Lista kan Nasyonal na Kayamanan na Kultural kan Filipinas

An **Nasyunal na Kayamanan na Kultural** o **National Cultural Treasures** iyo an mga deklarasyon na awtorisado sa irarom kan National Heritage Act kan 2009 asin pigmimidbid bilang mga Pagsasadiring Kultural kan Filipinas o National Cultural Properties kan gobyerno kan Filipinas.

Kaiba sa lista an gabos na deklaradong Nasyonal na Kayamanan na Kultural kan Filipinas, kaiba an talansang asin dai nakakapotan na pamana. Sa ngunyan, luwas sa 106 National Cultural Treasurer, tolo sana an dai nakakapotan. An mga deklarasyon ginigibo kan Nasyunal na Komisyon para sa Kultura asin kan Artes(NCCA) asin iba pang ahensya kultural arog kan Museo Nasyonal kan Pilipinas, Biblioteca Nasyonal kan Pilipinas(National Library), asin Arkivo Nasyonal kan Pilipinas(National Archives). An anoman na institusyon o tawo sa Filipinas makakanominar nin pagsasadiring kultural para sa deklarasyon na National Cultural Treasure(NCT), pribado man o publiko an pagsasadiri. Kun pribado an pagsasadiri, an pagsasadiri kan lote pigmamantener kan pribadong kagsadiri asin dai ibabalyo sa gobyerno.

Kan Mayo 2018, 75 kayamanan na kultural kan nasyon an nasa Luzon, 6 na kayamanan na kultural kan nasyon an nasa MIMAROPA, 19 nasyonal na kayamanan na kultural an yaon sa Visayas, asin 6 na kayamanan na kultural kan nasyon an yaon sa Mindanao. An arkipelago kan Sulu sa ngunyan mayo nin nasyonal na kayamanan na kultural. Saro pa, manlaen-laen na mga kayamanan kultural kan nasyon na orihinal na gikan sa Mimaropa, Visayas, asin Mindanao an pighaharong sa Nasyunal na Museo sa Manila (Luzon), arog kan Qu'ran nin Bayang. Manlaen-laen an bilang kan mga Nasyonal na Kayamanan na Kultural an nasa laog kan Museo Nasyonal sa Manila huli sa sarong deklarasyon dapit sa mga artifaks asin mga ekofaks na pighaharong kan Museo. An mga pagkakaiba sa mga deklarasyon kan NCT nin huli sa dai pagkatugmad kan sarong Departamento kan Kultura. Kan taong 2016, sarong bill na nagmumukna kan Departamento nin Kultura an isinangat sa Kongreso asin piglalaom na mapasar sa ley sa kaamayan kan 2019.

## Klasipikasyon kan Nasyonal na Kayamanan na Kultural

An **Dai nahihirong pamana** kabale an mga tradisyon asin buhay na ekspresyon na pamana kan henerasion paduman sa sunod sa laog kan komunidad. Ini masisiblag pa sa mga magkakanigong sub-kategorya. An 7 sub-kategorya iyong, (1) mga complex nin  simbahan asin mga kolonyal na moog; (2) mga complex nin mosque asin templo; (3) mga lugar pagsamba o mga complex nin dambana; (4) moderno asin anoy na mga irokan; (5) mga istruktura na mapanungod sa industriya, transportasyon, asin obras-publikas; (6) mga sitio arkeolohikal; asin (7) mga manlainlain na istruktura asin sitios. Kaiyan Mayo 2018, 85 nasyonal na kayamanan kultural an sa irarom kan dai nahihirong pamana.

An **Nahihirong pamana** iyo an mga kayamanan na kultural kan nasyon sa irarom kan braket nin nahihirong pamana, mga gibo nin tawo na ibinibilang na maninigo asin mas mahalagang mana sa pagpreserbar para sa ngapit. An iba pang klasipikadong mga sub-kategorya iyo an: (1) mga suanoy na dokumento o artifak na may mga surat na pre-kolonyal; (2) mga materyales na arkeolohiko; (3) mga katusohan etniko; (4) mga materyal sa kasaysayan na pagsasadiri nin mga historikal na persona, pamilya, o organisasyon; (5) mga pintura; (6) iskultura; asin (7) mga sinurat asin iba pang literaturang gibo. Kadtong Mayo 2018, 18 mga kayamanan na kultural kan nasyon an yaon sa irarom kan braket nin nahihiro na pamana, maski na ngani na an saro igwa nin sobra sa 20 pamanang bagay sa irarom kan titulo nin mga 'artifak asin ekofak sa Museo Nasyonal sa Manila'.

An **Dai nakakapotan na pamana** iyo an mana nin kulturang mga tradisyon asin buhay na mga kapahayagan na ipinapasa sa sunod - sunod na henerasyon sa laog nin sarong partikular na komunidad. Limang sub-kategorya kan pamanang ini an: (1) berbal na mga tradisyon asin pananaram kaiba an lenguahe; (2) paggibo nin mga arte; (3) sosyal na mga kaugalean, ritual, asin magayagayang mga pangyayari; (4) kaaraman asin mga gibo mapadapit sa naturalesa asin uniberso; asin (5) tradisyonal na katusohan o tradisyon nin paggibo nin mga katusohan, bakong an mismong katusohan. Kan Mayo 2018, 3 nasyonal na kayamanan na kultural an yaon sa irarom kan braket kan dai natatadâ na pamana.

## Nakapahayag na lista nin nasyonal na kayamanan na kultural

* Listahan nin Kultural na mga Kompwesto kan Pilipinas
* Listahan kan mga marker historikal kan Filipinas
* Turismo sa Pilipinas

## Toltolan