open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erwin Tulfo

Si **Erwin Teshiba Tulfo** () iyo an Pilipinong politiko, sarong dating news anchor, brodkaster, asin kolumnista. Siya sa ngunyan an nagsisirbing representative para sa ACT-CIS Partylist asin an Deputy Majority Leader kan Philippine House of Representatives poon kaidtong 2023. Dati siyang nagsirbi bilang Secretary of Social Welfare and Development poon kaidtong Hunyo 30 sagkod kan Desyembre 27, 2022, kan an saiyang pagkamatanda blinock asin bypassed kan Commission on Appointments, durante kan presidency ni Bongbong Marcos.

## Toltolan
Lechonan sa Baroy Festival

An **Lechonan sa Baroy Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Hunyo 10 sa Baroy, Lanao del Norte.  An piyesta, kun sain kasali an 23 na barangay, inuurog an lechon na naka-adorno nin malainlain na kakanon. Idinadara an lechon sa parada asin an pinakamagayun asin pinakamasiram an manggagana.  Inuuorog man an mga produktong agrikultural para mapabisto an makapirang ani kan banwaan nin Baroy.  

## Toltolan
Pantawid Pamilyang Pilipino Program

An **Pantawid Pamilyang Pilipino Program** (Bikol: Pantulay na Programa para sa Filipinong Pamilya), midbid man sa apod na **4Ps** asin dati inapod na *Bangon Pamilyang Pilipino*, sarong kondisyonal na pagwawaras kwarta na  programa kan gobyerno nin Filipinas sa irarom kan Department of Social Welfare and Development. Ini tinutuyong mapara' an makuring pagtios sa Filipinas paagi nin pagpupuhunan sa salud asin edukasyon urog na partikular sa mga edad 0–18. Ini pigpanday nag'aayog sa mga programa kan mga nagpapagantad pa sanang  mga nasyon arog kan Brazil (Bolsa Familia) asin Mehiko  (Oportunidades). An programang 4Ps nag'ooperar na sa 17 rona', 79 probinsya asin 1,484 na munisipalidad, saka 143 sa mga mayor na siyudad sinasakop an 4,090,667 na mga benepisaryo sa'kan Hunyo 25, 2014.

Kan Abril 2019, si Presidente Rodrigo Duterte nagpirma sa sarong ley na ginigibo nang institusyonal an programang 4P's nin pagwaras kwarta.

## Istruktura kan programa

### Katuyohan
An programa nagpupuntok sa mga minasunod na katuyohan:
#Sosyal na pagpagantad: paagi nin pagpapusog kan kakayahan, an programa mapuputol an inter-henerasyon na siklo nin pagtios.
#Sosyal na pagsanggawad: pagwaras nin kwartang cash ngani makasumpay sa halipot na pangangaipo pinansyal kan mga benipisaryo.

### Pagpapasakop sa programa
An pinakapobre sa mga pobreng mga pamilya siring sa pagsiyasat sa 2003 Small Area Estimate (SAE) na ginuno sa National Statistical Coordination Board (NSCB) an sinasakop kan programa. An pinakatios pinipili paagi sa inapod na "proxy-means test".Mga tandaan na ekonomiko arog kan pagsasadiri nin mga asset, tipo nin pagharongon, edukasyon kan namamayo sa pamilya, hanap-buhay kan  pamilya asin an kakayahan sa pagdisponer nin tubig saka pasilidad sa sanitasyon iyo an mga proxy variable na maindikar kan kategorya ekonomiko kan pamilya. Mga dugang pang rekisitos kan pagharongon iyo an kun igwang mga aki edad 0–14 asin kun may nagbabados na mga babae kan uminagi an pag'aadal. Mga aplikante dapat mag'uyon sa gabos na kondisyon ikinaag kan gobyerno ngani makalaog sa programa.

## Mga panluwas na takod
*

## Toltolan
Ramon Tulfo

Si **Ramon "Mon" Teshiba Tulfo Jr.** (; namundag Nobyembre 22, 1946) iyo an Pilipinong TV host, radio broadcaster asin kolumnista para sa *[[The Philippine Star]]*.

## Kaamayi kan buhay asin karera
Siya an pinakamatua sa sampulong magturugang (7 lalaki, 3 babayi). Siya an aking lalaki kan kaidtong Colonel Ramon Tulfo Sr. (Setyembre 5, 1915 – Hunyo 14, 1985) na myembro kan Philippine Constabulary asin ni Caridad Teshiba-Tulfo, sarong housewife. Si Ramon Tulfo iyo an host kan 23-year running program, *Isumbong Mo kay Tulfo!*, sarong serbisyo publiko na programa sa DZRJ Radyo Bandido. Sa saiyang hour-long show, siya asin an saiyang co-host na si Alin Ferrer nagtutukar dapit sa mga problema sa komunidad, kabali an mga reklamo na isinangat kontra sa mga opisyal kan gobyerno asin sa mga kapulisan. Siya an tugang na lalaki ni Wanda Tulfo Teo, asin kan brodkaster/hosts na sinda Ben Tulfo, Senador Raffy Tulfo asin DSWD Sec. Erwin Tulfo na igwa nin kanya-kanyang sadiring brands kan mga programa dapit sa serbisyo publiko. Si Raffy Tulfo iyo an saro sa mga kandidato na sinuhirir kan PDP–Laban na magdalagan para senador, na sa huri nanggana kaidtong Mayo 2022 na pirilian.

Si Wanda, kaiba sinda Ben, Raffy asin Erwin, nagin imbwelto sa 60-million peso na iskandalo dapit sa kurapsyon na nangyari mantang si Wanda Teo iyo an hepe kan turismo.

## Toltolan
Kolumnista

An **kolumnista** iyo an tawo na nagsusurat para sa publikasyon sa sarong serye, nagtotogdas nin artikulo na parating nag-oopresir nin komentaryo asin mga opinyon. An mga Columns naglalataw sa mga ppear in diyaryo, magasin asin ibang mga publikasyon, kabali an mga blogs. Pigkukua nin an porma kan halipot na essay sa paagi kan espesipikong parasurat na nag-oopresir nin personal na punto de bista.
Lubid Festival

An **Lubid Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Hulyo sa Malilipot, Albay.   Ipinapahililng sa piyesta an importansya kan lubid sa banwaan huli ta ini an ginigikanan nin mga trabaho kan lokalidad.  Ipinapabisto man sa piyesta an mga produktong lokal na hali sa abaka arog kan mga sa lokal asin internasyonal na merkado. 

## Mga aktibidad

* Sayaw Paralubid
** Kun sain an mga parabayle nakabado nin makokolor na bado gibo sa abaka 

## Toltolan
Guinobatan Longganisa Festival

An  **Guinobatan Longganisa Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar duwang semana kada Agosto 1-15 sa Guinobatan, Albay.  Ipinapabisto sa piyesta an lokal na kakanon na Guinobatan Longganisa .  An kapiyestahan saro mananggad pasasalamat sa mga ani na nakua kan banwaan.  Ini man nasabay sa piyesta nin banwaan kada Agosto 15 sa pagrukyaw sa saindang *Patroness Our Lady of Assumption*.   

