Letitia Youmans

Si **Letitia Youmans** (3 Enero 1827 – 16 Hulyo 1896) sarong Canadianong paratukdo sa eskwelahan na nagin sarong aktibista para sa mobimiento nin pagpugol . Si Youmans an nagmukna asin nagserbing pinakaenot na presidente kan kapitulo kan Ontario kan Women's Christian Temperance Union .  Nagserbi man siyang parasurat sa editoryal para sa *Temperance Union* kan IOGT .

## Amay na buhay
Si Letitia Creighton namundag kan 1827 sa Baltimore, Upper Canada, harani sa Cobourg .  Sa huri kan saiyang buhay, siya nagin midbid na gayo sa mobimiento nin pagpugol sa Canada. Sa edad na sampulong taon nagkaigwa siya nin eksperyensya na nagpoon saiya sa saiyang bokasyon sa pagpugol. Ipinamidbid kan saiyang maestro sa saiyang mga estudyante an mga peligro nin alkohol. Inagda niya sinda na magpirma nin sarong panuga nin pagpopogol. Sa saiyang autobiograpiya, ilinaladawan ni Letitia Youmans an momento:"Nag-ubos ako nin tolong bulan (1837) kaiba an paratukdong ini, na sa laog kan panahon na ini nangyari an sarong pangyayari na may dakulang koneksyon sa pagbilog kan sakuyang kapaladan sa maabot na panahon. Sarong aldaw sa udto na recess, pagkatapos na iapon an samong pangudtohan, inapod kami kan paratukdo sa saiyang lamesa. Nagpadagos siya sa pagtaram manungod sa mga karatan nin pagbuburat, na nagin malinaw na gayo sa samong pagtaraid, na nagsasabi sa samo na tibaad dai kami nag-iingat na gayo nagin mga biktima kan makatatakot na karatan na ini. Nagtapos siya sa paagi nin pagpaaram sa samo na siya nakadiskubre nin sarong pangataman laban sa peligro, dangan nagpadagos sa pagbasa nin sarong pangako nin pagpopogol na saiyang ginibo asin pinirmahan mismo "Ngonyan," sabi niya, "Gusto ko na an gabos na andam na magtao sako kan saindang mga pangaran. " Sa primero, an apelasyon garo baga para sana sa mga aking lalaki, huli ta sagkod kan panahon na idto dai pa ako nakahiling o nakadangog nin siring na bagay na sarong babaeng hubog. Nagdesisyon akong magin ligtas, alagad, asin huli kaini itinao ko an sakuyang pangaran.

 "Naoogma akong sabihon na an panuga dai pa noarin man nabalga poon kaidto. Ini, daing duwa-duwa, iyo an kapinunan kan trabaho sa pagpopogol sa mga eskwelahan sa Canada, asin kun bako man siyentipiko, ini, dawa paano, praktikal na gayo. Dinara kan samong paratukdo an panuga sa mga harong, asin sa paaging ini nakakua nin kadakol na pirma. Kun an lambang komun na paratukdo na nag-adal nin kaparehong kurso poon sa aldaw na ini igwa nin kaparehong kurso. Nagtutubod ako na an Canada magigin talingkas na sa sumpa kan trapiko nin arak May nagsabi. : "An bitoon nin paglaom para sa reporma sa pagpopogol yaon sa ibabaw kan eskwelahan."

 "An nagadan nang pigmumundo na si Mr. Crooks, Ministro kan Edukasyon para sa Ontario, nag-establisar kan hiro nin siyentipikong pagtukdo sa mga epekto kan alkohol sa mga eskwelahan, bilang simbag sa sarong petisyon gikan sa WCTU. An hiro na ini naglakop sa manlaen-laen na probinsya kan Dominion, asin naglalaom kami na mahiling an sarong ley sa mga libro nin ley kan lambang probinsya, na naghahagad sa lambang paratukdo na magtukdo nin siring kadakol sa mga eskwelahan interes arog kan ginigibo niya sa arin man na ibang sanga nin pagtukdo." 

