open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michelle Cruz Skinner

Si **Michelle Cruz Skinner** (namundag 1965) sarong Pilipinong-bo edukador asin parasurat na nakaistar sa Hawaii.Michelle Cruz Skinner (iminundag kan taon na 1965) sarong Pilipinang paratukdo asin manunurat naka nakaistar sa Hawaii.

Ang babae na igwang Amerikanong ama na hali sa India asin may Pilipinang ina na hali man sa Manila, pinangaki siya sa Manila asin nag istar pirang taon sa United States Naval Base Subic Bay bago nag lipat sa Honolulu kang taon na 1983. Nagklase sya sa Hawaii University saka sa Arizona State University asin nagtukdo sa Punahou School sa Hononolulu. Ang saiyang istorya na "parasantigwar" na nakaiba sa ika 7th na Annual PEN Syndicated Fiction Project sa taon na 1998. Ang saiyang ikaduwang libro na Mango Seasons na nominado para sa 1998 Philippine National Book Award.

Mga piling gibo

• Balikbayan, short stories (1986)

• Mango Seasons, short stories (1996)

• In the Company of Strangers, short stories (2009) go

.Ang babae na igwang Amerikanong ama na hali sa India asin may Pilipinang ina na hali man sa Manila, pinangaki siya sa Manila asin nag istar pirang taon sa United States Naval Base Subic Bay bago nag lipat sa Honolulu kang taon na 1983. Nagklase sya sa Hawaii University saka sa Arizona State University asin nagtukdo sa Punahou School sa Hononolulu. Ang saiyang istorya na "parasantigwar" na nakaiba sa ika 7th na Annual PEN Syndicated Fiction Project sa taon na 1998. Ang saiyang ikaduwang libro na Mango Seasons na nominado para sa 1998 Philippine National Book Award.

* *Balikbayan*, mga haralipot na  istorya (1986) 
* Mango Seasons, mga haralipot na Istorya (1996) 
* The company of Strangers haralipot na istorya( 2009)
* haralipot na istorya (2009)
Andrian remodo

Si Andrian Vichozo Remodo ipinangaki kan taon na 1981 sa bulan ning  hulyo petsa 19. Siya namundag sa Lagonoy, Camarines Sur. Sarong maurag na  parasurat asin paratukdo. Saro siya sa Bikolanong parasurat asin premiado kan Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon sa kategoryang Saysay kan 2006, asin kan Filipinas Institute of Translation sa 2008 Salita ng Taon. [Salaysay ng 2006, asin  Filipinas Institute of Translation sa 2008 Salita kan Taon]. Nagtutukdô si Remodo nin pilosopiya sa Ateneo de Naga na Unibersidad sa Naga probinsiya kan Camarines Sur. Mawot nya nang matapos an saiyang doktorado sa Pilosopiya sa De la Salle University-Manila. Sarô siya sa mga panelista sa Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol kan 2009. Kaayon man siya sa panelista na ginanap sa Ateneo  de Naga University  kan taong 2023 bulan ning abril petsa  27 para ihiras Ang workshop kan organisayon kan "student writers".
Alvin Yapan

Si **Alvin Yapan** saro sa mga tanyag na Bikolanong parasurat asin markadong maestro sa Departamento kan Filipino sa eskwelahan kan Unibersidad nin Ateneo de  Manila.  Ipinangaki kan Oktobre 23,1976 sa edad na 47. Sa saiyang taon sa pagtukdo, mas dakul pa an saiyang nakuang gantimpala, an paggibo ng manlaen-laen na pelikula kasabay kan saiyang marangal na pagtukdo iyo an nagtaong gawad saiya.

Puon taong 2002 hanggang sa nagsurunod na taon, naging popular si Yapan sa pagtao nin mga magagayon sa obra asin istorya. Pundasyon kan saiyang pagsurat an saiyang pagkamoot sa kulturang ugwa an mga Bikolano.
Honey Pearl Olleta

Si Honey Pearl Olleta an saro sa kadaklang estudyanteng  parasurat nin tula sa Bicol. Nag-eerok sa San Lucas Calabanga Camarines Sur. Siya ipinangaki kan Disyembre 11, 2002. Ika-tulo sa sampulong aki nina Amy Olleta asin Domingo Olleta. Nagklase nin elementarya sa Union Elementary School asin  sekondarya sa Jose Celis Prevosa Sr. National High School. Sa presente, nasa ika-tulong taon na siya sa kolehiyo na nagkua nin kursong Batsilyer ng Pansekondaryang Edukasyon Medyor sa Filipino sa Central Bicol State University of Agriculture -Calabanga Campus. 

Si Honey Pearl nakasurat na nin tulong (3) tula asin mga dagli. Sa kamowotan na mabisto an saiyang talento sa pagsurat,siya minadayon sa manlaen-laen na kontes sa social media arog kan Facebook. Manungod sa pagkamoot an kadaklan sa saiyang nasurat.Saro sa saiyang naisurat an tulang "You are not just like a Moon" na saiyang pinakaenot na naisurat asin isinali sa kontes. Naging maigot si Honey Pearl sa pagsurat asin sa pagpapabisto kani.Ngunyan,pinapadagos niya an saiyang pagkamoot sa mga rawit, panurat, asin papel ta nganing an saiyang talento maeheras pa.
Cynthia Ruby Reganit

Si **Cynthia Ruby O. Reganit** nakaistar sa Sta. Isabel Calabanga Camarines Sur. Nagtapos ning kolehiyo sa Central Bicol State University of Agriculture sa kursong Bachelor of Arts Major in English Language asin nakakuang tulong award na Academic Distinction  , Institutional Leadership Award, asin an Service Award . Sa ngunyan saro sya sa mga paratukdo kung sain sya nagtapos pagklase. Kan taong 2022 sya saro sa nakapasa sa pagkamaestra, sa ngunyan pinapadagos niya ang saiyang pagklase sa Ateneo De Naga University.
Christian Oliver

Si **Christian Jacinto Oliver**, sarong parasurat asin parabareta sa radyo. Tubong Goa, Camarines Sur asin  namundag kan Hulyo 15, 2002. Nag-tapos siya nin elementarya sa Lamon Elementary School, asin sekondarya sa Pinaglabanan National High School, kun sain nagi siyang Editor-in-Chief kan The Pinnacle, publikasyon kan nasabing eskwelahan. Nagi man siyang estudyante kan Bicol University asin nag kua nin kurso na Bachelor of Arts in Journalism. Siya dating parasurat asin parabareta kan Budyong Online.

Ngunyan, yaun siya sa Naga City, pinapadagos an saiyang karera bilang sarong parabareta sa Brigada News FM Naga. Siya sarong alagad kan medya na nag kakalap nin mga bareta asin isyu sa nasabing siyudad asin bilog na Camarines Sur. Dawa pa man siya abalado na kan saiyang propesyon bilang alagad kan masa sa paagi kan medya, naipag-sasabay niya man giraray an pag-surat arog kan mga rawitdawit, usipon, asin mga nobela.

Nagin partisipante siya kan ika-11 na taon kan Saringsing National Writers Workshop kan Disyembre 20-22, 2023, na ginanap sa La Caseria, Canaman, Camarines Sur, kun sain hinimay an saiyang panurat na “An mga Nawawarang Kabtang”.

