Lich

Sa fantasy fiction, sarong **lich** ( /ˈ l ɪ tʃ / ;  gikan sa Lumang Ingles , na an boot sabihon "bangkay". May relasyon sa modernong Aleman *na leiche* o modernong Olandes *na lijk*, na parehong nangangahulugan na 'bangkay') sarong klase nin dai gadan na linalang.

An manlaen-laen na mga obra nin pantasyang fiction, arog kan " The Empire of the Necromancers " ( 1932 ) ni Clark Ashton Smith, naggamit *nin lich* bilang sarong pankagabsan na termino para sa arin man na bangkay, may buhay o daing buhay, bago an espesipikong paggamit kan termino sa mga kawat na pantasya. An mas bagong paggamit kan terminong *lich* para sa sarong partikular na klase nin undead na linalang gikan sa 1976 *Dungeons &amp;amp; Dragons* role-playing game booklet na *Greyhawk*, na isinurat ni Gary Gygax asin Rob Kuntz . 

Parati an siring na linalang resulta nin sarong tuyong pagbabago, siring sa sarong makapangyarihan na salamangkero na eksperto sa nekromansiya na naghahanap nin buhay na daing katapusan naggagamit nin pambihirang mga substansiya sa sarong mahiwason na ritwal tanganing magin bakong gadan. Bakong arog kan mga zombie, na parateng piglaladawan na daing isip, an mga liches mga  revenants, na pinapagdadanay an saindang dating intelihensya asin mahiwason na kakayahan. An mga liches parateng ilinaladawan na nagkakapot nin kapangyarihan sa mga mas hababang daing isip na mga soldados asin surugoon na dai pa nagadan.

An pinakaparateng piglaladawan na nagpapalaen na tampok kan sarong lich sa ibang mga undead sa pantasyang fiction iyo an paagi nin pagkamit nin inmortalidad; an mga liche nagtatao kan saindang mga kalag tanganing makabilog nin "mga artifact nin kalag" (na inaapod na "soul gem" o " phylactery " sa ibang mga obrang pantasya), an ginikanan kan saindang mahika asin inmortalidad. Dakul na mga lich an nag-iingat tanganing itago asin/o ingatan an saro o labi pang mga artifact nin kalag na nag-aangkla nin sarong parte kan kalag kan sarong lich sa materyal na kinaban. Kun an hawak na hawak kan sarong lich magadan, an parteng iyan kan kalag kan lich na nagdanay sa hawak dai minaagi sa sunod na kinaban, kundi mag-eeksister sa sarong bakong hawak na porma na kayang mabilog giraray o buhayon liwat sa harani nang ngapit. Alagad, kun an gabos na mga artifact kan kalag kan lich malalaglag, an solamenteng angkla kan lich sa materyal na kinaban iyo an hawak, kun saen an pagkalaglag magigin dahelan nin permanenteng kagadanan.

## Kasaysayan na pinaghalean
*An Lich* sarong arkaikong Ingles na tataramon para sa "bangkay"; an trangkahan sa pinakahababang poro kan sementeryo kun saen an lungon asin prusisyon nin lobong parateng minalaog inaapod na lich gate . An trangkahan na ini parati na natatahoban nin sadit na atop kun saen pwedeng gibohon an parte kan serbisyo sa lobong. 

## Sa literatura
An literaryong lich nagmukna gikan sa mga halimaw na makukua sa mga naenot na klasikong espada asin salamangka na fiction, na pano nin mga makapangyarihan na mga salamangkero na naggagamit kan saindang mahika tanganing manggana sa kagadanan. Kadaklan sa mga halipot na istorya ni Clark Ashton Smith nagtatampok nin mga makapangyarihan na salamangkero na an mahika nagpapangyari sainda na makabalik hale sa mga gadan. An nagkapirang istorya ni Robert E. Howard, arog kan nobelang *Skull-Face* (1929) asin an halipot na istoryang "Scarlet Tears", nagtatampok nin mga dai nagagadan na mga salamangkero na nagpapadanay nin garo baga buhay sa paagi nin mistikong paagi, an saindang mga hawak nagigin mga lumbod na mga upak na paagi kaiyan sinda nakakapagmantenir nin bakong makatawong paghiro asin aktibong pag-isip. 

An terminong *lich*, na ginagamit bilang sarong arkaikong tataramon para sa bangkay (o hawak), parateng ginagamit sa mga istoryang ini. An osipon ni Ambrose Bierce manungod sa pagsasadiri na "  " nagtatampok kan tataramon sa introduksyon kaini, na nanonongod sa sarong bangkay. Ginamit man ni HP Lovecraft an tataramon sa " The Thing on the Doorstep " (ipinublikar kan 1937) kun saen an parasaysay nagtutukoy sa bangkay kan saiyang amigo na igwa nin sarong salamangkero.  An mga liches minsan piglaladawan gamit an sarong mahiwason na aparato na inaapod na *[[Anting-anting|phylactery]]* tanganing i-angkla an saindang mga kalag sa pisikal na kinaban tanganing kun an saindang hawak malaglag sinda makabangon giraray nin paoro-otro, basta an phylactery nagdadanay na bilog.  An ibang mga imahe na nakapalibot sa mga demiliches, partikularmente an sarong kalabera na may alahas, kinua sa enot na istorya ni Fritz Leiber na "Thieves' House". 

Si Gary Gygax, saro sa mga kagmukna kan *Dungeons & Dragons*, nagsabi na ibinase niya an paglaladawan kan sarong lich na kabali sa kawat sa halipot na istoryang "The Sword of the Sorcerer" (1969) ni Gardner Fox .  

## Sa popular na kultura

### Sa imprenta

* Si Acererak iyo an huring amo kan klasikong *Dungeons and Dragons* adventure module *Tomb of Horrors* ;   Si Acererak itinampok man bilang an bantay kan Copper Key sa librong *Ready Player One* ni Ernest Cline . 
* Sa webcomic *na The Order of the Stick*, an mayor na kontrabida na si Xykon sarong lich. 
* Sa seryeng *[[Harry Potter]]*, an mayor na kalaban na si Voldemort nagkomanda sa mga hukbo nin mga undead inferi asin naggagamit nin mga mahiwason na aparato na inaapod na mga horcruxes tanganing magtipon nin mga pidaso kan saiyang kalag tanganing tugutan siyang buhayon liwat an saiyang sadiri sa pangyayari na an saiyang hawak magadan.  

## Toltolan


## Mga panluwas na sumpay