sa Shopee.ph
Eken

**Eken** sarong apelyido. Eken. Kaiba sa midbid na mga tawo na may apelyido an:

* Bülenent Eken (1923-66), Turkis stiker asin manager. Bülenent Eken
* Si Kent Eken (namundag 1963), Amerikanong pulitiko. Kent Eken
* Korkut Eken (namundag 1945), Turkish care officer. Karkut Eken
* Reha Eken (1925-2013), Turkong paratukdô asin manager. Reha Eken
* Si Topa Eken (namundag 1950), Suecong musikero. Tompa Eken
* Willis Eken (1931 - 2010), Amerikanong pulitiko. Willis Eken

## Hilingon pa

* Eken Mine (1935-2002), Japanese ▁voice aktor. Eken Mine
Silver Swan (tatak)

An **Silver Swan** sarong kondimentong tatak na sadiri kan NutriAsia. Inot ining pigbisto bilang tawyo na tatak kan 1942 ni Sy Bun Suan. Kan huri, pinahiwas an tatak tanganing iiba an suka, sira na sawsawan, sili na sawsawan, asin oyster na sawsawan.

## Uusipon
Tinogdas kan mga enot na taon 1940, si Silver Swan nagpoon kan biyahe kaini sa paghaman nin solyaw sa Malabon. An sararadit na pangaran na Silver Swan kinua sa pangaran kan orihinal na kagsadiri kaini, an kahurihan kan Mr. Sy Bun Suan, na nagpatindog nin sarong sadit na pamilya-scale na nakabatay sa Chinatown kan Manila. Sa ngonyan, pinahiwas na ni Silver Swan an pagprodusir kaini nin mga kondimento asin mga produktong kakanon hale sa solyaw pasiring suka, sira na sangkaka', asin mga patinig na itom na beans, chicli sangi, mainit na sangkaan, oyster sang sayaw, asin worcestershire sangle. Si Silver Swan nagin mahalagang parte kan mga pamilyang Filipino na pirming nagtatao nin sangkap na timbang na namit sa lambang putahe na pinapadangat asin ikinakaogma kan pamilya.

## Mga produkto

* Silver Swan Soy Sage
* Silver Swan Sukang Puti
* Silver Swan Cane Vinegar
* Silver Swan Sukang-Hang (Spicy Vinegar)
* Silver Swan Patis
* Silver Swan Salted Black Beans
* Silver Swan Old English Worschtershire Sauce
* Silver Swan Oyster Sauce
* Silver Swan Sweet Chili Sauce
* Silver Swan Sweet Spicey Chili Sauce
* Silver Swan Hot Sauce
* Silver Swan Adobo Sauce

## Toltolan
MacKenzie Scott

Si **MacKenzie Scott** (née Tuttle, dating Bezos; Abril 7, 1970) sarong Amerikanong nobelista asin pilantropo. Midbid siya huli sa pagkaimbuelto nia sa Amazon, saka an pagsuwayan niya sa agom na si ki Jeff Bezos. Kan Nobyembre 2021, igwa siyang net worth na nagkakahalagang US$62.2 bilyon, igwang 4% na sa Amazon. Bilang siring, si Scott iyo an ikatolong pinakamayamang babayi sa Estados Unidos, asin ika-21 na indibidwal sa kinaban. Si Scott pinangaranan na pinakamakapangyarihan na babae sa kinaban kan Forbes kan 2021, asin saro sa 100 na Pinakamaimpluensyang Tawo nin 2020 kan Time.

Kan 2006, nanggana si Scott nin American Book Award para sa saiyang 2005 debut na nobela na The Testing of Luther Albright. An saiyang ikaduwang nobela, an Traps, ipinublikar kan 2013. Siya nagin ehekutibong direktor kan Bystander Revolution, sarong anti-bullying na organisasyon, poon kan ini matogdas kan 2014.  Huli sa pagtao nin dawa kabanga kan saiyang kayamanan sa institusyon sa pag - abuloy, bilang senyal sa Giving Pledge, si Scott nagtao nin US$5.8 bilyones sa mga regalo sa pag - abuloy kan 2020, saro sa pinakadakulang taonan na pagdistribwir nin sarong pribadong indibiduwal sa pagtrabaho nin mga institusyon. Nagdonar pa siya nin $2.7 bilyones kan 2021.

