Ikiryō

An **Ikiryō** , bisto man sa apod na **shōryō** , **seirei** , o **ikisudama**  sarong popular na espiritu o helang na multo sa Hapon  pagtubod asin fiksyon na minahale sa hawak nin sarong buhay na tawo asin kasunod na nag-aapi sa ibang tawo o lugar, minsan sa harayo.    An (mga) termino ginagamit na kabaliktaran kan , na nanonongod sa espiritu kan mga nagadan na.

## Sumaryo
An popular na pagtubod na an espiritu (o kalag) nin tawo puedeng makadulag sa hawak yaon na poon pa kan mga enot na panahon, na may mga istorya asin eksperyensya nin mga nakaheling mismo (mga pag-atake, mga pagsadiri, eksperyensya sa luwas kan hawak ) na ibinareta sa mga anekdotiko asin fictional na mga isinurat. Vengeful spirits  kan mga buhay sinasabing nagtatao nin curses  sa sakop o mga sakop kan saindang pagbalos sa paagi nin pagbabago sa saindang pormang  . Pigtutubodan na kun igwa nin supisyenteng pagkaanggot, an gabos o parte kan kalag kan paragibo minahale sa hawak, na minalataw sa atubangan kan biktima tanganing danyaran o sumpaon sinda, sarong konsepto na bakong gayong laen sa maraot na mata . An  nakaabot pa ngani sa mga kasuratan kan Budismo, kun saen sinda ilinaladawan bilang "mga buhay na espiritu" na, kun maanggot, pwedeng magdara nin mga sumpa, dawa bago pa sana sinda magadan. An pagsasadiri saro pang paagi na an mga Ikiryō komun na pigtutubodan na may kakayahan na magtao nin danyos, an tawong may sadiri pighuhuna na dai nakakaaram kan prosesong ini. Alagad, susog sa mitolohiya, an  dai man nanggad naghihiro huli sa pagkaanggot o pagbalos, asin an mga istorya pig-iistorya manungod sa  na mayong pagkaanggot, o mayong tunay na banta. Sa mga nakarekord na halimbawa, an espiritu minsan nagsasadiri kan hawak nin ibang tawo para sa mga motibo na iba sa pagbalos, arog kan pagkamoot asin pagkamoot (halimbawa an multong Matsutōya sa ibaba). An  nin sarong tawo pwede man na maghale sa hawak (parati dai nahaloy bago magadan) tanganing ipahiling an presensya kaini sa palibot kan mga namomotan, mga katood asin/o mga kamidbid. 

## Klasikal na literatura

Sa klasikal na literatura, *an The Tale of Genji* (ca. 1000) naglaladawan kan "midbid na marhay" na pangyayari kan  (an mas suanoy na termino para sa  ) na nagluwas sa namomotan ni Genji na si Lady Rokujo, asin nagpasakit sa bados na agom ni Genji na si Aoi no Ue, na nagresulta sa saiyang kagadanan pagkatapos mangaki.   An espiritung ini pigladawan man sa , an Noh play adaptation kan parehong istorya. Pagkatapos kan saiyang kagadanan, si Lady Rokujo nagin sarong  asin padagos na nagpasakit sa mga nagin mga agom ni Genji, si Murasaki no Ue asin Onna-sannomiya [ ja ] . 

Sa panahon kan Heian, an sarong kalag nin tawo na naghahale sa sarong hawak asin nag-aanod palayo ilinaladawan kan lumang berbong  na an boot sabihon "paghale". Sa *The Tale of Genji*, an may problema sa isip na si Kashiwagi natatakot na an saiyang kalag tibaad makua na naglalagawlagaw (  ), asin naghahagad na an mga huring rito gibohon sa saiyang hawak tanganing pugulan an saiyang kalag na makadulag kun ini mangyari.    [     

 contains the tale "How the  Spirit of Omi Province Came and Killed a Man of the Capital". In the tale, a commoner encounters a noblewoman and guides her to the house of a certain Senior Assistant Minister of Popular Affairs (民部大夫, Minbu-no-tayū) in the capital. Little did the guide know that he was guiding the  of a woman to her neglecting husband. Upon reaching the house the lady vanishes, though the gates remain shut. Wailing noises are heard inside the house. The following morning, the guide learns that the master of the house had complained the  of his former wife was present and causing him illness, shortly after which he died. The guide later seeks out the lady's house in Ōmi Province. There a woman speaks to him through blinds, acknowledging the man's services that day, and showers him with gifts of silk cloth.

An  pwede man na magkaigwa kan obheto kan saiyang pagkamoot, na bako man karibal o kaiwal. An ,  sarong osipon na soboot nakabasar sa mga pangyayari na nangyari durante kan Kyōhō 14 o 15 (1729–1730), sarong negosyante sa Kyoto na an pangaran Matsutōya Tokubei  igwa nin sarong tin-edyer na aking lalaki na inaapod na duwang espiritung inaapod na Matsutō mga babae na namomoot sa saiya, asin nagpasakit sa konsensia kan aking lalaki. Kun minsan, siya nakabitin sa tahaw kan aire, na nakikipag-olay na garo baga an mga daragita yaon sa atubangan kan saiyang mga mata, an mga tataramon kan  itinataram sa paagi kan mga ngabil kan aking lalaki. Sa katapustapusi an pamilya naghagad nin tabang sa sarong bantog na padi na an ngaran Zōkai.  An padi mapangganang napaluwas an demonyo sa aki asin naomayan an saiyang kamugtakan, alagad naglakop na an mga osipon manongod sa pangyayari.  

