open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pararangpan

An **pararangpan** sarong estatuwa o imahen na pinatitindog asin hinahaman sa pag-onra asin pagromdom sa sarong tawong gadan na  kaidtong mga suanoy na taga-Bikol.

## Toltolan
* Lisboa, Marcos de. Vocabulario de la lengua bicol. 1754. "Pararangpan. pc. Estatua, o figura, que lebantaban antiguamente por memoria délos muertos" p. 308.
* Lisboa, Marcos de. Vocabulario de la lengua bicol. 1865. "Pararangpan. pc. Estatua o figura que levantaban antiguamente por memoria de los muertos" p. 278.
2012 Gawad Obrang Literaturang Bikolnon (Agosto)

An ikalimang bulan kan **[[Gawad Obrang Literaturang Bikolnon]] para sa bulan nin [[Agosto]]** igwa ini nin limang (5) kategorya kabali an *Rawitdawit*, *Saysay*, *Kontemporanyong Usipon*, *Usipon Pan-aki* asin an pinakabàgong kategorya para sa *Rawidawit Pan-aki*. 

## Mga ginawadan na Obra

## Mga takod panluwas
*Mga Entra sa Gawad OLB Hulyo 2012 sa Opisyal na pahina kan GOLB sa Facebook.com
Botolan

An **Botolan** sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Zambales, Filipinas.
An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Mga Barangay
An Botolan nababanga sa 31 barangay.



* Bancal 
* Bangan 
* Batonlapoc 
* Belbel 
* Beneg 
* Binuclutan 
* Burgos 
* Cabatuan 
* Capayawan 
* Carael 
* Danacbunga 

* Maguisguis 
* Malomboy 
* Mambog 
* Moraza 
* Nacolcol 
* Owaog-Nibloc 
* Paco (Poblacion) 
* Palis 
* Panan 
* Parel 

* Paudpod 
* Poonbato 
* Porac 
* San Isidro 
* San Juan 
* San Miguel 
* Santiago 
* Tampo (Poblacion) 
* Taugtog 
* Villar 


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Iba, Zambales

An **Iba** sarong ikatolong klaseng banwaan asin kapitolio kan probinsya nin Zambales, Filipinas.  An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Lokasyon
* ABS-CBN Eco-Village
* Jollibee
* Mang Inasal
* Mercury Drug Iba
* Zambales Provincial Capitol

## Mga Barangay
An Iba nababanga sa 14 barangay.

* Amungan
* Bangantalinga
* Dirita-Baloguen
* Lipay-Dingin-Panibuatan
* Palanginan (Palanguinan-Tambak)
* San Agustin
* Santa Barbara
* Santo Rosario
* Zone 1 Poblacion (Libaba)
* Zone 2 Poblacion (Aypa)
* Zone 3 Poblacion (Botlay)
* Zone 4 Poblacion (Sagapan)
* Zone 5 Poblacion (Bano)
* Zone 6 Poblacion (Baytan)

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Fabiana P. Arejola

Si Doña **Fabiana Padilla Arejola** ( ? - Hulyo 25, 1946) sarong prominenteng pilantropo asin dakulang taga-andoyog kan Simbahan Katoliko Romano sa diocesis kan Caceres. Siya nagin presidente nin pirang beses kan Our Lady of Penafrancia Association. 

## Pamilya

An mga magurang niya iyo sinda Antonio Arejola asin Emeteria Padilla. Tugang niya sinda Leoncio na nagin padì, an politikong si Tomas, an rebolusyonaryong si Ludovico, asin sinda Encarnacion asin Dolores. Duwang beses nakaagom, enot sa sarong nag'aapelyidong Mapa asin pakabalo napangagom siya ni Celedonio Reyes. Alagad, mayò siya nag-akì. 

## Papel sa  Gerang Filipino-Amerikano

Kan panahon na an saiyang tugang si Ludovico sarong Heneral na an tropa kaini hustong nakikipagpolpogan laban sa mga Amerikano, siya nadamay sa aktibong pagtabang ta siya kaapil sa Damas Benemeritas de la Patria, sarong grupo na nag'aasikaso sa pagtaong pagkakan asin pagbulong sa mga Filipinong soldados.

## Kan toninong na

Bilang sarong socialite asin kaapil sa alta sociedad kan syudad nin Naga, siya nagin  harani sa mga darakulang personahe kan Simbahan asin parati damay sa mga sibot kaini. An mga pagitiripon kan mga opisyales kan Simbahan parati ginigibo sa saiyang dakulang harong na dati yaon namomogtak sa kanto kan Kalye P. Burgos asin Kalye General Luna. Palibhasa daing aki saiyang pigdonaran nin mga darakulang lote asin kaomahan an Obispado nin Caceres.

Kan siya magadan, an pamilya Arejola, sa katogotan ni Arsobispo Pedro Santos, nagpatogdok nin mausoleo na alabes nagsisirbeng kapilya sa laog mismo kan kamposantong katoliko nin Peñafrancia na ipigngaran ki Fabiana. Sa mausoleong ini nakalubong asin natitipon an restos niya, kan saiyang ama si Antonio, an tolo niyang tugang na si Tomas, Ludovico, asin Leoncio, asin kan saiyang agom na si Celedonio Reyes. An kinontratang magtogdok kan mauseleo iyo idtong bantogan na iskultor na si Federico Barcinas. 

## Toltolan

## Toltolan

3.Osipon asin saysay ni Gg. Fabiana Arejola, curator kan Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres Sept. 23, 2012
Kathy Kirby

Si **Kathleen O'Rourke** (Ilford, Inglaterra, 20.10.1938—19.05.2011), bisto sa pangaran niya sa entablado na **Kathy Kirby**, sarong parakanta, Reyno Unido.

## Album
* 16 hits from stars and garters (1963)
* Let me sing and I’m happy (1964)
* Make someone happy (1965)
* Best of Kathy Kirby (1967)
* My thanks to you (1968)
* The world of Kathy Kirby (1970)

## Mga panluwas na takod
* http://www.kathykirby.me.uk/
Arkidiosesis nin Caceres

An **Arkidiosesis nin Caceres** sarong arkidiosesis kan Simbahan Katoliko Romano sa Filipinas. Sarong Sede Metropolitan sa ronang Bikol, ini an nakakasakop asin nangangataman kan mga supraganong Diosesis kan Libmanan (Camarines Sur), Daet (Camarines Norte), Legazpi (Albay), Virac (Catanduanes), Sorsogon asin Masbate.

## Lista kan pasurunod na obispo/arsobispo sa Caceres

An minasunod iyo an mga nagin obispo/arsobispo sa Caceres:

## Toltolan
Doña Francisca

An **balay kan Doña Francisca** (Ingles: *Doña Francisca Subdivision*; Espanyol: *Las Casas de la Doña Francisca*; Tagalog: *Subdibisyon ng Doña Francisca*), sarong pangenot na klaseng barangay sa siyudad kan Balanga, Bataan, Filipinas.

## Lokasyon

* Rural Bank of Bagac, Bataan, Inc.
* Bank of the Philippine Islands
* KFC
* Shereen Liner (SLI), Inc.

