open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tatsuko Hoshino

Si  an sarong Hapones na pararawitdawit nin haiku na nagin aktibo sa panahon nin Shōwa sa Japan.

## Mga amay na taon
Si Hoshino namundag sa Kōjimachi, Tokyo, bilang aking babae ni Takahama Kyoshi, sarong pararawitdawit asin nobelista. Nag-adal siya sa preparatory school para sa Tokyo Woman's Christian University. Pagkatapos kan saiyang kasal sa makoapo ni Hoshino Tenchi, pig-liwagan siya kan saiyang ama na magpoon na magsurat *nin haiku* asin dai nahaloy nagpahiling nin sarong makangangalas na talento.

## Karera sa literatura
Kan 1930, nagpundar si Hoshino nin sarong magasin *na haiku* na eksklusibo para sa mga babaying inaapod na *Tamamo*. Nag'ayon siya sa *[[:en:Hototogisu_(magazine)|Hototogisu]]* literary circle pakalihis nin duwang taon, asin naghiras kan posisyon bilang nangengenot na babaeng pararawitdawit *nin haiku* ki Teijo Nakamura. Dangan pigsaro an duwa ni Takako Hashimoto asin Takajo Mitsuhashi .

Kan 1937 ipinublikar ni Hoshino an saiyang pinakaenot na antolohiya *nin haiku*, na sinundan nin iba pang mga tomo kaiba an *Kamakura*, *Sasame* asin *Jitsui*. An saiyang istilo nagdanay na maimbod sa pag-insistir kan saiyang ama sa mga tradisyonal na porma, asin sa paggamit nin natural na simbolismo, alagad na-temper kan saiyang pagkamoot sa naturalesa asin sarong malumoy, pambabaeng paagi sa aroaldaw na buhay.

Pagkagadan kan saiyang ama, nagin parapili si Hoshino *nin haiku* para sa  Asahi Shimbum, asin nagkontribwir sa mga kolum *nin haiku* sa manlaen-laen na peryodiko asin magasin.

Apwera sa *haiku*, nagpublikar man siya nin mga dokumentaryo sa pagbiyahe, arog kan *Tamamo haiwa* ("Mga Istorya kan Grupong Tamamo") asin *Yamato Seki-Butsu* ("Mga Budyang Gapong Yamato").

Nagpoon na mag-istar si Hoshino sa Kamakura, prepektura nin Kanagawa kan 1911 asin pakatapos nin halipot na panahon sa Tokyo, nagbalik siya sa Kamakura kan 1931 asin nagtutubod na ini sarong marahay na lugar tanganing padakulaon an saiyang mga aki. Nagadan siya kan 1984 sa edad na 80. An saiyang lolobngan yaon sa templo ni Jufuku-ji sa Kamakura.

Saro siya sa "4 Ts" kan mga babaeng pararawitdawit nin haiku na Japan; an iba pang tolo iyon si Takajo Mitsuhashi, Teijo Nakamura, asin Takako Hashimoto .  

## Hilingon man

* Literaturang Hapon
* Listahan kan mga parasurat na Hapon

### Mga pinagkukuanan

* Atsumi, Ikuko (editor). *Mga Babaeng Pararawitdawit kan Hapon* . New Directions Publishing Corporation (1982).ISBN&nbsp;

## Mga panluwas na sumpay

* Hoshino Tatsuko Memorial Museum, Kamakura
Plankton

An **plankton** iyo an manlaen-laen na koleksyon nin mga organismo na nag-aanod sa tubig (o aire) alagad dai kayang aktibong magtulod kan saindang mga sadiri laban sa mga sulog (o doros). An mga indibidwal na organismo na minakompuesto kan plankton inaapod na plankter. Sa kadagatan, sinda nagtatao nin mahalagang marhay na pinagkukuanan nin kakanon sa kadakol na saradit asin darakulang organismo sa tubig, arog kan mga bivalve, sira, asin baleen whale.

An mga plankton sa dagat kabali an bakterya, archaea, algae, protozoa, mikroskopikong fungi, asin mga hayop na nag-aanod o naglalataw na nag-eerok sa tubig-asin kan kadagatan asin sa maasin na tubig kan mga estuary. An mga plankton sa tubig-tabang kapareho kan mga plankton sa dagat, alagad makukua sa mga danaw asin salog. Kadaklan, an plankton nag-aanod sana kun saen sinda dinadara kan mga sulog, dawa ngani an iba, arog kan mga dikya, luway-luway na naglalangoy alagad bakong igo an karikas tanganing sa pangkagabsan madaog an impluwensya kan mga sulog.

Dawa ngani an plankton parati pighuhuna na nag-eerok sa tubig, igwa man nin mga bersyon na nasa eroplano na nabubuhay sa parte kan saindang buhay na nag-aanod sa atmospera. An mga aeroplankton na ini kabali an mga spore nin tinanom, pollen asin mga pisog na nagkawararak sa doros. Pwede man na kabali digdi an mga mikroorganismo na napapalid sa aire gikan sa mga bagyo nin alpog sa daga asin mga plankton sa kadagatan na napapalid sa aire kan mga spray sa dagat.

Dawa ngani kadakol na mga klase nin plankton an mikroskopiko an kadakulaan, an plankton kabali an mga organismo na may manlaen-laen na kadakulaan, kabali an darakulang organismo arog kan mga dikya. Ini huli ta an plankton tinatawan nin kahulugan sa paagi kan saindang ekolohikal na niche asin lebel nin motility imbes na sa paagi nin anuman na phylogenetic o taxonomic na klasipikasyon. An kategoryang "plankton" iyo an nagpapalaen kan mga organismong ini sa mga naglalataw sa ibabaw kan tubig, na inaapod na neuston, idtong mga nakakalangoy tumang sa sulog, na inaapod na nekton, asin idtong mga nabubuhay sa hararom na salog kan dagat, na inaapod na benthos.

## Toltolan
Yoshioka Yayoi

**Yoshioka Yayoi** (吉岡 彌生, April 29, 1871 – May 22, 1959) sarong Hapon na doktor, paratukdo, asin aktibista sa karapatan kan mga kababaihan. Siya nakatogdas kan Tokyo Women's Medical University kan 1900, bilang saro sa pinakainot na eskwelahan medikal sa mga kababaihan sa Japan. Bistado man siya na si **Washiyama Yayoi.**

## Biograpiya
Namundag si Yoshioka sa parte ngonyan kan Kakegawa City, Shizuoka prepecture, kun sain an saiyang ama, sarong doktor nag-adbokasiya nin primaryang edukasyon para sa mga kaakian sa saindang baryo. Nagdakula si Yoshioka kan ika-19 siglo kan edukasyon kan mga kababaihan. Naggradwar siya sa eskwelahan ninmedisina sa Saisei-Gakusha asin nakaresibe kan ika-27 na lisensya sa medisina na itinao kan sarong babae sa Japan. Sa pakarealisar kan kadepisilan kan karera na ini para sa mga babae sa Japan, nagdesisyon siyang magpoon kan saiyang sadiring eskwelahan nin medisina, na saiyang ginibo bago siya mag-30 anyos.

An mga naggradwar sa Tokyo Women's Medical School (na pigngaranan na Tokyo Women's Medical University kan 1998) dai tinogotan na magpraktis nin medisina sagkod kan 1912, alagad kan an gobyerno kan Hapon tinogotan an mga babae na mag-enrol sa nasyonal na medikal na eksaminasyon. Kan 1930, haros sangribong babae an nag-agi sa eskwelahan ni Yoshioka.

