open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Warren Buffet

Si **Warren Edward Buffett** ( ; born August 30, 1930) sarong Amerikanong negosyanteng  magnate, parapuhunan, asin pilantropo. Siya sa presente an namamayo asin CEO kan Berkshire Hathaway. Siya an saro sa pinakabantogan na pundamental na parapuhunan sa kinaban resulta kan saiyang mga pambihirang eksito sa pamumuhunan na ngonyan igwang  net worth na $104 billion kan Marso 2023, na mangyari siya an ikalimang pinakamayaman sa kinaban.

Si Buffett namundag sa Omaha, Nebraska. Aki kan kongresista asin negosyanteng si Howard Buffett, nagtalubo saiya an interes sa negosyo asin pamumuhunan kan hubin pa siyang gayo, dangan nag'entra sa Wharton School of the University of Pennsylvania kan 1947 bago naglipat asin naggradwar sa University of Nebraska sa edad na 19. Padagos pa sa pag'adal, naglaog asin naggradwar sa Columbia Business School, kun saen nabilog an saiyang pilosopiya sa pamumuhunan batay sa konseptong  value investing na iyo si Benjamin Graham an siring na naenot. Siya nag'atender pa sa New York Institute of Finance ngani makapokus sa ubod nin ekonomiks asin dangan nagpoon na siyang makipagbakas sa pagpamumuhunan sa negosyo, saro ngani kaini mismo ki Graham. Saiyang pigmukna an Buffett Partnership, Ltd kan 1956 asin an saiyang investment firm dagos nabakal padagos an paragibong mga tela, an Berkshire Hathaway, asin ginamit niya pangaran kaini sa pamamakal pa asin pagkaag iba-ibang nergosyo, asin ngapit nagin siyang chairman kan kompanyang ini asin nagin siyang maykapot kan pinakadakulang share igdi taon 1970. Kan 1978, si Charlie Munger nakisaro ki Buffett komo vice-chairman.

Poon 1970, si Buffett an nagpapadalagan bilang chairman asin pinakadakulang  shareholder kan Berkshire Hathaway, na ini na an nangengenot na holding company  sa Amerikaforemost holding companies and world's leading corporate conglomerates. Siya nabansagan na "Oracle" o "Sage" nin Omaha kan global media resulta kan siya nakaamot nin katakot-takot na yaman bunga kan pagnenegosyo asin pamumuhunan niya. Siya nanotaran kan saiyang inapod na value investing, asin pagkakuripot sa paggasto apesar kan nagkakama'gal na yaman niya.

Si Buffett saro man na midbid na pilantropo, nanangako itatao an 99 porsyento kan saiyang yaman sa mga pilantropong kawsa, primaramente iaagi sa Bill & Melinda Gates Foundation. Saiyang pigtugdas an The Giving Pledge kan 2010 katuwang si Bill Gates, kun saen an mga bilyonaryo nanunumpa na iwawaras kabanga kan saindang yaman.

## Toltolan
Obaryo

An **obaryo** iyo an sarong organo sa pambabaeng sistemang reproduktibo na nagpoprodusir nin ovum. Kapag ilinuwas, binabagtas kaini an fallopian tube pasiring sa matris. An ovary (hale sa Latin ovarium, 'sugok') na mahihiling sa wala asin toong parte kan hawak. Nagluluwas an mga ovaries nin mga hormona na naggigibo kan papel sa menstrwal na siklo asin pertikidad. Nag-uuswag an obaryo sa paagi kan dakol na tangga poon sa pre-natal period sagkod sa menopause. Saro man ining endocrine gland huli sa manlaenlaen na hormona na pigluluwas kaini.

## Toltolan
Lista nin mga Babaeng Bilyonaryo

An *[[Forbes (magasin)|Forbes]]* magasin taon-taon rinaranggo an pinakamayayaman na mga babaeng bilyonaryo nin kinaban. An listang ini ginagamit an static rating na pinupublikar sarong beses sarong taon kan Forbes, parati kun Marso. Igwang  328 na mga babae nakalista sa mga bilyonaryo nin kinaban , tuminaas haleng 241 kan Marso 2020. Poon 2021, si Francoise Bettencourt Meyers an nakalistang pinakamayaman sa kinaban.

Susog sa senso kan 2021 kan mga bilyonaryo, an mga babae binibilog nin 11.9% kan mga bilyonaryong nakalista asin "sobrang kabanga kaini an mga babaeng bilyonaryo an masabing mga "tagamana", asin an 30% kaini kombinasyon nin mana asin pinagalan na yaman." Sa kabilogan kan listang mga bilyonaryong mga babae, 16.9% kan mga bilyonaryo masabing mga "sadiring paghingowa" asin an 53.5% an yaman ninda katiriponan kan mana asin "sadiring-paghingowang" yaman sa kan taon 2017.

## 2021 na lista
Kan Enero 2021, CEOWORLD Magazine nag'anunsyo na kun an kayamanan kan saiyang pamilya isarop sa saiyang personal na iniposan, an yaman kun siring ni Francoise Bettencourt Meyers tinatanyang maabot sa $71.4 billion.

An nangengenot na sampolong pinakamayaman na mga babaeng bilyonaryo, gamit an sa Forbes static ranking , iyo sa:

## 2020 list
An nangengenot na sampolong mga babaeng bilyonaryo, gamit an Forbes static ranking , iyo sa:

## Toltolan
Jonathan Zaens

Si **Jonathan Zaens** sarong parakanta (namundag sa Syudad nin Naga) asin ganador sa ika-7ng Sylvia Geszty International Voice Competition. Siya nagin pinalista sa ika-13ng Bach International Competition asin Mendelssohn Voice Competition. 

Si Zaens aki ninda Manuel Zaens asin Amelita de la Paz Zaens. Siya nag-adal nin elementarya sa Naga Parochial School dangan nagtapos nin sekondarya sa Philippine High School for the Arts. Igwa siyang titulong Batsilyer sa Boses na igwang onrang cum laude gikan sa Unibersidad kan Pilipinas. Kan 2000, nagtapos siya nin kurso sa Voice/Music Theater sa University of the Arts sa Berlin.

Nagin tampok na parakanta man siya sa State Opera and Estates Theater sa Prague, Tsekya kun sain saiyang kinanta an papel ni Mozart ninda Leporello asin Gulielmo. Sa Berlin, siya nakapasali man sa Neukollner Opera, Berliner Chamber Opera asin the New Opera Stage kan mga papel ni Dulcamara sa  “L’Eliser d’Amore,” “Alidoro in Hasse’s” “La Sorella Amante” ni Donizetti, asin sa “Curlew River” kan Abbot sa Britten.

Bilang sarong parakantang Oratorio, si Zaens parating minakanta kan mga parte na Bass parts kan mga mayor na Oratorio ninda Bach, Mozart, Brahms, Handel, Haydn, Mendelssohn asin Rossini. Nagkanta na man siya sa Alemanya, Italya, Sweden, Tsekya, Costa Rica, Estados Unidos asin Filipinas.

