Verónica Cruz Sánchez

Si **Verónica Cruz Sánchez** (namundag kan Pebrero 1, 1971) sarong Mehikano na paradepensa kan mga deretso pantawo . Siya an pinakaenot na Mehikano na tinawan kan premyong Defender of Human Rights gikan sa Human Rights Watch . Kan 2006, tinawan siya kan onra huli sa saiyang trabaho sa deretso kan mga kababaihan na makakua nin legal asin medikal na serbisyo.  Dinadara niya an kaaraman kan publiko sa kamugtakan kan mga babaeng kadaklan daing inadalan, katutubo asin mga dukha na napreso huli sa aborsyon asin pagkakulgan sa Mehiko. Si Cruz nagtrabaho tanganing mawara an krimen asin mawara an stigma sa mga desisyon kan mga kababaihan manungod sa saindang mga hawak asin mga deretso sa reproduktibo.  Siya an kagmukna kan *Las Libres,* sarong organisasyon na dedikado sa pagdepensa, paggarantiya asin paggalang sa mga deretso pantawo para sa mga kababaihan sa estado nin Guanajuato asin sa bilog na Mehiko. 

## Kasaysayan
Namundag siya kan Pebrero 1, 1971, sa León, Guanajuato  asin mantang nasa hayskul pa, ginagamit niya an saiyang mga banggi sa pagduman sa harong-harong tanganing tukduan an mga babae na magbasa asin magsurat.  Sa proseso, nakanuod siya nin mga istorya kan kadahasan na saindang tinios asin aram niya na nakua niya an trabaho kan saiyang buhay. 

Si Cruz nagkua nin sarong kurso sa social work gikan sa José Cardijn School of Social Work sa León asin kan huri nakakua nin BA sa International Commerce gikan sa Instituto Politécnico Nacional . Nag-adal siya nin Masters sa Organizational Development sa Unibersidad kan Guanajuato .  Pagkatapos maggradwar, nagtrabaho siya bilang sarong social worker sa sarong preschool asin sa sarong organisasyon na inaapod Rural Development of Guanajuato, na ngonyan mayo na. Kan 1995,  si Cruz nagpoon na magtrabaho bilang rehiyonal (asin dangan sarong nasyonal) na parakoordinar para sa sarong network nin mga NGO sa irarom kan payong kan peministang organisasyon na Millennium. 

## Pagdeterminar kan sadiri kan hawak
Kan 2001, siya asin an iba pang mga aktibista nagtogdas nin sarong organisasyon na inaapod na Las Libres (an mga Talingkas na Babae) tanganing mag-adbokasiya para sa mga deretso kan mga kababaihan na maggibo nin mga desisyon manungod sa saindang hawak, sa saindang mga pagpili sa reproduktibo asin sa saindang sekswalidad.  Siya nagin aktibo sa pagpalakop nin libre asin ligtas na aborsyon sa mga biktima nin panglulugos  asin insesto, dawa ngani sa kadakol na estado kan Mehiko, an insesto nahihiling bilang sarong pinagkasunduan, imbes na sarong kriminal, na relasyon. 

Si Cruz iyo an pinakaenot na aktibista sa deretso pantawo na Mehikano na tinawan kan premyong Defender of Human Rights gikan sa Human Rights Watch. Kan 2006, tinawan siya kan onra huli sa saiyang trabaho sa deretso kan mga kababaihan na makakua nin legal asin medikal na serbisyo.  

Tanganing mawara an stigma sa aborsyon, si Cruz nagmukna nin sarong programa kun saen an mga sinanay na boluntaryo nag-iiba sa mga babae sa bilog nindang mga prosedimiento medikal na nagtatao sainda nin suporta. An mga serbisyo sa pagpapayo igwa, siring man an pisikal na suporta baga man sinda nagdesisyon na tapuson an sarong pagbados sa luwas kan pormal na sistema nin salud o sa sarong klinika sa Siyudad nin Mehiko . An Siyudad nin Mehiko iyo sana an lugar sa nasyon kun saen an sarong aborsyon pwedeng makua para sa sarong pagbados na bakong resulta nin panglulugos. Kan 2014, si Cruz nagprodusir nin sarong halipot na dokumentaryong pelikula, *Accompaniment*, tanganing ipaheling kun pano an modelo na saindang ginibo ginagamit tanganing suportaran an mga kababaihan asin mabawasan an stigma. 

## An Pitong Guanajuato
Kan 2008, siya asin an iba pang mga aktibista nagpoon na mag-interbyu sa mga babae na napreso asin nagtipon nin mga estadistika sa mga rason kan saindang pagkapreso. Nadiskobre ninda na an mga babae pigkukulong nin sagkod sa 30 taon sa nagkapirang kaso sa irarom kan kasong "aggravated homicide of a member of family." Sa pagrepaso kan kodigo kan ley, nadiskubre ni Cruz na an pagkakasalang ini bakong krimen na tinawan nin kahulugan sa mga legal na estatuto. Si Cruz asin Las Libres nagtabang sa pagpondo asin suporta para sa 2010 na legal na mga prosedimiento na nagpababa kan mga sentensya kan mga babae sa 3 taon, na gabos nagserbisyo na, asin nagreporma kan lehislasyon kan estado.  An mga babae dai pinalibre, alagad an saindang mga padusa pigkonsiderar na labi-labi an padusa.  Kan 2014, si Cruz nagprodusir nin sarong dokumentaryo na nag-eestorya kan mga istorya kan mga babaeng ini na may titulong *Las Libres la historia después de* (An Talingkas na [Babae]: An Istorya Padagos). 