## Mga libro Asin sanaysay

* 
* 
* 
* 
* 

## Toltolan
Suzuki Jimny

An **Suzuki Jimny** (Hapones: *Suzuki Jimunī*) an serye nin apat-na-wheel na nagmamaneho pasimin SUVs, gibohan asin saod nin Hapon autoker na si Suzuki poon pa kan 1970.

Dating kabilang sa klase sa kei, an magian na buhis sa Hapon/legal class, an kompanya padagos na nagbebenta nin kei-complienteng bersion para sa mga saod sa Hapon asin sa bilog na globo siring kan Jimny, saka nin mga bersion na labi pa sa mga limitasyon nin kei-class. Jimny. Suzuki nagdana na nin 2.85 milyon Jimnys sa 194 nasyon sa paagi kan Setyembre 2018.An kumboot igdi na may kakayahan na si Suzuki Jimny iyo an enot na pangkinaban na kapangganahan ni Suzuki, na tinatawan ining pangaran na pagmidbid asin pag'onra sa mga saodan sa bilog na kinaban. An Jimny nagtoon pasiring sa sarong syudad na dai natapos an siwang sa saod.

## Toltolan
GCash

An **GCash by Alipay**, mas midbid bilang **GCash**, sarong Filipinong *mobile wallet*, *mobile payments* asin daing sanga na serbisyo sa bangko. Pigpabisto kan 2004, pagsasadiri ini kan Mynt (dating Globe Fintech Innovations), na sarong kaayonan na pagtratrabaho sa pag'oltan kan Ant Group, sarong kompanyang kaapil kan Grupong Alibaba asin kan operador kan nangengenot na plataporma sa buhay sa kinaban, an Alipay; Ayala Group of Companies, saro sa pinakadakulang negosyo kan Pilipinas; asin Globe Telecom, saro sa pinakadakulang kompanya nin telekomunikasyon kan Filipinas (sa lado kan Globe, an GCash nasa irarom kan 917Ventures). Ant Group. Alibaba Group. Alipay. Ayala Group of Companies. Globe Telecom.

Kan 2019, igwa na ining 20 milyon na aktibong paragamit asin sobra sa 63,000 na kaparehas na negosyante sa Filipinas. Alagad, sa duwang taon, maliban sa paglangkaw kan mga digital na bayad sa Filipinas huli sa COVID-19 pandemic, an mga pigurin na ini sobra sa doble, na igwang 46 milyon na aktibong paragamit asin 2.5 milyon na negosyante asin parapabakal kadtong Agosto 2021, mala ta si GCash an dai-mapugol na higante kan nasyon na mobile lanob. COVID-19 na pandemiko kan nasyon.

## Kasaysayan

Inot na ilinansar an GCash ni Globe Telecom kan Oktubre 2004 na nag - aalok nin pondong pangharong sa SMS-bases na dai nangangaipo nin mga deposito sa bangko o kard na ibinibilang na 80% kan populasyon nin Pilipinas kan panahon na idto. SMS. An mga paragamit tinugotan na magkombertir kan saindang kuwarta sa e-money buda kash-in asin mga cash-ut roles arog kan mga tindahan nin sari-sari na may mga transakyon fee nin 1.00. sari-saring store.

Kan 2012, inuusar an GCash apwera bilang sarong paglipat sa transisyon hali sa cash-in asin kas-utong mga paluwas pasiring sa sarong lubos na sistemang daing-suntok.

Kan 2017, si GCash, kaiba an kakompetensiang si Klelet PayMaya, kaiba an Facebook tanganing ikonektar an mga serbisyo kaiyan sa Facebook Messenger. Pay Maya. Facebook. Facebook Messenger.

Kan 2020, nakibale si GCash sa Philippine Seven Corporation sa paggamit kan GCash apwera sa pagbayad sa 7-Elve sanga bilan barcode sa bilog na nasyon. 7-Elve man igwa nin sadiring sistema nin CLIQ Wallet para sa mga cashable transaksyon asin an mga sanga kaini saro sa mga lokasyon nin kas-in para sa mga paragamit kan GCash. 7-Elven.