An saiyang mga kanta kompwesto kan musika kan ika-21ng siglo. Sa Salzburg Festival nagkanta siya sa pangkinaban na pagbungsod kan “Dufte-Zeichen” (Scents-Signs) ni Stockhausen. Siya nagkanta man kan iba pang mga komposisyon ninda Stockhausen, Sciarinno, Zender, Rihm, Eotvos, Piazzola sa Berliner Festival, Schwetzinger Festival, Biennial Festival sa Venice asin Koblenz Theater. 

Nadangog man an saiyang tingog sa Prague State Opera na kinakanta an mga komposisyon ni Mozart na Leporello asin Guglielmo maliban pa kan pagigin parakanta sa Berliner Chamber Opera asin iba pang teatro sa Alemanya.

## Basaha man
* Bles Chavez-Bernstein
* Andrea Bocelli
Mykola Vilinsky

Si **Mykola Mykolayovych Vilinsky** (; 14 Mayo 18889 Septyembre 1956) sarong Sobyet asin Ukranyanong kompositor na nagkapot nin haralangkaw na katongdan sa Odesa Conservatory asin man ngapit sa Kyiv Conservatory. Siya nagsurat mga artikulo manongod kan Ukranyano asin Moldobanong musika. Siya saro man na  kritiko sa musika, asin eksperto sa mga obra kan si Ukranyanong kompositor na si Mykola Lysenko.

## Toltolan
Sistemang reproduktibo

An **sistemang reproduktibo** kan sarong organismo, inaapod man na sistemang henitalya, iyo an biolohikong sistema na binibilog kan gabos na organong anatomiko na imbwelto sa pagreprodusir na sekswal. Dakol na mga bakong buhay na sabstans arog kan pluwido, hormona, asin peromono na iyo an importante man na aksesorya nin sistemang reproduktibo. Bakong arog kan kadaklan na sistemang organo, an sekso nin manlaen-laen na espesye sa parate igwa nin dakulang mga pagkakalaen. An mga pagkakalaen na ini minatogot sa kombinasyon nin henetikong materyal sa pag-oltanan nin duwang indibidwal, na nagpapangyari sa posibilidad na magkaigwa nin mas dakulang henetikong fitness kan aki.

## Toltolan
Organong sekswal

An **organong sekswal**, na inaapod man na reproduktibong organo, sarong parte kan organismong imbwelto sa sekswal na reproduksyon . An mga organong sekswal iyo an pangenot na sekswal na karakteristiko nin sarong organismo. An ma organong sekswal responsable sa pagprodusir asin pagdara nin gametes, saka pagpasilitar nin pertilisasyon asin pagsuportar sa pagtalubo asin pagkamundag kan aki. Manonompongan an mga organong sekswal sa dakol na klase nin hayop asin tinanom, na an saindang itsura nagkakalaenlaen depende sa species.

An mga organong sekswal sa parateng pinaglalaen sa klase nin lalaki asin babae. Sa mga tawo, an lalaking organong sekswal kaiba an mga testes, penis, asin prostate gland; an mga organong sekswal nin babae kabilang an obaryo, fallopian tubes, matris, cervix, vagina, asin vulva.

Sa mga hayop (kaiba an tawo), an testis kan lalaki asin obaryo sa babae inaapod na pangenot na organong sekswal. An gabos na iba pang may kinaaraman sa pagdurog i*na*apod na sekondaryong sekswal na organo, nababanga sa pag-oltanan kan panlaog asin panluwas na organong sekswal. An panluwas na organong sekswal kabali an mga henitalya o panluwas na henitalya, nahihiling sa pagkamundag sa kapwa tawuha. 

Sa mga tinanom, an lalaking reproduktibong estruktura kaiba an mga stamen sa mga tanom na nagbuburak, na nagpoprodusir nin pollen. An pambabaeng reproduktibong estruktura, arog kan pistil sa mga tinanom na nagbuburak, nagpoprodusir nin ovule asin nagreresibi nin pollen para sa pagpertilisar. An mga lumot, pako, asin iba pang kaagid na tinanom igwa nin gametangia para sa mga reproduktibong organo, na kabtang kan gametophyte. An mga burak kan tinanom na nagbuburak nagpoprodusir nin pollen asin sugok na selula, alagad an organong sekswal mismo pwedeng yaon sa laog kan gametophytes sa laog kan pollen asin kan ovule. An mga tinanom na Coniferous nagpoprodusir kan saindang sekswal na reproduktibong estruktura sa laog kan gametophytes na yaon sa laog nin cone asin pollen. An mga *[[cone]]* asin pollen bako man mismong sekswal na organo.

Kapag magkaibahan, an organong sekswal nagigin sistemang reproduktibo kan organismo.

## Toltolan
Sergei Bagapsh

Si **Sergei Uasyl-ipa Bagapsh** (4 Marso 1949&nbsp;– 29 Mayo 2011) sarong Abkhaz na politiko na nagserbing ikaduwang Presidente nin Abkhazia poon 12 Pebrero 2005 sundo sa pagkagadan niya kan 29 Mayo 2011. Dati siya nagtukaw bilang Primer Ministro nin Abkhazia poon 1997 abot 1999. Siya naelehir otro kan 2009 eleksyon presidensyal. An turno ni Bagapsh bilang Primer Ministro nasakop an 1998 na gera kontra Georgia, manta naasikaso niya an pagmidbid nin Abkhazia kan Rusya asin man saiyang nasaksi an Russo-Georgia'ng Gera durante kan siya presidente.

Namundag kan 1949 sa Sukhumi, si Bagapsh nagin negosyante sunod sa pagkatunaw kan Unyon Sobyet, asin man komo representante kan intereses nin Abkhazia sa Rusya. Si Bagapsh nagin Primer Ministro nin Abkhazia kan 1997, na nag'mato kan madalian alagad may maray na eksito kan gera laban sa Georgia kun kasuarin grabe an tensyon asin nagresulta sa pagka'wararak kan 30,000 na Georgianong sibilyan. Kan 2004, si Bagapsh minukna an partido United Abkhazia bilang oposiyon sa kaidto Presidente na si Vladislav Ardzinba.

## Toltolan
Lato-lato

An **lato-lato** iyo an popular na kawatan kan kahurihan nin dekada 1960 asin kaamayan kan 1970.

Kaidtong 1968, naglataw an mga modelong tempered sphere sa huri magkakaparasa, na nagdadara nin bubog sa lalawgon kan naggagamit asin siisay man na harani. Kaidtong amay nin 1970, binago sinda kan mga tagagibo pasiring sa plastik na sphere na nakakalaykalay sa lambang pisi. Kapag sinda naglalabyog paitaas asin paibaba, nagbabaranggaan sa lambang saro nin dakul na pwersa mala ta sa ginibo nindang tanog an makusog na "lagatik". An mga lato-lato nakakaagid sa itsura nin bolas, an armas kan Argentina.

An kawatan nabibilog hale sa duwang solidong bola nin polymer, lambang saro mga 2 pulgada (5 sm) an diametro, nakakatakod sa sarong morong tabyos na may halos matibay na lubid. Kapot kan parakawat an taklob na may mga bolang nakabitay sa ibaba asin sa paagi nin pabilog na aksyon gibo kan duwang bola naglalabyog, ginigibong lagatik na ribok na nagtataong pangaran kaini. Sa pagpraktis pwedeng gibohon an mga bola na parantay ngane magkasabay sindang maglagatik sa itaas sagkod ibaba kan kamot.