Puon pagka- aki, nagi niya nang  pangiturugan an makatao nin inspirasyon sa saiyang komunidad, lalo na sa mga estudyante asin mga manunurat. Nagi niya naman paagi an pagsurat asin medya para matawan nin solusyon an manlain-lain na isyu. Ipinanuga niya na mapadagos siya sa pag-surat sagkod sa dai nadadangog an boses kan mga nasa laylayan.

= Publikasyon =
An mga panurat ni Oliver, naipublikar man sa man iba-ibang publikasyon arog kan E- Zine, Liwayway Magazine, Brigada News. Ph, We the Pvblic, Budyong Online, asin The Independent Bicol Mag.PH.

An saiyang panurat na “Minsan sa Rooftop”, “Uyayi sa Huling Linggo ng Paghinto”, asin “Dapithapon” naipublikar kan Liwayway Magazine. Ipinublikar man kan TBC Publication sa libro na “Letra Etcetera: Dreams and Goals” an “Talinghaga sa Pangarap ni Ernesto”. Sa E- Zine igwa man siya nin panurat na “Kita Kutang Duwa”, asin “Buradol”. Sa We the Pvblic naipublikar man, an saiyang panurat na “Straight Males Cross Dressing ‘For Fun’?: How Bicol’s Barakong Magayon Pageant affects the LGBTQIA+ Community”. Apwera kan mga naipublikar na, igwa pa siyang mga panurat arog kan "penitensya", "march 20, POV: Beach Resort- Summer", asin "jourNey 101".
Aaron John Repatacodo

Si Aaron John Repatacodo tubong Pili, Camarines Sur namundag kan petsa 21 kan bulan nin Mayo taong 2002. Si Aaron nagkaklase sa Sentral na Bikolnon na Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) Pili Campus sa kursong Batselor nin Edukasyon na nagdadalubhasa sa Filipino. Saro sa mga hinahangaan niya na nakaimpluwensiya saiya sa pagsurat si Alcid Valencia na director kan  Teatro De Sta. Lucia. Si Aaron sarong scriptwriter sagkod tagapamayo na ngonian kan Teatro Ladawan kan CBSUA-Pili, sarong Stateans Publication, sagkod parte kan Literary and Communications Art Guild (LCAG). An surat ni Aaron na sarong halipot na istorya nag-ikaduwa sa ginananap na Regional sa bulan kan panitikan taong 2022 ine an may titulong Huliblib na Pag-ibig ng Palay. Si Aaron bako lang sa pagsurat matibay kundi pati sa pagtaram sa katunayan, siya an pambato kan buong CBSUA sa Masining na Pagkukuwento sa ginananap na PASUC Regional sa Camarines Norte State College (CNSC) kan nakaaging Pebrero, an saiyang coach mayong iba kundi an direktor kan Sentro ng Wika, Kultura at Sining na si Dr. Leopoldo R. Transona Jr. Hasta ngonian  padagos an pagsurat ni Aaron bitbit an saiyang napag-aagihan na kakukuahan nin ideya na pwede niyang magamit sa mga masuronod niya pangsurat.
Rodolfo "Ruby" F. Alano

Si Rodolfo "Ruby" F. Alano, sarong bikolanong parasurat. Pinangaki siya kan Desyembre 29, 1943. Siya man sarong paratukdo na nagtukdo sa Unibersidad ng Ateneo de Naga. Asin pinakainot na pamayo kan organisasyong Kabulig-Bikol na ang muot na andayugon asin pabantogon ang kulturang bikolnon. 

Bistado siya sa saiyang gibong libro na may titulong Mga Kauntukan: Pinili asin Binikol na Berso. Siya man naging represante sa laog kan 3 taon kan Bikol sa Nasyunal na Komisyon para sa Kultura asin kan Arte (NCCA) puon 2003 hasta 2006. 

Siya ay may napublikar pang librong may titulong Sagurong, na saiyang rawitdawit na Kauntukan Giraray. Ini naglalaman nin 100 na Kontemporaryonyong Rawitdawit sa Manlain-lain na Tataramon Bikol (DSLU 2011). Ang mga sinurat niya kabali ang Focus asin A Journal of Bikol Writing mababasa sa National Magazine.

Nagadan siya kan Agosto 23, 2010.

Toltolan:
https://www.scribd.com/document/356177716/Bikolanong-Parasurat
Toyi Simklina

Si **Toyi Simklina** (namundag 23 Desyembre 1968) sarong Togoles na atleta. Siya nakipag'umbasan sa men's triple jump sa 1988 Olimpikong Tig-init.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Shellah Farina T. Chan

Si **Shellah Farina  Torrenueva Chan** namundag sa Virac, Catanduanes an lugar kun sain siya namundag asin hinubog an saiyang pagkamuot sa pagsurat. Siya, nagklase sa Ateneo de Naga University nin kursong Literatura sa Sekondarya kan taon na (2009). Siya nag gradwar kan (2014) sa Ateneo de Naga University asin naipasa an *Licensure Professional Exam for Teachers.* 

**Organisasyon**: 

Si Shellah ay sarong miyembro kan SurTe, saro ining grupo nin mga parasurat na padaba an lenggwahe na Bikol asin siring sa mayaman kaini na kultura. 

**Mga Writers Workshop:** 

Kan 2018 si Shellah Farina Torrenueva Chan kabale sa urulay nin (Garapuan) na tuminindog sa (Panitikang Young Adult)  para sa estado kan panitikan asin Kultura sa Catanduanes. 

Kan 2019 an Parasurat Bikolnon, Inc. (PB), sa tabang nin SurTe,  Magnesia, Virac, Island Province of Catanduanes. Si Shellah Farina Torrenueva Chan an naging workshop Director kan "Saringsing" an ika *9th Bikol Writers Workshop* na ginanap sa Virac, Catanduanes.
Jessica Tarala

Si Jessica Tarala, sarong tubing Calabanga asin alumni kang CBSUA- Calabanga na nag-gradwar taong 2018 sa kursong BSE- Major in English.Siya saro sa mga nagtukaw na panelista sa ginanap kadto na SMBWW ( San Miguel Bay Writers Workshop) kang Hulyo 12-14, 2017 asin sa saro man giraray sa panelista kang CBSUA Writers Workshop (CBSUAWW).

Siya nagtukdo man sa Dominican School of Calabanga.
Clark Juzzhua C. Locario

Si Clark Juzzhua Locairo, sarong Bikolanong Parasurat tubong San Jose, Bombon. Nagin fellow sa inot na ginibong Bay Area Writers Workshop kang taong 2017, Hulyo 12-14 kaiba ang walo pang ibang katood na parasurat: Albert A. Asanza, Estefi E. Becilla, Kassandra Cristy M. Cabrejas, Francia Uranza Cadague, Ramil U. Estuya, Paulo Peñaranda, Richard T. Pineda, asin Jan Oliver Tabinas. Kun sain si Jerome Hipolito an nagin kagtugdas asin inorganisar kan Kolehiyo kan Edukasyon kan Sentral na Bikolnon na Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA). 

Nagtukaw bilang mga panelista an pira sa mga alumni fellows kan CBSUA Writers Workshop na iyo sinda Edwin S. Breva, Jr., Mary Krisma Cabrador, Clinton Caceres, Jett Gacer, Mon Joar Imperial, Rose Ann Nidea, Olivia Obias, Meden Orbita, John Chris Pineda, Cynthia Ruby Reganit, Ken Romero, Abegail Sta. Ana, Jessica Tarala, asin Wende Tolalian.

