Lohri

An **Lohri** sarong kapistahan nin [tawo asin pag-ani sa [kabangaan nin tiglipot na minamarka kan pag'agi kan solitisyo nin tiglipot asin kan katapusan kan tiglipot. Ini sarong tradisyonal na pag-ako kan mas halawig na mga aldaw asin an pagbaklay kan saldang pasiring sa Amihanan na Hemispero. Saro ini sa mga kapiyestahan nin pag-ani sa India na pig-oobserbaran sa o harani sa Makar Sankranti (sa bulan nin Magha sa kalendaryo kan Indya) asin nahuhulog sa banggi bago an Maghi (sa bulan nin Magh sa kalendaryo kan Punjabi) na komun sa Enero 13 taon. Ini pigseselebrar sa panginot na rehiyon sa Punjab na kan Indya asin Pakistan asin man sa ibang mga rehiyon kan norteng Indya arog kan Duggar asin Jammu sa Jammu asin Kashmir, Haryana asin Himachal Pradesh.

An Lohri pigseselebrar kan mga Hindu asin Sikh sa Indya asin sarong opisyal na bakasyon sa Punjab, Indya, Jammu asin Himachal Pradesh. An kapistahan pigseselebrar sa Delhi asin Haryana alagad bako ining itinalaga na bakasyon.

Sa Punjab, Pakistan dai ini pig-oobserbaran sa opisyal na lebel alagad an mga Sikh, Hindu asin nagkapirang Muslim nag-oobserbar kan kapiyestahan sa rural na Punjab asin sa mga syudad nin Faisalabad asin Lahore.

## Petsa
An Lohri pigseselebrar sarong aldaw bago an Maghi (Makar Sankranti) asin an petsa kaini pigdedeterminaran susog sa kalendaryo solar kan Hindu. An petsa kan Lohri nagbabago kada 70 taon. Kan huring parte kan ika-19 siglo, an Lohri dati nahuhulog sa ika-11 nin Enero. Kan kabangaan kan ika-20 siglo, an kapiyestahan dati pigseselebrar sa ika-12 nin Enero o ika-13 nin Enero. Sa ika-21 siglo, an Lohri sa pankagabsan nahuhulog sa ika-13 o ika-14 nin Enero. An Lohri sa taon 2024 mahuhulog sa 14 Enero siring na an Maghi mahuhulog sa 15 Enero.

## Kasaysayan

An Lohri nasambitan kan mga bisitang Europeo sa Lahore Darbar kan Maharaja Ranjit Singh, arog ni Wade na nagbisita sa Maharaja kan 1832. Ilinadawan ni Kapitan Mackeson si Maharaja Ranjit Singh na nagdidistribwir nin mga gubing asin darakulang kantidad nin kuwarta bilang mga premyo kan aldaw nin Lohri kan 1836. An selebrasyon kan Lohri na may paggibo nin sarong dakulang bonfire sa banggi narisa man sa korte kan hade kan 1844.
 
An mga istorya kan selebrasyon kan Lohri sa mga sirkulo kan hade dai nagtutukar kan mga ginikanan kan kapiyestahan. Alagad, igwa nin kadakol na osipon manungod ki Lohri. An Lohri iyo an selebrasyon kan pag-abot kan mas halawig na mga aldaw pagkatapos kan solitisyo nin tiglipot. Susog sa osipon, kan suanoy na mga panahon an Lohri pigseselebrar sa katapusan kan tradisyonal na bulan kun nuarin nangyayari an solitisyo nin tiglipot. Ini nagseselebrar kan mga aldaw na naghahaloy mantang an saldang nagpapadagos sa pagbaklay kaini pa-amihanan. An aldaw pagkatapos kan Lohri pigseselebrar bilang Makar Sankranti.

An Lohri sarong suanoy na kapiyestahan sa kabangaan nin tiglipot na naggigikan sa mga rehiyon na harani sa mga bukid nin Himalaya kun saen an tiglipot mas malipot kisa sa iba pang parte kan Subkontinente kan Indya. An mga Hindu asin Sikh tradisyonal na nagsisindi nin mga bonfire sa saindang mga natad pagkatapos kan mga semana kan *[[pananom nin Rabi|rabi]]* na panahon nin pag-ani, nag-iiribahan sa palibot kan kalayo, nag-aawit asin nagbabayle na magkaibanan mantang tinatandaan ninda an katapusan kan tiglipot asin an pagpoon kan mas halawig na mga aldaw.