## Kaligtasan sa paggamit
Tinangkas sa merkado an lato-lato sa Estados Unidos asin Canada kan an mga report nagluwas gikan sa mga aki na nadanyaran mantang nagkakarawat nin lato-lato. Medyo magabat asin marikas maghiro, asin gibo sa matagas na acrylic plastic, an mga bola pag minsan nakakawaragas kada bes sinda magbaranggaan. Sa Estados Unidos, sinda klinasipikar bilang "mechanical hazard" sa *[[United States v. Article Consisting of 50,000 Cardboard Boxes More or Less, Each Containing One Pair of Clacker Balls]]*.

## An pagbalik
Sa kahurihan kan 2022, buminalik giraray an kawatan sa bilog na Indonesia asin marikas na nagin bantog sa publiko. Bistado sinda bilang "katto-katto" o "latto-latto". An katagang *Latto* sarong kataga sa Buginese na nangangahulogan na tanog na lagatik, mantang an *Katto* iyo an saiyang Makassarese counterpart na igwa nin kaparehas na kahulugan. Luminakop an saiyang kabantogan sa paagi kan TikTok pasiring sa kataid na nasyon na Filipinas kaidtong 2023, na kun saen ini bistado bilang "lato-lato".

## Toltolan
Kassym-Jomart Tokayev

Si **Kassym-Jomart Kemeluly Tokayev** ( ; namundag 17 Mayo 1953) sarong Kazakh na politiko asin diplomatiko sa presente nagseserbing Presidente nin Kazakhstan poon 20 Marso 2001. Sa pag'ultan 20 Marso asin 12 Hunyo 2001, siya nagserbing akting na presidente pakademitir ni Nursultan Nazarbayev, na an huri nagtukaw sa pwesto nin pagkapresidente nin haros tolong dekada.

Namundag sa Alma-Ata (ngonyan Almaty), si Tokayev nag'entra sa Moscow State Institute of International Relations kun saen siya naggradwar kan 1975, asin dangan nagtrabaho komo diplomatiko  sa Singapore asin Tsina. Pagkatunaw kan Unyon Sobyet, si Tokayev nagin Deputy Foreign Minister kan bagong independyenteng Kazakhstan kan 1992, kun saen siya naimbwelto sa isyu nin nuclear disarmament sa  mga Sobyet na republika. Kan 1999, si Tokayev nagin Deputy Prime Minister, asin kan Oktobre kan taon na idto sa pagendorsar saiya kan Parlamento, siya nanombrahan na Primer Ministro ni Presidente Nursultan Nazarbayev. Poon 2002, si Tokayev nagserbing Foreign Minister asin State Secretary, kun saen siya nagpapel na aktibo sa problema kan dai pagpalakop kan mga armas nuklear. Siya an Direktor-Heneral kan Opisina nin UN sa Geneva poon 2011 abot 2013 asin duwang beses nagserbi komo Chairman kan Senado nin Kazakh poon 2007 sundo 2011 asin 2013  hanggan 2019.
## Toltolan
Aldaw nin Katalingkasan

An **Aldaw nin Katalingkasan** (Tagalog: *Araw ng Kasarinlán*; inaapod man na *Araw ng Kalayaan*, "Day of Freedom") sarong taonan na piyesta nasyonal sa Filipinas na pigselebrar kada Hunyo 12, na nagroromdom kan deklarasyon nin pagigin independiente kan Pilipino gikan sa Espanya kan 1898.

## Aldaw nin bandera

Bago kaidtong 1964, Hunyo 12 an pig-obserbar bilang Aldaw nin Bandera sa nasyon. Kaidtong 1965, si Presidente Diosdado Macapagal nag-isyu nin Proclamation No. 374, na kun saen liniwat an National Flag Day pasiring sa Mayo 28 (an petsa kan Philippine Flag na enot na pinalayog sa patriotismong kapangganahan sa Battle of Alapan na manonompongan sa Imus, Cavite kaidtong 1898). Kaidtong 1994, si Presidente Fidel V. Ramos nag-isyu nin Executive Order No. 179, pinalawig an the panahon kan selebrasyon poon sa Mayo 28 pasiring sa Aldaw nin Katalingkasan kan Filipinas sa Hunyo 12, na nagmamando sa mga departamento nin gobyerno, mga ahensya, mga opisina, pagsadiri kan gobyerno asin korporasyon na kontrolado, mga ahensya kan estado, asin mga yunit kan lokal na gobyerno, asin maski mga pribadong establisimyento, na prominenteng mag-display kan National Flag sa gabos na pampublikong gusali, mga institusyon kan gobyerno, asin opisyal na residensya durante kan panahon na ini; nagmamando sa  Departamento kan Edukasyon, sa koordinasyon kan pribadong sektor, mga organisasyon na bakong sa gobyerno, asin mga grupong sosyo-sibika, na magbarali sa prominenteng pag-display kan National Flag sa gabos na pampublikong plasa asin, dawa saen na praktikal, sa gabos na pribadong buildings asin mga harong sa pagselebrar kan nasyunal na katalingkasan.

## Toltolan
Roland Raymond Roldan

Si **Roland Raymond Roldan** (gikan sa Syudad nin Naga) sarong parasurat, premyadong parakanta, kompositor, taga-areglo nin musika, paratukdo asin ganador sa National Music Competition for Young Artists (NAMCYA) sa Vocal Solo Category B nin primer premyo kan 1990.

Siya nag-adal nin elementarya sa Naga Parochial School kun sain nakanood siyang magsurat nin mga rawitdawit. Nag-adal siya nin sekondarya sa Holy Rosary Minor Seminary poon 1984 sagkod 1988 kun sain siya nagin kompositor nin musika. Kan 1992, nakamtan niya an titulong Batsilyer sa Arte mayor sa Ingles sa Colegio de Sta. Isabel dangan ipinadagos an pag-adal sa pagkanta sa Kolehiyo nin Musika sa Unibersidad kan Pilipinas sagkod kan 1999.

## Hilnga man
*Jonathan Zaens
*Bles Chavez-Bernstein
Vadim Moshkovich

Si **Vadim Moshkovich** (Ruso: Вадим Николаевич Мошкович, born 1967 in Moscow, Russia) sarong Rusong bilyonaryong negosyante. An saiyang mga mayor interes sa negosyo yaon sa agrikultura asin real estate. Kan 2014, an Forbes na magasin tinantyang an saiyang net worth nag'aabot $1.3bn, ika-81ng lugar sa pagranggo sa pag'ultan kan mga mayayaman na Rusong negosyante.

## Kaamayi nin buhay asin pamilya
Si Vadim Moshkovich namundag sa pamilyang mga Hudyo sa Mosku kan 1967. Siya nag'atender sa matematikalna eskwelahan №57 sa Mosku, asin naggradwar sa Moscow State Institute of Radio Engineering, Electronics and Automation kan 1992. Siya may agom asin may tolong aki.