Kan Hulyo 25, 2021, ipinaisi ni GCash na an serbisyo kaini sa remist, an GCash Padala, makukua na ngonyan kan mga bakong taga'anduyog sa lawig kan 2,000 na kaibanan kaini sa bilog na nasyon.

Kan Nobyembre 2021, an magurang na kompanya ni GCash, si Mynt, nag - anunsiar na iyan nagtaas nin $300M sa pag - alok sa $2B evluation, na ginigibo si Mynt na dobleng unicorn. unicorn.

## Mga isyu
Kan Enero 11 nin 2022, an aplikasyon kan mga sururog na GCash asin an mga serbisyo kaini naputol nin halipot huli sa sarong puwersa na naglawig nin apat na oras.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

*
First to Eleven

An **First to Eleven** sarong bandang rock sa Amerika na gikan ki Erie, Pennsylvania. Erie

## Kasaysayan
Kan 2009, limang haloyan nang amigo ni Erie, Pennsylvania an nagbilog kan M4 (Mini Menging Music), sa irarom kan paratukdo nin gitara na si Ryan Krysiak. Erie, Pennsylvania. M4 Pagkatapos mag-agi sa nagkapirang lead vocalist na naghali sa banda huli sa iba-ibang rason, nag-ayon si Audra Miller kan 2013 asin nagin panginot na parakanta poon kaidto. Kan Disyembre 2015, binago kan banda an pangaran ninda sa Inot sagkod sa Elven. First to Elenven. Kan 2016, sinda nagkawat sa Vans Warted Tour. Vans Wared Tour. Kan 2017 asin 2018 kadaklan kan orihinal na limang myembro naghale sa banda para sa kolehiyo, na si Mateo Yost sana an natatadang myembro. Si Sam Gilman asin Krysiak (na iyo an nag'akto bilang tagapadalagan kan banda para sa saindang bilog na karera) nag'ayon bilang mga kasalida. Kan Enero 2021, an Enot sa agihan kan YouTube nakaabot sa sarong milyon na suskritor.

Kan Pebrero 2021, ipinaisi ni Miller, Yost, asin Gilman na sinda nagpirma sa Velocity Records, siring man sa Equal Vision Records, sa ngaran na Concrete Castle. Equal Vision Records. Concete Casles Pinaluwas kan banda an enot nindang solo, an "Si lang sarong Katood," kan Marso. Sinda an nagkarawat kan enot nindang pagpasale kan Hunyo 5th, 2021 sa Atlantic City Beer & Music Festival. An saindang debut album, "Wish I Miss U," pinaluwas kan Setyembre 17, 2021, na may mga pangaran arog kan Blake Harnage na nagbubunga. Blakke Harnage. Kan bulan man sanang idto, pinonan ninda an pagpasyar ki Agate. Against The Current.

## Mga Miembro

* Audra Miller - Vocals
* Mateo Yost - Guitar
* Si Sam Gilman - Drums

## Discograpiya

### Albums

* "Wish I Miss U" (Setyembre 17th, 201)

### Mga Daing Agom

* "Kaamigo Sana" (Marso 201)
* "Half Awake" (Mayo 201)
* "Porcelain" (Hunyo 201)
* "Wish I Miss U" (Katabang ko ki Anthony Green) (Agosto 201). Anthony Green.

### Padagos na Naglaog

* "Sibot" ni Naga Grilz asin Stryer (Hulyo 2021)

## Reperensya
PayMaya

An **Maya** (dating midbid bilang **PayMaya**), iyo an pinansyal na serbisyo asin digital na pagbayad na kompanya na nakabase sa Metro Manila, Philippines.

PayMaya Philippines, Inc. (dating Smart e-Money, Inc.), komun na inaapod na PayMaya, sarong kompanyang panggastos kan Filipinas asin digital na bayad na nakabase sa Metro Manila, Philippines. PayMaya Philippines, Inc. Smart e-Money, Inc. PayMaya. financial services. Metro Manila. Ini natogdas kan 2007.                                                                                                                                                                                                          

Kan 2016, an Panay Maya nagproseso $1 bilyon sa mga transaksyon.

Kadtong Setyembre 2021, igwa ining 38 milyon na rehistradong paragamit.