## Metodismo asin edukasyon kan kabangaan kan dekada 1800
An Iglesia Metodista sa Itaas na Canada nakaeksperyensia nin grabeng panlaog na pag-oswag asin pagkabaranga. An Methodist Episcopal Church na nakabase sa Estados Unidos, nagpoon na magtrabaho kan 1791 sa mga imigranteng Briton sa Itaas na Canada. Kan 1828 an Methodist Episcopal na trabaho sa Canada pormal nang naputol an relasyon sa denominasyon kan Estados Unidos. Kan 1833, an kadaklan kaini nakisumaro sa mga British Wesleyans tanganing mabilog an Wesleyan Methodist Church sa Canada. An mga dai nagbilog kan unyon na ini nag-organisar giraray sa Methodist Episcopal Church of Canada (1834). "  An mga pangyayaring ini nakaapektar man sa organisasyon kan mga eskwelahan na Metodista arog kan mga yaon sa lugar kan Cobourg.

### Mga eskwelahan sa Cobourg
Kan 1837, an Upper Canada Academy ni Cobourg, sarong Wesleyan Methodist na eskwelahan, pig-inkorporar kan Royal Charter.  Si Youmans nag-antisipar na mag-adal sa eskwelahan alagad kan an Akademya nagin Victoria College, ini nagin sarong eskwelahan na para sana sa mga lalaki. Ini nakadisganar saiya nin labi-labi."Ini garo baga sarong kabangisan sa labi-labi, asin mayo nin sinag nin liwanag na naglataw na makalusot sa kadikloman. Kadakol na banggi an sakuyang ulunan nabasa kan sakuyang mga luha sa pag-isip kan kadikloman kan Ehipto na nakapalibot sakuya, alagad siring sa parating sinasabi, an pinakamadiklom na oras bago pa sana mag-aldaw. Sarong bagong eskwelahan para sa mga babae an binuksan ni Propesor Norman." Kan an Victoria College nagin sarong institusyon na puro lalaki sana, duwang proprietary na eskwelahan na may koneksyon sa Metodismo an pigmukna para sa edukasyon kan mga babae sa lugar kan Cobourg; an Hurlburt's Cobourg Ladies' Academy asin an Van Norman's Cobourg Ladies' Seminary.  Si Youmans nag-adal sa Cobourg Ladies' Seminary. 

Mantang yaon sa eskwelahan na ini, nagdesisyon siyang ikonsagrar an saiyang buhay ki Cristo. An espirituwal na desisyon na ini nagtatao nin konteksto sa ibang mga aktibidad ni Youman; arin na baga, paratukdo, lider nin pagpugol, asin aktibista sa komunidad. Dawa ngani an eskwelahan opisyal na denominasyonal, ini nagpalakop nin sarong bakong sektarian na komunidad. Kun an sarong estudyante miembro nin sarong partikular na denominasyon, an denominasyon na iyan iniimbitaran na makikabtang nin aktibong kabtang sa relihiosong mga serbisyo. Ilinaladawan ni Youmans kun nuarin siya nagdesisyon na magin sarong Kristiyano."An samuyang prinsipal sarong debotong Kristiyano, asin ipinatudok sa saiyang mga estudyante an pangangaipo nin pagkonsagra sa Dios." Mantang tinatabangan niya kami sa pagsakat sa bulod nin siyensya, garo baga mas nahahadit pa man giraray siyang darahon kami pasiring sa Kalbaryo. Asin mantang dai pigbabaliwala an korona nin laurel, itinukdo niya, na may orog na kaigotan, an superyor na kagayunan kan Rosas nin Sharon asin kan Lirio kan Kababan. "An Biyernes na banggi itinagama para sa mga serbisyong relihiyoso, na kun saen an mga miyembro kan gabos na simbahan na pigrerepresentar sa eskwelahan nagpartisipar. An mga dai nakombertir pirming inaako; alagad ini medyo opsyonal kun sinda nagpartisipar o dai. Sa saro sa mga okasyon na ini, an samong prinsipal nagtao nin odok na apelasyon para sa tulos na pagkonsagra ki Cristo, na hinahagad sa mga malista sa Saiyang serbisyo na ipaaram ini sa paagi nin pagbangon sa Saiya ngonyan. girumdoma ini, an lambang saro na dai pa nakapagdesisyon nin sarabay, nagduwa-duwa ako nin kadikit, kan an sarong katood sa sakuyang kataed mamomoton na pinindot an sakuyang kamot, na nagsasabi na ngonyan na an saimong oras ako dangan nagtindog asin poon kan momentong idto namatean ko na ako komitido sa paglilingkod sa Dios, asin sa sarong sadit na pagtiripon sa pamibi pakatapos kaiyan, kaiba an nagkapira sa sakong mga kaeskuela, na naghahanap sa sadiri ko. marealisar an nagpapatawad na pagkamoot nin Dios, kita napag-arang na magsakripisyo sa pagtubos nin kasalan, asin mag-ako ki Jesus bilang satong Paraligtas, asin kuanon Siya bilang satong giya." Duwang nangengenot na mga edukador an nagkaigwa nin papel sa edukasyon ni Youman: si Daniel Cummings Van Norman asin Egerton Ryerson .