Nakapira sa mga surat nya an "Limang Araw sa Impyerno" na napadara sa LFM Collections sa irarom kan Project Libro Publishing, "An Nababaak na Hayop" na nagin finalist sa Takatak: Bikol Flash Fiction Writing Contest, asin "Ang Mag-Ina, Ang Ama, at Ang Puno" na nanggana ning ikatulong premyo para sa kategoryang Maiking Kwento, Saranggola Blog Awards 2022. 

Dakol na mga parasurat ang nakaimpluwensya saiya sa kung pano sya magsurat. Si Stephen King sa paghuhulma kan mga karakter, si Ryu Murakami sa tensyon kan mga eksena, si Cormac McCarthy sa dialogue, si Bob Ong sa Humor, asin kadakol pang iba arog ninda Nap Arcilla, Bebang Sy, Haruki Murakami, David Joy, Eiichiro Oda, Clive Barker, saka Ray Bradbury.
Ronnie M. Cerico

Si **Ronnie M. Cerico** (namundag sa Maygnaway, San Andres, Catanduanes kan Hunyo 9, 1990) sarong paratukdo, pintor, asin parasurat nin mga Dagli, usipon, sanaysay, asin rawitdawit. Kasapi siya kan Bilog Writers’ Circle, sarong iribahan kan mga parasurat sa probinsya kang Catanduanes. Naging fellow siya kan 9th Saringsing Bikol Writer’s Workshop kan 2019 asin Palihang Rogelio Sica 14 kan 2021, sarong online creative workshop na inorganisar kan Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas, KAL, UP Diliman na kun sain an mga partisipante ay hali sa mga manlainlain na parte kan kinaban. 

Saro sa mga napublikar na isunurat niya ay an Ang mapuputing Hibla ng Abaka (Liwayway Magazine), Ang Bangkang Hindi Lumulutang (Liwayway Magazine), Mata (Katastropiya ng 7 Eyes Production, OPC), Paralawod at Iba Pang Dagli (Entrada 7 ng Sentro Para sa Malikhaing Pagsusulat – PUP), Pagitan (Agos Journal ng Sentro ng Wikang Filipino – UP Diliman), Ulam (Liwayway Magazine), at Kalinga (ANI 41, the Official Literary Journal of the Cultural Center of the Philippines).

Huli igde, nanggana siya asin nagkamit nin parangal bilang sarong Winning Writer (Category 1) Gawad Teodora Alonso 2023 5th National Competition on Storybook Writing (Division level). 

Si Ronnie M. Cerico ay naggradwar nin Elementarya sa Maygnaway Elementary School kan 2002. Natapos niya man an saiyang Sekondarya sa Maygnaway National High School kan 2006. Asin sa taong 2010, nakua niya an saiyang pinakaenot na Bachelor Degree sa Catanduanes State Colleges sa kursong Bachelor of Elemetary Education.

An saiyang hilig sa pagsurat nakua niya sa aru-aldaw na pagsubaybay sa Facebook post kan mga Dagli hali sa sarong katuod na parasurat sa Catanduanes. Ang aru-aldaw na pagbasa kan nasambitan na mga posts an naging agi para mapukawan an saiyang interes sa pagsurat. Asin an mga palihan na saiyang binalihan dangan man na nagtaong kaaraman sa padagos na pagburaay kan saiyang talento sa pagsurat. Ngonyan, siya sarong paratukdo sa Tibang Elementary School sa San Andres, Catanduanes.

## Toltolan
Aileen Lagarde Tugado

Si **Aileen Lagarde Tugado**, edad 26 na namundag kan ika- 16 nin Abril kan taong 1997, tubong Olag Pequeño, Tinambac, Camarines Sur. Saro siyang parasurat, maestra, asin payo kan mauswag na proyekto na Project CAGAIT. Nag-eskwela asin nag-graduar sa Central Bicol State University of Agriculture-Calabanga (CBSUA) sa kursong Bachelor of Secondary Education Major in English asin nag-resibi nin award bilang Cum Laude. Dati siyang nag-serbi bilang presidente kan Teacher’s Education Student Society (TESS) sarong organisasyon na tagapadalagan sa mga estudyante kan educasion. Duwang beses siyang na- elehir asin nag-serbi sa posision nin pagka- senador sa Supreme Student Council (SSC). 

Saro si Aileen Lagarde Tugado sa duwampulong (20) partisipante na kabali  kan ginanap ang ika-tulong CBSUA Writers Workshop (CBSUAWW) kan ika- 3 sagkod 6 nin Oktobre kan taon 2016. An CBSUAWW sarong organisasyon nin parasurat na mga estudyante kan CBSUA- Calabanga sa banwa kan Calabanga, Camarines Sur.

Kan 2021, saro sa mga kontribusyon niya sa banwaan kan Tinambac puera sa pagtukdo iyo ang Project *CAGAIT* (Cultivating Community Assets through Guided and Adaptive Intervention in Teaching Reading), kun sain siya an payo kaini. Sarong proyekto na saiyang pinuonan kan panahon nin pandemya na may obheto na nagsusulong para matukduan na makanuod magsurat, magbasa asin magtaas an komprehensiyon kan mga kahubinan dawa sa panahon kan kadipisilan. Nagin magayon an kinaluwasan kan saiyang proyekto sa tabang kan mga sponsor na nakisumaro asin nag-antabay sa saiyang proyekto. Naka-abot ini sa ibang Barangay sa Tinambac arog kan San Isidro, Salvacion Poblacion, Filarca asin iba pa. Nag- resibi nin award an Don Servillano Platon Memorial National High School (DSPMNHS) bilang pagka-gana sa 'Division of Camarines Sur Search for Best Brigada Eskwela Implementer' sa paagi kan pagsalak kan Brigada Pagbasa thru Project Cagait na saro siya sa nag- administrar. 

Nagtutukdo siya ngunyan bilang maestra sa sekondarya sa Don Servillano Platon Memorial National High School (DSPMNHS) sa banwaan kan Tinambac. Nag-graduar siya kan saiyang kinuang Masters Degree na Master of Arts in English sa University of Nueva Caceres (UNC) sa Syudad nin Naga kan nakaaging Hunyo 2023. Padagos siya sa pagsulong kan importansiya kan pag-adal sa paagi kan saiyang mga proyekto na nagsisirbeng tabang para sa mga kahubinan.

## Toltolan
Soji Kashiwagi

Si **Soji Kashiwagi**, namundag kan Setyembre 10, 1962 sa Oakland, California. Sya sarong Sansei (ikatulong-generasyon na Hapones-Amerikano) na hurahay, dramaturgo asin prodyuser. Siya an Executive Producer kan Grateful Crane Ensemble na kompanya nin teatro sa Los Angeles. Naghatag siya nin mga obra sa The Rafu Shimpo saiyang kolum, "Corner Store." Siya an aki kan Nisei na dramaturgo na si Hiroshi Kashiwagi.

**Edukasyon**

Sya nagdakula sa San Francisco asin nag graduar sa Lowell High School  asin San Francisco State University, medyur sa Dyurnalismo. Sya nag adal man nin film production saka Visual Communications(VC) saka play writing sa East West Players, sa Los Angeles.

