open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arra San Agustin

**Si Arra Krisette San Agustin** (pinangaki kang  Abril 25, 1995) sarong Pilipinang aktres, para taram, modelo,saka  parakanta.

Saro siya sa mga nangengenot na 6 na pinasurat kan ikaanom na   kan kapanahunan *StarStruck*, sa padalan nin talento na nakabase sa realidad kan GMA Network . Siya an sarong mayor na programa sa sketch comedy sa palabas kan Pilipinas, *an Bubble Gang*, sagkod kan Mayo 2022. Siya "an pinakabagong hiyas kan drama" kan 2019. 

## Biograpiya

### 2015–2017: Stint sa Starstruck VI, Career Beginnings asin ''Encantadia''
Sa panahon kan saiyang *StarStruck*  kan 2015, si San Agustin nag-aadal nin sikolohiya sa De La Salle University asin nagtapos pakalihis nin sarong taon. 

Pag kaini, nakakua siya nin mga papel sa nagkapirang padalan arog kan *[[Maynila (teleserye)|Maynila]], Magpakailanman ,* *Karesyon*, *Dear Uge ,* asin *Usapang Real Love Presents: Perfect Fit* . Nag-ayon siya sa cast kan pinakadakula na nag palabas kan GMA, *an Bubble Gang* kan 2016.

Pagkatapos kan halipot na pagpahiling bilang sarong Mia sa *Meant to Be*, si San Agustin pigtwanan nin papel ni Ariana, an "sarkosi" o reinkarnasyon ni Amihan sa 2016 na serye nin pantasya, *Encantadia* .  

### 2018: Mga papel sa pagsuporta asin pag-host
Kan 2018, siya an nagganap bilang Anna Lazaro sa sci-fi aksyon na palabas, *The Cure* kaiba si Ken Chan  asin pagkatapos kan palabas, siya giraray ipinariha ki Ken sa drama, *My Special Tatay* bilang saiyang pinakamarahay na barkada asin interes sa pagkamoot kan siya aki pa, si Carol Flores. 

Poon kan 2019, an San Agustin nag-babarita kan *Taste MNL*, sarong online napalabas kan GMA kun saen siya nagbibisita sa mga restawran sa syudad. 

### 2019–presente: Pagbalyo sa mga pangenot na papel
Kan 2019, nagkua si San Agustin an saiyang enot na pangenot na papel bilang sarong  Audrey Segundo sa dramang *Madrasta* kaibahan si Juancho Trivino .

Kan 2022, si San Agustin nagkaigwa nin sarong  pangenot na papel bilang Bella Melendez sa palabas nin pakikipagsapalaran *na Lolong* kaiba si Ruru Madrid.

Kan pinaka huri nin 2023, si San Agustin nagbida bilang Joan Uy sa palabas nin aksyon na pahiling *na Black Rider* kaiba si Matteo Guidicelli .

Taon ning 2024, si San Agustin nagbida bilang Esther Valencia sa *Lilet Matias: Attorney-at-Law* .

## Personal na buhay
Pinangaki siya sa Oriental Mindoro, asin nagdakula sa Cavite . Siya mahilig sa pagkanta asin togtog. Si San Agustin kinotar, "Ako sarong nag tubod ki Kristo saka ako orgulyo nanggad kaini."  Enot siyang naglaog sa sarong relasyon sa parakawat nin basketbol, si Thomas Torres .  Pagkatapos kan relasyon ki Torres, siya dangan nagin imbuelto sa relasyon sa saro pang parakawat nin basketbol, si Juami Tiongson . 

## Diskograpiya

### Mga daing agom

## Pelikula

### Telebisyon / Digital na serye

### Mga programa sa telebisyon

## Mga Reperensya

## Mga panluwas na sumpay

* Sparkle profile
* Arra San Agustin
Jesús Oyarbide

Si **Jesús Oyarbide** (2 Pebrero 1902 &ndash; 23 Marso 1933) sarong Espanyol na long-distance runner. nagkikompetensya sa men's 5000 metres sa 1928 Summer Olympics.

## Toltolan
Māris Bičevskis

Si **Māris Bičevskis** (namundag 3 Agosto 1991) sarong Latvian professional ice hockey player para sa BK Mladá Boleslav kan Czech Extraliga (ELH). Siya kaapil man sa Latvia men's national ice hockey team.

Kan Desyembre 2011, inakaenot niyang pagpoon sa pagbali sa Dinamo Riga sa mga opisyal na mga labanan kan Spengler Cup. Kan Enero 9, 2012 siya nagdebut sa KHL asin guminana laban ki Dynamo Moscow.

Ta siya naghale na sa Dinamo Riga, si Bičevskis libre nang nagpirma sa duwang-taon na kontrata sa Czech club, Mountfield HK of the ELH, para sa 2018–19 season.

## Estadistika nin karera

### Regular season and playoffs

### International

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Arthur R. Kudart

Si **Arthur R. (Bud) Kudart** (namundag Hulyo 27, 1930) sarong Amerikanong retiradong politiko sa estado nin Iowa.

## Biograpiya
Si Kudart namundag sa Mount Vernon, Iowa kan Huly 27, 1930. Nag'atender siya sa Cornell College asin sa University of Iowa asin siya sarong abogado. Nagsirbe siya sa Iowa State Senate poon 1979 abot 1983 komo sarong Republikanon.

## Toltolan
Batibat

An ***Batibat*** sarong mapamalos na demonyo na mahihiling sa folklore kan mga *Ilocano*. Sa folklore kan *Tagalog,* ini an inaapod na ***Bangungot.*** An Batibat nag-aako nin anyo gurang, makatatakot na mataba nin lawas, na espiritu na nag-eerok sa kahoy. Naghihiras sinda nin tawo kun an kahoy na saindang iniistaran pigpuputol asin nawawaran sinda nin harong, lalo na kun an kahoy gigibuhon na poste nin harong. Kun nangyayari ini, an Batibat naglilipat sa poste na tada hali sa saindang pinutol na kahoy. An batíbat nagbabawal sa mga tawo na maturog na harani sa poste kaini. Kun may tawo na maturog harani digdi, an batíbat nagbabago sa tunay niyang anyo asin ina-atake an tawo sa paagi nin pagsakal sa biktima asin pagbutwa sa panginturugan kaini, na nagiging rason kun tano nag kakaigwa nin paralysis sa pag turog asin mga bangungot na nang mamata. Ini na kondisyon nagtao nin kahulugan sa tataramon Ilocano para sa bangungot, "batíbat" (o bangungot sa Tagalog). Tanganing maparayo an batíbat, dapat kagaton an muro o kaya ihiro-hiro an mga muro sa bitis. Sa paagi kaini, mamamata an tawo hali sa bangungot na pinapaagi sa batíbat. 

