Charlotte Perkins Gilman

Si **Charlotte Anna Perkins Gilman** ( /ˈ ɡ ɪ l m ən / ; née **Perkins** ; Hulyo 3, 1860 – Agosto 17, 1935), na midbid man sa saiyang enot na pangaran na **Charlotte Perkins Stetson**, sarong Amerikanong humanista, nobelista, parasurat, paratukdo, amay na sosyologo, parasurog para sa reporma sosyal, asin eugenicist .  Siya sarong utopian na peminista asin nagserbing modelo para sa mga maabot na henerasyon nin mga peminista huli sa saiyang bakong ortodoksong mga konsepto asin estilo nin pamumuhay. An saiyang mga obra sa pangenot nakasentro sa kasarian, partikularmente an pagbaranga kan trabaho sa sosyedad, asin an problema nin dominasyon kan lalaki. Siya pig-indukto sa National Women's Hall of Fame .  An saiyang pinakanagigirumdoman na obra ngonian iyo an saiyang semi-autobiograpikong halipot na istoryang " The Yellow Wallpaper ", na saiyang isinurat pagkatapos nin sarong grabeng atake nin postpartum psychosis .

## Amay na buhay
Si Gilman namundag kan Hulyo 3, 1860, sa Hartford, Connecticut, ki Mary Fitch Westcott asin Frederic Beecher Perkins . Igwa sana siyang sarong tugang na lalaki, si Thomas Adie, na mas matua nin katorseng bulan, huli ta an sarong doktor nagsabi ki Mary Perkins na tibaad magadan siya kun siya magkaaki nin ibang mga aki. Durante kan pagkaomboy ni Charlotte, an saiyang ama nagbalyo asin binayaan an saiyang agom asin mga aki, asin an natatada niyang pagkaaki ginamit sa kadukhaan. 

Nin huli ta an saindang ina dai kayang suportaran an pamilya sa sadiri niyang paagi, an mga Perkins parateng yaon sa presensya kan mga tiya kan saiyang ama, na iyo si Isabella Beecher Hooker, sarong suffragist ; Harriet Beecher Stowe, kagsurat kan *Uncle Tom's Cabin* ; asin Catharine Beecher, edukasyonalista. &#x5B; ** &#x5D; An saiyang pag-eskwela bakong patas: nag-adal siya sa pitong manlaen-laen na eskwelahan, para sa total na apat na taon sana, na natapos kan siya kinse anyos. An saiyang ina bakong mamomoton sa saiyang mga aki. Tanganing dai sinda makulgan arog kan dati, pinagbawalan niya an saiyang mga aki na magkaigwa nin makusog na mga pakikikatood o magbasa nin fiction. Sa saiyang autobiograpiya, *The Living of Charlotte Perkins Gilman*, isinurat ni Gilman na an saiyang ina nagpahiling sana nin pagkamoot kan iniisip niya na an saiyang sadit na aking babae nagtuturog.  Dawa ngani siya nabuhay sa sarong pagkaaki nin nasusuhay, dukhang kapungawan, dai niya aram na inandam niya an saiyang sadiri para sa buhay na maabot sa paagi nin parating pagbisita sa pampublikong libreriya asin pag-adal nin pisika, literatura, kasaysayan (partikularmente an mga suanoy na sibilisasyon) sa saiyang sadiri. An pagkamoot kan saiyang ama sa literatura nakaimpluwensia sa saiya, asin pakalihis nin mga taon kinontak nia sia na may listahan nin mga libro na sa paghona nia kapakipakinabang na basahon nia. 

Kadaklan kan pagkahoben ni Gilman ginamit sa Providence, Rhode Island . An saiyang mga amigo kadaklan mga lalaki, asin siya dai nasusupog, para sa saiyang panahon, na apodon an saiyang sadiri na sarong " tomboy ". 

An saiyang natural na intelihensya asin lakbang nin kaaraman pirming nakapahanga sa saiyang mga paratukdo, na dawa siring nadisganar saiya huli ta siya sarong pobreng estudyante.  An saiyang paboritong asignatura iyo an " natural na pilosopiya ", orog na an sa huri namidbid bilang pisika. Kan 1878, an disiotso anyos na babae nag-enrol sa mga klase sa Rhode Island School of Design sa tabang pinansyal kan saiyang mayo na ama,  asin sunod na sinuportaran an saiyang sadiri bilang sarong artista nin mga trade card . Siya sarong paratukdo, asin nag-enkaminar sa iba na palawakon an saindang pagkamapagmukna sa arte.  Saro man siyang pintor.

