open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daniel Gabriel Fahrenheit

Si **Daniel Gabriel Fahrenheit** FRS (Mayo 24, 1686 — Septyembre 16, 1736) iyo an sarong physicist, imbentor, asin paragibo nin siyentipikong instrumento. Namundag sa Polonya sa pamilya nin Aleman na ekstrakayon, siya sa huri naglipat sa Dutch Republic sa edad na 15, kun saen niya ginugol an natatada niyang buhay (1701–1736). Bilang sarong pioneer kan eksaktong termometro, nagtabang siya na nagbugtak nin pundasyon para sa era nin precision thermometry sa paagi kan pag-imbento kan mercury-in-glass thermometer asin Fahrenheit scale.

## Toltolan
Anders Celsius

Si **Anders Celsius** (Nobyembre 27, 1701 – Abril 25, 1744) iyo an Swekong  astronomo, pisiko asin matematiko. Propesor siya sa astronomiya sa Uppsala University poon kaidtong 1730 sagkod sa 1744, alagad nagbyahe poon kaidtong 1732 sagkod sa 1735 nagbisita sa mga notableng obserbatoryo sa Alemanya, Italya asin Pransya. Tinogdas niya an Uppsala Astronomical Observatory kaidtong 1741, asin kaidtong 1742 nag-propose (nin sarong bugsok na porma nin) nin Centigrade temperature scale na sa huri inginaran na Celsius sa saiyang onra.

## Kaamayi kan buhay asin edukasyon
Namundag si Anders Celsius sa Uppsala, Sweden, kaidtong November 27, 1701. An saiyang pamilya naggikan sa Ovanåker sa probinsya kan Hälsingland. An estado kan saiyang pamilya iyo an sa *Doma*, midbid man bilang *Höjen* o *Högen* (sa lokal bilang *Högen 2*). An ngaran na *Celsius* iyo an latinization kan ngaran kan estado na (Latin  'mound').

## Toltolan
Celsius

An **degri na Celsius** iyo an yunit nin temperatura sa **Celsius na iskala** (orihinal na midbid bilang **centigrade scale** sa luwas kan Sweden), saro sa duwang temperature scales na piggagamit sa International System of Units (SI), an saro iyo an Kelvin scale. 

An degree Celsius (simbolo: **°C**) pwedeng magmanongod sa sarong espesipikong temperatura sa Celsius scale o yunit tanganing mag-indikar nin pagkakalain sa pag-ultanan nin duwang temperatura. Ipinangaran iyan sa sarong Swedish na astronomo na si Anders Celsius (1701 — 1744), na nagpa-urog kan baryant kaiyan kaidtong 1742.

## Toltolan
The Iron Giant

An ***The Iron Giant*** sarong 1999 Amerikanong *animated science fiction* na pelikula na  ginibo kan *Warner Bros. Feature Animation* asin tinokda ni Bradley Bird sa saiyang direktorial na debut. Ibinase ini sa 1986 na nobelang *The Iron Man*  ni Ted Hughes (ini tig-publikar na *The Iron Giant* sa Estados Unidos), sagkod isinurat ni Tim McCanlies. Ang mga artista na nagtaong boses sa pelikula ay sina Jennifer Aniston, Harry Connick Jr., Vin Diesel, James Gammon, Cloris Leachman, John Mahoney, Eli Marienthal, Christopher McDonald, sagkod si M. Emmet Walsh.

Bugtak ang pelikula kan Cold War (1957), ini nakatahaw sa sarong aking lalake na nagngangaran na Hogarth Hughes, na nakaisi asin naki-amigo sa sarong higanteng *robot* na hali sa ibang planeta. Sa tabang kan sarong lalake na si Dean McCoppin, nagprobar si Hogarth na ipapundo ang militar kan U.S. sagkod si Kent Mansley, sarong pederal na ahente, sa pagdukay asin pagraot sa Higante.
Seksolohiya

An **seksolohiya** iyo an siyentipikong pag-aadal kan sekswalidad nin tawo, kabali an mga mga sekswal na interes nin tawo, gawe, asin functions.  An terminong *seksolohiya* sa pangkagabsan dai nanonongod sa bakong siyentipikong pag-aadal kan sekswalidad, siring kan social criticism.

Pig-aaply kan mga seksologo an mga kasangkapan gikan sa nagkapirang akademikong langtad, siring kan antropolohiya, biyolohiya, medisina, sikolohiya, epidemyolohiya, sosyolohiya, asin kriminolohiya. An seksolohikal na pag-aadal kan sexual dysfunctions asin disorders, kabali an erectile dysfunction asin anorgasmia, iyo man giraray an pigturukar.

## Toltolan
Kriminolohiya

An **kriminolohiya**  (gikan sa Latin , "akusasyon", asin Suanoy na Griyego , *-logia*, from λόγος *logos* nangangahulugan: "kataga, rason") iyo an interdisiplinaryong pag-aadal sa krimen asin debyantong pag-uugali. An kriminolohiya iyo an multidisiplinaryong langtad sa kapwa behavioral asin social sciences, na nagkukua sa pangenot sa saligsig kan sosyologo, political scientists, economists, legal sociologists, sikologo, pilosopo, psychiatrists, social workers, biyologo, social anthropologists, iskolar kan ley, asin jurisprudence, siring man an mga proseso na naglaladawan sa administrasyon kan hustisya asin an sistemang criminal justice.

An mga kriminologo iyo an mga tawong nagtatrabaho asin nagsasaligsig kan pag-aadal sa krimen asin sa kasimbagan kan sosyedad sa krimen. An ibang kriminologo nag-eeksamin kan behavioral patterns kan mga posibleng kriminal. Sa pangkagabsan, an mga kriminologo nagkokondusir nin saligsig asin imbestigasyon, nagpapa-urog nin mga teorya asin nag-aanalisar nin empirical patterns.

## Toltolan
Ministro nin Depensa (Finlandya)

An **Ministro nin Depensa** (Finnish: *puolustusministeri*, Sweko: *försvarsminister*) myembro kan Finnish Council of State. Bilang pamayo kan Ministriya nin Depensa, an ministro responsable kan administrasyon nin depensa nasyonal. An ministriya nagkakwartel sa Helsinki. An presenting Ministro nin Depensa iyo si Antti Häkkänen.

## Toltolan
Sosyolohiya

An **sosyolohiya** iyo an siyensya na nakasentro sa sosyedad, pag-uugali kan mga tawo, mga paterno kan mga relasyon, interaksyon, asin mga aspeto kan kultura na asosyado sa pang-aroaldaw na buhay. Sa simpleng pagsabi an sosyolohiya iyo an siyentipikong pag-aadal kan sosyedad.

## Toltolan
Karl Fritzsch

Si **Karl Fritzsch** (Hulyo 10, 1903 – nakareport na nawawara Mayo 2, 1945) iyo an Aleman na myembro kan Nazi secrect police *[[Schutzstaffel]]* (SS) poon kaidtong 1933–1945.Siya deputy asin acting komandante sa Auschwitz concentration camp. Segun ki Rudolf Höss, si Fritzsch enot na nagsuherir sa paggamit nin makahilong gas na Zyklon B para sa katuyohan na mass murder.

