open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Suanoy na Roma

Sa modernong historyograpiya, an **suanoy na Roma** iyo an Romanong sibilisasyon poon sa pagkatugdas kan Italyanong syudad kan Roma kaidtong ika-8 na siglo&nbsp;BC sagkod sa collapse kan Solnopan na Emperyong Romano kaidtong ika-5 na siglo&nbsp;AD. Kompwesto iyan kan Romanong Kahadean (753–509&nbsp;BC), an Romanong Republika (50927&nbsp;BC), asin an Emperyong Romano (27&nbsp;BC476&nbsp;AD) sagkod sa pagbagsak kan  solnopan na emperyo.

## Toltolan
Kai Sotto

Si **Kai Zachary Perlado Sotto** (, ; namundag Mayo 11, 2002) iyo an sarong Filipinong propesyonal na parakawat nin basketball para sa Koshigaya Alphas kan Japanese B.League. Nakalista sa , nagkakawat siya bilang center position. Katampad niya si Raul Dillo bilang iyo an pinakahalangkaw na Filipinong propesyonal na parakawat nin basketball. Sotto and Dillo are also the second-tallest Filipino men, behind only William Biscocho, who stands at .

## Toltolan
Daniel Noboa

Si **Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín** ( ; namundag Nobyembre 30, 1987 sa Miami) iyo an sarong Ecuadorian na politiko asin negosyante nagseserbi bilang ika-48 na presidente kan Ecuador poon kaidtong 2023. Tuminukaw sa opisina sa edad na 35, siya an ikaduwang pinakaaking presidente sa kasaysayan kan nasyon, suminunod ki Juan José Flores, asin iyo an pinakaaking elihido.

Dating myembro si Noboa kan National Assembly of Ecuador poon 2021 sagkod 2023 kan an National Assembly was dissolved sinundan kan *[[muerte cruzada]]* konstitusyonal na mekanismong ginibo kan Presidente Guillermo Lasso. Bago an saiyang karera sa politika, nagserbi si Noboa sa nagkapirang posisyon sa Noboa Corporation, sarong exporting business na minukna kan saiyang ama na si Álvaro Noboa, sarong bilyonaryo na bakong matrayumpong nagdalagan para presidente kan Ecuador nin limang beses. Lakop siyang linadawan bilang tagapagmana kan kompanya asin kayamanan kan saiyang amâ.

Kaidtong Mayo 2023, inanunsyo ni Noboa an saiyang kandidatura para presidente sa 2023 snap election, nagdadalagan sa National Democratic Action ticket. Uminabante siya sa run-off election kaidtong Oktobre, inatubang si Luisa González, na inenterpretar kan kadaklan bilang sarong upset mala nganì an saiyang hababang *polling numbers* sa aldaw na pasiring na sa pirilian. Nagpadagos na manggana si Noboa nin haros 52% kan boto sa run-off, dinaog si González kaidtong Oktobre 15, 2023.

Nagdalagan si Noboa para sa re-election pasiring sa full term sa 2025 Ecuadorian general election. Naenot siyang natapos sa enot na *round* na igwang 44.17% nin boto tumang ki Luisa González. Nadaog giraray ni Noboa si González sa runoff kaidtong Abril 13, nanggana nin haros 56% kan boto.

Sa ngunyan si Noboa iyo an pinakaaking demokratikong elihidong nagseserbing pamayo kan estado sa kinàban, asin an ikatulong pinakaaking pamayo kan gobyerno suminunod ki Ibrahim Traoré kan Burkina Faso asin Kristrún Frostadóttir kan Iceland.

## Toltolan
Willie Nepomuceno

Si **Wilfrido S. Nepomuceno** (Hulyo 8, 1948 – Hulyo 26, 2023), apod sa propesyonal na ngaran **Willie Nepomuceno**, sarong imitador asin satiriko. May karerang nag'abot sobra limang dekada,siya midbid na gayo kan saiyang mahusay na pag'arog-arog (imitador) kan mga personalidad sa politika, orog na an mga  presidente kan Filipinasarog ki   Ferdinand Marcos, Fidel V. Ramos, Joseph Estrada, Benigno Aquino III, asin Rodrigo Duterte, asin man kan mga aktor na sinda Fernando Poe Jr. asin Dolphy.

## Buhay personal
Si Nepomuceno namundag kan Hulyo 8, 1948, ki Leonardo asin Paquita Nepomuceno.

Kan 2014,an makuapo niyang si Sean Gabriel na 16 anyos,  nabadil asin naerido sa Mrikina.

Kan 2016, si Nepomuceno nagsapo nin 'stroke' na nagpadag saiya nin nin duwang taon, alagad nakabalukad sa maigot na pagpatherapy.

Si Nepomuceno nagadan kan Huloy 26, 2023, sa edad na 75. Siya naospital sa Marikina Valley Medical Center sa Marikina gibo kan naantal an payo kan siya nahulog sa higdaan niya kan Hulyo 24.

