Hiroo Onoda

Si Hiroo Onoda (Japanese: Hepburn: Onoda Hiroo; Marso 19, 1922 – Enero 16, 2014) sarong soldadong Hapones na nagsirbi bilang ikaduhang tenyente sa Imperial Japanese Army sa panahon kan Ikaduwang Gerang Pangmundong. Sarô sa mga huring Hapones na nagpadagos pa, si Onoda nagpadagos sa pakikilaban nin halos 29 taon pagkatapos matapos an gera kan 1945, asin nagpadagos nin gerilyang pakikipaglaban sa Isla nin Lubang sa Pilipinas hasta kan 1974.Hiroo Onoda (Onoda Hiroo; Marso 19, 1922–Enero 16, 2014) sarong soldado Hapones na nagsirbi bilang ikaduwang tenyente sa Imperyalismo kan Hapones na Soldado sa panahon kan Ikaduwang Gerang Pangmundo. Siya saro sa mga huring Hapones na nagpadagos pa nin laban. SiHalos 29 taon pa siyang naglaban maski matapos na an gera kan 1945, asin nagpadagos nin gerilyang pakikipaglaban sa isla nin Lubang sa Pilipinas hasta kan 1974. 

Si Onoda enot na nakipaglaban sa tolong iba pang mga soldados: an saro nagsuko kan 1950, asin duwa an nagadan, an saro kan 1954 asin an saro kan 1972. An mga lalaki dai nagtubod sa mga flyer asin surat hale sa saindang mga pamilya na nagsasabi na an gera tapos na. Nabuhay sinda sa mga layas na prutas, hayop, asin hinabon na bagas, asin paminsan-minsan nakikilaban sa mga pambabadil (gamit an saindang mga riple na ipinaluwas) sa mga lokal asin sa mga pulis. Si Onoda nakontak sa mga kagubatan kan Lubang kan sarong Hapon na adbenturero kan 1974, alagad nagsayuma pa man giraray na magsuko sagkod na siya pormal na nahale sa trabaho kan saiyang dating komandante na opisyal, si Major Yoshimi Taniguchi, na naglayog hale sa Hapon pasiring sa isla tanganing magtao kan pagboot.

Si Onoda nagsuko kan 10 Marso 1974, asin nakaresibe nin sarong bayani na pag-ako kan siya nagbalik sa Hapon. Kan taon na idto siya nagsurat asin nagpublikar nin sarong pinakamabenta na autobiograpiya, asin kan huri nagbalyo siya sa Brazil, kun saen siya nagin sarong paraataman nin baka. Kan 1984, nagbalik si Onoda sa Hapon, kun saen siya nagadan kan 2014 sa edad na 91.

## Amay na buhay asin serbisyo
Si Onoda namundag kan 19 Marso 1922, sa Kamekawa, Wakayama, sa Imperyo kan Hapon. Kan 1939, naghale siya tanganing magtrabaho sa sarong sanga kan Tajima Yoko trading company sa, Wuhan, Tsina, asin kan 1942 siya na-conscript sa Imperyo ka Japanese Army. Si Onoda nagsanay bilang sarong opisyal nin paniktik sa sangay kan Futamata kan Nakano na skwelahan kan hukbo, kun saen siya tinukduan sa pakikilaban sa gerilya.

Kan ika-26 nin Disyembre 1944, si Onoda ipinadara tanganing mangenot sa mga operasyon panggerilya sa Isla nin Lubang sa sinakop kan Hapon na Filipinas. An saiyang misyon iyo an pagraot kan airstrip kan isla asin an pier sa pantalan kaini antes an pagsalakay kan mga Alyado, siring man an pagraot kan arin man na mga eroplano o baroto kan kaiwal na nagprobar na magduong. An saiyang mga pagboot malinaw na nagsasabi na sa ano man na kamugtakan dai sia dapat sumuko o kuanon an saiyang sadiring buhay. Kan mag-abot si Onoda sa Lubang, nasabat niya an mga opisyales na mas halangkaw an ranggo saiya asin nag-ulang saiya sa paggibo kan saiyang misyon, na nakatabang sa mga pwersa kan Estados Unidos asin Komonwelt kan Pilipinas sa pagsakop kan isla kan sinda magduong kan 28 Pebrero 1945. Pakalihis nin halipot na panahon, an gabos apwera ki Ikaduwang Tenyente Onoda asin tolong iba pang mga soldados (Prinsipal na Aporte, Apori Si Shōichi Shimada, asin Pribadong Enot na Klase Kinshichi Kozuka) nagadan o nagsuko. Pinangenotan ni Onoda an tolong lalaki pasiring sa kabukidan kan isla. 