## Toltolan
Kelvin

An **kelvin**, simbolo **K**, iyo an yunit nin sukol para sa temperatura. An **Kelvin na iskala** iyo an absolutong sukol, na ilinadawan tanganing an 0 K iyo an absolute zero asin an change kan thermodynamic temperature  by 1 kelvin corresponds sa change kan thermal na enerhiya  by . An Boltzmann constant k = 1.380649×10−23 J⋅K−1 iyo an eksaktong linadawan kaidtong 2019 pagladawan giraray kan SI base units tanganing an triple point of water iyo an . An kelvin iyo an baseng yunit kan temperatura sa International System of Units (SI), na piggamit kaiba an saiyang prefixed forms.  Inginaran iyan sa sarong ipinangaki sa Belfast asin nakabase sa University of Glasgow na enhinyero asin physicist na si William Thomson, 1st Baron Kelvin (1824–2907).

## Toltolan
Lord Kelvin

Si **William Thomson, 1st Baron Kelvin**, (Hunyo 26, 1824 – Desyembre 17, 1907), o (sa huri kan saiyang buhay) **Lord Kelvin**, iyo an Briton na matematiko, matematikal na physicist asin enhinyero namundag sa Belfast.

## Toltolan
Kotse

An **kotse** iyo an de-motor na lunadan na may ruweda. An kadaklan na pakahulogan sa mga kotse iyo an sa pangenot sinda nagdadalagan sa tinampo, an tukawan pansaroan sagkod sa walong tawo, igwa nin apat na ruweda, asin nagtatransport nin mga tawo, bakong kargo.

An mga kotse may kontrol sa pagmaneho, pagparada, pasaherong kagianan, asin sa manlaen-laen na pagpapailaw. Sa pag'isog nin mga dekada, mga dagdag na sangkap asin  kontrol an idinugang sa mga behikulo, na mangyari nagin ini mas komplikado. Kabali igdi an kamera sa pag'aatras, air conditioning, mga sistema nin pagnabegasyon, asin lingaan sa laog nin kotse. Haros gabos na kotse gamit kan kaamayi nin 2020 pinauugsod nin internal combustion engine, na ginagatongan paagi nin combustion kan inapod na fossil fuel. An mga sinasabing awto elektriko, na naimbento amay pa sa historya nin awto, nagtungang mababakal kan mga taon 2000 asin tinatantyang magigin mas barato sa presyo kesa kan mga awtong de gasolina pag'abot kan  taon na 2025. An pagdakit hale sa fossil fuel pasiring sa mga awtong elektriko  nangungurog na sa mga pagluluya kan nakakaratak na paghira nin klima , siring sa sinasabing Project Drawdown na may 100 na magigibong solusyon para sa paghirang-klima.

## Toltolan
Tamborin

An **tamborin** iyo an musikal na instrumento sa pamilyang perkusyon na kompwesto nin frame, parating gibo sa kahoy o plastik, igwa nin pades nin sadit na metal jingles, na pig-aapod na "zills". An terminong sa tamborin sa klasiko nangangahulugan nin sarong instrumento na may sarong drumhead, minsan ngani an ibang baryant may nin payo. An tamborin parating piggagamit na may regular na percussion sets. Pwede sindang tindihon, por ehemplo sa sarong stand bilang parte kan sarong drum kit (asin pigpapatugtog na may drum sticks), o pwede sindang kaptan kan kamot asin patugtogon sa paagi kan pagtalpi, pagrapas, o pagtanyog kan instrumento.

## Toltolan
Epidemyolohiya

An **epidemyolohiya** iyo an pag-aadal asin analisis kan distribusyon (siisay, kasuarin o nuarin, asin saen), paterno asin madetermina kan salud asin kamugtakan na helang sa sarong syertong populasyon. Nakatabang an epidemyolohiya na magpa-urog kan metodolohiya na piggamit sa clinical research, pag-aadal dapit sa public health, asin, sa urog kadikit na lawig, basic research sa biological sciences.

## Toltolan
Panyo

An **panyo** iyo an tipikal na kwadradong mahimpis na tela na kun saen iyan pigdadara sa bulsa o handbag para sa paggamit na para sa personal na hygiene na katuyuhan siring kan pagpunas kan lalawgon o kamot, o sa pagsipnga kan dungo.

## Toltolan
Ingemar Ståhl

Si **Ingemar Ståhl** (Hunyo 2, 1938 – Pebrero 6, 2014) sarong Swekong ekonomista asin propesor sa ekonomiks sa Lund University.

## Buhay
Si Ståhl namundag kan Huny 2, 1938, sa Stockholm, Sweden.

Siya naggradwar, na may bachelor degree kan 1958 sa University of Stockholm. Siya nakamit an Licentiate of Philosophy kan 1965 sa Lund University.

Si Ståhl naagom si Solveig Ståhl, asin sinda may aking tolo: Nils Ståhl, Pernilla Ståhl, asin Ingela Ståhl. Siya nagadan kan Pebrero 6, 2014, sa Lund, Sweden sa edad na 75.

## Karera
Sa lawig nin 25 taon, si Ståhl myembro kan Ragnar Söderberg Foundation, sarong organisasyon na sinisibotan an mga adal syantipiko. Si Ståhl nagin man Advisor sa Opisina nin Gabinite kan  Gobyerno nin Sweden asin kan Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Poon 1982, siya myembro man kan Royal Swedish Academy of Engineering Sciences.

### Premyo Nobel

Si Ståhl parte kan Committee for the Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel poon 1969 abot 1984. An komite niya kaiba an katongdan sa pagendorsar nin mga kandidato para sa Premyo.

## Toltolan
Salog (harong)

An **salóg** iyo an ibabaw kun saen naglalakaw an mga tawo. An mga salog mapupwedeng gibo sa gapo, kahoy, kawayan, o bakal.

## Toltolan
Kahoy

An **kahoy** iyo an sarong matagas, may supat, makahoy na istruktural na tisyu na minagana bilang ikaduwang *[[xylem]]* sa mga paklang kan mga makahoy na tinanom, partikular an mga poon asin palumpong. Pighahatod kan tisyung ini an tubig sa mga dahon asin ibang nagtutubong tisyu asin igwa nin responsibilidad na pang-suporta, na pigtatàwan kakayahan an mga tinanom na magrambong nin darakula. Mapupwede man ining magpanongod sa ibang mga materyal kan tinanom asin tisyu na may maikokomparang katangian.