* An linalang minalataw sa ikalimang episode kan serye kan Netflix na ***Chilling Adventures of Sabrina''','' na pigganap ni ***Megan Leitch*** . An bersyon na ini ni Batibat ilinaladawan sa episode na ***"Dreams in a Witch House"*** bilang sarong demonyo na dai tinutuyong pinaluwas ni ***Sabrina Spellman*** gikan sa sarong puzzle na pagsasadiri kan saiyang ama. Nakulong sa harong, si Batibat nagpadagos sa pagbalos na pasakitan an pamilya Spellman sa paagi nin pag-akit kan saindang mga estado nin panginturugan. An demonyo nag aagaw sa saindang mga bangungot sa paglaom na an saro sa sainda makakatalingkas saiya sa harong, alagad sa kahurihurihi na-ulang ni Sabrina asin ***Mary Wardwell / Madam Satan*** . 
* An sarong Batibat na an pangaran Maganda pigtutukoy sa ika-onseng episodio kan ***ikaduwang season  Lost Girl,*** na may titulong "Dai ko mahiling an Fae-Rest" bilang sarong ***ninfa sa kahoy na Balinese*** . 
* An 2020 na horror film ''na '''Evil Takes Root: The Curse of the Batibat***  nagtatampok nin saro sa mga linalang na ini.

## Hilingon man

* Para sa ibang detalye
** Brugada syndrome
** Incubus
** Lietuvēns
** Pesanta
** Sleep apnea
** Sleep paralysis

## Mga Reperensya
Emily Rudd

Si **Emily Ellen Rudd,** sarong Amerikanong aktres, namundag kan Pebrero 24, 1993. Bistado siya sa pagganap nin duwang papel niya bilang Cindy asin Abigail Berman sa pelikulang makakatakuton kan Netflix sa serye na *Fear Street* (2021), asin nagganap man siya bilang Nami sa serye kan Netflix na *One Piece* (2023).

## Karera
Nagpoon si Rudd kan saiyang karera sa paagi nin pag-feature sa nagkapirang music video asin shorts, na nagpoon kan bago pa ang kabangaan kan 2010. Kan 2017, itinampok siya sa pelikulang telebisyon na *Sea Change*, asin nakakua nin saradit na papel sa mga palabas arog kan *Philip K. Dick's Electric Dreams* asin sa mga serye nin antolohiya kan Amazon na *The Romanoffs* kan sumunod na taon, kan 2018.

Kan 2021, si Rudd nagluwas sa *Fear Street Part Two: 1978* asin *Fear Street Part Three: 1666* sa duwang papel niya bilang Cindy Berman asin Abigail, na siya man pigkonsiderar na saiyang pag-uswag sa pelikula. Nagganap man siya sa sarong pabalik-balik na papel kan *Hunters*. Kan 2022, nagluwas siya sa rommantic comedy science fiction na pelikula kan *Moonshot*.

Kan Nobyembre 2021, pig-anunsyo si Rudd na maging Nami sa live-action adaptasyon kan manga na *One Piece*, na pig-premiere kan Agosto 31, 2023. Kan 2024, nagpoon si Rudd magbida sa mga adaptasyong anime sa papel bilang Marcille Donato, sarong anxiuos elf mage, sa English dub na *Delicious Dungeon.*

## Mga Susugan

## Mga panluwas na sumpay

*  at IMDb
Bomber Moran

**Si Bomber Moran** (namundag na **Arturo Ocampo**; Oktubre 18, 1944- Agosto 14, 2004) sarong Filipinong aktor na bantog sa saiyang mga papel sa mga pelikulang aksyon.

## Buhay asin karera
Si Moran namundag sa Manila, Filipinas kan Oktubre disi-otso, disinuebe kwarentay kwatro. Sa laog kan saiyang karera, nag-arte siya sa labing 400 na pelikula, na pirmi nag-aakto kan mga karakter na "mean tough guy". Inagom niya si Erlinda Ocampo asin nagkaigwa nin duwang aki; Ramon asin Sarah. nagdalagan siya sarong beses bilang konsehal kan Distrito 2 sa syudad nin Mandaluyong kansi kabangaan kan dekada nobenta, alagad nadaog.

Nagadan siya sa siyang  harong sa San Francisco, California, kan Agosto 14, 2004. An kawsa kang saiyang kagadanan iyo ang helang na dae nakakaulakit.

## Pelikula

### Sine
Mga Babae sa Isports

**An Women in Sport**, na dating **Women's Sport and Fitness Foundation** ( **WSFF** ), iyo an UK charity na naghihikayat tanganing gibohon na aroaldaw na parte kan buhay an pisikal na galawin para sa mga babae asin daragita. Ini pig tindog kan 1984 bilang **Women's Sports Foundation** ( **WSF** ), o **Women's Sports Foundation UK** .   Ini nakakakua kan kadaklan kan saiyang pondo sa paagi kan Sport England .

Naglalaan ini nin pondo para sa iba-ibang aktibidad, haloy sa edukasyon sa komunidad hasta sa mga programang pagsasanay para sa mga piling atleta, asin naglalayong mapadakul an partisipasyon kan kababaihan sa mga posisyon sa pagtutukdo asin administrasyon sa isports, pati man sa kompetisyon, paagi sa kursong *Women Get Set Go*.

## Kasaysayan
Kan 1984, an *Women’s Sport Foundation* itinatag hale sa grupo nin mga inspiradong advocates na nagigibo nin research asin kampanya para sa gender equality sa isports sa UK. Ini na grupo nabuo dahil sa kakulangan nin oportunidad para sa kababaihan asin daragita sa sport asin sa harong kan mga organisasyon sa isports. Sa 1997, an organisasyon nagin *Women’s Sport and Fitness Foundation (WSFF)* asin ginsuruhan na charity na may kabalayan sa advocacy asin training. Kan 2007, opisyal ini na‑relaunch bilang *Women’s Sport and Fitness Foundation* sa usa na high‑profile nga event sa Emirates Stadium hale sa UK Prime Minister. Ngonian ginibo an ngaran na **Women in Sport** para mas klaro an saiyang misyong pag‑advance kan kababaihan sa isports.

An **vision** kan Women in Sport iyo na **warang aiwanan na dai maka‑experyensya kan kalipay, benepisyo, asin pisikal na kaaktibo sa isports an gabos na kababaihan asin daragita**. Ini nagpapahiling na an sport dae sana limitado sa mga lalaki kundi dapat maging inklusibo asin accessible para sa gabos.https://womeninsport.org/

**Layunin kan Women in Sport:**

* Susundon asin intindihin an kultura asin kapaligiran sa isports na nagpapapigil sa kababaihan.
* I‑ekspos an gender inequality sa isports asin itaguyod an awareness sa publiko asin policymakers.
* Mag‑develop nin konsepto, polisiya, asin solusyon na magtutok sa pag‑alis kan mga pader na nagbabagsak sa babae sa isports.
* Mag‑inspire nin pagbabago paagi sa trabaho buhat sa iba‑ibang partners asin organisasyon.
* Siguraduhon an bisa kan organisasyon paagi sa fundraising asin epektibong pangangalakal.

### Mga Programa asin Aktibidad
An Women in Sport nagtatao nin pondo asin suporta para sa iba‑ibang aktibidad na naglalakaw asin nagpapatibay kan kababaihan sa sport. Kasali sa saiyang mga programa an **Women Get Set Go** — sarong personal development course na nagtutok sa pagpasiring sa kababaihan sa leadership roles siring kan coaching, administrasyon, asin official roles sa sport. Ini na kurso nagtatao nin oportunidad para sa mga kababaihan na mas maging aktibo sa mga responsibilidad sa sport. 

