Kataw (Mitolohiya kan Pilipinas)

An **Kataw** saro sa mga ''merfolk'' sa Mitolohiya kan Pilipinas. Sa Bisaya, an Kataw pigtutubodan na mas halangkaw an ranggo kumpara sa ibang linalang sa tubig asin dagat arog kan mga sirena, sireno asin siyokoy . Pigtutubodan na an mga Kataw an nagpapadalagan sa kahadean na Bantay Tubig . 

Segun sa panluwas na itsura, an mga Kataw, kaiba an mga Sirena asin Sireno, iyo an mga Bantay Tubig na linalang na may pagkakahawig sa tawo mantang an Siyokoy iyo an mga nakakaagid sa mga linalang sa tubig. Bakong arog kan mga Sirena, igwa sinda nin mga bitis imbes na ikog alagad igwa sinda nin mga hasang sa saindang hawak asin mga parikpik sa saindang mga takyag. An mga linalang na ini sa dagat nagsasagin-sagin na mga parasira na naghahagad nin tabang. Kun pigdudulok kan mga tawo, piglalamos sinda kan mga Kataw sa bungaw.  

Segun sa mga gurang, an mga Kataw igwa nin abilidad na magmaniobra asin magkontrol nin mga klase kan elemento nin tubig asin mga kaugnay na pwersa arog kan presyon, *tides*, alon, bula asin iba pa. Siring man, kaya nindang gibuhong yelo an tubig. 

## Kataw sa Kasaysayan nin Pilipinas asin Osipon
An modernong pagkasabot sa mga Kataw pinapahiling sinda bilang mga linalang na may itsurang kaagid sa tawo, na may mga bitis imbes na ikog, alagad may mga parikpik sa saindang mga takyag asin mga hasang sa saindang mga hawak.   Alagad kun minsan , an ibang paglaladawan, pigpapahiling sinda na may pagkakahawig sa imahe nin sirena na may ikog nin sira.  An pagtubod sa Kataw, sarong klase nin *merfolk* sa mitolohiya kan Pilipinas, lakop asin nagpoon pa kaidtong amay na panahon nin kolonyalismo. Sa saiyang manuskrito kaidtong 1668 na *Historia de las Islas e Indios de Bisayas*, an pading Heswita na si Francisco Ignacio Alzina pigbali an mga ilustrasyon kan parehong lalaki asin babaeng Kataw, na nagpapahiling kun gurano kararom an pagtubod sa kulturang Bisaya.  An mga Kataw, tipikal na ilinaladawan na igwa nin hawak nin tawo sa itaas asin hawak nin sira sa ibaba, na pirming ilinaladawan bilang magagayon na daraga na may halabang maitom na buhok asin itom na mga mata. Pigtutubodan na sinda nag-eerok sa mga harong sa irarom kan tubig asin konektado sa marahay na kapaladan o kamalasan.

Segun sa Pilipinong *folklorist* na si Maximo D. Ramos, an mga Kataw Bisaya, na inaapod man na sirena, duyong, o *catao* sa manlaen-laen na rehiyon, nagluwas sa kadakol na osipon asin bantog sa pagkanta nin mga mamundong mga awit na pig-aakit an mga parasira.**** Sa mga manuskritong *Pavón* kaidtong panahon kan kolonyalismo, an *catao* sinasabing dakulang marinong linalang na may itaas na hawak kan babae asin sa ibabang hawak kan sira, pigkokonsiderar kan lokal bilang sarong *extinct* na linalang gikan sa isla nin Negros.

An dugang pang pag-analisar ni Damiana L. Eugenio, sa saiyang antolohiya nin mga alamat kan Pilipinas, nagpapatibay sa lugar kan Kataw sa oral na tradisyon kan Bisaya asin nagnotar kan manlaen-laen na pangaran asin representasyon kaini sa bilog na kapuluan.

## Kataw sa popular na kultura
An Kataw minapahiling bilang sarong lahi sa mga seryeng pantelebisyon na Pedro Penduko asin Pedro Penduko sa ang mga Engkantao. Sa palabas, an mga Kataw pigpahiling na mas makapangyarihan kumpara sa ibang bantay tubig o mga linalang sa dagat arog kan sirena, sireno, asin siyokoy, asin pigpahiling bilang mga namamayo kan kahadean sa irarom kan tubig.  An mga kataw ipinapahiling na may mga itsura hawig sa tawo, bakong arog kan siyokoy na may mas maraot na itsura. Igwa sinda nin mga bitis imbes na ikog, mga hasang sa saindang hawak, asin mga parikpik sa saindang mga takyag. Susog sa tradisyonal na osipon, an palabas piglaladawan man sinda bilang mga mapandayang linalang na nagsasagin-sagin bilang mga parasira tanganing akiton an mga tawo bago sinda guyodon sa irarom kan tubig. Kaya nindang kontrolon an mga elemento nin tubig arog kan *tides*, alon, asin presyon, asin kaya man nindang gibohon na yelo an tubig. 

## Mga Panultulan