**Karera**

An saiyang comedy play na The Grapevine na produsar kan 1993 sa Tiyatro Center kan Los Angeles. Kan 2001 siya nag buo nin theatre company. Sa nagka pirang taon sya nag surat asin produs nin bilingual(Japanese saka Ingles) na mga padalan gamit ang musika, mga kanta asin istorya, para mapaugma an mga American senior citizens sa Keiro Retirement Home sa East Los Angeles kan 2003. Sya man ang nagsurat kan The Camp Dance: The Music & The Memories, na kun sain na iprodusar kan Grateful Crane asin naka risebe nin 2006 Ruby Yoshino Schaar Playwright Award na hali sa New York/National Japanese American Citizens League. Saro pa sa saiyang surat iyo an Nihonmachi: The Place To Be-,A Musical Journey, na kun sain an Grateful Crane an inot na nag produs kan 2006 sa Japanese Cultural and Community kan Northern California, bilang parte kan ika-100 na anibersaryo kan San Francisco's Japantown. An Camp Dance saka Nihonmachi padagos na ginigibo kan Grateful Crane. Kan 2009, si Kashiwagi naka risebe nin California Civil Liberties Public Education Program   

## '''Plays'''

* *The Grapevine*
* *The Camp Dance: The Music & The Memories*
* *Nihonmachi: The Place to Be*

## '''Gawad'''

* 2006 Ruby Yoshino Schaar Playwright Award – *The Camp Dance: The Music & The Memories*

## '''Mga Play'''

* *An Grapevine*
* *An Kampo Dance: The Music & The Memries*
* *Nihonmachi: An Lugar na Magin*

## '''Reperensya'''

[1]
Wakida, Patricia (November 7, 2019), "Tule Lake Icon Passes: Hiroshi Kashiwagi was a noted poet, playwright, author, actor and symbol of wartime resistance", Nichi Bei Times
[2]
Nakao, Annie (April 26, 2005), "Pioneering poet, playwright and actor focuses on his life in his first book -- at age 82", San Francisco Chronicle
[3]
"East West Players Celebrates 33rd Anniversary May 24". Playbill. May 24, 1999. Retrieved 2019-07-24.
[4]
Wakida, Patricia (2019-11-07). "TULE LAKE ICON PASSES: Hiroshi Kashiwagi was a noted poet, playwright, author, actor and symbol of wartime resistance". Nichi Bei. Retrieved 2019-11-14.
[5]
"New Book of Poetry by Hiroshi Kashiwagi" on Hokubei.com December 31, 2009
Jose Jason Llagas Chancoco

Si Jose Jason Llagas Chancoco ( minundag sa lugar kan pasay City pero nagdakula sa lugar kan Iriga City, nakaistar siya ngyunyan sa Naga City)  Nagtapos sa kursong Literatura asin abogasya  sa eskwelahan kang Ateneo de Naga University saka University of Nueva Caceres. Saro sa tanyag ngunyan na panahon na bikolanong parasurat sa tataramon kan Bikol, Iraganon, Filipino, asin English. Kan 2009 naipublikar an saiyang primirong libro na may titulong "Pagsasatubuanan:Poetikang Bikolnon".
Mary Rose A. Combate

Si **Mary Rose A. Combate**, mas bisto sa gaha na **“Mary”**. Siya  may edad na baynte-sais, tubong Calabanga, Camarines Sur, asin sarong Bikolanong parasurat. Siya nagtapos nin pagklase sa kolehiyo sa eskwelahan kang Central Bicol State University of Agriculture - Calabanga asin nakakua nin manlain-lain na honorable arog kang Honorable Mention in Poetry Making contest, tigsunudan kang pagigin parte kang Takatak na ipinublikar kan Savage Mind, asin Dagling Sinulat ng mga Kababaihan kan & Eyes Production. 

An inot niyang sinurat ining tula na may titulong *Esperma* kun sain siya nabisto kan kadaklan. 

Ang rason niya kung tanu siya nagsusurat, ini ta gusto niya madiskubri utro ang kaugmahan kang saiyang pagkaaki sa pagsusurat asin ini ang saiyang gustong gibuhon. Asin nagsusurat siya tanganing maisaboot niya ang malain lain na istorya asin eksperyensya sa saiyang buhay. Kadakol siyang naagihan mga kadipisilan sa pag surat, saro na ining kasakitan sa pagbuo nin mga istorya, pagtao nin mga pangaran sa mga karakter asin ang saiyang kagustuhan na magtao nin halaba na repleksyon kang saiyang surat sa buhay kang mga nagbabasa. Pero, sa likod kang mga malain lain na kadipisilan, yaon man itong paninindugan niya sa pagsurat na dawa anong mangyari, masurat siya. Ini ang naging kaputan niya tanganing ipadagos asin maging maurag sa pagsurat. Iyan man ang saiyang gustong ipaabot sa mga tao na gusto magsurat, magpursigi asin dae mapagal sa pagsurat. Ibuhos ang puso asin talento sa pagsurat tanganing makagibu ning espesyal na suraton. Sa huri, magsurat na may padudumanang maray.

## Toltolan

## Panluwas na takod
* Central Bicol State University of Agriculture-Calabanga]
Ma. Victoria Cantor

Si **Ma. Victoria Cabrera Cantor**, namundag asin nag eerok sa Bolaobalite, Tinambac, Camarines Sur, sarong produkto kan CBSUA-Calabanga na nagtapos sa kursong Batsilyer sa Edukasyon Sekondarya - Filipino major, taon 2023. Si Victoria nakapasar sa Licensure Examination for Teachers kan September 2023.

Sanaysay, maikling kwento, tula, asin pabula an mga klase kan saiyang sinusurat. Kan siya nagkaklase sa nasabing unibersidad nagi siyang miyembro kan organisasyong “The Writer's Project” asin nag partisipar sa manlain-lain na workshop asin aktibidades arog kan 6th CBSUA Writing Workshop, 3rd San Miguel Bay Workshop 2019, Taboan 2019, 1st Bikol Book Fair in Pill Parochial School, Tertuiyang Pampanitikan sa Pamantasan ng CBSUA-Pili, SuratSanado, Project Pag-Ibig, asin Wandering Words, Wandering Worlds. 

Nanggana nin ika-tulo an saiyang literary piece na may pamagat na "Da Aninipots” kan siya nag partisipar sa sarong aktibidades sa CBSUA-Pili tungkol sa pagsurat nin pabula. Bilang sarong parasurat na nagpupuon puon pa sana, gabos na mga nabibisto asin mga adal na nakukua niya sa mga seminar tinuturing niya bilang premyo.

Base sa saiyang eksperyensya, magayon asin nakanuod siya asin an kapwa niya para surat sa mga aktibidades asin oportunidad na tinao sainda, lalo na an pag antabay kan saindang mga tagapag pamayo sa saindang organisasyon n aiyo an dahilan kun tano sinda nagpapadagos asin ginaganahan mag surat. 

Kada siya hinahapot kung tano siya nagsusurat, an permi niyang simbag "Padangat ko an pag surat".

## Toltolan
John Leomar R. Endrano

Si **John Leomar Requinta Endrano** pinangaki sa Sto. Niño-Quipayo, Calabanga, Camarines Sur kan bulan nin June 27, 1998. Sya aki kan mag-agom na sinda Al-lix Santayana Endrano sagkod Myra Borilla Requinta-Endrano.