Ilinaladawan ni Youmans an sarong Bisperas nin Pasko kan an gabos na asosyado sa mga eskwelahan sa Cobourg nagtiripon sa Victoria College asin nakiiba sa Who's Who kan lugar."An saro sa mga pinakamaogmang pangyayari kan tiglipot na ini iyo an sarong pag-ako na itinao sa Victoria College kan bisperas nin Pasko. Si Dr. asin Mrs. Ryerson, si Mr. Webster, an moral na gobernador, asin an babae iyo an mangengenot. An samong eskwelahan nag-ako nin imbitasyon. Idto sarong okasyon kan estado, asin para sa samo na hale sa nasyon, sarong mainit na pagprobar na mag-organisar nin solo asin magmartsa tanganing ipresentar an samong mga host asin mga hostess. An mainit, ama na pagkapot sa kamot ni Dr. Ryerson, asin an pag-ako sa samo, nakahale kan gabos na takot... An mga estudyante kan samong karibal na eskwelahan, sa irarom kan superintendente ni Prof. Hurlbut asin babae, mga bisita man sa okasyon na idto." An iba pang presente iyo an mga pamilya kan mga namomoon sa politika, mga taga-iglesia, asin mga namomoon sa edukasyon. 

### Burlington Ladies' Academy
Mantang tinatabangan an saiyang agom sa Cobourg Ladies' Seminary, si Propesor Van Norman naglingkod sa mga paratukdo kan Victoria College. Nagdemitir siya sa saiyang posisyon asin ibinalyo an saindang eskwelahan nin mga Babae sa Hamilton asin nginaranan ining Burlington Ladies' Academy. Kan matapos ni Youmans an saiyang kurso sa Cobourg Ladies' Seminary, ipinadagos niya an saiyang edukasyon sa eskwelahan sa Burlington. Ginibo ini ni Van Norman na posible sa pinansyal sa kondisyon na bayadan niya an saiyang matrikula sa paagi nin pagdanay bilang sarong paratukdo pagkatapos kan saiyang paggradwar. 