## Kahulugan
An suanoy na kahulugan kan kapiyestahan iyo na ini sarong selebrasyon kan panahon nin pananom sa tiglipot. An sarong popular na osipon sa rehiyon Punjab nagkokonektar ki Lohri sa osipon ni Dulla Bhatti. An sentral na tema kan kadaklan na mga kanta kan Lohri iyo an alamat ni Dulla Bhatti (Rai Abdullah Bhatti) na an ama sarong zamindar na nag-erok sa Punjab kan panahon kan pagreynar kan Emperador nin Mughal na si Akbar. Siya pighihiling na sarong bayani sa Punjab, huli sa pagligtas sa mga daragita sa puwersahan na pagkua tanganing ipabakal sa mga merkado nin mga oripon sa Tahaw na Sirangan. Kaiba sa mga ilinigtas niya an duwang daragita na si Sundri asin Mundri, na luway-luway na nagin tema kan osipon kan Punjabi. Bilang parte kan mga selebrasyon kan Lohri, an mga kaakian naglilibot sa mga harong na nag-aawit kan tradisyonal na mga kanta kan Lohri na kaiba an pangaran na "Dulla Bhatti". Sarong tawo an nag-aawit, mantang an iba tinatapos an lambang linya nin makosog na "Ho!" sarabay na kinanta. Pagkatapos kan kanta, an adulto sa harong piglalaoman na magtao nin mga meryenda asin kwarta sa grupo nin mga hobenes na nag-aawit. An Lohri iyo man an kapinunan kan panahon nin pag-ani asin maaraw na mga aldaw.

## Mga Selebrasyon

An kapistahan pigseselebrar sa paagi nin pagsindi nin mga bonfire, pagkakan nin mga kakanon na piyesta, pagbayle asin pagkolekta nin mga regalo. Sa mga harong na dai pa sana nahahaloy nagkaigwa nin kasal o pangangaki, an mga selebrasyon nin Lohri makakaabot sa mas halangkaw na lebel nin kaogmahan. Kadaklan sa mga taga-Norteng Indya parateng igwa nin pribadong mga selebrasyon nin Lohri, sa saindang mga harong. An mga ritwal kan Lohri ginigibo, na may kaibang espesyal na mga awit nin Lohri.

An pagkanta asin pagbayle sarong intrinsic na parte kan mga selebrasyon. Sa Punjab, an mga tawo nagsusulot kan saindang pinakamaliwanag na mga gubing asin minadigdi tanganing magbayle kan bhangra asin giddha sa kumpas kan dhol. An Mga awit na Punjabi kinakanta, asin an gabos nag-oogma. An Sarson da saag na may makki di roti parati na pigsisirbe bilang mayor na putahe sa sarong pamanggihan sa Lohri. An Lohri igwa nin dakulang importansya para sa mga paraoma. Alagad, an mga tawong nag-eerok sa mga urban na lugar nagseselebrar man kan Lohri, nin huli ta an kapiyestahan na ini nagtatao nin oportunidad na makipag-ulay sa pamilya asin mga katood.

### Bonfire asin mga kakanon sa kapistahan
An Lohri pigseselebrar sa paagi nin sarong bonfire. An pagsindi nin mga bonfire sa panahon kan kapiyestahan na ini sa tiglipot sarong suanoy na tradisyon. An mga suanoy na tawo nagsindi kan kalayo tanganing magbalik an pagbalik kan mas halawig na mga aldaw.

Sa Punjab, an Lohri minamarkahan sa pagkakan nin mga binugkos nin sinanlag na mais hale sa bagong ani. An pag-ani nin tubo sa Enero pigseselebrar sa kapiyestahan kan Lohri. An mga produktong tubo arog kan jaggery asin gajak iyo an sentro kan mga selebrasyon kan Lohri, siring man an mga mani na inaani sa Enero. An saro pang importanteng kakanon kan Lohri iyo an labanos na pwedeng anihon sa pag-ultanan kan Oktubre asin Enero. An An mga berdeng mustasa pigkukultibar orog na sa mga bulan nin tiglipot huli ta an pananom angay sa mga kondisyon na agro-klimatiko. Susog kaini, an mga berdeng mustasa mga produkto man sa tiglipot. Tradisyonal an pagkakan nin gajak, sarson da saag na may makki di roti, labanos, giniling na nuts asin jaggery. Tradisyonal man an pagkakan nin malutong til, na ginigibo sa paagi nin paghalo nin jaggery, sesame seeds asin pinaputok na bagas. Sa nagkapirang lugar, an putaheng ini, na mas garo meryenda, inaapod na tilcholi.

