open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pagtubod na Baháʼí

An **Pagtubod na Baháʼí** iyo an sarong relihiyon 'relatibong bagong relihiyon', 'relihiyon kan kinaban', na pigtugdas kan ika-19 siglo na nagtutukdo kan kinakaipuhan na halaga kan gabos na relihiyon asin pagkasararo kan gabos na tawo. Pigtugdas kan Bahá‘u'lláh, ini enot na namukna sa Iran asin mga parte kan Tahaw na Sirangan, na kun saen napaatubang ini sa nagpapadagos na persekusyon magpoon kan pagkatugdas kaini. An relihiyon pigtatantyang igwang 5-8 milyon na mga tagasunod, midbid bilang Baháʼís sa bilog na kinaban na mga nasyon asin mga teritoryo.

An Pagtubod na Baháʼí igwang tolong pangenot na pigura: An Báb (1819-1850), konsideradong sarong parabareta na nagtokdo sa saiyang mga parasunod na dai mahaloy an Dyos masugo nin sarong propeta na kaagid ni Jesus o Muhammad asin ginadan kan mga autoridad sa Iran kan 1850; An Baháʼu'lláh (1817-1892), na naghingakong iyo an propetang iyan kan 1863 asin napaatubang sa pagkadistiero asin pagkabilanggo sa kadaklan na parte kan saiyang buhay; asin an saiyang aking lalaki, si ’Abdu'l-Bahá (1844-1921), na pinaluwas sa pagkainkomunikado kan 1908 asin naggibo nin mga biyahe sa pagtotokdo sa Europa asin Estados Unidos. Pakagadan ni ’Abdu'l-Bahá kan 1921, an liderato kan relihiyon nahulog sa saiyang makuapong si Shoghi Effendi (1897-1957). An Bahá’ís taon-taon na naelehir lokal, rehiyonal, asin nasyonal na Espiritwal na mga Asambleya na nagkokontrol sa mga gibo - gibo kan relihiyon, asin kada limang taon ginigibo an sarong eleksyon para sa Unibersal na Harong nin Hustisya, an siyam na myembrong supremong namamahalang institusyon kan pambilog na kinaban na Bahá’í komunidad na yaon sa Haifa, Israel, harani sa Santuaryo kan Báb.

Segun sa mga katokdoan na Bahá’í, an relihiyon ihinahayag sa areglado asin progresibong paagi nin saro sanang Dios sa paagi kan mga Manifestasyon nin Dios, na iyo an kagmukna sa mayor na mga relihiyon sa kinaban sa bilog na kasaysayan; Si Budha, Hesus, asin Muhammad midbid bilang an pinakadai pa sana nahahaloy sa mga ini, bago an Báb asin Baháʼu'lláh. An mga Baháʼís ibinibilang an mayor na mga relihiyon sa kinaban na sa pundamental nagkakasararo sa katuyohan, minsan ngani nag-oolay manongod sa sosyal na mga kaugalean asin interpretasyon. Idinodoon kan Pagtubod na Baháʼí an pagkasararo kan gabos na tawo, na malinaw na isinisikwal an rasismo, seksismo, asin nasyonalismo. Sa sentro nin mga katokdoan na Baháʼí iyo an katuyohan nin nagkakasararong areglo sa kinaban na naggagarantiya sa prosperidad kan gabos na nasyon, rasa, kredo, asin klase.

Mga Surat na ipigsurat ni Baháʼu'lláh asin ipinadara sa manlaenlaen na tawo, kaiba an pirang pamayo kan estado, natitipon asin tiripon sa sarong kansyon nin Baháʼí. Kaiba sa koleksyon na ini nin teksto an mga gibo kan saiyang aking lalaki na si ʻAbdu'l-Bahá, asin kan Báb, na hinihiling na parapangenot ni
Baháʼu'lláh. Mga Prominente sa mga gibo nin literaturang Baháʼí iyo an Kitáb-i-Aqdas, an Kitáb-i-çán, Mga Nagsimbag na Mga Kahapotan, asin an The Dawn-Breakers.

## Toltolan
Toriyama Sekien

Si , tunay na ngaran **Sano Toyofusa**, iyo an ika-18 na siglo na sarong iskolar, *[[kyōka]]* poet, asin *[[ukiyo-e]]* artista kan tradisyong-pambanwa na Hapones. Namundag sa sarong pamilya kan halangkaw na ranggo na serbidor sa shogunatong Tokugawa, siya tinuod sa Kanō school mga artistang sinda Kanō Gyokuen asin Kanō Chikanobu, minsan siring siya dai nanggad minidbid bilang opisyal na pintor sa eskwelahan na Kanō.

## Toltolan
Starlink

An **Starlink** sarong konstelasyon satelayt internet na pig'ooperar kan SpaceX, na nagtataong satelayt Internet na nakakaantos sa 50ng nasyon. Katuyohan man kaiyan an paglilingkod sa telepono sa bilog na kinaban pakalihis nin 2023. Nagpoon an SpaceX na maglansar nin mga satelayt Starlink kan 2019. Kan Pebrero 2023, an Starlink kompwesto nin labing 3,580 lagduan na mga satelayt sa hababang orbita kan Daga (EO), na nakikikomunikar sa designadong mga transceiver sa daga. Sa kabilogan, haros 12,000 na satelayt an isinaplanong malungkas, na may posibilidad na sa huri mapalawig nin 42,000. Ipinaisi kan SpaceX an labing sarong milyon na suskritor kan Disyembre 2022.

An pasilidad sa satelayt kan SpaceX sa Redmond, Washington yaon an pagsaligsig sa Starlink, pagparambong, manufacturing, asin orbit control team. An gastos sa dekadang lawig na proyekto sa pagdesenyo, paghaman, asin pagdedebosyon sa konstelasyon tinataya ni SpaceX kan Mayo 2018 na kisuerra US$10 bilyon. 
An SpaceX naglalaom nin labing $30 bilyones sa revenue pag-abot nin 2025 sa konstelasyon kaiyan, mantang linalaoman na maabot an $5 bilyones sa iyo man sanang taon.

An mga astronomo nagpalataw nin mga kahaditan manongod sa pwedeng magin epekto kan konstelasyon sa nakabase sa dagang astronomiya asin kun pano an mga satelayt makadugang sa dati nang suruknong nang kamugtakan. Pigpurbaran kan SpaceX na imitigar an astronomiya na mga bagay sa paagi kan pag-implementar nin nagkapirang gira sa mga satelayt nin Starlink na an katuyuhan iyo na mahira an saindang kaliwanagan sa panahon nin operasyon. An mga satelayt may darang krypton o argon-fueled Hall thrusters na nagtogot sainda na magde-orbit sa katapusan kan saindang buhay. Saro pa, an mga satelayt dinisenyo sa autonomong paglikay sa mga kolisyon na basado sa pinakarhay na mga datos.

## Toltolan
Turismo

An **turismo** (Ingles: *tourism*) iyo an pagbiyahe para sa kaogmahan o negosyo, asin an kasibotang pankomersyo nin pagtao asin pagsuporta sa biyahe. An World Tourism Organization pigtatawan depinisyon an turismo sa heneral, sa mga kataga na "lagpas sa midbid na persepsyon nin turismo bilang limitado sana sa kasibotan nin bakasyon", bilang mga tawong "nagbabiyahe pasiring asin nag-iistar sa mga lugar na luwas sa regular na kapalibotan sa dae malagpas nin sarong magkasunod na taon para sa kaogmahan asin dae mababa sa 24 oras, negosyo asin ibang pang katuyohan". 

An turismo pwede magin domestiko (sa laog kan sadiring banwa kan parabiyahe) o internasyunal, asin an internasyunal na turismo igwa nin palaog asin paluwas na implikasyon sa balanse nin pagbayad kan sarong nasyon.