### Mga Reprensiya
Yam Concepcion

**Si Lorraine May** " **Yam** " **Concepcion-Cuunjieng** (namundag kan Mayo 27, 1988) sarong Filipinang aktres na midbid sa saiyang papel sa erotikong thriller na pelikula *na Rigodon*  na pigdirehiran ni Erik Matti, asin siya nagin bantog sa 2013 daytime television series na Dugong Buhay kaiba sina Ejay Falcon asin Arjo Atayde.

## Personal na buhay
Nagtapos siya sa hayskul sa Assumption College kan San lorenzo. Natapos niya an sarong kurso sa Multimedia Arts sa  De La Salle-College kan Saint Benilde.

Kan Hunyo 23, 2021, pig-anunsyo ni Concepcion an saiyang pakikipag-ulay sa saiyang nobyo na si Miguel CuUnjieng,  na nakaistar asin nagtatrabaho sa New York.  Nagpakasal sinda kan Hulyo 25, 2021.  An saiyang enot na aki namundag kan 2024. 

## Pelikula

### Telebisyon

### Pagluwas kan video nin musika

* *Sinungaling* (Mayonnaise, 2013)
* Pamamakal ( Ryan Bang 2015, na igwa man ki Jayson Gainza, Aiko Climaco, Donnalyn Bartolome, Kristine Santamena asin Mayumi Yokoyama)

## Mga Reperensya

*

## Mga panluwas na sumpay

*
Florida Robes

Si Florida "Rida" Perez-Robes (namundág sa Florida Lacsamana Perez; Hunyo 27, 1971)[1] sarong Filipino na politiko. Siya presenteng  nagseserbe bilang ika-25 na Alkalde kan San Jose del Monte poon pa kan 2025.[2] Antes kaini, siya an nagrepresentar kan San Jose del Monte's at-large district poon 2016 sagkod 2025.[3][4]

## Amay na buhay asin edukasyo
Si Robes namundág kan Hunyo 27, 1971 sa Baguio. Nag-adal siya sa St. Paul College — Manila na may degree na Hotel and Restaurant Management. Nagkuá man siya nin halipot na mga kurso sa Harvard University. Natapos niya an saiyang master’s degree sa American University.[1]

## karera sa politika

### 2013 San Jose del Monte mayoralty bid
Kan 2023 eleksyon , si Robes nagkandidato bilang  alkalde kan San Jose del Monte alagad siya nadaog ni Reynaldo San Pedro.

### Kamara de Representantes (2016–2025)
Kan 2026 eleksyon, si Robes napili bilang representante para sa lone distrito kan San Jose del Monte sa laog nin tulong magkasunod na termino.  

### Alkalde kan San Jose del Monte (2025–presente)
Kan eleksyon kan 2025, si Robes napili asin nagin alkalde kan San Jose del Monte pagkatapos niyang magsalihid sa saiyang agom. 

## Personal na buhay
Si Robes kasal ki Arthur Robes asin igwa sindang duwang aki. 

## Mga Reperensya

5.  \

6. 

7. 

8.
Jinkee Pacquiao

**Si Jinkee Capeña Jamora-Pacquiao** (pinangaki kan Enero 12, 1979), mas aram sa apod na **Jinkee Pacquiao**, sarong Filipinang sosyalita, personalidad sa media, prodyuser ning pelikula, dating pulitiko na nagsirbe bilang bise gobernador kan Sarangani, Mindanao, Filipinas poon 2013 sagkod 2016 na aram na gayo bilang ang propesyonal na agom kang Pilipino. boksingero na si Senador Manny Pacquiao . Nagkaigwa man siya ning halipot na karera sa industriya ning pelikula bilang sarong prodyuser para sa mga dokumentaryo kan saiyang agom asin para sa nagkapirang titulo sa takilya.

## Amay na buhay
Si Jinkee Jamora ipinangaki sa General Santos kan Enero 12, 1979  ki Nestor Jamora (namundag kan 1956, Kiamba, Sarangani ) asin Rosalina Capeña (namundag kan 1957, Silago, Southern Leyte ).

## Karera sa politika
Kan 2013, nagdesisyon si Pacquiao na magdalagan bilang bise gobernador kang probinsya ning Sarangani sa Mindanao,  huli ta ang saiyang agom nag-alangan na magpili sa duwang mag-amigo na parehong nagpapadangat kan saiyang suporta para sa posisyon.  Napili siya kan eleksyon kang Mayo 2013 bilang kandidato kang United Nationalist Alliance .  

Pagkatapos kan saiyang enot asin solamenteng termino, nagdesisyon si Jinkee na maghali sa politika tanganing magkonsentrar sa saindang pamilya saka sa saiyang mga negosyo. 

## Personal na buhay
Nagtatrabaho siya bilang sarong shop assistant kang nabisto niya si Manny Pacquiao,  na saiyang inagom kan 1999.   Igwa sindang limang aki.  

## Sa popular na kultura

* Pig-portray ni Bea Alonzo sa *Pacquiao: The Movie* (2006)

## Mga Reperensya

# Luigene Yanoria, "Jinkee Pacquiao leads in Sarangani Vice Governor race", Yahoo! Philippines, May 14, 2013.
# 
# "Why Jinkee Pacquiao entered politics" , ABS-CBN News, August 3, 2013.
# FREEMAN CEBU ENTERTAINMENT, "Jinkee reveals love story with Manny in interview", February 25, 2010.
# "Jinkee's opponent in Sarangani concedes" , ABS-CBN News, May 14, 2013.
# 
# "Jinkee Pacquiao opens her houses to TV5's Anggulo and reveals facets of her life", Philippine Entertainment Portal, September 8, 2011.
# 
# 
#
Jane Bissell Grabhorn

**Si Jane Bissell Grabhorn** (1911-1973) sarong babaying Amerikanong artista, tipograpo, parabugkos nin libro, asin paraimprenta.

## Amay na Buhay
Si Martha Jane Bissell iminundag kan Hunyo 29, 1911, sa San Francisco. Nag-adal sa Pransya, kun saen nakanuod kun pano magbugkos nin libro, siya buminalik sa California bilang sarong daraga asin nagin estudyante kan Belle McMurtry Young, na saro man prominenteng parabugkos libro. Kan 1932, ikinasal siya ki Robert Grabhorn. 

## Karera
Puon kan 1934, nakakua si Grabhorn nin malaog na kadunungan sa tipograpiya asin sa printing sa laog kan Grabhorn Press, na kun saen pinapanginutan kan saiyang agom asin tugang na si Edwin. Kan 1937, si Grabhorn naggibo kan saiyang sadiring imprint, an Jumbo Press, na ginamit niya bilang sarong lunadan para sa eksperimento asin artistikong ekspresyon. Pinangaranan para sa sarong toy press, kadaklan sa mga produkto kan Jumbo Press, mga pidaso nin ephemera asin nagpapahiling kan kaisipan asin interes ni Grabhorn sa magian na peministang satira. An saiyang pinakamidbid na obra para sa Jumbo Press iyo an treatise na *A Typografic Discourse for the Distaff Side of Printing*, a *Book by Ladies* (1937), na kabali sa kompilasyon na *Bookmaking on the Distaff Side*, sarong kolaboratibong peministang obra ni Grabhorn, Edna Beilenson, Bruce Rogers, asin iba pa. Si Grabhorn nagsurat man, nag-ilustrar, asin nagpublikar sa paagi kan Jumbo Press *A Guide & Handbook for Amateurs of Printing* (1937).  