## Mga aktibidad

* Kontest sa paggibo asin pagluto nin Longganisa 
** An longganisa ginamit sa manlainlain na putahe arog kan *siomai, pie* asin *pasta* 
* Longganisa Boodle Fight  
* Parada sa Tinampo  

## Toltolan
Tig-Aw Festival

An **Tig-Aw Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Agosto sa Tigaon, Camarines Sur.  An piyesta sarong pagrukyaw sa saindang *Patroness*  na si Saint Clare kan Assisi  

## Mga aktibidad

* Ylau-Raya Grand Street Dancing Competition, 
* Special Program in the Arts Dance and Musical Night, 
* Tig-Aw Farmers’ Festival 
* Military Parade  

## Toltolan
Coron Festival

An **Coron Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Agosto sa Tiwi, Albay.   An piyesta saro man na pag-onra sa kultura kan banwaan asin sa primerong merkado na paggibo nin kuron.  Ini man pagrukyaw kay Nuestra Señora de Salvacion, kun sain an imahen nakaistar sa barangay nin Joroan. 

## Mga aktibidad

* Street presentation  
* civic asin float parade
* Disenyo Ceramika (*trade fair)*
* Konsierto  

## Kontest
Naging kampeon an Coron Festival sa "1st Exciting Bicol Festival of Festivals". Naggana an banwaan nin P500,000.00 asin tig 50,000.00 sa Best in Costume asin Best in Festival Music. 

## Toltolan
Neela Padmanabhan

Si **Neela Padmanabhan** (, namundag 26 Abril 1938), sarong Tamil na parasurat gikan Nagercoil, Indya. Siya mnagsusurat man sa Malayalam.

## Biograpiya
Si Neela Padmanabhan namundag sa Kanyakumari District. Siya nakua an B. Sc sa Pisika asin degree man sa Electrical Engineering sa Kerala University. Siya nagtrabaho sa Kerala State Electricity Board hanggan siya nagretiro kan kan 1993. An enot na mauunabihan an nobela niya iyo an *Thalaimuraigal* (lit. *Generations*). Siya nagsurat nin 20 nobela, 10 halipot-na-osipon na koleksyon, 4 na tomo nin rawitdawit asin 7 prosang koleksyon, na nasusurat sa Tamil. Sa Malayalam, siya nakapublikar nin nobela, apat na halipot-na-osipon na koleksyon asin solong prosang koleksyon. Palaen pa kan Tamil asin Malayalam, siya igwa man nin mga trabaho sinurat sa Ingles. Duranteng 1985-89 siya an Tamil editor sa Sahitya Akademi asin convener sa Tamil advisory board na Akademi duranteng 1998-2002. Kan 2007, siya nagawadan nin Sahitya Akademi Award para sa Tamil para sa nobela niyang *Ilai uthir kaalam* (lit. Autumn). Amay pa kaini siya nanggana kan Sahitya Akademi Translation Prize kan 2003 sa saiyang pagpalis kan mga sinurat ni Ayyappa Paniker sa  Tamil. Kan 2010, an saiyang nobelang *Thalaimuraigal* ginibong pelikula sa Tamil tituladong Magizhchi (lit. Happiness). An pinakanotado niyang trabaho iyo an nobelang *Pallikondapuram*.(lit. Where the Lord sleeps). Siya ngonyan nag'eestar sa Thiruvananthapuram.

## Dai sangkap na bibliograpiya

### Mga Nobela
**Thalaimuraikal* (1968)
**Pallikondapuram* (1970)
**Filekal* (1973)
**Uravugal* (1975)
**Min ulagam* (1976)
**Yaathirai* (1977)
**Anubavangal* (1977)
**Samar* (1977)
**Nerru Vanthavan* (1978)
**Udaya Tharagai* (1980)
**Vattathin veliyae* (1980)
**Bhagavathi kovil theru* (1981)
**Bothayil karaithavaigal* (1985)
**Thee* (1985)
**Murivugal* (1985)
**Therodum veedhi* (1987)
**Thee Thee* (1990) (Malayalam)
**Dhavam seidhavargal* (1991)
**Vellam* (1994)
**Koondil pakshigal* (1995)
**Ilai uthir kaalam* (2005)

### Koleksyon nin mga halipot na osipon
**Moham muppathaandu* (1969)
**Sandayum Sambandhamum* (1972)
**Moondravathu naal* (1974)
**Irandavathu mugam* (1978)
**Naagammava* (1978)
**Siragadikal* (1978)
**Kathakal irupathu* (1980) (Malayalam)
**Sathityanin sannithiyil* (1985)
**Erumbukal* (1987) (Malayalam)
**Vaana veethiyil* (1988)
**Arkande Koanil* (1997) (Malayalam)
**Avaravar antharangam* (1998)
**Verathavar*(2003) (Malayalam)

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*Official website
Diborsyo

An **diborsyo** (midbid man bilang **disolusyon kan kasal** o **pagkabuwag kan kasal**) iyo kan proseso kan pagterminar sa kasal o marital union. Parating kinakaipuhan sa diborsyo an pagkansela o liwat na pag-organisa kan mga legal na katongdan asta responsibilidad kan kasal, kaya, pigbubuwag an mga bugkos kan matrimonya sa pag-ultanan kan sarong mag-agom na kasal sa irarom kan panundon kan ley kan partikular na nasyon o estado. Mapupwedeng sabihon na iyan iyo an sarong legal na pagbuwag sa sarong kasal kan sarong korte o ibang ahensyang may kakayahan. Iyo iyan an prosesong ligal is kan pagkabuwag kan kasal.

## Toltolan
Mercedes Kadagatan Festival

An **Mercedes Kadagatan Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Agosto sa Mercedes, Camarines Norte. Ini sarong pasasalamat kan para parasira sa mga biyaya asin sa abundanteng dakop na sira.   Ini man sarong pag-onra sa kapalibutan asin pasasalamat sa likas yaman kan banwaan. 

## Toltolan
Villalón de Campos

An **Villalón de Campos** sarong munisipalidad namumugtak sa probinsya nin Valladolid, Castile and León, Espamnya. Susog sa 2004 na senso (INE), an munisipalidad igwang populasyon na 2,040 habitante.

## Hilnga man
*Cuisine of the province of Valladolid

## Toltolan
Surat

An **surat** iyo an sarong isinurat na mensahe na naglalaman nin kaaraman, bareta, o saboot na pigpapadara kan sarong tawo para sa saiyang kapwa.

Apwera sa pagigin sarong paagi nin komunikasyon asin sarong sarayan nin impormasyon, an pagsurat nin surat nagkaigwa nin papel sa reproduksyon kan pagsurat bilang sarong arte sa bilog na kasaysayan.

## Toltolan
Lisensya

An **lisensya** iyo an opisyal na permiso tanganing makagibo, makagamit, o makapagsadiri nin sarong bagay (siring man an dokumento kan permiso).

## Toltolan
Kulugo

An **kulugo** iyo an bakong cancerous na huli sa birus na nagtutubo na sa parati nangyayari sa mga kamot asin bitis alagad pwede man na maapektuhan an ibang mga lokasyon, siring kan genitals o sa lalawgon. Saro o dakol na kulugo an pwedeng maglataw. Sinda nalalaen sa cancerous na tumor huli ta sinda kawsa kan viral infection, siring kan human papillomavirus, o human immunodeficiency virus, imbes na cancerous growth.

## Toltolan
HIV

An **human immunodeficiency viruses** (**HIV**) iyo an duwang espesye kan *[[Lentivirus]]* (sarong subgrupo kan retrovirus) na nang-iinfect sa mga tawo. Sa paglihis kan panahon, sinda an nagigin kawsa kan acquired immunodeficiency syndrome (AIDS), sarong kondisyon na kun saen an progressive failure kan immune system nagtotogot nin life-threatening opportunistic infections asin kanser na maglakop. Kun mayo nin pagbulong, an promedyong panahon nin pagkasalbar pagkatapos kan infection sa HIV pigtantya na magigin 9 sagkod na sa 11 na taon, depende sa HIV subtype.