## Mga panluwas na takod
* Las Casas de la Doña Francisca
Jollibee

An **Jollibee** sarong Filipinong grupo nin mga fast food restaurant na pagsasadiri kan Jollibee Foods Corporation (JFC). Sa ngonyan na Septyembre 2023, igwa nang sobra sa 1,500 na mga sanga kan Jollibee sa bilog na kinaban, na may mga restawran sa Sur-subangan na Asya, sa Tangang Subangan, sa Subangan nin Asya (Hong Kong asin Macau), Norteng Amerika, asin Europa (kabarali an Espanya, Italya, asin an UK).

## Historya
Kan 1975, si Tony Tan Caktiong asin an saiyang pamilya nagbukas nin Magnolia ice cream parlor sa Cubao, Quezon City. Dangan an outlet nagtatangro' na nin mga mainit na mga luto asin mga sandwich. Kan an mga kakanon na linuluto nagin sobrang popular kisa sa ice cream, an pamilya nagdisider na gibohon an ice cream parlor sa sarong "turo-turo" na kakanan, na iyo ini an nagin pinakaenot na Jollibee'ng outlet kan 1978. Si management consultant na si Manuel C. Lumba pigtukdoan an pamilya kan bagong estratihiya. An Jollibee dati dara man pangaran na "Jolibe", alagad binago na sa "Jollibee" na an logo may prominenteng ladawan kan alimbubuyog.

An Jollibee Foods Corporation (JFC) pig-inkorporar kan Enero 1978. Sa pagtapos kan taon, igwa nang pitong sanga nin Jollibee sa Metro Manila. An enot na may prangkisang outlet nin Jollibee nagbukas sa Santa Cruz, Manila kan 1979.

An Jollibee nakaeksperensya nin marikason na pagtalubo. An Jollibee nasagang an gabat nin kompetensya kan luminaog an McDonald's sa Filipinas kan 1981 paagi nin pagsentro sa mga piling pagnanamit kan merkadong Filipino. An enot na outlet kan Jollibee sa probinsya nagbukas sa Mabalacat. An enot man na sanga nin Jollibee sa balyong-dagat iyo an sa Taiwan kan 1986; alagad ini nagsara man. Alagad, an Jollibee dagos na nagpadakula asin sige an kaag nin mga outlet sa laog asin sa luwas kan Filipinas.  Kan Hunyo 13, 1998, an Jollibee nagbukas kan pinakaenot na outlet kaini sa Estados Unidos sa Daly City, California, asin  surunod naman an mga prangkisa kan negosyo sa Singapore, Italya, Qatar, asin Tsina. Dangan an Jollibee nagbungsod kan enot na sanga kaini sa Dubai kan 1995, na nagsara, alagad nagbalik liwat igdi kan 2015; sa presente, an Jollibhee igwang 16 na prangkisa sa United Arab Emirates. Huli kan 1997 krisis pinansyal sa Asya, an negosyong pagkasaranga napiritan mag'atras sa operasyon sa Malaysia asin Indonesya. An Jollibee nagbalik sa  Malaysia kan Desyembre 2018, na an pagbukas kaini iyo sa Kota Kinabalu; ining pagkasarangang negosyo naglakop na sa pitong lokasyon sa Malaysia.

Kan 2013, an Jollibee nagbukas kan enot niyang sanga sa Singapore, asin poon kaidto nakabukas naman nin lima pang mga sanga. Kan 2016, an negposyo nagbukas nin enot niyang restawran sa Kanada sa Winnipeg. An Jollibee naglaog sa Europa kan 2018 sa enot na pagbukas kaini nin outlet sa Milan, na nasundan kan ikaduwang outlet sa London kan Oktobre 20, 2018. Kan 2018, an Jollibee nagbukas nin mga lokasyon sa Manhattan asin sa Edmonton. An Jollibee nag'
nunsyo may plano ining magkaag nin 509 nin mga restawran sa US asin Kanada sa 2021. Kan Agosto 2022, an Jollibee nagbukas outlet sa sarong lokasyon sa Times Square.

## Mga panluwas na takod
Niles Jordan Breis

Si **Niles Jordan Breis** sarong premyadong kagubay na Bikolanong parasurat gikan sa Syudad nin Tabaco, Albay. Si Breis iyo an saro sa nagkamit kan Premyo Valledor kan saiyang nobelang tituladong *Kalatraban sa Alkawaran* taon 2019.

Resipyente siya nin apat na premyo gikan sa Gawad Pagromdom ki Carlos Palanca para sa Literatura sa saiyang saysay sa Filipino na "Angela Buruka" asin mga rawitdawit. Taon 2012, si Breis nagawadan kan *Parasurat kan Taon* sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon huli kan saiyang saysay na *Binareta kan Anghel: Minahubag an Ngabil*.

Nagtaong lektura asin workshop si Breis sa pinakainot na *Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop* na ginibo kan Pebrero 8-10, 2018 sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon. Naimbitaram siyang magtukaw bilang panelista sa Saringsing Writers Workshop na ginibo sa Buhi, Camarines Sur kan Abril 14-17, 2018 dangan nagin kaapil kan Parasurat Bikolnon. Taon 2019 nagsumpa siya bilang myembro kan Kabulig-Bikol.

## Toltolan
Niño Manaog

Si **Niño Saavedra Manaog** sarong premyadong Bikolanong parasurat. Siya kagsurat kan librong *Anayo* na ipinublikar kan Salabay Press. Tugang niya si Clemente Manaog.

## Hilnga man
*Honesto Pesimo, Jr.
*Estelito Jacob
Jomark Baynado

Si **Jomark M. Baynado** sarong Bikolanong parasurat sa tataramon na Rinconada Bikol asin paratukdo gikan sa Baao, Camarines Sur. Kan 2012, siya nagin partisipante sa Ika-8ng Juliana Arejola Workshop sa Pagsurat Bikol asin sa Ika-2ng Saringsing Writers Workshop. Siya nagin myembro kan Parasurat Bikolnon asin paratukdo sa sekondarya sa Baao National Highschool.

## Toltolan
Eduardo Uy

Si **Eduardo "Ed" Endraca Uy, Jr.** sarong premyadong Bikolanong parasurat gikan sa Gubat, Sorsogon. Ginawadan nin *primera premyo* an saiyang katiriponan nin rawitdawit na *Pagpangaran* asin sarô sa mga *pinalista* man an saiyang usipon na *Ginubat* sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan 2012. Kan 2009, sarô siya sa mga partisipante kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol asin siya nagin pinalista sa kategoryang rawitdawit para sa saiyang koleksyon na *Sa hubasan, nagprobar akong magsurat* sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon.  

Siya an tagapakarhay kan antolohiyang *Kalapakapa: mga Rawitdawit*. Nagluwas an nagkapira sa saiyang mga rawitdawit sa *[[Burak (babasahon)|Burak]]* asin *[[An Tambobong nin Literaturang Bikolnon]]*. Kan 2013, kabali an saiyang halìpot na usipon na *Ginúbat* sa antolohiyang *Hagong: Mga Osipon* na pinakarhay ninda Paz Verdades Santos asin Francisco Peñones, Jr. 

Sarô man siya sa mga panelista sa Saringsing Writers Workshop, an taonan na hunglonan sa pagsurat kan Parasurat Bikolnon. Bàgo kaini, nagin partisipante siya sa Ika-10ng Ateneo National Writers Workshop na ginibo sa Ateneo de Naga na Unibersidad.