## Toltolan
Giyaw (kolor)

An **giyaw** iyo an sarong klase nin kolor na yaon sa pag-ultanan kan orange asin berde sa spectrum kan nahihiling na liwanag. Pinadakula ini kan liwanag na may sarong nangingimbabaw na laba kan daluyong na haros 570–590 nm. Saro ini sa pangenot na kolor sa subtractive na mga sistema kan kolor, na piggagamit sa pagpinta o pag-print nin kolor. Sa modelo kan kolor RGB, piggagamit tanganing makatogdas nin mga kolor sa telebisyon asin mga screen kan kompyuter. An giyaw iyo an sar ikaduwang kolor na ginibo sa paagi kan pigsalak na pula asin berde sa pantay na intensidad.ong

An mga karotenoyd iyo an nagtataong kolor na giyaw sa mga dahon kan tagrakdag, mais, Canary, daffodil, asin lemon, pati na man an mga yolks kan sugok, buttercup, asin batag. Nagsusupsop sinda nin liwanag na enerhiya asin pigpoprotektahan an mga tinanom kontra sa photodamage. An liwanag kan saldang iyo an igwa nin medyo magiyaw na kolor, huli sa ibabaw na temperatura kan saldang.
Poon

An **poon** iyo an sarong pirming makahoy na tinanom.
Parating pigtatàwan ini nin kahulugan bilang sarong makahoy na tinanom na may dakul na sekondaryang mga sanga na nakasuporta sa sarong daga sa sarong pangenot na paklang o hawak na may maliwanag na apikal na pangingibabaw. May pinakahababang langkaw na espesipikasyon sa paggurang an tinao kan nagkapirang mga may-akda, nag-iiba poon sa 3&nbsp;m  hanggang 6&nbsp;m, may nagkapirang mga may-akda an nagtatakda kan pinakahababang 10&nbsp;cm diametro kan hawak (30&nbsp;cm kabilugan). Pig-aapod na mga shrub an mga makahoy ng mga tinanom na dai uminabot sa mga kahulugan na ini na may mga dakul an paklang asin/o sadit an pagkadakula.

## Toltolan
Gitara

An **gitara** iyo an sarong instrumentong pang-musika na may mga kwerdas. Pigtutugtog ini sa paagi kan mga muro o kun minsan igwang gamit na *pick*. Naggigikan an tanog sa paghiro kan mga kwerdas. An mga kwerdas na gibo sa *steel* ipinamidbid sa harani sa katapusan kan ikakagsiyam na siglo sa Estados Unidos; uminabot an kwerdas na gibo sa nylon kaidtong dekada 1940.

## Toltolan
Teolohiya

An **teolohiya** iyo an sistematikong pag-aadal kan naturalesa kan divine, o kan relihiyosong pagtubod. Pigtutukdo iyan bilang sarong akademikong disiplina, tipikal sa unibersidad asin seminaryo. Okupado iyan kan daing siring na laog kan pag-analisar kan sobrenatural, alagad pigtutukar man an religious epistemology, naghahapot asin naghahanap kan simbag kan hapot kan rebelasyon.

## Toltolan
Seminaryo

An **seminaryo** iyo an edukasyonal na institusyon para sa pag-edukar sa mga estudyante (kun minsan pig-aapod na **seminarista**) sa iskritura asin teolohiya, sa pangkagabsan tanganing iandam sinda para sa ordinasyon tanganing magsirbi sa klero, sa akademiko, o kadaklan sa Kristiyanong ministro.

## Toltolan
Anysis

Si **Anysis** sarong hade' nin Ehipto, nasasambitan sana sa libro II kan *[[Histories (Herodotus)|Histories]]* ni Herodotus. Si Herodotus nagsasabi na siya hale sa siyudasd na ipinangaran saiya. Siya buta asin pinatalsik kan mga Aethiopia pinangenotan ni  Sabacos.  Pakatapos pagparatago nin limang polong taon sa katangyanan sa isla nin Elbo, nagbalik siya sa pagbawe kan  poder.

Susog ki Herodotus, si Anysis pigtugdas an isla hale sa katangyanan paagi nin pagdagmang nin mga abo asin daga: ta kun noarin an isayman na mga taga-Ehipto magtundog saiya, na daing pagkaaram an mga Ethopian, tinutugon niya sinda na magdara padagos nin abo komo regalo."

## Toltolan
Sobrenatural

An **sobrenatural** nanonongod sa penomeno o entidad na lapwas sa ley kan naturalesa. Ginuno an termino sa Medieval Latin na supernaturalis, gikan sa Latin *super-* (itaas, lapwas, o sa luwas kan) + *natura* (nature). Minsan siring corollary terminong "nature", igwa nin kadakol na kahulugan huli ta sa suanoy na kinaban, an terminong "supernatural" naglataw kaidtong Katahawan na Panahon asin dai nag-eksistir sa suanoy na kinaban.

An sobrenatural natampok sa folklore asin relihiyosong konteksto, alagad pwede man na magtampok bilang sarong paliwanag sa mas sekular na konteksto, siring kan mga kaso kan pamihiin o pagtubod sa paranormal. Attributed man an termino sa bakong pisikal na entidad siring kan mga anghel, demonyo, diyos, asin espiritu. Kabali man diyan an mga pighingako na mga abilidad na siring kan mahika, telekinesis, lebitasyon, prekognisyon, asin extrasensory perception.

## Toltolan
Panuga

Tradisyon na an **panuga** iyo an kapahayagan nin katotoohan o tuga na sagrado. An komun na ligal na karibay para sa mga tawong kontra sa paggibo nin sagradong panuga iyo an pagtao nin apirmasyon. Sa ngunyan, dawa na mayo nin nosyon nin sangktidad an imbwelto, an mga panuga pigsasabi nin makusog sa mga seremonya o hurisdisyal na mga katuyuhan iyo an pigpapanongdan bilang mga panuga.
Nasyunal na koponan nin futbol kan Filipinas para sa kababaehan

An **nasyunal na koponan nin futbol kan Filipinas para sa kababaehan** iyo an nasyunal na koponan kan Filipinas kan mga kababaehan na nagrerepresentar kan nasyon sa pankinaban na futbol.

Tinogdas an koponan kaidtong dekada 1980. Regular na nag-iintra an Filipinas sa *AFC Women's Asian Cup*. Enot sindang nagbali kaidtong 1981 kaidtong midbid pa an torneo bilang *AFC Women's Championship*. Isinagibo an patiribayan kaidtong 1999 sa Iloilo asin Bacolod sa Filipinas. Dai na sa giraray makakabali an koponan sa kampeonato pagkatapos kaini magbali kaidtong 2003 huli sa pagmidbid sa prosesong kwalipikasyon poon kaidtong edisyon 2006. Nagbalik sinda sa *AFC Women's Asian Cup* para sa 2018 matapos sindang makakwalipika kaidtong 2017. Nalampasan pa kaini an Filipinas kan makaabot sinda sa semi-final kan edisyon 2022 asin makakwalipika para sa *2023 FIFA Women's World Cup*. Iyan an enot na beses sinda nakalaog sa *FIFA Women's World Cup* sa saindang 42-taon na kasaysayan.

Sa futbol sa sur-subangan na Asya, nakamit kan koponan kan Filipinas an enot nindang titulo sa *AFF Women's Championship* kaidtong 2022. Bihira sana an kapangganahan kan koponan sa pang-rehiyon na torneo bago kaini asin sa Sur-subangan na Asyanong Karawat.

## Toltolan
Karl Gebhardt

Si **Karl Franz Gebhardt** (Nobyembre 23, 1897 – Hunyo 2, 1948) iyo sarong doktor na Nazi asin kriminal nin giyera. Si Gebhardt iyo an pangenot na coordinator kan serye nin medical atrocities na isinagibo sa mga preso kan concentration camp sa Ravensbrück asin Auschwitz. An mga eksperimentong ini iyo an pagbalo tanganing surugon an saiyang approach sa pagmanehar kan pag-opera kan makuring kontaminadong trawmatikong mga lugad, kontra sa bàgong inobasyon kan panahon na idto dapit sa antibiotic na pagbulong sa mga danyos na nakua sa battlefield.