## Mga gibo

### Mobile e-wallet
An e-wallet kan Pay Maya minatugot na an tawo-to-person na paglipat nin kuwarta bilan apyan. Kaiba man sa mga serbisyo sa laog kan apyan an pagbayad nin mga bill, prepadis na pagbakal nin karga, asin lokal na pagbalyo kan bangko.

### Smart Padala
Inot na pigbisto kan 2004 asin dating suway na remistrance service kan Smart Communications, an Smart Padala sarong network nin 55,000 na kaparehas na kabit-dukot sa bilog na Pilipinas asin nagseserbing huring mga kubong pinansiyal sa mga komunidad, na nagtatao nin daing-sala asin pan-irarom na pagpapapakaray kan digital na mga serbisyo. Smart Communications. Philippines

### PayMaya Enterprimento
An Pay Maya Enterprice nagpangyari sa mga negosyo na umako nin digital na mga bayad, baga man online o in-stre.

### Maya Bank
PayMay planong maglansar nin biyong digital na bangko matapos na matawan ini nin lisensya na magpadalagan nin digital na bansa kan Setyembre 2021 kan Monetary Board kan BSP. BSP.

## Toltolan
Honda Click

An **Honda Click** o (bisto man sa Honda Vario sa nagkapirang nasyon sa Sur-subangan nin Asya) sarong scooter na ginibo ni Astra Honda Motor sa Indonesya poon 2006. Honda Vario. Honda Click. Southed Asian. Astra Honda Motor. Katuyohan kaining scooter na antisiparon an nagdadakol na populasyon nin automatikong mga scooter na nagsisirbi sa saod nin motorsiklo sa Indonesya. Nagluwas an Vario sa manlainlain na espesye na may kakayahan kan makina puon 108.0 cc. )6.59 cu in) abot 156.9 cc (9.57 cu in). 108.0. c (6.59. cu in).

## Reperensya

## Panluwas na mga link

*  (in Indonesian)
Mia Mottley

Si **Mia Amor Mottley**,  sarong Barbadenseng politiko asin abogado na nagserbing Primer Ministro nin Barbados poon pa kan 2018 asin bilang lider kan Barbados Labour Party (BLP) poon 2008. Si Mottley iyo an ikawalong persona na nagkapot kan katongdan nin pagka-Primer Ministro sa Barbados asin kaenot-enoteng babae nagkapot kan kapwa katongdan. Siya man an pinakenot na primer ministro nin Barbados sa irarom na sistema republikano, pakatapos paghihira nin kon stitusyon na saiyang pigpasunod na iyo an nagtapos kan monarkiya konstitusyonal sa nasabing nasyon.

Si Mottley dating myembro nin  Parlamento sa distrito nin Saint Michael North East poon pa kan 1994. Poon 199 sundo 2008, siya sunod-sunod nagkapot nin mga katongdan bilang ministro kaiba na diyan an pwesto bilang Attorney-General nin Barbados na siya an pinakaenot na babae na kagkapot nin siring. Siya kaapil man kan inaapod na Inter-American Dialogue.

Si Mottley magkaduwang beses nagin Lider kan Oposisyon Harong nin Asambliya nin Barbados enot poon kan 2008 sundo 2010, dangan poon 2013 abot 2018. Kan 2018, an pinangengenotan ni Mottley'ng BLP nakamit an husto asin biyo' na kapangganahan sa 24 Mayo eleksyon heneral, na nasikop kaini an gabos na 30ng tukawan sa Kamara— na iyo sana sinda an enot na partido nakamit an siring, palaen pa kan nakakua ini nin 72.8% kan botong popular, na iyo na ini an pinakahalangkaw na heras nakamit nin sarong partido sa eleksyon heneral.

## Toltolan
Dyaket

An **Dyaket** sarong gubing para sa itaas na hawak, na sa parate minalaba sa ibaba kan piad. jacket. An sarong dyaket parateng may mga eleve, asin nag - aayuno sa atubangan o medyo sa gilid. Sa pangkagabsan, mas magian an dyaket, mas harop-fiting, asin mas dikit an insulasyon kisa sa dyaket, na mas nasa luwas. outserwear. May mga dyaket na uso, mantang an iba nagseserbing nagpoprotehir na gubing. Mga kobre na mayong mangga.

