Kuta nin Altit

An **Kuta nin Altit** () sarong suanoy na kuta sa banwaan nin Altit sa kababan nin Hunza sa Gilgit Baltistan, Pakistan. Ini orihinal na istaran kan mga minanang namamayo kan estado nin Hunza na nagdara kan titulong 'Mir', dawa ngani sinda nagbalyo sa medyo mas hoben na kuta nin Baltit na harani pakalihis nin tolong siglo. An Kuta nin Altit asin partikularmente an Torre nin Shikari mga 1100 taon na an edad, na iyo an minagibo kaini na pinakagurang na monumento sa Gilgit–Baltistan. An kuta nag-ako kan
Premyo sa Pamana kan Asya Pasipiko kan UNESCO para sa Pagpreserbar kan Pamana Kultural kan 2011.

## Kasaysayan

An taga na 'Altit' nangangaboot sabihon na *'an lado na ini pababa*' asin an lugar sa palibot kan kuta iniistaran kan mga tawong Burusho. Kan ika-16 na siglo an lokal na prinsipe naagom an sarong prinsesa gikan sa Baltistan na nagdara nin mga ekspertong artesano na Balti tanganing magtogdok nin duwang kuta (mga kuta kan Altit asin Baltit). An lokal na tataramon, Burushaski, sarong suway na tataramon na mayong ipinapahiling na koneksyon sa arin man na ibang aram na tataramon. Igwa nin nagkapirang teorya manungod sa saindang ginikanan alagad an lokal na ginikanan na katutubong igwa nin dakulang halaga sa mga tawo. An mga tawo sa kuta sinasabing mga gikan kan mga Puting Hun na nag-abot kan 47 A.D, mantang an mga lokal na tawo nagtutubod na sinda mga gikan sa mga soldados na Griyego ni Alejandro na Dakula. Susog sa osipon an enot na pangaran kan baryo nin Altit iyo an Hunukushal, na an boot sabihon *an baryo kan mga Hun*. An mga Hun hale sa kababan nin Huang-Ho sa Tsina. An pangaran kan huri nagbago sa Broshal, na pigtradusir bilang *sarong baryo nin mga parataram nin Bruchiski*. Sinda mga parasamba sa espiritu mantang an Shamanismo ginigibo asin nagsusunod man sa Budismo asin Hinduismo. Kan ika-15 siglo an Islam ipinamidbid. Kan mga 1830 kadakol an nakombertir sa Ismailismo.

## Pagbabalik-giraray

An kuta nagdanay sa irarom kan pamamayo kan mga lokal kasunod kan pagbalyo kan Mirs sa haraning Kuta nin Baltit. An kuta nagdanay sa maluyang kamugtakan sagkod kan amay na mga taon kan 2000 kan ini ibinalik kan Pagtitiwala para sa Kultura kan Aga Khan asin kan Gobyerno kan Norway. Ini nabibisto sa saradit na kwarto asin hababang mga portal na may magayon na mga inukit na kahoy. An Altit Fort sarong lugar na panturista na bukas sa publiko poon pa kan 2007.

Kasunod kan pagtapos kan proseso nin paghirahay kan 2010, an Altit Fort pigmidbid sa Premyo sa Asya-Pasipiko sa Pagkakaiba kan UNESCO kan 2011

## Kuta asin Lokal na Ekonomiya
An Kuta nin Altit nagin sarong importanteng pinagkukuanan nin ingreso para sa lokal na ekonomiya. Poon kan Abril 2025, an mga bisita hale sa ibabang nasyon asin mga dayuhan sinisingil nin 1,600 rupees kada tawo para sa paglibot sa Fort, na kabali an sarong lokal na giya. An mga lokal na residente sinisingil nin 200 rupees kada tawo.

An kuta pigkokomplemento kan sarong hardin na nagtatampok kan Kha Basi Café. An Kuta nagtatrabaho nin sagkod sa 15 katawo asin dakula an naitatabang sa lokal na ekonomiya nin huli ta ini nakakaakit nin mga turista hale sa bilog na kinaban.

## Mga tribu
Susog sa mga lokal na gurang, an mga puting Hun gikan sa suldados ni Alejandro nagpoon na mag-erok nin tawo sa Altit kan sinda pabalik na hale sa Tsina. Sinasabi na ini an mga apoon kan tribong Khanu Kuts kan Altit. Sa presente, mayoriya kan mga harong kan tribung ini nag-eerok sa laog kan daan na kumpol nin iniirukan na midbid bilang Burum Khan. An Khunu kuts igwa pa man giraray kan estado nin Saath Guy; an pribilehiyo na magpoon nin anuman na aktibidad/pangyayari/trabaho/piyestahan sa laog kan baryo. Sa ibong na lado, an mga tawo gikan sa Hussain kuts nagsasabi man na sinda an naenot na nag-erok sa Altit. Sinasabi ninda na si Hussain binago gikan sa Hun. Sinasabi na sa laog nin mga siglo an Hussain kuts nagdanay bilang sarong namamayo asin makusog na tribo sa laog kan baryo. Isinasaysay na an tribung ini makusog asin kaya nagmukna nin mga problema para sa Raja kan Gilgit. Kaya, an Raja sa tabang kan ibang mga tribo nagboot nin paggadan nin kadaklan sa mga tawo kan tribong ini.