## Toltolan
OKI Air International

An **OKI Air International** sarong  airline nakabase sa Podgorica, Montenegro. Ini sarong pribadong charter airline na nag'ooperar sa laog kan   Montenegro asin sa paralibot. An mayor na base yaon sa Podgorica Airport.

## Historya

## Fleet
Kan Enero 2005 an OKI Air International fleet kabarali:

## Toltolan


## Mga Panluwas na takod
*Official website
Moonbug Entertainment

An **Moonbug Entertainment** (parating pigpapahalipot bilang **Moonbug** ) iyo an kompanya na British children's media asin multi-channel network na may headquarter sa London, na may mga opisina sa ibong na dagat sa Los Angeles, Estados Unidos na nagtotogdas, nagpoprodyus, asin nagdidistribwir nin mga pang-aking bidyo asin audio content. Sa ngunyan iyan pagsadiri kan Candle Media, sarong Amerikanong media company na pigpapamayuhan ni Kevin Mayer asin Tom Staggs. An Moonbug nagdidistribwir nin mga pang-aking alingan intellectual property, kabali an mga channel sa YouTube Cocomelon asin Little Baby Bum asin an mga serye sa YouTube siring kan *[[Mia's Magic Playground]]*, *[[Blippi]]*, asin *[[My Magic Pet Morphle]]*.

## Toltolan
Libuš

An **Libuš** () saro sa  distrito munisipal kan Prague. Ini namumugtak sa bandang habagatan nin Prague sa distrito administratibo nin Prague 4 asin binibilog kan mga lugar kadastral nin Libuš asin Písnice.

An Libuš asin Písnice dati suway asin independyenteng mga baryo harani sa Prague. An Libuš isinaro' sa Prague kan 1968 asin sa Písnice kan 1974; ngonyan pareho an duwa parte kan Siyudad nin Prague sa distrito munisipal nin Prague-Libuš.

An agi-agi kan Libuš nagikan pang posible sa ika-13ng siglo alagad ini dai dokumentado. An inot nakatala dapit igdi kan 1321, kan an mga namamanwaan kan  Prague nasakop an kuta' nin Libuš. Mas marhay na mga datos makukua poon kan ika-17ng siglo, kun kasuarin igwa nin karihan sa tinampo haleng Prague pasiring habagatan.

Hiwas: 5.24&nbsp;km²
Populasyon: 9,702

## Mga Panluwas na takod
*Official web presentation (in Czech)
*Map of the municipal district Praha-Libuš
*Discussion forum for Libuš and Písnice
Nobel Peace Center

An (Ingles) **Nobel Peace Center** () (Bikol, Sentro nin Katoninongan kan Nobel) sa Oslo, Norway, iyo an padalanan kan Premyo Nobel sa Katoningonan asin an mga pigtutubbdan na pigrerepresentar. An kwartel iyo man an kinamumugtakan kun saen an kultura asin politika nagsasarapong sa tuyong magrarom an pakikilabot, urulay asin paghorop-horop dapit sa ulayon sa paghihimukat siring kan gera, katoninongan asin diringkilan. An kwartel namumugtak sa  Oslo, Norway sa City Hall Square (*Rådhusplassen*).

## Historya

An Sentro nin Katoninogan kan Nobel binuksan kan 2005 kan Saiyang Kagalang-galang na Hadeng si Harald V nin Norway sa sarong seremonya atendido kan mga pamilya real nin Norway asin Kanada. Si Nobel Peace Prize laureate na si Wangari Maathai yaon man an presensya. An Kwartel nagreresibi nin mga 250.000 na bisita taon-taon asin iyo ini an saro sa pinaka-sinusungko sa mga museo nin Norway. An Sentro nin Katoningonan kan Nobel namumugtak sa dating edipisyo kan Oslo Vestbanestasjon (Oslo West railway station). Tinugdok kan 1872, an dating edipisyo nin istasyon nin perokaril pigdesenyo ni arkitekto Georg Andreas Bull (1829–1917). Ini napondo nang gamiton komo istasyon perokaril kan 1989. Ini nagtatanaw kan pantalan asin nakakaag harani sa Oslo City Hall kun saen an seremonya nin Paggawad kan Premyo Nobel sa Katoningonan ginigibo sa ika-10 nin Desyembre sa pagromdom kan pagkagadan ni  Alfred Nobel.

An Briton na arkitektong si David Adjaye iyo an responsable kan desenyong maarte kan Sentro, pati na an eskema nin pagpinta igdi; an Amerikanong taga-desenyo na si David Small iyo an naghaman kan hi-tech na mga instalasyon. An Sentro pigsusuportaran sa pinansyal kan Ministriya nin Kultura nin Norwego, mga pribadong taga-anduyog, asin sa mga tiket sa paglaog. An anoman na mga temporaryong eksibit anas suportado.
An Sentro nin Katoninongan kan Nobel i-inaatubang an mga laureates asin saindang mga trabaho, patin an mga istorya dapit sa buhay ni Alfred Nobel saka an iba pang mga Premyo Nobel. Ginigibo ini paagi kan  multimedia asin interactive na teknolohiya, mga eksibit, uru-urulay asin pagtiripon, mga debate, teatro asin konsyerto, patin man mga komperensya, mga programa edukasyon, saka regular na paglibot sa lugar.

An Sentro nin Katoninongan kan Nobel sarong pundasyon asin parte kan network nin mga institusyon Nobel na representado sa luwas kan Nobel Foundation, na iyo man an nag'aadministrar kan mga aktibidad dapit sa impormasyon asin sa mga karabuhaton sa pagsibot sa paggawad kan Premyo Nobel. Si Kjersti Fløgstad iyo an direktor kan Nobel Peace Center. Si Olav Njølstad iyo an chairman kan Hunta, na an pagnombra kaini katongdan kan Norwegian Nobel Committee.

## Hilnga man
*Pundasyon nin Nobel
*Museo nin Nobel

## Toltolan

## Mga Panluwas na takod

*Official website
Impeksyon

An **impeksyon** iyo an pagsakyada sa mga tisyu kan pathogens, an saindang pagdakol, asin an reaksyon kan host tisyu sa nakaka-ulakit na ahente asin an toxins na saindang pigpoprodyus. An **infectious disease**, midbid man bilang **transmissible disease** o **nakaka-ulakit na helang**, iyo an helang na nagresulta gikan sa impeksyon.

## Toltolan
Pangapog Festival

An **Pangapog Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar sa bulan nin Agosto sa Isla nin Samal sa Davao. Saro ining pasasalamat sa abundanteng ani asin ipinapabisto an kultura kan Sama, mga katutubo kan Davao. 

## Uusipon
Sarong babaylan magibo nin *Panawagtawag* sa poon nin seremonya nin Pangapog. An altar may adorno nin bunga *(palm)* asin dahon nin tanom *(shrub)* na may mga alay nin mga kakanon asin ibang gamit kan tribo. Kaiba an mga Datu asin miyembro kan Sama ang babaylan sa atubangan kan altar. Pagkatapos kan seremonya, an mga tawo maparada asin mapresentar nin mga bayle pankultura. 

