Dewi Sri

An **Dewi Sri** o **Shridevi** ( Javanese : ꦢꦺꦮꦶꦱꦿꦶ, Balinese : ᬤᬾᬯᬶᬲ᭄ᬭᬶ, **Dewi Sri**, Sundanese : ᮑᮄ ᮕᮧᮠᮎᮤ ᮞᮀᮠᮡᮀ ᮃᮞᮢᮤ, **Nyai Pohaci Sanghyang Asri** ) iyo an Javanese, Sundanese, asin Balinese Hindu na Diosa nin paroy asin pagkamabunga, na lakop pa man giraray na sinasamba sa mga isla nin Java, Bali asin Lombok, Indonesya .  Parati siyang pig-aasosyar o pigtutumbas sa diosa kan Hindu na si Lakshmi, an *[[shakti]]* (agom) ni Vishnu . 

An kulto kan primordial na diyosa nin paroy igwa nin ginikanan sa prehistoric na pag-ataman, pag-uswag asin pagpalakop kan pagkultibar nin paroy sa Asya, na posibleng dara kan populasyon na Austroasiatic o Austronesian na sa katapustapusi nagbalyo asin nag-erok sa arkipelago. An mga kapareho alagad medyo magkaiba na mga espiritu nin bagas asin mga mitolohiya nin mga diyos-diyosan nin bagas lakop sa mga etnikong Indones asin man sa mga kataraid na nasyon halimbawa sa Thailand asin Cambodia.

An pangaran na "Sri" kinua sa Sanskrit (  ) na an boot sabihon kayamanan, kauswagan, salud, kagayunan, swerte asin man an ibang pangaran kan diosa kan Hindu na si Lakshmi . 

Kaya, an *siplin* (eskultor o paragibo nin estatuwa) kan suanoy na Java parateng naglaladawan sa diosa na si Sri bilang an diosa nin bagas. An *siplin* sa suanoy na Java igwa nin ibang konsepto kan diosa na si Sri bilang an shakti ni Vishnu. An paglaladawan sa diosa na si Sri dai masusuhay sa konsepto niya bilang an diosa nin bagas na sinasamba poon pa kan panahon bago an kasaysayan. Kaya, si Dewi Sri igwa nin sarong natatanging atributo na naglaladawan kaini, na iyo an saiyang walang kamot na may kapot na sanga nin bagas . Sa sosyedad kan Indonesya, an pagsamba sa diosa nin paroy haranihon na marhay sa kulto sa pagkamainaki asin sa importanteng papel kaini sa agrikultura. 

Si Titi Surti Nastiti, sarong parasiyasat kan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional alagad, nagsusuherir na an kulto kan diosa nin bagas igwa nin mas lumang ginikanan, an diosa nin bagas sinasamba poon pa kan prehistoric na panahon bago an impluwensya kan Hindu-Buddhist sa arkipelago. Nagkapirang estatuwa na gibo sa gapo asin bronse na pigmidbid bilang "Dewi Sri" (diosa na si Sri) an nakua sa Indonesya, mas partikularmente gikan sa suanoy na Java. Sa pagsiyasat kan *[[mudra]]* (mga posisyon kan kamot) asin *lakshana* (mga atributo) kan estatuwa, an ikonograpiya kan Indonesian Dewi Sri iba sa *[[murti]]* kan diosa na si Sri Lakshmi na makukua sa India. Sa India an paglaladawan ki Lakshmi parateng nagpapahiling saiya na may kapot na padma (pula na lotus) sa saiyang mga kamot. An paglaladawan ki Dewi Sri sa Indonesya pirming pig-uulay bilang an diyosa kan bagas. An praktis nin pagtao nin onra sa diosa nin bagas o sa diosa nin pagkamainaki yaon na bago an mga impluwensya kan Hindu-Buddhista sa arkipelago. 

