Tëthagëtë

**Tathāgata** (  ) sarong tataramon na Pali asin Sankrit na ginamit kan mga suanoy na India para sa sarong tawo na nakaa an pinakahalangkaw na relihiyosong katuyuhan. Si Gautama Buddha, an tagapamayo kan Budismo, ginamit ini kun piguulayan an saiyang sadiri o an ibang mga nakaaging Buddha sa Pāli Canon . Siring man, sa Mahayana korpus, ini sarong bansag ni Shakyamuni Buddha asin kan iba pang mga celestial buddha . An termino permis tighuhuna na nanunungod na "saro na naghale" ( *tathā-gata* ), "saro na nag-abot na" ( *tathā-āgata* ), o minsan "saro na dai pa nahale" ( *tathā-agata* ). Ini pig-interpretar bilang nagpapahiling na an Tathāgata lampas sa gabos na pag-abot asin paghale – lampas sa gabos na temporaryong pangyayari . Igwa man, alagad, an ibang interpretasyon asin an eksaktong orihinal na an kahulugan kan tataramon bakong segurado.

An Buddha sinabi sa kadakol na okasyon sa Pali Canon na inaapod an saiyang sadiri bilang *an Tathāgata* imbes na gamiton an mga pronombre *na ako*, *ako* o *ako mismo* . Ini pwedeng man boot sabihon na ipaagi nin implikasyon na an katukdoan itinataram kan saro na nakalampas sa kamugtakan nin tawo, saro na lampas sa daing katapusan na siklo nin pagkamundag liwat asin kagadanan, arin na baga, lampas pa sa dukkha .

## Etimolohiya asin interpretasyon
An orihinal na tataramon, buot sabihon na dai aram asin igwa nin mga espekulasyon manungod kaini poon pa kan panahon ni Buddhaghosa, na sia nagtatao nin walong interpretasyon kan si mga tataramon, na an lambang saro may manlaen-laen na suporta sa etimolohiya, sa saiyang komentaryo sa Digha Nikaya, an *Sumangalavilasini* :

# Sia na nag-abot sa siring na paagi, an boot sabihon, na nagtrabaho pasiring sa pagkasangkap para sa karahayan kan kinaban sa parehong paagi kan gabos na nakaaging mga Buda.
# Sia na naglakaw sa siring na paagi, an boot sabihon (a) sia na sa pagkamundag nagkua kan pitong pantay na lakdang sa parehong paagi kan gabos na nakaaging Buda o (b) sia na sa parehong paagi kan gabos na nakaaging Buda nagduman sa pagigin Buddha sa paagi kan apat na Jhanas asin mga Dalan.
# Sia na sa dalan nin kaaraman nakaabot sa tunay na mga esensyal kan mga bagay.
# Sia na nanggana sa Katotoohan.
# Sia na nakapagmansay kan Katotoohan.
# Sia na nagpahayag nin Katotoohan.
# Sia na an mga tataramon asin gibo magkakasundo.
# An marhay na doktor na an bulong makapangyarihan sa gabos. 
An modernong opinyon kan mga iskolar sa pankagabusan na gustong ipasabot na an gramatika kan Sanskrit nagtatao nin dai mababa sa duwang posibilidad para sa pagbaranga kan tataramon na kompuesto: mag salang tathā asin āgata (sa paagi kan sarong sandhi na susundon na ā + ā → ā), o tathā asin gata.[1]: 381–382 An Tathā na an buot sabihon na "kaya" sa Sanskrit, asin pigtutukdo kan mga Buddhist an kaisipan na ini sa kun ano an inaapod na "reality as-it-is" (yathābhūta). An realidad na ini inaapod man na "thusness" o "suchness" (tathatā), na nagpapahiling sana na ini (realidad) iyo an kun ano ini.

An Tathāgata buot sabihon bilang sarong tawo na "nakakaaram asin nahihiling an realidad siring sa kun ano ini" (yathā bhūta ñāna dassana). An Gata ("nawara") iyo an nakaaging pasibo na partisipyo kan berbal na ugat na gam ("magduman, magbiyahe"). An Āgata ("magdigdi") iyo an nakaaging pasibo na partisipyo kan berbo na boot sabihon "magdigdi, mag-abot". Sa interpretasyon na ini, an Tathāgata literal na an buot sabihon magsalang "an saro na nagduman sa pagigin siring" o "an saro na nakaabot sa pagigin siring".

An saro pang interpretasyon, na pigproponer kan iskolar Richard Gombrich, nakabase sa katutuhanan,  na kun ginagamit bilang sarong hulapi sa mga kumpound, an -gata parati nawawaran nin literal na an buot sabihon asin nagsisignipar na imbes "pagigin". An Tathāgata kun siring na buot sabihon na "saro na arog kaiyan", na mayong hiro sa arin man na direksyon.

Susog ki Fyodor Shcherbatskoy, an termino igwa nin ginikanan na bakong Budista, asin mas nasasabotan kun ikukumpara sa paggamit kaini sa mga obrang bakong Budista arog kan Mahabharata. Si Shcherbatskoy nagtatao kan minasunod na halimbawa gikan sa Mahabharata (Shantiparva, 181.22): "Siring na an mga bakas kan mga gamgam (naglalayog) sa kalangitan asin mga sira (naglalangoy) sa tubig dai mahihiling, Kaya (tātha) an pagduman (gati) kan mga nakarealisar kan Katotoohan."