## Padagos na pagbasa
* 
* 
* Antje Monshausen, ''Sustainable and development friendly'' In: D+C Vol.42.2015:4

## Toltolan
Sabina Marites Lañada

Si **Sabina Marites Lañada** sarong paratukdo asin parasurat gikan sa Sipocot, Camarines Sur. An saiyang mga panurat naipublikar kan Cultural Center of the Philippines. Kan 2017, nakabali an saiyang rawitdawit sa librong Girok: erotika. 

Siya nagin katood na parasurat sa Saringsing National Writers Workshop dangan nagin kaapil kan Parasurat Bikolnon.

## Hilnga man
*Eilyn Nidea
*Irmina Torres
*Marissa Redburn
Rea Robles

Si **Rea Robles** sarong pararawitdawit na gikan sa Naga City asin sa Legazpi City, Albay. Siya naitampok na pararawitdawit sa librong *Girok: Erotika* na naipublikar kan 2017. An saiyang pelikulang Pagitan  napangaranan na finalist kan 3 Shots Short Film Festival kan 2022. Nakua man kan saindang halipot na pelikula na Pansit Pamana ang People's Choice Award sa Unwrap Moments Short Film Festival kan 2022. Ginibo nya an pelikulang Tether na tanos ang laba sa 19th Cinemalaya Film Festival 2023.

Siya nagtapos sa Ateneo de Naga na Unibersidad.
Sylene Sabino

Si **Sylene Sabino** sarong parakurit gikan sa Syudad nin Naga. Gamit niya an watercolor bilang midyum sa saiyang mga obra. Siya kaapil kan Salingoy Art Group.
Juan Carlos I

Si **Juan  Carlos I** (; Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias, namundag 5 Enero 1938) myembro kan Pamilya Royal nin Espanya na nagtukaw komo Hade nin Espanya poon 22 Nobyembre 1975 sundo sa saiyang pag'abdikar kan 19 Hunyo 2014. ISa Espanya, poon kan siya nag'abdikar, si Juan Carlos inaapod na  ('King Emeritus').

Si Juan Carlos makuapo' ni Alfonso XIII, an ultimong hade nin Espanya bago an monarkiya pigpara' kan 1931 asin pakasunod madeklara an Ika-duwang Republika nin Espanya. Si Juan Carlos namundag sa Roma kan panahon an pamilya niya nagtulas. Si Francisco Franco iyo an nagkapot kan gobyerno nin Espanya pakapanggana niya sa Gera Sibil nin Espanya kan 1939, alagad kan 1947 an status kan Espanya bilang monarkiya pinagtibay sa sarong ley asin dagos man itinugot na si Franco magpili kan masangle saiya. An ama ni Juan Carlos, Infante Juan, Konte nin Barcelona, iyo an ikatolong aki ni Hadeng Alfonso XIII asin saiyang pig'asumir an hingangako niya sa trono kan magadan si Alfonso kan Pebrero 1941. Alagad, si Franco nahihiling na si Infante Juan sobrang liberal asin kan 1969 ipigdeklara niya na si Juan Carlos an saiyang kagribay bilang pamayo kan estado.

Si Juan Carlos pig'ubos niya an kaamayi kan saiyang pagkaaki sa Italya asin nagbalik sa Espanya kan 1947 sa pagpadagos kan saiyang pag'adal. Pakatapos kan saiyang sekundarya kan 1955, nagpadagos siya kan saiyang training militar asin naglaog sa General Military Academy sa Zaragoza. Ngapit, siya nag'entra sa Naval Military School asin sa General Academy of the Air, asin natapos an saiyang edukasyon tersyariyo sa University of Madrid. Kan 1962, si Juan Carlos inagom si Prinsesa Sophia nin Gresya asin Denmark sa Athens. An mag'agom nagkaigwa nin duwang aking babae asin sarong aking lalaki: Elena, Cristina, asin Felipe. Huli sa pagruru' kan salud ni Franco, si Juan Carlos nagtatagasangle saiya komo iyo an pamayo kan estado nin Espanya, kan  panahon nin tig-init kan taon 1974. Si Franco nagadan kan Nobyembre sunod na taon asin si Juan Carlos nangagin hade kan 22 Nobyembre 1975, duwang aldaw pakagadan ni Franco, an pinakaenot naman na monarko nagtukaw poon 1931, pero ngani an saiyang tuminulas na ama dai pormalmente pigbutsan an saiyang paghingako sa trono a pabor kan saiyang aki kundi kan taon lang nin 1977.

## Toltolan
Bahá‘u'lláh

Si **Bahá‘u'lláh** (namundag: **Mírzá Ḥusayn-ʻAl Núrí**; 12 Nobyembre 1817 - 29 Mayo 1892) iyo an kagmukna kan Pagtubod na Bahá’í. Namundag siya sa sarong aristokratikong pamilya sa Persia, asin nadistiero huli sa saiyang pagsusog sa mesiyanikong Pagtubod na Bábí. Kan 1863, sa Iraq, enot niyang ipinaisi an saiyang paghihingako sa sarong kapahayagan hale sa Dios, asin ginamit an natatada pang kabtang kan saiyang buhay sa dugang pang pagkabilanggo sa Imperyong Otomano. An saiyang mga katukduan nakasentro sa mga prinsipyo nin pagkasararo asin pagbago liwat nin relihiyon, puon sa moral asin espiritwal na pag-uswag sagkod sa pamamahala kan kinaban.

Si Baha’u'lláh pinadakula na mayong pormal na edukasyon kundi parabasang marhay asin hararom na gayo an pagka-relihiyoso. An saiyang pamilya mayamanon, asin sa edad na 22 sinayumahan niya an sarong posisyon sa gobyerno, imbes na pamahalaan an mga rogaring kan pamilya asin magdonar nin awad-awad na panahon asin kwarta sa mga institusyon sa pag-abuloy. Sa edad na 27 inako niya an paghihingako kan Báb asin nagin kabilang sa pinakadai midbid na mga parasuportar sa bagong relihiyosong mobimiento na nagsusuportar, kabilang sa iba pang mga bagay, an pag - ako sa ley nin Islam, na nakaakit nin magabat na pagtumang. Sa edad na 33, durante kan pagprobar nin gobyerno na paraon an mobimientong iyan, si Bahá’ulla, an saiyang kagadanan sa Iran. Bago maghale, mantang nabibilanggo sa dungeon na Síyáh-Chál, si Bahá’u'lláh naghingakong nakaresibi nin mga kapahayagan hale sa Dios na tanda kan kapinonan kan saiyang banal na misyon. Pagkatapos na mag-istar sa Iraq, an Bahá’u'lláh nakaakit giraray sa kaanggotan kan mga autoridad nin Iran, asin hinagad ninda na an gobyernong Ottoman ibalyo siya parayo. Nag'ayaw siyang mga bulan sa Istanbul kun saen an mga awtoridad nagin kontra sa saiyang relihiyosong mga paghihingako asin pinaestar siya sa harong sa Edirne nin apat na taon, nasundan nin duwang taon na makuring pagkabilanggo sa syudad nin ‘Akká. An saiyang mga restriksyon luwayluway na nainaan sagkod na an saiyang huring mga taon ginamit sa relatibong katalingkasan sa lugar na nakapalibot sa ‘Akká.