## Toltolan
Jay Salvador III Salvosa

Si **Jay Salvador III Salvosa** (Syudad nin Naga) sarong kagubay na Bikolanong parasurat asin premyado kan Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan 2012 para sa saiyang usipon na *Cinarding*. Kan 2013, kabali ini sa antolohiyang *Hagong: Mga Osipon* na pinakarhay ninda Paz Verdades Santos asin Francisco Peñones, Jr.

Inot na naipublikar an saiyang rawitdawit sa tataramon na Bikol sa *[[An Tambobong nin Literaturang Bikolnon]]*.

Siya nagtutukdô sa Ateneo de Naga na Unibersidad asin hadoyan kan Ateneo Literary Association (ALA). 

#### BLTX Naga
Dinara niya sagkod Ahj Eufracio kan Hulyo 30, 2016 an Better Living Through Xeroxography (BLTX) sa syudad nin Naga pakatapos na makapagtisipar sa syudad nin Quezon. Ginibo sa Anthosia Café sa syudad nin Naga an pinakainot na tiripon sa inapod na *DIYos Mabalos*. 

## Toltolan
Eden Elizan-Velarde

Si **Eden Elizan-Velarde** sarong kagubay na Bikolanang parasurat nin usipon kan gikan sa Syudad nin Naga. Ginawadan nin *primera premyo* an saiyang usipon pan-akì na *[[Kan Magkulog an Buot ni Balete]]* asin *ikatulong lugar* man an saiyang usipon na *[[Hanapon Mo Ako sa Musika]]* sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan 2012. Siya sarô man sa mga partisipante kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol na ginibo kan 2012 sa Syudad nin Naga.  

Siya kaapil kan Sumaro Bikolnon asin sarô sa mga kagmuknâ kan Hagkos Bikolana, sarong grupo nin mga babaing parasurat sa Camarines Sur kaiba sinda Irmina Torres, Lourdes Nieva, Eilyn Nidea asin iba pa.

## Toltolan
Richard Madrilejos

Si **Richard D. Madrilejos** (gikan sa Syudad nin Tabaco) sarong kagubay na Bikolanong parasurat asin premyado sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan 2012 para sa kategoryang Dula asin Dula na Pan-Aki. Siya myembro kan organisasyon na An Banwa: Kultura buda Artes kan Tabaco. Sarô siya sa mga partisipante kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol kan 2009. Kan 2013, kabali an saiyang halìpot na usipon na *An Nalingawan na Kagrat* sa antolohiyang ''Hagong: Mga Osipon'' na pinakarhay ninda Paz Verdades Santos asin Francisco Peñones, Jr. 

## Toltolan
Rizaldy Manrique

Si **Rizaldy Manrique** sarong premyadong Bikolanong parasurat gikan sa Syudad nin Iriga. Kapwa-kagsurat siya kan *Sinaraysay: Halo-Halong Blog nin Buhay* (2011).

Si Rizaldy M. Manrique nagtapos nin elementarya sa Iriga Central School Syudad kan Iriga, asin sekondarya sa University of Nueva Caceres, Syudad kan Naga. Nag-adal siya nin AB English Studies (Major in Creative Writing) sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman. Nagtapos siya kan saiyang Master of Arts in English sa University of Nueva Caceres. Sa presente, nag-aadal siya nin PhD (Major in Development Education) sa Central Bicol State University of Agriculture, Pili, Camarines Sur.

Napublikar an saiyang mga rawit-dawit asin osipon sa Ingles asin Bikol sa Philippines Free Press, The Bikol Reporter, Bangraw, The Paper asin Hingowa. Kan 2002 nag atendir siya kan 40th UP National Writers Workshop. Nagin Bise-Presidente siya kan Kabulig-Bikol, organisasyon nin mga Bikolanong parasurat. An saiyang osipon na Pacto De Sangre nanggana nin enot na premyo sa 1st Premio Tomas Arejola Para Sa Literaturang Bikolnon.

Siya an Executive Vice-President kan Modern Learning Center of Iriga City, sarong pribadong eskwelahan sa Syudad kan Iriga asin Munisipyo kan Bato, Camarines Sur.

## Toltolan
Reynaldo Jamoralin

Si **Reynaldo Jamoralin** sarong Bikolanong parasurat, peryodista asin historyador gikan sa Sorsogon. Nagadan siya kan Marso 12 sa edad na 66. Dati siyang pamayo kan Sorsogon Arts Council.

## Toltolan

## Hilnga man
*Carlos Arejola
*Maria Lilia Realubit
Frederick Maurice Lim

Si Frederick Maurice Lim sarong kagubáy na Bikolanong parasurat gikan sa Syudad nin Tabaco, Albay. Siyá myembro kan organisasyon na An Banwa: Kultura buda Artes kan Tabaco.

## Hilnga man
* Niles Jordan Breis
* Jaime Jesus Borlagdan
Jusan Misolas

Si **Jusan Villaflor Misolas** sarong kagubay na Bikolanong parasurat gikan sa Syudad nin Naga. Nagtapos sya sa Ateneo de Naga na Unibersidad nin AB Literatura. Kan 11-12 nin Abril 2014, saiyang pinadalagan an inot na *TALA Poetry Workshop*. Sya nagin bise presidente kan Parasurat Bikolnon.

### Pagsurat
Sya nagin tagapakarhay asin tagaambag sa *[[An Tambobong nin Literaturang Bikolnon]]* asin nagkapirang pangkolehiyong publikasyon siring kan *Sural*, *[[Tilad]],* asin *Rimpos*. Kabali man an saiyang rawitdawit sa *Sagurong: 100 na Kontemporanyong Rawitdawit sa Manlain-lain na Tataramon Bikol* (2011).

Nag-adal sya sa Ateneo de Naga na Unibersidad nin AB Literatura kun sain nagin aktibong syang myembro kan Ateneo Literary Association (ALA). Nagin kaapil man sya kan Kabulig-Bikol asin kan organisasyon pangkultura na Sumaro Bikolnon kun sain sya nagin direktor kaini kan 2010-2011.

Kan 2015, pinanginutan nya an paghimo kan polyetong panliteraturang *Rimpos* kan Ateneo de Naga na Unibersidad. Kan 2016, ipigbungsod niya an duwang libro nin mga rawitdawit sa Better Living Through Xeroxography Naga na saiyang ipinalis sa tataramon na Bikol. An titulo kan mga ini iyo an Pagkakan Rawitdawit, Mga Piling Dakitaramon asin man an Tao Te Ching.

### Worksyap asin eksibit
Siya nagin partisipante sa Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol asin Saringsing Writers Workshop kan 2012. Sarô man sya sa mga partisipante kan pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop na ginibo kan Pebrero 8-10, 2018 sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon. 

Dati siyang myembro kan Parasurat Bikolnon kun sain siya saro sa nagin panelista sa Saringsing Writers Workshop poon 2013 sagkod 2018. Saro man sya sa mga kritiko sa *CBSUA Writers Workshop* na ginibo sa Calabanga, Camarines Sur kan 2014.

Sa ginibong *Rimpos: art-literature Exhibition* kan Salingoy Art Group, katampad kan mga obrang kurit ni Gracia A. Nieves an saiyang mga rawitdawit. An aktibidad ginibo sa Naga City Art Gallery sa Jesse M. Robredo Coliseum poon Mayo 4 sagkod 18, kan 2013. Nagpaluwas nin sarong libro na pinakarhay ni Eilyn Nidea laman an haralìpot na saysay dapit sa mga parakurit asin parasurat na kaayon sa aktibidad siring man an mga ladawan asin mga panurat na ipinahiling sa eksibit.