## Mga aktibidad

* Pagpapahiling nin mga produktong katutubo
* Mga kakanon gibo kan katutubo
* Mga katutubong kawat
* Kompetensia nin Kultura
* Civic parade  

## Obhetibo

* Mapreserba an kultura asin pamanang yaman kan mga tribo
* Mag-uswag an turismo  

## Toltolan
HIV/AIDS

An impeksyon sa **HIV** (**[[HIV|Human Immunodeficiency Virus]]**), sarong retrovirus, pwedeng mamaneharan gamit an pagbulong alagad an pagbulong pwedeng maggiya sa sarong spectrum kan kondisyon kabali an **AIDS** (**Acquired ImmunoDeficiency Syndrome**).

## Toltolan
Michiru Sasano

Si  sarong Hapones na musiko, pop singer asin parasurat kanta. Kan 1988, siya nag'atender sa kolehiyo sa Doshisha University. 
Sarong pop band Tokyo Shōnen inorganisar kun saen siya nagin paragibong kanta asin bokalista. Dangan siya nagbiklad kan saiyang pagkatomboy. Kan naglitikan an mga myembro kan banda, siya nagin nang solong artista kan 1993.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Bankaton Festival

An **Bankaton Festival** sarong kapiyestahan kada Agosto 20 sa Lavezares, Northern Samar. Ini saro  man na pagrukyaw kay Nuestra Señora de Salvacion, an patrona nin banwaan. 

## Mga aktibidad

* Karera nin mga Banka 
* Fluvial Parade 

## Toltolan
Puti kan sugok

An **puti kan sugok** iyo an malinaw na likido na yaon sa laog kan sugok. Sa mga manok iyan nabibilog gikan sa suon nin mga secretions kan anterior section oviduct kan guna durante kan pag-agi kan sugok. Nabibilog iyan sa palibot kan fertilized o bakong pertilisadong egg yolks. An pangenot na natural na katuyohan kan puti kan sugok iyo an protektahan an yolk asin magtao nin dugang na sustansya para sa pagtalubo kan embryo (kapag pertilisado). An puti kan sugok kompwesto nin haros 90% tubig na sa haros 10% protina (kabali an albumins, mucoproteins, asin globulins) an dissolved. Bakong siring kan yolk, na halangkaw an lipids (taba), an puti kan sugok kompwesto nin haros mayong taba, asin an laog na carbohydrate dikit sa 1%. An puti kan sugok kompwesto nin haros 56% kan protina sa sugok. An puti kan sugok dakol nin mga gamit sa kakanon (e.g. merengge, mousse) siring man an dakol na iba pang mga gamit (e.g. sa preparasyon kan bakuna siring kan sa mga influenza).

## Toltolan
Merengge

An **Merengge** ( , ) iyo an klase nin dessert o candy, na naggikan sa Pransya, tradisyonal na gibo sa whipped puti kan sugok asin asukar, asin kun minsan an acidic ingredient siring kan lemon, suka, o cream of tartar. Sarong nagbubugkos na binding ahente siring kan asin, arina o gelatin mapupwede man na idugang sa mga sugok. An sikreto sa pormasyon kan marhay na meringue iyo an pormasyon kan  by denaturing the protein ovalbumin (a protein in the egg whites) via mechanical shear.

## Toltolan
Suka

An **suka** iyo an aqueous solution kan acetic acid asin trace compounds na posibleng kabali an flavorings. An suka tipikal na igwa nin poon sa 5% to 8% acetic acid segun sa bolyum. Sa parati, an acetic acid nagpoprodyus sa paagi kan dobleng fermentation, pigliliwat an simpleng asukar pasiring sa ethanol gamit an yeast, asin an ethanol pasiring sa acetic acid gamit an acetic acid bacteria. Dakol na klase nin suka an piggibo, depende sa gunuan nin mga materyal. An produkto sa ngunyan piggagamit sa pangenot sa culinary arts bilang sarong malasa, maalsom na salak sa pagluto, o sa pickling. Manlaenlaen na klase an piggamit bilang condiments o garnishes, kabali an balsamic vinegar asin malt vinegar.

An pinakamadaling i-*manufacture* na banayad na acid, igwa iyan nin mahiwas na baryant kan industriyal asin domestikong mga gamit, kabali an trabaho bilang sarong household cleaner.

## Toltolan
Tyrannion nin Antioch

Si **Tyrannion** (o **Tyrannos**) (ngdn. mga 308) sarong obispo nin Antioch na iyo an kagsangle' sa pwesto ki .

An pangaran ni Tyrannion hale sa ginikanan niyang siyudad nin Tyre. Siya obispo kan paka-poon kan ikaapat na siglo, alagad sa anopaman dikit-dikit an pagkaaram manongod saiya. Dawa an mga petsa kan saiyang pagtukaw sa pagka-obispo daing kasyertohan: susog sa ibang mga ginugunuan, siya nagserbi sa mga taon 299–308, asin sa iba siya nagserbi kan mga taon 304–314.

## Toltolan

## Ginunuan
* Eusebius of Caesarea: *Historia ecclesiastica*, VII, 32.
The Walt Disney Company

An **The Walt Disney Company**, komun na midbid bilang **Disney** (), iyo an Amerikanong multinasyunal na mass media asin alingan na conglomerate na igwa nin headquarter sa Walt Disney Studios complex sa Burbank, California. An Disney tinogdas kaidtong Oktobre 16, 1923, kan magtugang na lalaki na sinda Walt Disney asin Roy Disney bilang **Disney Brothers Studio**; iyan nag-ooperar sa irarom kan ngaran na **Walt Disney Studio** asin **Walt Disney Productions** bago liniwat an saiyang ngaran sa The Walt Disney Company kaidtong 1986. Kaamayi kan saiyang eksistensya, an kompanya inistabilisar an sadiri bilang sarong lider sa animation industry, na may pagtogdas kan lakop na bantog na karakter na si Mickey Mouse, na enot na naglataw sa *[[Steamboat Willie]]*, na guminamit nin synchronized sound, tanganing magin an enot na post-produced sound cartoon. An karakter minapadagos tanganing magin maskot kan kompanya asin corporate icon.

Pagkatapos na magin sarong mayor na trayumpo kan kaamayi kan dekada 1940, an kompanya nag-*diversify* pasiring sa mga pelikulang live-action, telebisyon, asin theme parks kaidtong dekada 1950. Sunod sa pagkagadan ni Walt Disney kaidtong 1966, an kita kan kompanya, urog na sa animation division, nagpoon na magroro. Kan an sarong  shareholder kan Disney na si Michael Eisner binoto bilang pamayo kan kompanya kaidtong 1984, nagin matrayumpo na gayod durante kan panahon na inapod na Disney Renaissance. Kaidtong 2005, sa irarom kan bàgong CEO na si Bob Iger, an kompanya nagpoon na magpalakop asin nagkua nin ibang korporasyon. Si Bob Chapek nagin pamayo kan Disney kaidtong 2020 pagkatapos kan pagretiro ni Iger. Pinatalsik si Chapek kaidtong 2022 asin ibinalik si Iger bilang CEO.

## Toltolan
Monumento para sa mga Nagadan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban

An **Monumento para sa Nagadan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban** (), asin inapod man **Monumento para sa mga Brasilyanong mga Soldados sa Ikaduwang Gerang Pankinaban**, popular komo *Monumento aos Pracinhas*   sarong pagromdom sa partisipasyon kan Brasil asin kan mga nawaran-buhay sa Ikaduwang Gerang Pankinaban. 