Si Bahá‘u'lláh an nagsurat nin kisuerra 1,500 na letra, nagkapirang librong-laba, na ipinalis sa kisuerra 802 na tataramon. An nagkapirang lataw na halimbawa kaiba an An Mga Nakatagong Kataga, Book of Certitude asin an Kitáb-i-Aqdas. An nagkapirang katokdoan mistiko asin nagtataram dapit sa naturalesa nin Dios asin sa pag-oswag kan kalag, mantang an iba tinatawan nin atensyon an mga pangangaipo nin sosyedad, relihiyosong obligasyon kan saiyang mga parasunod, o an estruktura nin Bahá‘í institusyon na magpapalakop kan relihiyon.

Si Bahá‘u'lláh nagadan kan 1892 harani sa ‘Akká. An saiyang lubungan iyo an sarong destinasyon para sa pilgrimahe kan saiyang mga parasunod, na inaapod na Bahá‘ís, na nag-eerok ngunyan sa 236 na nasyon asin teritoryo asin bilang sa pag-oltan kan 5 asin 8 milyon. An Bahá‘ís mapanungod sa Bahá‘u'lláh bilang sarong mensahero o kapahayagan nin Diyos sa pagkasunod-sunod ki Buddha, Jesus, o Muhammad.

## Toltolan
Felipe VI

Si **Felipe VI** (; Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia; namundag 30 Enero 1968) iyo an Hade nin Espanya. Siya an aki kan dating Hade  Juan Carlos I asin Reyna Sofía, asin igwa siyang duwang matuang tugang na mga babae, Infanta Elena, Dukesa nin Lugo, asin Infanta Cristina. Kan 2004, si Felipe inagom an TV news journalist na si Letizia Ortiz kun kiisay igwa siya nin duwang aking babae, Leonor (saiyang hinuhnang tagamana) asin si Sofía. Susog sa Konstitusyon Espanyol, bilang monarko, siya an pamayo nin estado asin hepeng kumander kan Pwersa Armada nin Espanya na may ranggo militar na Kapitan Heneral, asin man kapot niya an papel bilang siya an representasyon supremo kan Espanya sa mga relasyon internasyonal.

Si Felipe nagsakat sa trono kan 19 Hunyo 2014 kan si ama niya nag'abdikar sa pwesto. An saiyang pagtukaw sa katongdan tinatandaan kan pagtunaw kan Parlamento nin Espanya kan 2016 (tanganing bagong eleksyon mapasunod), magabat na pagkondenar niya kan Katalonyang pagpareperendum para sa independensya, an COVID-19 na pandemya, asin mga lakdang sa orog na pagkasilag sa mga aktibidad royal. Susog sa poll ginibo kan 2020, si Felipe pinagkakagustohan man na husto lang.

## Toltolan
SpaceX

An **Space Exploration Technologies Corp.** (**SpaceX**) iyo an sarong Amerikanong paragibong spacecraft, launcher, asin korporasyon sa satelayt na komunikasyon na namomogtak sa Hawthorne, California. Ini natogdas kan 2002 ni Elon Musk na an sinabing katuyohan iyo an paghira kan mga gastos sa transportasyon sa espasyo tanganing papangyarihon an kolonisasyon kan Mars. An kompanya naggigibo kan Falcon 9, Falcon Heavy, asin Starship launch vehicles, nagkapirang makina sa rocket, Cargo Dragon asin Crew Dragon spacecraft, asin Starlink communications.

An SpaceX nagpapatalubo nin satelayt internet na konstelasyon na an ngaran Starlink tanganing makatao nin serbisyo komersyal na internet. Kan Enero 2020, an konstelasyon na Starlink nagin an pinakadakulang satelayt na piglansar kasuarin man, asin kadtong Disyembre 2022 na binibilog nin labing 3,300 saradit na satelayt sa orbit.
An kompanya nagpapatalubo man nin Starship, sarong pinopondohan nin pribado, biyong magagamit giraray, magabaton na marhay na sistema nin paglunsar para sa interplaneta asin obital spaceflight. Katuyohan na magin panginot na behikulo kan SpaceX an obital na behikulo dati operasyon, na pigbibilog kan nag-eeksister na Falcon 9, Falcon Heavy, asin Dragon fleet. Ini an may pinakahalangkaw na kakayahan sa pagbayad nin anoman na obital na rocket na itinogdok sa debut kaini, na pig'eskedyul sa kaamayan kan 2023 na naghahalat na maaprubahan an lisensya sa paglunsar.

## Toltolan
Kaja Kallas

Si **Kaja Kallas** (; namundag 18 Hunyo 1977) sarong Estonyong politiko na nagseserbing primer ministro nin Estonya poon pa kan 2021. Lider kan Reform Party poon 2018, siya myembro kan Parlamento Estonyo (*[[Riigikogu]]*) kan 2019–2021, asin enot pa kan 2011–2014. Si Kallas naelelhir asin nagserbi komo myembro sa Parlamento Europeo kan 2014–2018, representado an Alliance of Liberals and Democrats for Europe. Bago kan saiyang eleksyon sa Parlamento, siya abogado nagsesentro sa competition law kan Estonya asin Europa.

## Kaamayi nin buhay/Edukasyon
Si Kaja Kallas namundag sa Tallinn kan 18 Hunyo 1977. Siya aki ni Siim Kallas, na iyo an ika-14ng primer ministro nin Estonya dangan nagin  European Commissioner. Durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, pakasakopa asin pag'okupar kan Unyon Sobyet sa Estonya taon 1940, bilang parte kan mga kampanya kaini sa pagdeportar mga namamanwaan nin Estonya, an ina niya na si Kristi, kaidto anom na taon pa lang edad, pigdeportar kan rehimen Stalinista sa Siberia kairiba an mga magurang asin lola sakay sa bagon nin baka asin duman nag'estar hanggan an ina niya nag'edad nang sampolo. An ama kan lolo niya na si  Eduard Alver (1886–1939), saro sa mga politiko na nagtugdas kan Republika nin Estonya kan 1918, asin iyo man an pinakaenot na pamayo kan Pulis Estonya kan 1918–1919. Sarong tubong Estonyo nakakapagtaram Estonyong lenggwahe, siya nasusog na may dugong Leton asin Baltikong Aleman, siring sa pagkadukay kan mga peryodistang mga imbestigador.

Si Kallas naggradwar sa University of Tartu kan 1999 na kinua abogasya. Siya nag'estar sa Pransya asin Finland nin madalian manta nag'aadal sa ley Europeo. Poon 2007, siya nag'entra sa Estonian Business School, na nagkamit kan inaapod na EMBA (Executive Master of Business Administration) sa ekonomiks kan 2010.

## Toltolan
Theravada

An ***Theravāda*** () (Sinhala: ථේරවාදය, Burmese: ထေရဝါဒ, , , , Pāli: 𑀣𑁂𑀭𑀯𑀸𑀤 Sanskrito, Sthaviravada 'Paadalan kan mga Kamagurangan') an pinakakomun na inaakong ngaran kan pinakagurang na nag-eeksister na eskwelahan sa Budhismo. An mga tagasunod kan paadalan, na inapod na Theravādins, pinapagdanay an saindang bersyon kan katokdoan ni Gautama Budha o Budha Dhamma sa Pāli Canon para sa labing duwang milennia.

An Pāli Canon iyo an pinakakompletong kanon na natadang buhay sa lenggwaheng klasikong Indyano, an Pāli, na nagseserbing sagradong tataramon asin lingua franca kan paadalan. Sa kabaliktaran kan *[[Mahāyāna]]* asin *[[Vajrayāna]]*, an Theravāda may tendensiyang magin konserbatibo sa mga bagay dapit sa doktrina (pariyatti) asin monastikong disiplina (vinaya). An sarong elemento kan konserbatismong ini iyo an bagay na an Theravāda nagsisikwal sa pagigin totoo kan mga sutrang Mahayana (na nagluwas c. 1st century BCE.