## Toltolan
Owen del Castillo

Si **Owen L. del Castillo** sarong kagubáy na Bikolanong parasurat gikan sa Pilar, Sorsogon.

## Hilnga man
*Ed Uy
*Rodel Añosa
Luis Cabalquinto

Si **Luis Cabalquinto** (namundag Enero 31, 1935) sarong Bikolanong parasurat, pararawitdawit sa tolong lenggwahe: Bikol, Tagalog asin Ingles sagkod sarong tagapaglagdâ nin mga libro. An mga tinokdâ niya napublikar na sa Estados Unidos, sa Filipinas asin sa Australya.

## Kinamundagan asin edukasyon

Siya namundag sa Magarao, Camarines Sur. Nagkua kan saiyang sekundarya sa Ateneo de Naga dangan natapos niya an journalism saka masterado sa Comparative Literature sa Unibersidad kan Pilipinas. Saiyang nakua an masterado sa Creative Writing sa New York University huli sa sarong Fullbright-Hays grant. Kadagdagan pa igdi, sa Cornell University kuminua siya kan kurso sa Public Communications.

## Karera

Nagtokdo siya sa U.P. Los Banos, dangan kan yaon siya sa Cornell Univerdsity naganyat siyang mas magtaong panahon sa pagtokdâ nin mga rawitdawit, bagay na iyo an nagpatarom kan saiyang talento sa pagsurat. Mala ta siya nakapalagdâ na nin magkapirang obra:

* The Dog-eater and Other Poems (1989)
* The Ibalon Collection (1991)
* Dreamwanderer (1992)
* Bridgeable Shores: Selected Poems (2001)
* Moon Over Magarao: New and Selected Poems (2004)
* Mannahatta Mahal: Collected Expatriate Poems (2007) 
* Tignarakol (2013)

Makangalas nanggad ta sinasabi ni Cabalquinto na maski an mga obrang ini nasurat niya asin nalagdâ sa Ingles kadakulan, an mga ini sinurat niya enot (daa) sa tataramon na kinamundagan niya, sa Bikol.

## Mga pagpipilang

Maliban pa sa mga fellowship na saiyang inani sa mga manlaen-laen na institusyon, magkapira man an onrang nakamit: Poetry Prize haleng Academy of American Poets, Dylan Thomas Poetry Award hale sa New School for Social Research, Fellowship Award haleng New York Foundation for the Arts, Gawad Balagtas haleng Writers' Union of the Philippines, asin ngonyan 2013, siya nagkamit kan Bulawan nin Bikolnon Service Award na mismo an saiyang alma mater, an Ateneo de Naga (ngonyan Ateneo de Naga University o ADNU) an madulot huli sa saiyang mahalagang ambag sa pagparambong asin pagpatalubo kan literaturang Bikolnon.

## Toltolan

## Ginunoan
* Saiyang buhay 
* Mga obra ni Cabalquinto
* Cabalquinto

## Mga panluwas na takod

* Poetry:Eileen Tabios, Luis Cabalquinto, Marne Kilates kinua 26-04-13
* Mga rawitdawit ni Cabalquinto  kinua 27-04-13
* Sa mata kan Ley Militar  kinua 27-04-13
Universal Orlando Resort

An **Universal Orlando Resort** sarong resort na aling'alingan namomogtsk sa Orlando, Florida sa Estados Unidos. Ini binibilog nin duwang theme park, an saro inapod na Universal Studios Florida asin an saro inapod Islands of Adventure. Sa paglaog igdi igwang tolong otel, an Loewe Hotel saka an City Walk, kun saen yaon makukua an 20 screen Loewe Universal Cineplex (mga dalanon), kadakul na restawran kakankanan, mga tindahan nin mga souvenir asin mga lingalingaan na mga inoman. Igwa man ini nin limang mahihiwas na lugar kun saen pwedeng mag-aling'aling an mga bisita asin turista.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*Opisyal na websayt
Oras digdi sa Filipinas

An **Pampantayan na Oras nin Filipinas** (Ingles: Philippine Standard Time, PST), siring man Oras nin Filipinas, iyo an opisyal na ngaran para sa oras sa Filipinas. Naggagamit sana nin sarong zona nin oras an nasyon, an zonang UTC+08:00.
Kublai Khan

Si **Kublai Khan** (Septyembre 23, 1215 - Pebrero 18, 1294) iyo an makuapo kan si manlulusad asin kagtogdas kan Imperyong Mongol na si Genghis Khan. Siya nagin pamayo kan Imperyong Mongol, kan Dinastiyang Yuan sa Tsina asin Mongolia. Tinogdas niya an Dinastiyang Yuan kan 1271.

## Mga panluwas na takod

* Inflation under Kublai 
* Relics of the Kamikaze  (Archaeological Institute of America)

## Toltolan
Toshiaki Nishioka

Si **Toshiaki Nishioka** (西岡 利晃 Nishioka Toshiaki, namundag Hulyo 25, 1976) sarong propesyonal na boksyador na Hapon. Siya an WBC kampyon emeritus asin rinaranggong numero uno sa super bantamweight nin kinaban kan The Ring. Nabantog siya sa mga laban niya kontra ki Veeraphol Nakonluang-Promotion, sarong boksyador na Thai. 

Si Nishioka namundag sa Kakogawa, Hyōgo, Hapon asin nagpoon magboksing sa edad na 10 sa pagsosonson kan saiyang ama. Nakua niya an amateur na rekord 10-2 asin sa enot niyang laban propesyonal kontra ki Yuko Shishido saiyang nabungaw ini sa enot pa sanang hornada kan Desyembre 11, 1994 duman sa Himeji, Hapon. Alagad sa ika-duwang laban niya, siya nabongaw man ni Masahiuko Nakamura asin labilabi siyang nabanog mala ta ilinuwas siya horantay sa kamilya. Surunod na mga laban niya iyo ki Veeraphol Sahaprom na an nakataya iyo an titulong WBC bantamweight duman sa Takasago, Hyōgo. Enot igdi nadaog siya, sumunod nagtabla siya, ikatolong laban ninda Veeraphol kan Oktobre 2003, siya nagtabla naman pero sarabi desisyon na nagpabor pa saiya. An ikaapat na laban niya sa parehong tawo kan Marso 2004, siya nadaog sa sarong desisyon na unanimo na grabe an baya niya sa puntos.

Si Nishioka nasikwit an WBC super bantamwieght kan saiyang inangat sa laban si Napapol Kiatisakchokchai, kan Taylandia duman sa Pacifico Yokohama kan Septyembrte 15, 2008. Si Veeraphol, na pinaglabanan niya apat na beses, asin iyo an coach ni Napapol, nagsakat pati sa ring kan siya nanggana asin siya inabrasa sa paghanga saiya.

Sa gabos-gabos, siya nag'atubang na sa 16 na pakibugtean kaya inaapod na siyang sarong tagasan na beterano sa boksing bago ining buntolan ninda ni Nonito Donaire nakatalaan sa Oktobre 13, 2012 duman sa Home Depot Center sa Carson, California. Sa mga laban niya poon 2004, dai pa siya nadaog.