Durante kan saiyang panahon sa Rhode Island School of Design, namidbid ni Gilman si Martha Luther kan mga 1879  asin pigtutubodan na igwa nin romantikong relasyon ki Luther. Ilinadawan ni Gilman an haraning relasyon niya ki Luther sa saiyang autobiograpiya:

 
An mga surat sa pag-oltanan kan duwang babae nag-iistorya kan saindang buhay poon 1883 sagkod 1889 asin igwa nin labing 50 surat, kabali an mga surat, mga ilustrasyon asin mga manuskrito.  Ipinadagos ninda an saindang relasyon sagkod na tinapos ni Luther an relasyon tanganing makapag-agom nin sarong lalaki kan 1881. Si Gilman nadestroso asin naoongis sa romansa asin pagkamoot sagkod na namidbid niya an saiyang enot na agom. 

## Pagdaog sa personal na mga angat

An " rest cure treatment" sarong medikal na pagbolong na popular kan huring parte kan ika-19 asin amay na ika-20 siglo orog na para sa mga babae na nagtitios nin mga sintomas arog kan kapagalan, kahaditan, asin depresyon . An bulong sa pagpahingalo ginibo ni Dr. Silas Weir Mitchell, sarong neurologo, kan huring parte kan ika-19 siglo. An pagbolong tipikal na may kaibang estriktong rehimen nin pagpahingalo sa higdaan, pagsolo sa mental asin pisikal na pagpukaw, limitadong sosyal na interaksiyon, asin sarong reguladong marhay na pagkakan. An mga pasyente parateng nakakulong sa higdaan sa laog nin mga semana o bulan pa ngani, na may kadikit na pisikal na aktibidad asin intelektuwal na pagpukaw. An pagbolong kontrobersyal asin nagkaigwa nin magkakalaen na resulta. Mantang an nagkapirang pasyente nagbareta nin pagrahay kan saindang mga sintomas, an iba nakaeksperyensya nin paggrabe kan salud nin isip asin pisikal na kaluyahan huli sa halawig na pagigin daing aktibidad asin pagsolosolo sa sosyedad. Ini ngonyan pigkokonsiderar na lihis na sa panahon asin posibleng makadanyar sa kadaklan na kaso.

Si Perkins-Gilman nagpakasal ki Charles Stetson kan 1884, asin mayo pang sarong taon an nakaagi nangaki sinda kan saindang aking babae na si Katharine. Huling madali nang magkaigwa nin depresyon, an saiyang mga sintomas naggrabe huli sa pag-agom asin pagigin ina. An marhay na proporsyon kan saiyang mga talaarawan poon kan siya mangaki kan saiyang aking babae sagkod pakalihis nin pirang taon naglaladawan kan nagdadangadang na depresyon na saiyang aatubangon. 

Pakalihis nin siyam na semana , si Gilman pinapuli na may mga instruksyon ni Mitchell, "Mamuhay nin sarong buhay sa harong sagkod sa mapupuwede. Iiba mo an saimong aki sa gabos na panahon ... Maghigda nin sarong oras pagkatapos kan lambang pagkakan. Magkaigwa sana nin duwang oras na intelektuwal na buhay kada aldaw. Asin dai nanggad magduta nin bolpen, sipilyo o lapis sagkod na ika nabubuhay." Nagprobar siya sa laog nin pirang bulan na sunudon an sadol ni Mitchell, alagad an saiyang depresyon nagrarom, asin si Gilman nagin peligrosong harani sa sarong lubos na emosyonal na pagbagsak.  An saiyang natatadang kaisipan yaon sa linya asin nagpoon siyang magpahiling nin gawi-gawi na naghuhugot na may kalabot na pag-orolay manongod sa mga pistola asin chloroform, siring sa nakasurat sa mga talaarawan kan saiyang agom. Kan amay na parte kan tig-init an mag-agom nagdesisyon na kaipuhan an diborsyo tanganing makabalik an saiyang kaisipan na dai naaapektaran an buhay kan saiyang agom asin aking babae. 