Durante kan Subsequent Nuremberg Trials, si Gebhardt nagtindog sa trial sa Doctor's trial (American Military Tribunal No. I). Konbikted siya nin war crimes asin crimes against humanity asin sinentensiyahan nin kagadanan kaidtong Agosto 20, 1947. Siya binitay kaidtong Hunyo 2, 1948, sa Landsberg Prison sa Bavaria.

## Toltolan
Mina Kolokolnikov

Si **Mina Lukich Kolokolnikov** (; 1708?-1775?) sarong Rusong pintor asin paratukdo.

## Biograpiya
Si Kolokolnikov namundag sa baryo nin  Kravotyn sa Tver gubernia. Saro siyang serf kan Monasteryo nin Pafnutievo-Borovsky, asin siya nakanood mag-portrait painting ki Ivan Nikitich Nikitin asin Louis Caravaque; siya nag'adal man nin icon painting ki Vasily Vasilevsky.

Siya midbid na paraasiste sa pagsamno sa palasyo duman sa Tsarskoye Selo, asin nag'estar man sa St. Petersburg nin madalian, kun saen an saro sa pupilo niya iyo si Trifon Anisimov. Saro sa gibo niya yaon nakakakaag sa Tver *Regional Picture Gallery*. Siya nagtrabaho sa studio ni Alexei Antropov; asin nin huli kaini, dipisil na logod madistinggir kun arin an obra ni Kolokolnikov asin arin an ki Antropov, ta an duwa may parehong teknik nin pagpinta.

An mga tugang ni Kolokolnikov na sinda Ivan asin Fedot pareho man mga pintor.

## Toltolan

* 

*T. Boytsova ''The place of inspiration 
*Buildings in Saint Petersburg he decorated 
*Biography
Kolor na primaryo

An grupo nin **kolor na primaryo** iyo an kompwesto nin mga liwanag na de-kolor na pwedeng salakan nin manlainlain na amounts tanganing makaprodusir nin mga kolor.

An mga primaryo kan ibang espasyo kan kolor iyo an kompleto (an boot sabihon, gabos na nahihiling na kolor pigladawan segun sa saindang mga primaryo pigtimbang gamit an nonnegative primaryong intensidad *coefficients*) alagad kinakaipuhan na magin *imaginary* (boot sabihon, mayo nin plausible na paagi na idtong mga kolor na primaryo posibleng pigrepresentar nin pisikal, o *perceived*.

## Toltolan
Del Rosario

An **Del Rosario**, sa Espanyol asin Italyano, asin **do Rosário** sa Portuges () iyo an apelyido na igwa nin saiyang sadiring etimolohiya, an Latin na preposition, "*de*" nangangahulugan na "*kan*" asin an Latin na pangngaran na "*rosarium*", nangangahulugan na "*rosegarden*" or "*garland of roses*" alagad sa kasong ini, pigkukua an kahulugan kan "*[[rosaryo]]*", an debosyon na Romano Katoliko ki Birheng Maria.

* Casimiro del Rosario, imbentor asin siyentipiko kan Filipinas
* Martin del Rosario, artista kan Filipinas
* Norma del Rosario, artista gikan sa Filipinas
* Rosa del Rosario, artista gikan sa Filipinas
* Andrea del Rosario, artistang Filipino
* Monsour del Rosario, politikong Pilipino asin martial artist
* Roberto del Rosario, Pilipinong imbentor

## Toltolan
Bandera kan Bangsamoro

An **bandera kan Bangsamoro** iyo an wagayway na nagrerepresentar sa Awtonomong Rehiyon kan Bangsamoro sa Muslim Mindanao, sarong awtonomong rehiyon kan Filipinas.

## Kasaysayan
Sa irarom kan Bangsamoro Organic Law, an charter kan Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) na sinundan kan Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM) pigtotogotan na magkaigwa nin saiyang rehiyonal na bandera asin emblem. The ARMM also had its own flag. 

Bago an ratipikasyon kan Bangsamoro Organic Law, igwa nin opisisyon sa propwesto na magkaigwa an rehiyon kan Bangsamoro nin saiyang sadiring bandera. An Philippine Constitution Association asin Buhay Partylist Si Representante Lito Atienza nakigsuhay na an pagkakaigwa nin suhay na bandera para sa rehiyon kan Bangsamoro bakong konstitusyonal. Sabi pa ni Atienza na an suhay na bandera para sa rehiyon magigin kaulangan sa nasyunal na pagkaburunyog. An Office of the Presidential Adviser on the Peace Process ipinunto na an rehiyon kan Bangsamoro bilang sarong entidad sa irarom kan nasyunal na gobyerno kan Filipinas awtorisado na magkaigwa nin saiyang sadiring bandera sa irarom kan Flag and Heraldic Code (Republic Act No. 8491).

Kaidtong Pebrero 2019, an Bangsamoro Transition Authority naglansar nin sarong kompetisyon sa pagdesenyo para sa bàgong bandera kan Bangsamoro, kaiba an an kompetisyon para sa bàgong himno asin selyo kan rehiyon. Nagpili an Bangsamoro Cabinet sa mga isinumiter na desenyo para sa bandera. Parantay na representasyon kan mga grupong etniko asin tribo kan Bangsamoro iyo an priyoridad sa prosesong pag-adaptar.

Nagpasa an Bangsamoro Parliament nin *Parliament Bill No. 7* na midbid man bilang "An Act Adopting an Official Flag of the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao". Ipinasa an measure sa saiyang ikatulo asin huring pagbasa kaidtong Agosto 22, 2019 asin pinirmahan na magin ley kaidtong Agosto 28, 2019 ni Chief Minister Murad Ebrahim bilang *Bangsamoro Autonomy Act No. 1*. Sa parehong aldaw, opisyal nang iwinagayway an bandera sa atubangan kan BARMM Executive Building.

Provisionally, an bandera kan dating Autonomous Region in Muslim Mindanao ginamit tanganing irepresentar an rehiyon bago an adapsyon kan presenteng bandera.

## Toltolan
Gitarang de-kuryente

An **gitarang de-kuryente** iyo an sarong gitara na nangangaipo nin panluwas na amplipikasyon tanganing madangog sa tipikal na performance volumes, bakong arog kan sarong estandarteng akustikong gitara. Naggagamit iyan nin saro o dakul na pickups tanganing makonbirtir an bibrasyon kan saiyang mga kwerdas pasiring sa elektrikal na signal, kun saen iyan nareprodusir bilang sarong tanog sa paagi kan loudspeaker.

Durante kan mga dekada 1950 asin 1960, an electric guitar nagin pinakaimportanteng instrumento sa popular music. Nag-evolve iyan pasiring sa sarong instrumento na may kakayahan na maggibo nin dakulon na mga tanog asin istilo sa genres poon sa pop asin rock pasiring sa folk pasiring sa country music, blues asin jazz. 

## Toltolan
Tukayo

An **tukayo** iyo an sarong tawo, heograpikal na lokasyon, o ibang entidad na dara an ngaran kan iba.

## Tamang paggamit
Kapag an *tukayo* nanonongod sa sarong bagay o sarong tawo na inginaran sa saro pang tawo o ibang bagay, an ikaduwang recipient kan ngaran parating pigsasabi na *tukayo* kan naenot. An paggamit na ini parating nanonongod sa mga tawo na inginaran sa ibang tawo, alagad sa ngunyan na paggamit nagtotogot man na an ibang bagay na magin o magkaigwa nin katukayo. Kun minsan an enot na recipient pwede man na apodon na *tukayo*; alagad, an tama asin makaribong na termino iyo an magigin *[[eponym]]*.

