open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zhou Fang (Dinastiyang Tang)

Si **Zhou Fang** (; c. 730–800), kortesiyang pangaran Zhonglang (), sarong Tsinong pintor kan Dinastiyang Tang. Si Zhou nag'estar sa kabesermng Tang nin Chang'an (moderno Xi'an) kan ika-8ng siglo. Siya naggikan sa sarong pamilyang noble asin ta ini pinapanalmingan sa saiyang mga trabaho, arog kan *Court Ladies Adorning Their Hair with Flowers* (saiya daa) asin *Court Lady With Servants*. An aktibidad ni Zhou Fang sa arte halawig, aboton mga tolo a bot apat na dekada, nagdadalagan abay sa Anoy nin Dàlì sundo Anoy nin Zhenyuan (766–805), asin saiyang pagsibot sa arte nakasentro haros sa Chang'an asin sa Jiangnan.

Personalmente siya nagpipinta para sa Emperador, asin an mga tema kan saiyang obra dapit sa mga bagay relihiyoso asin aro-aldaw na pagbuhay. Siya naimpluwensyang gayo kan liso asin detalyadong istilo ni Gu Kaizhi asin ni Lu Tanwei sa peryodo kan Anom na Dinastiya.

An dai'nang kritiko sa arte na si Zhu Jingxuan nagtaram:

Huli sa saiyang opisyal na karera asin aristokratang kamugtakan, si Zhou nabuhay asin nakasararo mga areistokrata man. Siya kagurubay kan si bantogan na pintor man kan Dinastiyang Tang na si Wu Daozi asin inaprobetsang manu'dan an mga tema asin mga paagi ni Zhang Xuan sa pagpintura. Kapwa pareho an saindang istilo nin pagtala' sa saindang trabaho haros nagkakaagidan nanggad na an mga henerasyon na nagsurunod namulo-mulo na sa paghanap kan dirikit asin saradit na pagkakaiba sa kolor nakadigta sa mga pigura kan mga babae.  

Si Zhou nagmukna nin mga pintura na nagrerepresentar nin mga diyos-diyosan pigmodelo sa mga kababaihan sa korte, sarong pangyayari na an mga pintura dapit sa relihiyosong mga tema nagigin mas tunay, asin an pagpinturang sekular nagpopoon-poon na. An saiyang mga retratong pintura nagtataong-doon sa tunay na buhay, asin nagin pinu'nan kan mga pintura nin mga babaeng sekular, bagay nakaimpluensya sa huring mga pagpintura nin mga babae sa korte. Siya sarong bantogan na pintor sa karakter asin sa bagay relihiyoso, asin  an pinakabantog na pintura ni Zhou na namukna iyo an inapod na "Water Moon Goddess of Mercy". An  saiyang mga pinturang Buddhist nagin iyo na an pasikaran na popular na inapod "Zhou Jiaxiang".

## Galeriya

## Hilnga man
*Wang Wei, sarong maunabihan na pintor kan amay abot katawhan nin dinastiyang Tang 

## Toltolan

*''Skillful Court Lady Painters'', describing the work of Zhou Fang and Zhang Xuan
*"Zhou Fang", Influence of Yan Liben (in Chinese painting: Sui(581-618) and Tang (618-907) dynasties), ''Encyclopedia Britannica''
*《太平广记·卷第二百一十三·画四·周昉传》
Pagkapara kan byodibersidad

An **pagkapara kan byodibersidad** ibinibilang an pankinaban na pagkapara nin manlain-lain na mga ispesye, siring man an lokal na pagbawas o pagkapara nin mga ispesye sa sarong irukan, na nagreresulta sa pagkawara nin byolohikong dibersidad. An panhuring pangyayari pwedeng temporaryo o permanente, depende sa kun baga an pagkaraot kan kapalibutan na naresulta sa pagkapara maisusulit pa sa paagi nin ekolohikong restorasyon/ekolohikal na resilience o epektibo nang permanente (halimbawa, sa paagi kan pagkapara nin daga). An presenteng pankinaban na ekstinksyon (sa parating inaapod na ikaanom na lagduan na pagkapara o Antroposenong ekstingksyon), nagresulta sa krisis sa byodiberidad na dara kan mga aktibidad nin tawo na nagtutulod lampas planetaryong mga sagkudad asin sagkod ngunyan napatunayan na dai na maisusulit.

Dawa pa ngani an permanenteng pagkapara nin mga species sa bilog na kinaban mas dramatiko asin makaturutristeng pangyayari kisa sa mga pagbabagong rehiyunal sa komposisyon nin mga ispesye, dawa an sadit na pagbabago gikan sa maray-rahay asin pusog na estado pwedeng magkaigwa nin dramatikong impluwensya sa food chain siring na an mga pagbawas sa saro sanang ispesye pwedeng magkaigwa nin bakong paborableng epekto sa interong chair (coextinction), na nagresulta sa sarong pankagabsan na reduksyon sa byodibersidad, posibleng alternatibong pusog mga estado nin sarong ekosistema dawa pa. An mga ekolohikal na epekto nin byodibersidad parateng tinutumang kan pagkawara kaini. An bawas na byodibersidad partikularmente nagbubunga nin bawas na ekosistemang serbisyo asin nagtatao nin tulos-tulos na peligro para sa seguridad sa kakanon, alagad pwede man na magkaigwa nin mas nagdadanay na konsekwensya sa salud kan publiko.

An internasyunal na mga organisasyon kapalibutan nagkakampanyang ulangon an pagkapara kan biodibersidad, an mga opisyal sa salud kan publiko isinaro iyan sa One Health na dulok sa praktika nin pampublikong salud, asin an nag-uurog na preserbasyon kan biodibersidad kabtang nin internasyunal na palakaw. Halimbawa, an the UN Convention on Biological Diversity nakasentro sa paglikay na likayan an pagkapara kan byodibersidad asin proaktibong konserbasyon mga wild areas. An internasyunal na komitment asin mga katuyuhan para sa trabahong ini sa presente isinasahawak kan Sustainable Development Goal 15 "Life on Land" asin Sustainable Development Goal 14 "Life Below Water". AlagadAn "Making Peace with Nature" na report kan United Nations Environment Programme na pigpaluwas kan 2021  nahiling na an kadaklan sa mga paghihinguang ini dai nakaabot sa saindang internasyunal na mga katuyuhan.

## Susugan
Pangana na pagsira

An **pangana na pagsira** (Ingles: *overfishing*) iyo an paghali sa sarong ispesye nin sira (i.e. pangsira) sa lawas nin tubig sa rikas na labi kisa natural kakayahan kan ispesye na hipnuan an saiyang populasyon  (i.e., an sobrang exploitation kan nag-eeksister na fish stock kan siraan), na naresulta sa nag-uurog na pagbawas kan populasyon kan ispesye sa lugar. An overfishing pwedeng mangyari sa lawas nin tubig pano man kadakula, arog kan ponds, wetlands, salog, danaw o kadagatan, asin pwedeng magresulta sa depletion nin rekurso, pagbawas sa rikas nin byolohikal na pagtalubo, asin hababang lebel nin biomas. An padagos na overfishing pwedeng magresulta sa kritikal na despensasyon, kun sain an populasyon nin sira dai na kayang isustiner an sadiri. An ibang porma nin overfishing, arog baga kan overfishing nin mga pating, nagbunga kan nin karibarawan ekosistema sa dagat. Kaiba sa mga tipo nin overfishing iyo an: growth overfishing, recuitments overfishing, asin ecosystem overfishing. 