## Oras sa pagtago
Mantang nagtatago, si Onoda asin an saiyang mga kairiba nagpadagos kan saindang misyon, na naggigibo nin mga aktibidad na gerilya, nabubuhay sa mga saging, niyog, hinabon na bagas asin mga baka, asin sa nagkapirang okasyon nakikipaglaban sa mga lokal asin mga pulis. Matrayumpo sindang nakalikay sa mga Amerikano asin Pilipino na mga grupo nin paghanap, asin inatake an mga taga-baryo na saindang pigtutubodan na mga kalaban na gerilya, na soboot ginadan an sagkod sa 30 sibilyan sa isla sa panahon kan saindang pagtago. 

An enot na pagkakataon na an grupo ni Onoda nakahiling nin sarong polyeto na nag-aanunsyo na an Hapon nagsuko na iyo kan Oktubre 1945; an sarong separadong grupo nin mga holdout na Hapon nagpahiling sainda nin sarong surat na winalat kan mga taga-isla na nagsasabi: "An gera natapos kan 15 Agosto. Magbaba ka hale sa kabukidan!" An mga lalaki nagkonklusyon na an polyeto propaganda kan mga Alyado, asin nangatanosan na dai kuta sinda pinaputok bago pa kun natapos na an gera. Kan harani na an katapusan kan 1945, an mga polyeto na may pagboot na magsuko gikan ki Heneral Tomoyuki Yamashita kan Japanese Fourteenth area Aramy ihinulog sa eroplano kan grupo ni Obang ni Obang tanganing madeterminaran ninda kun baga sinda pinag-aadalan. tunay, asin nagdesisyon na bako sinda.

Si Akatsu nagsuhay sa grupo kan Setyembre 1949, asin pakalihis nin anom na bulan sa saiyang sadiri nagsuko sa mga pwersa kan Pilipinas kan Marso 1950. An iba pigkonsiderar ining sarong pagdulag asin sarong pagtraydor, asin nagin mas maingat pa. Kan Pebrero 1952, an mga surat hale sa pamilya kan tolong soldados na nag-aagyat sa saindang pagsuko, kaiba an mga retrato kan pamilya, ipinahulog paagi sa eroplano, alagad an grupo nagkonklusyon na iyan sarong pakana. Si Shimada nalugadan sa bitis sa sarong pambabadil sa mga lokal na parasira kan Hunyo 1953, pakatapos kaini si Onoda nag-ataman saiya pabalik sa salud. Kan ika-7 nin Mayo 1954, nagadan si Shimada sa sarong baradilan sa sarong yunit kan bukid  Kan Hokbong Pilipinas na aksidenteng nakasabat kan mga suldados mantang nagsasanay sa isla. Kan 19 Oktubre 1972, si Kozuka nagadan sa sarong pambabadil sa lokal na pulis mantang nagkokondukta nin paorootrong pagsalakay kun saen siya asin si Onoda nagsulo nin mga tambak nin paroy na inani kan mga taga-baryo, na saindang pigtuyo bilang senyales sa mga kapwa pwersa kan Hapon na an saindang grupo buhay pa asin naggigibo kan saindang mga trabaho sa Lubang. Si Onoda nagsosolo poon sa puntong ini.