### Bayle nin Chajja asin Hiran
An Lohri sa Jammu espesyal huli sa manlain-lain na dagdag na tradisyon na may koneksyon kaini arog kan paggibo asin pagbayle nin Chajja, bayle nin Hiran, asin pag-andam nin mga garland nin Lohri. An saradit na aki nag-aandam nin sarong replika nin sarong paboreal na midbid bilang Chajja*.* Dinadara ninda an Chajja na ini asin minaduman sa sarong harong pasiring sa ibang harong na nagseselebrar kan Lohri. Sa laog asin palibot kan Jammu, an espesyal na bayle nin Hiran piggigibo. An mga piniling harong na igwa nin marahay na mga seremonya nag-aandam nin mga kakanon. An mga kaakian nagsusulot nin mga espesyal na garland na gibo sa mga mani, mga tuyong prutas asin mga dulsi sa aldaw nin Lohri.

### Pagkolekta nin mga bagay na Lohri asin pag-trick–or–treating
Sa manlain-lain na lugar kan Punjab, India mga 10 sagkod 15 aldaw bago an Lohri, an mga grupo nin hoben asin tin-edyer na mga aking lalaki asin babae naglilibot sa pagtaraid na nagkokolekta nin mga troso para sa Lohri bonfire. Sa nagkapirang lugar, nagkokolekta man sinda nin mga bagay arog kan mga tipasi asin jaggery na ipinapabakal, asin an mga kita sa benta pigbabaranga sa grupo.

Sa nagkapirang parte kan Indian Punjab, igwa nin sarong popular na aktibidad na trick-or-treat na ginigibo kan mga aking lalaki. Nagpili sinda nin sarong miyembro kan grupo asin pinahidan nin abo an saiyang lalawgon asin ginapos nin lubid an saiyang habayan. An ideya iyo na an piniling tawo magin sarong pan-ulang para sa mga tawong naglilikay sa pagtao nin mga bagay na Lohri. An mga aking lalaki nagkakanta nin mga kantang Lohri na naghahagad nin mga bagay na Lohri. Kun bakong igo an itatao, an kagharong tatawan nin ultimatum na magsalang magtao nin orog o hahaleon an lubid. Kun kulang an itatao, an aking lalaki na may pahidan sa lalawgon magpoprobar na maglaog sa harong asin rumpagon an mga kalderong gibo sa dalipay o an kalan na gibo sa dalipay.

### Mga Gawi
Sa aldaw, an mga aki nagduduman sa harong-harong na nag-aawit nin mga kanta asin tinatawan nin mga dulse asin mga kakanon, asin paminsanminsan, kuarta. An pagtalikod sa sainda na mayong dara ibinibilang na bakong marahay. Kun saen an mga pamilya nag-aako nin mga bagong kasal asin mga bagong mamundag, an mga kahagadan para sa mga kakanon nagdadakol.

An mga koleksyon na tinipon kan mga kaakian inaapod na *lohri* asin kompuesto nin mga pisog nin linga, gajak, mahamis na dulsi, jaggery, mani asin puffed rice o popcorn. Dangan an Lohri ipinapanao sa banggi sa panahon kan kapiyestahan. An mga pisog nin linga, mani, popcorn asin iba pang kakanon itinatapok man sa kalayo. Para sa nagkapira, an pag-apon nin kakanon sa kalayo nagrerepresentar kan pagsulo kan lumang taon asin pagpoon kan masunod na taon sa Makar Sankranti.

An bonfire pigsisindihan sa pagsolnop kan saldang sa mayor na plasa kan baryo. An mga tawo nag-aapon nin mga pisog nin linga, jaggery, sugar-candy asin **' sa bonfire, nagtutukaw sa palibot kaini, nagkakanta asin nagbabayle sagkod na mawara an kalayo. May mga tawong namimibi asin naglilibot sa kalayo. Ini tanganing ipaheling an paggalang sa natural na elemento nin kalayo, sarong tradisyon na lakop sa mga selebrasyon nin solitisyo nin tiglipot. Tradisyonal an pag-alok sa mga bisita nin til, gajak, jaggery, mani asin pinaputok na bagas o popcorn. An gatas asin tubig ibinububo man sa palibot kan bonfire kan mga Hindu tanganing magpasalamat sa Dios kan Aldaw asin maghagad kan saiyang padagos na proteksyon.