An abilidad nin sarong siraan na makarekober sa overfishing minadepende sa kun baga an pankagabsan na kapasidad sa pagdara asin pagkalain-lain kan ekolohikal na mga kamugtakan angay para sa recovery. An dramatikong mga pagbabago sa komposisyon nin ispesye pwedeng magresulta sa paghira kan ekosistema, kun sain an ibang equilibrium na pagbulos nin enerhiya kabilang an komposisyon nin ispesye na iba duman sa dati nang presente bago maarahit an orihinal na fish stock. Halimbawa, oras na i-overfish an trout, an karpa pwedeng i-exploit an pagbabago sa equilibria asin magsangli sa paaging imposible nang para sa trout na magpuon giraray nin populasyon. 

Puon kan pagtalubo kan mga negosyo nin pagsira sa bilog na kinaban kan dekada 50, an intensibong pagsira naglakop hali sa nagkapirang konsentradong lugar pasiring sa haros gabos na siraan. An scraping kan salog sa kadagatan sa bottom dragging nakakaraot sa mga korales, sponges asin iba pang benthic na ispesye na luhay kun magdakol asin magrekober, asin na nagtataong irukan sa mga ispesye nin komersyal na sira. An pagkaraot na ini binabago an pagdalagan kan ekosistema asin pwedeng permanenteng liwaton an komposisyon asin byodibersidad kan mga ispesye. An bycatch, an kolateral asin dai tinutuyong pagdakop kan ispesye sa pagsira, tipikal na binabalik sa kadagatan tangani sanang magadan sa mga pagkalugad o pagkalantad. An bycatch nagrerepresentar sa kwarter kan mga nadadakop sa dagat. Sa kaso nin pagdakop nin buyod, an bycatch limang beses na mas dakula kisa sa buyod na nadadakop. 

Sarong report kan FAO kan 2020 an nagsabi na "kan 2017, 34 porsyento kan mga fish stock sa pankinaban na mga siraan sa dagat pinagklasipikar na overfished. An mga opsyon sa mitigasyon kabali an: Regulasyon kan gobyerno, paghali kan mga subsidyaryo, pagminimisa sa epekto nin pagsira, aquaculture, asin consumer awareness.

## Susugan
Zoonosis

An **zoonosis** sarong nakakaulakit na hilang dara nin sarong pathogen (sarong nakakaulakit na ahente, arog nin bacterium, virus, parasito, o prion) na nagdakit hali sa sarong hayop (sa parate sarong bertebrado) pasiring sa sarong tawo. Sa parate, an inot na inulakitan na tawo nagpapaabot kan nakakaulakit na ahente sa dai mababa sa saro pang tawo, na na iyo man an maulakit sa iba. 

Mayor na modernong mga hilang arog kan hilang na Ebola virus asin salmonellosis mga zoonosis. An HIV sarong hilang na zoonotic na ipinasa sa mga tawo kan inot na kabtang kan ika-20 siglo, alagad ngunyan nag-mutate na ini sa sarong lain na hilang nin tawo sana. An kadaklan na mga strain kan bird flu asin swine flu mga zoonosis, an mga virus na ini nagsasalak sa mga strains nin pantawong flu asin pwedeng magkawsa nin pandemya arog kan 1918 Spanish flu or an 2009 swine flu. An impeksyon na *taenia solium* saro sa mga napapabayaan na tropikal na hilang na igwang darang kahaditan sa publikong salud asin beterinarya sa mga endemikong rehiyon. An mga zoonosis pwedeng ikawsa nin raya nin mga pathogen arog kan kakaluwas pa sanang mga virus, bacteria, fungi asin mga parasito; sa 1,415 na midbid nang mga pathogens na nakakaulakit sa tawo, 61% an zoonotiko. Kadaklan sa mga hilang kan tawo guminikan sa mga hayop; minsan siring, mga hilang sana na parating imbweldo sa pagpasa gikan sa bakong tawo pasing sa tawo, an ibinibilang na direktang zoonosis. 

An mga zoonosis igwa nin manlain-lain na moda nin transmisyon. Sa direktang zoonosis an hulang direktang naipapasa hali sa mga hayop pasiring sa mga tawo sa paagi nin mga midya arog baga nin duros (influenza) o paagi nin kagat asin laway (rabies). Sa kabaliktaran, an transmisyon pwede man na mangyari sa paagi nin intermediate na ispesye (na inaapod na vector), na nagdadara kan pathogen na dai nagkakahilang. Kun an mga tawo nag-uulakit sa mga hayop, iyan inaapod na reverse zoonosis o anthroponosis. An termino hali sa Gryego: ζῷον *zoon* "hayop" asin νόσος *nosos* "hilang". 

An henetika kan host may mahalagang kabtang sa pagdeterminar kun arin na mga virus kan hayop an makagigibo nin mga kopya kan sadiri ninda sa hawak nin tawo. An mga peligrosong virus nin hayop iyo an mga nangangaipo nin dikit na mutation tanganing ireplikar an mga sadiri ninda sa selula nin tawo. Peligroso an mga virus na ini huli ta an kinakaipuhan na mga kombinasyon nin mga mutasyon tibaad biglang lumangkaw sa natural na reservoir. 

## Susugan
Kumbensyon sa Aarhus

An UNECE **Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-making and Access to Justice in Environmental Matters**, na mas midbid sa apod na **Kumbensyon sa Aarhus**, pigpirmahan kan 25 Hunyo 1998 sa Danes na syudad nin Aarhus. Nagkapwersa ini kan 30 Oktubre 2001. Kan Marso 2014, igwa ini nin 47 partido—46 na estado asin an European Union. An gabos na nagratipikang estado yaon sa Europa asin Katahawan na Asya. Pigpunan iaplikar kan EU an mga prinsipyo kan Aarhus sa lehislasyon kaini, nangungurog digdi an  Water Framework Directive (Directive 2000/60/EC). An Liechtenstein asin Monaco nagpirma sa kumbensyon alagad dai ini rinatipikar. 

An Aarhus Convention nagtatao kan mga publikong karapatan mapadapit sa akses sa impormasyon, publikong partisipasyon, asin akses sa hustisya, sa mga proseso nin paggibo nin desisyon kan gobyerno dapit sa mga bagay manungod sa lokal, nasyunal, transboundary na kapalibutan. Ini nakasentro sa mga interaksyon kan publiko asin mga pampublikong awtoridad. 

## Laog

An Aarhus Convention sarong multilateral na kasunduan kapalibutan na sa paagi kaini urog na madadagdagan an mga oportunidad para sa mga namamanwaan na magkaigwang akses sa impormasyon manungod sa kapalibutan asin silag asin masasarigan na mga susundon maasegurar. Paagi ini tanganing mas mapakaray an network sa pankapalibutan na paggogobyerno, asin nag-iintrodusir nin reaktibo asin mapagtitiwalaan na relasyon sa kan sosyedad sibil asin mga gobyerno asin nagdadagdag an pagigin bago kan sarong mekaniko na namukna tanganing tawan nin poder an halaga nin publikong partisipasyon sa proseso nin paggibo nin desisyon asin naggagarantiya an akses sa hustisya: sarong "governance-by disclosure" na nanginginot sa sarong pagbabago pasiring sa sarong sosyedad na responsable sa kapalibutan. An Aarhus Convention pig-draft man nin mga gobyerno, na an kahagadan nanggad iyo an partisipasyon kan mga NGO, asin ini legal na obligasyon para sa gabos na Estado na nagratipikar kaiyan na nagigin mga Partido. Kabilang sa huri iyo an EC, na kun siring igwa kan gibuhon na siguraduhon an pagkuyog bako sanang sa laog kan mga myembrong Estado kundi pati sa mga institusyon kaini, an gabos na grupo na naggigibo nin mga katongdan sa pag-administrar sa publiko. An kada Partido igwa kan kapanugaan na suportaran an mga prinsipyo na yaon sa kumbensyon asin maghaman nin sarong nasyunal na report, na pirmeng inaako an sarong konsultatibo asin silag na proseso.