Denys Lombard sa saiyang librong *Le Carrefour Javanais.* *An Essai d'Histoire Globale* nagtutulod na an mitolohikong karakter ni Dewi Sri gikan sa India.  Sa Hinduismo, an diosa na si Sri midbid bilang Lakshmi, an shakti o agom ni Vishnu . Alagad, an kulto kan diosa nin bagas sa Kapuluan nin Indonesya, na asosyado ki Dewi Sri, lakop na naglakop dawa sa mga lugar na dai nabantad sa mga impluwensya kan India .

## Mga rehiyonal na pagkakaiba

An mitolohiya ni Dewi Sri tubong Java, sa mga populasyon kan Javanese asin Sundanese, na konektado man sa Hinduismo sa arkipelago poon pa kan enot na siglo. Siya pigtutumbas sa diosa kan Hindu na si Shri Lakshmi, asin parati pighihiling bilang sarong inkarnasyon o saro sa saiyang mga manipestasyon. An diosa konektado man sa kayamanan asin kauswagan. 

Sa Java, an pinakagurang na manuskritong Javanese na nagsambit manungod sa alamat ni Dewi Sri iyo an *Tantu Pagelaran* . *An Tantu Panggelaran* sarong obra literaryong Javanese sa tataramon na Javanese kan edad media, na sarong tataramon na transisyon sa pag'oltan kan suanoy na Javanese asin modernong Javanese . Pigtatantyang isinurat ini kan panahon nin Majapahit mga ika-15 siglo. 

Sa Sulnupan na Java si Dewi Sri midbid bilang Nyai Pohaci Sanghyang Asri. An mga manuskritong Sundanese na nagsasambit kan mga alamat ni Nyai Pohaci kaiba an iba pa iyo an *Wawacan Pohaci*, *Cariyos Sawargaloka*, *Wawacan Sanghyang Sri*, *Wawacan Puhaci Dandayang*, *Wawacan Dewi Sri*, asin *Wawacan Sulanjana* . 

Mientrastanto sa Sentral na Java, saro sa mga alamat na may relasyon ki Dewi Sri iyo si Sri Sedana. Sa isla nin Madura, an pigura ni Dewi Sri pigbibisto bilang Ratna Dumilah. Sa Bali, si Dewi Sri midbid man sa apod na Sri Sadhana, Rambut Sadhana, Dewi Danu, o Dewa Ayu Manik Galih. Sa Norteng Sumatra, an mitolohikong pigura ni Dewi Sri minalataw sa istoryang Daru Dayang. 

An mga Buginese kan Sur na Sulawesi igwa nin mito manungod *sa Sanging Serri* na nakasurat sa mga suanoy na manuskrito *na Sureq Galigo* .  An mayor na tema kan istorya *ni Sangiang Serri* haros kapareho man sana kan istorya ni Dewi Sri sa Java. Siring sa Ende, an istorya ni Dewi Sri yaon sa istorya ni Bobi asin Nombi. Si Dewi Sri midbid man sa apod na Ine Pare o Ine Mbu. Igwa man nin sarong istorya na nagtutukdo ki Dewi Sri sa Kei Island, Maluku, sa paagi nin sarong istorya manungod sa sarong hoben na lalaki na an pangaran Letwir. An mga impluwensyang Javanese asin Balinese pigtutubodan na iyo an nasa likod kan pag-eksister kan istoryang ini, nin huli ta an paroy asin bagas bako an pangenot na kakanon kan mga tawong Kei. 

## Mga atributo asin alamat

An Dewi Sri pigtutubodan na igwa nin dominasyon sa bagas, an pangenot na kakanon kan mga Indones; kaya an buhay asin kayamanan o kauswagan ;  orog na an mga sobrang bagas para sa kayamanan kan mga kahadean sa Java arog kan Sunda, Majapahit asin Mataram ; asin an saindang kabaligtaran: kadukhaan, tiggutom, gutom, helang (sagkod sa sarong sokol). Parati siyang inaasosyar sa halas sa paroy ( *ular sawah* ). 