An eskwelahan sa Hamilton binuksan kan Oktubre, 1845.  Susog sa 1847 na Katalogo kaini, an Akademya nag-aalok nin duwang kurso nin pag-aadal na inapod nindang "Kapakinabangan" asin "Ornamental." An Pakipakinabang na kurso kabali an mga asignaturang ini: "Pagbaybay, Pagbasa, Pagsurat, Heograpiya, Gramatika sa Ingles, Aritmetika, Suanoy asin Modernong Kasaysayan, na nagpopoon sa kasaysayan kan Biblia, Botaniya, Pisyolohiya, Pilosopiya Natural, Kimika, Heolohiya, Pilosopiya kan Kasaysayan Natural, Astronomiya, Retorika, Kalemento kan Selekta kan Ingles Mga Klasiko, Intelektuwal na Pilosopiya, Moral na Pilosopiya, asin mga Ebidensya ni Paley kan Kristiyanismo, na may mga ehersisyo sa Komposisyon sa bilog na kurso."

An kurso sa Ornamental kabali an: "An Tataramon na Pranses, Instrumental asin Vocal Music, Perspektibo, Pagdrowing asin Pagpinta, Mga Burak na Wax, Pagborda, asin an mga Prinsipyo nin Etiketa asin Paggawe nin Babae." 

Si Youmans nagkua sana kan "Kapakinabangan" na kurso. Nagsurat siya, "Igwa nin ikaduwang kurso na inaapod na 'ornamental,' na mayo akong panahon na itatao, ni an sakuyang hilig nagdalagan partikularmente sa direksyon na iyan."  Ilinista niya an mga asignatura na saiyang kinua. An saiyang listahan iba sa katalogo kan eskwelahan. Kaiba niya an meteorolohiya asin heometriya asin Pranses sa saiyang listahan nin mga kapaki-pakinabang na asignatura.

## Kasal ki Arthur Youmans
Kan 1850, sa edad na 23, nagpakasal siya ki Arthur Youmans. An saiyang pag-agom nagdara nin magabat na mga paninimbagan. Tolong taon bago kaini, nagadan an dating agom ni Arthur, na binayaan sia na balo na may walong aki. An mga mas gurang na aki haros kaedad kan saindang bagong madrasta.

Sa saiyang autobiograpiya, pinag-oolayan ni Mrs. Youmans an saiyang desisyon na mag-agom asin nagtatao nin sadol sa mga hoben na babae na nag-iisip nin siring na pag-agom arog kan saiya. Ilinaladawan man niya an saiyang agom,"Dai ako nagduduwa-duwa na ipresentar an lalaki na saiya ko ipinangako an sakong puso asin kamot bilang sarong pagkatawo kan mga karakteristiko na makakaseguro nin kaogmahan sa relasyon nin pag-agom. An aki nin sarong debotadong ina na Kristiyano, siya kan siya aki pa nagin sarong desididong Kristiyano, asin sa paagi kan parehong impluwensya nin ina siya itinukdo kan mga karatan nin pagpugol, asin panuga na lubos na maglikay. An mga prinsipyo estrikto. Siya sarong sakop kan Britanya, maimbod sa saiyang nasyon, na nakombensir na marhay sa saiyang mga pananaw sa politika, asin alagad maboot na haros lampas sa saiyang kakayahan sa gabos na marhay na katuyuhan. an saiyang harong na iyo an pinakamamahal na lugar sa kinaban para saiya. Si Arthur Youmans igwa nin makusog na mga prinsipyo nin pagpopogol. Bago pa man an saiyang kasal ki Letitia Creighton, nag-andam na siya nin arak na daing lebadura para sa saiyang simbahan. Bilang sarong paraoma dai nanggad siya nagpabakal nin sarong bushel nin tipasi tanganing gibohon na arak. Nagsayuma siyang magtanom nin hops asin barley o maggiling nin malt para sa lokal na distillery. Nagtitinda siya nin troso, alagad dai niya ipinapabakal sa siisay man na nagplanong gamiton an troso sa paggibo nin mga bariles nin serbesa. Kun kaipuhan nia nin mga suplay, sinisierto nia na an barotong kargamento mayo nin bar na nakalunad. Nagbakal sana siya nin mga groseri sa mga paratinda na mayong arak. 