## Toltolan
Fuzhou

An **Fuzhou** iyo an kabisera asin pinakadakulang syudad sa probinsya nin Fujian, Tsina. Namomogtak an Fuzhou sa pag-ultanan kan estwaryo kan Salog Min pasiring sa habagatan asin sa syudad kan Ningde pasiring sa amihanan. Kapag pinagsabay, an Fuzhou asin Ningde minakompwesto sa Mindong linggwistika asin kultural na rehiyon.

An populasyon kan Fuzhou iyo an 7,115,370 poon kan 2010 Census. Siring kan ibang syudad na prepekturang lebel sa Tsina, an saiyang administratibong rona igwa nin urban asin rural na rona: kaidtong 2010, 61.95% kan residente (4,408,076) an urban, mantang 38.05% (2,707,294) an rural. Poon kan Desyembre 2018, an total na populasyon pigtantya na 7,740,000 na an 4,665,000 nakaistar sa built-up (o metro) na rona na gibo sa limang urban na distrito kabali an kondado na Minhou. Kaidtong 2015, an Fuzhou igwa nin ranggo bilang ika-10 na pinakamarikas na magtalubo na kadakulaan na rona sa kinaban segun sa Brookings Institution. Nakalista an Fuzhou bilang No. 20 sa China Integrated City Index 2016 total ranking, sarong pag-aadal na kinondusir kan National Development and Reform Commission.

Sarong mayor na syudad para sa siyentipikong pagsaligsig an Fuzhou, minalataw sa panglobong top 50 na syudad bilang tracked kan Nature Index. Manonompongan sa syudad an nagkapirang mayor na unibersidad, notable an Fuzhou University, saro sa importanteng unibersidad sa Tsina asin iba pang pampublikong unibersidad, kabali an Fujian Normal University asin Fujian Agriculture and Forestry University.

## Toltolan
Komić

An **Komić** () sarong komyun sa munisipalidad nin Udbina sa rona' nin Lika kan sentral Croatia. Kan 2011 an populasyon kaini nag'abot 20.

## Historya
Harani sa komyun igwa nin Fort Komić na tinugdok kan pamilya Kurjaković kan ika-14 siglo.

Siyam na gurang na mga sibilyan na Serb an ginaradan kan Croatian Army pakapangyari kan inapod na Operation Storm kan AAgosto 1995.

## Demograpiya
An sensu kan 1712–14 kan Lika asin Krbava nagrehistro nin 349 na habitante, na an 348 mga  Serbian Orthodox ("Vlach"), 1 Katolikong Bunjevci.

An 1991 na populasyon nagpahiling na nagbilang 153, 99% etnikongSerbs.

## Mga tawong maunabihan
* Đorđe Lavrnić

## Toltolan
Karl Haushofer

Si **Karl Ernst Haushofer** (Agosto 27, 1869 – Marso 10, 1946) iyo an sarong Aleman na heneral, propesor, heograpo, asin diplomat. Si Rudolf Hess, nagin man estudyante ni Haushofer, asin durante kan incarceration ni Hess asin Hitler sa paagi kan Weimar Republic pagkatapos kan Beer Hall Putsch, binisita ni Haushofer an Landsberg Prison tanganing magtukdo asin magmentor ki Hess asin Hitler. Ginibo man ni Haushofer an kataga na *[[Lebensraum]]*, na kun saen ginamit ni Hitler tanganing tawan nin marhay na rason an crimes against peace asin genocide. Sa parehong panahon, minsan ngani, an agom ni Hen. Haushofer sarong Hudyo asin an saindang mga aki kinategorya bilang *[[Mischlinge]]* sa irarom kan Nuremberg Laws. An saindang aking lalaki na si Albrecht Haushofer, inisyuhan nin German Blood Certificate sa paagi kan impluwensya ni Rudolf Hess, alagad inaresto kaidtong 1944 huli sa saiyang pagka-imbwelto sa July 20th plot tanganing i-assassinate si Adolf Hitler asin patalsikon an Nazi Party. Durante kan mga huring aldaw kan gera, si Albrecht Haushofer in-execute huli sa saiyang papel sa German Resistance kan SS.

Pagkatapos na interogaron ni Fr. Edmund A. Walsh, na iyo an nagrekomendar ki Robert H. Jackson na si Haushofer dapat na ma-prosecute sa Nuremberg Trials huli sa komplisidad sa Nazi War Crimes, si Karl asin si Martha Haushofer nagadan na magkaibahan sa suicide pact sa luwas kan saindang harong sa American Zone kan Occupied Germany.

## Toltolan
Ambrose Burnside

Si **Ambrose Everett Burnside** (Mayo 23, 1824 – Septyembre 13, 1881) iyo an Amerikanong opisyal sa army asin politiko na nagin senyor Union general sa Civil War asin tulong beses na nagin Gobernador kan Rhode Island, siring man nagin matrayumpo na imbentor asin industriyalista.
 
An saiyang makangangalas na pagtalubo kan saiyang mga buhok sa lalawgon nagin midbid bilang "sideburns", ginuno gikan sa duwang parte kan saiyang apelyido.

## Kaamayi kan buhay
Namundag si Burnside sa Liberty, Indiana, asin iyo an ikaapat sa siyam na aki ninda Edghill asin Pamela (or Pamilia) Brown Burnside, sarong pamilya nin Irish asin English na ginikanan. An saiyang great-great-grandfather na si Robert Burnside (1725–1775) iyo an namundag sa Scotland asin nag-istar sa Province of South Carolina. Taal na taga-South Carolina an saiyang ama; igwa siya nin pagsadiring uripon na pinatalingkas kan siya pig-relokar sa Indiana. Nag-atindir si Ambrose sa Liberty Seminary bilang sarong aking lalaki, alagad an saiyang edukasyon dai na ipadagos huli ta nagadan an saiyang ina kaidtong 1841; nagin siyang katabang sa sarong lokal na paratahi, sa kahurihurihi siya nagin sarong partner sa negosyo.

## Toltolan
Guganlu

An **Guganlu** (, also Romanized as **Gūgānlū**) sarong baryo sa Distrito Rural nin Sudlaneh, na namumugtak sa Central District nin Quchan County, Razavi Khorasan Province, Iran. Sa 2006 na sensus, an populasyon kaini 174, sa 35 na pamilya.

## Toltolan
Salog Ajayan

An **Salog Ajayan** sarong salog sa Estados Unidos teritoryo nin Guam.

## Hilnga man
*Lista nin mga salog sa Guam

## Toltolan
Himno kan Bangsamoro

An **himno kan Bangsamoro** iyo an rehiyonal na himno kan Awtonomong Rehiyon kan Bangsamoro sa Muslim Mindanao, sarong awtonomong rehiyon sa habagatan kan Filipinas.