### Mitolohiya
Kadaklan sa mga istorya manungod ki Dewi Sri konektado sa mitolohikong ginikanan kan tinanom na paroy, an pangenot na kakanon kan rehiyon. An mga halimbawa kaini mahihiling sa " Wawacan Sulanjana ":  

Kaidtong panahon sa langit, si Batara Guru (na sa suanoy na Hinduismong Javanese inaasosyar ki Shiva ), an pinakahalangkaw na dios nagboot sa gabos na dios asin diosa na magkontribwir kan saindang kapangyarihan tanganing makatogdok nin sarong bagong palasyo. An siisay man na magsuway sa pagboot na ini ibibilang na hugakon asin mawawaran nin mga takyag asin tabay. Kan madangog an pagboot kan Batara Guru, an saro sa mga dios, si Antaboga (Ananta Boga), sarong dios nin Nāga, nagin grabe an kahaditan. Mayo siyang mga braso o bitis asin dai siya sigurado kun pano niya magigibo an trabaho. Si Anta garo halas an porma asin dai siya nakakatrabaho. Naghagad siya nin sadol ki Batara Narada, an nguhod na tugang ni Batara Guru. Alagad sa kamondoan, naribong man si Narada sa malas ni Anta. Si Anta naanggot na gayo asin naghibi.

Mantang naghihibi siya, tulong luha an nahulog sa daga. Milagrosong marhay, pakaduta sa daga an mga luha nagin tolong magagayon na nagkikinang na itlog na garo mga alahas o perlas . Sinadol siya ni Batara Narada na ialok an mga "alahas" na ini sa Batara Guru, na naglalaom na an regalo makakapaogma saiya asin matao siya nin makatanosan na paghusgar, na pigkokonsiderar an kapansanan ni Anta.

Dara an tolong itlog sa saiyang nguso, nagduman si Anta sa palasyo kan Batara Guru. Sa dalan pasiring duman, dinolok siya nin sarong agila na naghapot saiya. Nagsilensyo si Anta asin dai nakasimbag, ta kapot niya an mga itlog sa saiyang nguso. Huli sa saiyang pagmansay na habong magsimbag, an gamgam naghona na si Anta nagigin arogante asin ini nagin anggot, asin nagpoon na mag-atake ki Anta. Bilang resulta, an sarong itlog nahulog sa daga asin nabari. Si Anta marikas na nagprobar na magtago sa mga doot, alagad an gamgam naghahalat saiya. An ikaduwang pag'atake nagwalat ki Anta nin saro sanang itlog na iaalok sa Batara Guru. An duwang itlog na nahulog sa daga iyo an nagin kambal na baboy na Kalabuat asin Budug Basu. 

Sa katapustapusi, nag-abot siya sa palasyo asin itinao an saiyang luha na korteng makinang na itlog sa Batara Guru. An alok maboot na inako, asin an Batara Guru naghagad saiya na ibugtak an itlog sagkod na ini mag-itlog. Sa milagrosong paagi, an itlog nagpusa asin nagin sarong magayonon na marhay na omboy na babae. Itinao niya an omboy na babae sa Batara Guru asin sa saiyang agom.

Nyai Pohaci (minsan pigbabaybay na "Pwah Aci") Sanghyang Asri an saiyang pangaran, asin siya nagdakula na sarong magayon na prinsesa. An lambang dios na nakahiling saiya naakit saiya, dawa an saiyang ampon na ama, si Batara Guru nagpoon na makamate nin pagkaakit saiya. Kan mahiling an kamawotan kan Batara Guru para sa saiyang ampon na aking babae, an mga diyos nahadit. Natakot sinda na an iskandalong ini tibaad makaraot kan pagkaoroyon sa langit, kaya sa katapustapusi, nagkunsabo sinda na pagsuwayon si Nyi Pohaci asin an Batara Guru.