## Karera sa negosyo

### Agrikultura
Si Moshkovich nagtapsok sa negosyong agrikultural kan 1995, na nagpoon siya sa pag'importar nin asukar. Poon 1997-2003 nag'asikaso na siyang makasadiri nin mga plantang nagpoproseso nin asukar, asin kan 2004 nagtugdas siya kan grupong Rusagro Group. An kompanya niyang ini nagdakula asin nagin saro sa pinakadakulang negosyong agrikutural sa Rusya, na vertical an integrasyon, nagpupungsyon sa apat na kabtang nin operasyon: Kan 2011, Rosagro Plc. (mayor na holding company kan Rusagro Group) nagtangro' nin IPO sa  London Stock Exchange, na bunga kaini nakaamot puhunan na $300 million. Si Moshkovich sa presente may kapot na 75% na pagrorogaring sa kompanya.

### Real estate development
Si Moshkovich may kontrol kan Masshtab, saro sa pinakadakulang development company sa Rusya, na nakapokus sa New Moscow (Novaya Moskva), na an kahiwasan na ini nahamil kan Siyudad nin Mosku kan Hulyo 2012. An kompanya may pagsasadiring sobra sa 2,580 na ektarya sa New Moscow.  Sa paglaog sa sektor nin real estate, an  Mashtab pigkontrata an McKinsey & Company sa pag'adal kun arin an pinakaprogresibo asin asensadong mga siyudad sa kinaban. An mga adal na ini nagresulta sa develppment plan na, sa paglitik sa post-Sobyet na praktis; tuyong nagmukna nin espasyong urban na bako sana matao nin bagong mga residentyal na bloke, kundi mawaras nin mga maninigong mga sosyal asin transport na impraestruktura saka pasilidad na magmumukna nin mga bagong trabaho ayog sa pinakamarayrahay na praktis sa kinaban. Si Moshkovich sinambit an Syudad nin Irvine, California bilang sarong ehemplo nin mahusay na naplanong siyudad nakalugar sa dati dagang agrikultural, asin ini padagos na nag'aagkay nin mga residente asin nagtataong mga trabahong lokal.
Kan 2013, si Moshkovich nagdonar nin 307 na ektaryang daga sa Syudad nin Mosku na tutugdokan nin mga edipisyo administrtatibo para sa sentro kan gobyerno sa New Moscow.

## Sinapawan sanction kan EU
Kan 10 Marso 2022, si Moshkovich sinakop nin sanction kan Unyon Europeo.

## Toltolan
Bulkanismo

An **bulkanismo** iyo an penomena nin pagtuga kan molten rock (magma) sa ibabaw kan Daga o sarong solidong ibabaw kan planeta o bulan, kun saen an lava, piroklastik, asin mga bulkanikong gas na minaputok sa paagi nin batak sa ibabaw na inaapod na vent. Kabali an gabos na penomena na nagresulta asin nagkawsa nin magna sa laog kan *crust* o *mantle* kan hawak, magbangon sa paagi kan crust asin magbilog nin mga bulkanikong gapo sa ibabaw. An mga magma na nakakaabot sa ibabaw asin pinasolidong pormang *extrusive* na mga hawak nin daga.

## Toltolan
Bulkanolohiya

An **bulkanolohiya** iyo an pag-aadal sa mga bulkan, lava, magma asin sa may kinaaraman sa heolohikal, heopolitika asin heokemikong penomena (bulkanismo).   An terminong bulkanolohiya hale sa tataramon na Latin na vulcan.  Si Vulcan an suanoy na dios nin kalayo sa Roma.

An sarong **bulkanologo** sarong heologo na nag-aadal kan pagtugang aktibidad asin pagbilog nin mga bulkan saka an saindang presente asin historikal na mga pagtuga. An mga bulkanologo parateng nagsosongko sa mga bulkan, nangorogna sa aktibong mga bulkan, tanganing maobserbaran an pagtuga nin bulkan, kolektibong  produktong gikan sa pagtuga kaiba an tephra (arog baga kan abo o pumice), sampol nin gapo asin lava. An sarong mayor na sentro nin paghapot iyo an prediksyon sa mga pagtuga; sa presente mayo nin eksaktong paagi tanganing magibo ini, alagad an paghula sa mga pagtuga, arog kan paghula nin linog, pwedeng magligtas nin dakol na buhay.

## Modernong bulkanolohiya
Kaidtong 1841, an enot na volcanological observatory, an Vesuvius Observatory, minukna sa Kingdom of the Two Sicilies.

## Toltolan
Sismolohiya

An **sismolohiya** (gikan sa Kastila: sismología na ginuno sa Griyegong *σεισμός* "linog" asin *-λογία* "pag-aadal kan") iyo an siyensya kan pag-aadal sa mga linog asin sa mga elastic waves kan Kinaban o sa ibang mga garo planetang bagay sa kalawakan. Pig-aadalan man digdi kan naunambitan na disiplina an mga eksperto sa linog sa kapalibotan, siring kan mga dolnop pati na man an iba pang pinaggigikanan kan mga pagtanyog kun ini gikan sa bulkan, kadagatan, atmospera, tectonic o artipisyal na proseso siring kan mga pagsabog. Sarong kasugpon na disiplina na naggagamit kan heolohiya tanganing maadalan an mga nakaaging mga linog iyó an paleosismolohiya. An pagtala kan mga hiro kan kinaban bilang function kan panahon iyo an inaapod na sismogram. An sarong sismologo iyo an siyentipikong nagsasaligsig sa sismolohiya.

## Kagamitan
Pwedeng makakua nin dakol na impormasyon an mga instrumentong sismolohikal. An mga sistema para sa pagproseso kan impormasyon kabali an mga minasunod:

* CUSP (Caltech-USGS Seismic Processing)
* RadExPro seismic software
* SeisComP3

## Toltolan
Viktor Yushchenko

Si **Viktor Andriyovych Yushchenko** (, ; namundag 23 Pebrero 1954) sarong Ukranyanong politiko na iyo an nagin ikatolong presidente onin Ukranya poon 23 Enero 2005 sundo 25 Pebrero 2010. Siya nagtuyong makarani an Ukranya sa Solnopan, pasiring Unyon Europeo, asin NATO.

Bago kan saiyang eleksyon bilang presidente, si Yushchenko igwang karera na sa politika sa Ukranaya. Kan 1993, siya nagin gobernador kan National Bank of Ukraine. Poon 1999 sundo 2001 siya an primer ministro sa administrasyon ni Presidente Leonid Kuchma. Kan siya pinahale sa pwesto, si Yushchenko nagin oposisyonista kontra ki Presidente Kuchma asin tinugdas an   Our Ukraine Bloc, na iyo an nagin popular na gayong partido kan 2002 eleksyon parlamentaryo.

Bilang sarong impormal na lider kan koalisyon nin mga Ukrayanyanong oposisyon, siya an saro sa duwang kandidato sa 2004 Ukranyanong eleksyon presidensyal, an saro pa iyo an Primer Ministro na si Viktor Yanukovych. Durante kan karampanyahan sa eleksyon kan 2004, si Yushchenko nagin biktima nin pagngata' nin asasinasyon saiya paagi kan paghilo saiya nin dioxin. Siya nagsapo nin pagkatiwi sa lalawgon resulta kan paghilo saiya alagad nakabalik man sa normal giraray. An runoff election kan Nobyembre 2004, na ginana ni Yanukovych, nalahidan nin mahiwas na akusasyon nin eleksyon na pagdadaya, na nagsabrit kan inapod na Orange Revolution asin an pagboot kan   Ukranyanong Korte Suprema na liwaton pagbilang kan boto. Si Yushchenko ginana an bagong pagbilang,  52% sa 44% sa kalaban

An impluwensya ni Yushchenko nagbaba pakatukaw niya sa pwesto ta grabe an diringkilan sa gobyerno niya asin pati saiyang mga kakampi nagin na niyang kaiwal orog na an saiyang primer ministro na si Yulia Tymoshenko, asin ta an saiyang tindog sa publiko pati na saiyang partido nawa'ran nin popularidad sa botante. Mala ta kan reeleksyon 2010, nadaog siya ni Yakunovych, na siya nagkaporet, ikalima sa hurihan. Si Yushchenko pinamayohan naman an Our Ukraine sa 2012 na parlamentaryong eleksyon, alagad dai nakua an bastanteng boto asin daing ginanang representasyon.