Nagtapos sya kan saiyang pagklase sa elementarya sa Quipayo Elementary School kan taong 2011 asin 2015 sa Quipayo High School. Sa Naga College Foundation (NCF) nya ipinadagos an saiyang pagklase kun sain pinag-orag nya an saiyang sadiri manungod sa saiyang kursong Bachelor of Science in Medical Technology/Medical Laboratory Science asin nakatapos sa taon nin 2019.

Puon kan taon 2015 magpahanggan 2019, sya naging Huben na Parasurat kan taon 2015-2016 kan sya saro pa sanang first year student. Nagi syang Literary Editor kan sya sarong sophomore na estudyante kan taon 2017-2018 asin nagi man syang Editor-in-chief kan sya nasa Junior Year pa sana. Saro pa sa saiyang experyensya iyo an nagi pa syang Developmental Communication (DevComm) Editor kan sya nasa senior year sa taon 2018-2019.

Kabali sya sa "The Saringsing National Writer's Workshop" kaiba an saiyang halipot na istorya na may titulong "Mga Aninipot sa Garapon. Ini man an huri nyang gibo. Tinukduan sya kan pagbali nya sa nasabing workshop manungod sa pagsurat gamit an mas matibay na technique nin huli ta kairiba nya an mga mauurag na mga Bicol Writers na kadaklan mga Palanca Awardees.

An 'Saringsing National Writer's Workshop' ginibo kan taon April 14-17, 2018 sa lugar nin Buhi, Camarines Sur. Kan nasambit man na taon, sya sarong kolehiyong estudyante. Nagin tabang ini saiya asin sa saiyang mga kagrupo tanganing mas mabisto sinda kan tao sa saindang organisasyon sa eskwelahan. 

An Parasurat Bikolnon nagi man mauswag nin huli ta an mga miyembro mga Saringsing na Parasurat.
Mary Krisma Cabrador

Si Mary Krisma Cabrador-Diso namundag kan Disyembre 24, 1995 asin tubong Bonot Sta. Rosa Calabanga Camarines Sur. Siya sarong manunurat bareta puon high school hanggang kolehiyo sa Central Bicol State University of Agriculture kun sain sya nagtapos nin pag-adal sa kursong Bachelor of Secondary Education Major in English. Pwera pa kaini, siya man sarong manunurat nin literatura. Nagkapira sa saiyang mga naisurat iyo an "Kinutsarang Cornetto", "Si Mama", asin an "Masusong Urulay". Siya man nagin fellow sa CBSUA Writer's Workshop na naganap kan taong 2015. Nagin parte kan Wandering Words, Wandering Worlds 1 asin 2. Saro man siya sa nagin panelist kan San Miguel Bay Area Writer's Workshop 2. Ngunyan, saro siyang maestra sa Ingles asin kasangguni kan publikasyon sa Calabanga National Science High asin nag iba sa Press Conference na naganap kan Abril 11-13 sa Nabua Camarines Sur.
Homososyalisasyon

An **homososyalisasyon** o **sosyalisasyon na LGBT** iyo an proseso na kun mga tawong LGBT nagtataragboan, nagmimiridbidan asin nagigin turuod sa komunidad na LGBT, urog na sa mga tawo na igwa nin parehong sekswal na orientasyon asin gender identity, nagtatabang tanganing paurogon an saindang sadiring identidad siring man.

## Toltolan
Nagkasararong Iglesya ni Cristo sa Filipinas

An **Nagkasararong Iglesya ni Cristo sa Filipinas** (Tagalog: *Ang Nagkaisang Iglesia ni Cristo sa Pilipinas*; Ilokano: *Nagkaykaysa nga Iglesia Ni Cristo iti Filipinas*) iyo an sarong Christian denomination sa Filipinas. Inistabilisar sa saiyang presenteng porma sa Malate, Manila, nagresulta iyan gikan sa pagkasararo kan Evangelical Church of the Philippines, an Philippine Methodist Church, an Disciples of Christ, an United Evangelical Church asin an nagkapirang independyenteng mga kongregasyon.

An Nagkasararong Iglesya iyo an sarong grupo nin mainline Protestant sa Filipinas na igwa nin 1,500,000 na myembro asin 1,593 na pastor sa 2,564 kongregasyon sundo kaidtong 2008. Namomogtak sa 877 EDSA, West Triangle, Quezon City, Metro Manila an saiyang pangenot na opisina.

## Toltolan
Gandhi Square

An **Gandhi Square** (dati **Van Der Bijl** Square asin **Government Square**) sarong plasa namumugtak sa Central Business District kan Johannesburg, South Africa. ni ipigngaran sa aktibista politikal na si Mahatma Gandhi.

## Historya

Kan 1900 sa lugar na dati inapod na Government Square harani sa Court House, kan 31 Mayo Field Marshal Roberts pigresibi an paglito o pagsuko kan siyudad hale ki Z.A.R. Commandant, Dr. F.E.T. Krause. Si Judge Krause pignomgrahan na iyo an pamayo kan siyudad asin siya an nakapugol na dai magdinamita kan minahan bulawan duman. An mga Briton tinugotan na sinda mag'ebakwit sa laog nin sarong aldaw sa Johannesburg basta dai paboagon an mga minahan bulawan.

An square na ini harani sana sa Rissik Street asin yaon sa kanto kan  Rissik asin Anderson na si Mahatma Gandhi duman dati nag'oopisina o may bupete. Sarong estatuwa  ni Mahatma Gandhi an itinindog sa square kan Oktobre 2003.

Bago ini naproyekto na nagin Gandhi Square, an dati ining Van Der Bijl mayo nang kamugtakan asin ro'ro' nang marhay. Yaon ini sa sentro kan lugar na tios na gayo asin nakakaraot hiling sa Johannesburg. Dangan, kaamayi kan mga 1990, si Gerald Olitzki, sarong property developer, pigdulok an gobyerno kan saiyang proyektong pagayonon an lugar. Dawa kan enot pighaboan siya, an gobyerno nagtugot man giraray asin an proyekto natapos kan 2002, sa gastong uminabot mga  R2 milyon. An lokal na istasyn nin bus pinakarhay asin pinagayon man, asin mga tindahan nagbaralik na sa lugar ta may toltol nang seguridad sa bilog na 24 oras.

## Toltolan
John J. Pickman

Si **John James Pickman** (Enero 9, 1850 – Agosto 17, 1930) iyo an saro sa nagtukaw na alkalde kan Lowell, Massachusetts. Siya nagsirbe man bilang myembro kan Massachusetts House of Representatives.

## Toltolan
Shaira

Si **Shaira Abdullah Alimudin** (namundag kan 2001 o 2002),bisto na propesyonal bilang **Shaira Moro** o sa mononym na **Shaira**, na sarong Pilipinong parakanta poon sa rehiyon nin Bangsamoro na bisto sa saiyang kantang "Selos".

## Karera
Si Shaira sarong Moro parakanta na nagtatrabaho sa irarom kan rekord label na AHS Productions. Parte man siya kan bandang ngaran na Trigger.

Mas dakul siyang nareresibing atensyon kan publiko sa online kan kaamayi nin 2024, mala ta an kanta niyang "Selos" na pinaluwas taon bago asin nakua niya an reputasyon bilang "Queen of Bangsamoro Pop" sa social media.

Alagad an rawitdawit na sarong inonra kantang Lenka "Trouble is a Friend" boluntad na ihukua sa mga paarteng plataporma kan Marso 2024 kan saiyang rekord lalake dapit sa isyu nin copyright.