## Letra

## Paggamit
An himno dapat na isagibo durante kan seremonya sa pagtaas kan bandera na imbwelto an bandera kan Bangsamoro. An pagkanta kan himno kan Bangsamoro mandato kan ley, urog na an Bangsamoro Organic Law, kakantahon pagkatapos kan Philippine national anthem. Pigtotogotan man kan Bangsamoro Autonomy Act No. 7 an bersyon sa Arabo, Filipino o iba pang lokal na tataramon sa Bangsamoro na magin opisyal na adoptaron na may pagtogot ka Primer Ministro.

## Toltolan
Plebisito sa awtonomiya kan Bangsamoro, 2019

An **plebesito sa awtonomiya kan Bangsamoro 2019** iyo an duwang parte na plebesito na ginanap sa Mindanao, Filipinas, na rinatipikahan an Bangsamoro Organic Law (BOL) rinibayan an Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao (ARMM) na an Awtonomong Rehiyon kan Bangsamoro sa Muslim Mindanao (BARMM), siring man an kasagkoran kan naunambitan nang rehiyon.

Durante kan Pebrero 6 referendum, minsan ngani, 63 kan 67 barangay sa Cotabato, asin 9 kan 22 na banwaan sa Lanao del Norte an nahiling na pabor sa pagbali sa pig-propwestong rehiyon. Minsan ngani an katotoohan na an anom na munisipalidad kan Lanao del Norte nagpetisyon na magsagibo iyo an 9 na nagboto pabor sa pagbali, an mayorya kan nagsuporta kinaipohan na bako sanang hali sa mga botante kan indibidwal na munisipalidad, alagad gikan man sa mga botante kan natatada pang lugar sa probinsya. Bilang resulta, mayong munisipalidad sa Lanao del Norte an nagbali sa awtonomong rehiyon. Gabos na mga barangay sa probinsya kan Cotabato na nakahiling sa mga botante na pabor sa pagbali, minsan ngani, nakabali man sa rehiyon.

## Toltolan
Gobyerno kan Filipinas

An **gobyerno kan Filipinas** (Filipino: *Pamahalaan ng Pilipinas*) igwa nin tulong interdependent na sangay, an lehislatura, ehekutibo, asin hudikatura. Piggogobyernohan an Filipinas kan estadong yunitaryo sa irarom kan presidensyal representatibo asin demokratikong konstitusyonal na republika na kun saen an presidente iyo an pamayo kan estado asin pamayo kan gobyerno kan nasyon sa laog kan multi-partidong sistema.

An poder kan tulong sangay vested kan Konstitusyon kan Filipinas sa minasunod: Lehislaturang poder vested sa duwang kamara Kongreso kan Filipinas—an Senado iyo an itaas na kamara asin an Kamara de Representantes iyo an hababang kamara. An ehekutibong poder pigsasagibo kan gobyerno sa irarom kan liderato kan presidente. An hudikaturang poder vested sa mga korte, na an Korte Suprema kan Filipinas iyo an pinakahalangkaw na lawas nin hudikatura.

## Gobyerno lokal

Igwa an Filipinas nin apat na pangenot na klase nin elihidong administratibong dibisyon, parating pinagsararo bilang local government units (LGUs). Sinda, poon sa pinakahalangkaw pasiring sa pinakahababang dibisyon:
#Awtonomo asin *[[rehiyon kan Filipinas|administratibong rehiyon]]*
#Probinsya asin independent cities
#Municipalities asin component cities
#Barangay

### Rehiyon
An Rehiyon iyo an pinakahalangkaw na administratibong dibisyon kan Filipinas, sa pangenot piggamit tanganing ikoordinar an pagpaplano asin iorganisar an nasyunal na serbisyo. An administratibong rehiyon bakong mga gobyerno lokal na yunit alagad sinda kompwesto sinda nin nagkapirang yunit nin gobyerno lokal. Meanwhile, an mga awtonomong rehiyon iyo an rehiyon na igwa nin kontrol sa saindang paggogobyerno, kultura, asin ekonomiya. An 1987 Konstitusyon solamenteng nagtotogot para sa pagtogdas kan duwang awtonomong rehiyon, saro sa Cordilleras kan Luzon asin an saro pa sa Muslim Mindanao; sa presente, solamenteng an huri iyo an nag-eeksistir, na an dati nagdadanay na administratibong dibisyon.

#### Bangsamoro
An Bangsamoro iyo an awtonomong rehiyon na namumugtak sa Mindanao. Inistabilisar kaidtong 2019, an rehiyon rinibayan an Awtonomong Rehiyon sa  Muslim Mindanao. An rehiyon igwa nin rehiyonal na sistemang parlamentaryo na suhay sa nasyunal na sistemang presidensyal. An saiyang sangay na ehekutibo pinamamayuhan kan rehiyonal na primer ministro, an Konseho kan Lider, asin kan Gabinete kan Bangsamoro. An saiyang sangay na lehislatura iyo an unicameral Bangsamoro Parliament. An rehiyon igwa man nin sistemang hudikatura na naggagamit nin Sharia.

### Konsehal kan lokal na lehislatura
*Sangguniang Panlalawigan (Provincial Council)
*Sangguniang Panlungsod (City Council)
*Sangguniang Bayan (Municipal Council)
*Sangguniang Barangay (Barangay Council)

### Mga opisyal kan gobyerno lokal
* Provincial governor
* Provincial vice governor
* City/Municipal mayor
* City/Municipal vice mayor
* Barangay captain

## Toltolan
Sangguniang Panlalawigan

An **Sangguniang Panlalawigan** (pinahalipot bilang **SP**; lit. 'provincial council'), komun na midbid bilang **Provincial Board**, iyo an lehislatura sa mga probinsya kan Filipinas. Sinda an sangay na lehislatura kan mga probinsya, asin an saindang poder asin responsibilidad ilinadawan kan Kodigo kan Gobyerno Lokal kan 1991. Kaiba an gobernador probinsyal, an sangay na ehekutibo kan probinsya, sinda minabilog sa gobyerno kan probinsya.

Pig-aapod an mga myembro bilang "board members" (BM) o "Sangguniang Panlalawigan members" (SPM).Sa mga probinsya na nagtataram nin Tagalog, impormal sindang pig-aapod na "bokal".

## Toltolan
Sangguniang Barangay

An **Sangguniang Barangay**, midbid man bilang, **Barangay Council**, asin dati bilang **Rural Council** asin nagin **Barrio Council**, iyo an lehislatura kan barangay, an pinakahababang porma nin gobyerno sa Filipinas. An termino ginibo gikan sa katagang Tagalog na *sanggunian* (literal na "advisory") asin *barangay*.

Siring kan iba pang pig-eelihir na lokal na opisyal sa Filipinas, an myembro kan Sangguniang Barangay dapat na namamanwaan na Filipino asin sarong residente kan barangay sa haros sarong taon tulos pagkatapos kan barangay elections.

## Toltolan
Sangguniang Panlungsod

An **Sangguniang Panlungsod** (SP) iyo an lokal na lehislatura kan gobyerno kan syudad sa Filipinas. An ngaran  kan lawas nin lehislatura naggikan sa mga katagang Tagalog na "*sanggunian*" ("konseho") – gikan sa katagang gamot na "*sangguni*" ("magkonsulta") – asin an "*lungsod*" ("syudad"); "city council" iyo an parating piggamit bilang katumbas na termino. An mga myembro kan konseho kan syudad pigpapanongdan bilang "kagawad"; mantang sa mga syudad na nagtataram nin Cebuano pig-aapod sinda na "*konsehal*" (panlalaki) asin "*konsehala*" (pambabayi), o "*sehal*".