## Susugan
Jaume Busquets

Si **Jaume Busquets i Mollera** (Girona, 1903 - Barcelona, 1968) Espanyol na iskultor asin pintor kan henerasyon na  *[[noucentisme]]* nin Catalonia.

Siya an pinakanguhod na aki sa pamilyng mga apat na arftistang magturugang gikan Girona, Catalonia, Espanya.

Si Busquets disipulo ni Antoni Gaudí. Siya nagdesenyo asin nag'iskultura kan Sagrada Pamilya na ensemble sa surungan kan Navidad ni Gaudi kan Sagrada Familia Basilica Shrine sa Barcelona.  Si Busquets pigdesenyo asin pigiskultura man estatuwa ni Birhen Maria na may Santo Nino sa surungan kan Girona Cathedral.

## Karera
Sarong matale' na aki, si Busquets nagpoon pagtrabaho edad pa sanang 15 anyos, sa studio ni Darius Vilas sa Barcelona.

Kan mga ultimong taon niya, si Busquets nag'asikaso sa pagiiskultura na sana, mala ta an saiyang piling obra, an pigura ni*Jesus, Maria i Josep* (1958) na iyo an prenterang obra ni Gaudi, sa saiyang Nativity Façade asin an *Mare de Deu* na istatuwa (1962) na iyo an nagsasamno sa surungan kan Girona Cathedral.

## Toltolan

## Susugan
*Ajuntament de Girona, *Els Germans Busquets 1917-1941*, Girona, 1996.
*Ajuntament de Girona, biographical page (Catalan)
*Busquets, Joan, *L'art que expressa la fe*, Girona, 1997.
*Cathedral de Girona Official website  (English avail.)

## Mga panluwas na takod
*
Francisco Javier Sáenz de Oiza

Si **Francisco Javier Sáenz de Oiza** (Cáseda, 12 Oktobre 1918 - Madrid, 18 Hulyo 2000) sarong Espanyol na arkitekto asin siya saro man na maimpluensyang pasunod sa modernistng hiron sa Espanya.

## Biyograpiya
Namundag sa Cáseda, Navarre, si Francisco Javier Sáenz de Oiza nagklase sa Seville saka nag'adal nin arkitektura sa Madrid. Pakabyaheng-adal niya sa Estados Unidos, kan 1949 nagbalik siya sa Madrid kun saen siya nagtukdo na sa School of Architecture, na ngapit siya nangagin direktor igdi.

Sa mga kadakul na mga gawad naresibi niya sa Espanya iyo an mga minasunod: National Architecture Award (1946 asin 1954), Gold Medal for Architecture (1989) and the Prince of Asturias Award (1993).

Si Sáenz konsideradong saro sa mga matagum asin maimpluensyang Kastilang arkitekto durante kan kabangaan nin ika-20ng siglo.

Siya nagadan sa kanser kan 2000.

## Mga proyekto
Saro sa mga mauunabihan na mga proyekto niya iyo an Torres Blancas, sarong halangkaw na apartment asin edipisyong pang'opisina sa Madrid. Sa langkaw na 71 metro, ini natugdok sa pag'ultan nin 1964 asin 1969. An surungan kaini konsistido nin mga silindrikong pormang nakauldot na mga balkonahe. Iba pang mga maunambitan na proyekto kabali an Basilika Arantzazu sa Oñati, an edipisyo adminisratibo nin Torre Triana sa Seville, an embahada Espanyol sa Brussels, an Public University of Navarra sa Pamplona, an pag-remodel kan lumang palasyo sa Las Palmas, Gran Canaria, na nangagin nang Atlantic Center of Modern Art, asin man an Banco de Bilbao Tower sa Madrid.


File:TorresBlancas Madrid.jpg|Torres Blancas, Madrid
File:Arantzazu dorrea 2005 04 24.JPG|Sanctuary of Arantzazu
File:Torre triana 2011 10.jpg|Torre Triana, Seville
File:Madrid Paseo de la Castellana-BBVA.jpg|Banco de Bilbao Tower, Madrid


## Toltolan

## Mga basahon pa
*Javier Saenz Guerra: *Francisco Javier Saenz de Oiza*, Ediciones Pronaos, 1996

## Mga panluwas na takod
Ricardo Emilio Bofill

Si **Ricardo Emilio Bofill** (namundag, 1965 sa Barcelona), bilog na ngarang Espanyol **Ricardo Emilio Bofill Maggiora Vergano**, midbid man na **Ricardo Bofill Jr.**, sarong Espanyol na arkitekto, autor asin direktor sa pelikula na taga Catalonia. Kan hanggan sa Enero 2022, siya kapwa-namamayo sa kompanyang 
Ricardo Bofill Taller de Arquitectura (RBTA), sarong kompanya sa arkitektura asin desenyo, katuwang saiyang tugang-sa-ama na si Pablo Bofill.

## Biyograpiya

Si Ricardo Emilio Bofill aki ni arkitektong si Ricardo Bofill, na iyo an kagmukna kan RBTA kan 1963, katuwang si  Serena Vergano, sarong Italyanong aktres. Siya nag'adal sa St. Peter's School, dangan sa , na pareho sa Barcelona. Nag'adal siya nin arkitektura sa Rice University School of Architecture sa Houston, dangan sa Harvard Graduate School of Design, asin kan real estate development sa Columbia University. Kan Septyembre 1993 inagom niya an socialite na si Chabeli Iglesias; sinda nagsuway kan kaamayi nin 1995. Poon 1995 sundo 2004 nagkaigwa siyang relasyon sa Mehikanong parakanta na si Paulina Rubio.

Siya nag'ayon sa RBTA kahurihan kan 1990 asin siya nagpartisipar sa mga pagdesenyo sa  mga proyekto sa Tsina, Indya, asin Rusya.

## Mga obra

### Piksyon
* *Perséfone* (in Spanish), Barcelona: Editorial Planeta, 1995
* *Bajo mi piel* (in Spanish), Barcelona: Editorial Planeta, 1998

### Pelikula
* ** (in Spanish, featuring actors Macarena Gómez and Enrique San Francisco among others), 2005

## Hilnga man
* Lista nin mga gibo kan Ricardo Bofill Taller de Arquitectura

## Toltolan
Fernando Higueras

Si **Fernando de Higueras Díaz** (Nobyembre 26, 1930 &ndash; Enero 30, 2008) sarong Espanyol na arkitekto. Siya an saro sa bantogan na marhay na arkitekto sa kinaban durante kan mga taon 1970. Siya namundag sa Madrid. Naggradwar komo arkitekto sa Superior Technical School of Architecture of Madrid kan 1959. An trabaho niya bisto  
sa bilog na kinaban bilang orihinal asin interesanteng pagsaro kan konstruktibista, rationalista asin organikong arkitektura. Si Higueras saro pa man na musiko, pintor, asin potograpo. Siya nagadan sa Madrid, sa edad na 77.