Kan tig-init kan 1888, si Charlotte asin Katharine nag-istar sa Bristol, Rhode Island, harayo ki Walter, asin duman nagpoon na maghale an saiyang depresyon. Nagsurat siya manungod sa saiyang sadiri na naririsa an positibong mga pagbabago sa saiyang aktitud. Nagbalik siya sa Providence kan Setyembre. Ipinabakal niya an propyedad na winalat saiya sa Connecticut, asin nagduman kaiba an sarong amigo, si Grace Channing, sa Pasadena kun saen an pagrahay kan saiyang depresyon mahihiling sa paagi kan pagbabago kan saiyang intelektuwal na buhay. 

Kaiba an kadakol na mga babae kan huring parte kan ika-19 siglo, si Perkins-Gilman nag-atubang sa trauma kan pagbolong sa pagpahingalo huli sa kawaran nin mga aktitud sa sosyedad, limitadong pakasabot sa salud nin isip, asin an awtoridad kan propesyon medikal. Alagad, mantang an kaaraman asin pakasabot sa salud nin isip nag-uswag sa lawig nin panahon, an rest cure nawara sa pabor, na minimidbid bilang sarong lihis na sa panahon asin posibleng makadanyar na paagi nin pagbolong.

## Pagkaadulto
Kan 1884, inagom niya an artista na si Charles Walter Stetson, pagkatapos na enot na sayumahan an saiyang propuesto huli ta an saiyang intuwisyon nagsabi saiya na bako ining tamang bagay para saiya.  An saindang solong aki, si Katharine Beecher Stetson (1885–1979),  namundag kan suminunod na taon kan Marso 23, 1885. Si Charlotte Perkins Gilman nagkaigwa nin grabeng atake nin postpartum depression . Ini an panahon na an mga babae nahihiling bilang "hysterical" asin "nerbyous" na mga linalang; kaya, kun an sarong babae naghihingakong grabe an helang pakapangaki, an saiyang mga paghihingako kun beses binabaliwala. 

Si Gilman nagbalyo sa Southern California kaiba an saiyang aking babae na si Katherine asin nag-istar kaiba an saiyang amigo na si Grace Ellery Channing . Kan 1888, si Charlotte nagbulag sa saiyang agom &#x2014; sarong pambihirang pangyayari kan huring parte kan ika-19 siglo. Opisyal sindang nagdiborsyo kan 1894. Pagkatapos kan saindang diborsyo, si Stetson naagom si Channing.   Kan taon na binayaan niya an saiyang agom, namidbid ni Charlotte si Adeline Knapp, na inaapod na "Delle". Ilinaladawan ni Cynthia J. Davis kun pano nagkaigwa nin seryosong relasyon an duwang babae. Nagsurat siya na si Gilman "nagtutubod na sa Delle nakanompong siya nin paagi tanganing pagsararoon an pagkamoot asin pamumuhay, asin na sa sarong babae bilang agom sa buhay mas madali niyang suportaran an kombinasyon na iyan kisa sa sarong kombensyonal na pag-agom na heteroseksuwal." An relasyon sa kahurihurihi natapos.   Kasunod kan pagbubulag sa saiyang agom, si Gilman nagbalyo kaiba an saiyang aking babae sa Pasadena, California, kun saen siya nagin aktibo sa mga organisasyon na peminista asin repormista arog kan Pacific Coast Women's Press Association, an Woman's Alliance, an Economic Club, an Ebell Society (na nginaranan ki Adrian John Ebell ), an Asosasyon nin mga Magurang, asin an Konseho kan Estado nin mga Babae, dugang pa sa pagsurat asin pag-edit kan *Bulletin*, sarong journal na ipinublikar kan saro sa mga organisasyon na nasambitan sa enotan. 

Kan 1894, ipinadara ni Gilman an saiyang aking babae sa sirangan tanganing mag-erok kaiba an saiyang dating agom asin an saiyang ikaduwang agom, an saiyang amigo na si Grace Ellery Channing. Si Gilman nagbareta sa saiyang memoir na siya maogma para sa mag-agom, nin huli ta an "ikaduwang ina ni Katharine lubos na arog karahay kan enot, [asin tibaad] mas marahay sa nagkapirang paagi."  Si Gilman igwa man nin progresibong mga pananaw manungod sa mga deretso kan ama asin inadmitir na an saiyang dating agom "igwa nin deretso sa nagkapira sa sosyedad [ni Katharine]" asin na si Katharine "igwa nin deretso na mamidbid asin mamotan an saiyang ama." 