## Toltolan
Arseniy Yatsenyuk

Si **Arseniy Petrovych Yatsenyuk** ( ; namundag 22 Mayo 1974) sarong Ukranyanong politiko, ekonomista asin abogado na nagsirbe bilang Primer Ministro nin Ukranya magkaduwang beses – poon 27 Pebrero 2014 abot 27 November 2014 asin poon 27 Nobyembre 2014 sundo 14 Abril 2016. Ranggong diplomatiko - Ambassador extraordinary and plenipotentiary.

An enot na pwesto sa gobyerno ni Yatsenyuk iyo an komo Ministro nin Ekonomiya poon 2005 abot 2006; dangan kaidto siya suminunod na Ministrong Panluwas nin Ukranya kan 2007 asin Chairman kan Verkhovna Rada (parlamento) poon  2007 abot 2008. Si Yatsenyuk saro sa lider kan pinakadakulang partido nin Ukranya, an All-Ukrainian Union "Fatherland", asin dating lider kan sanga kaini sa parlamento. Siya nagin Primer Ministro nin Ukranya pakapangyari kan 2014 rebolusyon na iyo an nagresulta sa pagkahaklas sa poder ni Viktor Yanukovych. Kan Septyembre 2014, si Yatsenyuk pinu'nan an partido People's Front. Kan 16 Pebrero 2016, an Presidente nin Ukranya, si Petro Poroshenko, inulayan si Yatsenyuk na magbutas na sa pwesto ta sabi nya mayo na an suporta saiya kan koalisyon asin parehong aldaw an Ukranyanong parlamento ipigboto an trabaho kan gabinite na mayong kadatahan alagad dai nag'uyon na magpaluwas nin botong "mayong pagtubod". Kan 10 Abril 2016, si Yatsenyuk nag'anunsyo na siya mataong respeto sa parlamento sa 12 Abril asin mademitir bilang Primer Ministro. Kan 14 Abril 2016, si Yatsenyuk sinalidahan nin bagong Primer Ministro, si Volodymyr Groysman. na iyo an Chairman kan Kyiv Security Forum asin kagtugdas kan Open Ukraine Foundation.

## Toltolan
Lista kan mga pelikulang James Bond

An James Bond sarong piksyon na karakter minukna kan Briton na nobelistang si Ian Fleming kan 1953. Sarong Briton na  secret agent nagtatrabaho sa MI6 sa irarom kan tagong-ngaran na 007, si Bond pigpapelan sa pelikula sa  duwang polo may pitong (27) produksyon nin mga aktor na sinda Sean Connery, David Niven, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan and Daniel Craig. An Eon Productions, na iyo ngonyan an nagkakapot kan adaptation rights sa gabos na nobelang Bond ni Fleming, iyo an naggibo kan gabos na pelikula sa serye maliban sa duwa.

Kan 1961, mga prodyuser na sinda  Albert R. Broccoli asin Harry Saltzman binakal an filming rights sa mga nobela ni Fleming. Pigtugdas ninda an Eon Productions asin, sa suporta pinansyal kan United Artists, pigprodyusir an *[[Dr. No (film)|Dr. No]]*, pigdirihe ni Terence Young na an tampok na Bond iyo si Connery. Pakapaluwas kaini kan 1962, si Broccoli asin Saltzman pigtugdas an holding company'ng Danjaq ngani mapaseguro an dagos na  produksyon ngapit kan ''James Bond'' seryeng pelikula.An Eon serye sa presente igwang  duwang polo may limang (25) pelikula, na an pinakahuri, *[[No Time to Die]]*, pinaluwas Septyember 2021 na nagkitang $7.8&nbsp;billion sa ngonyan, iyo ini an ikalimang pinakamabentang pelikulang serye. Ipagkwenta an  inflation, an serye nagkita nin sobrang  $19.2&nbsp;billion dolyar kan sa box-office na resibo sana, na isali an mga bakong-Eon na entri, tinutolod an kwentada sa pigurang total sobra sa $20&nbsp;billion., ipigkwenta na an epekto nin inflation.

### Mga Pelikula nin ''EON Productions''

## Toltolan
Lou Bonnevie

Si **Maria Lourdes Rosario Perello Bonnevie**, mas bisto sa pangaran niyang pan-entablado na **Lou** **Bonnevie** (namundag Oktubre 6, 1965 sa Kabikolan), sarong Pilipinong musikong pop rock. Ipinaluwas niya an nagkapirang album poon pa kan kapinonan kan saiyang karera kan 1984. An saiyang musika ginamit man sa seryeng AD *Police* OVA duman sa Hapon. Siya an pinsan ni Dina Bonnevie. Nagklase siya sa Unibersidad kan San Antonio sa Syudad nin Iriga asin Unibersidad kan Santo Tomas sa España, Manila. Igwa siyang dugong Pranses asin Kastila.

## Diskograpiya

### Mga album
Sa lawig nin 25 taon, si Bonnevie nakapagrekord na nin 6 album asin 1 live album, kaiba an 3 internasyonal na mga album.

* 1984: *Lou Bonnevie*
* 1987: *My World*
* 1992: *Your Love*
* 199?: *Live on Campus*
* 1994: *She Knows How to Rock*
* 2000: *Tisay*
* 2009: *Only Human*

### Mga nerekord sa studio
Mga album asin an mga solong kanta.

* *Lou Bonnevie* (pagpamidbid inginaran sa sadiri) (WEA Records)
** "I'm Every Girl"
** "Rockin' the Beat"
** "What a Fool I Am" *-* theme song kan pelikulang *Teen Age Marriage* (Regal Films, 1984)
** "I Need Your Love"
* My World (WEA Records)
** "Love Me Tonight"
** "Lagi Lagi Na Lang"

* *Your Love* (Sonata Records)
** "Sa 'Yo Lamang"
** "Sleepless Nights" (nominasyon sa Awit Awards para sa Best Rock Category)
** "Forever’s Here Too Soon"

* *She Knows How to Rock* (won Awit Award for Best Album Packaging) (Musiko/BMG Records)
** "Searchin’"
** "Simpleng Babae" (nanaog sa KATHA Award para sa Best Female Solo Rock Performance)
** "Get Electrical" (theme song of the TV commercial of international brand Colgate)

* *Tisay* (Alpha Records)
** "Salamat"
** "Ano ang Nangyayari"

* *Only Human* (Viva Records)
** "LAFS (Love at First Sight)"