Tanganing mapagdanay an katoninongan sa kalangitan asin tanganing protehiran an kalinigan ni Nyi Pohaci, an gabos na dios nagplano na sia magadan. Siya nahilo, asin an saiyang bangkay ilinobong sa sarong lugar sa daga sa sarong harayo asin natatagong lugar. Alagad, huli sa pagkainosente asin pagka-Dios ni Sri Pohaci, an saiyang lolobngan nagpahiling nin sarong milagrosong tanda; huli ta kan panahon kan saiyang paglobong, nagkapirang tinanom an nagtubo hale sa daga na sagkod lamang na makikinabang sa katawohan. Hale sa saiyang payo nagtubo an niyog ; gikan sa saiyang dungo, ngabil, asin talinga nagtubo an manlaen-laen na rekado asin gulay, gikan sa saiyang buhok nagtubo an doot asin manlaen-laen na namumurak na tinanom, gikan sa saiyang mga suso nagtubo an manlaen-laen na tinanom na namumunga, gikan sa saiyang mga takyag asin kamot nagtubo an teak asin manlaen-laen na kahoy na kahoy, gikan sa saiyang mga kinatawo nagtubo *si Kawung* ( *Aren* o *Enau* : sugar palm ), gikan sa saiyang hita nagtubo an manlaen-laen na klase nin bamboo, gikan sa saiyang mga tabay nagtubo an manlaenlaen na tinanom na tubo, asin sa katapustapusi hale sa saiyang pusod nagtubo an sarong kapakipakinabang na marhay na tinanom na inaapod na *padi* ( paroy ). Sa nagkapirang bersyon, an puting bagas nagtubo sa saiyang toong mata, mantang an pulang bagas nagtubo sa saiyang walang mata.

An gabos na kapaki-pakinabang na tinanom, na mahalaga para sa mga pangangaipo asin karahayan nin tawo, pighuhuna na gikan sa natatada kan hawak ni Dewi Sri. Poon kan panahon na idto, an mga tawo sa Isla nin Java nagsasamba asin naggalang saiya bilang an maboot na "Diosa nin Bagas" asin pagkamainaki. Sa suanoy na Kahadean nin Sunda, siya an pigkonsiderar na pinakahalangkaw na diyosa asin an pinaka-importanteng diyos para sa sosyedad nin agrikultura.

Kadaklan sa mga mito *ni Dewi Sri* may labot *ki Dewi Sri* (bisto man bilang Dewi Asri, Nyi Pohaci, asin iba pa) asin an saiyang tugang na lalaki na *si Sedana* (bisto man bilang Sedhana, Sadhana, Sadono, asin iba pa), na nakabugtak sa kahadean kan Medang Kamulan (na katumbas kan makasaysayan na Kahadean nin Medang ) o sa Heaven na kahadean (na parehong imbuelto an mga Gutararud) o parehong Batararuds. Sa gabos na bersyon kun saen *si Sedana* minalataw kaiba si *Dewi Sri*, sinda natapos na nagbubulag sa lambang saro, sa paagi nin kagadanan, paglagawlagaw, o pagsayuma na magpakasal.

An ibang bersyon naggigibo nin korelasyon sa pag-ultanan ni Sri asin kan dakulang Rice Paddy Snake ( *ular sawah* ) asin Sadhana sa paddy swallow ( *sriti* ).

An *nāga* o halas, partikularmente an king cobra sarong komun na simbolo nin pagkamainaki sa bilog na Asya, sa kabaliktaran kan pagkonsiderar na representante kan sugot, kasalan o karatan siring sa pagtubod na Judeo-Kristiyano .

### Paglaladawan

*Si Dewi Sri* pirming piglaladawan bilang sarong hoben, magayon, payat alagad kurbadong babae, na may estilong mga tampok sa lalawgon na idiosyncratic sa kanya-kanyang lugar, sarong babae na nasa pinakahalangkaw na punto kan saiyang pagkababae asin pagkamainaki. Sa ikonograpiya kan Javanese, si Dewi Sri parati na pigladawan na nakasulot nin berde, puti o bulawan na dilaw na mga gubing na may mga gubing na alahas na regal, na kapareho kan diosa kan Hindu na si Laxmi, asin may kapot na tinanom na may pano nin paroy sa saro niyang kamot bilang saiyang atributo ( *lakçana* ). An halangkaw na kultura kan Javanese na nagpapahiling kan wayang na estetika nagdidikta na siya iladawan na may puting lalawgon, manipis na pababa na mga mata asin sarong matoninong na ekspresyon. Dakul an cross-pollination sa pag-ultanan kan mga kalidad, estetika asin iba pa sa pag-ultanan kan diyos *na si Dewi Sri* asin kan karakter na wayang *[[Sita|na si Sinta]]* sa Javanese na bersyon kan *[[Ramayana]]* asin pareho man para ki *[[Rama]]* na may *Sedhana* .

