Loch Ness Monster

An **Loch Ness Monster** ,  na midbid sa mamomoton na apod na **Nessie**, sarong mitolohikong linalang sa osipon kan Scotland na sinasabing nag-eerok sa Loch Ness sa Scottish Highlands . Ini parati piglaladawan bilang dakula, halabang liog, asin may saro o labi pang mga hump na nagtuturo sa tubig. Nagkalaenlaen an popular na interes asin paniniwala sa linalang poon kan iyan darahon sa pankinaban na atension kan 1933. An ebidensya kan pag-eksister kaini anekdotiko, na may nagkapirang pinagdidiskutiran na mga retrato asin mga pagbasa sa sonar .

An komunidad siyentipiko nagpapaliwanag kan mga soboot na paghiling sa Loch Ness Monster bilang mga kaputikan, pag-isip nin mga pangarap, asin an salang pagmidbid sa mga ordinaryong bagay.  An pseudoscience asin subkultura kan cryptozoology nagbugtak nin partikular na duon sa linalang.

## Ginikanan kan pangaran
Kan Agosto 1933, an *Courier* nagpublikar kan istorya kan soboot pagkahiling ki George Spicer. An interes kan publiko naglangkaw, na may dai mabilang na mga surat na ipinadara na nagdedetalye nin manlaen-laen na mga nahiling  na naglaladawan nin sarong "halimaw na sira," "halas sa dagat," o "dragon,"  na an huring pangaran sa kahurihurihi nag-erok sa "halimaw kan Loch Ness."  Poon kan mga taon 1940, an linalang inaapod na Nessie .  

## Mga Nahiling

### Mga enot na prekursor

#### San Columba (565)
An pinakaenot na bareta nin sarong halimaw sa palibot kan Loch Ness minalataw sa *Buhay ni San Columba* ni Adomnán, na isinurat kan ika-7 siglo AD.  Susog ki Adomnán, na nagsurat mga sarong siglo pagkatapos kan mga pangyayaring ilinadawan, an mongheng Irlandes na si San Columba nag-eerok sa daga kan mga Picts kaiba an saiyang mga kairiba kan makasabat siya nin mga lokal na residente na naglulubong nin sarong lalaki sa may Salog Ness . Ipinaliwanag ninda na an lalaki naglalangoy sa salog kan siya inatake nin sarong "hayop sa tubig" na nag-atake saiya asin ginuyod siya sa irarom kan tubig sa ibong kan saindang mga pagprobar na iligtas siya sa paagi nin baroto. Nagsugo si Columba nin sarong parasunod, si Luigne moccu Min, tanganing maglangoy sa ibong kan salog. An hayop nagrani saiya, alagad si Columba naggibo kan tanda kan krus asin nagsabi: "Dai ka na magduman. Dai mo pagdutaan an lalaki. Magbalik ka tolos."  An linalang nagpondo na garo baga ini "pinabalik gamit an mga lubid" asin nagdulag, asin an mga tawohan ni Columba asin an mga Picts nagpasalamat sa saindang pighihiling na sarong milagro. 

An mga paratubod sa halimaw nagtutukdo sa istoryang ini, na nangyari sa Salog Ness imbes na sa loch mismo, bilang ebidensya kan pag-eksister kan linalang kan ika-6 na siglo pa.  An mga nagdududa pigdududahan an pagigin masasarigan kan naratibo, na nagsasabi na an mga istorya nin hayop sa tubig labi-labi ka-komon sa mga hagiography kan edad media, asin an osipon ni Adomnán posibleng nagre-recycle nin sarong komun na motibo na nakadikit sa sarong lokal na palatandaan.  Susog sa mga nagdududa, an istorya ni Adomnán pwedeng independiente sa modernong alamat kan Loch Ness Monster asin nagin nakadukot kaini huli sa pagigin harani asin huli sa mga paratubod na nagmamawot na pakusugon an saindang mga paghihingako.  Pigkokonsiderar ni Ronald Binns na ini an pinakaseryoso sa manlaen-laen na soboot amay na mga pakahiling kan halimaw, alagad an gabos na iba pang mga pighahagad na mga paghiling bago an 1933 kaduda-duda asin dai nagpapatunay nin sarong tradisyon nin halimaw bago an petsang iyan.  Si Christopher Cairney naggagamit nin sarong espesipikong historikal asin kultural na pag-analisar ni Adomnán tanganing iseparar an istorya ni Adomnán manungod ki San Columba gikan sa modernong mito kan Loch Ness Monster, alagad nakanompong nin mas amay asin kultural na makahulugan na paggamit kan Celtic "hayop sa tubig" na osipon sa dalan. Sa paggibo kaini, pigdidiskreditar man niya an anuman na makusog na koneksyon sa pag-ultanan kan mga kelpies o water-horses asin an modernong "media-augmented" na pagmukna kan Loch Ness Monster. Nagkonklusyon man siya na an istorya ni San Columba tibaad naapektuhan kan mga naenot na mito kan mga Irlandes manungod sa Caoránach asin sarong Oilliphéist . 