Ini namumugtak sa Parke Flamengo (na inaapod man na *Aterro do Flamengo* asin *Parque Eduardo Gomes*) duman sa Guanabara Bay, sa Flamengo sa kataid sana kan Rio de Janeiro, Brasil.

## Toltolan
Bumbilya

An **bumbilya** (Ingles *incandescent light bulb*, *incandescent lamp* o *incandescent light globe*) iyo an ilaw na de-kuryente na may kable na filament na pigpapainit sagkod na iyan maglaad. An filament nakakapalaog sa sarong glass bulb na kinaagan nin vacuum o inert gas tanganing protektahan an filament kontra sa oxidation. An kuryente pigsusyplay sa filament sa paagi kan terminals o mga kable na embedded sa glass. An bulb socket nagtatao nin mechanical support asin electrical connections.

An mga bumbilya pig-*manufacture* sa sarong mahiwas na manlaenlaen na sukol, light output, asin boltahe ratings, poon kaidtong 1.5 volts sagkod kan haros 300 volts. Dai sinda nangangaipo nin panluwas na regulating equipment, igwa nin hababang manufacturing costs, asin nagpupunsyon nin kasingmarhay kan alternating current o direct current. Bilang resulta, an bumbilya nagin lakop na piggagamit sa mga kaharongan asin commercial lighting, para sa portableng pagpailaw siring kan *table lamps*, headlamps kan kotse, asin flashlights, asin para sa dekoratibo asin advertising lighting.

An mga bumbilya bakong episyenteng marhay kisa sa ibang klase nin  de-kuryenteng pagpa-ilaw. Dikit sa 5% kan enerhiya na saindang pigkokonsumo iyo an pigko-convert sa nahihiling na liwanag; an natatada nawawara bilang sarong init. The luminous efficacy of a typical incandescent bulb for 120&nbsp;V operation is 16 lumens per watt (lm/W), compared with 60&nbsp;lm/W for a compact fluorescent bulb or 100&nbsp;lm/W for typical white LED lamps.

## Toltolan
La Cama

An ***La Cama*** ( *The Bed*) sarong 1968 Argentine pelikulang komedya pigdirihe ni Emilio Gómez Muriel.

## Cast
* Mauricio Garcés bilang Charlie
* Isela Vega 
* Lupita Ferrer
* Zulma Faiad bilang Lucy Montes
* Rosángela Balbó bilang Murcama
* Enrique Rocha
* Marcela López Rey bilang Ana
* Elvia Andreoli (sinambit na sya si Elvia Evans)
* Jorge Barreiro bilang Ramiro Ramos
* Jorge Brisco
* Amparito Castro
* Rafael Chumbito
* Rodolfo Crespi
* María Dolores Pardo
* Mauricio Ferrer
* Susana Ferrer
* Pochi Grey
* Sonia Grey
* Guendolina
* Nancy Lopresti
* Lalo Malcolm
* Miguel A. Olmos
* Vicente Rubino bilang Hector
* Víctor Tasca

## Mga panluwas na takod
*
Robert Chappell

Si **Robert Chappell** (born 1952) sarong sinematograpong Amerikano, parasurat, asin direktor. An saiyang sinematograpiya nababali an *[[The Thin Blue Line (1988 na pelikula)|The Thin Blue Line]]*, *[[The Fog of War]]*, *[[In Our Water]]*, asin *[[Standard Operating Procedure (pelikula)|Standard Operating Procedure]]*.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Groupe Carrefour

An **Groupe Carrefour** () iyo an French multinational retail asin wholesaling corporation na may headquarter sa Massy, France. An ikawalong pinakadakulang tingian sa kinaban segun sa kita, iyan nag-ooperar nin hypermarkets, tindahan na groceries asin convenience stores, na kun saen poon kaidtong Desyembre 2021, kompwesto nin 13,894 na mga tindahan sa labi sa 30 na nasyon.

## Toltolan
Tingi

An **tingi** iyo an pagpabakal nin mga produkto asin mga serbisyo sa konsumidor, kabaliktaran kan pakyawan, na iyo an pagpabakal sa negosyo o institusyonal konsumidor. An **retailer** nagbabakal nin mga produkto sa darakulang kantidad gikan sa manufacturers, direkta o sa paagi kan wholesaler, asin dangan nagpapabakal sa saradit na kantidad sa mga konsumidor para sa kita. An mga retailers iyo an huring takod sa supply chain gikan sa prodyuser pasiring sa mga konsumidor.
Lista kan SM Supermalls

Ini an lista kan shopping malls sa irarom kan SM Supermalls chain pigmananiharan kan Philippine firm SM Prime Holdings. Kadaklan na malls yaon sa Filipinas, mantang an iba yaon sa Tsina.

## Lista
### Filipinas

#### Nag-eeksistir na malls
An minasunod iyo an lista kan SM shopping malls sa Filipinas. Gross floor area is basado sa pinakahuring press release kan SM Prime Holdings, asin sa SM Supermall Mall Profile literature.
Clark Freeport and Special Economic Zone

An **Clark**, opisyal na midbid bilang **Clark Freeport and Special Economic Zone** (**CFEZ**), nanonongod sa sarong rona sa Central Luzon, Filipinas.

## Toltolan
Eau de toilette

An **eau de toilette** (, nangangahulogan na "grooming water") iyo an sarong pahamot na an hamyo magian sa pamarong . Nanonongod man iyan bilang **aromatikong tubig** asin igwa nin halangkaw na laog na alkohol. Parating pigagamit iyan na direkta pagkatapos kan pagkarigos o pag-ahit. Tradisyonal iyan na kompwesto nin alkohol asin manlainlain na volatile oils. Tradisyonal na an mga produktong iyan inginaran sa sarong pangenot na salak; an iba igwa nin *geranium water, *lavender water, *lilac water, violet water, spirit of myrcia* asin 'eau de Bretfeld'. Huli kaiyan, an eau de toilette kun minsan pigpapanongdan bilang "toilet water".

Sa modernong perfumery, an eau de toilette igwa nin dikit na konsentradong hamot kisa sa pahamot (*eau de parfum*) asin labi pa sa cologne (*eau de Cologne*).

## Toltolan
Imperyong Gupta

An **Imperyong Gupta** iyo an imperyo kan suanoy na Indya na nag-eksister poon kaidtong kaamayi kan ika-4 na siglo sagkod kan kaamayi kan ika-6 na siglo CE. Sa saiyang zenith, poon kan haros 319 sagkod kan 467 CE, nasasakopan kaiyan  an kadaklan kan Subkontinenteng Indio. An panahon na iyan pigkonsiderar bilang Bulawan na Panahon kan Indya kan mga historyador. An namamayong dinastiya kan imperyo tinogdas ni Sri Gupta, asin an pinakanotableng namamayo kan dinastiya iyo sinda Chandragupta I, Samudragupta, Chandragupta II asin Skandagupta. An ika-5 siglo CE na pararawitdawit na Sanskrit na si Kalidasa krinideto an mga Gupta na igwa nin sinakyada haros duwampulong kahadean, sa laog asin sa luwas kan Indya, kabali an mga kahadean kan Parasikas, an Hunas, an Kambojas, mga tribo na namomogtak sa solnopan asin sa subangan kan Kabâban kan Oxus, an Kahadean kan Kinnara, Kiratas, asin iba pa.