Si Yoshioka aktibo sa politika sa bilog niyang buhay. Kaiba an kadaklan niyang mga katrabaho, pig-adbokasiya niya an sex education. Kan mga taon 1930, si Yoshioka imbwelto sa hiro kan mga kababaihan sa pagboto kan mga Hapon asin sa hiro na "Malinig na Eleksyon" sa Japan. Kan 1938, an gobyerno kan Hapon tinukdo si Yoshioka asin sampulong iba pang mga babaeng lider sa "Emergency Council to Improve the Nation's Ways of Living," sarong paghihingoa nin paghiro bago an gera. Siya sarong nanginginot na pigura sa manlaen-laen na asosasyon nin mga babaeng patriyotiko sa panahon nin gera asin asosasyon nin mga hubenes. Pagkatapos kan gera, nagbalik siya giraray sa mga organisasyon na nagpapauswag kan edukasyon kan mga kababaihan.

Tinawan si Yoshioka nin Order of the Precious Crown kan 1955, asin kan Order of the Sacred Treasure pagkatapos kan saiyang kagadanan kan 1959.

An Yoshioka Memorial Prize pigmukna tanganing tawan nin onra an mga kasalihid ni Yoshioka. An Japan Medical Women's Association nginaranan an duwang premyo kaini ki Yoshioka Yayoi asin Ogino Ginko (an pinakainot na babae na nalisensyahan bilang sarong doktor sa Japan).

Pigladawan sa sarong 80- yen Japanese commemorative postage stamp si Yoshioka, kan Setyembre 20, 2000,  kaiba si Naruse Jinzo asin Tsuda Umeko. Sarong museo nin paggirumdom na idinusay ki Yoshioka an yaon sa Kakegawa, Shizuoka.

## Notes
Teijo Nakamura

**Si Teijo Nakamura** (中村 汀女, なかむら ていじょ,  namundag kan Abril 11, 1900 asin nagadan kan Setyembre 20, 1988) iyo an apod na ngaran kan Hapon na pararawitdawit nin haiku na si Hamako Saitō (斎贠鐤,吭さいとう はまこ). Siya sarong mapag-umok na pararawitdawit asin saro sa pagkagmukna na lider kan pagtiripon nin haiku kan mga kababaihan sa Hototogisu, asin may kredito sa pag-kampyon kan paglaog kan mga kababaihan sa kinaban nin haiku. Kaiba an tolo kan iba pang mga miyembro kan saiyang grupo nin literatura, an obra ni Teijo pigkokonsiderar na nagtitipiko kan haiku kan mga kababaehan kan panahon nin Showa .
Yoshiko Yuasa

Si **Yuasa Yoshiko** (湯浅 芳子, December 7, 1896 – October 24, 1990) sarong Russian language na iskolar asin tagarawitdawit kan Russian literature sa Shōwa era Japan.

## Biograpiya
Namundag sa Kyoto, si Yuasa sarong parasuporta kan mobiyentong peminista sa huring parte kan Taishō asin amay na panahon kan Shōwa sa Hapon. Pagbalyo niya sa Tokyo, naakit man siya sa leftist political movements asin nagin imbwelto sa nanginginot na babaeng nobelista  proletarian literature movement ni Chūjō Yuriko. Kan 1924, pagkatapos na magdiborsyo si Chūjō sa saiyang agom, an duwang babae nagpoon na mag-istar na magkaibanan, asin poon 1927-1930, nagbiyahe sinda na magkaibanan pasiring sa Soviet Union, kun sain sinda nag-adal kan tataramon na Ruso asin Russian Literature asin nagkaigwa nin pakikikatood sa bantog na direktor nin pelikula na si Sergei Eisenstein .

An ebidensya nagsusuherir na an relasyon sa pag-ultanan ni Yuasa asin Chūjō sarong romantiko kun bako man sekswal. Mantang si Yuasa igwa man nin romantikong koneksyon sa parasurat na si Tamura Toshiko kaiba an iba pa, si Chūjō sinasabing iyo an pagkamoot kan buhay ni Yuasa. Si Yuasa dai na nanggad nagkaigwa nin romantikong koneksyon sa ibang babae pagkatapos kan kasal ni Chūjō sa proletaryong awtor asin lider Japan Communist Party na si Miyamoto Kenji, dawa ngani sa sarong interbyu sa huring parte kan saiyang buhay sinabi ni Yuasa na an tataramon na "lesbian" (rezubian/レズビアン) na minaaplikar saiya. 

Pagkatapos kan saindang pagbalik sa Japan asin si Chūjō nag-agom giraray, si Yuasa nagpadagos sa saiyang trabaho sa pagdadakitaramon kan mga awtor na Ruso, orog na an mga obra ni Maxim Gorky, Anton Chekhov asin Samuil Marshak. Siya orog na nabisto sa saiyang dakitaramon kan The Cherry Orchard ni Chekhov. Si Yuasa nagadan kan 1990, asin an saiyang lolobngan yaon sa Tōkei-ji, sarong templo sa Kamakura .

## Pamana
Pagkagadan niya, an Yuasa Yoshiko Prize pigmukna para sa pinakamarahay na tigpalis kan sarong dula sa entablado sa ibang tataramon sa hapon.

## Mga Paglaladawan
An Yuriko, Dasvidaniya sarong pelikula na drama kan 2011,na naglaladawan nin halipot na panahon kan 1924, kun sain si Nahana an nagganap bilang Yuasa. Sa direksyon ni Sachi Hamano, an pelikula nakapasar sa duwa sa mga nobelang autobiograpiko ni Yuriko, *an Nobuko* asin *Futatsu no niwa*, asin sa nobelang bakong piksyon ni Hitomi Sawabe *na Yuriko, dasuvidaniya: Yuasa Yoshiko no seishun* .
Catharina van Hemessen

**Si Caterina** o **Catharina van Hemessen** (1528 &#x2013; pagkatapos kan 1565) sarong pintor kan Flemish Renaissance .Siya an pinakaenot na babaeng pintor na Flemish na igwa nin mapapatunayan na eksistidong obra.Siya midbid sa sarong serye nin saradit na retrato nin mga babae na natapos sa pag'oltan kan huring parte kan dekada 1540 asin amay na parte kan dekada 1550 asin nagkapirang relihiyosong komposisyon. 

Van Hemessen is often given the distinction of creating the first self-portrait of an artist (of either gender) depicted seated at an easel. This portrait, created in 1548 at the age of 20, shows the artist in the early stages of painting a portrait and is now part of the collection of the Kunstmuseum Basel. Other paintings by van Hemessen are in the Rijksmuseum in Amsterdam and in the National Gallery, London.

Nagkapirang mga kaolangan an nagtindog sa dalan kan mga babae kan saiyang panahon na nagmamawot na magin mga pintor.An saiyang pagsasanay maglalaog nin parehong pag-hiriwalay kan mga bangkay asin an pag-aadal kan huba na lalaking pigura mantang an sistema nin pag-alalay nangangahulugan na an nagmamawot na magin artista kaipuhan na mamuhay kaiba an sarong mas gurang na artista sa laog nin 4-5 taon, na pirming nagpopoon sa edad na 9-15.Sa mga rason na ini, an mga babaeng artista bihirang marhay, asin idtong mga nakaabot kaini tipikal na sinanay nin sarong haraning paryente, sa kaso ni van Hemessen, kan saiyang ama, si Jan Sanders van Hemessen .
Tari Ito

Si **Tari Ito** (伊藤 塔莉, Itō Tari) (1951 – September 22, 2021) sarong Hapon na artista, aktibista, asin paraorganisar na nakabase sa Tokyo na nagpresentar kan saiya nin obra sa Japan sa Asya, North America, asin Europa. Saro siya sa mga nagkapirang tomboy na artista sa Japan.