### Live release

* 1994: Lou Bonnevie: On Campus Live

### Mga musikang video

* 1999: "Salamat"
* 2009: "LAFS (Love at First Sight) "
* 2012: "Halina, Sama Sama Tayo"

### Mga pangkinaban na album
Mga album asin kanta ni Bonnevie na yaon sa album.

* 1990: Gallforce 2 (Polydor) 
** "Excuse Me"
** "I Need Your Love"
* 1992-93: *A.D. Police* (anime soundtrack) (Bandai Records)
** "Your Love Album"
* *A.D. Police: Phantomy Lady* (guest vocals) (Bandai Records)
* *Bubblegum Crisis* (anime soundtrack)

### Mga Awit na tinatampok sa komersyo

* 1994: "Get Electrical"
* "Mintirinse" - Colgate

### Mga kanta sa Videoke

* 1994-95: (Bell International)
** *Love Me Tonight*
** *Lagi Lagi Na Lang*
** *Kaipohan Ko an Saindong Pagkamoot*
## Mga Panluwas na takod
*https://www.facebook.com/TheOfficial.Loubonnevie/

## Toltolan
Magma

An **magma** iyo an tunaw o medyo tunaw na natural na materyal na kun saen an gabos na igneous na gapo napoporma. Mahihiling an magma sa irarom kan Kinaban, asin nadiskubre man an ebidensiya nin magmatismo sa iba pang mga planetang terestreal asin nagkapirang natural na satelayt. Apwera sa tunaw na gapo, an magma posibleng igwa man nin suspendidong kristal asin mga gas bubbles.

Nagpoprodusir an magma kan pagtunaw sa mantle o an karukrukan sa manlaen-laen na tektonikang kamugtakan, na digdi sa Daga kaiba an mga subduksyon na rona, continental rift, mid-ocean ridges asin hotspots. An mga tunaw na mantle asin crust pinasakat paitaas sa paagi kan crust kun saen sinda hinuhuna' na nakasaray sa magma chambers o trans-crustal na rona na mayaman sa kristal.. Durante kan sarayan nin magma sa crust, an komposisyon kaiyan pwedeng liwaton sa paagi kan fractionalize crystallization, kontaminasyom kaiba an tunaw na kristal,  pagsaralak nin magma, asin degassing. Sunod kan pagbaba kaini sa pinaka-ibabaw, pwedeng pakakanon kan magma an bulkan asin iluwas na bilang lava, o ini pwedeng magin solido sa irarom nin daga tanganing makabilog nin intrusyon, arog baga nin dike, sill, sarong laccolith, pluton, o batholith.

Mantang an pag-adal sa magma nagsasarig sa pagmasid kan transisyon kaini pasiring sa pagbulos kan lava, nanompongan an magma nin tolóng beses durante kan mga proyektong heotermal na pagdukay, duwang beses sa Iceland (hilingon an Paggamit sa produksyon nin enerhiya) asin sarong beses sa Hawaii.

## Toltolan
Viktor Yanukovych

Si **Viktor Fedorovych Yanukovych** (, ; ; namundag 9 Julyo 1950) sarong  dating politiko na nagtukaw bilang ikaapat na presidente nin Ukraine poon 2010 sagkod na siya hinaklas sa pwesto bunga kan Rebolusyon nin Dignidad kan 2014, pagkatapos kan mga  bulan nin mga protesta kontra sa saiyang pagtukaw komo presidente. Poon 2006 abot 2007 siya an primer ministro nin Ukranya; siya nagsirbe man sa pwestong ini poon Nobyembre 2002 sundo Enero 2005, na may halipot na interupsyon kan Desyembre 2004. Siya  nag'eestar sa Rusya poon pa kan siya pinatalsik sa pwesto kan 2014.

Si Yanukovych gobernador nin Donetsk Oblast kan Subangan Ukraine poon 1997 abot 2002. Siya Primer Ministro nin Ukranya poon 21 Nobyembre 2002 abot 7 Desyembre 2004 asin poon 28 Desyembre 2004 sundo 5 Enero 2005, sa irarom ni Presidente Leonid Kuchma. Si Yanukovych enot nag'dalagan komo presidente kan 2004: nakaantos siya sa runoff election asin enot ngonang nadeklarang guminana kontra sa dating Prime Minister Viktor Yushchenko. Alagad, an eleksyon dakul soboot pandaraya' asin pagpatakot sa mga botante. Mga reklamong ini nagsabrit nin mahiwas na protesta asin an Independence Square kan Kyiv nagkuno-kuno sa mga nagpoprotesta mala ta ini nabansagan na Orange Revolution. An Korte Suprema nin Ukranya pignulo an runoff election asin nagmando na magkaigwa nin sarong pang runoff. Si Yanukovych nadaog igdi sa ikaduwang eleksyon ki Yushchenko. Siya nagserbi bilang Primer Ministro poon 4 Agosto 2006 sundo 18 Desyembre 2007, sa irarom ni Presidente Yushchenko.

## Toltolan
Laacher See

An **Laacher See** (), na midbid man bilang **Danaw Laach**, iyo sarong danaw kan bulkan na caldera na may diyametrong  sa Renania-Palatinado, Alemanya, mga  norteng-solnopan kan Koblenz,  sur kan Bonn, asin  sa solnopan kan Andernach. Ini yaon sa kabukidang Eifel, asin parte kan bulkanikong lugar nin Subangang Eifel sa laog kan mas dakulang Bulkanikong Eifel. 

An danaw iyo nabilog sa paagi kan Plinianong pagtuga sa haros nakaaging 13,000 taon bago an presente na may Volcanic Explosivity Index (VEI) na 6, sa parehong kusog kan pagboag kan Pinatubo kaidtong 1991. An pagtuga kan bulkan na nahihiling bilang mga mofetta sa sur-subangang baybayon kan danaw iyo mga senyales nin nagtuturog na bulkan.

## Mga panluwas na takod

*Continuous event display of the 10 most recent registered seismic activities measured from the Laacher See
*
*Apokalypse im Rheintal (Cornelia Park und Hans-Ulrich Schmincke)
*Martin Hensch, etal.: Deep low-frequency earthquakes reveal ongoing magmatic recharge beneath Laacher See Volcano (Eifel, Germany). Geophys. J. Int. (2019) 216, 2025–2036 doi:10.1093/gji/ggy532
*Michael W. Förster, Frank Sirocko: Volcanic activity in the Eifel during the last 500,000 years: The ELSA-Tephra-Stack .Global and Planetary Change (2016) (PDF)

## Toltolan
Magmatismo

An **magmatismo** iyo an saro sa mayor na proseso na responsable sa pagporma nin kabukidan. An naturalesa nin magmatismo nakadepende sa tektonic na kamugtakan. Halimbawa, an andesitic na magmatismo asosyado sa pagbilog nin mga arkong isla sa *convergent plate boundaries* mantang an basaltic magmatismo makukua an mid-ocean ridges durante kan paglakop kan *sea-floor* sa *divergent plate boundaries*.

Sa Kinaban, napoporma an magma sa paagi kan parsyal na pagtunaw nin *silicate* na mga gapo kun bakong sa mantle, kontinental o *oceanic crust*. An ebidensiya para sa magmatikong aktibidad iyo an parateng manonompongan sa porma nin igneous na mga gapo hale sa magma.