An *loro blonyo* (duwang "pedestal" o pundasyon) na estatuwa igwa man nin dikit na pagkakapareho ki *Dewi Sri* asin *Sedhana* . An mga taga-Bali igwa nin mga ritwal tanganing igalang si Dewi Sri sa paagi nin paggibo nin sarong effigy bilang saiyang representasyon gikan sa *janur* (hoben na dahon nin niyog), dahon nin lontar, o gikan sa mga cake na gibo sa harina nin bagas .

### Ritwal asin kaugalian

*Si Dewi Sri* nagdadanay na iginagalang na gayo orog na kan mga Javanese, Balinese, asin Sundanese kan Indonesia dawa ngani igwa nin kadakol na mga rehiyonal na kaagid o mga pagkakaiba-iba kan saiyang alamat sa bilog na Indonesia. Sa ibong kan kadaklan na mga Indones na mga mapagmasid na Sunni Muslim o Balinese Hindu, an mga katutubong nakatagong pagtubod sa panahon nin animista, orog na an Sunda Wiwitan asin Kejawen, nagdadanay na makusog, sinasamba na kapareho kan Islam, Budismo, Hinduismo asin Kristiyanismo na mayong iriwal; asin pigkukultibar kan mga Royal Courts, orog na kan Cirebon, Ubud, Surakarta asin Yogyakarta, na mga popular man na lokal asin internasyonal na atraksyon nin mga turista. An seremonya nin pag-ani kan mga Javanese inaapod na *Sekaten* o *Grebeg Mulud* na katumbas man kan Maulid Nabi ; an pagkamundag ni Muhammad .

An mga tradisyonal na tawong Javanese, orog na idtong mga mapagmasid na Kejawen, partikularmente igwa nin sadit na santuaryo na inaapod na *Pasrean* (an lugar ni Sri) sa saindang harong na idinusay ki *Dewi Sri*, na dekorasyon kan saiyang bust, idolo o iba pang kaagid niya sana; o sa *Sedana* asin posibleng sa sarong seremonyal o functional *na ani-ani* o *ketam* : sarong sadit na kutsilyo sa pag-ani nin palma, o *arit* : an sadit, korteng garab na kutsilyo sa pag-ani nin paroy. An santuaryong ini parateng pigdedekorasyonan nin mga komplikadong inukit na mga halas (paminsan-minsan mga halas-dragon: *naga* ). An mga parasamba naggigibo nin mga dolot na pagkakan asin mga pamibi ki *Dewi Sri* tanganing tawan niya nin salud asin kauswagan an pamilya. An tradisyonal na eskultura nin mag-agom na lalaki-babae ni *Loro Blonyo* pigkokonsiderar bilang personipikasyon ni Sri asin Sedana o Kamarati asin Kamajaya, an simbolo kan kaogmahan sa laog kan harong asin pagkaoroyon kan pamilya.

Sa mga taga-Java sa bukid, igwa nin tradisyon na kun an sarong halas naglaog sa sarong harong dai ini papalayason. Imbes, an mga tawo sa harong matao kaini nin mga dolot, ta an halas sarong marahay na tanda nin mapangganang pag-ani. Dugang pa, an sarong seremonyal o marahay na keris gagamiton kan sarong folk-healer, sooth-sayer, paranormal o shaman sa sarong liko-liko, circum-ambulatory na seremonya tanganing bendisyonan asin protehiran an mga taga-baryo, an baryo, an saindang mga santuaryo asin an mga banhi nin paroy na itatanom.