## Toltolan
Jia Zhangke

Si **Jia Zhangke** (, namundag 24 Mayo 1970) sarong Tsinong-tataramon na pelikula asin telebisyon na direktor, screenwriter, prodyusir, aktor asin parasurat.Siya an dekano kan Shanxi Film Academy kan Shanxi Media College asin dekano kan Vancouver Film School nin Shanghai University. Siya naggradwar sa Literature Department nin Beijing Film Academy. Siya hinihiling na nangengenot na pigura sa hiron na "Sixth Generation" nin Tsinong cinema,sarong grupo na kaayon man diyan an mga pigurang sinda Wang Xiaoshuai, Lou Ye, Wang Quan'an asin Zhang Yuan.
## Filmograpiya
### Bilang direktor
#### Mga tampok na pelikula

#### Mga Dokumentaryo

#### Mga pelikulang halipot

### Bilang aktor

### Bilang tagataong-boses na artista

### Bilang  prodyusir
:(Excluding production credits for Jia's own directorial efforts.)

## Toltolan
Sri

An **Sri** o **Shri** (; , ) iyo an terminong Sanskrito na nangangahulogan na **resplendence**, kayamanan asin kasanggayahan, pangenot na ginamit bilang sarong onoripiko.

An Shri iyo man an epithet para sa mga diosang Hindu - Lakshmi asin Radha mantang an *[[yantra]]* o an mystical diagram bantog na ginamit tanganing sambahon siya iyo an Shri Yantra.

## Toltolan
Sri Yantra

An **Sri Yantra**, **Shri Yantra**, o **Shri Chakra** (Sanskrit: श्री यन्त्र, IAST: śrī yantra) iyo an porma kan mystical diagram (*[[yantra]]*) na ginamit sa eskwelahan na Shri Vidya kan Hinduismo. Kompwesto nin siyam na interlocking triangles, pigrerepresentar kaiyan an komplikadong simbolismo. Apat na paitaas na trianggulo nagrerepresentar ki Shiva, mantang an limang paibabang trianggulo nagrerepresentar ki Shakti, encompassing an kosmiko asin kinàban kan mga tawo sa palibot kan central point pig-apod na bindu. An configuration na ini kun minsan pig-aapod na "**Navayoni Chakra**".

## Toltolan
Sri Vidya

An **Shri Vidya** (ISO: **'; ; pigbabaybay man kun minsan na **Sri Vidya** o **Shree Vidya*') iyo an [[Hindu]]ng [[Tantra|Tantriko]] na [[relihiyosong sistema]] na devoted [[Devi|sa Diosa]] bilang [[Tripura Sundari|Lalitā Tripurasundarī]] (*Magagayon na Diosa kan Tulong Kinaban*).

Sarong rinibong ngaran para sa porma na ini ni [[Devi|]] pigre-*recite'' sa , na kabali an  na mga konsepto. An sekta nag-aako asin igwa nin katuyohan na magtao nin materyal na kasanggayahan asin self-realisation. Igwa iyan nin ekstensibong literatura. An mga detalye kan pagtubod nagkakalaen sa manlaenlaen na teksto alagad sa pangkagabsan na prinsipyo kaagid kan mga nanompongan sa Kashmir Shaivism.

## Toltolan
Eucirroedia

An ***Eucirroedia***  genus nin mga kulagbaw kan pamilyang Noctuidae.

## Species

* *[[Eucirroedia pampina]]* (Guenée, 1852)

## Toltolan
*Natural History Museum Lepidoptera genus database
*Eucirroedia at funet
Sri Gupta

Si **Gupta** (Gupta script:  *Gu-pta*, fl. huring ika-3 siglo CE) iyo an kagtogdas kan Dinastiyang Gupta kan amihanan na Indya. Pigmimidbid siya ki hadeng Che-li-ki-to (pigtutubodan na iyo an transkripsyon sa Tsino kan "*[[Sri|Shri]]*-Gupta"), na, segun sa ika-7 siglong Tsinong Budhistang monghe na si Yijing, nagtogdok nin templo harani sa Mi-li-kia-si-kia-po-no (Mṛgaśikhāvana) para sa mga Tsinong peregrino.

## Toltolan
Chandragupta I

Si **Chandragupta I** (Gupta script:  *Cha-ndra-gu-pta*, r. c. 319–335 or 319–350 CE) iyo an hade kan Imperyong Gupta, na namayo sa amihanan asin central na Indya. An saiyang titulo na *Maharajadhiraja* ("great king of kings") nagsusuherir na siya an enot na emperador kan dinastiya. Bakong syerto kun pàno niya liniwat an saiyang sadit na ancestral kingdom pasiring sa sarong imperyo, minsan ngani an lakop na pig-aako na teorya kan mga modernong historyador na iyo an saiyang pagigin kasal sa sarong prinsesa kan tribong Licchavi na si Kumaradevi tinabangan siya na mapalawig an saiyang political power. An saindang aking lalaki na si Samudragupta urog pang pinalawig an imperyong Gupta.

## Toltolan
Skandagupta

Si **Skandagupta** (iskriturang Gupta:  *Ska-nda-gu-pta*, r. -467) iyo an Emperador kan Gupta kan Indya. An saiyang Bhitari pillar inscription nagsusuherir na an ni-restore niya an poder kan Gupta sa paagi kan pagdaog sa saiyang mga kaiwal, na posibleng mga rebelde o banyagang parasakyada. Napatalsik niya an sarong pagsakyada kan Indo-Hephthalites (midbid bilang Hunas sa Indya), posibleng iyo an Kidarites. Minantenir niya an kontrol sa saiyang minanang teritoryo, asin sa pangkagabsan iyo an pigkonsiderar na huri kan *great Gupta Emperors*. An kapag-arakian kan Gupta pagkatapos niya bakong malinaw, alagad siya posibleng sinundan ni Purugupta, na minalataw na saiyang kangudhan na salimbabaw na lalaki.

## Toltolan
Purugupta

Si **Purugupta** (iskriturang Gupta:  *Pu-ra-gu-pta*, ) (nagreynar 467–473 CE) iyo an emperador kan dinastiyang Gupta sa amihanan na Indya. Si Purugupta iyo an aking lalaki kan emperador kan Gupta na si Kumaragupta I sa paagi kan saiyang reyna na si *Anantadevi*. Sinundan niya an saiyang salimbabaw na tugang na lalaki na si Skandagupta. Mayong inskripsyon dapit ki Purugupta an nanompongan sagkod sa ngunyan. Namidbid siya gikan sa Bhitari silver-copper na selyo kan saiyang makuapong lalaki na si Kumaragupta III asin an Nalanda clay sealings kan saiyang mga aking lalaki na sinda Narasimhagupta asin Budhagupta asin an saiyang makuapong lalaki na si Kumaragupta III. Poon sa imahen na inskripsyon kan Saranath Buddha, pig-concluded na sinundan siya ni Kumaragupta II. According to Hornell and Raychaudhary, Prakashaditya was another title of Purugupta, minsan ngani iyan sa ngunyan pinaputikan ni Pankaj Tandon, na depinitibong pigpahiling na si Prakashaditya iyo an hadeng Hun na si Toramana.

Segun sa selyong Nalanda ni Vishnugupta, si Vishnugupta iyo an aking lalaki ni Kumaragupta (III), asin makuapo ni Purugupta.

## Toltolan
Kumaragupta III

Si **Kumaragupta III** (iskriturang Gupta:  *Ku-ma-ra-gu-pta*) iyo an huring emperador kan Gupta. Sinundan niya an saiyang ama na si Narasimhagupta kaidtong haros 530 CE.