An ki Higueras na arkitektura  nagpapahiling nin pakikipagbagay sa natural asin pisikal na kapalibutan. An saiyang pakasabot nin arkitektura naggikan sa popular na kontemporaryong mga tirada, asin an mga pambihira alagad simpleng solusyon istruktural, siring kan mga pambarat, bagay na nakakaimpluensyang gayo. An saiyang trabaho yaon sa MoMA sa Nweba York. An mga matimbang na obra ni Higueras kabarali an: Spanish Pavilion namumugtak sa New York City (1963), sarong edipisyong multi-purpose para sa Montecarlo (1969), an La Macarrona Residence sa Somosaguas, Madrid (1971-1976), an Fierro House sa Marbella (1971), an  Castellana sa numero 266 Paseo de la Castellana yaon sa  Madrid asin an Sede del Instituto del Patrimonio Histórico Español. Siya man an nagdesenyo kan Museo de Antonio López Torres, na yaon sa Tomelloso, Ciudad Real.

Si Higueras iyo an nanggana nin magkapirang mga kompetisyon arkitektural , kabali an Montecarlo Polivalet Building (1969) asin an Ministry of Foreign Affairs sa Abu Dhabi (1980).
## Kataytayan nin mga ladawan

Pozuelo de Alarcon-Sta Maria de Cana08.jpg|Pozuelo de Alarcon-Sta Maria de Cana
® S.D. MADRID ARTECTURA - EDIFICIO PRINCESA - panoramio (1).jpg|Edficio Princesa
Edificio Pº Castellana 266 (Madrid) 01.jpg|Edificio Castellana
Edificio de Fernando Higueras en la glorieta de Ruiz Jiménez.JPG|Edificio de Fernando Higueras
Edificio Serrano 69 (Madrid) 02.jpg|Edificio Serrano 69
Casa consistorial de Ciudad Real (51918658).jpg|Munisipyo kan Syudad Real

## Toltolan
* http://www.elpais.com/articulo/arte/Fernando/Higueras/infinito/elpepuculbab/20080705elpbabart_10/Tes
 

## Mga panluwas na takod

* Fernando Higueras web site
* Fernando Higueras, biography in *El Poder de la Palabra* (in Spanish)
Andrés de Vandelvira

Si **Andrés de Vandelvira** (1509&ndash;1575) sarong Kastilang arkitekto, aktibo haros sa Jaén, Uclés, Baeza, asin sa Úbeda durante kan Renasimyento. Siya namundag sa Alcaraz, sa probinsya nin Albacete asin nagadan sa Jaén.

An simbahan nin Nuestra Señora de la Asunción sa Villacarrillo saro sa proyekto niya sa Jaén. 
Sa mga mauunabihan na trabaho niya iyo an *Chapel of the Savior* sa Úbeda, na basado sa proyekto ni Diego de Siloé, na pinagkontrata ni Francisco de los Cobos. An Kapilya yaon sa Vazquez de Molina Square kataid sana kan Dean Ortega Palace asin kan Vázquez de Molina Palace, kapwa pigdesenyo ni Vandelvira. Natapos niya man an Chapel of the Benavides sa kumbento nin San Francisco nin Baeza. Siya nagtabang man sa pagtapos kan katedral nin Baeza, an Kumbento nin Santo Domingo de La Guardia sa Jaén, asin an Hospital de Santiago sa Úbeda. An konsideradong masterpiece niya iyo an Jaén Cathedral.

Saro kan aki niya, Alonso de Vandelvira, nagpublikar nin libro manongod sa stone-cutting, tituladong "Libro de cortes de piedra", kun saen napabisto niya an mga nahaman na proyektong siyantipiko kan saiyang ama.
## Kataytayan nin mga ladawan

Castillo de Canena - Vfersal.jpg|Castillo de Canena
Patio Hospital Santiago.jpg|Hospital de Santiago
La Puente, Torres 24J 08.jpg|La Puente, Torres
2002-10-26 11-15 Andalusien, Lissabon 123 Úbeda.jpg|Ubeda City Hall
Sacristía de la catedral de Jaén.jpg|thumb|Sakristiya, Katedral nin Jaén

## Hilnga man
*Simbahan nin Santísima Trinidad (Alcaraz)

## Mga basahon pa
* Gikan sa Espanyol na Wikipedia
Alonso Berruguete

Si **Alonso González de Berruguete** (Alonso Berruguete) (c. 1488 &ndash; 1561) Espanyol na pintor, iskultor asin arkitekto. Siya konsideradong ihyo an  pinaka-importanteng iskultor kan Renasimyentong Espanyol, asin bantogan sa pagkabisto sa saiyang mga iskultura na naglaladawan nin emosyon, na minsan mahiling igdi an mateng langitnon o mateng tormentadong kalag.

Namundag sa banwaan nin Paredes de Nava, si Berruguete nag'adal nin arte sa pagmamato kan saiyang ama, an pintor na si Pedro Berruguete. Pakagadan kan saiyang ama kan 1504, si Berruguete nagbyahe pasiring Italya sa pagpadagos kan adal niya sa arte, na saiyang pag'estar sa Florence asin sa Roma. Igdi siya nag'adal pag'iskultura sa pagmamato ni Michelangelo, an Italyanong master. An saiyang mga pintura na nahaman sa Italya nagpahiling nin impluensya nin manierista, na kun saen an saiyang arte pigkokompara sa mga kagurubay niyang sinda Jacopo Pontormo asin Rosso Fiorentino.

Si Berruguete nagbalik sa Espanya kan 1517, asin kan 1518, siya nanombrahan sa pwesto komo pintor sa korte asin iskultor ni Carlos V nin Espanya. Poon kan saiyang pagkapwesto sa siring na posisyon, si Berruguete nagtaong atensyon sa pag'iskultura. An saiyang mga trabaho kabarali nin mga pyesa sa altar sa Irish college sa Salamanca (1529&ndash;1533), mga pwesto nin koro sa Katedral nin Toledo (1539&ndash;1543) asin lulubngan para sa Arsobispo nin Toledo Juan de Tavera sa ospital na natugdas ni Tuvera, an hospital ni San Juan de Bautista sa Toledo (1552&ndash;1561).

## Iskultura sa kahoy
Pakatapos kan saiyang maigot na pag'adal sa Italya, siya nagbalik sa tradisyon nin Espanyol sa paggibo nin mga kahoy na iskultura, na kabarali an mga pyesa sa altar sa simbahan nin San Benito el Real, Valladolid. "An mga pigurang sobra sa paghiro' nagin manerismo sa saiyang mga parasunod na iyo sinda sa Andrés de Nájera, Esteban Jordán, Inocencio Berruguete asin iba pa..."