An Pranses na awtor na si René Guénon, sa sarong saysay na nagpapamidbid kan mga Pratyēka-Buddha asin Bodhisattva, nagsurat na an enot minalataw na mas halangkaw sa luwas kisa sa huri, huli sana ta sinda tinotogotan na magdanay na dai maagihan, mantang an huri dapat sa sarong sentido minalataw na makadiskobre giraray nin "sarong paagi" o kisuerra mag-rekapitulate kaini, tanganing sa ibang paagi, "na paagi man," tathā-gata.

## An naturalesa kan sarong ''Tathāgata''

 
An nagkapirang mga pasahe nagpapatunay na an sarong Tathāgata "dai masokol", "dai masabotan", "masakit saboton", asin "dai masabotan". An sarong tathāgata binayaan na an pagkapot sa mga skandhas (mga bagay sa pagkatawo) na naggigibo sa citta (an isip) na sarong limitado, masosokol na pagkatawo, asin "dai masabotan" sa paagi nin pagigin "dai masabutan". gabos o arin man sa sainda, dawa sa buhay. An mga pinagsararo nin porma, pagmati, pagmansay, mga pormasyon nin isip, asin pag-aram na minakompuesto nin personal na pagkatawo nahihiling na dukkha (sarong pagabat), asin an sarong naliliwanagan na indibidwal saro na may "pagabat na nahulog". An Buddha nagpapaliwanag na "na an sarong monghe igwa nin natatagong tendensiyang, sa paagi kaiyan ibinibilang niya, kun ano an dai niya igwa nin tendensiyang natatago, bako man na natatago sa paagi nin helang an mga tendensiyang ini mga paagi kun saen an isip nagigin imbuelto asin nagdadanay sa mga kondisyon na pangyayari Kun mayo sinda, an sarong tawong naliliwanagan dai "mabilang" o "ngaranan"; Sa sarong pasahe, sinabi ni Sariputta na an isip kan Buddha dai pwedeng "masakop" dawa sia mismo. 

An Buddha asin Sariputta, sa kaparehong mga pasahe, kun napapaatubang sa mga espekulasyon kun ano an kamugtakan kan sarong arahant pagkatapos kan kagadanan, dinadara an saindang mga kaolay na admitiron na dai ninda kayang madakop an sarong arahant na buhay. Siring sa sabi ni Sariputta, an saiyang parahapot na si Yamaka "dai kayang ibugtak an Tathagata bilang sarong katotoohan o dawa sa mga presenteng realidad sa buhay." ining pasahe ipigpapahiling an kamugtakan kan arahant, bago asin pagkatapos kan parinirvana, yaon sa luwas kan domain kun saen an mga deskriptibong kapangyarihan kan ordinaryong tataramon yaon sa harong; an boot sabihon, an kinaban kan mga skandha asin an kagod, pagkaongis, asin delusyon na "pinaputok" sa nirvana.

Sa Aggi-Vacchagotta Sutta, sarong asetiko na an pangaran Vaccha an naghahapot ki Buddha sa manlaen-laen na isyung metapisikal. Kan si Vaccha naghapot manungod sa estado kan sarong tathagata pagkagadan, an Buddha naghapot saiya kun saen na direksyon an sarong kalayo kun ini nawara na. Si Vaccha nagsimbag sa hapot "dai angay sa kaso ... Para sa kalayo na nakadepende sa gatong ... kun an gatong na iyan nawara na, asin dai na ini makakakua nin iba, huli ta mayo nin sustansya, sinasabing ini napuho na." An Buddha dangan nagpapaliwanag: "Sa eksaktong parehong paagi ..., an gabos na porma na kun saen an saro puedeng magprediktar kan pag-eksister kan santo, an gabos na pormang iyan binayaan, hinale, hinale sa daga arog kan sarong kahoy na palmira, asin dai nagin nag-eeksister asin dai na puedeng tumubo giraray sa maabot na panahon. An santo ... na pinaluwas sa kun ano an istilong porma hararom, dai masabotan, dai masabotan, tibaad arog kan kadagatan." Siring man pareho kun pigsasararo an sinasabi. An manlaen-laen na kaagid na mga pasahe nagpapaliwanag na an metapora na "nagluwas, dai siya madedepinir" (atthangato so na pamanam eti) parehong nanonongod sa katalingkasan sa buhay. Sa Aggi-Vacchagotta Sutta mismo, malinaw na an Buddha iyo an tema kan metapora, asin an Buddha "nag-aprobar na" o "nag-aprobar na" limang pinagsararo. Sa Sn 1074, sinasabi na an madonong dai pwedeng "ibilang" huli ta siya pinatalingkas sa kategoryang "pangaran" o, sa mas pankagabusan, mga konsepto. An kawaran kaini nag-uulang sa posibilidad na mag-isip o mag-artikulo nin sarong estado nin mga bagay; An "ngaran" digdi nanonongod sa mga konsepto o mga pagmansay na nagpapagin posible kan mga proposisyon.