## Biograpiya
Si Tari Ito namundag kan 1951 sa Tokyo, Japan. Nagpoon siyang magtrabaho bilang sarong paratugtog nin pantomime sa Japan asin sa Netherlands bago nagin aktibo bilang sarong artista sa pagganap kan huring parte kan dekada otsenta, asin bilang sarong peminista asin tomboy na artista poon kan dekada 1990. Siya an nagmukna asin nagtogdas kan Women's Art Network (WAN) kan 1994 sa Tokyo,  na nag-organisar kan *Women Breaking Boundaries 21*, na sarong eksibisyon nin mga babaeng artista gikan sa Japan asin iba pang parte kan Asya kan 2001. Si Ito nagmukna kan PA/F (Performance Art/Feminism) Space kan 2003.

An pagganap asin artistikong praktis ni Ito nakasentro sa pag-eksplorar kan sekswalidad, kadahasan militar laban sa mga kababaihan, asin an takot sa pagkabantad sa radyasyon pagkatapos kan kalamidad nukleyar sa Fukushima kan 2011. An saiyang obra "padagos na nagkukua nin mga tema asin materyales gikan sa aroaldaw na buhay tanganing makaprodusir nin mga live performance artwork na saiyang pigtutubodan na pwedeng magin mga katalista para sa pagbabago".

Poon kan 2014, nag-istar siya sa mga degenerative neurological conditions na naglimitar kan saiyang paghiro, dawa ngani padagos siyang may ginigibo kan panahon na idto. Nagadan si Ito huli sa amyotropic lateral Sclerosis kan Setyembre 22, 2021, sa edad na 70.

## Trabaho
Kan 1996, si Ito nagsagibo nin Self-Portrait  sa manlaen-laen na lugar sa Japan, asin bilang parte kan Womanifesto sa Bangkok, Thailand, kan 1997. Pigkokonsiderar ni Ito an piyesa, kun sain siya nagluwas bilang tomboy, bilang sarong "punto nin pagbabago" sa saiyang karera.  An ibang mga pasundayag kabali *an Memory of Epidermis* (1994), *Me Being Me* (1999), *Where is the Fear* (2001), *I Would Not Forget You* (2006), *One Response* (2008-2010),  One Response for Bae Bong-gi and Countless Other Women (ひとつのBefore the 37 Trillion Pieces Get to Sleep  (2019). 

An saiyang obra itinampok sa ika-3 Nippon International Performance Art Festival NIPAF '96 (1996), asin sa mga eksibisyon *na Womanifesto* asin *Womanifesto II* (1999), *Text and Subtext* (2000-2003), *Women Breaking Boundaries* (2000-2003), asin *Women Sa Pag-ultanan* (2012).
Agnes Pelton

**Si Agnes Lawrence Pelton** (Agosto 22, 1881 - Marso 13, 1961) sarong modernistang pintor na namundag sa Alemania asin nagbalyo sa Estados Unidos kan siya aki pa.Nag-adal siya nin sining sa Estados Unidos asin Europa.Naggibo siya nin mga retrato kan mga Katutubong Amerikano sa Pueblo, mga tanawon sa disyerto ..An obra ni Pelton naglawig sa paagi nin dai mababa sa tolong laen na tema: an saiyang enot na "Imaginative Paintings," sining kan mga tawo asin tanawon kan Amerikano sa Sur-sulnupan, asin abstraktong gibo na nagpapahiling kan saiyang espirituwal na mga pagtubod.Siya an enot na pinsan kan Amerikanong eskultor na si Laura Gardin Fraser .
Ben no Naishi

Si **Ben no Naishi** sarong haponesang babae sa korte, pararawitdawit, asin parasurat nin memoir kan ika-13 siglo.

Si Ben no Naishi aki kan pararawitdawit asin parapintura na si Fujiwara Nobuzane; an saiyang tugang na babae na si Shosho no Naishi saro man nin pararawitdawit. Siya nagserbi sa korte bilang babaeng tagahalat ki Emperor Go-Fukakusa puon kan 1243 hasta kan maghali si Emperor sa pwesto kan 1259. Kan yaon pa si Ben sa posisyon, siya an nagin responsable sa tulong imperial regalia kan Japan. An saiyang memoir na *Ben no naisha nikki* nagpuon ki Go-Fukakusa kan ito tulong taon pa sana kan 1246 asin natapos (naraot an teksto) kan 1252.
Cathy Linh Che

Si **Cathy Linh Che** sarong Vietnamese American na pararawitdawit sa Los Angeles. Nanggana siya nin Kundiman Poetry Prize, Norma Farber First Book Award hali sa Poetry Society of America, asin an Best Poetry Book Award hali sa Association for Asian American Studies para sa saiyang libro na ''Split''.

## Buhay
Si Che nagtapos kan saiyang pag-adal sa Reed College asin New York University kun sain natapos niya an kursong Bachelor of Arts asin Master of Fine Arts. Sa sarong interview na ginibo kan Emerson College, sinabi ni Che na "pinadakula ako sa Highland Park sarong komunidad kun hain an mga trabahador kan mga Asyano asin Latino na imigrante. Kan ako yao duman, kadakol bagay na nangyari samo asin sa sakong mga magurang, sarong bagay na naekperyensiya kan kadaklan kaya dae ko namatian na iba ako sainda o solo ako hasta sa mag kolehiyo na ako.

Kan 2018, nagtabang siya sa pag-organisar kan proyektong Kundiman na "Because We Come From Everything".  Nagpartisipar siya sa digital na proyekto na "Poetics of Haunting," na pig-curate ni Jane Wong . 

## Karera sa pagsurat
Kan hinapot sa sarong interbyu sa Emerson College kun ano an nagdara ki Cathy Linh Che sa rawitdawit, si Che nagsimbag na nagsasabi: "Kaipuhan kong sabihon na an sakuyang mga magurang an nagdara sako sa rawitdawit. Dawa ngani mayo sa sainda an sarong pararawitdawit, an sakuyang padakula pano kan saindang mga istorya. Mantang nagtutukaw sa lamesa sa pamanggihan, an sakuyang mga magurang nag-iistorya sako manungod sa saindang buhay sa panahon kan Gera sa Vietnam, kan saindang pailihan sa Estados Unidos kan enot na taon ninda duman. Nagpoon akong magsurat, an saindang mga boses naghahagad na isaysa. Dai ko maiwasan na mahiling an saindang mga istorya bilang pundamental na parte kan sadiri ko." 

Si Che iyo an Executive Director sa Kundiman . 

An pinakamidbid na obra ni Che gikan sa sarong libro na inaapod na *Split, "na igwa nin mga rawitdawit manungod sa sikolohikal, sekswal, asin abusadong epekto kan gera."*

## Mga Premyo
An **Cathy Linh Che** sarong Vietnamese Amerikanong poeta na taga Los Angeles. Ginana niya an premyong Kundiman Poetry, the Norma Farber First Book Award hali sa Poetry Society of America, asin Best Pary Books Award gikan sa Association for Asian American Studies.[1] para sa saiyang librong Split.