#### D. Mackenzie (1871 o 1872)
Kan Oktubre 1871 (o 1872), si D. Mackenzie kan Balnain pigbabareta na nakahiling nin sarong bagay na nakakaagid sa sarong troso o sarong nakabaliktad na baroto "na nag-iiritok asin nag-iiritok sa tubig," na luway-luway na naghihiro sa primero bago nawara sa mas marikas na rikas.   An istorya dai naipublikar sagkod kan 1934, kan si Mackenzie nagpadara kan saiyang istorya sa sarong surat ki Rupert Gould dai nahaloy pagkatapos na maglangkaw an popular na interes sa halimaw.    

#### Alexander Macdonald (1888)
Kan 1888, an mason na si Alexander Macdonald kan Abriachan  nakahiling nin "sarong dakulang hayop na may matagas na tabay" na nagluluwas hale sa danaw asin nagtutulod kan saiyang sadiri sa laog  kan baybayon kun saen nagtindog si Macdonald.  Ibinareta ni Macdonald an saiyang nahiling sa Loch Ness water bailiff na si Alex Campbell, asin ilinadawan an linalang na garo sarong salamander . 

### Aldie Mackay (1933)
An pinakabisto na artikulo na enot na nakakua nin dakulang atensyon manungod sa sarong linalang ipinublikar kan 2 Mayo 1933 sa *The Inverness Courier*, manungod sa sarong dakulang "hayop" o "sira na garo balyena". An artikulo ni Alex Campbell, water bailiff para sa Loch Ness asin sarong part-time na peryodista,  pinag-ulayan an sarong paghiling ni Aldie Mackay nin sarong dakulaon na linalang na may hawak nin sarong balyena na nagliligid sa tubig sa loch mantang siya asin an saiyang agom na si John nagmamaneho sa A82 kan 15 Abril 1933. An tataramon na "halimaw" pigbabareta na ginamit sa kaenot-enote sa artikulo ni Campbell, dawa ngani an nagkapirang bareta nagsasabi na ini pigmukna kan editor na si Evan Barron.   

*An Courier* kan 2017 nagpublikar nin mga ekstrakto gikan sa artikulo ni Campbell, na may titulong "Strange Spectacle in Loch Ness". "An linalang nag-disport kan saiyang sadiri, nagliligid asin naglulubog sa laog nin sarong minuto, an hawak kaini garo sa sarong balyena, asin an tubig nag-aagi asin nag-iiritok na garo sarong nag-iinit na kaldero. Alagad, dai nahaloy, nawara ini sa sarong nagbuburak na masa nin bula. Parehong nagtuga an mga nagmamasid na igwa nin sarong bagay na pambihira sa bilog na bagay, huli ta narealisar ninda na mayo nin ordinaryong namamanwaan digdi rarom, nin huli ta, apwera sa saiyang dakulaon na kadakulaan, an hayop, sa pagkua kan huring paglubog, nagpadara nin mga alon na igo an kadakulaan na kawsa kan sarong nag-aagi na bapor."Susog sa sarong artikulo kan 2013,  sinabi ni Mackay na siya nagkurahaw, "Pundo! An Hayop!" kun nagheheling kan palabas. Kan huring parte kan dekada otsenta, sarong naturalista an nag-interbyu ki Aldie Mackay asin inadmitir niya na aram niya na igwa nin oral na tradisyon nin sarong "hayop" sa danaw bago pa man an saiyang paghihingakong nahiling.  An artikulo ni Alex Campbell kan 1933 nagsabi man na "An Loch Ness sa laog nin mga henerasyon pigbibisto bilang istaran nin sarong makatatakot an itsura na halimaw". 