Poon Oktobre 13, 2019 – Pebrero 17, 2020, labis 40 kan ki Berruguete'ng mga pintadong iskulturang kahoy an naka'eksibit sa National Gallery of Art, Washington, D.C. bilang parte kan eksibisyon na tituladong *Alonso Berruguette: First Sculptor of Renaissance Spain*.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

*''Catholic Encyclopedia'' entry
Antonio Palacios

Si **Antonio Palacios Ramilo** (8 Enero 1874 – 27 Oktobre 1945) sarong arkitektong Espanyol. Napapalaen kan mala-monumentong eklektisismo na winalat niya asin natatala' sa saiyang mga proyekto, siya nakatabang nanggad sa pagtaong identidad arkitektural kan Madrid sa enot na kabanga kan ika-20ng siglo.

## Biograpiya
Namundag 8 Enero 1874 sa O Porriño, probinsya nin Pontevedra. si
Palacios naghubo' sa Madrid ta siya ma'adal komo inhenyero; alagad naglipat sa Arkitektura, asin nakamit an degree niya kan 1903.

Sarong mahigos na arkitekto, saiyang nata'wan modernong imahe an Madrid huli kan saiyang mga nauunabihan na 
mga edipisyo sa kabesera kan nasyon. Siya nata'wan impluensya haleng Sesesyonistang  *modernismo*, alagad susog ki Óscar da Rocha Aranda, bilang pagtatampok mansana sa mas mahiwas na pagsaralak kan iba-ibang istilong eklektiko, arog kan Neoplateresque, Neoklasisismo asin modernong arkitekturang pangkomersyal sa sa Amerika.

Si Palacios, na nagdesenyo man kan interior kan ibang mga orihinal na Metro de Madrid na mga istasyon, iyo an kagmukna kan ikonikong rhomboidal logo kan rapid transit.

Siya nagin myembro kan Real Academia de Bellas Artes de San Fernando kan 1926.

Nagadan siya kan 27 Oktobre 1945 sa El Plantío, Madrid.

## Mga piling obra


Image:Palacio de Comunicaciones - 47.jpg|Palacio de Comunicaciones
Image:Banco Español del Río de la Plata (Madrid) 05.jpg|The *Río de La Plata* Bank
Image:Hospital de Maudes (Madrid) 01.jpg|Hospital de Maudes
Image:Cba.jpg|Círculo de Bellas Artes


;Madrid
* Palacio de Comunicaciones (1904)
* Banco del Río de la Plata (1910)
* Hospital de Maudes (1908)
* Talleres del ICAI (1908)
* Banco del Comercio y de la Industria (1914)
* Templete del Metro de la Gran Vía (1919; piggaba asin ilinipat sa Porriño kan  siya gadan na)
* Edificios comerciales de la calle Mayor 4, Gran Vía 27 & 34 (1919 and 1921)
* Círculo de Bellas Artes (1919)
* Hotel Florida (1922; ginaba kan 1964)
* Casa de Antonio Palacios, in El Plantío, Madrid (1942)
* Banco Mercantil e Industrial (1945)
;Galicia
* Teatro Rosalía de Castro, sa Vigo (1906)
* Virxe da Roca, sa Baiona, Pontevedra (1912)
* Casa do concello do Porriño, sa O Porriño (1919)
* Banco de Vigo, sa Vigo (1941)
* Templo votivo do Mar, sa Panxón, Nigrán (1932)
* Mosteiro da Visitación,san Vigo (1942)
* Igrexa da Vera Cruz, sa O Carballiño (1943)

## Toltolan
Salvador Valeri i Pupurull

Si **Salvador Valeri i Pupurull** (1873–1954) sarong Katalan na arkitekto na nagtrabaho nag'aayog sa istilo nin Modernisme.

Si Valeri namundag sa Barcelona asin nag'adal sa Polytechnical School of Madrid asin man sa School of Architecture of Barcelona, kun saen siya nagkamit kan degree kan 1899.
## Kataytayan nin mga ladawan

Torre Sant Jordi -4- Barcelona (Catalonia)-08019-2651.jpg|Torre Sant Jordi
Fàbrica Roca i Clos 1.jpg|Fabrica Roca
WLM14ES - Torre Cortés, modernisme, Barri de Les Corts, Barcelona - MARIA ROSA FERRE.jpg|Torre Cortes

## Hilnga man
* Modernisme
* Art Nouveau
* Barcelona

## Mga panluwas na takod
* Website about the architect
Arkitekto

An **arkitekto** (Ingles: *architect*) sarong persona na iyo an nagpaplano, nagdedesenyo asin namamahala kan konstruksyon kan mga edipisyo. An pagpraktis nin arkitektura boot sabihon iyo an pagtao nin serbisyo manongod sa desenyo kan mga edipisyo asin arinman na espasyo nakapalibot sa mga edipisyo na igwang paggamit nin tawo o iyo an siring na katuyohan. Sa etemolohiya, an terminong arkitekto gikan sa Latin na *architectus*, na ini gikan man sa Griyegong  (*arkhi-*, nagmamayor + *tekton*, paratugdok), i.e., nagmamayor na paratugdok.

An mga propesyonal na karabuhaton na hinahagad sa arkitekto nag'iiba-iba sa lambang lugar. An desisyon nin arkitekto apektado an kaligtasan kan publiko, kaya dapat an arkitekto mag'agi sa higot na pagtitraining na konsistido nin mahiwas na edukasyo, asin *practicum* (o internship) ngani makaguno nin praktikal na eksperensya sa pagkamit nin lisensya bago makapraktis nin arkitektura. Praktikal, teknikal, asin mga akademikong mga kairipohan tangani an saro magin arkitekto, nag'iiba-iba depende sa lugar, totoo an pormal na pag'adal nin arkitektura sa mga institusyon akademiko nangawat na gayong konsiderasyon sa pagtalubo kan propesyon na ini.

## Hilnga man

* Arkitektura

## Toltolan
Serbisyo kan ekosistema

An **mga serbisyo kan ekosistema** iyo an dakol asin manlain-lain na pakinabang sa mga tawo na itinatao kan natural na kapalibutan na gikan sa marhay na ekosistema. Kaiba sa siring na mga ekosistema, halimbawa, iyo an mga agroekosistema, ekosistemang kadlagan, ekosistemang kadudutan, asin ekosistemang akwatiko. An mga ekolohiyang ini, na nagpupunsyonar sa marahay na mga relasyon, nag-aalok nin mga bagay na arog baga kan natural na polinasyon kan mga pananom, malinig na duros, mitigasyon sa maraot sa panahon, asin mental asin pisikal na kamugtakan nin tawo. Sa kabilugan, an mga pakinabang na ini inaapod na serbisyo kan ekosistema, asin mahalaga sa pagtao nin kakanon, pagtao nin malinig na tubig-inumon, dekomposisyon nin basura, asin produktibidad nin mga ekosistema sa kakanon.

Dawa ngani dakol nang dekada na pinag-ulayan nin mga syentista asin enviromentalista an mga serbisyo kan ekosistema, an Millennium Ecosystem Assessment (MA) an nagpabantog kan konseptong ini kan kaamayi kan 2000. Duman, an mga serbisyo sa ekosistema piggrupo sa apat asin mahiwas na kategorya: *pagtao*, arog baga kan produksyon nin kakano asin tubig; *pagkontrol*, arog baga kan pagkontrol sa pagbago nin klima asin hilang; *pagsuportar*, arog baga nin mga siklo nin nutrient asin produksyon nin oksiheno; asin *kultural*, arog baga kan pakinabang na espiritwal asin libangan. Tanganing matabang an mga paragibong desisyon, dakol sa mga serbisyo kan ekosistema an pinag-eebalwar tanganing makaresibi nin katumbas na kumparasyon sa mga gibong-tawo na mga imprastraktura asin serbisyo.  