Sa laban niya ki Donaire siya sinawsawan asin sa ika-9 na hurnada napalakma siya ni Donaire. Matapos an karera niya sa boksing, ta sinasabi niya ultimo na niya ining laban, sa rekord na 39-6-3.

## Mga panluwas na takod

* Siisay si Toshiaki Nishioka?

## Toltolan
Nonito Donaire

Si **Nonito Donaire, Jr.** (namundag Nobyembre 16,1982) sarong Filipino-Amerikanong propesyonal na boksyador. Binansagan na "Filipinong Silyab", si Donaire apat-na-dibisyon na kampyon pangkinaban asin iyo an ngonyan nagtutukaw na kampyon  sa Super Bantamweight kan WBO asin IBF. Siya saro man sa dating bantamweight kan WBC asin kan WBO, dangan pa Interim WBA Super Flyweight asin kampyon kan IBF Flyweight. Siya rinaranggo komo ika-limang libra por librang boksyador kan kinaban.

Namundag sa Talobon, Bohol, bisto siya na mahusay nanggad maghira-hira kan estilo nin pagboksing, pwede kalawite o sa normal na gawe nin pagbuntol. Sa mga laban niya poon 2001, dai pa siya nadaog.

### Propesyonal na karera
*Mayor* na mga pankinaban na mga titulo*
*[[International Boxing Federation|IBF]] [[List of IBF world champions#Flyweight|Flyweight Champion]] *(112 lb)*
*[[Interim championship|Interim]] [[World Boxing Association|WBA]] [[List of WBA world champions#Super flyweight|Super Flyweight Champion]] *(115 lb)*
*[[World Boxing Organization|WBO]] [[List of WBO world champions#Bantamweight|Bantamweight Champion]] *(118 lb)*
*[[World Boxing Council|WBC]] [[List of WBC world champions#Bantamweight|Bantamweight Champion]] *(118 lb)*
*[[World Boxing Organization|WBO]] [[List of WBO world champions#Junior featherweight|Super Bantamweight Champion]] *(122 lb)*
*[[International Boxing Federation|IBF]] [[List of IBF world champions#Junior featherweight|Super Bantamweight Champion]] *(122 lb)*

*Menor na mga pankinaban na titulo:*
*[[International Boxing Organization|IBO]] [[List of IBO world champions#Flyweight|Flyweight Champion]] *(112 lb)*

*Rehyonal/Internasyonal na mga titulo:*
*[[World Boxing Organization|WBO]] Asia Pacific [[Flyweight]] Champion *(112 lb)*
*[[North American Boxing Federation|NABF]] [[Super Flyweight]] Champion *(115 lb)*
*[[World Boxing Council|WBC]] Continental Americas [[Bantamweight]] Champion *(118 lb)''

## Sa popular na kultura

Si Donaire nagin nang pananahuon sa telebisyon asin nagbali sa ika-3 season kan Celebrity Duets mga episodyo sa GMA.

Si Donaire natampok naman sa videogame na Fight Night Round 4.

## Sunod na laban

Donaire vs. Nishioka

An sunod na laban ni Donaire mangyayari sa Oktobre 13, 2012 sa Carson, California. An saiyang kalaban iyo si Toshiaki Nishioka, sarong Hapon na boksyador, na nagraranggong Nu. 1 sa The Ring sa titulong super bantamweioght. Pati an super bantamweight na titulo ni Donaire nakataya saka man an bakanteng Super Bantamweight kan The Ring.

An resulta sa laban niya ki Nishioka, saiyang sinawsawan ini asin ta sa ika-9 na hurnada, napalakma niya. Segun sa mga nagmamasid sa mga eksperto na nagdaralan, harayo na maray makapuntos si Nishioka asin kontrolado nanggad ni Donaire an buntolan.

## Toltolan

## Panluwas na takod

*
Joey Salceda

Si **Jose Clemente "Joey" Sarte Salceda** (namundag kan Oktobre 26, 1961 sa Manila) iyo an presenteng representante kan Ikaduwang Distrito kan Albay. Nagin man siyang gobernador kan probinsya kan Albay, representante kan Tercer Distrito kan Albay, asin Presidential Chief of Staff kan Pebrero 10, 2007 karibay ni Michael Defensor. An agom niya iyo si Francia Salceda. 

Ginawadan kan 2007 si Salceda kan Integrated Bar of the Philippines kan onrang *Man of the Year*. Taon 2011 kan siya ginawadan kan Fr. Neri Satur Award for Environmental Heroism.

## Toltolan

## Panluwas na takod
*Panindog ni Jose Salceda sa Facebook
Norodom Sihanouk

Si **Norodom Sihanouk** (Khmer, នរោត្តម សីហនុ; Oktobre 31, 1922 - Oktobre 15, 2012) iyo an hade kan Cambodia poon 1941 abot 1955, asin man kan 1993 sundo 2004. Aki siya kan mag'agom na si Norodom Suramarit asin an Reynang Sisowath Kossamak.Sinasabing si Sihanouk kanigoan an kinaptan na katongdan mala ta an Guinness Book of World Records nakataram na siya an pulitikong dakulon natukawan na pwesto. 

Totoo, kadakulan kan mga pwesto saiyang tinukawan mga titulo sana man mayong aktwal na poder. An tunay na periodo kun saen siya an 
may tunay na poder iyo an poon Nobyembre 9, 1953 kan an Pransya pigduholan na an Cambodia nin katalingkasan, sagkod sa Marso 18, 1970
kan si Heneral Lon Nol asin an Asamblea Nasyonal pinatalsik siya sa poder.

## Mga panluwas na takod

* Official site
* Genealogy of the Cambodian Royal Family
* News release regarding support of gay marriage
* News release regarding his website
*  Cambodian politicians biography 
* Official Contact with the IPSP 
* New York Times 
## Toltolan
Julia Gillard

Si **Julia Eileen Gillard** (namundag Septyembre 29, 1961) sarong Australyanong pulitiko asin Lider kan Partido Trabahador poon pa kan Hunyo 24, 2010. Sa Australya siya pa sana an pinakaenot na babae nagkapot kan duwang pwestong ini.

Si Gillard namundag sa Barry, Wales. An saiyang pamilya naghubo sa Adelaide, South Australia, kan 1966. Duman na siya pinaklase sa Mitcham Primary School saka sa Unley HIgfh School. Kan 1982 siya nakaisip mag'isog sa Melbourne, Victoria kun saen duman nakatapos sa University of Melbourne bitbit an Batsilyer en Artes asin Batsilyer sa Ley kan taon 1986. Paglaog kan taon 1987, siya nagbali sa sarong bupete (SDlater & Gordon) na an trabaho niya iyo an magkapot kan mga kaso manongod sa industrial law. Dangan kaini, siya nagtapsok na sa pulitika. 

Si Gillard enot na nakaag sa pwesto sa Kongreso kan Australya komo Representante kan mag'eleksyon federal kan taon 1998 representado an Dibisyon nin Lalor, sa Victoria. Sunod kaini, sa eleksyon kan 2001, napili naman siyang magtukaw sa Shadow Cabinet asin itinalaga saiya an pag'asikaso kan Populasyon asin Imigrasyon. Kan taon 2003, napabugtak saiya an pwesto na nag'aataman kan inaapod na Reconciliation and Indigenous Affairs and Health. Pag'abot kan Desyembre 2006 kan si Kevin Rudd naelihir bilang Lider kan Partido Trabahador, si Gillard napili man bilang Deputy kaini.