## Mga gibo

* Laren McClung; Yusef Komunyakaa (eds) *Inheriting the war : poetry and prose by descendants of Vietnam veterans and refugees*, New York : W.W. Norton & Company, 2018. ISBN&nbsp;,  

;
; Mga Antolohiya

* *Split*, Alice James Books, 2014.
* *Hair : poems: a collection of cuts and ties*,  Reed College, 2002.  
* *Split*, Chestertown, Maryland: Literary House Press, 2016.  OCLC&nbsp;
Barbara Jane Reyes

Si Barbara Jane Reyes sarong Amerikanong pararawitdawit na an obra "nag-aaram kan mga pwedeng itradusir asin dai pwedeng itradusir na mga banggaan kan pagsurat, sadiri asin kultura."

## Pagka buhay
Si Reyes iminundag sa Manila, sa Pilipinas, asin nagdakula sa San Francisco Bay Area . Naresibe niya an saiyang BA sa Ethnic Studies sa UC Berkeley . Bilang saro sa dai naka gradwar, si Reyes "nagsirbe bilang punong patnugot para sa maganda magazine, asin nahiling an pagbutwa kan mga Pilipinong Amerikanong pigura sa literatura." [1] Si Reyes nag-ako kan saiyang MFA sa San Francisco State University .

## Karera
Si Reyes an nagsurat kan Gravities of Center (Arkipelago, 2003), Poeta en San Francisco (Tinfish, 2005), na kun sain siya naka kua kan James Laughlin Award kan Academy of American Poets, [1] asin Diwata ( BOA Editions, Ltd., 2010).

An saiyang obra nagluwas o nagluluwas sa kadakol na publikasyon, kabali an 2nd Avenue Poetry, Asian Pacific American Journal, Boxcar Poetry Review, Chain, Crate, Interlope, New American Writing, Nocturnes Review, North American Review, Notre Dame Review, Parthenon West Review, siring man an Babays Anthologies (Aunts Lute Books, 2000), Eros Pinoy (Anvil, 2001), InvAsian: Asian Sisters Represent (Study Center Press, 2003), Going Home to a Landscape (Calyx, 2003), Coloring Book (Rattlecat, 2003), Not Home But Here (Anvil, 2003 ), Ponoy, 2004 Mga Asyanong Amerikano sa San Francisco Bay Area (Avalon Publishing, 2004), 100 na mga Rawitdawit sa Pagkamoot: Rawitdawit sa Pagkamoot sa Pilipinas Poon kan 1905 (Unibersidad kan Pilipinas Press, 2004), Pulang Liwanag: Mga Bayani, Mga Santo asin Mga Puta ( Arsenal Pulp Press, 2005), asin Grapikong rawitdawit (Victionary, 2005).

Saro siyang temporaryong propesor sa Yuchengco Philippine Studies Program kan Unibersidad kan San Francisco. Dati siyang nagtukdo nin Creative Writing sa Mills College, asin Philippine Studies sa Unibersidad kan San Francisco . Siya an nag ayos kan Doveglion Press, sarong nag pupublikar nin literaturang politikal, [1] kaiba an saiyang agom na para rawitdawit na si Oscar Bermeo. Si Reyes prisenteng naka istar ngunyan sa Oakland, California

## Mga nai publikar na obra
**Mga bilog na koleksyon nin rawitdawit**

•Mga Grabidad kan Sentro (Arkipelago Books, 2003)

**Bilog na literaryong bakong piksyon**

* *Gusto mong magsirip sa sakuyang notbok?* *Mga Surat sa Pinay Liminality* (Paloma Press, 2022).

**Mga Chapbook**

**Mga rawitdawit online**

* ," "Cherry," "Pink." Octopus Magazine, Isyu 8.
* “[galleon prayer],” “[a compendium of angels],” “[diwata taga salog asin dagat].” HOW2, 2006.
* "The Night Manny Pacquiao KO'd Oscar De La Hoya." An Rumpus , 2009.
* "Sarong Hapot, Nagkapirang Simbag." Kartika Review, Spring 2010.
Saigū no Nyōgo

Si **Princess Kishi** (929-985, o bistado sa apod na Y*oshiko Joō o Jokyōden Joō asin Saigū no Nyōgo)* sarong Haponesang Waka na pararawitdawit kan katahawi kan Heian period. Saro siya sa limang mga babae na nangenot sa Thirty-six Poetry Immortals. Sabi sa saiyang pangaran, saro siyang prinsesa kan Imperial Family of Japan. Saro siya sa mga agom kan Emperor Murakami, asin nangaki ki *Imperial Princess Kishi*, asin saro pang aking lalaki. Gikan sa saiyang ama na si Imperial Prince Shigeakira, siya makuapo kan Emperor Daigo. Bago pa man siya nagin agom, nagserbi bilang Ise Priestess, iyo an namamayo kan mga manghuhula kan Ise Shrine. 

Dakul sa saiyang mga rawitdawit an kabali sa ikatolong antolohiya nin rawitdawit imperyal kan Hapon, an Shūi Wakashū, na pinaluwas kan 1006.

## Toltolan
Teiko Inahata

Si **Inahata Teiko** (Enero 8, 1931- Pebrero 27, 2022) sarong Haponesang pararawtidawit nin haiku, parasaysay asin kritiko kan literatura. 

## Buhay asin karera
Siya namundag sa Yokohama. Siya an makuapo kan pararawitdawit na si Kyoshi Takahama asin aki kan pararawtidawit man na si Toshio Takahama. Si Inahata nagpuon maggibo nin mga haiku kan siya aki pa. Siya nag-adal sa Kobayashi Seishin Women's College.

Si Inahata nagpublikar kan saiyang enot na koleksiyon kan haiku kan 1976. Kan 1976, siya an nagribay sa saiyang ama bilang pamayo kan magasin na *[[:en:Hototogisu_(magazine)|Hototogisu]]*, asin nagin editor kan diyaryo na *[[:en:The_Asahi_Shimbun|The Asahi Shimbun]]*. Kan 1987, nagin siyang sekretarya kan Traditional Haiku Society, asin dae naghaloy nagin presidente. Saro siyang Katoliko.
Stella Aciman

Si **Stella Aciman** (namundag 1953, sa Istanbul) sarong nobelista, kolumnista, asin negosyante hale sa Turkey.

Si Stella Aciman namundag sa sarong pamilyang Judio kan 1953 sa Istanbul.  Kan 1974, nagkua siya nin degree sa Business Administration sa Istanbul University, nagtrabaho bilang negosyante sa manlaenlaen na organisasyon, asin nagin assistant music director asin producer sa mga istasyon nin radyo sa Istanbul.

## Karera sa Pagsurat
Kan mga enot na taon 2000, si Aciman nagpublikar kan saiyang enot na libro, Bella.  Ini an saro sa mga enot na nobela sa Turkey na nag-atender sa isyu nin homosekswalidad kun sain an mayor na karakter, si Bella, kasal sa sarong lalaki alagad nagkaigwa nin pagkamuot sa ibang babae

Kan 2003, pakagadan kan saiyang ina, nagbalyo siya sa Turkish Republic of Northern Cyprus, nag-istar sa Lefkosa, asin binago an tema kan saiyang mga nobela sa nabanga na isla asin sa sosyedad kaini.  Kan taon man na idto, nagpublikar siya kan saiyang ikaduwang libro, Kırlangıçların Ömrü (The Life of a Swallow).  An saiyang ikatulong nobela, Bir Masaldı Geçen Yıllar 1926-1960 (A Fairy Tale from 1926 to 1960),  napublikar kan 2006, na an istorya basado sa buhay kan mga babaeng Turko poon kan magin kolonya an Cyprus kan United Kingdom sagkod na makagana ini nin independencia.