## Toltolan
Bandera kan Indonesya

An nasyunal na bandera kan Indonesya iyo an simpleng duwang kolor na duwang horizontal na banda, pula (sa itaas) asin puti (ibaba) na igwa nin pangkagabsan na ratio na 2:3. Ipinamidbid iyan iwinagayway sa publiko durante kan proklamasyon kan katalingkasan kaidtong Agosto 17, 1945 sa Proklamasi Street (dating Pegangsaan Timur Street) sa Jakarta, asin sa giraray kan an Dutch pormal nang ilinipat sainda an soberanya kaidtong Desyembre 27, 1949. Poon kaidto an desenyo kan bandera dai na nanggad naliwat pa.

## Toltolan
Pancasila

An ***Pancasila*** iyo an opisyal na pundasyonal na teoryang pilosopikal kan Indonesya. Gibo an ngaran sa duwang katagang Sanskrito: "*pañca*" ("lima") asin "*śīla*" ("prinsipyo").

Kompwesto iyan nin limang prinsipyo:

# *Ketuhanan yang Maha Esa* (Pagtubod sa saro asin solamenteng Diyos)
# *Kemanusiaan yang adil dan beradab* (Saro sanang sibilisadong sangkatawuhan)
# *Persatuan Indonesia*  (An pagkaburunyog kan Indonesya)
# *Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan* (Demokrasya na piggiyahan kan panlaog na kadunongan sa unanimity na minabutwa sa delibirasyon kan mga representante)
# *Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia* (Hustisya sosyal para sa gabos na tawo kan Indonesya)

An ligal na pormulasyon kan Pancasila namomogtak sa ikaapat na paragraph kan preamble kan Konstitusyon kan Indonesya.

## Toltolan
Bhinneka Tunggal Ika

An ***Bhinneka Tunggal Ika*** iyo an opisyal na nasyunal na motto kan Indonesya, nakasurat sa nasyunal na emblem kan Indonesya, an Garuda Pancasila, nakasurat sa scroll na bitbit kan Garuda. An phrase gikan sa Daan na Habanes, na nakatradusir bilang "Pagkaburunyog sa Dibersidad". Naunambitan man an phrase sa Konstitusyon kan Indonesya, espesipiko sa artikulo 36A. Nanonongod an phrase sa pagkaburunyog asin integridad kan Indonesya, sarong nasyon na kompwesto nin manlainlain na kultura, rehiyonal na tataramon, rasa, etnisidad, relihiyon, asin mga pagtubod.

An phrase iyo an quotation gikan sa rawitdawit na nakasurat sa Daan na Habanes na igwa nin titulong Kakawin Sutasoma, sinúrat ni Mpu Tantular, sarong bantog na pararawitdawit kan Literaturang Habanes durante kan pagreynar kan emperyong Majapahit kaidtong ika-14 na siglo, sa irarom kan pagreynar ni Hadeng Rājasanagara, midbid man bilang Hayam Wuruk.

## Toltolan
Gobyerno kan Indonesya

An terminong **Gobyerno kan Republika kan Indonesya** (Indonesia: *Pemerintah Republik Indonesia*, minsan pigsusurat bilang **Pemerintah**, **RI**, **Pemri**, o simpleng **Pemerintah**) pwede magkaigwa nin nagkapirang manlaenlaen na kahulugan.Sa saiyang pinakamahiwas na sentido, pwede iyan magpanongod nin kolektibo sa tulong tradisyonal na sangay kan gobyerno — an ehekutibong sangay, an lehislatibong sangay asin hudikatura. An termino piggagamit man sa kolokyal tanganing mangahulogan na an ehekutibo asin lehislatura na pinagsabay, huli ta an mga sangay na ini kan gobyerno responsable para sa aro-aldaw na paggogobyerno kan nasyon asin sa paggigibo nin ley. Sa saiyang pinakahayakpit na sentido, an termino piggamit tanganing magpanongod sa ehikotibong sangay sa porma kan Gabinete kan Indonesya huli ta ini an sangay kan gobyerno na responsable sa aro-aldaw na paggogobyerno.

## Kasaysayan
### Transisyon sa Bàgong Orden

An **transisyon sa "[[Bàgong Orden (Indonesya)|Bàgong Orden]]"** kan Indonesya kaidtong katahawan kan dekada 1960, pinatalsik an pinakaenot na presidente kan nasyon na si Sukarno, pagkatapos kan 22 na taon sa posisyon. Saro sa pinaka-*tumultuous* na panahon sa an modernong kasaysayan kan nasyon, iyo an kapinonan kan ika-31 na taon kan pagigin presidente ni Suharto.

Ilinadawan bilang iyo an great *[[dhalang]]* ("puppet master"), nagkua nin poder si Sukarno sa pagbalanse kan nagkokontra asin nagdudugang na antagonistikong mga pwersa kan hukbo kan Indonesian Communist Party (PKI). Pag-abot kan 1965, an PKI nakapenetrar sa gabos na lebel kan gobyerno asin nagganar nin impluwensya at the expense of the army.

Kaidtong September 30, 1965, anom sa mga pinakasenyor kan hukbo an ginadan sa aksyon (tinàwan nin ngaran sa pangkagabsan na iyo an "attempted coup") kan pig-aapod na 30 September Movement, sarong grupo gikan sa laog kan pwersas armadas. Sa laog kan kadikit na oras, si Major General Suharto pinahiro an mga pwersa sa irarom kan saiyang sugo asin kinua an kontrol kan Jakarta.  Anti-communists, initially following the army's lead, went on a violent purge of communists throughout the country, ginaradan an pigtantya na kabangang milyon katawo asin rinaot an PKI, na iyo an sinahot huli sa krisis.

An pinaluya sa politika na si Sukarno pinwersa na maglipat sa politikal asin militar na mga poder ki Heneral Suharto, na nagin pamayo kan pwersas armadas. Kaidtong Marso 1967, an parlamento kan Indonesya (MPRS) nginaranan si Heneral Suharto na acting president. Pormal siyang in-appoint na presidente pagkalihis nin sarong taon. Nakaistar si Sukarno sa irarom kan virtual house arrest sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 1970. Sa kabaliktaran kan stormy nationalism, revolutionary rhetoric, asin economic failure na karakterisado an kaamayi kan dekada 1960 sa irarom kan left-leaning Sukarno, an "Bàgong Orden" na pabor sa Solnopan ni Suharto ini-*stabilise* an ekonomiya alagad nagpadagos sa mga polisiya kan Pancasila.

## Toltolan
Lyle H. Miller

Si **Lyle Holcombe Miller** (Marso 10, 1889 – Marso 11, 1973) sarong opisyal sa United States Marine Corps, na nag'abpt sa ranggong brigadier general. Siya mas nauunabihan kan serbisyo niya bilang chief of staff
kan Samoa Defense Force durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Nadigtaan an saiyang marayrahay na serbisyo huli kan sarong insidente na imbwelto si Dai Li, an Military Intelligence Service Chief ni Chiang Kai-shek, na nangyari kan kahurihan nin taon 1944.