Poon kaidto, sunodsunod na an pagsakat niya sa mas halangkaw na mga katongdan asta siya nagin Poon Ministro.

## Mga panluwas na takod

* Opisyal na dahon kan primer ministro
* Dahon para ki Julia Gillard sa websayt opisyal kan Federal HOR
* Opisyal na dahon kan websayt nin ALP para ki Julia Gillard
* Opisyal na dahon sa Facebook ni Julia Gillard

## Toltolan
Feodor Jagor

Si **Andreas Fedor Jagor** (Nobyembre 16, 1816 - Pebrero 11, 1900) sarong Aleman na etnologo, naturalista, asin eksplorador na mahiwas naglibot sa kadagaan kan Asya sa tanga kan ika-19 siglo sa tuyong pagtipon asin pagdamot nin mga artifaks asin relikya para sa mga museo kan Berlin. 

Si Jagor etnograpiya an pinagkasibotan na gayo gibo kan naagyat siya kan mga nahiling asin nadalan niya sa Paris. Naisip niyang maglibot sa mga iba-ibang rona' kan Asya sa pagtipon asin pagdamot nin mga artifaks para sa Museum für Naturkunde (Museum of Natural History)
na yaon sa Berlin. Kaya poon 1859 sundo 1861 nagbyahe siya sa Habagatan Asya asin sa Sur-subangan na Asya, mala ta inabot niya an lugar kan Indya, Solnopan Asya, asin an mga isla sa Pasipiko arog kan Filipinas. Nag'ayaw siyang pirang taon (1890 abot 1893) duman sa isla nin Java asin sa arkipelago nin Indonesya sa siring man na katuyohan. 

Si Jagor, poon pa kan 1869, kaapil na kan Kaayonan sa Antropolohiya, Etnolohiya asin Prehistorya nin Berlin (Berliner Gesellschaft für Anthropologie, Ethnologie und Urgeschichte), asin kan Enero 8, 1879 nagin man siyang kaapil sa German Academy of Sciences Leopoldina.

Sinasabing si Jagor dayaday na kasurat-surat ni Rudolf Virchow asin napabalangibog an saiyang mga pagmasid-masid saka eksperensya sa saiyang pagparalahaw-lahaw paagi kan saiyang mga librong pinalagda'. Pinamana niya an mga etnograpikong koleksyon niya sa Museo Etnologo kan Berlin. An saiya man na yaman asin mga kasarayan sa arte pigdonar niya sa siyudad nin Berlin.

## Mga obra

*"Singapore, Malacca, Java: Travel Sketches" *Singapore, Malacca, Java: Reiseskizzen*. J. Springer, Berlin 1866
*"Travels in the Philippines" (English) *Reisen in den Philippinen*. Chapman and Hall, London 1875
*"East Indian trade with regard to the European labor market" *Ostindisches Handwerk und Gewerbe mit Rücksicht auf den europäischen Arbeitsmarkt*. J. Springer, Berlin 1878

## Mga hayop ipinangaran ki Jagor

*Sphenomorphus, *[[Sphenomorphus jagori]]* Peters, 1864
*Water snake, *[[Enhydris jagorii]]* Peters, 1863
*Greater Musky Fruit Bat, *[[Ptenochirus jagori]]* Peters, 1861
*Peters' Trumpet-eared Bat, *[[Phoniscus jagorii]]* Peters, 1866

## Mga panluwas na takod
* Libro ni Jagor dapit sa Filipinas
* Pabasa sa sarong pahina kan libro ni Jagor]

## Toltolan
Pedro Calungsod

Si **Pedro Calungsod** (namundag 1654 - nagadan: Abril 2, 1672) sarong Filipinong Katoliko Romano, migrante, sakristan, asin misyonero, katekista, na kaiba si Beato Diego Luis de San Vitores nag'aging sakit, persekusyon asin pagkamartir kan sinda nagmisyon sa Guam kan 1672.

Kan yaon siya sa Guam, si Calungsod nagpabalangibog kan Kristianismo sa mga Chamorro paagi nin pagtokdong katikesis, manta na siya nagbubunyag kan mga omboy, kaakian asin mga gurang sa tahaw nin makuring pag'alaman na siya mataya sa anoman na persekusyon asin kagadanan. Huli sa mga pagmimisyon ninda ni San Vitores dakul an mga Chamorro an naagyat ninda na magkugos kan relihiyon na Katolisismo.

Si Calungsod pormal na ginibong beato kan Marso 5, 2000 ni Santo Papa Juan Pablo II. Kan Pebrero 18, 2012 si Santo Papa Benedicto XVI opisyalmente pig'anunsyo na si Calungsod kakanonisaron sa Oktobre 21, 2012.  Siya an magigin ika-duwang Filipino na pigdeklarang santo kan Simbahan Katoliko Romano, sunod ki San Lorenzo Ruiz.

## Bibliograpiya
*Arevalo, Catalino. *Pedro Calungsod, Young Visayan Proto-Martyr*, Archdiocese of Manila Youth Ministry 1998, New edition from the Daughters of St. Paul, Manila 2000
*Leyson, Ildebrando Jesus. *Pedro Calonsor Bisaya, Prospects of a Teenage Filipino*, Cebu City, Claretian Publications 1999.
*Leyson, Ildebrando Jesus A. *Pedro Calonsor Bissaya: Prospects of a Teenage Filipino*. Second Edition. Cebu: Basic Graphics, 2000. ISBN 971-501-834-3

## Hilnga man
*Diego Luís de San Vitores
*Lorenzo Ruiz (Pinakaenot na Filipinong santo)
*List of Filipino Saints, Blesseds, and Servants of God
*Roman Catholicism in Guam

## Panluwas na takod
*Opisyal na websayt 
*Arkidiosesis kan Cebu
*Website by the Postulatio Causae Beatificationis seu Canonizationis Beati Petri Calungsod

## Toltolan
Poblacion Barcenas

An **Población Barceñas** sarong panginot na distritong barangay kan syudad nin Balanga, Bataan, Filipinas.

## Mga mahihiling sa Población Barceñas

* Balanga Condo Mart
* Centre Plaza Mall
* Galleria Victoria
* Jollibee Balanga
* McDonald’s Balanga
* Naval Condominium Center
Vicente Manansala

Si **Vicente Silva Manansala** (Enero 22, 1910 - Agosto 22, 1981) sarong Filipinong pintor asin ilustrador. 

Siya namundag sa Macabebe, Pampanga. Nag'adal sa U.P. School of Fine Atrts pooon 1926 abot 1930, asin nakakua nin anom-na-bulan na grant sa UNESCO sa pag'adal sa  Ecole de Beaux Arts duman sa Banff asin Montreal, Kanada. Dangan ka n 1950 nakasresibi siya hale sa gobyernong Pranses nin siyam na bulan na scholarship ngane mag-adal duman sa Ecole de Beaux Arts sa Paris. 

Sinasabing an mga pintura niya mga obrang mahusay sa pagsaro kan kultura sa baryo sa kultura kan syudad. An pintura niyang *Madonna of the Slums* sarong paglaladawan nin ina asin aki sa pwera na nagin residente sa sarong slum sa siyudad. An tituladong *Jeepneys* sarong pintura nagpapahiling nin pagsararo kan mga elemento sa kulturang probinsya na idinamay sa isyu nin pagsorosoan sa sarong tipikal na syudad. 