Kan 2011, nagpublikar siya kan saiyang ikaapat na nobela, Orda Bir Ada Var Uzakta.

Regular man siyang parasurat sa peryodikong Yeni Düzen kan Turkish Cypriot.

### Mga gibo

* *Bella* (1st edition). Galata Yayıncılık, 2002, Edebiyat Roman Dizisi.  
* *Kırlangıçların Ömrü. Sınırda Yaşayan Düş Yorgunları* (1st edition). Karakutu Yayınları, 2003. ISBN&nbsp; 
* *Bir Masaldı Geçen Yıllar 1926-1960* (3rd edition). +1 Kitap, 2006. ISBN&nbsp; 
* *Orda Bir Ada Var Uzakta* (2nd edition). Galata Yayıncılık, 2011. ISBN&nbsp;
Ono no Komachi

An Japanese pronunciation: &#x5B;o.no no koꜜ.ma.tɕi&#x5D;, c. 825 – c. 900&#x5B;*<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2015)">citation needed</span>*&#x5D;) iyo an Hapon na pararawitdawit nin Waka asin saro sa mga Rokkasen,— an anom na pinakamauurag na pararawitdawit nin Waka poon kan panahon nin Heian. Siya bantog kan saiyang pambihirang gayon asin si Komachi an boot sabihon na sinonimo nin kagayonan kan babayi sa Hapon. Saro man siya sa Traynta-sais na mga imortal na rawitdawit.
Zalzala Koh

An **Zalzala Koh** (Urdu: زلزلہ کوہ, *Bukid Linog*) o **Zalzala Jazeera** (Urdu: زلزلہ جزیرہ, *Isla Linog*) iyo an dating sadit na isla sa baybayon kan *port city* kan Gwadar sa probinsya kan Balochistan kan Pakistan na luminataw kaidtong Septyembre 24, 2013 nin nagkapirang oras pagkatapos kan makusog na linog sa Blochistan sa aldaw na idto. Hinulaan kan dakul na mga heologo, an isla tulos na puminairarom, na an mga imahen sa satelayt na nag-iindikar na an isla luminubog  sa dagat sarong bulan pagkatapos kan inisyal na paglataw. Sa kataposan kan 2016, an isla napara.

## Toltolan
Sasagu Arai

Si **Sasagu Arai** (荒井 笹舟, Arai Sasagu, Mayo 6, 1930 – Agosto 16, 2024) sarong Hapon na iskolar kan Bagong Tipan asin paramanhid kan enot na Kristiyanismo asin Gnosticismo.  Si Arai sarong Doktor nin Teolohiya, Propesor Emeritus kan Unibersidad nin Tokyo asin Keisen Unibersidad (kun sain siya nagkapuesto bilang presidente), asin sarong miembro kan Japan Academy.  Naggradwar siya (1962) sa Unibersidad nin Erlangen-Nuremberg sa Alemania.

## Parangal

* Prize of Japan Academy (), 1973
* Prize of Society of Mediterranean Sea (), 1998

## Buhay asin pag-adal
Namundag si Arai sa prepektura nin Akita, asin nag-adal siya sa Graduate School kan Unibersidad nin Tokyo.  Nakua niya an titulo na Doktor nin Teolohiya sa Unibersidad nin Erlangen sa Alemania.

Siya asin an saiyang agom (asin an aking babae na si Keiko) nag-istar sa kapinonan kan dekada 1960 kaiba an pamilya kan kan huring Obispo nin Bavaria asin Presidente kan Lutheran World Congress, si Johannes Hanselmann, sa Grub am Forst, Oberfranken, Alemania.

Si Arai sarong nanginginutan na parataram kan mga pag-aadal sa Gnosticismo pagkatapos kan pagkatuklas kan Nag Hammadi library.  Ipinahiling niya na an Gnosticismo, na dating ibinibilang na erehe kan tradisyonal na mga simbahan nin Kristiyanismo, bakong erehe, kundi sarong magkakaibang, independiente na relihiyon, paagi sa pag-adal kan Nag Hammadi library sa Coptic.  Ini nahaman na sinabi kan pilosopo na si Hans Jonas bago pa an pagkakatuklas kan Nag Hammadi. Si Arai nagpublikar nin duwang libro na nag-uusoy kan relasyon kan Kristiyanismo asin Gnosticismo. An enot na libro iyo an Early Christianity and Gnosticism kan 1971, asin an ikaduwang libro, New Testament and Gnosticism kan 1988.  Ginamit ni Arai an konsepto nin * Daseinshaltung* ni Hans Jonas tanganing mas klaro an Gnosticismo.  Nagtradusar siya kan Evangelium according to Thomas kaiba an detalyadong mga nota kan 1994.  Bilang sarong iskolar na Kristiyano, nagsurat siya kan libro na Jesus and his Age tanganing ipahiling an makasaysayan na pigura ni Jesus.  Kan 1974, nagpublikar siya nin sarong libro na nagpapaliwanag kan makasaysayan na kamugtakan kan kababaihan sa Kristiyanismo.

Si Arai napili na miyembro kan Japan Academy kan 2001.

Mantang si Arai nagadan kan Agosto 16, 2004 sa edad na 94.

## Gibo

### Libro

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Divine Word College of Legazpi

An **Divine Word College of Legazpi** (**DWCL**) iyo an sarong pribadong Katolikong coeducational basiko asin urog kahalangkaw na edukasyon na institusyon na pigpapadalagan kan Philippine Central Province kan Society of the Divine Word sa Legazpi, Albay, Filipinas. Tinugdas iyan ni Rev. Fr. Juan Carullo, sarong retiradong Army Chaplain kaidtong 1947.

## Toltolan
Genevieve L. Asenjo

Si **Genevieve L. Asenjo** sarong Pilipinong pararawitdawit, nobelista, paradakitaramon asin iskolar sa literatura sa Kinaray-a, Hiligaynon asin Filipino . An saiyang enot na nobela, *an Lumbay ng Dila*, (C&E/DLSU, 2010) nakaresibe nin parangal para sa Juan C. Laya Prize for Excellence in Fiction in a Philippine Language in the National Book Award.

In 2012, Asenjo participated in the International Writing Program (IWP) Fall Residency of the University of Iowa. In 2009, she spent six months in Seoul as Overseas Writing Fellow sponsored by the Ministry of Culture and Tourism of South Korea.

Si Asenjo sarong associate Professor sa De La Salle University sa Manila. Kan 2010, pigtugdok niya an Balay Sugidanun (An Harong nin Pag-istorya). 

## Trabaho
Tinatapos na niya  an saiyang ikaduwang nobela, an inot sa kontemporanyong Kinaray-a, na may titulong *Kamatayun sa Isla Boracay* . Kabali sa saiyang mga naenot na libro an *Komposo ni Dandansoy* (UST Press, 2007), sarong koleksyon kan saiyang Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature winning stories sa Hiligaynon na may dakitaramon sa Filipino, *Pula ang Kulay ng Text Message* (University of San Agustin Press, 2006), sarong koleksyon nin rawitdawit sa Kinaray-a na may dakitaramon nin Filipino, asin *taga-uma@manila* (National Commission for Culture and the Arts, 2005), sarong koleksyon nin mga osipon sa Kinaray-a. An enot niyang libro nin mga osipon pang-aki, *an Mabaskog nga Hiligaynon 1*, (C&E, 2013) may kasabay na giya para sa paratukdo para sa kurikulum kan Mother Tongue sa programa K-12 kan gobyerno kan Pilipinas. An saiyang essay, *After America*  (2012), parte kan seryeng *On Going Home* kun saen an mga awtor na nag-gugol nin haros tulong bulan sa U.S. na nagsusurat, nagsaliksik, nagbibiyahe, asin nakikipag-ulay sa mga Amerikano nag-iistorya kan saindang mga eksperyensya asin pananaw kun ano an proseso nin pagbalik sa harong.