An modernong Theravāda hale sa order na Mahāvihāra, sarong sanga nin Sri Lanka kan tradisyon na Vibhajjvāda, na iyo man na sekta kan Sthavira Nikaya nin Indya. An tradisyon na ini nagpoon na magpatindog mismo sa Sri Lanka poon ika-19ng siglo BCE sungdo 2011. Sa Sri Lanka isinurat an Pāli Canon asin nabilog an komentaryo kan eskwelahan. Hale sa Sri Lanka, an tradisyon na Theravāda Mahāvihāra sunod na naglakop sa ibang parte kan Sur-subangan na Asya. Ini an opisyal na relihiyon kan Sri Lanka, Myanmar asin Kambodya, asin iyo an dominanteng relihiyon sa Laos asin Tailandya asin ginigibo kan mga minoriya sa Indya, Bangladesh, Tsina, Nepal, Amihanan na Korea asin Biyetnam. An diaspora kan gabos na grupong ini, siring man an mga kombertido sa bilog na kinaban, nag-aako man asin nagsasagibo kan Theravāda Budhismo.

Durante kan modernong kapanahonan, kaiba sa bagong mga pangyayari an Budhistang modernismo, mobimientong Vipassana na nagpakosog liwat sa Theravāda sa meditasyon na Theravāda, an pag-oswag kan Tradisyon na Kadlagan kan Thai na nag-establisar nin monastisismo sa kadlagan asin an paglakop kan Theravāda pasolnopan sa mga lugar na arog kan India asin Nepal, kaiba an mga imigranteng Budhista asin nakombertir sa Unyon Europeo asin Estados Unidos.

## Toltolan
Vinaya

An ***Vinaya*** (Pali & Sanskrito: विनय) an pagkabanga kan kanon nin Budista (*[[Tripitaka]]*) na igwa kan mga susundon asin prosedimiento na nagkokontrol sa Budistang Sangha (komunidad na arog kan mga sramana). Tolong kaagid na tradisyon sa Vinaya an padagos na ginagamit nin modernong mga awit: Theravada (Sri Lanka & Southeast Asia), Mulasarvastivada (Tibetan Budhismo asin sa rehiyon Himalaya) asin Dharmaguptaka (East Asian Budhismo). Dugang pa sa mga tradisyon na ini kan Vinaya, an mga tekstong Vinaya kan nagkapirang extinct na mga eskwelahan kan Indyanong Budismo nakatagama sa mga kanon na Tibetano asin Sirangan na Asya, kaibanan an mga kanon kan
Kāśyapīya, an Mahāsāṃghika, an Mahīśāsaka, asin an Sarvāstivāda.

An katagang Vinaya kinua sa sarong berbo sa Sanskrit na pwedeng mangahulogan na mangenot, maghale, magsanay, magmaan, o maggiya, o tradisyunal na mag-edukar o magtokdo. Parati ini pigsalin bilang 'disiplina', kaiba an Dhamma-vinaya, 'doktrina asin disiplina', na ginagamit kan Budha sa saiyang kumpletong mga katokdoan, na nagsusuherir kan integral na papel kaini sa kaugalian na Buddhista.

## Toltolan
Sarah Amherst

Si **Sarah Amherst, Kondesa Amherst** (, ngapit **Sarah Windsor, Kondesa nin Plymouth**; 1762–1838), midbid  man sa apod na **Sarah Amherst**, sarong Briton na naturalista asin botaniko ns nag'estar sa Indya. Siya nakadukay asin napamidbid magkapirang species na ipigngaran saiya, nakabali an sarong barayti nin pheasant (*[[Chrysolophus amherstiae]]*) asin sarong kahoy na nagbuburak (*[[Amherstia nobilis]]*).

## Pag'agom
An saiyang mga magurang iyo sinda Andrew Archer, 2nd Baron Archer, asin Sarah West, aki  ni James West. Siya nakasal sa pinsan lubos Other Windsor, 5th Earl of Plymouth, poon 1778 sundo sa saiyang kagadanan kan 1799. Igwa sinda kan minasunod na mga aki:
* Other Archer Windsor, 6th Earl of Plymouth (1789–1833);
* Lady Maria Windsor (1790–1855), who married Arthur Hill, 3rd Marquess of Downshire;
* Harriet Windsor-Clive, 13th Baroness Windsor (1797–1869), who married the Hon. Robert Clive.

An ikaduwa niyang agom iyo si William Amherst, 1st Earl Amherst. An mga aki ninda iyo sa:
*Lady Sarah Elizabeth Pitt Amherst (1801–1876), na naagom si Sir John Hay-Williams, 2nd Baronet;
* Hon. Jeffrey Amherst (1802–1826);
* William Pitt Amherst, 2nd Earl Amherst (1805–1886);
* Hon. Frederick Campbell Amherst (1807–1829).

## Toltolan
Mahayana

An **Mahāyāna** ("Dakulang Lunadan") an termino para sa sarong mahiwas na grupo nin mga tradisyon na Budhista, teksto, pilosopiya, asin kaugalean. Namukna an Budismong Mahāyāna sa suanoy na India (c. 1st siglo BCE hanggan ika-1 siglo BCE) asin pigkokonsiderar na saro sa tolong pangenot na nag- eeksister na sanga nin Budismo (an saro pa iyo an Theravāda asin Vajrayāna). Inaako nin Mahāyāna an pangenot na mga teksto asin katokdoan kan enot na Budismo alagad minimidbid man an manlaenlaen na doktrina asin teksto na dai inaako kan Theravada na Budismo arog kan orihinal. Kaiba digdi an mga sūtrang Mahāyāna asin an saindang pagdodoon sa dalan nin bodhisatva asin Prajñāpāramitā. An Vajrayāna o Mantra tradisyon sarong subgrupo kan Mahāyāna na minagamit nin kadakol na mga metodong tantriko na pigkokonsiderar kan mga Vajrayānista tanganing makatabang na makamit an Budahood.

An Mahāyāna nagtataram man manongod sa agihan kan bodhisattva naghihingoa na magin biyong napukaw an Budha para sa kapakinabangan kan gabos na may pagmating persona, asin sa siring inaapod man na "Bodhisattava Vehicle" (Bodhisattvayāna). An Mahāyāna Budhismo sa pankagabsan nahihiling an katuyohan na magin Buddha sa paagi kan dalan na bodhisattva na makukua kan gabos asin nahihiling an kamugtakan kan arhat bilang bakong kompleto. Kaiba man sa Mahāyāna an kadakol na Budhas asin bodhisattva na mayo sa Theravada (arog kan Amitābha asin Vairocana). An pilosopiyang Mahāyāna Budhista nagpapalakop man nin napapalaen na mga teoriya, arog baga kan Madhyamaka na teoriya nin kadaihan nin halaga (śūnyatā), doktrinang Vijñānavāda, asin kan katokdoan na Budha-naturalesa.

Minsan ngani iyan sa primero sadit na mobimiento sa India, pag - abot nin panahon an Mahāyāna nagin maimpluwensyang pwersa sa Budhismong India. An darakulang sentrong iskolastiko nin panurat na konektado sa Mahāyāna arog kan Nalanda asin Vikramashila, nag-oswag sa pag-oltanan kan ika-7 asin ika-12 siglo. Sa kasaysayan kaini, naglakop an Budismong Mahāyāna sa bilog na Sur-Subangan na Asya, Sentral Asya, Subangan na Asya, asin Sur-subangan na Asya. Maimpluensya pa man giraray ini sa Tsina, Tibet, Mongolia, Hong Kong, Korea, Hapon, Singapore, Vietnam, Filipinas, Nepal, Malaysia, Taiwan, asin Bhutan.

