Ruth Handler

Si **Ruth Mariana Handler** (née Mosko; Nobyembre 4, 1916 - Abril 27, 2002) sarong Amerikanang negosyante asin imbentor. Bantog siya sa pag-imbento kan Barbie na manika kan 1959, asin saro sa nagtogdas kan na Mattel kaiba an saiyang agom na si Elliott, siring man nagserbing inot na presidente kan kompanya poon 1945 abot 1975.

Napiritan an mag-agom na magdemitir sa Mattel kan 1975 pakatapos na siyasaton kan Komisyon sa mga Panagot at Palitan an kompanya na na sinasala an mga dokumentong pinansyal.

Si Handler prominenteng midbid sa 2023 na pelikulang *[[Barbie (film)|Barbie]]*.

## Buhay
Si Ruth Marianna Mosko  pinangaki kan Nobyembre 4, 1916 sa Denver, Colorado, sa Polish-Jewish na imigranteng Jacob Moskowicz, sarong panday, asin Ida Moskomcz, née Rubenstein. Siya  pinakangohod sa sampulong magturugang. Kan siya anom na bulan, ipinadara siya kan saiyang mga magurang tanganing makaibanan an matua niyang tugang na si Sara. Kaiba niya si  Sarah sagkod 19 anyos siya, asin nagka-ugwa nin interes sa negosyo sa pagtrabaho niya sa drugstore ni Sarah. 

Kan 1932, namotan ni Ruth si Izy Handler, sarong estudyante sa arte. Kan tig-init kan saiyang sophomore sa Unibersidad nin Denver, nagpasiring siya sa Los Angeles asin nagtrabaho sa Paramount Studio. Nagpakasal sina Ruth asin Izzy kan 1938 sa Denver. Pagbalik sa California, dinagka ni Ruth an saiyang agom na mamidbid sa saiyang katahawan na ngaran na Elliott. Nagbalik si Ruth sa Paramount asin si Elliott nagtrabaho  bilang paradisenyo nin ilaw.

## Mattel
Si Elliott nagkainteres sa paggibo nin muebles, asin nagdesisyon na maggibong mga muebles hale sa duwang plastik, Lucite  asin Plexiglas. Sa suhestyon ni Ruth, pinonan ninda an negosyo sa muebles kun sain si Ruth namamahala sa pagpabakal, asin nagkaugwang kontrata sa mga negosyo arog kan Douglas Aircraft Company.

Nag-ayon an sarong ehekutibo sa negosyo na si Harold "Matt" Matson sa kompanya ni Handler, asin pinalitan an ngaran kang kompanya na Mattel sa pagsaro sa ngaran na "Matson" asin "Elliot".   (Sinabi sahuri ni Elliot na dai ninda maisip an paagi tanganing iiba an ngaran ni Ruth.)  Kan malugi an benta durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, an Mattel nagpoon na gumibo nin mga muebles sa kawatan. An kapangganahan kaini nagtulod sa transisyon kan kompanya na maging paragibo nin kawatan.

### Barbie
Nahiling ni Ruth an saiyang aking si Barbara asin mga amigo na maugma magkawat sa papel na manika saka magdula-dulaan, narisa niya na may kulang sa merkado. An mga manika na ugwa kadto iyo para sana sa mga omboy asin mga aking sadit; mayong manika na ugwa na hawig sa mga gurang.

Durante nin pagbiyahe pasiring sa Europa kan 1956 kaiba si Barbara asin an saiyang aking lalaki na si Kenneth, nahiling ni Ruth si Bild Lilli, sarong Aleman na manika. Sa sarong interbyu ki Mary G. Lord, nagsurat kan *Forever Barbie*, sinabi ni Handler na nahiling nia an manikalsa Lucerne, Switzerland. Minsan siring, idinodoon kan libro na sa ibang okasyon sinabi ni Handler na nahiling niya iyan sa Zürich o Vienna. An nasabing manika iyo mismo an nasa isip ni Ruth. Nagbakal siya nin tolo, tinawan an saro an saiyang aking babae, asin an iba dinara niya sa Mattel. An manikang Lilli nakabase sa sarong bistong karakter sa sarong halìpot na komik strip gibo ni Reinhard Beuthin para sa peryodikong *[[Bild]].* Inot na ipinabakal an manika kan 1955 sa Alemania, asin minsan ngani inot pa man giraray iyan ipinabakal sa mga gurang, asin naging bisto sa mga aki na gustong palitan an manika ni iba't ibang mga bado.

Pagbalik sa US, si Handler iniba an disenyo kan manika sa tabang kan lokal na imbentor asin taga-disenyo na si Jack Ryan. Pinangaranan niya an manika na Barbie hali sa saiyang aking babae na si Barbara, asin sinabi na hali si Barbie sa Willows, Wisconsin. Inot na pinahiling kan Marso 9, 1959 sa *American International Toy Fair* sa Syudad nin New York, an inot na Barbie nagkakahalagang $3 asin siya nagustuhan kan mga tao.  Sa inot na taon kaini, 300,000 an napabakal. 