## Mga Pagrepaso/Pag-aadal sa gibo ni Genevieve Asenjo
An tubig asin/o mga lawas nin tubig iyo an nangingibabaw na tema sa mga rawitdawit ni Genevieve Asenjo na ginibo kan mga taon 1995 sagkod 2005 asin ipinublikar sa saiyang librong *Pula ang Kulay ng Text Message.* An pagbalik-balik kan tubig asin mga hawak nin tubig sa saiyang mga obra nagpapahiling kan presensya asin importansya kan nasabing yaman sa Antique asin sa mga Antiqueño. Bilang sarong importanteng parte kan komunidad, an tubig nagrerepresentar man kan artistikong ekspresyon asin eksperyensya nin tawo na bilang balos nagpapahiling kan kultura, tradisyon asin pagkabisto kan West Visayan. - *Bea Altar, asin iba pa. (2019)* 

## Mga Interbyu

* On the Map 2012: Genevieve L. ASENJO (2012)
* Behind the Pages: A Conversation with Genevieve Asenjo (2018)

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
# 

* https://web.archive.org/web/20131006230153/https://iwp.uiowa.edu/sites/iwp.uiowa.edu/files/ASENJO_ICPL2012.pdf
Felisa Batacan

Si **Maria Felisa H. Batacan** sarong Pilipinong parasurat nin bareta asin parasurat nin krimen asin misteryong osipon. An saiyang obra napublikar na sa Pilipinas asin sa luwas kan bansa sa pangaran na **FH Batacan**.

## Biograpiya
Fellow siya sa 1996 Dumaguete National Writers' Workshop.

Si Batacan nagtrabaho sa Philippine intelligence community dangan nagin sarong parasurat nin bareta sa tv o radyo.  Nag-adal siya sa University of the Philippines Diliman, kun saen nagkua siya nin master's degree sa Arts Studies.  Kan 1999 an saiyang manuskrito, *Smaller and Smaller Circles*, nanggana kan Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature Grand Prize for the English Novel. An nobelang ini ipinublikar kan 2002 kan University of the Philippines Press .  Dawa ngani an kadaklan na mga obrang usipon sa tataramon na Ingles kan Filipino nakakatipon sana nin 1,000 na kopyang prininta,  *Smaller and Smaller Circles* naimprenta giraray nin apat na beses kan taon 2006, para sa total na 6,000 na kopya.  An nobela saro sa mga pinakaenot na obrang Pilipino nin krimen na usipon . 

An nobela nanggana man kan 2002 Manila Critics' Circle National Book Award asin Madrigal-Gonzales Best First Book Award kan 2003.

Kan 2008, nanggana siya nin 1st prize sa English short story category  kan Philippines Free Press Literary Awards.

Kan 2015, sarong bago, pinahiwas na edisyon kan nobela an ipinublikar kan Soho Press, New York.

## Mga Reperensya


## Mga Source

* 
* 
* 
* 

## Iba pang mga link

* Soho Press book page https://sohopress.com/books/smaller-and-smaller-circles/
* Soho Press backgrounder https://sohopress.com/the-story-behind-f-h-batacans-smaller-and-smaller-circles/
* Article on expanded edition http://lifestyle.inquirer.net/208065/filipino-crime-novel-returns-in-excellent-expanded-edition-from-new-york-publisher/
* Author interview http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/583078/author-f-h-batacan-talks-about-film-adaptation-of-smaller-and-smaller-circles/story
* Review http://www.publicbooks.org/how-to-catch-a-philippine-serial-killer/
Rie Yoshiyuki

Si **Rie Yoshiyuki** (吉行理恵, Yoshiyuki Rie, 8 Hulyo 1939 – 4 Mayo 2006) sarong Hapon na parasura, nobelista asin pararawitdawit.

## Biograpiya
Namundag si Yoshiyuki sa Tokyo bilang ikatolong aki kan parasurat na si Eisuke Yoshiyuki asin kan saiyang agom na si Aguri, sarong bantog na beautician. Natapos niya an saiyang pag-adal sa departamento nin Literaturang Hapones sa Unibersidad nin Waseda

An enot niyang koleksyon nin rawitdawit na may titulong Aoi Heya  ipinublikar kan 1963. Kan 1967, an koleksyon  niyang rawitdawit na Yume no naka de na nagtao saiya kan Tamura Toshiko Prize.   Kan 1973, ipinublikar niya an saiyang halipot na osipon na Kioku no naka ni  manungod sa saiyang ama, na nagadan kan siya sarong taon pa sana.  Sinundan ini kan 1975 nin koleksyon nin halipot na mga osipon na may titulong  Otoko girai. 

An saiyang osipon na pang-aki na Mahōtsukai no kushan neko  an nagtao saiya kan Noma Children's Literature Newcomer Award.   An iba pa sa saiyang mga obra na nakakua nin parangal iyo an Chiisana Kifujin   asin Kiiroi neko .  Kadaklan sa saiyang mga osipon piggagamit an ikos bilang mga karakter o naglaladawan ning mga relasyon kan mga ikos asin mga tawo, o nagkukua nin mga memorya kan mga nakaagi.  An saro pang paorootrong tema iyo an kun paano an maringis na gawe-gawe nin mga tawo nakakaapektar sa buhay nin iba. 

Nagadan si Yoshiyuki sa Tokyo kan ika-4 nin Mayo 2006 huli sa kanser sa thyroid. 

Sarong nobelista an saiyang matuang tugang na lalaki na si Junnosuke, asin aktres man ang saiyang matuang tugang na babayi na si Kazuko.
Elaine Castillo

Si **Elaine Castillo** (namundag 1984  ) sarong Pilipino-Amerikanong parasurat. Namundag asin nagdakula siya sa San Francisco Bay Area asin nag-adal sa University of California, Berkeley . Kan 2009, si Castillo naglipat sa London asin nakakua nin MA sa Creative & Life Writing hali sa Goldsmiths, University of London .   Siya tolong beses na nakaresibe kan Roselyn Schneider Eisner Prize para sa prosa mantang yaon sa UC Berkeley, asin siya man nominado para sa Pat Kavanagh Award, sarong Pushcart Prize, asin sarong Gatewood Prize.   

An saiyang enot na nobela, an *America Is Not the Heart*, ipinublikar kan 2018 asin nakaresibe nin malawak na pag-omaw. Si Ligaya Mishan, na nagsusurat para sa *New York Times Book Review*, tig paliwanag an nobela bilang "gutom na ambisyoso sa pag-usisa asin dokumentaryo sa detalye, asin nababasa na garo sarong seismograph kan mga aftershock hali sa pagsanli nin sarong buhay para sa saro".  Si Maris Kreizman, nagsurat sa Vulture na "an pagsurat sa *America Is Not the Heart* makangangalas, an mga paliwanag nakakapukaw, asin an mga karakter matatak saimo".  An mga parte kan libro nangyari sa Milpitas, California, kun saen nagdakula si Castillo. An titulo kan nobela sarong reperensya sa nobelang *America Is In the Heart* ni Carlos Bulosan . Si Castillo hayag na bisexual asin sinabi niya na importante para saiya na magsurat manungod sa mga babaeng bisexual sa saiyang nobela huli ta bihira sindang maipahiling.  Siya man hali sa lahi nin Pilipino.