An ginikanan kan manlain-lain na tribu asin sub-tribu nagpapahiling na an mga tawo hale sa manlain-lain na rehiyon nagbalyo pasiring sa Altit asin permanenteng nag-erok. Sa presente, an mga tawo kan Altit kabali sa saro sa apat na mayor na tribung ini. An mga tribung ini nababanga sa mga Gutti. An ginikanan kan mga sub-tribu pwede man na iba sa mayor.

### Husain Kuts
Sinasabi na an ginikanan kan tribung ini nagbalyo hale sa Tibet o Ladakh. An mga lokal na tawo pig-iistorya man an saindang pag-abot sa pagsalakay kan Kisar sa Altit. An Husain Kuts nababanga sa minasunod na mga sub-tribu o Gutti:
# Bakoo kuts,
# Bhuthe kuts,
# Faratu kuts,
# Garusin kuts,
# Ghauin kuts,
# Ghulapee kuts,
# Matum kuts,
# Rosh kuts,
# Shalanga kuts,
# Shamir kuts,
# Shahthurai kuts,
# Quttosh kuts

### Khano Kuts
Susog sa mga gurang kan tribong ini an mga apoon kan manlaen-laen na Gutti nagbalyo hale sa Tayikistan, Zabak, Diamer asin Thakar Khan, Hopper, Nagar. Kabali sa mga sub-tribu:
# Dhathu kuts
# Hun kuts (Laghan kuts)
# Jerovf kuts
# Bai kuts
# Jaturi kuts
# Dhudu kuts
# Khanjafa kuts
# Lachur kuts
# Abdulali kuts
# Masak Kutz
# Fuk kutz

### Hukalo Kuts
Susog sa mga gurang kan tribo, an ginikanan kan tribong ini nagbalyo hale sa Baltistan asin kabali sa pamilyang hade. Kan huri an ibang mga tawo nagbalyo hale sa Shigar asin Nagar asin nag-ayon sa tribong ini. An tribu nababanga sa minasunod na Gutti:
# Moankuts a)Mamu kuts, b) Moukuts, c) Habib kutz
# Sort kuts
# Nazar kutz
# Mushkil kuts
# Baghorik
# Jinu kuts
# Bathu kuts
# Bulush kuts
# Toq kuts
# Attakuz
# Galyu kutz

### Shoshoroting
Susog sa mga kamagurangan kan tribu an ginikanan kan tribu na ini nagbalyo pasiring sa Altit hale sa Roma. Susog sa mga berbal na tradisyon an nagkapirang mga tawo hale sa Roma nagbalyo pasiring sa Bakhtar sa Sirangan na Iran kun sain sinda namayo sa laog nin mga 3-4 na taon. Pagkatapos kaiyan, nagkaigwa sinda nin laban sa mga tropa kan gobyerno sentral asin kaya naghale sa lugar asin naglaog sa Apganistan asin sa rehiyon nin Hidukush. Pakalihis nin dakul na taon, nakaabot sinda sa presenteng Altit asin nag-erok duman. Sa tribong ini an mga lalaki mas makusog kisa sa ibang tribo sa gabos na bagay. Alagad, an manlain-lain na Gutti nag-iistorya kan saindang ginikanan gikan sa manlain-lain na lugar. Sa presente, an tribo igwa nin minasunod na mayor na Gutti:
# Kuyo kuts
# Noormuhammed kuts
# Almaaz kuts
# Khoja kuts
# Mumbarak kuts
# Su kuts
# Adai kuts
# Muyo kuts
# Aman kuts
# Ashur kuts
# Pashu kuts

## Galeriya

File:Altit Fort view form basement .jpg|An tanawon kan Hunza sa Kuta nin Altit para sa sirong kan harong
File:Altit Fort with Hunza Peak.jpg|Sarong tanawon kan Kuta nin Altit na kinua sa Tinampo nin Karakoram, Pakistan. Sa likod, nahihiling an alitoktok kan Hunza na natatahoban nin niyebe.
File:Altit Fort Hunza, Gilgit Baltistan, Pakistan view from base.jpg|Sarong tanawon kan kuta gikan sa base kaini
File:Altit Fort, Hunza.jpg|Tanawon an Hunza hale sa kuta
File:Altit Fort interior.jpg|Sarong panlaog na tanawon kan kuta
File:Altit Fort structure made on the rocks.jpg|An Kuta nin Altit na gibo sa mga gapo na nagtatao nin makusog na base
File:Altit Fort structure made with stone, wood and mud .jpg|gapo, kahoy asin laboy na estruktura an nagpakusog kan kuta kan Altit
File:Rooftop of Altit Fort.jpg|Atop kan kuta nin Altit sa Kababan nin Hunza
File:Altit Fort structure .jpg|An estruktura kan kuta nin Altit na gibo sa mga gapo asin kahoy


## Hilingon man
*Kuta nin Baltit
*Kuta nin Shigar
*Kuta nin Khaplu
* Ganish
* Kababan nin Hunza
* Principe sa Hunza
* Lista nin mga kuta sa Pakistan
*Lista kan mga museo sa Pakistan

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

* Hunza Nagar - Altit Fort
* Altit e-Village 
* Oriental Architecture - Altit Fort
* https://www.facebook.com/Altit-312101458937442/?fref=ts