Si Grabhorn an nagtindog kan Colt Press (1938–1942) sa San Francisco kaiba si William M. Roth asin Jane Swinerton. An prensa nagtutok sa mga tema na may relasyon sa California. An mga pambihirang publikasyon kabali an saindang enot, *Lola Montez: The Mid-Victorian Bad Girl in California, ni Oscar Lewis (1938); Kamehameha*, King of the Hawaiian Islands, ni Marie Louise Burke (1939), na napili bilang saro sa singkwentang "Books of the Year" kan American Institute of Graphic Arts; asin McTeague: A Story of San Francisco, ni Frank Norris (1941). Si Grabhorn an nagbugtak kan klase para sa prensa asin nagtrabaho na mayong bayad sa kadaklan kan panahon na ini. Dawa ngani nagprobar siyang magpadagos sa pagpadalagan kan Colt Press na solo pagkatapos na maghale si Roth tanganing maglaog sa Office of War Information kan 1942, an press napiritan na magsara. Si Grabhorn dangan nagbalik sa pagtrabaho para sa Grabhorn Press, kun saen siya nakagibo nin 15 dagdag na titulo sa irarom kan Colt Press imprint. Sa Grabhorn Press, siya an nag-asikaso kan bindery sagkod na ini magsara kan 1965. Padagos siyang mag-typeset, an saiyang mas gustong trabaho, sa bilog niyang buhay. Padagos man siyang nagprodusir nin mga publikasyon sa Jumbo Press sa bilog niyang buhay, kadaklan kaini pinagtipon sa *The Compleat Jane Grabhorn: A Hodge-Podge of Typographic Ephemera*, na saiyang pigprodusir kaiba an saiyang agom asin si Andrew Hoyem sa Grabhorn-Hoyem Press kan 1968.

Nagadan si Jane Grabhorn kan Oktubre 1, 1973 sa San Francisco.
Alicia Mayer

**Si Catherine Gutierrez** (namundag kan Mayo 2, 1976), na bistado sa propesyon bilang sarong **Alicia Mayer**, dati siyangmodelo asin aktres hali sa Filipinas .

## Biograpiya
Saro siya sa mga host kan pinakahalawig na variety show sa udto, *[[Eat Bulaga!|an Eat Bulaga!]]*. Siya an Cover Girl kan FHM 2003. Kasali sa mga mas pambihirang ginanapan ni Mayer iyo an pagiging cast kan padalan na komedya *na Lagot Ka, Isusumbong Kita* asin an antagonist na "Julianna" sa soap opera sa hapon *na Saang Sulok ng Langit* . Nagduman siya sa cast kan *Muli*, sarong Filipino- Malaysian soap opera na nag ganap kan papel ni Rhea. Si Alicia na sarong vegetarian dai pa sana nahahaloy nagin tagapagtaram kan PETA . Nagpose siya sa atubangan kan mga retratista hale sa bilog na kinaban na mayong sulot kundi sarong bikini na gibo sa litsugas durante kan saiyang kampanya para sa PETA. Si Alicia Mayer orihinal na nadiskobre hali sa saiyang sadiring self managed Internet website kan 2002 sa irarom kan pangaran na screen name na Alicia Bonifacio.

## Mga Reperensya

# 
# 
# 
# 

## Mga panluwas na sumpay
 

* Alicia Mayer at IMDb
Barbara Barquez Ricafrente

## ''' Barbara Barquez Ricafrente'''
Si Barbara Barquez Ricafrente sarong babaeng namundag sa Oas, Albay kan Disyembre 4, 1962. An saiyang mga magurang iyo sinda Aida Barquez Ricafrente, an ina na sarong maestra sa pampublikong eskwelahan, asin si Benjamin Torres Ricafrente, an ama. Natapos niya an hayskul sa saindang banwaan, asin nagtapos siya nin degree sa journalism sa UP kan 1983. 

## Biograpiya
Sarong marhay na artista, nagsusurat asin nagpipinta na may kusog asin poot, kilala sa mga obra niya arog kan Monologues and Other Poetry, Merced asin iba pang mga akdang pampanitikan. Aktibo siyang Writing Fellow gikan pa kan 1999. Sarong Political Researcher/Analyst sa Embassy of Japan asin aktibong miembro nin UP-Ibalon. Nagtapos siya bilang Valedictorian sa Elementarya sa Oas North Central School kan taon 1975 asin sa Saint Michael Academy sa hayskul kan taon 1979.  An mga obra niya, arog kan Ageless in the Shadow of Mayon, nagpapahiling kan saiyang panghabang-buhay na pagkakaugma sa Albay asin sa rehiyon nin Bikol. 

## Pinakaimportante na kontribusyon sa literatura
**Panginot na Manunurat nin Nobela:** Siya an pinakaenot na nakadawat nin Novel Award gikan sa U.P. Creative Writing Center.

**Pagpauswag nin Panulaan:** An saiyang koleksyong Monologues & Other Poems (1997) bistado sa paggamit nin matitibay na emosyon asin mga imahe na hango sa kalikasan.

**Sining asin Panitikan (Interdisciplinary Art):** Bistado siya sa istilong “pagsurat nin tula asin pagpinta na may poot,” kun saen pinagsasama niya an biswal na sining asin literatura tanganing ipahiling an mga isyu panlipunan.

**Representasyon kan Rehiyon:** Paagi kan mga akdang arog kan Ageless in the Shadow of Mayon, nakatabang siya sa pagpapatinir asin pagpapalaganap nin literaturang Bikolano sa modernong panahon.

## Mga reperensya
Lina Flores-Trinidad

## '''Carolina Flores-Trinidad'''
Lina Flores-Trinidad o Lina Flor sarong sikat na manunurat sa larangan nin radyo asin literatura sa Pilipnas. Siya an nakaisip kan sikat na radyo drama na "Gulong ng Palad", na nagin sikat sa kasaysayan kan radyo. Nagserbi si Lina Flores bilang actress, maestra sa journalism, fictionist, cartoonist, scriptwriter, biographer asin lyricist na may dakulang ambag sa kultura asin komunikasyon kan nasyon. 

**Biograpiya**

Sa edad na 21, si Lina Flor saro nang talentatado sa radyo, kolumnista, asin paragibo nin halipot na istorya; an saiyang kusog sa pagtrabaho garo mayong katapusan. Poon 1943 sagkod 1976, nilaog niya an manlain-lain na trabaho asin nagsurat sa iba-ibang genre sa laog nin dakol na taon. Bilang sarong kolumnista, parasurat sa radyo asin poeta, ining mahigos asin dai napapagal na parasurat nakakua nin milyon-milyon na parabasa pati paradangog sa radyo asin paradalan sa telebisyon sa pag-agi nin mga taon. 