An saiyang ikaduwang nobela, an *Moderation,* iluluwas sa Agosto 5, 2025. 

## Mga Gibo

* *America Is Not the Heart*. Viking, 2018. Novel. 
* *How to Read Now: Essays*. Viking, 2022. ISBN&nbsp;978-0593489635
* *Moderation*. Viking, 2025. Novel. ISBN&nbsp;978-0593489666

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
#
Candy Gourlay

Si **Candy Gourlay** (née Quimpo) sarong Pilipinong parasurat nin bareta asin awtor na nakabase sa United Kingdom na an saiyang enot na nobelang *Tall Story* (2010) napili para sa Carnegie Medal .  

## Biograpiya
Si Gourlay namundag asin nagdakula sa Pilipinas.

## Trabaho

### Parasurat nin Bareta
Poon 1984 sagkod 1989, nagtrabaho siya bilang sarong parasurat nin bareta sa Pilipinas, orog na bilang sarong staffwriter asin kan nagin associate editor kan semanal na oposisyon na tabloid na *Mr &amp;amp; Ms Special Edition*, na nagkaigwa nin importanteng papel sa pagbagsak kan 21 taon na administrasyon kan Pilipinong diktador na si Ferdinand Marcos .   

An saiyang iba pang mga posisyon kabali an:

* 1984, staff writer, *[[:en:Mr_&_Ms_Special_Edition|Mr & Ms Special Edition]]* (Manila)
* 1985, associate editor, *Mr & Ms Special Edition* (Manila)
* 1986, desk editor, *[[:en:Philippine_Daily_Inquirer|Philippine Daily Inquirer]]* (Manila)
* 1987, correspondent, *Asia Magazine* (Manila)
* 1989, staff writer, *Marketing Magazine* (London)
* 1990, London correspondent, Inter Press Service (London)
* 2005, presenter and writer, *Motherless Nation*, BBC Radio 4 documentary on the social impact of Philippine migration

### Parasurat nin libro
An saiyang enot na nobelang *Tall Story* (2010) nanggana kan National Children's Book Award of the Philippines kan 2012 asin kan Crystal Kite Award para sa British Isles kan 2011. *An Tall Story* napili para sa 13 na premyo, orog na: an Waterstones Children's Book Prize,   an Branford Boase Award, an Blue Peter Book Award  asin an UKLA Children's Book Prize.  Ini nominado para sa Carnegie Medal . 

An saiyang ikaduwang nobelang *Shine* (2013) nakalista para sa Guardian Children's Fiction Prize  asin nanggana kan Crystal Kite Award para sa British Isles kan 2014.

*An Bone Talk* (2018) napili para sa Costa Book Award asin sa CILIP Carnegie Medal . 

## Mga librong ipinublikar

* *Hinabing Gunita (Woven Memories): Filipinos in the United Kingdom* (London: Centre for Filipinos, 2004)
* *Animal Tricksters* (Oxford University Press, 2010) – .
* *Tall Story* (Oxford: David Fickling Books, 2010)
* *Shine* (David Fickling, 2013)
* *Bone Talk* (David Fickling, 2018)
* *Wild Song* (David Fickling, 2023)

## Mga Reperensya
1. 
2. 
3. 
4. 
5. 
6. 
7. 
8. 
9. 
10. 
11. 
12. 
13. 
14. 

## Mga iba pang link

* Interview  with Mirrors Windows Doors, August 2014
* Review of ''Shine'' by Philip Ardagh, January 2014
* 
* Candy Gourlay's website March 2022
Evangelina Guerrero Zacarías

**Si Evangelina Guerrero y Entrala de Zacarías** (1904–1949) sarong Filipinang pararawitdawit, parasurat nin usipon asin parasurat nin bareta sa Pilipinas. Siya an nag-edit kan magasin *na Excelsior* . An saiyang mga istorya asin rawitdawit napublikar duman asin sa mga dyaryo arog kan *La Opinión* asin *La Vanguardia* . 

## Saiyang Buhay
Si Evangelina Guerrero Zacarías namundag kan Mayo 29, 1904, an pinakamatuang aking babae ni Fernando María Guerrero asin Doña Remedios Entrala. 

Dai nahaloy pagkagadan kan saiyang ama kan 1929, nagpakasal siya ki Antonio Zacarías.  Kan 1935 nanggana siya kan Premyong Zóbel para sa saiyang koleksyon nin rawitdawit *na Kaleidoscopio espiritual*,  na pighiras an premyo ki José Reyes. Huli sa maluyang kalusugan pagkatapos kan World War II, tig habuan niya an alok na gibohon siyang pinakaenot na babaeng miyembro kan Philippine Academy of the Spanish Language .  Nagadan siya

Haraning barkada siya ni Angela Manalang Gloria .  Kan ika-10 anibersaryo kan saiyang kagadanan an mga amigo nagkasararo tanganing magpublikar nin sarong koleksyon kan saiyang mga rawitdawit. 

## Mga gibo

* *Kaleidoscopio espiritual; colección de poesías*. 1959.
* 'Cuando los Dioses Iloran' [When the Gods Cry], 1936.
* 'Como las aguas dormidas' [Like Still Waters], 1937.

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 
# 

## Iba pang basahon

*
Susan Choi

Si **Susan Choi** (namundag 1969) sarong Amerikanang nobelista. Siya an awtor nin pirang mga nobelang pinag-omaw, kaiba an The Foreign Student (1998), American Woman (2003), asin Trust Exercise (2019), na naggana kan National Book Award for Fiction.

## Amay na buhay asin edukasyon
Namundag si Choi sa South Bend, Indiana sa sarong ama na taga-Korea asin ina na taga-Judio. Nag-eskwela siya sa pampublikong mga eskwelahan. Kan siya siyam na taon na, nagdiborsyo an saiyang mga magurang. Siya asin an saiyang ina nagbalyo sa Houston, Texas, kun sain nag-eskwela siya sa High School for the Performing and Visual Arts. Nagkua si Choi nin B.A. sa Literatura sa Yale University (1990) asin M.F.A. sa Cornell University.

## Karera

Pagkatapos niyang makua an saiyang graduate degree, nagtrabaho siya sa The New Yorker bilang fact checker. Sa trabahong ini, nanompongan niya an saiyang agom, si Pete Wells; nagbulag sinda kan 2016 alagad nagpapadagos na magkaiba nin harong sa Brooklyn asin magkaibang mag-ataman sa saindang duwang aking lalaki.

Ipinublikar ni Choi an saiyang enot na nobela, The Foreign Student, kan 1998.  Naggana ini kan Asian American Literary Award for Fiction asin naging finalist sa Discover Great New Writers Award sa Barnes & Noble. Kan 2000, siya an nag-edit (kaiba si David Remnick) kan Wonderful Town: New York Stories from The New Yorker, sarong antolohiya nin mga halipot na istorya. An saiyang ikaduwang nobela, American Woman (2003), naging finalist sa Pulitzer Prize in literature. Kan 2010, naggana siya kan PEN/W.G. Sebald Award para sa A Person of Interest, na naging finalist man sa PEN/Faulkner Award kan 2009. Kan 2014, an saiyang ikaapat na nobela, My Education, naggana kan Lambda Literary Award para sa mga nobelang bisexual.