Ipinahayag ni Nagarjuna an pakasabot na ini sa kabanata nirvana kan saiyang Mulamadhyamakakarika: "Dai pig-aasumir na an Mapalad na Saro nag-eeksister pagkatapos kan kagadanan. Dai man pig-aasumir na siya dai nag-eeksister, o pareho, o mayo man. Dai man pig-aasumir na dawa an sarong buhay na Mapalad na Saro nag-eeksister. Dai man pig-aasumir na siya nag-eeksister, o mayo, o pareho." 

Kun paguurulayan sa laog kan konteksto kan Mahayana Buddhism (partikularmente an Perfection of Wisdom sutras), si Edward Conze nagsurat na an terminong 'tathagata' nangangahulugan nin tunay na sadiri sa laog kan tawo:
 

## Limang Tathāgata
Sa Vajrayana Buddhism , an Limang Tathāgata (pañcatathāgata) o Limang Kadunungan na Tathāgata (Intsik: 五智如来; pinyin: Wǔzhì Rúlái), an Limang Dakulang Buddha, asin an Limang Jinas (Sanskrit para sa "konkistador"), iyo an mga representasyon asin mga representasyon kan limang katalingkasan" kan Adi-Buddha o "enot na Buddha" Vairocana o Vajradhara, na asosyado sa Dharmakāya.

An Limang Kadunungan Buda sarong pag'uswag kan mga Buddhist Tantras, asin kan huri nagin asosyado sa trikaya o "tolong hawak" na teorya nin pagka-Buddha. Mantang sa Tattvasaṃgraha Tantra igwa sanang apat na pamilya nin Buddha, an bilog na Diamond Realm mandala na may limang Buddha enot na naglataw sa Vajrasekhara Sutra. An Vajrasekhara nagsambit man nin ikaanom na Buda, si Vajradhara, "sarong Buda (o prinsipyo) na nahihiling bilang an ginikanan, sa sarong sentido, kan limang Buda."

An Limang Buda an aspeto kan dharmakaya na "dharma-hawak", na naglaladawan kan prinsipyo nin kaliwanagan sa Budismo.

Kun an mga Buda na ini pigrerepresentar sa mga mandala, tibaad bako pirming pareho an kolor o may relasyon sa parehong direksyon. Sa partikular, an Akshobhya asin Vairocana pwedeng magkaribay. Kun pigrerepresentar sa sarong Vairocana mandala, an mga Buddha nakaareglar arog kaini:

## An Pitong Buda kan Suanoy

Sa pinakaenot na strata kan mga tekstong Pali Budista, orog na sa enot na apat na Nikāya, an minasunod sanang pitong Buda, an Pitong Buda kan Suanoy (Sattatathāgata, o "An Pitong Tathāgata"), na nasambit asin nginaranan. Sa mga ini, apat an hale sa presenteng kappa (kalpa) asin tolo an hale sa mga nakaagi.

# Vipassī (nabuhay nobenta y unong kappas na an nakaagi) 
# Sikhī (nabuhay treynta y uno kappas na an nakaagi) 
# Vessabhū (nabuhay treynta y unong kappas na an nakaagi sa parehong kappa kan Sikhī) 
# Kakusandha (an enot na Buddha kan presenteng bhaddakappa) 
# Koṇāgamana (an ikaduwang Buddha kan presenteng bhaddakappa)
# Kassapa kan ikatulong Buddha) presenteng bhaddakappa)
# Gotama (an ikaapat asin presenteng Buddha kan presenteng bhaddakappa

An sarong sutta na inaapod Cakkavatti-Sīhanāda Sutta gikan sa sarong teksto nin Budismo na inaapod na Dĩgha Nikãya nagsambit man na kasunod kan Pitong Buddha kan Suanoy na panahon, sarong Buddha na an pangaran Metteyya (Maitreya) an pighuhula na malataw sa kinaban.

Alagad, susog sa sarong teksto sa Theravada Buddhist tradition gikan sa sarong  strata (sa pag'oltan kan ika-1 asin ika-2 siglo BCE) na inaapod na Buddhavaṃsa, beynte-uno pang mga Buddha an idinagdag sa lista nin pitong pangaran sa mga enot na teksto. An tradisyon kan Theravada nagmantinir na pwedeng magkaigwa nin sagkod sa limang Buddha sa sarong kappa o panahon kan kinaban asin na an presenteng kappa igwa nin apat na Buddha, na an presenteng Buddha, si Gotama, iyo an ikaapat asin an maabot na Buddha Metteyya iyo an ikalima asin huring Buddha kan kappa. Ini an magigibo kan presenteng aeon na sarong bhaddakappa ("bhadrakalpa", masuwerteng aeon). Sa nagkapirang tradisyon na Sanskrit asin Budismo sa amihanan, alagad, an sarong bhadrakalpa igwa nin sagkod sa 1,000 na Buddha, na an mga Buddha na si Gautama asin Maitreya iyo man an ikaapat asin ikalimang Buddha kan kalpa, sunod-sunod.