**Mga Ambag sa Literatura**

*** Literaturang Ingles asin Filipino**

Nabisto siya bilang saro sa mga matitibay na kuwentista kan saiyang panahon. An saiyang mga halipot na istorya arog kan "Without Regret", "Big Sister", "Family Album", asin "Grandmother Muses" na pirming napapaiba sa Roll of Honor ni Jose Garcia Villa.

*** Enot na "Soap Opera" sa Radyo**

Siya an nagsurat kan sikat na dramang "Gulong ng Palad" na nagpoon sa radyo kan 1949. Ini an itinuturing na saro sa mga pinaka-enot asin pinaka-impluwensiyadong soap opera sa Pilipinas na sagkod ngunyan bisto kan mga Filipino.

*** Pagpapakusog sa Kuktura sa Radyo**

Bilang host sa radyo (KZRM asin KZIB), nagin boses siya kan mga ordinaryong Pilipino. Sa saiyang karakter bilang "Aling Juanang Mapag-impok."

***Pagigin Kolumnista asin Biograpo**

Nagsurat siya nin mga popular na kolum sa mga dakulang pahayagan arog kan "The Manila Times" asin "Daily Mirror." Siya man an nagsurat kan talambuhay ni Mrs. Luz B. Magsaysay (1958), an agom kan dating Presidente na si Ramon Magsaysay. 

**Mga Reperensya**
Meiko Montefalco

## Meiko Montefalco

## Amay na Buhay
Si Meiko Montefalco namundag kan Agosto 10, 1995 sa Manila, Philippines. Bistado siya sa Tiktok bilang **Mastermeiko**. Siya sarong bistadong Filipina na personalidad sa social media, content creator, asin parakanta, na bantog dahil sa saiyang makakaengganyong presensya sa mga platform arog kan TikTok asin YouTube. An saiyang mga content naglalaman nin lifestyle vlogs, mga diskusyon manungod sa kultura, personal na mga istorya, asin musika, na nakakaabot sa manlainlain na klase nin mga paradalan.

## Edukasyon
Nag-eskwela siya sa Manila University kun saen nag-major siya sa communications. Duman niya lalo pang nag-urag sa video production asin social media strategy. Kadabanggi tig-uubos niya ang oras niya sa pag-edit nin mga video, pananaliksik manungod sa mga paksa sa kultura, asin pagpraktis kan saiyang presensya sa kamera.

An mga eksperyensyang ini nagin mahalagang pundasyon kan saiyang karera. Pagtapos niya sa unibersidad, nagluwas siya na may degree asin malinaw na bisyon kun pano niya ipapahiling an saiyang boses asin mga ideya sa mas dakol na tawo.

## Karera

### Social media
Nagsaro siyang mag-post nin mga video sa TikTok kan **2020**. Makaskas siyang nakakua nin atensyon ninhulita sa saiyang relatable na storytelling, humor, asin personal na mga pag-iistorya. An saiyang content kadalasang kabali an: - Mga storytime manungod sa personal niyang mga eksperyensya - Mga “get ready with me” na video - Beauty asin skincare reviews - Mga pag-istorya manungod sa buhay asin kultura nin mga Pilipino

Ninhuli sa saiyang estilo na bukás asin makaka-relate an mga paradalan, nagdakul an saiyang followers asin likes sa platform.

Pigtunton niya man an saiyang presensya sa YouTube, kun saen nag-uupload siya nin mga vlog, makeup reviews, challenge videos, asin lifestyle content.

### Musika
Kan **2021**, nag-release si Montefalco nin saiyang inot na single na **“Tantanan.”** An kanta may impluwensiya nin Latin style asin nga-marka an saiyang pag-entra sa industriya nin musika.

### Negosyo asin endorsements
Bilang influencer sa digital media, nagkakaigwa man siya nin kita paagi sa social media monetization, brand sponsorships, asin product endorsements, lalo na sa mga beauty asin lifestyle brands.

## Personal na Buhay
Ikinasal si Montefalco ki **Patrick Bernardino** kan Enero **2024**, asin an mag-agom may duwang aki na lalaki.

Kan **2025**, naging sentro nin diskusyon sa social media an saiyang personal na buhay matapos niyang akusaran an saiyang esposo nin infidelity, na nagin viral sa online platforms. Nakipagsuwayan siya pagkatapos kaito.

## Discography
**Singles**

·        *“Tantanan”* (2021)

**References:**
Maria Teresa "Tessie" Quintana

## '''Maria Teresa "Tessie" Quintana'''
Teresita Talampas “Tessie” Quintana (Hulyo 17, 1931 – Pebrero 25, 1969) sarong Filipina na aktres asin mananayaw. Nagin prominente siya sa panahon kan ikaduwang girang pandaigdig asin pagkatapos kaini, kun sain nagperform siya sa Life Theater sa Manila asin nagin bida sa mga pelikulang Filipino haloy na dekada 1940 hasta dekada 1960. Kilala siya bilang sarong versatile na aktres na nakapagpahiling nin talento sa drama, romansa, asin aksyon. 

## Kabuhay asin Edukasyon
Si Quintana namundag sa Santa Rosa, Laguna . Sa pagkabata, pigpakita niya an interes sa sayaw asin teatro. An saiyang talento sa performance nagin tulay para sa paglaog niya sa industriya kan pelikula pagkatapos kan girang .

## Karera
**Teatro asin Sayaw** Pigperform siya sa Life Theater sa Manila, kun sain nagin kilala bilang sarong mananayaw bago siya nagin aktres. An saiyang mga performance nagin popular sa post-war audiences, nagbukas nin oportunidad para sa pelikula.

**Pelikula** Nagin aktibo siya sa industriya kan pelikula haloy na 1940s hasta 1960s, asin naglaog sa sobra 60 na pelikula.

### Mga notable na pelikula
>Sa Tokyo Ikinasal (1948) – kun sain ginampanan niya si Cio-Cio San

>Batas ng Puso (1958)

>Alaala Kita (1961)

>Si Juan Tamad at si Juan Masipag sa Pulitikang Walang Hanggan (1963)

>Pedrong Hunyango (1965)

## Personal na Buhay asin Pagpanaw
Si Quintana namundag Hulyo 17, 1931 asin namatay sa Manila Pebrero 25, 1969 sa edad na 37 . Piglubong siya sa Loyola Memorial Park, Marikina.

## Legacy
Si Tessie Quintana pigbisto bilang sarong post-war actress na nagrepresentar kan transisyon kan Filipino entertainment gikan sa teatro hasta mainstream na pelikula . An saiyang kontribusyon nagin parte kan kasaysayan kan Philippine cinema, asin pig-aapresyar pa man ngonian bilang sarong simbolo kan talento asin resiliency kan mga artista sa panahon kan post-war.

## Mga Titulo asin Achievements
Life Theater Performer – 1940s

Film Actress – sobra 60 pelikula haloy na dekada 1940–1960

Cultural Icon – post-war Philippine cinema

## Mga reperensya
Teacher Karla

## Teacher Karla
Si **Teacher Karla Ong-Bagtas** sarong maestra na nagin inspirasyon sa komunidad, dai lamang bilang para tukdo kundi bilang sarong ehemplo nin kamarayan asin pagtabang. Sa edad na 28, nagtutukdo siya sa **San Simon National High School sa Pampanga**, kun sain nagin halangkaw an respeto asin paghiling saiya kan mga estudyante asin kapwa paratukdo. Dai lang siya nagin paratukdo sa klasrum kundi nagin paratukdo man sa buhay, nagpapahiling kun pano an edukasyon puwedeng maging instrumento nin pagtabang sa iba. 