## Toltolan
Abdelmadjid Tebboune

Si **Abdelmadjid Tebboune** (; namundag 17 Nobyembre 1945) sarong Algerian na politiko sa presente nagseserbing Presidente nin Algeria poon pa Desyembre 2019 asin bilang Ministro nin Depensa. 

Siya an nagsalida ki dating Presidente Abdelaziz Bouteflika asin dating  Akting na Pamayo nin Estado si Abdelkader Bensalah. Kan enot pa, siya Primer Ministro nin Algeria poon Mayo 2017 sundo Agosto 2017. Siya pa man an nagkapot kan kargong Minister of Housing poon 2001 abot 2002 asin poon 2012 to 2017 sa laog nin limang taon.

## Kaamayi nin buhay/Edukasyon
Si Abdelmadjid Tebboune namundag kan 17 Nobyembre 1945 sa Mécheria, na sa ngonyan sakop nin Probinsyang Naâma, sa Algeria, na kaidto teritoryong Aïn-Sefra. Siya naggikan sa pamilyang taga-komyun nin Boussemghoun, na sa presente sakop nin Probinsyang El Bayadh, namumugtak sa laog kan rona' nin High Plains nin sur-solnopan Algeria. An saiyang ama 
myembro kan sheikh na Association of Algerian Muslim Ulema (asin ta si Abdelmadjid nag'adal sa eskwelahan na kontrolado kan Association of Ulema sa Sidi Bel Abbes bago magputok an Gerang Algeria, 1953-1954). and also a soldier.  Siya agom si Fatima Zohra Bella, asin igwa siyang limang aki: Saloua, Maha, Salaheddine Ilyes, Mohamed asin Khaled. Siya naggradwar sa  kan 29 Hulyo 1969.
## Toltolan
Lahar

An **lahar** o **uson**  iyo an sarong madahas na klase nin bulos nin laboy o ragpa' na gibo sa slurry na pyroclastikong materyal, magapong debris asin tubig. Nagbobolos an materyal hale sa bulkan, na parateng nasa may kababan nin salog.

An lahar pwedeng magin sobra kapanlaglag: sinda makakabulos nin manampulong  lambang segundo, bisto an mga ini naabot sa 140 metros (460 piye) sa rarom, asin darakulang bulos may tendensyang magraot kan anoman na estruktura sa saindang dalan. Kabali sa mga notableng mga lahar iyo an mga nasa Bukid Pinatubo asin Nevado del Ruiz, na an huri guminadan nin rinibong tawo sa banwaan nin Armeo.

## Toltolan
Cagsawa Theater Guild

An **Cagsawa Community Theater Guild** sarong organisasyon mga artistang pan-entablado na naka-base sa probinsiya nin Albay, Rehiyon Bikol. Nagpartisipar an grupo sa ginibong *Hablon: Habi ng Sining sa Paaralan at Komunidad* na ginibo sa Syudad nin Ligao, Albay sa pagtarabangan kan Sining Banwa, Kaboronyugan asin NCCA.

## Hilinga man
*Kaboronyugan Cultural Group
*An Banwa: Kultura buda Artes kan Tabaco
*Parasurat Bikolnon

## Toltolan
Teatro Ragayano

An **Teatro Ragayano** sarong organisasyon nin mga artista pan-entablado na nakabase sa Ragay National Agricultural and Fisheries School sa banwaan nin Ragay, Camarines Sur.

## Hilngon man
* Kaboronyugan
* Cagsawa Theater Guild
* Kawakawa Cultural Guild
* Sining Banwa
* Teatro Ragayano
Dmitry Rogozin

Si **Dmitry Olegovich Rogozin** (; namundag 21 Desyembre 1963)sarong Rusong politiko na nagserbing direktor heneral kan Roscosmos poon 2018 sundo Hulyo 2022. Dati siya nagserbing katuwang na  primer ministro na namahala kan industriya nin depensa poon 2011 sundo 2018, asin bilang Embahador nin Rusya sa NATO poon 2008 sundo 2011.
Siya katuwang-kagtugdas kan  partido politikang Rodina, na kan 2003 nagsaro sa ibang partido na dangan inapod nang A Just Russia kan 2006.

## Toltolan
Uson

An **uson** iyo an sarong marikas na sulog nin mainit na gas asin bulkanikong bagay (kolektibong midbid sa apod na tephra) na minabolos sa daga parayo sa bulkan sa promedyong rikas na 100 km/h (30 m/s) alagad kayang aboton an rikas na sagkod sa 700 kilometros (190 metros)(~435 mph). An mga gas asin tephra pwede makaabot sa temperatura nin mga 1,000 °C (1,800 °F).

An uson iyo an pinakanakakagadan sa gabos na peligro nin bulkan asin pinoprodusir bilang resulta kan nagkapirang eksplosibong pagtuga; normalmente iyan nakaduta sa daga asin nakakakolog, o naglakop sa huri sa paagi kan grabidad. An saindang rikas depende sa densidad kan kan sulog, bulkanikong *output rate*, asin an *gradient* kan bakilid.

## Toltolan
Lava

An **lava** iyo an tunaw o parsyal na tunaw na gapo (magma) na hinale sa interyor nin sarong terestreal na planeta (arog kan Kinaban) o bulan pasiring sa ibabaw kaini. Pwedeng iputok an lava kan bulkan o sa paagi nin ratak sa crust, sa daga o sa irarom kan tubig, parati sa temperatura poon 800 abot 1,200 °C (1,470 sundo 2,190 °F). An bulkanikong gapo na bunga kan nagsurunod pang paglipot parati inaapod man na lava.

An **pagbulos nin lava** iyo an pagsupay kan lava durante kan effusive na pagtuga. (Sarong eksplosibong pagtuga, sa kabaliktaran, nagpoprodusir nin pinagsalak na bulkanikong abo asin iba pang pidaso na inaapod tephra, bakong pagbulos nin lava.) An lapot kan kadaklan na lava haros siring kan sa ketsap, haros 10,000 abot 100,000 na beses kan sa tubig. Minsan siring, pwedeng magbolos an lava nin hararayo bago ini magin matagas huli sa lipot, huli ta an lava na marikas na nakabalad sa aire nagkakaigwa nin solidong crust kaya insulado kaiyan an natatada pang mga likidong lava, asin nagtatabang iyan na papagdanayon na mainit saka dai mapugolan na padagos na pagbulos.

An katagang lava gikan sa tataramon na Italyano asin posibleng hale sa Latin na termino na *labes*, na boot sabihon pagkahulog o paghuros. An amay na paggamit kan kataga may koneksyon sa ekstrusyon kan magma hale sa ibaba an makukua sa halipot na istorya kan 1737 pagtuga nin Vesuvio, na sinurat ni Francesco Serao, na sinasabing "bulos nin nagkakalayong lava" bilang sarong analohiya pasiring sa bulos nin tubig asin laboy paibaba sa mga gilid kan bulkan (lahar) pakatapos nin makusog na uran.