Kan 20 Pebrero 1974, nasabat ni Onoda si Norio Suzuki, sarong Hapon na adbenturero na nagbibiyahe sa bilog na kinaban asin nagsabi sa mga amigo na hinahanap niya si "Si Tenyente Onoda, sarong panda, asin an makauuyam na tawong yebe, sa pagkasunod-sunod na iyan". Nakua ni Suzuki si Onoda pagkatapos nin apat na aldaw na paghanap sa Lubang. Kan huri ilinadawan ni Onoda an saindang pagtiripon sa sarong interbyu: "An aking hippie na ini, si Suzuki, nagdigdi sa isla tanganing magdangog sa mga namamatian kan sarong suldados na Hapon". Siya asin si Suzuki nagin magkatood, alagad si Onoda nagsayuma pa man giraray na magsuko, na nagsasabi ki Suzuki na naghahalat siya nin mga pagboot gikan sa saiyang opisyal na namamayo. Siya nginaranan si Mayor Yoshimi Taniguchi (komander kan Special Intelligence Squadron kan Ika-14 na Hokbo kan Lugar na nagtao ki Onoda kan saiyang huring mga instruksyon) bilang siring, dawa ngani sa katotoohan an tulos na superyor ni Onoda iyo si Tenyente Heneral Shizuo Yokoyama, an komandante kan Ikawalong Dibisyon na nagtao kan saiyang mga pagboot.

Si Suzuki nagbalik sa Hapon na may darang mga retrato ni Onoda bilang patunay kan saindang engkwentro, pakatapos kaini nakua kan gobyerno si Taniguchi, na nagin paratinda nin libro pakatapos kan gera. Si Taniguchi naglayog pasiring sa Lubang kaiba si Suzuki, asin kan ika-9 nin Marso nakipag-olay ki Onoda sa kagurangan asin tinawan siya kan minasunod na mga pagboot:

#  Kasunod kan sugong imperyal, an Japanese Fourteenth Area Army minundang na sa gabos na aktibidad militar.
# Kasunod kan sugong Militar Numero A-2003, an Special Squadron sa Opisina kan Hepe kan Staff pinaluwas na sa gabos na katungdanang militar.
# An mga yunit asin indibidwal sa irarom kan mando kan Special Squadron kaipuhan na mag-undang nin aktibidad asin operasyon militar tulos-tulos asin magpailalom sa mando kan pinakamalapit na nakatataas na opisyal. Kun mayo nin opisyal na pwedeng makuhaan nin mando, kaipuhan ninda makipag-ugnayan sa mga pwersang Amerikano o Pilipino asin sumunod sa saindang mga instruksyon.

Si Onoda kaya nahale sa trabaho, asin kan ika-10 nin Marso 1974 nagsuko sa mga pwersa kan Pilipinas sa base kan radar ni Lubang. Kan ika-11 nin Marso, sarong pormal na seremonya nin pagsuko an ginibo ni Presidente kan Pilipinas na si Ferdinand Marcos sa palayso kan Malacañang sa Manila, sa sarong internasyonal na sensasyon kan media. Tinawan ni Marcos si Onoda nin bilog na kapatawadan sa anuman na krimen na saiyang naginibo mantang nagtatago. Itinao ni Onoda an saiyang espada, sarong nagpupunsionar na Arisaka Type 99 na riple, 500 na bala asin nagkapirang granada, siring man an sarong punyal na itinao saiya kan saiyang ina kan 1944 tanganing gadanon an saiyang sadiri kun madakop. Si Onoda nagdanay sa laog nin 28 taon, 6 na bulan, asin 8 aldaw (10,416 aldaw) pagkatapos kan pagsuko kan Hapon kan 1945. Si Pribado Teruo Nakamura sana, na inaresto kan 18 Disyembre 1974 sa Indonesia, an nagdanay nin mas halawig dawa ngani si Nakamura kan huri nagadan kan 1977 huli sa kanser sa pulmon. 