## Toltolan
Rosaryo

An **Rosaryo**  (, sa sentido nin "korona nin mga rosas" or "garland nin mga rosas"), midbid man bilang **Dominikanong Rosaryo**, nanonongod sa sarong set nin mga pamibi na paggagamit sa pangenot sa Simbahan Romano Katoliko, asin sa pisikal na string of knots o beads na piggagamit tanganing magbilang nin mga komponidong pangadyeon.

## Toltolan
Simbahan Katoliko

An **Simbahan Katoliko**, midbid man bilang **Simbahan na Romano Katoliko**, iyo an pinakadakulang simbahan na Kristiano, na igwa nin 1.3 bilyon na binunyagan na mga Katoliko sa bilog na kinaban poon kan taon na 2019. Iyan an saro sa pinakagurang asin pinakadakulang internasyonal na institusyon, asin igwa nin prominenteng papel sa kasaysayan asin pag-urog kan sibilisasyon sa Solnopan. An simbahan kompwesto nin 24 ''sui iuris'' churches, kabali an Latin Church asin 23 Eastern Catholic Churches, na kun saen pigbibilog an haros 3,500 diosesis asin eparchies namomogtak sa bilog na kinaban. An papa, na iyo an obispo kan Roma, iyo an chief pastor kan simbahan.

## Toltolan
Rolf Weber

Si **Rolf Weber** (namundag 22 Septyembre 1934) sarong Swekong modernong pentathlete. Siya nagkompetensya sa 1960 Olimpikong Tig-init.

## Toltolan
Eskudo kan Indonesya

An **eskudo kan Indonesya** iyo an pig-aapod na ***Garuda Pancasila***. An pangenot na parte kan *[[Garuda]]* na may heraldic shield sa saiyang daghan asin bitbit na scroll sa saiyang mga bitis. An limang emblem kan shield nagrerepresentar sa *[[Pancasila]]*, an limang prinsipyo kan nasyunal na ideolohiya kan Indonesya. An claw ni Garuda na may bitbit na puting laso igwa nin nakasurat na nasyunal na ariwaga *[[Bhinneka Tunggal Ika]]* na nakasurat sa itom na teksto, na kun saen iyan matatradusir na "Pagkaburunyog sa Dibersidad". Dinesenyo an *Garuda Pancasila* ni Sultan Hamid II na gikan sa Pontianak, sinuper-vise ni Sukarno, asin inadaptar bilang nasyunal na emblem kaidtong Pebrero 11, 1950.

## Toltolan
Karl Hess

Si **Karl Hess** (namundag: **Carl Hess III**; Mayo 25, 1923 – Abril 22, 1994) iyo an Amerikanong speechwriter asin awtor. Saro man siyang political philosopher, editor, welder, motorcycle racer, tax resister, asin libertarian activist. Kabali sa saiyang karera an stints sa Republican right asin an New Left bago niya kinugos an sinaralak na left-libertarianism asin laissez-faire anarcho-capitalism. Sa kahurihan kan saiyang buhay, siya igwa nin papel sa ekonomiya sa paagi kan pagremark na "I am by occupation a free marketer (crafts and ideas, woodworking, welding, and writing)."

## Toltolan
Ikaduwang Konsilyo Vaticano

An **Ikaduwang Ekunumeko Konsilyo Vaticano**, o , iyo an Ika-21 konsilyo ekunumeko nin Simbahan Katoliko. An konsilyo nagtipon sa Saint Peter's Basilica sa Siyudad Vaticano sa apat na pagtaragboan (o sesyon), lambang saro nag'aayaw nin 8 asin 12 semana, kan tigtarataan sa taon-taon poon 1962 sundo' 1965. An pagpangamdam para sa konsilyo nagtolong taon, poon tig-init kan 1959 abot tigtarataan nin 1962. An  konsilyo nagbukas kan 11 Oktobre 1962 ni Juan XXIII (papa durante kan [preparasyon asin enot na sesyon), asin isinara kan 8 Desyembre 1965 ni Paulo VI (papa durante kan ultimong tolong sesyon, pakagadan ni Juan XXIII kan 3 Hunyo 1963).

Si Santo Papa Juan XXIII pinaapod an konsilyo ta sa pagtubod niya an Simbahan nangangaipo nin "pakikisabayan" (sa Italian: *[[aggiornamento]]*). Ngani mas makakonekta an simbahan sa layko sa atubangan kan orog na gayong sekularisadong kinaban, an ibang mga gawe asin katukdoan nin Simbahan dapat mapakarhay na gayo asin ihampang asin ipresentar sa mas masasabotan asin mas relebanteng paagi. Dakul na mga partisipante sa Konsilyo simpatitiko igdi, manta an iba mayong nahihiling na dapat sanglean asin nangungutiil nanggad. An suporta sa *aggiornamento* nangimbabaw duman sa mga nagbabatutilan para sa paghira, asin resulta kaini sampolo may anom (16) na magisterial na dokumento an napaluwas kan konsilyo na nagswestyon nin bagong pagpahayag kan doktrina asin 
praktis: an mahiwas na pagreporma kan liturhiya; an pinabagsik na teolohiya nin Simbahan, kan rebelasyon asin kan layko; asin man bagong pagdulok sa mga relasyon pag'ultan kan Simbahan asin kinaban, sa ekumenismo, sa bakong-Kristiyanong relihiyon, asin dangan man sa katalingkasan nin pagtubod.

An konsilyo may matagom na hugmak sa Simbahan, huli kaini ta halakbang sinakop an manlaen-laen na isyu maigot na pig'urulayan.

## Toltolan
Mark Zuckerberg

Si **Mark Elliot Zuckerberg** (namundag: Mayo 14, 1984) iyo an Amerikanong bilyonaryong negosyante, computer programmer, internet entrepreneur, asin pilantropo. Siya an kagmukna kan social media na websityo na Facebook asin an magurang na kompanya kaiyan na Meta Platforms (dating Facebook, Inc.),  na kun saen siya iyo an executive chairman, chief executive officer, asin controlling shareholder.

## Toltolan
Huni nin gamgam

An **huni nin gamgam** kabali an pag-apod kan mga gamgam asin an pagkanta kan mga gamgam.

Sa bakong teknikal na paggamit, an mga kanta kan gamgam iyo an mga tanog kan mga gamgam na magayon na pagdangogon sa talinga kan mga tawo. Sa ornitolohiya asin birding, an mga kanta (relatibong kompleks na mga bokalisasyon) iyo an namimidbidan huli sa trabaho kontra sa mga pag-apod (relatibong simpleng mga bokalisasyon).

## Toltolan
Ayungin Shoal

An **Ayungin Shoal**, inapod man sa Ingles **Second Thomas Shoal** (; ; asin sa Mandarin ), sarong atoll sa Spratly Islands kan West Philippines Sea,  bandang sulnopan kan Palawan, Filipinas. Pighihingako kan magkapirang mga nasyon alagad ini yaon sa eklusibong ekonomikong sona kan Filipinas, an atoll sa presente okupado militarmente kan Filipinas.

## Toltolan
Robert Vessy

Si **Robert Vessy** (nagadan 1430) sarong Ingles na politiko.

Siya sarong myembro (MP) kan Parlamento nin Inglaterra para sa Exeter kan Marso 1416 asin 1422. Siya nagin man Alkalde nin Exeter kan 1425–26.

## Toltolan