## Kadahasan laban sa mga kababaihan
Si Cruz nag-agitar para sa mas makusog na lehislasyon para sa sekswal na kadahasan asin nag-insistir na an mga ley na yaon an ipinapaotob.  Itinulod niya an mga awtoridad na midbidon an lakdang kan paggadan sa babae sa Mehiko,  siring man an kadahasan sa kasarian. Susog sa estadistika kan federal, sarong-kapat kan mga kababaihan sa Guanajuato an nakaeksperyensya nin diskriminasyon asin pang-aakit sa trabaho asin an estado nagin enot sa nasyon sa kadahasan sa pamilya kan 2010, 2012 asin 2013 asin ikaduwa kan 2011.  59 porsyento kan mga babae sa Guanajuato na edad 15 pataas an nakaeksperyensya nin kadahasan. Ginagamit ni Cruz an mga estadistika na ini tanganing tokdoan an iba manungod sa mga sitwasyon na inaatubang kan mga kababaihan, alagad pati na an mga kababaihan mismo. Nin huli ta an sekso parateng pigkokonsiderar na sarong bawal na tema asin an edukasyon sekswal dai ipinapahiling sa mga eskwelahan, an pag-edukar sa mga babae manungod sa saindang mga hawak, saindang kaogmahan asin saindang mga deretso nagin sarong sentro kan saiyang trabaho. Mantang narealisar kan mga babae na sinda puedeng magin aktibong mga partisipante imbes na mga pasibong kapadis, an mga relasyon sa laog kan nakaaging sampulong taon nagin mas pantay-pantay sa Guanajuato.  An aktibismo ni Cruz nagdara sa saiyang trabaho na mahiwas na midbidon (siring man sa pag-ako nin lokal na pang-aakit). Kan 2010 siya ilinadawan bilang saro sa "pinakadelikadong babae sa kinaban" kan magasin na *More*.  Siya an nagmukna kan Las Libres kan 2000; peministang organisasyon sa Guanajuato na nagdadanay na saro sa pinakakonserbatibo asin retrogradong estado kan Mehiko. Kan 2010, 9 na babae an pinatalingkas sa mga bilanggoan sa Guanajuato. Sinda napreso huli sa pagkaigwa nin kusang aborsyon, na may sentensiya na sagkod sa 35 taon. 

## An ibang estado
Huli sa kapangganahan kan Cruz asin Las Libres sa Guanajuato, an organisasyon naghiwas pasiring sa mga estado kan Mehiko na Guerrero, Querétaro asin San Luis Potosí.  Kan 2011, sinda nagin matrayumpo sa pagkua kan pagpaluwas sa Guerrero kan sarong katutubong babae na napreso na mayong pagbista sa laog nin labing 3 taon sa kasong "aggravated homicide of a family member".  Si Cruz nagkampeon nin ikaduwang kaso gikan ki Guerrero,  na itinaas sa Korte Suprema nin Hustisya kan Nasyon (SCJN) na nagboot kan tulos na pagpaluwas kan babae,  nin huli ta an paagi na ginamit tanganing madeterminaran an paggadan imbes na an pagkakulgan dai pa naestablisar sa siyensya. 

Kasabay kan Global Fund for Women, si Cruz asin Las Libres nagmukna man nin sarong payong na organisasyon, an Articulación Interestatal Por el Derecho A Decidir de las Mexicanas, na nagtatrabaho sa manlaen-laen na estado kan Mehiko tanganing mawara an krimen asin mabawasan an stigma manungod sa mga deretso kan mga kababaihan . Naghahanap sinda nin pagbabago sa legal na polisiya, pagpapauswag sa kalidad asin access sa mga rekurso medikal asin legal, asin pampublikong diyalogo na may katuyuhan na ibalyo an opinyon parayo sa mga lakdang na padusa. An Articulación nagkaigwa nin mga koneksyon sa network sa mga grupo nin mga kababaihan sa Caribbean asin Latin America, na naghahatid nin mga estratehiya asin ideolohiya sa pag-uswag. 

Kan Nobyembre 2014, an SCJN nagpoon nin mga pagdangog sa sarong kaso gikan sa Veracruz . Ibinareta ni Cruz na ini an pinakaenot na kaso sa Mehiko na naghagad sa korte na konsideraron kun baga an mga babae igwa nin konstitusyonal na deretso sa aborsyon asin kun baga an kriminalisasyon dapat na haleon sa bilog na nasyon. 

## Mga Toltolan


## Mga panluwas na sumpay

* Pag-iba (bilog na bersyon na may mga subtitulo) - Las Libres, Guanajuato, Mehiko