Tulo pang rawitdawit an makahahale man sa panganggad na iyo ini: "Forever Single (Walang Jowa) ", "Babaero Na Pakboy", asin "Machine Gun". Sinda soboot kinua sa mga kantang Indones na "Masij Mencintainya" nin bandang Papinka, "Lagi Syantik" ni Siti Badriah, asin "Uwiw Uwiw" ni Cita Citata segun sa pagkakasabi.

An "Selos" ipig-ere kan Abril 11, 2024 pakalihis bulan pagkatapos kan mga negosasyon sa kampo ni Lenka.

## Personal na buhay
Si Shaira napangagom si Muiz Abdullah kan 2019 kan pareho syang 17 anyos, na ribarawon sa irarom kan saindang relihiyon kan Islam. Kadtong 2024, saro siyang naggradwar na estudyante sa kolehiyo na pig-aatendiran an sarong grado nin sosyal na trabaho.

## Discograpiya

; Mga Solo

** "Datu Manis"
** "Pakboy – Fuckboy"
** "Natipbad (Lalakeng Abusado)"
** "Selos" (2023)
** "Selos Na Yan Friend" (2024)

; EPs

* Mga Manifestasyon (TBA)  

## Mga toltolan
Diwata (kanta)

An "**Diwata**" ("Fairy") sarong kanta kan Pilipinong papper na si Abra itinatampok si Chito Miranda, katuwá kan Rock band sa Filipinas na Parokya ni Edgar. An solong pinaluwas kan amay na 2014, asin an music video iniluwas kan Disyembre 31, 2014, via YouTube. An "Diwata" an panduwang pigtang katagâ na gikan sa Abra pagkatapos kan "Gayuma" kan 2012.

## Video sa musika
An music video tampok an Abra asin General Luna vocalist Nicole Asencio (parapagtugma kan huring Bise-Presidente Salvador Laurel). Nagtutukdô si Abra nin sarong estudyante sa kolehiyo na parating takuton kan saiyang mga kaklase, dangan tinabisto niya an Asensio. Paghaloyhaloy, nagin katood na ni Abra si Asencio asin nagkaigwa sia nin mga saboot. Ini an nagkawsa na matugot si Abra na ta'wan pa nin onra. Sa katapusan kan video, ipinahayag ni Asencio na siya sarong katakin o diwata sa Abra. Iyan man an dahelan kun taano ta pirmeng daog - hanap an Abra; dai naheheling kan ibang tawo si Asencio, sa siring ginigibo siang garo kiray asin arog baga nin nakikipagtabangan sia sa sarong kalag.Si Chito Miranda nagluwas man sa music video asin nagkakawat nin dakol na parte, arog kan sarong guardiadong bantay, maestra, mga kasiribotan igdi, asin tsuper nin jeepney.

### Pukol (cast)

** Abra (protagonist)
** Chito Miranda (multiple roles)
** Nicole Asencio (leading lady/as diwata)
** Marlon "Loonie" Peroramas (as schoolmate)
** Ron Henley (as schoolmate)
** Adrian "Manny Paksiw" Sereño (as basketball coach)

## Resepsyon
Sa pagluwas kaini sa musika, 1 sa MYX Hit Charts.

## Toltolan
Erotika

An **erotika** iyo an literatura o arte na nagtutukar nin substantively sa subject matter na erotika, sexually stimulating o nakakapukaw na sekswal. An ibang mga kritiko pighihiling an pornograpiya bilang sarong klase nin erotika, alagad dakol an nagkokonsiderar kaiyan na laen man. An erotikong arte pwedeng gumamit nin maski arin na artistikong porma tanganing iladawan an erotikang tema, kabali an pagpinta, iskultura, drama, pelikula o musika. An erotikong literatura asin an erotikong potograpiya nagin nang mga genres sa saindang sadiring karapatan. An erotika nag-eeksistir man sa sarong bilang nin subgenres siring kan pambakla, panlesbyana, pambabayi, bondage, monster asin tentacle erotica.

An terminong *erotica* ginuno gikan sa pambabaying porma kan suanoy na Griyego na panladawan:  (), gikan sa  ()&#x2014;mga katagang ginamit tanganing mag-indikar nin pagnanasa, asin sekswal na pagkamoot.

An **curiosa** iyo an mga kyuryusidad o mga rarities, urog na an mga pambihira o mga erotikang libro. Sa antiquarian book trade, mga pornograpikong gibo parating nakalista sa irarom kan "curiosa", "erotica" o "facetiae".

## Toltolan
Dickey Betts

Si **Forrest Richard Betts** (Desyembre 12, 1943 – Abril 18, 2024) sarong Amerikanong gitarista, parakanta, kompositor, asin kaapil-kagtugdas kan The Allman Brothers Band.

Amay pa sa saiyang karera, nakituwang siya ki Duane Allman, sa pag'introdyusir kan melodic twin guitar harmony asin counterpoint na "naghira kan reglamento na kun pano an duwang gitarista magtarabang, na hinale an tradisyonal na ritmo/papel na pangenot na magsabayan an duwa". Kan magadan si Allman kan 1971, si Betts nagpapel na bilang iyo an solong lead guitar durante sa kasagsagan kan pagkapopular kan grupo kan mga 1970. Si Betts iyo an parasurat asin parakanta sa Allmans hit single na  "Ramblin' Man". Siya mman nabantog na gayo bilang kompositor nin mga instrumental, na parati naluwas sa album kan grupo kabarali diyan an "In Memory of Elizabeth Reed" asin "Jessica" (na iyo an nagin theme sa *[[Top Gear (2002 TV series)|Top Gear]]*).  

An banda nag'aging pagpahingalo kan kahurihan nin 1970, na kan panahon na ini, siring kan ibang mga myembro kan banda, si Betts nagsolo sa saiyang karera ason naglaog sa mga ibang proyekto sa irarom nin ibang banda arog kan Great Southern asin The Dickey Betts Band.  An Allman Brothers nagreporma kan 1979, na si Dan Toler iyo na an nagin second guitar role kaabay si Betts. Kan 1982, sinda nagrilitikan na huli kaini si Betts nagtugdas nin bagong grupo, an Betts, Hall, Leavell and Trucks, na naag'ayaw sagkod taon 1984.  Ikatolong paghihira nangyari kan 1989, na si Warren Haynes nagbali ki  Betts sa pagkawat sa gitara.  

Si Betts pinatalsik sa banda kan 2000 huli sa pagdudruga niya asin sobrang pag'iinom; si Betts dai naman nagbalik sa banda, o makibali o magkuang proyekto na kairiba an mga myembro igdi. Sa pagkagadan ni Betts kan Abril 18, 2024, si Jai Johanny "Jaimoe" Johanson iyo an natadang buhay pang kagtugdas kan Allman Brothers Band.

## Toltolan
Clint Bondad

Si **Clint Bondad**  (namundag 26 Marso 1994) sarong aktor asin modelo, Kabilang siya sa grupo nin maskulados dos kairiba sa Albie Casiño, Tanner Mata, Joshua Colet, Luis Hontiveros asin Tommy Esguerra.