An estuarine asin mga ekosistemang kostal kapwa mga ekosistemang dagat. Pag magkaibanan, an mga ekosistemang ini an naggigibo kan apat na mga kategorya nin mga serbisyo kan ekosistema sa manlain-lain na paagi: Kaiba sa "mga serbisyo nin pagkontrol" iyo pagkontrol  sa klima siring man an waste treatment asin pagkontrol sa hilang asin mga buffer zone. Kabali sa mga "mga probisyunal na serbisyo" iyo an mga produkto kan kadlagan arog kan kahoy, tubig-tabang, mga hilaw na materyales, asin mga bayokemikal asin henetikong rekurso. Kabali sa mga "kultural na serbisyo" kan mga ekosistemang kostal iyo an mga aspektong inpirasyunal, libangan asin turismo, syensya asin edukasyon. Kaiba sa mga "pantuwang na serbisyo" kan ekosistemang kostal iyo nutrient cycling, byolohikal na irukan, asin panginot na produksyon. 

## Susugan
Katutubo asin komunidad nin pinapangataman na lugar

An mga **indigenous and community conserved area (ICCA)**, o mga pinapangatamanan na mga teritoryo asin lugar kan mga katutubo asin kan komunidad, iyo an mga espasyong na *de facto* na pinamamahalaan nin mga katutubo o mga lokal na komunidad na may malinaw na positibong resulta para sa konserbasyon nin byolohikal asin kultural na dibersidad. Sa mga ICCA, an pagpapadagos, pagbuhay-liwat, o paghira kan tradisyunal na mga kaugalian (na an nagkapira kaiyan suanoy an ginikanan) asin/o bagong mga inisyatiba mapanggana sa pagprotehir asin pagbalik kan natural na mga rekurso asin kultural na pagpapahalaga sa atubangan nin bagong mga peligro o oportunidad. An ibang ICAs yaon sa hararayong ekosistema na kadikit an impluwensya nin tawo, mantang an iba sakop an mga lugar na manlain-lain an mga regulasyon asin kadakulaan sa laog nin mga rehiyon na apektadong marhay o naimpluwensyahan nin paglaog nin tawo. An mga ICCA pwede o dai pwedeng maglaog sa pakahulugan kan IUCN nin "protektadong lugar" alagad, kun iyo, pwede sindang maglaog sa arinman na mga kategorya nin protektadong lugar kan IUCN. 

Ginagamit an minasunod na tulong karakteristiko tanganing mamidbid an sarong ICCA: 

* Igwang makusog na relasyon sa tahaw kan sarong katutubo o lokal na komunidad asin sarong espesipikong lugar (teritoryo, ekosistema, irukan nin ispesye). An relasyon na ini parati nakatanom sa senso nin identidad asin/o pagdepende sa pagbuhay asin karahayan kan tawo o kan komunidad.
* An mga katutubo o lokal na komunidad iyo an mayor na parakawat sa paggibo nin desisyon asin implementasyon dapit sa pagmanihar kan lugar, indikasyon na an sarong lokal na institusyon igwang kakayahan na magmukna asin magpautob nin mga desisyon (an iba pang mga stakeholder pwedeng makipagtabang bilang mga partner, urog na kun an daga pagsasadiri kan estado, alagad an mga *de facto na* desisyon asin paghingua sa pagmanihar ginigibo kan imbweltong mga tawo o komunidad).   
* An mga desisyon sa pagpapadalagan asin paghihingua kan mga tawo asin kan komunidad minaresulta sa konserbasyon nin mga irukan, ispesye, henetikong dibersidad, ekolohikal na punsyon asin pakinabang, asin katakod na kultural na pagpapahalaga, dawa kun an obheto nin pagpapadalagan bakong konserbasyon (i.e., ini puwedeng pagbuhay-buhay, seguridad, pagpadanay kan kultural asin espirituwal na mga pagpapahalaga, asin iba pa).

## Susugan
Via Campesina

An **La Vía Campesina** (hali sa Kastila: *la vía campesina*, lit. 'an paagi kan mga pesante') sarong internasyunal na organisasyon nin mga paraoma na minukna kan 1993 sa Mons, Belgium, na binilog nin 182 na mga organisasyon sa 81 na nasyon, asin ilinadawan an sadiri kaini bilang "sarong internasyunal na paghiro na minakoordinar kan mga pesanteng organisasyon nin saradit asin tahaw na mga prodyuser, mga trabahador sa agrikultura, mga kababaihan sa rural, asin mga katutubong komunidad hali sa Asya, Aprika, Amerika, asin Europa."

An Via Campesina pigbubusol an sustenableng agrikultura na namumugtak sa mga umahan na sadiri nin pamilya, asin iyo an grupo na nag-imbento kan terminong "food sovereignty." An La Vía Campesina naggigibo nin mga kampanya tangani na surugan an karapatan kan parauma sa mga tulang, punduhon an kadahasan sa mga kababaihan, suportaran repormang agraryo, asin sa pangkagabsan para  itulod an pagmidbid sa karapatan kan mga pesante.

## Susugan
Alonso de Covarrubias

Si **Alonso de Covarrubias** (Torrijos, Toledo 1488–1570) sarong Espanyol na arkitekto asin iskultor sa peryodo nin Renasimyento, aktibo haros sa Toledo.

## Trabaho
An mga obra ni Covarrubias kabarali an mga minasunod:

An enot niyang obra nakakaagid sa trabaho ninda Antón Egas asin Juan Guas,sa istilo nin pagtransisyon sa pag'ultan nin gotiko asin Plateresko. Ian mga enot niyang taon sa saiyang karera, siya nakasentro sa pagtrabaho bilang iskultor.

Mga trabahong enot komo arkitekto:
*Sa Katedral Sigüenza, siya daa an sinasabing nagdesenyo kan mga retablo ni Santa Librada asin ni Fadrique de Portugal,  impluwensyado ni Francisco de Baeza (1515).
* Sa Hospital de Santa Cruz (Toledo): an natad asin an platereskong hagyan.
* Kan 1532 siya nagtrabaho kan sakristiya nin Katedraol Sigüenza.

Sa Toledo:
*Kan 1534 siya nanombrahan komo superintendente kan patrabaho Katedral Toledo kun saen saiyang pigplano an pakagibo sa Kapilyang New Kings.
*Kan 1537 si Covarrubias asin si Luis de Vega nginaranan  na iyo an mga arkitekto sa  Alcázar. Si Covarrubias iyo an nagtugdok kan mayor na atubangan asin kan patio.  
* (1541-   ) Pigdesenyo asin piggibo an Hospital Tavera (Hospital de Tavera), saro sa prinsipal na mga edipisyo niyang pinahaman.
*154_ An surungan kan Palasyo Episcopal nin Toledo
*Pinaghirahay an Puerta de Bisagra Nueva.

Iba pang mga importanteng trabaho:
*Kan mga 1530 siya an nagpatugdok kan cloister kan Monasteryo Lupiana.
*Siya man an nagsibot magpatrabaho kan Palasyo nin Arsobispo kan Alcalá de Henares kun saen itinugdok niya an 
surungan asin an nawawarang patio.