An koleksyon nin istoryang makatatakot (  ) Sorori Monogatari , na ipinublikar kan Kanbun 3, o 1663, kabali an sarong osipon nin sarong babae na  nag-asumir kan porma kan saiyang pinutol na payo.  Sarong banggi, sarong lalaki na nagbibiyahe pasiring sa Kyoto an nag-abot sa lugar na inaapod Sawaya sa Kita-no-shō, Probinsya nin Echizen (ngonyan Siyudad nin Fukui ), kun saen siya nagsalang naghona na nakahiling siya nin sarong manok na naglalayog hale sa base kan sarong haraning torre na gapo pasiring sa tinampo. An pig-iimahinar na manok nagin (o nagin) sarong buhay na pinutol na payo nin sarong babae. Kun an lalawgon nagngingisi saiya, siya minaatake gamit an sarong espada, asin pighahabol ini pasiring sa sarong harong sa kabisera kan probinsya. Sa laog kan harong, an kagharong nagmata gikan sa sarong bangungot na pighahabol nin sarong lalaki na nagwawagayway nin sarong tarom. An naglalagawlagaw na payo, susog sa titulo, iyo an mōnen  kan babae, o an saiyang mga kaisipan asin obsesyon na sumbikalan. An babae kan huri nagin madre na Budista tanganing magsolsol sa saiyang mga kasalan.    

## Mga alamat kan mga tawo

### Mga espiritung haros magadan sa rehiyon
An mga pakahiling nin  na pagsasadiri kan mga madali nang magadan naitala gikan sa bilog na Hapon. An mga istorya kadakol nin mga espiritu na minamateryalisar (o sa ibang paagi nagpapahiling kan saindang presensya) sa sarong tawong namomotan ninda,  arog kan pinakaharaning pamilya. An nag-ako kan pagbisita nakakaeksperyensya nin metapisikal na pag-anino kan kagadanan kan tawong ini, bago mag-abot an anuman na mahihiling na bareta nin pagkagadan.

Dakul sa mga lokal na termino para sa  an nakolekta ni Kunio Yanagita asin kan saiyang eskwelahan nin mga folklorist. 

Sa tradisyon kan Distrito nin Nishitsugaru, Prepektura nin Aomori, an mga kalag kan mga tawong nasa ibong kan kagadanan inaapod na , asin pigtutubodan na naghahale sa hawak asin naglalakaw, minsan naggigibo nin mga ribok arog kan pagbukas kan pinto.  

Susog ki Yanagita, tobi-damashi  iyo an katumbas na termino sa Distrito nin Senboku, rehiyon nin Akita . Tinatawan ini nin kahulugan ni Yanagita bilang an kakayahan kan nagkapirang tawo na magbaklay sa kinaban sa saindang pormang  . An siring na mga indibidwal pigtutubodan na igwa nin boluntaryong kontrol sa kakayahan na ini, na kabaliktaran sa mga temporaryo sanang may kakayahan na makaabot sa siring na estado bilang prekursor kan saindang kagadanan. 

Sa Distrito nin Kazuno sa Prepektura nin Akita, an sarong kalag na nagbibisita sa mga kamidbid inaapod na omokage , asin nag-aasumir kan porma nin sarong buhay na tawo, an boot sabihon, ini igwa nin mga bitis asin naggigibo nin bakong arog kan mga pies stereotypical na Hapon na multo na mayong tabay o bitis.  

Si Yanagita sa  nagbareta na sa Tōno Region, Iwate Prefecture, "an mga kaisipan kan mga gadan o kan mga buhay nag-iiribahan sa sarong naglalakaw na porma, asin minalataw sa mata nin tawo bilang sarong ilusyon na inaapod na  sa rehiyon na ini." An sarong halimbawa iyo an sarong magayon na daragita na may edad 16 o 17, na grabe an helang na may kaso nin "   , arin na baga, kalintura nin tipos o sarong kaagid na helang. Nahiling siyang naglilibot sa lugar kan konstruksyon kan proyekto sa pagtogdok liwat kan templo nin Kōganji sa Tsujibuchi, Iwate [ ja ], an mga aldaw bago an saiyang kagadanan.    

Sa Distrito nin Kashima, Ishikawa sa Peninsula nin Noto, sarong folklorist an nagrekord nin pagtubod sa shininbō , na sinasabing minalataw duwa o tolong aldaw bago an kagadanan nin sarong tawo, na nahihiling na nag-aagi sa mga pagbisita kaini sa  (an templo kan pamilya, na inaapod man na  ). An templo pigtutubodan na iyo an huring pahingaloan kan kalag, kun saen an saro nakakakua nin lugar sa tahaw kan saindang mga apoon.   

## Toltolan