Kadtong 2010, an tradisyon na Mahāyāna iyo an pinakadakulang pangenot na tradisyon kan Budismo, na igwang 53% nin mga Buddhist na pagsasadiri kan Subangan na Asya na Mahāyāna asin 6% sa Vajrayāna, kumpara sa 3% para sa Theravada.

## Toltolan
Kannada

An **Kannada** (; ಕನ್ನಡ, ), dati midbid sa apod na **Canarese**, sarong lenggwaheng Dravidian language na pigtataram mass lakopan kan mga taga-Karnataka sa sud-solnapan nin Indya, na may mga minoriyang parataram sa paralibot na mga estado. Ini igwang mga 47&nbsp;milyon ns katutubong parataram, asin man ikaduwa asin ikatolong tataramon kan mga 13&nbsp;milyon na mga bakong-tinubo na parataram sa Karnataka.

An Kannada iyo an nagin lenggwaheng sa korte kan magkapirang mga dinastiya sa habagatan asin sentral India, siring sa  minasunod: Kadambas, Chalukyas, Rashtrakutas, Yadava Dynasty o Seunas, [dinastiyang [Western Ganga]], Wodeyars of Mysore, Nayakas nin Keladi imperyong Hoysala asin Vijayanagara. Opisysl asin administratibong lenggwahe kan estado nin Karnataka, ini man an may nakaabang na status sa Indya asin ini nakabali sa mga designadong klasikal na lenggwahe.

An tataramon na Kannada nasusurat gamit an eskritong Kannada, na ini tuminalubo hale sa ika-5ng-siglong  Eskritong Kadamba. An Kannada napagtibay epigrapikalmente nin mga saro may kabanga nang millennia asin sa literaturang Lumang Kannada nagrambong kan ika-6 na siglo Ganga'ng dinastiya asin durante kan ika-9 na siglo kan Dinastiya Rashtrakuta. An Kannada igwang daing-putol na historya sa literatura nin sobra sa sangribong taon. An literatura nin Kannada naduholan na nin 8 Jnanapith gawad, na ini hustong-husto para sa arinman na lenggwaheng Dravidian asin ikaduwang pinakataas sa arinman na lenggwaheng Indyano. Kan Hulyo 2011, sarong sentro sa pag'adal kan klasikal na Kannada an itinugdas komo kabtang kan Central Institute of Indian Languages sa Mysore ngani mapaorog an pagsaligsig kan dapit sa lenggwaheng ini.

## Distribusyon geograpiko
An Kannada igwang 43.5&nbsp;milyon na katutubong parataram sa Indya kan ginibo an  2011 na senso. Ini an mayor na lenggwahe sa estado nin Karnataka, kun saen ini tinataram nin mga tinubng nagbibilang  milyon katawo, o mga duwa-katolohan kan populasyon kan estado. Igwa man mga katutubong parataram sa kataraid na estado nin Tamil Nadu ( speakers), Maharashtra (), Andhra Pradesh/Telangana (), Kerala () and Goa (). Ini tinataram man na ikaduwa o ikatolong lenggwahe nin sobra sa 12.9&nbsp;milyon na bakong-tinubong mga parataram sa Karnataka.

An Kannadigas binibilog na ikatolong pinakadakulang grupong etniko sa Tamil Nadu asin ini naabot 1.23&nbsp;milyon na ini 2.2% kan populasyon nin Tamil Nadu.

## Toltolan
Anuradhapura Maha Viharaya

An **Anuradhapura Maha Viharaya** importanteng mahavihara o dakulang monasteryong Budhista para sa Theravada Budhismo sa Sri Lanka. Si Hadeng Devanampiya Tissa kan Anuradhapura (247—207 BCE) iyo an natogdas kaini sa kabesera niyang siyudad kan Anuradhapura. An mga monghe arog ni Buddhaghosa (ika-4 sagkod sa ika-5 siglo CE) asin Dhammapala, na nagsurat nin mga komentaryo sa Tipitaka asin mga teksto arog kan Visuddhimagga, na iyo an sentro kan doktrinang Theravada Buddhist, inestablisar an Theravada Mahaviharan orthodoxy digdi. Inaapod an mga monghe na nag-eerok sa Mahavihara na mga Mahaviharavasin. 

Kan ika-5 siglo, an "Mahavihara" posible iyo an pinakamahiwas na unibersidad sa sur o sirangan na Asya. Dakol na internasyonal na intelektwal an nagsongko asin nakanood nin dakol na disiplina sa irarom nin organisadong marhay na pagtotokdo.

## Toltolan
Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā Sūtra

An ***Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā Sūtra*** (Sanskrito: अष्टसाहस्रिका प्रज्ञापारमिता सूत्र, Bikol: An Perpeksyon kan Kadunongan sa Walong Ribo(ng) [*mga Linya*]) iyo an sarong Budistang Mahāyāna sūtra sa kategorya kan literaturang Prajñāpāramitā sūtra. An mga testigo sa manuskrito kan sūtra may petsa na kisuerra ca. 50 CE, na kabilang iyan sa pinakadaan na manuskritong Budhista na nag-eeksister. An sūtra minabilog kan basehan para sa pagpapahiwas asin pagtalubo kan literaturang Prajñāpāramitā sūtra. Sa mga termino kan impluwensiya kaiyan sa pag - oswag kan pilosopikong kaisipan na Budhista, si P.L. Vaidya nagsurat na "an gabos na parasurat na Budhista hale sa Nāgārjuna, Āryadeva, Maitreyanātha, Asaṅga, Vasubandhu, Dignāga, sagkod Haribhadra nagkonsentrar sa saindang kosog sa pag-interpretar sa *Aṣṭasāhasrikā*, na ginigibo iyan na may dakulang kahulogan sa pagtalubo kan Madhyamāka asin sa kaisipan na Yodgācāra.

An sūtra napapaatubang sa dakol na topiko, alagad sa pangenot interesado sa gawe - gawe nin sarong bodhisattva, an pagigin tunay asin pakaabot kan Parasangkap nin Kadonongan bilang saro sa Anom na Perpeksyon, an pagigin tunay kan pagigin tunay kan pagigin siring (tathātā), an pagkamit nin dai maliliwat sa dalan pasiring sa budhood (avaivartika), bakong konseptwalisasyon asin pagbaya sa mga punto de vista, siring man an kinabanon asin espiritwal na pakinabang nin pagsamba sa sūtra.

## Toltolan
Bodhisattva

Sa Budhismo, an **bodhisattva** (Sanskrito: 𑀩𑁄𑀥𑀺𑀲𑀢𑁆𑀢𑁆𑀯 (Brahmī), romanisado: bodhisattva) o **bodhisatva** sarong tawo na nasa dalan pasiring sa bodhi ('pagkagimata') o Pagka-Buddha.

Kaidtong Enot na mga eskwelahan na Budhista saka modernong Theravada Budhismo, bodhisattva (Pali: bodhisatta) nanonongod sa saro na naggibo nin resolusyon na magin sarong Budha asin nag-ako man nin pagkompirmar o prediksyon hale sa gikan sa buhay na Budha na ini magigin siring.

Sa Mahayana Budhismo, an sarong bodhisattva nanonongod sa siisay man na nagprodusir nin bodhicitta, sarong gikan sa boot na kamawotan asin madinamayon na isip na makamtan an Buddhahood para sa kapakinabangan kan gabos na may pagmating persona. An Mahayana bodhisattva iyo an mga espiritwal na heroe na naghihingoa na makamtan an pagkagimata asin pinapahiro nin dakulang pagdamay (*mahakaruṇā*). An mga ini ipinaghahalimbawa sa paagi kan importanteng espiritwal na mga kwalidad arog kan "apat na banal na mga erokan" (brahmaviharas) nin mamomoton na kabootan (metta), pakikidamay (*karuṇā*), empatetikong kagayagayahan (mudita) asin equanimidad (upekkha) saka an laen - laen na bodhisattva "perfections" (pāramitās) na kaiba an prajñāpāramitā ("transcendent na kaaraman o sangkap na nangangahulogan nin kadonongan.