## Mga obra

**Madonna of the Slums*
**Jeepneys*
**Kalabaw* (Carabao), oil on canvas, 28.5&nbsp;inches x 38&nbsp;inches, 1965
* Murals "Stations of the cross " in the Church of the Parish of the Holy Sacrifice
* Bangkusay Seascape. 1940. Oil on canvas. 14 x 18&nbsp;inches.
* Pila Pila sa Bigas (Left and Right). 1980. Oil on canvas. 51 x 84&nbsp;inches.

## Toltolan
San Carlos, Pangasinan

**San Carlos City** (Tagalog: *Lungsod ng San Karlos*; Pangasinense: *Binalatongan*), sarong ciudad digdi provincia kan Pangasinan, Filipinas! An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Mga Barangay

An San Carlos nababanga sa 86 barangay.

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Jerry Adrados

Si **Jerry Escoto Adrados** (Nobyembre 6, 1951-Pebrero 5, 2014) sarong Bikolanong parasurat, pararawit,  asin kagbilog kan *Daratangan na Olay: Common Language of Bikolnon* (2012), sarong diksyunaryo kan Bikol Sentral na tinamparan kan sa tataramon na Ingles asin Tagalog. Namundag sa Sabang, Calabanga, Camarines Sur, siya nag'adal sa sekundarya asin kolehiyo sa Siyudad nin Naga, nag'estar sa Gubat, Sorsogon asin sunod man sa Syudad nin Tabaco, Albay. Siya nagin myembro kan An Banwa: Kultura buda Artes kan Tabaco, Sumaro Bikolnon asin Parasurat Bikolnon.

## Agi-agi kan buhay
Si Adrados nagkua kan elementarya sa Sabang Elementary School, Calabanga, Camarines Sur, dangan kan saiyang sekundarya asin kolehiyo (Sp) sa Unibersidad kan Nueva Caceres, Siyudad nin Naga. Nagtapos siya kan kursong Batsilyer kan Artes sa Pamamahala nin Negosyo (Business Administration).

Nagtrabaho siya sa manlainlain na ahensya nin gobyerno kun sain an pagsurat asin dokumentasyon nin mga report kinakaipo arog kan pagtrabaho niya sa opisina kan Gobernador nin Camarines Sur bago siya nadestino sa Bulacan. Naglelektura man komo resource person sa mga unibersidad asin kolehiyo sa probinsya nin Albay. Siring man, siya nag'erok mga sampulong taon sa Norzagaray, Bulacan nin huli ta nagtrabaho siya sa Holcim Philippines Inc. bilang Community Relations Officer.

An saiyang interes yaon sa mga tinanom na herbal, pagsukit kan mga pangaran kan manlaenlaen na tinanom asin mga hayop sa dagat o sa kadagaan man, pagtukda' nin mga kantang Bikol/Tagalog asin mga rawitdawit. Mahigos man siyang nag'aadal sa kultura kan rona nin Kabikolan. 

Gamit an tradisyonal na porma nin rawitdawit na surukol asin sarambit, nagkapira sa saiyang mga panurat dapit sa pagkamoot asin erotika. Nagin tagaambag man siya sa mga magasin na kultural arog kan *Salugsog sa Sulog*, ''Burak'' asin *Haraya*. Sa pagmidbid kan saiyang kakayahan asin makahulogan na ambag sa kulturang bikolnon, si Adrados ginawadan postuma kan Sumaro Bikolnon nin sarong Plaka nin PagpaDios Mabalos kan ika-25 nin Oktobre, 2014, na ginibo sa Champagne Garden, Syudad nin Naga.

## Kataytayan nin ladawan


File:Adrados dictionary.jpg|Diksyunaryo ni Adrados
File:Pasaway2.jpg|Mga rawitdawit ni Adrados
File:Plaka para ki Adrados.jpg|Plake para ki Adrados


## Toltolan


## Mga panluwas na takod
* Saiyang blog
Our Lady of Peñafrancia Catholic Cemetery

An **Our Lady of Peñafrancia Catholic Cemetery** (Sementeryong Katoliko ni Inang Peñafrancia) sarong kamposanto na rogaring kan Simbahan Romano Katoliko sa parokya kan Peñafrancia. Ini namomogtak sa baranggay kan San Felipe sa likod mismo kan lumang santuario asin simbahan ni Inang Peñafrancia. Ini an pinakaenot asin iyo-iyo mansanang kamposanto kan simbahan katoliko igdi sa siyudad nin Naga.

## Toltolan
Pistang kalag

An **Pistang kalag** o **Todos los Santos** iyo an aldaw nin mga santo na sa Ingles inaapod na *All Saints' Day*, *All Hallows*, o *Hallowmas*. Ini tuyong rinorokyaw sa petsa 1 kan Nobyembre o enot na semana kan Pentekostes sa pagromdom kan  gabos na mga santo , midbid man o dai. Iyo man ini an aldaw na an mga Kristiyano, orog na an mga Katoliko, yaon an pag'arang sa mga partikular na santo o sa kagabsan sainda, sa paghagad tabang para sa mga espiritwal o temporal na pangangaipo. Inaapod man sa Ingles na *Halloween*, ini man an sinasabing bisperas sa Pista nin mga Gadan (o, Pistang gadan) kun saen an kustombre nin pagdulot nin mga pamibi para sa mga kalag kan mga nagadan na soboot yaon pa nawawalat sa purgatoryo, sarong tradisyon sa katolikong Filipinas asin sa ibang nasyon kun saen pinapraktis an Kristianismo; ini natotongod sa petsa 2 kan bulan na Nobyembre.

## Kaugalean kun pistang kalag

Sa Filipinas, bilang katolikong nasyon, an mayoriya naruso sa mga sementeryo sa pagdulot nin mga burak asin pamibi sa mga sadiringtawo na binawean na nin buhay. 

May tradisyon man kan sinasabing "karalagan" kun saen bisperas kan kaaldawan ginigibohan nin kalwag an mga kabiristo siring sa pag'ikit sa kataid o pagtago kan mga bagay sa kataraid na harong bilang pagromdom  kan kaaldawan. Alagad, an siring na praktis medyo pawara na asin uso na sana sa mga baryo. 

## Toltolan
Pan Yuliang

Si **Pan Yuliang**(14 Hunyo 1895 – 22 Hulyo 1977) sarong Tsinong pintor, artista, eskultor, asin parasurat.
Aleksandra Kollontai

Si **Aleksandra Mikhailovna Kollontai**(Александра Михайловна Коллонтай, 31 Marso 1872 – 9 Marso 1952) sarong Rusya, Soviet Unionong pulitiko, philosophers, writers.
Motorhead

Si **Motörhead** sarong Ingles na parakanta.
## Album
* 1977: *Motörhead*
* 1979: *Overkill*
* 1979: *Bomber*
* 1979: *On Parole* 
* 1980: *Ace of Spades*
* 1982: *Iron Fist*
* 1983: *Another Perfect Day*
* 1986: *Orgasmatron*
* 1987: *Rock 'n' Roll*
* 1991: *1916*
* 1992: *March ör Die*
* 1993: *Bastards*
* 1995: *Sacrifice*
* 1996: *Overnight Sensation*
* 1998: *Snake Bite Love*
* 2000: *We Are Motörhead*
* 2002: *Hammered*
* 2004: *Inferno*
* 2006: *Kiss of Death*
* 2008: *Motörizer*
* 2010: *The Wörld Is Yours*
* 2013: *Aftershock*
* 2015: *Bad Magic*

### Live
* 1981: *No Sleep 'til Hammersmith*
* 1988: *Nö Sleep at All*
* 1999: *Everything Louder Than Everyone Else* 
* 2003: *Live at Brixton Academy*
* 2005: *BBC Live & In-Session*
* 2007: *Better Motörhead Than Dead - Live at Hammersmith*

## Mga panluwas na takod
* imotorhead.com
* Oficial Youtube
Eternal Gardens

An **Eternal Gardens** sarong memorial park namomogtak sa barangay nin Balatas, siyudad nin Naga. An nasabing memorial park iyo an linobngan na lugar kan abo ni Sekretaryo Jesse Robredo.