Si Mrs. Youmans igwa nin kadakol na kahagadan na magbiyahe gikan sa mga gusto kan saiyang tabang sa mobimiento nin pagpopogol. Bago mag-oyon na magduman sa manlaen-laen na lugar na ini, "isinumitir" niya an bagay sa saiyang agom. Siya nagsuporta asin sinabihan siya na "Lakaw, sa gabos na paagi, kun ika makakagibo nin ano man na karahayan." An solamenteng panahon na nagkontra siya sa siring na pagbiyahe iyo kun namatean niyang kaipuhan niya nin pahingalo. 

Sa pagrumdom kan saiyang mga taon nin pag-agom ki Arthur Youmans, nagsurat siya, "Nagpapasalamat ako sa Diyos para sa treynta y dos na taon nin pakikiiba sa saro na marahay asin totoo." 

## Transportasyon sa Danaw nin Ontario
Kan kabangaan kan ika-19 siglo, an hararayong pampublikong transportasyon sa Itaas na Canada nangyari sa kahalabaan kan Danaw nin Ontario paagi sa saradit na steamboat na nagsusunod sa aroaldaw na mga iskedyul. Apuwera sa mas saradit na mga transportasyon, igwa nin mga baroto nin koreo asin primera klaseng mga bapor. Kadaklan sa mga baroto nagtatao nin pamasahe sa kubyerta o, na may dagdag na gastos, mga kabin asin pagkakan. An mga barotong ini nagpondo sa Cobourg asin Port Hope pasiring sa Toronto asin Hamilton. An distansya hale sa Kingston pasiring sa Toronto mga 180 milya. Inabot nin labing walong oras. 

Kan si Youmans nag-ako nin sarong posisyon sa Picton Ladies' Academy ni Rev. Daniel McMullen, nagbyahe siya duman sakay nin bapor kan Oktubre, 1849, sa laog kan inapod niyang "an maraot na panahon." Sinabi niya na dawa an helang sa dagat sa Atlantiko dai nakatugma sa "makangingirhat na pagmati kan mga alon kan Danaw nin Ontario." "Idto an labi-labing kaogmahan na sa giraray manompongan an sakong sadiri na ligtas sa terra firma." 

Kan Mayo 1875, naaraman kan mga miyembro kan Picton WCTU na an mga representante kan Right Grand Lodge of Good Templars madali nang magbisita sa Napanee, an sunod na banwaan sa sirangan kan Picton. Nagdesisyon sindang magduman bilang sarong grupo tanganing sabaton sinda. Nagtao ini nin problema. An baroto para sa Napanee kan aldaw na idto may darang bar, asin sinda nagboto na dai magtao nin negosyo sa arin man na kompanya na nagpapabakal nin arak. Igwa nin sarong sadit na steamer na mayong alkohol na pinamamahalaan ni Kapitan Port alagad kan aldaw na idto pasiring ini sa Belleville . Inarkilahan ninda an saiyang baroto tanganing darahon sinda sa Napanee, mga doseng milya an rayo sa saiyang ruta, dangan sa saiyang pagbalik mapundo siya asin dadarahon sinda sa harong. Nakipag-olay sinda sa mga Marahay na Templar duman sa Napanee. Sa pagtatapos kan pagtiripon sinda naglunad sa saindang 'temperance steamer' asin nagduman sa harong. An sadit na kabin pano nin tawo; alas onse na nin banggi an biyahe maabot nin tolong oras. Nagkanta sinda nin nagkapirang himno sa ebanghelyo. May nagsuherir na magkaigwa sinda nin pagtiripon sa pagpapatotoo. An siisay man na "nalugadan sa trapiko nin arak" inimbitaran na maghiras kan saiyang eksperyensya. Sunod-sunod na nagtaram kan saindang naeksperyensiahan. 