An mga Javanese asin Sundanese igwa nin tradisyonal na seremonya na inaapod na *mapag Sri* bago mag-ani nin paroy. *An Mapag Sri* literaryo nangangahulugan na "magkua ki Sri", o tanganing magin eksakto "mag-apod o mag-agda ki Sri." An seremonya nangangahulugan na mag-apod sa espiritu ni Sri na magdigdi sa saindang baryo asin bilang pasasalamat man para sa maabot na mapangganang pag-ani.

An mga tawong Sunda, orog na idtong mga mapagmasid na Sunda Wiwitan, igwa nin sadiring pambihirang kapiyestahan na idinusay saiya, arog kan *Seren Taun* taonan na kapiyestahan nin pag-ani nin paroy, sarong tradisyon na nagpoon pa kan suanoy na panahon kan Kahadean nin Sunda . Sa panahon kan seremonya nin pagbendisyon kan mga pisog nin paroy bago itanom an mga pisog o sa panahon kan seremonya nin pag-ani, an mga taga-Sunda asin man an mga taga -Baduy, nag-aawit nin nagkapirang awit arog kan *Pangemat* asin *Angin-angin* . An mga awit na ini may katuyuhan na mag-apod asin mag-agda sa diyosa na magbaba sa daga asin bendisyunan an mga pisog nin paroy, bendisyunan an mga paraoma, asin *ngaruwat* o *tolak bala* ; tanganing maibitaran an malas asin maibitaran an gabos na disgrasya na mangyari sa mga tawo.

An mga taga-Bali nagtatao nin mga espesyal na santuaryo sa mga oma na idinusay ki *Dewi Sri* . An effigy kan diyosa nin paroy parati gibo sa maingat na hinabol *na janur* (hoben na dahon nin niyog ), lontar o dahon nin pandan, o kolor na malagkit na bagas asin inaapod na "Cili". Sa presenteng pagtubod kan mga Hindu sa Bali, an Dewi Sri katumbas kan  kan mga diyosang Hindu na si Lakshmi, Devi, asin Shri . Si Dewi Sri pig-oomaw sa nagkapirang templo nin tubig kan Bali na konektado sa sistemang Subak, na iyo an namamahala kan alokasyon nin tubig para sa agrikultura nin paroy. An mga santuaryo itinogdok asin idinusay para saiya, arog kan sa Pura Beji Sangsit kan Norteng Bali. Nakikipag-ulay man siya sa paroy, pagkamabunga, mapangganang pag-ani, asin kauswagan asin pagkasararo kan pamilya.

An kaparehong mga diyosa nin bagas makukua man sa ibang mga nasyon sa Asya arog kan Mae Po Sop ; Siamese rice godess sa Thailand, asin Khmer Po Ino Nogar; diosa nin bagas kan Cambodia .

## Galeriya

Ladawan:Dewi_sri_vitarka_mudra.JPG|alt=Stone figure of the rice goddess Dewi Sri with Vitarka Mudra| Pigura na gapo kan diosa nin bagas na si Dewi Sri na may Vitarka Mudra
Ladawan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Pop_van_gevlochten_lontarblad_voorstellende_de_rijstgodin_Dewi_Sri_TMnr_1100-20.jpg|alt=Cili, a Balinese Dewi Sri effigy from lontar palm leaf| *Cili*, sarong Balinese Dewi Sri effigy gikan sa dahon nin lontar palm
Ladawan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Pop_van_lontarbladrepen_voorstellende_de_godin_Dewi_Sri_TMnr_261-11.jpg|alt=An effigy of lontar leaf representing the goddess Dewi Sri| Sarong effigy nin dahon nin lontar na nagrerepresentar sa diosa na si Dewi Sri
Ladawan:Indonesia_1952_10r_o.jpg|alt=Dewi Sri depicted in 1952 10 Rupiah banknotes| Dewi Sri na pigladawan kan 1952 10 Rupiah na mga papel de bangko


## Mga Nota


## Mga panluwas na sumpay

* An Alamat ni Dewi Sri  Archived  
* Sarong Osipon kan Bali: Dewi Sri (an Diosa nin Bagas)
* Mga Diosa nin Bagas kan Indonesya, Cambodia, asin Thailand