Sa Theravada Budhismo, an bodhisattva mayormente hinihiling na pambihirang asin maurag na indibidwal. Pira sanang piling indibidwal an sa katapustapusi nagigin bodhisattva (arog baga kan Maitreya). An Mahayana Budhismo heneralmente nakakasabot kan dalan na bodhisattva bilang bukas sa gabos asin an mga Mahayanista ineenkaminar an gabos na indibidwal na magin mga bodhisattva. An maoswag sa espirituwal na mga bodhisattva arog kan Avalokiteshvara, Maitreya asin Manjushri lakop man na iginagalang sa bilog na kinaban nin Mahayana Buddhista asin tinutubod na igwa sinda nin dakulang kapangyarihan sa mahika na ginagamit ninda tanganing tabangan an gabos na nabubuhay na persona.

## Toltolan
Pagka-Buddha

Sa Budhismo, an **Buddha** iyo an titulo para sa mga mata, asin nakamtan na an nirvana asin pagka-Buddha sa paagi kan sadiri nindang mga paghihingoa asin pakarorop, na mayong paratokdo na magtokdo kan dharma. An titulo pinakagamit ki Gautama Budha, an kagmukna kan Budhismo, na parati inaapod sanang "an Buddha".  An **Pagka-Buddha** (Sanskrito: budhatva; Pali: budhatta o budhabhāva; Intsik: 
成佛) an kamugtakan asin ranggo nin sarong buddha "an sarong tawong nagimata". An pinakahalangkaw na espiritwal na kamugtakan na ini inaapod man na *sammā-sambodhi* (skt. samyaksaṃbodhi 'biyong kompletong pagkagimata').

Ginagamit man an titulo para sa iba pang mga persona na nakahaman nin bodhi (pagkagimata) asin moksha (pagkabutas sa pagmawot), arog kan iba pang mga Buddha na nagkamit nin kaliwanagan bago an Gautama, an limang langitnon na Buddha na sinasamba sa pangenot sa Mahayana, asin an bodhisattva na an ngaran Maitreya, na magkakamit nin kaliwanagan sa ngapit asin masunod si Gautama Buddha bilang an supremong Buddha kan kinaban. 

An katuyohan kan agihan nin Mahayana sa bodhisatva kompletong pagka-Buddha, tanganing an sarong tawo makinabang sa gabos na may pagmating persona sa paagi kan pagtokdo sa sainda kan dalan nin pag-untok kan dukkha. An teoriya nin Mahayana napapalaen digdi sa katuyohan kan agihan kan Theravada, kun saen an pinakakomun na katuyohan iyo an indibidwal na pag - oyon sa paagi kan pagsunod sa dharma; mga katokdoan kan supremong Buddha.

## Toltolan
Margaret Burbidge

Si **Margaret Burbidge** (Davenport, Inglaterra, 12 Agosto 1919 - San Francisco, Estados Unidos, 5 Abril 2020), namundag  **Eleanor Margaret Peachey**, sarong astrónoma, astropísika asin naggradwar sa Unibersidad nin London, Reino Unido, ginana an Albert Einstein World Award of Science asin siya saro nangengenot na taga-adal sa modernong astronomiya.

Tubong Inglaterra, siya kadaklan haros nagtrabaho sa Estados Unidos. Siya konsideradong saro sa nangengenot na astronoma sa kinaban. Siya an pinakaenot na babae na nagin direktor sa Royal Observatory, sarong institusyon na Briton na solido an reputasyon. Si Dr. Burbidge sarong dakulang nag'ambag sa pagdesenyo kan mga instrumento na ginamit sa Hubble Space Telescope.

Susog sa tinaram ni George Fuller, astropisiko sa Unibersidad nin California, San diego, "si Dr. Burbidge dakulaon an kontribusyon sa  modernong astronomiya, kosmolohiya, asin sa astropisiko nuklear".

## Mga Premyo asin Pasib
* American Astronomical Society, Helen Warner Prize, 1959 (kaiba si Geoffrey Burbidge); * * Henry Norris Russell Lectureship, 1984.
* Association pour le Développement International de l’Observatoire de Nice, ADION medal, 1987
* National Science Foundation, National Medal of Science, 1983.
* National Radio Astronomy Observatory, Karl G. Jansky Lectureship, 1977.
* Royal Astronomical Society, Medalyang bulawan, 2005 (kasaro si Geoffrey Burbidge).
* World Cultural Council, Albert Einstein World Award of Science, 1988.

## Toltolan
Aespa

An **Aespa** ( ; , harus sa istilo na **aespa** o **æspa**) iyo sarong Sur na Koreano na babaying grupo na namokna kan SM Entertainment. An grupo pigbibilog nin apat na miyembro: si Karina, Giselle, Winter, asin Ningning. Nagdebyu sinda kaidtong Nobyembre 17, 2020, sa single na "Black Mamba".

## Ngaran
An ngaran kan grupo na Aespa, pinagsalak an mga inisyal kan Ingles na "*avatar*" asin "*experience*" (Avatar X Experience) sa Ingles na taramong "*aspect*", boot-sabihon "duwang lalawgon", para magin simbolo sa ideya nin "pagdulok sa lain na sadiri asin pagmati sa bagong kinaban".

## Mga miyembro

* Karina () – lider, parabayle, rapper, bokalista
* Giselle () – rapper, bokalista
* Winter () – bokalista, parabayle
* Ningning () – bokalista

## Diskograpiya
### Mga extended play

### Singles

### Promosyonal na singles

### Pagluwas sa mga soundtrack

### Iba pang kanta sa tsart

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

*  (sa Koreano)
Vajrayana

An ***Vajrayāna*** (Sanskrito: वज्रयान, **kikilat na behikulo**, **dyamanteng behikulo**, o **dai malalaglag na sasakyan**), kaiba kan **Mantrayāna**, **Guhyamantrayāna**, **Tantrayāna**, **Secret Mantra**, **Tantrikong Budhismo**, asin **Esoterikong Budismo**, mga ngaran na nanonongod sa mga tradisyon na Budhista na konektado sa Tantra asin "Secret Mantra," na nagtalubo sa subkontinenteng pang-aroaldaw na Indya asin luminakop sa Tibet, Nepal, ibang estado kan Himalaya, Sirangan na Asya, asin Mongolia.

An mga kaugalean na Vajrayāna konektado sa espesipikong mga linahe sa Budhismo, sa paagi kan mga katokdoan nin mga may kagkapot sa linahe. An iba posibleng sa pangkagabsan inaapod an mga teksto na Budistang Tantra. Kaiba diyan an mga kaugalean na ginagamit an mantra, dharanis, mudra, mandala asin an pag-imahinar sa mga dios asin Buddhas.

An tradisyonal na mga reperensyang Vajrayāna nagsasabi na an mga tantra asin an linahe kan Vajrayāna tinokdoan ni Śākyamuni Buddha asin iba pang pigura siring man an bodhisattva Vajrapani. Sa ibong na lado, an katemporaryong mga historyador kan mga pag-adal na Budhista nangangatanosan na an Vajrayāna dai itinalaga an panahon nin tantriko kan Indya kan Edad Media (c. Ika-5 siglo CEE nagpapadagos).