An pinaka nagtatak saiya ning gibo, iyo an **ACAP o Adopt a Child Advocacy Program.** Sa paagi kan adbokasiyang ini, ginagamit niya an parte kan saiyang kwartang nakukua bilang sarong **content creator** para pondohan an mga estudyante na dai kaya magbakal nin mga gamit sa eskwela, bag, sapatos na ginagamit pa, asin iba pang materyales na pangklase. Sa pag gamit niya ning *social media platforms* nag kaigwa siya ning mga sponspor na kadaklan dae nag papabisto para suportahan asin tawan pinansyal na suporta ang saiyang adbokasiya, Hasta na pinapadagos niya ngunyan asin igwa na siyang mga estudyante na nakatungtong nin kolehiyo ta dae niya ini binutasan, tig esponsran sagkod ngunyan. An **ACAP** nagpapahiling kan saiyang pilosopiya na an gabos na tawo dapat maka a-ko nin edukasyon, dai lang an mga may kakayahan sa kwarta para makua ini. An gabos na aki na natatabangan kan programa dai lang nakakatanggap nin materyal na suporta kundi man nin **paglaom asin kusog buot na magpadagos sa pag-eskwela.** 

Pwera sa materyal na tabang, si *Teacher Karla* nagsusulong nin kooperasyon sa pagitan kan mga magurang asin mga paratukdo. Sa sarong *viral* na *post* sa saiyang *social media account*, pinahiling niya sa mga magurang na an pagpadakula nin aki sarong pinagsasabay na responsabilidad. Tinawan niyang duon na an mga hiyas asin maray na gawi dapat naitukdo muna sa harong kan mga magurang, asin saka pinapakusog sa eskwelahan kan mga paratukdo. An saiyang mensahe nagin paksa nin dakulang diskusyon *online*, nagpapahiling kun ano kaimportante an pagtabang-tabang para maimpluwensyahan an akademiko asin moral na pag-uswag kan mga aki. 

Si **Teacher Karla Ong-Bagtas** sarong ehemplo nin modernong mpara tukdo na ginagamit an teknolohiya asin social media para sa kamarayan. An saiyang programa na **ACAP** nagpapahiling kan saiyang dedikasyon sa pagtabang sa mga estudyan mapa materyal man ini or dai. Kaiba kan mga paghinguha kani, nagiging klaro na an pagtutukdo bako lang basta propisyon—kundi sarong bokasyon para magserbi, magtaas, asin mag-inspirar.
Jessica Zafra

**Jessica Zafra** (; namundag kan 1965) sarong parasurat nin fiction, kolumnista, editor, publikador, asin dating host sa telebisyon asin sa radio. Bistado siya sa pagiging matalas asin matabil na istilo. An saiyang mga gibo pirming manunungod sa presenteng mga pangyayari( parehong Pilipinas asin internasyonal), tennis, padalan, musika, ikos, libro, teknolohiya, asin an saiyang personal na buhay. An saiyang trabaho nagin tema nin akademikong pag-aadal. An mayor na sangkap sa saiyang trabaho iyo an nakakaogmang sinismo asin irony.

## Biograpiya
Si Zafra nag-adal sa Saint Theresa's College of Quezon City, Quezon City, poon sa prep school sagkod sa ika-6 na grado, pagkatapos kaini nagduman siya sa mayor na kampus kan Philippine Science High School dangan sa Unibersidad kan Filipinas kun saen siya nag-major sa comparative literature

An saiyang pinakasikat na mga libro iyo an *Twisted* series,   sarong koleksyon kan saiyang mga salaysay bilang sarong kolumnista para sa peryodikong *Today* (ngonyan *Manila Standard Today* ), siring man kan saiyang panahon bilang editor asin publisher kan magasin *na Flip* .  Siya ngonyan nagsusurat nin sarong semanal na kolum para sa InterAksyon.com, an baritang online portal kan TV5 . Nag-eerok siya sa Metro Manila, Filipinas, kun saen siya nagtatrabaho sa saiyang enot na nobela . Siya man an nagmanehar kan Eraserheads kan mga taon 1990.

## Piniling mga publikasyon

### Mga libro

* *500 People You Meet in Hell*
* *Manananggal* *Terrorizes Manila and Other Short Stories*, 1992
* *Womenagerie* *and Other Tales from the Front*, 1995
* *Twisted*, 1995
* *Twisted II: Spawn of Twisted*, 1996
* *Fruitcake*, 1997 (as editor)
* *Planet of the Twisted*, 1998
* *Chicken Poxfor the Soul*, 1999
* *Twisted IV*
* *Twisted V*
* *Twisted 6*
* *Tw7sted*
* *Twisted 8: Night of the Living Twisted*
* *Twisted Flicks*, 2007
* *Twisted Travels*
* *Twisted 81⁄2*
* *Twisted 9*
* *The word-eaters*
* *Geeks vs. Jocks*, 2014 
* *The word-eaters*
* *The Collected Stories of Jessica Zafra, 2019*
* *The Age of Umbrage, 2020*
* ' ' Portents

### Mga Magasin

* *Manila Envelope* 
* *Flip* (bilang Editor-in-Chief

## Pelikula

### Telebisyon

* *Mga Punto nin Paghiling*, Estudyo 23

## Iba pang mga obra

### Mga CD

* *An Pinakadakulang Hits kan Twisted*

### Mga pa sa radyo

* *Nabiribid sa sarong Domingo*, 103.5 K-Lite FM

## Mga Premyo

* 1991 Palanca Award, 1st Place, Short Story Category for "Portents".
* 1993 Palanca Award, 3rd Place, Short Story Category para sa "Bad Boy, Robin, Baad, Baad Boy".
* 1994 Palanca Award, Ika-3 Lugar, Kategorya nin Halipot na Istorya para sa "Itom".

## Mga Reperensya

## Mga panluwas na sumpay

* JessicaRulesTheUniverse.com
* Jessica Zafra podcast
* Mga podcast ni Jessica Zafra, 2012-presente 
* Artikulo sa Interaksyon.com
Karl Ramirez

## Karl Ramirez

**Karl Ramirez** sarong Filipino na singer-songwriter, music producer, asin cultural worker hale sa Rehiyon nin Bicol, Pilipinas. Kilala siya bilang lead vocalist asin songwriter kan alternative pop-rock band na **Pordalab**, kun sain an saindang musika kadakol na nagtutok sa social awareness, community engagement, asin advocacy.

Nagpo-produce man siya nin musika para sa civic campaigns, cultural programs, asin mga proyekto sa komunidad sa Rehiyon nin Bicol.

## Early life asin background
Nagpupuntirya si Karl Ramirez sa saindang mga parayan sa Rehiyon nin Bicol asin nagin aktibo sa musika asin cultural initiatives sa mga komunidad sa Naga City asin sa paligid na lugar sa Camarines Sur.

Nagkarawat siya nin interes sa songwriting asin music production maski sa sayo pa na edad, asin nagin kabahin sa mga collaborative cultural asin advocacy projects.