## Filmograpiya
### Telebisyon

### Pelikula

## Hilnga man
* Catriona Gray

## Toltolan

## Talababa
*
Albie Casiño

Si **Alan Benedict "Albie" Lee Casiño** o mas midbid bilang **Albie Casiño** namundag kan Mayo 14,1993. Saro siyang siyang Filipinong aktor na nagin popular pagkatapos magbida sa pasaleng  **[[Mara Clara]]** kan 2010.

## Filmograpiya

### Telebisyon

### Pelikula

## Mga Premyo
Tommy Esguerra

{Infobox person
| name = Tommy Esguerra
| image =
| caption =
| birth_name = Tommy Esguerra
| birth_date = 
| birth_place = Long Beach, California, Estados Unidos
| nationality = Pilipinong Amerikano
| known_for = Pinoy Big Brother: Lucky 737
| occupation = Aktor, modelo
| years_active = 2014–kasalukuyan
| agent   = ABS-CBN (2014-kasalukuyan)
| height = 
| website = 
}}

Si **Tommy ** (namundag 12 Mayo 1995) sa Colorado, Estados Unidos; sarong aktor asin modelo, Siya katambal ni Miho Nishida na saro man na 2nd Big Placer sa edisyon kan Pinoy Big Brother: 737.

Kabilang siya sa grupo nin maskulados dos kairiba sinda Albie Casiño, Clint Bondad, Joshua Colet asin Luis Hontiveros.

## Toltolan

## Talababa
*
Simbahan nin San Antonio de Padua (Camaligan)

An **Simbahan nin San Antonio de Padua** sa Camaligan, Camarines Sur, orihinal na inaapod bilang **Simbahan nin Camaligan**, sarong simbahan na Romanong Katoliko.  Ini an saro sa duwang simbahan kan parokya kan Arkidiosesis nin Caceres na mahihiling sa banwaan nin Camaligan. Itinindog an parokya kan 1795. An enot na estruktura kan simbahan sa Camaligan na gibo sa mga gapo asin kadlagan, nasulo kan taon 1856. An presenteng arkitektura kan simbahan natapos sana kaidtong 1857, sarong taon pagkatapos kan pagkasulo kan orihinal na estruktura. An Camaligan Church pinagkonsiderang saro sa pinakagurang na simbahan sa Camarines Sur na mayaman sa relihiyosong kasaysayan asin kultural, asin sarong bistadong lugar para sa Visita Iglesia.

An simbahan nasa irarom kan sakop kan Vicariate Ni San Juan Evangelista. Iyo si Rev. Fr. Glenn C. Ruiz ang presenteng padi kang parokya kadtong Hunyo 18, 2018.

## Kasaysayan

An Camaligan sakop kan eklesiastikal asin sibil na hurisdiksyon kan Nueva Caceres (ngunyan Syudad nin Naga) sa laog nin haros duwang siglo, poon taon 1578 hasta 1775.

Sa irarom kang administrasyon ni Obispo Domingo Ollantes, nagin independienteng yunit pulitikal an banwaan kan Camaligan kan taong 1775. Pignombrahan kan Franciscan Mission si Fray Rafael Benevente bilang pading paroko, kan taon 1795. 

Sarong simbahang gibo sa mga gapo asin estrukturang kahoy an itinogdok, alagad nasulo kan taon 1856.

Sarong taon pagkatapos kan pagkasulo kan orihinal na simbahan, kan 1857, sa irarom kan termino ni Fray Juan Ontiveros bilang padi kan parokya, natapos an presenteng estruktura kan simbahan. Sinasabi na kan nahaman an simbahan na ini, an tunay na tuyo kan mga prayle iyo an paraon an pre-kolonyal na klase nin pagbuhay asin mga kaugalean kan bagong nacional na banwaan sa pagsalingoy sa saindang istilo nin pagbuhay asin gawe-gawe kan panahon kang pre-kolonyal. Sa katunayan, an daga na kinatutugdukan kan simbahan sarong dating lubungan kan pre-kolonyal na panahon.

## Toltolan
Brgy. Poro Canaman

Barangay Poro, Canaman Camarines Sur . Ang Pangaran kan barangay naghahali sa tataramon na " Poro" na ang ibig sabihin "dulo" na mawot sabihon iyo ang pinakahuri. Sa ngunyan an Poro saro sa pinakagurang na lugar kan taon 1974,sa dae maipaliwanag sa Sitio Banawang , Sitio Banawang saro sa lugar kan Poro . May mga nagkakurua sindang gamit sa pagluto asin mga tulang (buto) kan mga gadan kan nakaaging 12th siglo. Ang kabuhayan kan  mga taga Poro eu ang Pag-uuma asin pagsisira

Ang Poro may daga na maabot sa 522.5959 ektarya o 12.08% kan kabilugan kan kadagaan kan banwaan.Ini may pitong purok (Zona).

Ang Barangay Poro , igwa nin sarong elementarya na ang ngaran Poro Elementary School ini naitugdok kan taon 1947. An High School yaon sa Barangay Sta. Cruz Canaman na ang rayo maabot sa 2.4 kilometro sa barangay, An apod sa eskwelahan Sta. Cruz National High School ,ini naipatugdok man kan taon 1980 . Asin ang Poro ogwa man ning Day Care na suportado kan barangay asin munisipyo. Ang Maestra digdi eu si Ma'am Ruth Nato . Ang Day Care para sa mga aki na nag eedad na 3-5 taonna gusto na magklase.

Ang mga taga Poro aktibo sa mga aktibidadis arig kan sagala asin lagaylay. Pag maabot ang bulan kan Mayo ini ang pinakamaogmang bulan kan mga taga Pori ta digdi pigseselebrar ang kapistahan kan saindang Patron na si San Roque, ang tunay na kapistahan ni San Roque bulan kan Agosto ini nailipat sa Poro sa Mayo 12-13 kan Mayo ta ang Agosto eu man nag kapisytahan kan banwaan kan Canaman.Pag madali na ang piyesta ang Hermano asin Hermana abala na sa paghahanap asin pagprapraktis kan mga daraga sa lagaylay. Ang Poro saro sa mga bistado na matibay sa lagalay kaya kan nagkaogwang Lagaylagy Festival nagballi ang Poro. Kan Agosto 2008 ,ginibo an lagaylay Festival sa Canaman ,Apat na barangay ang nagbali eu ang Poro, Baras, San Nicolas, asin San Francisco. Nakua kan Poro ang enot na puwesto.Ang Poro man ang may titulo sa may pinakahalabang Sagala sa buong Canaman nangyari ini ta nakompleto kan Poro ang gabos na Reyna.

Ang Baranggay Poro pinapamayuhan kan saindang mahigis na kapitan na si Alfred Aguilar.Ang kada Zona kan Baranggay ogwa nakadistinong kagawad.

Zone1: Diosdado Gata
Zone2: Ramon Vidal
Zone 3: Albert Villamor
Zone4: Helen Archivido
Zone5: Larry Lopez
Zone 6: Cherry Aquino
Zone 7: Mary Ann Vidal

Asin ang maasahan na tresurera kan brgy. na si Joan Noleal, yaon man ang mahigos na sekretarya kan barnggay na si Jaimaica Gesta. Si Rochelle Gaupo pinapamayuhan niya ang hubenes kan baranggay.

Ang Baranggay ogwa man health Center na kung sain may anom na baranggay helath Center na nakaduty. Ini suportado kan munisipyo , nagpapadara ang munisipyo ning municipal midwife duwang beses sa kada bulan nagbibisita.  Ang mga residente makakaavailkan serbisyo kan Municipal Health Office sa banwaan na may rayo na 1 kilometro hali sa baranggay. Ang mga seryosong helang/kaso pwedeng ihatod diretso sa cuidad ning naga na may rayo 5.5 kilometro hali sa banwaan.