### George Spicer (1933)
An modernong interes sa halimaw napukaw kan sarong paghiling kan 22 Hulyo 1933, kan si George Spicer asin an saiyang agom nakahiling nin "sarong pinakapambihirang klase nin hayop" na nagbalyo sa tinampo sa atubangan kan saindang kotse.  Ilinadawan ninda an linalang na may dakulang hawak (mga  an langkaw asin  laba) asin sarong halaba, maalon, mahiwas na liog, medyo mas mahibog kisa sa hawak nin elepante asin arog kahalaba kan  gilapdon sa dalan. Mayo sindang nahiling na mga tabay.  Nag-ilig ini sa ibong kan tinampo pasiring sa danaw  harayo, na nagwawalat nin agihan nin mga putol na kahoy sa irarom kan saiyang pag-agi.  Ilinadawan ini ni Spicer bilang "an pinakaharaning paagi sa sarong dragon o pre-historikong hayop na nahiling ko sa sakuyang buhay,"  asin bilang igwa nin "halabang liog, na naghihiro paitaas asin pababa sa paagi nin sarong magayon na riles."  Igwa ining "sarong hayop" sa saiyang nguso  asin igwa nin hawak na "medyo dakula, na may halangkaw na likod, alagad kun igwa man nin mga bitis sinda dapat na klase nin web, asin kun manungod sa ikog dai ko masabi, ta marikas ining naghihiro, asin kan makaabot kami sa lugar posibleng nawara na ini sa danaw."  Dawa ngani siya an pinakaenot na nagladawan kan linalang bilang sarong plesiosaur -like dinosaur, an ebidensya na isinusuherir kan mga parasiyasat sa Columbia University kan 2013 nagpatunay na an saiyang istorya peke. An unibersidad asin si Daniel Loxton nagsuherir na an nahiling ni Spicer pig-fictional asin inspirado kan sarong halabang liog na dinosaur na nagbutwa hale sa sarong danaw sa *King Kong*, sarong pelikula na popular na gayo sa mga sinehan sa saiyang ginikanan na syudad nin London kan Agosto 1933, kan ibinareta ni Spicer an nahiling.  Si Loxton asin Donald Prothero kan huri nagsambit *ki King Kong* bilang malinaw na impluwensya sa mito kan Loch Ness Monster. 

Kan ika-4 nin Agosto 1933 an *Courier* nagpublikar nin sarong report kan pakahiling ki Spicer. An paghiling na ini nagpukaw nin dakulang interes kan publiko asin paglangkaw kan mga soboot nahiling, na nagdara sa pagtibay kan aktuwal na pangaran na "Loch Ness Monster." 

Sinabi na an mga nahihiling sa halimaw naglangkaw pagkatapos na an sarong tinampo itinogdok sa gilid kan danaw kan amay na parte kan 1933, na nagdara nin mga trabahador asin turista sa dating napapasuway na lugar.  Alagad, ilinadawan ini ni Binns bilang "an mito kan mapungaw na danaw", nin huli ta ini harayo sa isolasyon bago kaidto, huli sa pagtogdok kan Caledonian Canal . Kan mga taon 1930, an eksistidong tinampo sa gilid kan danaw tinawan nin seryosong pagpakarhay. 

### Hugh Gray (1933)
An retrato ni Hugh Gray na kinua harani sa Foyers kan 12 Nobyembre 1933 iyo an pinakaenot na retrato na soboot naglaladawan kan halimaw. Medyo malabo ini, asin narisa na kun hihilingon nin marhay an payo nin ayam mahihiling. Ipinalakaw ni Gray an saiyang Labrador kan aldaw na idto asin pigdududahan na an retrato naglaladawan kan saiyang ayam na nagkukua nin sarong kahoy hale sa danaw.  An iba nagsuherir na an retrato naglaladawan nin sarong otter o sarong sisne . Nawara an orihinal na negatibo . Alagad, kan 1963, si Maurice Burton nagkaigwa nin "pagsadiri nin duwang lantern slide, mga positibo sa kontak gikan sa orihinal na negatibo" asin kan iproyekto sa sarong screen sinda nagbuyagyag nin sarong "otter na nagliligid sa ibabaw sa karakteristikong paagi." 

### Arthur Grant (1934)

Kan 5 Enero 1934 sarong paramotorsiklo, si Arthur Grant, an naghingako na haros nabunggo an linalang mantang nagdadangadang sa Abriachan (harani sa amihanan-sirangan na poro kan danaw) mga 1&nbsp;ako sa sarong banggi na maliwanag an bulan.  Susog ki Grant, igwa ining sadit na payo na nakadukot sa halabang liog; nahiling siya kan linalang, asin nagbalyo sa tinampo pabalik sa danaw. Si Grant, sarong estudyante sa beterinaryo, ilinadawan ini bilang sarong krus sa pag-oltanan nin sarong seal asin sarong plesiosaur. Sinabi niya na nagbaba siya asin sinundan ini pasiring sa danaw, alagad mga alon sana an nahiling niya.  

Si Grant nagprodusir nin sarong sketch kan linalang na pig-eksamin kan zoologist na si Maurice Burton, na nagsabi na ini magkapareho sa itsura asin gawi-gawi kan sarong otter.  Manungod sa halabang sukol kan linalang na ibinareta ni Grant, isinuherir na ini sarong salang obserbasyon huli sa maluyang kondisyon nin liwanag.  An paleontologo na si Darren Naish nagsuherir na si Grant tibaad nakahiling nin sarong otter o sarong seal asin pinasobrahan an saiyang paghiling sa lawig nin panahon. 

## Toltolan