## Etymolohiya
An terminong guta gikan sa tataramon na Pranses na jaquette.jacket jaquette. An termino gikan sa Tahaw na Pranses na nombreng jaquet, na nanonongod sa sarong sadit o magian na tunic. Middle French. jaquet. tunica Sa modernong Pranses, an jaquette may kaparehong dyaket. Modern French. jaquette. jacket. An mga parataram nin Amerikanong Ingles kun minsan impormal na ginagamit an mga tataramon na dyaket asin panlipot.

*

## See also

* Sweater
* Sweatshirt
* Trousers
* Skirts

## References

## External links
Christine Lagarde

Si **Christine Madeleine Odette Lagarde** ( née Lalouette, namundag 1 Enero 1956) sarong Pranses na pulitiko asin abogado na iyo an presenteng presidente kan European Central Bank, katongdan na kapot niya poon pa kan 1 Nobyembre 2019.  Bago kan nombramientong ini asin pag'oltan kan Hulyo 2011 asin Septyembre 2019, siya an tagapadalagan na direktor kan International Monetary Fund (IMF).

Kan 5 Hulyo 2011, sinalidahan ni Lagarde si Dominique Strauss-Kahn bilang tagapadalagan na direktor kan IMF para sa limang taon na termino. An saiyang nombramiento iyo an ika-11 na surunod na pagnombra nin sarong Europeo na mamayo kan IMF. Naelihir siya liwat nin konsekusiyon para sa ikaduwang limang taon na termino, poon 5 Hulyo 2016, komo iyo sana an kandidatong nominado para sa pwesto. Kan Disyembre 2016, sarong korte nin Pransia an nag - akusar sa saiya nin kapabayaan may koneksiyon sa papel niya sa Bernard Tapie arbitration, pero dai siya nag - imponer nin penalidad. Kan 2019 asin sa giraray kan 2020, an Forbes may bilang na duwa sa 100 na Most Powerful  Women list.
* 2011 – 9th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2012 – 8th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2013 – 7th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2014 – 5th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2015 – 6th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2016 – 6th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2017 – 8th Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2017 – #1 in the List of 100 Most Influential People in Multinational Organisations, awarded by UK-based company Richtopia
* 2018 – 3rd Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2019 – CARE Humanitarian Award, awarded by CARE
* 2019 –  Distinguished International Leadership Award, awarded by the Atlantic Council
* 2019 – 2nd Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine
* 2020 – 2nd Most Powerful Woman in the World, named by *Forbes* magazine

## Toltolan
Mary Barra

Si **Mary Teresa Barra** (née Mamela; Namundag kan Disyembre 24, 1961) sarong Amerikanong negosyante na iyo na an namamayo asin hepe ehekutibong opisyal (CEO) kan General Motors poon kan Enero 15, 2014.  Siya an enot na babaeng CEO kan sarong 'Big Three' automaker.  Kan Disyembre 2013, pinangaranan siya ni GM na kasalida ni Daniel Akerson bilang CEO. Bago pa man pangaran CEO, si Barra ehekutibong bise presidente kan pambilog na globong paghaman nin produkto, pagbakal, asin supply chain.

## Buhay
Si Barra namundag sa Royal Oak, Michigan sa mga magurang na gikan sa Finland An saiyang lolo, si Viktor Mäkelä, nagbalyo sa US asin naagom si Maria Luoma, sarong dayo na taga-Finland haling Teuva. Nag - iistar sinda sa Mountain Iron, Minnesota, asin nagkaigwa nin tolong aki, kaiba an sarong aking lalaki na an ngaran Reino, na inaapod na Ray. An ama ni Barra, si Ray, naagom kan ika-duwang Finnish- Amerikano nagngangaran na Eva Pyykkönen, asin si Maria namundag kan 1961.

## Edukasyon
Si Barra naggradwar sa General Motors Institute (ngonyan Unibersidad nin Kettering) kan 1985, kun saen nagkua siya nin Bachelor of Science sa Electrical Engineering. Si Barra naluklok sa engineering honor society sa Tau Beta Pi (klase nin MI Zeta kan 1985) asin sa sosyedad na IEEE-Eta Kappa Nu (Theta Epsilon kapitulo 1983) mantang sa Unibersidad nin Kettering.  Dangan nagklase siya sa Stanford Graduate School of Business sa kompanya nin GM, inako an saiyang mga Masters in Business Administration degree kan 1990.

## Mga toltolan