Idinagdag kan mga Handler asin Mattel an sarong kailusyon para ki Barbie, na nginaranan ni Ken hali sa aking lalake kan mag-agom na Handler. Makalihis nin panahon, ilinuwas an manlainlain na Barbie, na may labing 125 na karera,  asin si Barbie namidbid huli sa saiyang pagiging madaling makibagay saka pagiging uso. An mag-agom nagdagdag nin kotse, gera sa isports, mga bado, asin muebles sa manika sa saindang mga produktong Barbie.

## Sa mga nakasurunod na taon
Nadiskobre na si Handler may kanser sa suso kan 1970. Nagkaigwa sia nin modified radical mastectomy, na ginigibo kaidtong  panahon tanganing labanan an hilang. Mas dikit na oras an itinao niya sa Mattel tangani  mas mapa-oswag an saiyang salud. An pagkawara niya nin kumpiyansa naapektuhan an saiyang liderato niya asin nawara saiyang kontrol an negosyo niya. Sa sarong interbyu kan 1980, sinabi niya: "Kan mangidam ako na si Barbie, nagtutubod akong importante an kumpiyansa sa sadiri kan mga sadit na aking babayi sa pagkawat nin mga manika na may suso. Ngonian mas importante pa ngani na iuli an kumpiyansa sa mga babaeng nawaran kan saindang kosog.”

Huli sa mga kadipisilan sa pagkua nin marahay na breast prosthesis, nagdesisyon si Handler magsadiring gibo. Sa tabang kan bagong kapadis niya sa negosyo na si Peyton Massey, asin sa irarom kan saiyang bago pa sanang kompanya, si Ruthton Corp., naggibo siya nin mas realistikong bersion kan suso nin sarong babae na inaapod *Nearly Me*, na may katuyohan na pakosogon an kumpyansa nin mga babae ano man an saindang salud. Naging midbid na marhay an imbensyon; an pang-inot na babae na si Betty Ford inangayan sa saro pakatapos nin sarong mastectomy.

Si Handler natawan nin manlainlain na gawad huli sa saiyang mga negosyo asin pagiging pilantropo. Siya napiling *Woman of the Year in Business* kan Los Angeles Times, iniba sa *Toy Industrial Hall of Fame* kan mga *Toy Manufacturers of America*, inako an Volunteer Achievement Award hali sa *American Cancer Society*, asin siya an inaugural Woman of Distinction of the United Jewish Appeal 

Kasunod kan nagkapirang imbestigasyon nin mapandayang mga report sa pinansyal, si Handler nagdemitir sa Mattel kan 1975. Nagpadagos an mga imbestigasyon asin sa saiya siya sinahotan nin pandadaya asin salang pagbabareta kan Komisyon sa mga Panagot at Palitan kan US. Nakimahirak siya na dai magkaigwa nin kompetisyon asin pinamulta nin $57,000 (na naglabing $260,000 kan 2022) asin sinentensyahan nin 2,500 na oras nin paglilingkod sa komunidad. Binasol niya an saiyang hilang huli ta dae niya natutukan an saiyang negosyo.

Si Handler nagadan kan Abril 27, 2002 sa California huli sa mga komplikasyon durante nin operasyon para sa kanser sa colon. Siya nagadan sa edad na 85 . An saiyang agom na si Elliott nagadan pakalihis nin siyam na taon sa edad na 95.

## Sa midbid na kultura
Si Handler piglaladawan sa 2023 na pelikulang *[[Barbie (film)|Barbie]]* kan aktres na si Rhea Perlman. Sa pelikula, an multo nin gurang nang si Handler nag-iistar sa sarong opisina sa ika-17 eskalon kan Del headquarters sa Los Angeles. Duman niya nanuparan an stereotypical Barbie kan pelikula (Margot Robbie). Paghaloyhaloy, mantang pinapayuhan si Barbie, tig-istorya saiya ni Handler manongod sa saiyang paglalang asin kun paano iyan konektado sa aki niyang babae na si Barbara. Dangan si Barbie kinua an ngaran na "Barbara Handler" bilang saiya.

An pelikula nagpaagi sa pagkaugwang saklaw sa medya manungod kay Handler.

## Mga Toltolan

## Iba pang babasahon

* Forman-Brunell, Miriam. "Barbie in" LIFE": The Life of Barbie." *Journal of the History of Childhood and Youth* 2.3 (2009): 303-311. online
* Gerber, Robin. *Barbie and Ruth: The Story of the World's Most Famous Doll and the Woman Who Created Her*. Harper/Collins, 2008.
* Weissman, Kristin Noelle. *Barbie: The Icon, the Image, the Ideal: An Analytical Interpretation of the Barbie Doll in Popular Culture* (1999).
* Wepman, Dennis. "Handler, Ruth" *American National Biography* (2000) 

## Panluwas na mga takod

*  sa IMDb