Segun sa mga tekstong Vajrayāna, an terminong Vajrayāna nanonongod sa saro sa tolong lunadan o ruta pasiring sa kaliwanagan, an duwa pa iyo an Śrāvakayāna (na inaapod man na Hīnayāna) asin Mahāyāna (a.k.a.hāna. Pāramitāyāna).

Igwa nin nagkapirang tradisyon sa tantriko kan Budhista na sa presente ginigibo, kaiba an Budismong Tibetano, Budismong Esoterikong Intsik, Budismong Shingon asin Newar Budismo.

## Toltolan
Mudra

An **mudra** (Sanskrito: मुद्रा, IAST: *mudrā*, "selyo," "marka," o "pagmustra"; Tibetan: ཕྱག་རྒྱ་, THL: chakgya) sarong simboliko o ritwal na pagmustra sa Hinduismo, Jainismo asin Budhismo. Mantang kalabot sa nagkapirang mudra an bilog na hawak, an kadaklan ginigibo sa paagi kan mga kamot asin moro.

Siring man sa pagigin espiritwal na mga mustra na ginagamit sa ikonograpiya asin espiritwal na kaugalean kan mga relihiyon na Indyano, an mudra may kahulogan sa dakol na klase nin bayleng Indiyano, asin yoga.  Laen-laen an sokol nin mudra na ginagamit sa kada langtad (asin relihiyon), alagad an iba may nagsusuroknonangan.  Dugang pa, dakol sa mudra na Budhista an ginagamit sa luwas kan Habagatan na Asya, asin nakapatalubo nin laen-laen na lokal na porma sa ibang lugar.

Sa hatha yoga, an mudra ginagamit katakod sa pranayama (mga ehersisyong yogic sa paghangos), sa pankagabsan mantang nasa posisyon na nakatukaw, tanganing pukawon an laen-laen na parte kan hawak na may kaibang paghangos asin makaapektar sa bulos nin prana. Kairiba man ini sa bindu, bodhicitta, amrita, o agimadmad sa hawak. Bakong arog kan mas gurang nang tantrikong mudra, an hatha yogic na mudra sa pankagabsan mga hiro-hiro sa laog, na kalabot an salog na pelvic, diaphragm, halonan, mata, dila, anus, ikinabuhay, abdomen, asin iba pang kabtang kan hawak. Mga halimbawa kan diversidad na ini nin mudra iyo an Mula Bandha, Mahamudra, Viparita Karani, Khecarī mudrā, asin Vajroli mudra. An mga ini naghiwas sa bilang poon 3 sa Amritasiddhi, sagkod 25 sa Gheranda Samhita, na may klasikal na set nin sampulong pag-aayos sa Hatha Yoga Pradipika.

## Toltolan
Unibersidad Estatal kan Habagatan na Luzon

An **Unibersidad Estatal kan Habagatan na Luzon** (Ingles: *Southern Luzon State University*; **SLSU**), midbid dati bilang *Southern Luzon Polytechnic College* (SLPC), iyo an panginot, pan-estadong institusyon nin halangkaw na edukasyon sa Probinsya nin Quezon sa Filipinas na nag-ooperar sa rigon kan Akta Republika 9395. Igwa ini nin 11 na mga kampus sa probinsya nin Quezon, kun sain an panginot na kampus mahihiling sa Munisipalidad nin Lucban.
 
An SLSU may mandato na magtao nin halangkaw na edukasyon, propesyonal, teknolohikal na instruksyon sa mga lado nin medisina, edukasyon, inhinyeriya, agrikultura, pagsira, porestri, kalibotan, arte asin siyensya, akawntansi, kooperatiba, negosyo asin pagbenta, teknolohiya asin iba pang mahalagang lado nin pag-aadal sa Probinsya nin Quezon asin sa Rehiyon IV-A CALABARZON. Mandato man kainin an pagkapot nin mga research asin serbisyong ekstensyon sagkod magtao nin progresibong pamamayo sa mga lado nin espelisasyon kaini. Sa rigon kan Akta Republika 10931 o an *Universal Access to Quality Tertiary Education Act* na pigpirmahan ni Presidente Rodrigo Duterte, an SLSU dae na makolekta nin tuition fee hali sa mga lokal, enot na degri na estudyante kaini sa kolehiyo.

## Mga panluwas na takod

* An Opisyal na Websityo kan SLSU
* An Opisyal na Websityo kan SLSU College of Arts and Sciences 
* An Opisyal na Panindog sa Facebook kan Southern Luzon State University
* An Opisyal na Panindog sa Facebook kan SLSU Tiaong Campus

## Toltolan
Shivaramagouda Shivanagouda

Si **Shivaramagouda Sivanagouda** (namundag 3 Pebrero 1954 Sugur, Distrito Bellary) sarong Indyanong politiko na sa estado nin Karnataka gikan asin sya myembro kan Partido Bhartiya Janata. Siya myembro man kan Ika-15ng Lok Sabha nin Koppal poon pa kan Hunyo 2009.

Si Shivaramagouda nag'adal abogasya asin nag'eestar sa Gangavathi sa Distrito nin Koppal. Ginana niya an eleksyon nin Lok Sabha sa pambihirang lamang na 89,000 na boto, an pinakahalangkaw na diperensya nin siisay man na myembro nin Lok Sabha sa distrito nin Koppal. Ngonyan 2017 siya an bise presidente kan Karnataka housing board asin man konektado sa mga hunta nin pelikula asin mga asosasyon nin mga teatro.

## Toltolan
Bandha (yoga)

An **bandha** (Sanskrito: बंध) sarong kriyā sa Hatha yoga, na sarong klase nin panlaog na mudra na ilinadawan bilang sarong "barat sa hawak," tanganing ikalaog sa hawak an mahalagang marhay na kosog. An *Bandha* literal na nangangahulogan nin bogkos, fetter, o "pagkurapot sa pagkapot nin."

Pigsasaralak kan **Maha Bandha** ("an dakulang barat") an gabos na iba pang bandha, na nginaranan na: 

* Mula Bandha, pagpiot kan perineum.
* Uddiyana bandha, pagpiot kan abdomen sa tadyang.
* Jalandhara Bandha, paglaog kan ku'ku' harani sa daghan.

Sa Ashtanga vinyasa yoga, an tolong Bandha na ini ibinibilang na saro sa tolong pangenot na prinsipyo sa kaugalean na yoga.

## ''Mula bandha''
An ***Mūla bandha*** iyo an pangenot na *bandha* sa tradisyonal na yoga. An pinakaamay na teksto na naunambitan an *mūla bandha* na yaon sa ika-12 na siglo Shaiva Natha na teksto *[[Goraksha Shataka|Gorakṣaśataka]]* na ilinaladawan iyan bilang sarong yogic technique tanganing makamit an mastery kan hinangos asin tanganing pukawon an diosang si Kuṇḍalinī. 

### Etimolohiya
An Mula Bandha (Sanskrito: मूल बंध) gikan sa *Mūla*, nangangahulugan na manlaenlaen na gamot, base, kapinonan, pundasyon, ginikanan o kawsa.

### Paglaladawan
An *[[Goraksha Shataka|Gorakṣhaśataka]]* ilinaladawan an *mūla bandha* bilang: 

## ''Uddiyana bandha''

An ***Uḍḍīyana bandha*** (Sanskrito: उड्डीयन बन्ध), inaapod man na **abdominal lock** o **upward lifting lock**, iyo an abdominal *bandha* ilinaladawan asin ginagamit sa hatha yoga, sa partikular sa puripikasyon na nauli. Ini imbwelto, pagkatapos iluwas sa hinangos an gabos na duros, binubutong an abdomen sa irarom kan tadyang sa paagi kan pagkua nin bakong totoong paghangos palaog mantang kinakaptan an hinangos asin dangan releasing an abdomen pagkatapos kan pagpundon. An proseso posibleng utrohon nin nagkapirang beses bago iluwas an aire sa baga, ibinabalik an normal na paghangos.