## Kataytayan nin mga ladawan

Image:CatedralSiguenza.jpg|Mga Retablo ni Santa Librada asin Fadrique de Portugal. Sigüenza Cathedral.
Image:PanLupianacopia1.jpg|Lupiana monasteryo. Cloister.
Image:Toledo - Palacio de Tavera - Fachada.JPG|Toledo – Hospital Tavera. Toledo.
Image:Hospital de la Santa Cruz, Toledo.jpg|Hospital of the Holy Cross. Toledo.
Image:Toledo Puerta Bisagra 1.jpg| Puerta Bisagra. Toledo. Trangkahan kan New Bisagra. 


## Susugan
* 
*
Deklarasyon sa mga Karapatan kan mga Pesante

An **Deklarasyon sa Karapatan kan mga Peasante**, opisyalmente an *United Nations Declaration on the Rights of Peasants and Other People Working in Rural Areas*, sarong resolusyon kan UNGA sa Karapatan Pantawo na igwang "unibersal na pagsabot," na inadoptar kan United Nations kan 2018.

## Kasaysayan

### Pinaghalian
Kan 2008, an ***Deklarasyon kan mga Karapatan kan mga Pesante - Kababaihan asin Kalalakihan*** pigbungsod kan la Via Campesina na, may suporta gikan sa iba pang sosyedad sibil na mga organisasyon, pinagpresentar ini sa Human Rights Council kan United Nations. 

An teksto dangan ginamit na basehan puon 2009 sagkod 2019 sa pagnegosyar kan teksto kan pinal na UNDROP Declaration. An mga negosasyon suportado kan mga grupo nin sosyedad sibil arog kan La Via Campesina, FIAN International, o Europe-Third World Centre (CETIM), alagad siring man kan mga akademiko arog kan grupong grupong Peasants Rights kan Geneva Academy of International Humanitary Law and Human Rights, asin nagkapirang UN Special Rapporteurs.

## Susugan
Pangana na eksploytasyon

An **pangana na eksploytasyon**, na inaapod man na **pangana na pag-aani**, nanunungod sa pag-ani nin sarong nasasanglian na rekurso sagkod sa punto nin bawas na mga kabalikan. An padagos na pangana na pag-ani pwedeng magbunga nin sa pagkaraot kan rekurso. An termino minaaplikar sa mga natural na rekurso arog kan: layas na medisinal na pananom, mga sabsaban, mga hayop, mga stock nin sira, mga kadlagan, asin mga pawa nin tubig.

Sa lado nin ekolohiya, ilinaladawan kan panganang pag-ani an saro sa limang panginot na mga aktibidad na isinasapeligro an pankinaban na byodibersidad. Ginagamit kan mga ekolohista an termino tanganing iladawan an mga populasyon na inaani sa dai mapugulan na rikas, tumang sa natural rikas nin mortalidad asin mga kakayahan sa reproduksyon. Ini pwedeng magresulta sa pagkapara sa lebel kan populasyon asin pagkapara kan bilog na ispesye. Sa conservation biology, an termino parati na ginagamit sa konteksto kan ekonomikong aktibidad nin tawo na imbwelto an pagkua nin byolohikal na mga rekurso, o mga organismo, sa mas dakulang bilang kisa sa kayang tagalan kan saindang mga populasyon. An termino man ginagamit asin medyo iba-iba an pakahulugan sa mga siraan, haydrolohiya, asin pagmanihar nin mga natural na rekurso. 

An pangana na pag-ani pwedeng magbunga nin permanenteng pagkaraot, kaiba an mga pagkapara. Minsan siring, posible man na masusteniran an pangana na pag-ani, arog kan ipinaliwanag sa ibaba sa kabtang dapit sa mga siraan. Sa konteksto nin pagsira, an terminong pangana na pagsira pwede gamiton imbes na pangana na pag-ani, arog kan overgrazing sa pagmanihar nin stock, pangana na pagtroso sa pagpadalagan nin kadlagan, overdrafting sa pagmanihar nin aquifier, asin namemeligrong mga ispesye sa pagmonitor nin mga ispesye. An panganan na pag-ani bakong aktibidad na limitado sana sa mga tawo. Halimbawa, an mga pinabistong mga predator asin hervibore, halimbawa, pwedeng pangana na anihon an katutubong flora asin fauna. 

## Susugan
Ekolohikal na kasarigan

Sa ekolohiya, an **kasarigan** (Ingles: *resilience*) iyo an kakayahan kan ekosistema na sumimbag sa sarong karibarawan sa paagi nin pagsagang sa danyos asin tulos na pagbawi. Pwedeng kaiba sa siring na karibarawan an peligrosong mga pangyayari arog kan mga kalayo, pagbaha, bagyo, pagputok sa populasyon nin insekto, asin mga aktibidad nin tawo na arog baga nin pagpalod sa mga kadlagan, pagkua nin lana, pestisidyo na pig-ula sa daga, asin pag-introdusir nin eksotikong tinanom o ispesye nin hayop. An mga karibarawan na igwa nin supisyenteng kadakulaan o lawig pwedeng makaapektar na marhay sa sarong ekosistema asin tibaad magpwersa sa sarong ekosistema na makaabot sa sarong threshold na labi dyan sarong rehimen nin mga proseso asin estruktura an nangingibabaw. Pag an siring na mga threshold konektado sa sarong kritikal o bifurcation na punto, an mga regime shifts na ini pwede man na apudon na mga kritikal na transisyon.

An mga aktibidad nin tawo na bakong paborableng nakakaapektar sa ekolohikal na kasarigan arog kan pagkaina nin byodibersidad, eksploytasyon nin mga natural na rekurso, polusyon, paggamit nin daga, asin antropohenikong pagbabago nin klima paurog nin paurog na nagigin dahilan nin pagbago kan rehimen sa mga ekosistema, sa parate sa bakong gayong kawili-wili asin hababaon na mga kamugtakan. Kaiba sa interdisiplinaryong diskurso manungod sa kasarigan kinababalihan na ngunyan nin konsiderasyon sa mga interaksyon nin mga tawo asin mga ekosistema sa paagi nin mga sosyo-ekolohikal na mga sistema, asin an pangangaipong maglipat gikan sa maximum sustainable yeild paradign pasiring sa environmental resource management asin ecosystem management, na tuyong magbilog nin ekolohikal na kasarigan sa paagi nin "resilience analysis, adaptive resource management, asin adpative governance". An ekolohikal na kasarigan nag-inspirar nin ibang mga lado asin padagos na pig-aangat an paagi kun pano ninda pig-iinterpretar an kasarigan, hal. supply chain resilience.

## Susugan
Koby auto tyre sealer

An **Koby auto tyre sealer** nagpapalikay nin takla, nagpapalipot kan pagkaigwa nin pagsabog, awtomatiko nagpapakarhay kan goma pag ini natusok o nalabot. Hanggan 7mm na labot an kaya kani na ma selyohan para likay na sa pagka-flat nin goma.
Luís Alimbrot

Si **Luís Alimbrot** (1400s &ndash; 1460s), sarong Holandes na pintor gikan Bruges na bantog kan saiyang mga trabaho sa Espanya.

## Biograpiya
Siya nag'adal sa pagpintura sa Bruges, kun saen siya kaapil sa Guild of Saint Luke durante kan mga taon 1432-1437. Ngapit siya nagin ama ni Joris (o Jordi) Alincbrod, asin nagtrabaho sa Valencia, kun saen yaon pa mahihiling saiyang mga obra.