Sa nagkapirang seksyon kan komunidad nin [[mga Sindhi|Sindhi]], an kapiyestahan tradisyonal na pigseselebrar bilang [[Lal Loi]]. Sa aldaw kan Lal Loi an mga kaakian nagdadara nin mga kahoy hale sa saindang mga lolo asin lola asin mga tiya asin nagsisindi nin kalayo na sinusulo an mga kahoy sa banggi na may mga tawong nagbabayle asin nag-aaradal sa palibot kan kalayo. An kapiyestahan nagigin popular sa ibang mga Sindhi kun saen an Lohri bakong tradisyonal na kapiyestahan.

==Lohri asin an taon pinansyal==
Sa kasaysayan, kan ika-19 siglo, an kita para sa mga pananom sa tiglipot nakolekta sa Lohri o [[Maghi]].

==Lugar nin selebrasyon==


An Lohri pigseselebrar tanganing iparisa an huring aldaw kan pinakamalipot na aldaw kan tiglipot. Sa Indya, an kapiyestahan pigseselebrar sa [[Delhi]], [[Punjab, India|Punjab]], [[Haryana]], [[Himachal Pradesh]], asin sa [[dibisyon kan Jammu|rehiyon kan Jammu]] kan [[Jammu asin Kashmir (teritoryo kan unyon)|Jammu asin Kashmir]] poon pa kan panahon kan [[Imperyo Mughal|Mughal]]. An kapiyestahan pig-oobserbaran man bilang [[Lal Loi]] kan [[mga Sindhi sa Indya|komunidad nin Sindhi sa Indya]].

==Mga awit nin Lohri==
Dakul an mga kanta nin Lohri. Halimbawa, an minasunod na kanta na igwa nin mga tataramon tanganing ipahayag an pasasalamat ki [[Dulla Bhatti]] (an mga 'ho's nasa koro):

<blockquote>
Sunder mundriye ho!<br />
Tera kaun vicharaa ho!<br />
Dullah Bhatti walla ho!<br />
Dullhe di dhee vyayae ho!<br />
Ser shakkar payee ho!<br />
Kudi da laal pathaka ho!<br />
Kudi da saalu paata ho!<br />
Salu kaun samete!<br />
Chacha gali dese!<br />
Chache choori kutti! zamidara lutti!<br />
Zamindaar sudhaye!<br />
Bum Bum bhole aaye!<br />
Ek bhola reh gaya!<br />
Sipahee far ke lai gaya!<br />
Sipahee ne mari itt!<br />
Paanvey ro te paanvey pitt!<br />
Sanoo de de Lohri, te teri jeeve jodi!<br />
(Magngisi, maghibi o mag-ungol!)<br />
</blockquote>

**Dakitaramon'''


Magayon na babaye
Siisay an mag-iisip saimo
Si Dulla kan angkan nin Bhatti
Nagpakasal an aki ni Dulla
Tinawan niya nin sarong ser nin asukar!
An daraga nakasulot nin pulang terno!
Alagad an saiyang panyulon gisi!
Siisay an matahi kan saiyang panyulon?!
An tiyo naggibo nin choori!
Sinamsaman ini kan mga kagsadiri kan daga!
An mga kagsadiri nin daga binugbog!
Dakul na mga simple an payo na mga aking lalaki an nag-abot!
Sarong hangal an nawalat!
Dinakop siya kan suldados!
Tinamaan siya kan soldados nin ladrilyo!
(Maghibi o mag-ungol)!
Itao mo kami Lohri, mabuhay an saimong pares (sa sarong mag-agom)!
Maghibi ka man, o mag-alog kan saimong payo sa huri! 


## Mga kaugnay na kapiyestahan
An Lohri sarong parte kan mga kapiyestahan nin pag-ani sa India na minamarka kan solitisyo nin tiglipot asin pigseselebrar sa palibot kan Makar Sankranti. Kabali digdi an Makar Sankranti mismo, Pongal (Tamil Nadu), Bhogi (sur na Indya), Magh Bihu (Assam), Poush Sankranti (Bengal).

## Hilingon man
* Hogmanay
* Christmastide
* Sankranti

## Mga tala

## Mga toltolan