## Music career
Ramirez nakilala bilang frontman kan alternative band na **Pordalab**. An banda nagtutugtog nin original Filipino music asin nag-release nin mga kanta na nagtututok sa social issues, civic engagement, asin public awareness.

Bukod sa banda, nagpo-produce man siya nin solo works asin nakikipag-collaborate sa mga musikero na involved sa advocacy asin cultural programs.

## Discography

### Singles

* **"Di Matitinag"** (2022)

### Kaibahan sa Pordalab

* **"Paghilom"** (2020)

* **"Bangon Pilipino"**

* **"Kita An Naga"** (2024)

## Advocacy asin cultural work
Nakikipag-collaborate si Ramirez sa mga musikero asin artistang involved sa socially engaged music projects na nagpo-promote nin civic awareness asin cultural participation.

An saiyang trabaho kadakol na nakakatampo sa community-based cultural programs asin artistic activism sa Rehiyon nin Bicol.

## Recognition
An saiyang mga kanta asin proyekto nakakarawat nin nominations asin recognition hale sa Philippine entertainment award bodies, kaibahan an PMPC Star Awards asin mga proyekto na konektado sa FAMAS Awards.

## References

## External links

* https://rpnradio.com/iriga-bagong-kanta-ng-bicolano-singer-songwriter-hatid-ang-pag-asa-at-inspirasyon/
* https://dateline-ibalon.com/2024/12/kita-an-naga-karl-ramirez/
* https://agimat.net/paghilom-pordalabs-song-of-self-reflection-healing-and-hope/
* https://music.apple.com/ph/artist/karl-ramirez/573012341
Ligaya Tiamson-Rubin

Si Ligaya G. Tiamson-Rubin (popular sa apod na 'Mam Gaying'), sarong Filipinang autor. Siya pirang beses na resipyente kan  Carlos Palanca Memorial Awards for Literature, asin propesor kan University of the Philippines Diliman sa presente. Ngunyan, siya nagtutukdo nin Filipino 25, Mga Ideya asin Estilo (Ideas and Styles) sa irarom kan Departamento kan Filipino asin mga Literatura kan Pilipinas (Department of Filipino and Philippine Literature) sa Kolehiyo kan Artes asin Letra (College of Arts and Letters), University of the Philippines Diliman sa Diliman Quezon City. 

 

## Kaamayi kan buhay

Si Rubin namundag sa Angono, Rizal . Natapos niya an saiyang Batselyer nin Arte (Bachelor of Arts) sa Filipino sa Unibersidad kan Pilipinas Diliman (University of the Philippines Diliman) kan 1966 asin an saiyang Master nin Arte(Master of Arts) sa Pagtutukdo (Teaching) kan 1971. Nagkapot man siya kan saiyang Doktorado nin Pilosopiya (Doctor of Philosophy) sa parehong unibersidad, asin nagtukdo sa Malikhaing Pagsulat (Creative Writing), Wika sa Panitikan (Language and Literature) asin Kulturang-bayan ( Popular and Culture ). An taon 2008 naporbaran na bako sanang sarong selebrasyon kan kasaysayan kan Unibersidad, kundi pati na an urag asin bansay kaini, nin huli ta 41 na mga paratukdo asin mga alumni man an pig-onra sa tolo sa pinakaprominenteng mga premyo kan nasyon sa parehong taon.

An sunod sunod na onra nagpoon kan Hulyo 25 kan an Kominsyon kan Nasyonal sa Kultura asin Arte (National Commission for Culture and the Arts) nag-anunsyo kan mga nanggana para sa saindang biennial NCCA Writers Prize sa lobby kan edipisyo kan NCCA sa Manila.

Apat sa limang mga ginawadan kan NCCA iyo an mga miyembro kan faculty kan Kolehiyo kan Arte asin Letra o College of Arts and Letters (CAL) na si Elyrah Loyola Salanga na nanggana sa kategoryang literary biography asin si Prof. Rosario Cruz-Lucero na nanggana man sa kategoryang halipot na istorya sa Ingles (short story in English). An iba pang nanggana iyo an alumnus na si Edgardo B. Maranan kun sain nagkapot nin parangal sa pagsurat nin essay sa Ingles asin an dating kairiba kan UP National Writers Workshop (NWW) na si Kristian S. Cordero na nanggana sa pagsurat nin tula sa Bikol (poetry in Bicolano).
Joy Barcoma

**Si Joy Mayanne Felix Barcoma** (namundag kan Disyembre 17, 1998)  sarong Filipinang beauty queen na kinoronahan nin Miss Philippines Earth 2025 . Siya an nagrepresentar kan Pilipinas sa kompetisyon kan Miss Earth 2025 asin natapos nin runner-up. 

## Amay na buhay asin edukasyon
Si Joy Barcoma namundag sa Bacoor, Cavite, kun saen siya ang pinakamatuang aki sa saiyang pamilya. Sa saiyang vidyo na pig introdusir kan pageant, sinabi niya na an pagigin pinakagurang, nagtao saiya nin makusog na pagmati nin responsibilidad asin amay na mga kakayahan sa liderato.  Siya sarong gradwado kan Unibersidad Politeknikal kan Filipinas (PUP) na may kurso sa pagbrodkast. 

Pagkatapos maggradwar, nagtrabaho siya bilang sarong taga suporta sa mental health asin disaster preparedness. Sarong bilang embasador para sa LoveYourself, sarong non-profit na naka base sa Pilipinas na nakasentro sa sekswal na salud nin kaaraman sa HIV, asin bilang sarong pamayo kan Youth for Mental Health sa Calabarzon . 

## Pageantry
Si Barcoma enot na nag-ayon sa *Miss World Philippines 2021*, kun saen siya nakalaog sa Top 24 asin nanggana bilang sarong "Beauty with a Purpose" kan pageant.  

Kan 2025, siya an nagrepresentar sa Bacoor nin *Miss Philippines Earth 2025* bilang saro sa opisyal na 36 na delegado. Sa huring parte kan hapot asin simbag kan kompetisyon, hinapot an mga finalist kun pano ninda gagamiton an plataporma kan pageant tanganing makagibo nin positibong epekto sa saindang mga komunidad. Nagsimbag si Barcoma na gagamiton niya an plataporma kan pageant tanganing maipalakop an eco-consciousness sa mga hobenes, maipalakop an mga makabagong solusyon, asin an mga inklusibong oportunidad tanganing makatabang sa pag-uswag.  

Si Barcoma padagos na nanggana kan titulong *Miss Philippines Earth 2025*, na nakakua nin karapatan na magrepresentar kan Pilipinas sa *Miss Earth 2025* .  Kan banggi nin koronasyon kan Nobyembre 5, 2025, siya nakatapos sa top 8. Siya pigdeklarar na saro sa mga runner-up, kaiba an mga representante gikan sa Brazil, Chile, asin Ukraine.
Maria Teresa Cruz San Diego

**Si Maria Teresa "Tessa" Cruz San Diego** sarong produktibo asin pinakamabentang parasurat nin mga bistado na nobelang romansa sa Pilipinas . Bilang sarong parasurat para sa industriya nin libritong de-bulsa, ginamit ni San Diego an mga ngaran nin arog kan **Maia Jose** asin **Tisha Nicole** . 