## Toltolan
Balde

An **balde** (
Wooden bucket.jpg|Kahoy na balde
Balde.PNG|Plastik na balde
Feuerlöscheimer 19 Jh.jpg|Balde gibo sa anit (Ika-19 siglo Alemanya)
A metal bucket.jpg|Balde gibo sa sim
Excavator bucket.JPG|Panghonggad na "balde"


## Toltolan
Banwa

An sarong **banwa** o **nasyon** iyo an daing-siring na kabtang kan kinaban, arog nin estado, bansa, o iba pang politikal na entidad. Pwede ining magin sarong soberanong estado o kompwesto nin sarong kabtang na mas dakulang estado. Halimbawa, an nasyon nin Hapon sarong independiente, soberanong estado, mantang an nasyon nin Wales kompwesto nin dakol na miembro kan soberaniya sa bilog na kinaban, an United Kingdom. An sarong nasyon pwedeng magin historikal na soberanong lugar (arog kan Korea), sa presente an soberaniang teritoryo na may nagkakasararong gobyerno (siring baga kan Senegal), o bakong-soberanong heograpikong rehiyon na asosyado sa nagkapirang naiibang mga karakteristiko politikal, etniko, o kultural (siring kan Basque Country).

An pakahulogan asin paggamit kan terminong "nasyon" nagin flexible asin naliwat sa paglihis nin panahon. Nagsurat kan 2010 an *[[The Economist]]* na "an siisay man na pagprobar na makakua kan malinaw na pakahulogan sa sarong nasyon maabot an panahon na madalagan pasiring sa thicket nin mga eksepsyon asin anomalya." An kadaklan na soberanong estado, alagad bakong gabos na nasyon, miembro kan Nagkakasararong Nasyon.

An pinakadakulang nasyon iyo an Rusya, mantang an pinakasadit iyo an mikroestadong  Vatican City. An pinakamatawo iyo an Indya, mantang an Syudad nin Vaticano iyo man an pinakasadit na populasyon.

## Toltolan
Palanggana

An **palanggana** iyo an sarong laogan na bukas, bilog, asin lapnad an irarom na piggagamit sa paghugas, paglaba, o pagtagama nin mga bagay. Mapupwede man ining gamiton bilang karigusan o laogon nin tubig na pangkarigos.
Lababo

An **lababo** iyo an sarong korteng mangkong plumbing fixture para sa paghanaw sa kamot, paghugas nin plato, asin iba pang katuyohan. Igwang grupo an mga lababo na nagsusuplay nin mainit asin malipot na tubig asin pwedeng kaiba an sarong pangkupsit na tampok gamit sa mas marikas na pagragnaw. Kabali man diyan an pagdalihig tanganing mahale an ginamit nang tubig; posibleng kaiba mismo sa pahubasan na ini an sarong saraan asin/o palsokon an aparato asin instrumento tanganing malikayan an pagsu'pay. Igwa man an mga lababo nin saralak na dispenser nin sabon. Kadaklan sa mga lababo, orog na sa kusina, ibinugtak sa kataid kaini o sa laog nin counter.

Kapag an sarong lababo maging barado, an sarong tawo parati pwedeng gumamit nin kemikal na panlinig na pahubasan o pambomba, dawa totoo kadaklan sa mga propesyonal na tubero hahalion an bara gamit an drain auger (parateng inaapod na "plumber's snake").

## Toltolan
Martin Romualdez

Si **Ferdinand Martin Gomez Romualdez** (, namondag Nobyembre 14, 1963) iyo sarong Filipinong negosyante, abogado asin politiko na nagsisirbe bilang Tagapagtaram kan Kamara de Representantes kan Filipinas poon Hulyo 25, 2022. Nagsisirbe man siya bilang an representante kan Enot na distrito kan Leyte poon 2019 asin dati man poon 2007 hasta 2016. Dati man siyang nagsirbe bilang Lider kan Mayorya sa Kamara poon 2019 hasta 2022, asin nadaog man sa pagdalagan bilang senador kan eleksyon nin 2016. Saro siya sa mga panginot na pinsan ni Presidente Bongbong Marcos.

Si Romualdez kagsadiri kan mga kompanya nin diyaryo na *[[The Standard (Philippines)|Manila Standard]]* asin an Journal Group of Publications sagkod an Philippine Collective Media Corporation. Siya man an pambanwang pamayo kan Lakas-Christian Muslim Democrats na partido politikal.

## Mga panluwas na takod
* 

## Toltolan
Yuri Borisov

Si **Yury Ivanovich Borisov** (; namundag 31 Desyembre 1956) sarong Rusong politiko, dating paraestratihiya militar, asin matematiko, na ngonyan nagseserbing Direktor Heneral nin Roscosmos.

Poon 2018 abot 2022, siya nagserbi bilang Katuwang na Primer Ministro nin Rusya, asin poon 2012 sundo 2018, komo Katuwang na Ministro nin Depensa. Siya kagresibi kan Order for Service to the Homeland in the Armed Forces of the USSR, 3d degree.
Siya may kapot na federal state civilian service rank na 1st class Active State Councillor of the Russian Federation.

## Biograpiya
Si Yury Borisov namundag 31 Desyembre 1956 sa Vyshny Volochyok. Siya naggradwar sa  kan 1974 asin sa Radioelectronics Higher Command School kan 1978. Kan mga 1980 siya nag'adal matematika sa Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics sa Moscow State University kun saen siya naggradwar kan 1985. Si Borisov may agom asin igwang duwang aki. Sa laog nin duwang polong taon (20) poon 1978 sundo 1998 siya nakamyembro sa Pwersa Armada kapwa sa Unyon Sobyet asin sa Rusya. Siya pamayong katuwang sa Federal Agency on Industry kan Oktobre 2007 asin Katuwang na Ministro nin Industriya asin Komersyo kan Hulyo 2008. Siya nagin man Military-Industrial Commissioner for Russia kan Marso 2011 asin kan sa 12 Nobyembre 2012 sa irarom Dekreto Presidensyal, Si Borisov nataas sa katongdan bilang Katuwang na Ministro nin Depensa kan Rusong Pederatsyon.

## Toltolan
Bubon

An **bubon** iyo an sarong labot gikan sa daga, na ginibo tanganing makaharok o makadukay nin tubig, petrolyo asin iba pang mga likido. Komun na ginagamit an tubig na naggigikan sa mga bubon para panghale nin paha kan tawo asin hayop, asin pandugdog nin mga tinanom.

## Toltolan
Sining Banwa

An **Sining Banwa Performance Collective, Inc.** o **Sining Banwa** sarong organisasyon mga artistang pan-entablado na naka-base sa probinsiya nin Albay, Rehiyon Bikol. Namukna ini ni Jazmin Llana kan Agosto 2011 sa katuyohan na magamit an pagpasali sa manlainlain na paagi. Kompwesto an grupo nin mga aktor, parabayle, parasurat asin artista biswal gikan sa manlainlain na sektor kan komunidad.

Kan Nobyembre 202, nakitabangan an Sining Banwa asin SurTe sa sarong aktibidad sa San Andres, Catanduanes para sa pagtaong ayuda sa mga nadanyaran kan Bagyong Rolly. Nagkaigwang pag-usipon sa kaakian, pagkolor asin pagsurat nin rawitdawit an duwang grupo bilang pagtabang sa saindang pangsikolohikal na pagpangataman.

## Hilinga man
*Kaboronyugan Cultural Group
*An Banwa: Kultura buda Artes kan Tabaco
*Parasurat Bikolnon

## Toltolan