## Sa huri na buhay
Si Onoda, na idineklarar na gadan kan gobyerno kan Hapon kan 1959, nag-ako nin sarong bayani na pag-ako sa saiyang pagbalik sa Hapon kan 1974. An gobyerno kan Hapon nag-alok saiya nin dakulang kantidad nin kwarta bilang back pay, na saiyang sinayumahan. Kan an kwarta pig-ipit saiya kan mga nagmamawot nin marahay, idinonar niya ini sa Yasukuni Shrine.

Si Onoda daa bakong maogma sa pag-ako kan siring na atensyon asin sa saiyang nahiling na pagluya kan tradisyonal na mga pamantayan kan mga Hapon. Nagsurat siya nin *No Surrender: My Thirty-Year War*, sarong pinakamabentang autobiograpiya na ipinublikar kan 1974. Kan Abril 1975, sinunod niya an halimbawa kan saiyang matuang tugang na si Tadao asin naghale sa Hapon pasiring sa Brazil, kun saen siya nagin Paraoma nin Baka. Nag-agom siya kan 1976 asin nag-ako nin pangenot na papel sa *Colônia Jamic* ("Jamic Colony") *,* sarong komunidad Hapon Brazilian sa Terenos, Mato Grosso do Sul. Pagkatapos na mabasa an manungod sa sarong kaso kun saen an sarong tin-edyer na Hapon ginadan an saiyang mga magurang kan 1980, si Onoda nagbalik sa Hapon kan 1984 asin nagmukna kan *Onoda Shizen Juku* ("Onoda Nature School"), sarong kampo pang-edukasyon para sa mga hobenes sa Fukushima Prefacture.

Pakatapos kan giyera, pig-interbyu kan mediang Filipino an mga taga-baryo na nag-erok sa Lubang kan panahon na nagtago si Onoda asin pig-alegar na siya asin an saiyang mga tawohan nakagadan nin sagkod sa treyntang sibilyan. Dai sinambit ni Onoda an mga pagkagadan na ini sa saiyang autobiograpiya. Kan 1996, nagbisita siya sa banwaan nin Looc sa Lubang pagkatapos na an saiyang agom na si Machie (née Honoku) nag-areglo nin US$ 10,000 na donasyon na iskolarsip para saiya sa lokal na eskwelahan. An konseho kan banwaan nagpresentar ki Onoda nin sarong resolusyon na naghahagad saiya na bayadan an mga pamilya kan pitong tawo na saiyang soboot ginadan, asin mga singkwentang haraning paryentes kan mga soboot biktima an nagprotesta tumang sa saiyang pagbisita. 

Pakatapos kan 1984, si Onoda nag-erok nin tolong bulan kan taon sa Brazil asin an natatada sa Hapon. Huli sa pagtugot sa Brazilian Air Force na magsagibo nin mga sesyon nin pagsasanay sa saiyang daga, tinawan siya nin Santos-Dumont na medalya kan 6 Disyembre 2004. Kan 21 Pebrero 2010, an Lehislatibong Asamblea kan Mato Grosso do Sul tinawan siya nin pagkasiudadano. Kan 2006, an saiyang agom na si Machie nagin pamayo kan konserbatibong Japan Women's Association (JWA), na pigmukna kan 2001 kan ultranasyonalistang organisasyon na Nippon Kaigi.

## Kagadanan
Kan 16 Enero 2014, nagadan si Onoda huli sa pagkabigo kan puso na resulta kan pulmonya sa St. Luke's International Hospital sa Tokyo. 

## Bibliograpiya

### Mga Interbyu

* *Ilinaladawan ni Hiroo Onoda an saiyang pribadong treyntang taon na gera laban sa Estados Unidos.* Ipinaluwas sa *The Mike Douglas Show,* Pebrero 14, 1975. 

## Representasyon sa ibang media

* *Onoda: 10,000 Nights in the Jungle* – 2021 Pranses na pelikula na isinurat asin pigdirehiran ni  Arthur Harari base sa mga makasaysayan na istorya kan buhay ni Onoda
* *The Twilight World* – 2021 na nobela kan direktor na Aleman na si Werner Herzog base sa buhay ni Onoda
* – 2025 board game base sa panahon ni Onoda sa Isla nin Lubang