## Toltolan
Sto.Niño Memorial Park

An **Sto.Niño Memorial Park** sarong memorial park yaon namomogtak sa barangay nin Balatas, syudad nin Naga.

## Toltolan
Rolando Tirona

Si **Rolando Octavius Joven Tria Tirona** O.C.D., D.D.(Hulyo 22, 1946), iyo an ika-34 obispo asin ika-4 na arsobispo kan Arkidiosesis nin Caceres. Siya napili ni Santo Papa Benedicto XVI na magin arsobispo kan Nueva Caceres kan Septyembre 8, 2012 kasalida ni Arsobispo emeritus Leonardo Legaspi asin an instalasyon bilang arsobispo gigibohon sa Nobyembre 14, 2012  sa Metropolitanong Katedral nin Naga.

## Biograpiya

Si Tirona namundag sa Kawit, Cavite asin nagkua kan saiyang elementarya (1952) asin sekundarya (1958) sa Unibersided kan Centro Escolar. Sa San Beda College nakua niya an kursong Batsilyer en Artes, Political Science asin pakatapos kaidto nag'entra sa Seminario nin San Carlos sa Makati sa tuyong magpadi asin natapos niya ini kan taon 1968. Nanombrahan siyang administrador apostoliko kan Malolos Enero 1996, dangan nagtukaw bilang Obispo kan Malolos kan Enero 28, 1997. Sunod ginibong siyang Obispo kan Infanta Hunyo 28, 2003. asin nasundan kan saiyang toka bilang arsobispo sa Caceres.

## Mga panluwas na takod

*Opisyal na websayt kan Simbahan Katoliko Romano 
*Si Arsobispo Joven Tria Tirona]

## Toltolan
Aloy

An mga **aloy** (Ingles: termite, white ant; sa epipamilyang **Termitoidae** ) sarong klaseng insekto na nag'eerok sa daga' asin may halangkaw na organisasyon sosyal sa pag'aataman sa sadiri ninda asin pagpadakula kan mga ogbon kaini. An mga ini may piling mga taga-ogbon, may mge trabahador asin mga soldados na bantay. Ini nabubuhay sa pagkakan nin mga papel, mga naglalapang mga tinanom orog na an kahoy kaini, mga alang na ramog, daga mismo o odo nin mga ibang hayop. Sa ginagaom na 4,000 na species an 10% kaini makuri an pagratak bilang peste sa mga katatamnan, sa mga edipisyo asin kaharongan. Sinasabi na sa taksonomiya, mga 2,600 na species an midbid pa sana.

An aripompon kaini pwedeng ginatos na ribo asin aboton pang milyon. Kaya kaini laboton asin ubuson an mga hariging kahoy maski matagas arog kan hamòrawon asin yakal, asin nakakalabot pa ngane sa semento.

## Mga panluwas na takod
*University of Nebraska page on Termites 
*Termite Fact Sheet highlighting species, habits, habitats and threats
*Know More About Termites  Termites - How To Cope and its Treatment Cost | andizulkarnain.com
*A summary of termite control methods 
*University of California advice on Drywood Termites
*Termite Pest Control Information - USA National Pesticide Information Center
*Catalogue of the termites of the World
*Pictures of termites 
*Transitional Species in Insect Evolution
*Cretaceous Termites and Soil Phosphorus
*Beneficial Uses of Termites 
*Texas A&M University Department of Entomology - Center for Urban & Structural Entomology 
*The Soul of the White Ant - Eugène N. Marais
*Termite Terminology - a glossary of terms
*Urban Entomology Program University of Toronto 
*List of Termite Types 

## Toltolan
Sur-subangan na Asyanong Unibersidad nin Teknolohiya

An **Sur-subangan na Asyanong Unibersidad nin Teknolohiya** (Ingles: *Southeast Asian University of Technology*), an nagligad na **Bicol State College of Applied Sciences and Technology**, bistado man dati na Camarines Sur Polytechnic College- Naga City Campus (na nagin kasaro kan Camarines Sur Polytechnic College- Nabua Campus alagad pinagsuway kan Oktobre 19, 2012 asin binadoan nin bagong pangaran, katambay an dagdag na mga prebilehiyo asin poderes). Pinagpangyari ini sa ri'gon kan Akta Republika Nu. 10231 na aprobado ni Presidente Aquino kan Oktobre 19, 2012. Kaenot-enote, an kolehiyong ini dara niya an pangaran na Bicol College of Arts and Trades. 

An mayor na mandato kan State college na ini iyo an magtangro nin mga kurso sa lantad nin industrial technology, arte asin siyensia, arkitektura, asin mga iba pang mga nontraditional na mga kurso. An saiyang haiskul luwayluway na wawaraon na sagkod na makatapos an mga estudyante igdi.

An presenteng pamayo kan BISCAST iyo si  Dr. Alex H. Navarroza

## Vision Statement
An internationally recognized smart university for transformative and innovative education. 

## Mission Statement
Produce technology-competent, environment-resilient, culture-sensitive, and industry-ready graduates who are socially responsive leaders imbued with character, work, and personal values through innovation management, transformative education, cutting-edge research, and industry-driven enterprise development. 

## Core Values
* **I**ntegrity
* **P**rofessionalism
* **R**esponsiveness
* **I**nclusiveness
* **D**edication
* **E**xcellence

## Mga istasyon nin radyo
*DZML-AM 1152 kHz
*DWHN 1467 kHz

## Mga panluwas na takod

* Paghira kan status kan eskwelahan

## Toltolan
Katedral nin Laoag

An **Katedral nin Laoag**,  bisto man sa pangaran na Katedral ni San William (Ingles, St. William Cathedral) sarong simbahan kan Simbahan Katoliko Romano sa siyudad nin Laoag, Ilocos Norte, Filipinas. Ini tinogdok kan 1612 kan mga prayleng Agustino na nagsangle' sa saro sanang kahoy na kapilya. Midbid asin bantog ini sa desenyo niyang Italyano Renaissance asin kan saiyang naglulubog na kampanaryo na sinasabi nag'iirarom sarong pulgada taon-taon.

Ini an sentrong tukawan na simbahan kan Katolikong Romanong diosesis nin Laoag.

## Toltolan
Orden mendikante

An **Orden mendikante** (hale sa Latin, mendicare, paghagad limos) sarong klaseng orden relihiyoso kan Katoliko Romano na nabubuhay sana sa paghagd limos asin tabang sa komunidad.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

* Audience of Benedict XVI, 13 Enero, 2012