## Karera
An pinakaenot na nobelang romansa sa Tagalog ni San Diego ipinublikar kan 1992 kan Books for Pleasure, Inc. sa irarom kan linya nin mga paperback na Valentine Romances. An mga nobelang romantiko ni San Diego kabali an mga istorya na yaon sa laog kan sakop kan pantasya na romansa asin mga isyu na may relasyon sa politika, ekolohiya, asin kasarian. Si San Diego nakasurat na nin mga sanggatos na nobelang romansa sa Tagalog sa laog nin duwang dekada Apwera sa pagsurat nin mga romansa, si San Diego sarong taga bantay asin paratokdo para sa kurso sa Basic Film Scriptwriting na pig-isponsoran kan Star Cinema . Si San Diego nagtatrabaho man bilang parasurat asin editor para sa mga organisasyon na bakong pang-gobyerno sa Pilipinas asin sa ibang nasyon. 

## Hilingon man

* Armine Rhea Mendoza
* Lualhati Bautista
* Edgardo Reyes
* Babes Cajayon

## Mga Reperensya

## Mga panluwas na sumpay

* Maia Jose: Parasurat, Pilipino, Ipinublikar na Awtor nin mga Nobelang Romansong Pilipino/Filipino/Tagalog Poon kan 1992, sarong interbyu sa video sa pagsurat nin mga nobelang romansa na Pilipino
Pagpantay-pantay sa kasarian

An pagkakapantay-pantay sa kasarian nangangahulugan na an gabos, lalaki man o babayi, igwang pantay na oportuninad Asian pagpapahalaga sa  sosyedad . Kabali digdi an pagiging parte kan ekonomiya, pagdedesisyon, asin an pagrespeto sa gabos ano man ang saindang kasarian.  

Segun SA UNICEF, an pagkakapantay-pantay SA kasarian boot sabihon na an gabos- babayi, lalaki, daragita, o soltero- igwang parehong karapatan, oportuninad, Asian proteksyon, Dai ini nangangahulugan na dapat sindang magpareho SA gabos na bagay, kundi dapat sinda tratuhon ning patas.   

Kan 2017, an pagkakapantay-pantay SA kasarian iyo an ikalima SA 17 Sustainable Development Goals (SDG 5) kan United Nations. Alagad an pagkakapantay-pantay na inin dai kabali an ibang mga kasarian apuera SA babayi Asin lalaki, o ang mga identidad na lampas SA binaryong kasarian. Sinusukol an dai pagkakapantay-pantay SA kasarian kada taon Kang Human Development Reports kan United Nations Development Programme. 

An pagkakapantay-pantay sa kasarian pwedeng mangahulugan nin pantay na oportuninad o pantay na resulta para SA gabos na kasarian. Ini an katuyuhan, Asin an neutralidad SA kasarian Asin pagkakapantay-pantay SA kasarian iyo an mga paagi para maabot ini. An pagbalanse kan kasarian SA sarong sitwasyon nakakatabang man , alagad bakon ini an pinakatuyuhan. An pagkakapantay-pantay SA kasarian konektado SA mga karapatan kan kababaihan Asin nangangaipo nin mga pagbabago SA mga polisiya. 

Sa bilog na kinaban, para maabot an pagkakapantay-pantay SA kasarian, kaipohan halion an MGA nakakaraot na gibo arog kan sex trafficking, kadahasan, Asin dai pantay na sweldo SA kababaihan. Segun SA UNFPA, mas dakul pa man giraray na babayi an dukha, dating inadalan, Asin kulang SA oportuninad kumpara SA mga lalaki.  ."
TJ Monterde

**Si Titus John Dabuan "TJ" Monterde** (iminundag kan bulan ning Disyembre ika 30 aldaw,  sa taon na 1989) siya sarong Filipinong parakanta asin parasurat. Nakua niya an pagmidbid kan 2011 sa tabang kan saiyang mga suminikat na video sa YouTube, kun saen pighiras niya an saiyang mga orihinal na komposisyon, na nakaabot sa dakol na tao asin nakaresibe nin positibong feedback online. An saiyang kanta na " *Ikaw at Ako* " iyo an saiyang signature hit asin itinampok sa YouTube viral short film *na My Super Fan Girl* .

Kan taong 2024, si Monterde nakakua giraray nin kasikatan sa mainstream sa paagi kan saiyang single, " Palagi, na pinaluwas kan 2023, asin nangengenot sa *Billboard* Top Philippine Songs asin Philippines Hot 100 year-end charts kan 2024. Nakakua man siya nin premyo gikan sa *Billboard Philippines* para sa saiyang kanta na "Pagila bilang numero uno kan ika-22". Siya an pighihiling na pinaka dakol na dinadalan na OPM artist sa Spotify .
Cauit Island

## Cauit Island

An isla kan Cauit sarong isla na mahihiling hara harani sa kataid kan Barangay Cagsao, Calabanga Calabanga, Camarines Sur. Mas bisto ini kan mga lokal sa apod na "Kawit". An islang ini an saro sa mga tourist attraction mantang mainit ang panahon, sikat ini sa mga lokal asin sa mga turista. An mga koordinado kaini iyo an 13°46'31"N, 123°16'26"E 

## Reperensya
Maloi

Kan 2024, si Maloi nakaistar kaiba an saiyang mga magurang asin an tulong tugang sa General Trias.  Kan manisunod na taon, si Maloi nadiagnose na may polycystic ovary syndrome . 

## Pilantropiya
Kan nakaaging Disyembre 2024, si Maloi nagkondusir nin sarong programa sa pag-abot sa sarong pasilidad nin mga kaakian sa Tondo, Manila, kaiba an saiyang mga tagahanga.
Binamban festival

## '''Binamban Festival'''

An  **Binamban Festival**  iyo an taon-taon nin celebracion kan **[[Contributors to Wikimedia projects. (2022, May 13). Binamban. Wikipedia. https://bcl.wikipedia.org/wiki/Binamban#:~:text=An binamban sarong klase nin pagkakan. Ini,arog sa namit kan aroyo asin baliso'so'.|Binamban]]**  sa bulan nin Mayo sa banwaan nin **[[Bombon, Camarines Sur|Bombon]]** sa **Camarines Sur** katakod kan celebracion kan *Sulong-Sulong*. Nagseselibrar ini nin kasaganahan kan kultura, tradisyon, asin pagkasararo kan mga **[https://bombon.gov.ph/offices/office-of-the-mayor/local-youth-development-office/ Bomboeño]** .

## '''Aktibidad'''
Kasali sa festival an **Street Dance Competition**  asin an hinahalat na **Mutya at Lakan kan Binamban**  na tigseselebrar an kagayunan asin orgulyo kan kultura kan mga Bomboeñong hobenes. Nagpapartisipar man an walong barangay kan Bombon sa **Float Making Contest**  dara an ginikanan asin pagkabisto kan saindang padangat na barangay. Dangan an mga parte kan manlaen laen na sektor kan gobyerno, nagsali sa **Pista sa Nayon Booth Making Contest**  na kun sain mapapahiling an saindang tibay sa pag desinyo gamit an binamban.