An saiyang selyo na silver-copper nadiskubre sa Bhitari (Ghazipur district, Uttar Pradesh) kaidtong 1889, na naunambitan an ngaran kan saiyang ama na si Narasimhagupta asin lolohon na si Purugupta. An selyo ni Kumaragupta III para sa klaripikasyon kan kapag-arakian kan huring mga hadeng Gupta: itinao kaiyan an mga ngaran kan tulong hadeng Gupta na nagin hitherto unknown: Purugupta, Narasimhagupta asin Kumaragupta II.

## Toltolan
Narasimhagupta

Si **Narasimhagupta** (iskriturang Gupta:  *Na-ra-si-ṅha-gu-pta*) **Baladitya** iyo an emperador kan imperyong Gupta kan Amihanan na Indya. Siya an aking lalaki ni Purugupta asin posibleng iyo an sumunod ki Budhagupta.

## Toltolan
Budhagupta

Si **Budhagupta** (iskriturang Gupta:  *Bu-dha-gu-pta*, ) iyo an emperador kan Gupta asin iyo an suminunod ki Kumaragupta II. Siya an aking lalaki ni Purugupta asin iyo an sinundan ni Narasimhagupta.

## Toltolan
Kumaragupta II

Si **Kumaragupta II** (Gupta script:  *Ku-ma-ra-gu-pta*) **Kramaditya** iyo an emperador kan imperyong Gupta. Sarong imahen ni Gautama Buddha sa Sarnath nagsasabi na sinundan niya si Purugupta na posibleng marhay na siya an saiyang ama. He was succeeded by Budhagupta.

Nagkapirang estatwa kan nakatindog na Buddha, nagrerepresentar sa Gupta art, midbid poon kan pagreynar ni Kumaragupta II, yaon ngunyan sa Sarnath Museum.
Ladawan:Buddha,_standing_under_umbrella,_inscribed_Gift_of_Abhayamira_in_154_GE_474_CE_in_the_reign_of_Kumaragupta_II.jpg|Buddha, nakatindog sa irarom kan *[[Chatra (payong)|chatra]]* payong, nakasurat: "Regalo ni Abhayamira kaidtong 154 GE" (474 CE) kaidtong pagreynar ni Kumaragupta II. Sarnath Museum.
Ladawan:Buddha,_standing,_inscribed_Gift_of_Abhayamira_in_154_GE_474_CE_in_the_reign_of_Kumaragupta_II_Sarnath_Museum.jpg|Buddha, nakatindog, nakasurat: "Regalo ni Abhayamira kaidtong 154 GE" 474 CE kaidtong pagreynar ni Kumaragupta II. Sarnath Museum.
Ladawan:Buddha_inscription_of_Kumaragupta_in_Gupta_Era_154.jpg|Inscription sa estatwa ni Buddha pinetsahan kaidtong Gupta Era 154 kaidtong pagreynar ni Kumaragupta, igwa nin traduksyon sa Ingles.


## Toltolan
Chandragupta II

Si **Chandragupta II** (r.c. 375-415), midbid man sa saiyang titulo na **Vikramaditya**, siring man an **Chandragupta Vikramaditya**, iyo an ikatulong namamayo kan imperyong Gupta sa Indya, asin iyo an saro sa pinakapoderosong emperador sa kasaysayan kan Indya.

## Toltolan
Chatra (payong)

An ***chhatra*** (gikan sa , nangangahulugan na "payong") iyo an *auspicious symbol* sa Hinduismo, Hainismo asin Budhismo.

## Toltolan
Sarnath

An **Sarnath** (pigpapanongdan man bilang **Sarangnath**, **Isipatana**, **Rishipattana**, **Migadaya**, or **Mrigadava**) iyo an lugar na namomogtak sa  northeast of Varanasi, harani sa confluence kan Ganges asin kan salog kan Varuna sa Uttar Pradesh, Indya.

## Toltolan
Salog Varuna

An **Salog Varuna** iyo an menor na tributaryo kan Ganges sa Uttar Pradesh, Indya. Naggikan iyan sa Phulpur sa Prayagraj district asin nagin saro sa Ganges harani sa Sarai Mohana sa distrito kan Varanasi. An  na kahalabaan sa pag-ultanan kan Sarai Mohana asin Sadar, Varanasi, Uttar Pradesh madaling bahaon. An ngaran na 'Varanasi' naggikan sa ngaran kan duwang salog, Varuna asin Assi.

## Toltolan
Sarnath Museum

An **Sarnath Museum** iyo an pinakadaan na museo kan Archaeological Survey of India. Pighaharong kaiyan an mga nanompongan asin mga nadukayan sa archaeological site kan Sarnath, kan Archaeological Survey of India. An Sarnath namomogtak harani sa Varanasi, sa estado kan Uttar Pradesh. An museo igwa nin 6,832 na iskultura asin artefacts.

## Toltolan
Samudragupta

Si **Samudragupta** (iskriturang Gupta:  *Sa-mu-dra-gu-pta*, (c. 335–375 CE) iyo an ikaduwang emperador kan imperyong Gupta kan suanoy na Indya, asin iyo an pighihiling na pinakamaurag sa gabos na namamayo kan Indya. Bilang sarong aking lalaki kan emperador kan Gupta na si Chandragupta I asin an prinsesa kan tribong Licchavi na si Kumaradevi, urog niyang pinalawig an saiyang politikal asin militar na poder kan dinastiya.

## Toltolan
Uttar Pradesh

An **Uttar Pradesh** (;  'Amihanan na Probinsya') iyo an estado sa Amihanan na Indya. Igwa nin labi sa 241&nbsp;milyon an nakaistar, iyo iyan an pinakamatawong estado sa Indya siring man an pinakamatawong sub-dibisyon kan nasyon sa bilog na kinaban – urog na matawo kisa sa gabos alagad tulong ina pang mga nasyon sa luwas kan Indya. – accounting para sa 16.5% kan kabilugan kan populasyon kan Indya. Inistabilisar iyan kaidtong 1950 pagkatapos na an Indya magin sarong republika.  Iyo iyan an suminunod sa United Provinces, inistabilisar kaidtong 1935 sa paagi kan pagliwat kan ngaran kan United Provinces of Agra and Oudh, in turn inistabilisar kaidtong 1902 gikan sa North-Western Provinces asin an Oudh Province. Lucknow nagsisirbi bilang state capital, na an Prayagraj iyo an judicial capital.

## Toltolan
Licchavi

An **Licchavi** (Māgadhī Prakrit:  ; Pāli: ; Sanskrit: ) iyo an suanoy na Indo-Aryan na tribo kan amihanan-subangan kan subkontinenteng Indio na an eksistensya pinatunayan poon kaidtong Iron Age sagkod kan Classical Age. An populasyon kan Licchavi, an **Licchavikas**, inorganisar sa  (an aristocratic oligarchic republic), sa ngunyan pigpapanongdan bilang an **Licchavi Republic**, na iyo an nangengenot na estado kan mas dakulang Vajjika League.
Kahadean kan Licchavi

An **Licchavi** (siring man *Lichchhavi*, *Lichavi*) iyo an kahadean na nag-eksister sa Kababan kan Kathmandu, Nepal poon kaidtong haros 400 sagkod kan 750 CE. An tribong Licchavi naggikan sa Vaishali, asin sinakyada an kabâban kan Kathmandu. An mga Licchavis pinamayuhan kan *maharaja*, tinabangan kan primer ministro asin ibang mga opisyales na maharlik, alagad sa praktis an mga lokal na komunidad kontrolado kan caste councils.