Kan Mayo 2018, si Choi naggigibo nin nobela na ginagamit an mga estilo nin memoir asin report na "nagpapahayag kan hapot manungod sa nasyonal na identidad, asin kun sagkod sain ini nagkakasumaro o dai nagkakasumaro sa etniko asin kultural na identidad." Kan 2019, ipinublikar niya an saiyang ikalimang nobela, Trust Exercise, na naggana kan National Book Award for Fiction.

Taong 2025, ipinublikar ni Choi an saiyang ikaanom na nobela, Flashlight.

Si Choi nagtutukdo nin malikhaong pagsurat sa Johns Hopkins University.

## Mga Onra

* Asian American Literary Award for Fiction for *The Foreign Student*
* Steven Turner Award for *The Foreign Student*
* National Endowment for the Arts Fellowship recipient (2001)
* Guggenheim Fellow (2004).
* PEN/W.G. Sebald Award (2010) for *A Person of Interest*
* Lambda Literary Award for Bisexual Fiction for *My Education* (2014)
* National Book Award for Fiction for *Trust Exercise* (2019)
* Sunday Times Short Story Award (2021) for *Flashlight*

## Bibliyograpiya

### Nobela

* *The Foreign Student* (1998), 
* *American Woman* (2003), 
* *A Person of Interest* (2008), 
* *My Education* (2013), 
* *Trust Exercise* (2019), 
* *Flashlight* (2025), 

### Librong pang-ali

* *Camp Tiger* (picture book, illustrated by John Rocco) (2019), 

### Halipot na istorya

;

* *Wonderful Town: New York Stories from The New Yorker* (2000),  (ed. with David Remnick)

; Stories
Victorina A. Abellanosa

**Si Victorina A. Abellanosa** (1903 – 1968) sarong Cebuanong dramatista.

## Mga Dula
(kadaklan mga zarzuelas )

* Ninoy
* Marti
* King Salomon

## Mga Reperensya

* —defunct
Cora Almerino

**Si Cora Almerino** sarong Cebuanong Visayan na parasurat.  Kabali an saiyang mga rawitdawit sa *Sinug-ang: A Cebuano trio* na ipinublikar kan Women in Literary Arts kan 1999.

## Mga Reperensya
Coral reef

An **coral reef** o **mga korales na may gapo** sarong ekosistema sa irarom kan tubig na nabibisto sa mga korales na nagtutugdok nin reef. An mga reef napoporma nin mga kolonya nin mga polip nin korales na pinagsararo kan calcium carbonate. Kadaklan sa mga korales gibo sa mga korales na may gapo, na an mga polip nagkukumpol sa mga grupo.

An korales sakop sa klaseng Anthozoa sa phylum nin hayop na Cnidaria, na kabali an mga anemona sa dagat asin mga dikya. Bakong arog kan mga anemona sa dagat, an mga korales nagpapaluwas nin mga matagas na carbonate exoskeleton na nagsusuportar asin nagpoprotehir sa korales. Kadaklan sa mga reef pinakamarahay na magtalubo sa mainit, hababaw, malinaw, maaraw asin maribok na tubig.
Dikya

An **mga dikya** (Ingles: *jellyfish*), na midbid man bilang **mga sea jellies** o simpleng **mga jelly**, iyo an medusa-phase kan nagkapirang gelatinous na mga miyembro kan subphylum Medusozoa, na sarong mayor na parte kan phylum Cnidaria.

An mga dikya mayormenteng mga hayop sa dagat na libreng naglalangoy, dawa ngani an nagkapira nakaangkla sa irarom kan dagat sa paagi nin mga tuod imbes na magin mobile. An mga ini gibo sa korteng payong na mayor na hawak na gibo sa mesoglea, na midbid bilang kampana, asin sarong koleksyon nin mga nagsusurunod na galamay sa irarom. Sa paagi nin mga pulsating contractions, an kampana pwedeng magtao nin propulsyon para sa paghiro sa bukas na tubig. An mga galamay armado nin mga selula na nakakatusok asin pwedeng gamiton sa pagdakop nin biktima o sa pagdepensa laban sa mga parakakan. An mga dikya igwa nin komplikadong siklo nin buhay, asin an medusa iyo an normal na sekswal na yugto, na nagpoprodusir nin mga larva nin planula. Dangan an mga ini nagkakalat nin mahiwas asin minalaog sa sarong sedentaryo polyp phase na pwedeng mag-iba sa asexual budding bago makaabot sa sekswal na pagkamaygurang.
Bagong Pagsilang

An "**Bagong Pagsilang**" (Bikol: Bagong Pagkamundag), midbid man bilang "**Martsa kan Bagong Sosyedad**" asin bakong tamang pigpapanongdan sa paagi kan saiyang koro "**Sa Bagong Lipunan**" (Sa Bagong Sosyedad), iyo an sarong martsang kinomisyon durante kan presidensya ni Ferdinand Marcos para sa Kilusang Bagong Lipunan o New Society Movement, sarong hiroan na pinamidbid ni Marcos sa deklarasyon kan martial law kaidtong 1972. Sinurat an liriko ni Levi Celerio asin kinomposo an musika ni Felipe Padilla de Leon kaidtong 1973.

An bagong rendisyon kan kanta isinagibo kan bandang rock na Plethora asin ginamit bilang kanta sa kapanya kan saiyang aking lalaki, Bongbong Marcos, durante kan saiyang 2022 presidential campaign. Ginamit man ini bilang sarong *inspection march* ni Presidente Bongbong Marcos durante kan ika-78 Leyte Landing Anniversary kaidtong Oktobre 20, 2022, asin durante kan saiyang *camp visit* sa Eastern Mindanao Command sa Davao City kaidtong Oktobre 27, 2022.

## Opisyal na mga liriko




## Toltolan
Felipe Padilla de Leon

Si **Felipe Padilla de León**  (Mayo 1, 1912  – Desyembre 5, 1992) iyo an sarong Filipinong Romantikong musikong kompositor, conductor, asin iskolar. Midbid siya huli sa pagkomposo nin manlaenlaen na sonatas, mga martsa asin konsyerto na nagpapabanaag kan identidad na Filipino.

Minidbid man si De Leonbilang sarong kompositor na naka-eksperyensya nin manlainlain na rehimen na nagliliwat sa bilog niyang buhay. Poon sa Commonwealth period sagkod sa presidensya ni Ferdinand Marcos, an saiyang musika nagin representasyon kan *Filipino ideals* asin aspirasyon sa bilog na panahon kan kasaysayan kan Filipinas.

## Toltolan
Eros

An **eros** iyo an sarong konsepto sa suanoy na pilosopiyang Griyego na nagpapanungod sa sensual o passionate na pagkamoot, gikan sa terminong *[[Erotisismo|erotiko]]* ginuno. An *eros* ginamit man sa pilosopiya asin sikolohiya sa urog kahiwas na sentido, haros bilang katumbas kan "life energy". An Psychoanalysis piggagamit an termino tanganing iladawan an *universal desire* that drives all innate needs (kan *[[Id, ego asin superego|id]]*), na susog ki Freud identikal iyan sa konsepsyon ni Plato. An Protestanteng pilosopong si C. S. Lewis naunambitan na saro iyan sa apat na suanoy na katagang Griyego para sa pagkamoot sa Kristianismo, siring man an *[[storge]]*, *[[philia]]*, asin *[[agape]]*.

## Toltolan