Reference:https://canaman.gov.ph/poro/
Lungib sa Nasyunal na Parke nin Libmanan

An Camarines Sur">Libmanan Caves National Park sarong Protektadong lugar kan Pilipinas na namumugtak sa Barangay Sigamot sa munisipyo kan Libmanan, Camarines Sur sa Rehiyon Bikol. Nakasentro ini sa dakulaon na 2,856-metrong laba nin Colapnitan Cave, an ikasampulong pinakahalabang lungib sa Pilipinas. An parke mismo sakop an total na lugar na 19.4 na hektarya sa balyo kan mabulod na mga omahan nin Libmanan, midbid sa pag-aataman nin kisuerra 18 pang litmong lungib nin manlaen-laen na kalabaan, korte asin ngangalasan. Namuknâ ini kan 1934 huli sa Proklamasyon na No. 654.

An parke bantog na harong kan ribo- ribong paniki na an guano natipon hale sa lungib sa laog nin dakol na mga dekada. Ini man an lugar na pig panlulugodan nin mga swiftlets asin an nagkakarahay na mga haralabang-kamot na lawa kan espesye nin Phrynus, na minimidbid na marara.

## Reperensya

## Hilingon pa

* Listahan nin nasyonal na mga parke kan Pilipinas
Simbahan kan Quipayo

An Our Lady of the Immaculate Conception Parish Church, na bisto man sa apod na **[[simbahan]] kan Quipayo**, sarong simbahan kan Romanong Katoliko na namumugtak sa Calabanga, Camarines Sur.

An orihinal na simbahan itinindog kan mga Franciscanong misyonaryo kan 1578 asin gibo ini sa kahoy saka nipa; kan 1616, sarong estruktura nin ladrilyo an itinogdok tanganing ribayan ini. An atubangan kang simbahan gibo sa ladrillo, sarong klase nin matagas na gapo na garong baliknong-bulaw.

An Nasyunal na Komisyon Historiko kan Pilipinas pigdeklara na an simbahan kan Quipayo na gibuhong nasyunal na historikong lugar kan taon 1979. 

__NOEDITSECTION__
Nato Sagñay

An Barangay Nato saro sa mga Munisipalidad kan Sagñay na mahihiling sa dakulang banwaan kan Camarines Sur. Saro ini sa mga Baryo na ugwang mahamis  na kapinunan asin kakaibang kultura na pano nin pagkamoot sa lambang-saro. 

An ikinabubuhay kan mga naka-istar digdi mayong iba kundi an paglahod na iyo an primerong nakukuahan kan saindang pagkakan sa aro-aldaw, mantang pagpuon taong 2008 naging popular man digdi an pagtatanom na pinapabakal ninda sa mga dayo kan saindang lugar. Pwera kan saindang mayamang kadagatan, saro sa nagtataong onra sa Nato Sagñay, iyo an saindang pagtubod asin makulay na debosyon. May mga manlaen-laen na paagi kun pano ninda  hiniheras an saindang pangadyi, yaon na diyan an pag novena kada dominggo, pagprosesyon kan mga Santo kun maabot an mahal na aldaw, pagrosaryo bara-banggi  asin an pagdulot nin mga kanta na may hararom na ibig sabihon. Puon kaidto hanggang sa ngunyan na panahon, padagos ining pinapa pusog kan mga tao digdi nin huli ta, minatubod sinda na sa paagi kan pagpangadyi nililikay kaini an saindang lugar sa maraot na panahon, mga helang asin disgrasya. 

Sa kagayunan, ang ginikanan kan Nato Sagñay, simple man lang. Simplehon an pagbuhay, may pag-andam sa kadasaro, dai nawawara an pagtubod, mantang sa simpleng paaging ini, nagiging magayon gabus na bagay. Ang mahika sa Nato Sagñay iyo an manudan kan gabus kun pano magtubod, asin mamoot.
An estasyon kan Ragay

An **estasyon kan Ragay**  an estasyon na saro sa namumugtakan kan tren sa South Main sa Camarines Sur, Pilipinas. Yaon ini sa Barangay Apad, Ragay Camarines Sur. Ugwa nin duwang track (riles, daambakal) asin nadagdagan nin pantulong track kan 1938.

An Ragay istasyon bukas sa bulan nin Agosto aldaw 28, sa taon nin 1933, parte kang pagpadakula kan Legazpi Division line sa Port Ragay. Sa pag gamit kan serbisyon hali sa Manila nag tig punan kan Enero aldaw nin 31, taon nin 1938.
Sanggatos Na Rawitdawit Sa Sanggatos Na Aldaw

An **Sanggatos Na Rawitdawit Sa Sanggatos Na Aldaw** sarong angat o challenge sa pagsurat nin sanggatos na rawitdawit sa laog nin 100 na surunod na aldaw. An kaisipan na ini pinonan nin Estelito Jacob kan 2014 sa katuyonan na matais an kabatiran kan sarong parasurat asin mapahusay an saiyang poetika.

Saro sa mga nakaantos sa angat na ini iyo si Edwin Breva, Jr. na ginamit an koleksyon nin panurat sa saiyang pag-adal na *SANGGATOSNARAWITDAWITSASANGGATOSNAALDAW: A Literary Autoethnography* bilang parte kan kursong Batsilyer kan Edukasyon Sekondarya sa Central Bicol State University of Agriculture kan 2018.

## Toltolan
Libmanan Caves Nasyunal na Parke

An **Libmanan Cave National Park** saro sa protektadong Lugar sa Pilipinas na mahihiling sa barangay sigamot kan municipal kan Libmanan, Camarines Sur, Rehiyon Bicol. Ini naka sentro sa pakadakulang 2,856 sa labang metro kan colapnitan cave, saro sa Ika sampulo sa pinakahalabang kuweba sa Pilipinas. Ang parkeng ini mismo tigsasakop an kabuohan kan lugar na 19.4 ektarya sa kabuohan kan hilly farmland libmanan, na bisto saro may desiotso na limestone cave beripikadong laba, hulma asin iba pa. Ini pinaluwas kan taon na 1934 sa bisa kan pag proklamasyon No.654.

An parke bantog bilang saro sa istaran kan ribo mga paniki asin ang mga guano o ipot kani naka tiniripon hali sa kuweba kan haloy nang panahon. Saro man ini sa harong kan mga swiflets ini sarong gamgam sa kuweba asin mga lawa na haraba ang galamay na klase phrynus na bisto na makamandag. 

An parke bantog bilang saro sa istaran kan ribo mga paniki asin ang mga guano o ipot kani naka tiniripon hali sa kuweba kan haloy nang panahon. Saro man ini sa harong kan mga swiflets ini sarong gamgam sa kuweba asin mga lawa na haraba ang galamay na klase phrynus na bisto na makamandag.

An parke bantog bilang saro sa istaran kan ribo mga paniki asin ang mga guano o ipot kani naka tiniripon hali sa kuweba kan haloy nang panahon. Saro man ini sa harong kan mga swiflets ini sarong gamgam sa kuweba asin mga lawa na haraba ang galamay na klase phrynus na bisto na makamandag.

## Reperensya