## Toltolan
Indo-Aryan

An mga tawong **Indo-Aryan** iyo an mahiwas na koleksyon kan mga tawong Indo-Europeo na nagtataram nin tataramon na Indo-Aryan sa Subkontinenteng Indya. Sa kasaysayan, an mga Aryan iyo an mga nagtataram nin Indo-Iranyo na mga pastoralista na nag-*[[Pagmigrasyon nin Indo-Aryan|balyo]]* gikan sa Katahawan na Asya pasiring sa Habagatan na Asya asin ipinamidbid an tataramon na Proto-Indo-Aryan. Sa ngunyan, an mga parataram kan tataramon na Indo-Aryan manonompongan sa modernong rehiyon kan Bangladesh, habagatan na Nepal, subangan na Pakistan, Sri Lanka, Maldives asin amihanan na Indya.

## Toltolan
Amihanan na Indya

An **Amihanan na Indya**, sa mahiwas na heograpikal na konteksto, tipikal na nanonongod sa amihanan na kabtang kan Indya o sa kasaysayan, kan Subkontinenteng Indio, kun saen an mga Indo-Aryan nagbilog nin sarong prominenteng mayoryang populasyon. Sa urog na espesipiko asin kun minsan sa administratibong sentido, Amihanan na Indya mapupwede man na gamiton tanganing mangahulugan nin saradit na rehiyon sa laog kan mahiwas na expanse, poon sa Ganga-Yamuna Doab pasiring sa Desyerto kan Thar.

## Toltolan
Paglinig nin maati na tubig

An **paglinig nin maati na tubig** o ***wastewater treatment*** iyo sarong proseso na naghahali nin mga kontaminado hali sa maati na tubig para maibalik sa siklo nin tubig. Kapag nakabalik na sa siklo nin tubig, an *effluent* mahimo nin sarong naaakong epekto sa kapalibotan o gagamiton liwat para sa manlainlain na katuyohan (inaapod bilang reklamasyon nin tubig). 

An pagtrato na proseso iyo nangyayari sa sarong *wastewater treatment plant*. Igwa nin manlainlain na klase nin maati na tubig na pigtatrato sa nababagay na klase nin *wastewater treatment plant*. Para sa domestikong wastewater (inaapod man bilang munisipyong wastewater o *sewage*), an planta nin pagtrato iyo inaapod bilang *Sewage Treatment*. Para sa industriyal na wastewater, an pagtrato iyo nangyayari sa suway na *Industrial wastewater treatment*, o sa sarong *sewage treatment plant* (harus pagkatapos nin ibang porma nin pre-treatment). An iba pang klase nin mga wastewater treatment plant iyo kabali an agrikultural asin leachate na pagtrato nin maati na tubig.

## Hilingon man
* Inhinyeriyang pangkapalibotan

## Mga panluwas na takod
* 

## Toltolan
Varanasi

An **Varanasi** (; ; siring man **Benares**, **Banaras** ( ;) or **Kashi** (; )) iyo an syudad sa Ganges river sa Amihanan na Indya na igwa nin central place sa tradisyon kan pilgrimage, kagadanan, asin pagluksa sa kinaban kan mga Hindu. An syudad igwa nin syncretic tradition kan Muslim artisanship that underpins an saiyang relihiyosong turismo. Namomogtak sa middle-Ganges valley sa habagatan-subangan na kabtang kan estado kan Uttar Pradesh, an Varanasi namomogtak sa walang tampi kan salog. Iyan igwa nin  sa habagatan-subangan kan kabisera kan Indya na New Delhi asin  sa habagatan-subangan kan kabisera kan estado na Lucknow.

## Toltolan
Bayani Fernando

Si **Bayani Flores Fernando** (25 Hulyo 1946 – 22 Septyembre 2023) sarong politiko sa Filipinas. Siya dating pamayo kan Autoridad sa Pagpagantad kan Kadakulaan nin Manila (MMDA) asin dating Alkalde kan Siyudad nin Marikina.

## Negosyo

### BF Corporation
Itinugdas ni Fernando an BF Corporation, sarong kompanya na sinasakop an BF Construction asin an BF Metal Works. An saiyang kompanya kadamay sa pagpapatindog sa istruktura para sa SM Mall of Asia Arena, SM City Marikina, SM City Sucat, Robinsons Galleria, Robinsons Place Manila, Shangri-La Plaza, Edsa Shangri-La, Manila, asin mga edipisyo sa distrito nin negosyo nin Makati arog kan Rufino Pacific Tower asin kan PBCom Tower, an pinakahalangkaw sa nasyon.

## Personal na Buhay

### Kagadanan
Kan 22 nin Septyembre, idinalagan si Fernando sa Quirino Memorial Medical Center sa Syudad nin Quezon. Siya kawasa nahulog sa atop kan harong niya ta suminakat duman sa paghirahay kuta sa itaas. Ini pinatunayan kan Metro Manila Development Authority pati na kan saiyang agom si Marides Fernando asin kan opisina kan alkalde nin Marikina. Siya 77 an edad.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* gmanews.tv, video, MMDA urges bus firms to install microchips - 01/21/2008
* Inquirer.net, Capsule beds are main feature in new Gwapotel 
* Official Website - Bayani Fernando 
* Metro Manila Development Authority - Bayani Fernando
Tribo

An terminong **tribo** piggagamit sa dakol na manlaenlaen na konteksto tanganing magpanongod sa sarong kategorya kan grupong sosyal kan tawo.

Sa Estados Unidos, an mga Native American tribes ligal na pigkonsiderar na magkaigwa nin kamugtakan na "domestic dependent nation" status sa laog kan teritoryal na Estados Unidos, na may government-to-government na relasyon sa gobyerno pederal.

## Toltolan
Frot

An **frot** o **frotting** (slang para sa frottage; ) iyo an gay sexual practice that usually involves direct putoy-sa-putoy na contact. An termino pinasikat kan mga baklang aktibista na disganado sa praktis kan pagdurog na panlubot, alagad huli ta nag-evolve na mag-encompass nin manlainlain na pagpipilian para sa akto, na kun saen posible o bakong posible na nangahulogan nin partikular na atitud pasiring sa ibang sekswal na aktibidad.

Huli sa saiyang non-penetrative character, an frot igwa nin ligtas na pagdurog na bentahe nin pag-minimize sa pagpasa kan peligro para sa HIV/AIDS; alagad, dara man kaiyan an kublit-sa-kublit na sexually transmitted infections, siring kan HPV asin pubic lice (crabs), an duwa pwedeng maipasa maski na an lesions dai nahihiling.

Analogous iyan sa tribadismo, na kun saen iyan sarong bulba-sa-bulba contact sa pag-ultanan kan mga babayi.

## Toltolan
Salog Assi

An **Assi** (Hindi: अस्सी) o **Asi** (Hindi: असी Asī o असि Asi [ˈʌsi]) iyo an sadit na salog sa syudad kan Varanasi sa estado kan Indya nin Uttar Pradesh. Iyo iyan an menor na tributaryo kan salog kan Ganges. An salog kan Assi River naunambitan sa suanoy na iskritura siring kan *[[Padma Purana]]*, *[[Matsya Purana]]*, *[[Agni Purana]]* asin *[[Kurma Purana]]*. Segun sa *[[Vamana Purana]]*, an salog tinogdas kan mga dios kaiba an Salog Varuna. An salog walong kilometro an laba. An salog kan Assi pigpapanongdan man bilang Assi Nala (sewer) kan dakol na mga lokal, kabali an administrasyon kan Varanasi.

## Toltolan