Siya nagadan sa pag'ultan 1460 asin 1463, duman sa Valencia

## Toltolan
Francisco de Artiga

Si **Francisco de Artiga** sarong Espanyol na pintor nin mga ta'nawon asin mga bagay na historikal, asin siya namundag sa Huesca, mga 1650. Siya nagpintura nin mga magkapirang 'Sibyls,' 'Conceptions,' na may pata'naw na perpspektibo, maunabihan na gayo kan saindang pagkamukna, dese nyo saka pagkakolor. Siya saro man na paraukit, arkitekto, matematiko, asin autor na may sinasabing pangaran. Nagadan siya kan 1711 sa Huesca, Espanya.

## Toltolan
*
Francisco Agustín y Grande

Si **Francisco Agustín y Grande** (1753–1800) Espanyol na pintor sa estilong Neoklasiko. Siya namundag sa Barcelona. Nag'adal sa Roma sa pagmamato ni Anton Raphael Mengs, asi nagbalik nangagin direktor kan eskwelahan sa desenyo sa Cordoba. Kan 1799, nagin siyang myembro kan Royal Academy of San Fernando sa Madrid. Kadakulan kan saiyang trabaho dapit sa relihiyosong mga pagpintura para sa mga simbahan sa Cordoba.

## Toltolan
*
Diego de Aguilar

Si **Diego de Aguilar** (aktibo 1587) sarong pintor na Espanyol, kan sa Renasimyentong peryodo, aktibo sa Toledo. Siya nagpintura haros mga relihiyosong trabaho.
An impormasyon dapit sa buhay asin trabaho ni pintor Diego de Aguilar medyo maipo asin makaribong pa ngani. Dapit sa saiyang pigsibotan na mga aktibidad artistiko, an enot na dokumentadong trabaho niya nagpepetsang 1597 kan siya nakontrata magpintura kan monstrance sa parokong simbahan nin Magán (Toledo). An Pagbunyag ki Kristo sa monasteryo nin San Clemente iyo an pinakaamay na trabahong pintura ni Diego de Aguilar. Si Diego de Aguilar nagpaasir nin lumang estilo sa saiyang mga pintura, kaiba an pagpadukot nin mga gahi na dahon-bulawan sa bado kan pigura. An mga patrabaho sa Pagbunyag ki Kristo asin San Juan sa Patmos (Toledo, monasteryo nin San Clemente) naghahayag nin impluwensya kan saiyang mga aktibidad bilang iluminador asin paradekorar sa maingat na pagdedetalye asin pinong teknik. Ini naririsa man sa pagbusisi sa detalye nahihiling sa still life, asin ini kun tinatawan komparasyon an mga gibo niya asin an ki Juan Sánchez Cotán. An gabos na ining mga karakter malinaw naririsa sa mga pintura sa kumbento kan Franciscano sa Conception sa Toledo.

## Toltolan
*
*Diego de Aguilar scholarly articles both in web and PDF @ the Spanish Old Masters Gallery
Ameril Umbra Kato

Si **Ameril Umbra Kato** (18 Mayo 1946 – 14 Abril 2015) iyo an kagtugdas kan Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF), sarong grupo na naglitik sa Moro Islamic Liberation Front (MILF). Siya nag'apil sa MILF mga taon 1985, pakagradwar niya sa Imam Muhammad bin Saud Islamic University sa Riyadh, Saudi Arabia. Si Umbra Kato an pinakahinahanap na kriminal sa Filipinas, zlagad hu7li ta siya myembro sa MILF dai siya tuyong pigdadakop. Sarong mandamyento de aresto an sinangat kontra saiya kasarabay iba pa mga myembro nin BFF kan Philippine National Police. An Armed Forces of the Philippines, katuwang an MILF, nagbungsod kan Operation Darkhorse sa paghingowa kuta na siya matuklo' kan Enero 2014.

Si Kato pignagreport na nagqadan daa kan 14 Abril 2015 huli sa atake sa paso. An parataram kan BIFF na si Abu Misry Mama pigpatotoohan kan aki ni Kato na siya nagadan kan 2:00 am huli sa komplikasyon sa pneumonia. Siya nagadan daa sa Barangay Kateman sa Guindulungan, Maguindanao, alagad ini pinagpahimutikan kan kapitan nin barangay.

## Toltolan


## Mga panluwas na takod
* Profile of Umbra Kato
* abs-cbn: MILF: Umbra Kato’s group not acceptable, February 16, 2011 (retrieved May 7, 2011)
Anak Agung Gde Sobrat

Si **Anak Agung Gde Sobrat** (1912–1992)  pintor sa  Indonesya.

## Biograpiya

### Kaamayi nin buhay
Si Sobrat aki nin sarong aristokratang pamilya gikan sa banwaan nin Padangtegal sa Ubud. Bago mag Ikaduwang Gerang Pankinaban, siya inaapod man na I Dewa Sobrat.
Bilang sarong aki pa, siya nabalad na sa iba-ibang porma nin arte siring kan ani-aninong pasali, asin mga bayling seremonyal sa mga templo kan komunidad. Nakanood siyang maggibo mga aro-aninong puppet sa saiyang lolo. Ini an nagin base kan saiyang mga mahusay na pagladawan kan Ramayana asin Mahabharata sa mga amay na mga pintura niya.

### Impluwensya ni Walter Spies
Si Sobrat asin kataid-harong niyang Anak Agung Gde Meregeg iyo an mga enot na artista sa Padangtegal na masumpongan si Walter Spies, paghinapos kan 1920. Si Spies sarong Aleman na artista na kairiba si Rudolf Bonnet iyo an pighuna na nakapamoderno kan arte Balines.
Si Sobrat nagtrabaho asin nakiestar ki Spies nin santaon.
An impluwensya ni Spies mahihiling sa mga amay na trabaho ni Sobra, orog na idtong may baak o dobleng horizon. Siya nakanood man kan estilong Sulnopan na pagpipintura ki Spies asin ki Rudolf Bonnet. Kan mga amay na panahon nin 1930, kinokonsiderar ni Bonnet si Sobrat na saro sa hustong matale na artistang Balines huli sa husay niya sa pagdrowing, pagtitimpla nin mga kolor asin adaptilidad. Ki Bonnet nakua ni Sobrat an pagportrait.

Poon 1957 abot 1959 si Sobrat nagtukdo sa Academy of Fine Arts sa Yogyakarta.

## Trabaho
Kaamayi kan saiyang karera, bago mag1930, si Sobrat nagpoprodyusir haros mga Wayang (shadow style) na pagpipintura. An iba kan saiyang mga amay na pintura makukua sa Museo Puri Lukisan sa Ubud, Bali, Indonesya.  Si Sobrat nagmukna nin mga retrato, kadakulan kaini iyo an sa aki niyang babae.

## Pagsabat

Si Bonnet nagsurat minsan na si Anak Agung Gde Sobrat iyo an pinakamahusay asin talentadong artista sa Bali. An saiyang mga obra makukua sa magkapirang museo sa bilog na kinaban: Bali Museum; Museum Puri Lukisan - Ubud, Bali; Rijksmuseum voor Volkenkunde - Leiden; asin Tropenmuseum - Amsterdam. Sa Bali, an saiyang bago-maggera asin modernong trabaho mahihiling sa Museo nin Puri Lukisan.

## Toltolan