## ''Jalandhara bandha''
An ***Jalandhara bandha*** (, IAST: Jālandhara bandha) iyo an ku'ko' *bandha* na ilinadawan asin ginibo sa Hatha Yoga.

### Etimolohiya
An Jālandhara bandha gikan sa  *Jāla*, sapot or net asin () *dhara*, "holding".

### Paglaladawan
Ining bandha isinasagibo sa paagi kan pag-unat kan liog asin pag-angat kan sternum (breastbone) bago ihulog an payo tanganing an ku'ko' pwedeng magduot sa daghan. Mantang, an dila nakaduot paitaas kontra sa ngaragngag kan nguso. 

## Toltolan
Kundalini

Sa Hinduismo, an **Kundalini** (Sanskrito: कुण्डलिनी, romanisado: *kuṇḍalinī*, lit. 'nakapuripot na halas', pluasyon ) sarong porma nin enerhiyang pambabae nin Dios (o Shakti) na tinutubod na yaon sa pamitisan kan gulod, sa muladhara. Importanteng konsepto iyan Śhaiva Tantra, kun saen tinutubod na iyan sarong pwersa o kapangyarihan na konektado sa banal na babae o sa daing pormang aspekto kan Diosa. An enerhiyang ini sa hawak, kun pinapatalubo asin pinupukaw sa paagi kan kaugalian na tantriko, tinutubod na minagiya pasiring sa espiritwal na katalingkasan. An *Kuṇḍalinī* kaayon ki Parvati o Adi Parashakti, an supremong persona na yaon sa Shaktismo; asin kan mga diyosang Bhairavi asin Kubjika. An termino, kaiba an mga kaugalean na konektado diyan, inarog sa Hatha yoga kan ika-9 na siglo. Poon kaidto inarog iyan sa iba pang klase nin Hinduismo siring man sa modernong espiritwalidad asin kaisipan sa panahon nin Bagong edad.

An mga pagkagimata kan *kuṇḍalinī* sinasabing may laen-laen na paagi. An dakol na sistema nin yoga nakasentro sa pagpukaw sa *Kuṇḍalinī* sa paagi kan: meditasyon; paghangos na pranayama; an pagpraktis nin asana asin pagkanta kan mantras. An Kundalini Yoga naimpluwensiyahan kan Shaktismo asin mga eskwelahan nin Tantra kan Hinduismo. Nakua kaini an pangaran niya sa pagsentro kan enerhiyang kundalini sa paagi kan regular na pagpraktis kan Mantra, Tantra, Yantra, Asanas o Meditasyon.

## Toltolan
Kubjika

An **Kubjika** (Sanskrito: कुब्जिक **Kubjikā**, na bisto man bilang **Vakreshvari**, **Vakrika**, **Chinjini**) iyo an pangenot na dios nin Kubjikamata, sarong sekta nin bakong-Siddhāntika mantra marga sekta. An pagsamba ki Kubjika bilang saro sa pangenot na aspekto kan Adishakti nasa alitoktok kaiyan kan ika-12 siglo CE. Inuumaw pa man giraray siya sa mga gibong tantriko na sinusunod sa tradisyon nin Kaula.

## Toltolan
Ashtanga vinyasa yoga

An **Ashtanga vinyasa yoga** sarong estilo nin yoga arog kan ehersisyong pinabantog ni K. Pattabhi Jois durante kan ika-4 na siglo, parati napalakop bilang modernong-aldaw na porma kan klasikal na yoga sa Indya. Si Jois naghingako na nakanood kan sistema sa saiyang maestro na si Tirumalai Krishnamacharya. An estilo mabagsik, durungan na pagharangos na may mga hiro. An indibidwal na posing (asanas) natatakod sa mga pagbubulos na hiro (vinyasas).

Itinugdas ni Jois an saiyang Ashtanga Yoga Research Institute kan 1948. An presenteng estilo nin pagtotokdo inaapod na "Mysore na estilo," pakatapos kan siyudad sa India kun saen orihinal na itinotokdo an kaugalean. Igdi nagtuhaw an vinyasa yoga sa manlaenlaen na estilo nin yoga.

## Toltolan
Mahamudra (Hatha Yoga)

An **Mahamudra** sarong hatha yoga na pagmustra (mudra) na an katuyohan iyo na mapakarhay an kontrol sa sekswal na potensyal. An sekswal na potensyal, na konektado sa apana, mahalagang marhay sa proseso nin pagpukaw sa nagdadanay na espiritwal na enerhiya (Kundalini) asin pakaabot sa espiritwal na mga kapangyarihan (siddhi).

## Toltolan
Honey Nway Oo

Si **Honey Nway Oo** (; namiundag 19 Marso 1999) sarong Birmano (Ingles, burmese) na dating aktres asin ngonyan sarong opisyal sa inapod na Student Armed Force (SAF). Siya dati nagtatrabahong komo sarong aktres, alagad siya hayag na kontra sa Tatmadaw pakapangyari kan  2021 Myanmar coup d'état, asin ta siya naghale sa karera niya nin pag'akting saka nagbali sa SAF; sarong mandamyento de aresto an ipinaluwas sa pagdakop saiya. Si Honey hinihiing na saro sa pinakaprominenteng rebolusyonaryo sa Myanmar asin binabansagan na an "people's girl" sa papel niya sa mga anti-coup'ng hiron.

## Kaamayi kan buhay asin edukasyon
Si Honey Nway Oo namundag kan 19 Marso 1999 sa Yangon. Saiyang natapos an primarya asin sekundarya sa Yangon. Nagpasige siya sa pag'adal na nag'entra sa Yangon University of Foreign Languages (YUFL), kun saen nakamit niya an B.A. (Aleman) kan 2020. Siya napili na "beauty queen" kan siya freshman sa unbiersidead. Kan 2018, saiyang pigtugdas an YUFL football team asin nagsirbe bilang enot na captain igdi.

## Karera sa akting
Mantang siya nag'aadal nin Aleman sa YUFL, si Honey nagpoon nang magmodel para sa mga lokal na mga magasin asin sa mga bidyong pangmusika kan 2019. She appeared in over 20 TV commercials and was a brand ambassador for Oppo. Siya enot nagbungsod kan saiyang karera sa akting kan kinaptan niya mayor na papel sa 2020 pelikulang *Yangon In Love*. Siya nagpartisipar sa sarong mayong-pagnenegosyong na organisasyon na Care Teen, na nagwawaras nin mga gamit sa eskwelahan asin mga serbisyong pang-edukasyon asin sa salud sa mga tirios.

## Karera bilang rebelde
Pakapangyari kan 2021 Myanmar coup d'état, si Honey nag'organisar nin mga protestang asin pinagmarhay na magpabukid sa paglaban. Siya, kairiba iba pang mga celebrity, pinagsangat nin kaso sa pagpartisipar sa Hiron nin Pagtumang Sibil (CDM), na nakaraot sa abilidad kan estado nin paggobyerno, asin pagsuporta sa Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw, saka ginagatongan an mga tawo na ribokon an kamugtakan sa estado. Kan 3 Hulyo 2021, mga elementong militar nagpasiring sa harong kan pamilya sa Lanmadaw Township asin nagpaskil notisya na an harong kumpiskado kan gobyerno na. Si Honey dangan nagbali sa rebeldeng grupo, an Student Armed Force asin sa presente nagseserbing senyor na opisyal igdi. Durante kan seremonya pakatapos kan training militar, siya napremyohan nin marksmanship award kan SAF.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*Exclusive Interview with People's Star Honey Nway Oo  Burma VJ