## An Picton Sabbath School asin an mga kahaditan sa amay na pagpopogol
An hiron kan Sunday School nagpoon sa Inglaterra sa mga inobasyon ni Robert Raikes kan mga taon 1780. An mobimiento kan Canadian Sunday School nagpoon kan mga taon 1820. Dakul na tawo, kaiba si Youmans, an nagsambit sa Domingo bilang an Sabbath. An iba inaapod na mga aktibidad sa eskwelahan na nangyayari sa simbahan sa Domingo, Sabbath School. An mga enot na Sunday School na ini nagdalagan arog kan mga eskwelahan na nag-ooperar sa laog kan semana. An mga Paadalan sa Domingo ngonyan parateng nagtatao sana nin sarong oras na programa sa simbahan na sa parate basado sa mga estorya sa Biblia.

An mga Youman nagbalyo sa Picton kan an saindang mga aki nagdakula na asin nagsosolo na. Si Mrs. Youmans uminoyon na mag-ako kan klase sa Sabbath School para sa mga hobenes kan simbahan Metodista kun saen siya asin an saiyang agom nag-aatender. Sa paagi nin mga inobasyon sa pagmukna, an pag-atendir sa klase naglangkaw sagkod sa haros sanggatos na estudyante na may manlaen-laen na edad. Bilang parte kan saiyang trabaho sa mga hobenes, si Mrs. Youmans nagbisita sainda sa saindang mga harong. An mga pagbisita na ini nagtao saiya nin kaliwanagan sa mga problema nin pagbuburat sa mga pamilya kan mga hobenes na ini. Mantang pig-iisip niya an makatatakot na kamugtakan kan saiyang mga hoben na kairiba, namatean niya na an dai paghiro "kriminal." Nag-introdusir siya nin sarong total na panuga sa paglikay sa saiyang klase sa Sabbath School. Sunod, sa sarong pagtiripon sa pagpopogol, nariparo nia kun gurano ka-atentibo an nagkapira sa mga hoben na aking lalaki mantang sinda nagtutukaw sa enotan na hilera. Nagdesisyon siyang mag-organisar nin sarong sosyedad nin pagpopogol kan mga hobenes. 

## Linya nin oras

* 1827, Namundag kan Enero 3, harani sa Cobourg, Ontario 
* 1847, naggradwar sa Burlington Ladies' Academy. 
* 1850, Preceptress para sa Picton Ladies' Academy. Nag-agom ki Arthur Youmans. 
* 1864, an Dunkin Act pigmukna.
* 1874, Nag-atender sa Chautauqua Assembly kun saen nakamidbid niya an mga lider kan krusada sa pagpopogol kan mga kababaihan kan Amerika. 
* 1874, an The Woman's Christian Temperance Union (WCTU) sa Canada nagpoon sa Owen Sound, Ont. sa irarom kan pamamayo ni Mrs. RJ Doyle.  
* 1874, An ikaduwang kapitulo nabuo sa Picton, Ontario sa tabang ni Mrs. Youmans. 
* 1878, An Canada Temperance Act, na bisto man sa apod na Scott Act, pigmukna.
* 1880? , Enero, Binisita kaiba si Presidente asin Enot na Ginang Hayes . An Hayes White House mayong arak. 
* 1882, nagadan si Arthur Youmans.
* 1885, Sarong WCTU sa bilog na Canada an inorganisar kan 1885, na si Youmans an presidente. 
* 1886, Marso, Nagbiyahe pasiring sa California dangan pasiring sa British Columbia. Poon duman siya nagbiyahe pasiring sa sirangan sa ibong kan linderos kan Canada na tinatapos an saiyang pagbaklay sa bapor, Athabasca,  hale sa Port Arthur pasiring sa Owen Sound. 
* 1888, Agosto, An inflammatory rheumatism nagin dahelan kan saiyang pagkawara kan paggamit kan saiyang mga tabay. Pagkatapos kaini, siya nakakulong sa saiyang higdaan. 
* 1893, Nagsurat kan saiyang autobiograpiya, "Campaign Echoes".
* 1896, Nagadan kan Hulyo 18 sa Toronto. 

## Toltolan