## Karera
Sarong beses, si Gilman nagsustento kan saiyang sadiri sa paagi nin pagpabakal nin sabon sa harong-harong . Pagkatapos magbalyo sa Pasadena, si Gilman nagin aktibo sa pag-organisar nin mga mobimientong reporma sosyal . Bilang sarong delegado, nagrepresentar siya sa California kan 1896 sa kombension kan National American Woman Suffrage Association sa Washington, DC, asin sa International Socialist and Labor Congress sa London.  Kan 1890, siya ipinamidbid sa mobimientong Nationalist Clubs na nagtatrabaho tanganing "taposon an kapasloan kan kapitalismo asin mga pagkakaiba sa pag'oltan kan mga klase mantang pigpapauswag an sarong matoninong, etikal, asin tunay na progresibong rasa nin tawo." Ipinublikar sa *Nationalist* magazine, an saiyang rawitdawit na "Similar Cases" sarong satirical review kan mga tawong nagtumang sa pagbabago sosyal, asin nakaresibe siya nin positibong feedback gikan sa mga kritiko para digdi. Sa bilog na taon na idto, 1890, siya nagin inspirasyon na magsurat nin kinseng essay, rawitdawit, sarong nobela, asin an halipot na istoryang *The Yellow Wallpaper* . An saiyang karera nagpoon kan siya magpoon na maglektura manungod sa Nasyonalismo asin nakua an atensyon kan publiko sa saiyang enot na tomo nin rawitdawit, *In This Our World*, na ipinublikar kan 1893.  Bilang sarong mapangganang paratukdo na nagsasarig sa pagtao nin mga diskurso bilang pinagkukuanan nin kita, an saiyang kabantogan nagdakula kaiba an saiyang sosyal na sirkulo nin mga aktibista asin parasurat kan peministang hiron na may kaparehong kaisipan.

Sa laog kan saiyang karera, apuera sa pagpublikar nin mga rawitdawit asin fiction, si Gilman nagpublikar nin anom na mahalagang libro nin non-fiction; sarong kontribusyon na nagdara saiya na mahiling bilang saro sa mga babaeng kagmukna kan disiplina nin sosyolohiya .  An mga obrang ini, asin an mga dagdag na ipinublikar na mga artikulo sa journal, nagbuyagyag kan parehong pagkakaiba sa kasarian asin klase, na pigtutuyaw ini bilang ilehitimo asin bakong makatanosan. Siya sarong miyembro kan American Sociological Association poon kan panahon kan pagtogdas kaini kan 1905 sagkod sa saiyang kagadanan kan 1935. 

## Mga panluwas na sumpay

* Charlotte Perkins Gilman Society
* Works by Charlotte Perkins Gilman in eBook form  
* Works by Charlotte Perkins Gilman  
* Works by or about Charlotte Perkins Gilman  
* Works by Charlotte Perkins Gilman   
* Charlotte Perkins Gilman   
* Charlotte Perkins Gilman  
* An Peministang Prensa
* Mga Essay ni Charlotte Perkins Gilman sa Quotidiana.org
* "Sarong Giya para sa mga Materyales sa Pagsiyasat"
* "Charlotte Perkins Gilman: Diosa sa Harong"
* Petri Liukkonen.     
* Mga Awit asin Bersikulo sa Pagboto
* Charlotte Perkins Gilman Papers.  Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Charlotte Perkins Gilman Digital Collection.  Archived   Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Charlotte Perkins Gilman Papers, Pambihirang mga Libro, Espesyal na mga Koleksyon, asin Pagpreserbar, Mga Libreriya sa Kampus kan Salog, Unibersidad kan Rochester

### Mga audio file

* An Dilaw na Wallpaper, Suspense, CBS radio, 1948
* 2 halipot na mga yugto sa radyo kan pagsurat ni Gilman, "California Colors" asin "Matriatism" gikan sa California Legacy Project.

## Toltolan