## Mga piling filmograpiya
### Telebisyon
* *[[Ispup]]* (2002–2004)
* *[[It's Showtime (Philippine TV program)|It's Showtime]]* (judge)

### Pelikula
**Mayor Cesar Climaco* (1994) – President Ferdinand Marcos
**[[Chavit (film)|Chavit]]* (2003) – President Ferdinand Marcos
**The Guerrilla Is a Poet* (2013) – President Ferdinand Marcos

## Diskograpiya
### Mga studio album
**Ako Ay Ikaw Rin*
**Willie's Way* (1984)
**Snap Revolution: The Untold Story of People Power* (1987)
**Menemis Willie Nep* (1991)
**Willie Nep for President (Vote One, Take All)*
**Love Album* (2005)

### Singles
*"Opisina" / "Blueseal" (1991)
*"Grabeng Traffic" (1992)

## Hilnga man
*Comedy in the Philippines
*Martial Law under Ferdinand Marcos
**[[Sic O' Clock News]]*
*List of actors who played the president of the Philippines

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* 
* 
*
Eksklusibong sonang ekonomiko kan Filipinas

An **eksklusibong sonang ekonomiko kan Filipinas** (Philippine EEZ), susog sa mandato kan United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), kompwesto nin apat na subzones. Nasasakupan kaini an  nin dagat. An Filipinas igwang 7,641 nin isla kompwesto kan Philippine archipelago. An tagboan kan sona yaon sa pag-ultanan kan 116°&nbsp;40', asin 126°&nbsp;34' E longitude asin 4°&nbsp;40' asin 21°&nbsp;10' N latitude. Napapalibotan iyan kan Dagat Filipinas sa subangan asin sa amihanan, an Dagat Habagatan na Tsina sa solnopan, asin an Dagat Celebes sa habagatan.

## Toltolan
Hidrograpiya

An **hidrograpiya** iyo an sangay kan applied sciences na nagpapanunod sa sukol asin pagladawan kan pisikal na tampok kan mga  kadagatan, dagat, baybayon, danaw asin salog, siring man an prediksyon kan saindang pagbabago sa paglihis kan panahon, para sa pangenot na katuyohan kan kaligtasan sa nabigasyon asin sa support kan gabos na iba pang marine activities, kabali an economic development, security asin defense, scientific research, asin environmental protection.

## Toltolan
Hilaria Aguinaldo

Si **Hilaria del Rosario de Aguinaldo** (namundag **Hilaria del Rosario y Reyes**; 17 Pebrero 1877 – 6 Marso 1921) iyo an enot na agom ni Heneral Emilio Aguinaldo, an enot na Presidente kan Filipinas.

## Buhay
Si Hilaria del Rosario y Reyes namundag kan Pebrero 17, 1877, sa Tinabunan (ngonyan Pag-asa) sa Imus, Cavite ki Guillermo del Rosario y Bautista asin Cristina Reyes y Flores. Siya dangan pigbunyagan pakalihis apat na aldaw ni Andrés Galdeano sa Simbahan Imus.

Si Emilio Aguinaldo naagom siya kan New Year's Day, 1896–parehong aldaw kan siya nagbali sa Katipunan, an hilom na kaayonan na mabungsod kan Rebolusyon Filipinas kan taon na iyan. May lima sindang aki: Carmen Aguinaldo-Melencio, Emilio "Jun" R. Aguinaldo Jr., Maria Aguinaldo-Poblete, Cristina Aguinaldo-Suntay, asin Miguel Aguinaldo. Dawa totoo dai pa inuusar an titulong "First Lady" (Espanyol: *Primera Dama*) ta an praktis na ini nagpoon sana paglaog kan Administrasyon Amerikano, si Hilaria Aguinaldo an konsideradong pinakaprimerong Enot na Gining nin Filipinas.

Siya nakatuwagt sa kampanya militar ni Aguinaldo paagi nin pag'asikaso kan mga lugadan na mga soldados asin mga pamilya kaini. Kan Pebrero 17, 1899, bilang konsorte kan presidente, siya nagtugdas kan *Hijas de la Revolución* (Mga Aki nin Rebolusyon) na ngapit pig'apod na *Asociación Filantrópica de los Damas de la Cruz Roja en Filipinas* (RAssociation). 

An kasararoan konsideradong nangenot na kaayonan sa presenteng Philippine Red Cross, asin ta siya naghingowa na makatipon nin mga medisina asin iba pang pangangaipo medikal. Siya nadakop kan mga tropang Amerikano kan 1900 asin nakasaro an saiyang agom kan si Aguinaldo nasikop man kan mga Amerikano kan 1901.

## Kagadanan
Si Hilaria del Rosario de Aguinaldo nagadan kan Marso 6, 1921, edad 44, huli sa pulmonary tuberculosis. Siya ilinubong tolos sunod na aldaw.

## Legasiya asin pagromdom
Bilang pagromdom nistorikal, an sarong marker an itinindog kan Agosto 17, 2024, para sa  "Asociación Filantrópica de los Damas de la Cruz Roja en Filipinas" kan  National Historical Commission of the Philippines sa Bulacan Provincial Capitol kadungan na gayo kan ika-446 na anibersayo nin pagkatugdas kan probinsya nin Bulacan. 

## Sa kulturang popular
* Ipigladawan siya ni Cristine Reyes sa 2012 pelikula, *[[El Presidente (film)|El Presidente]]*.
* Ipigladawan siya ni Che Ramos sa 2018 pelikula, **.

## Toltolan
Pankinaban na Organisasyon sa Hidrograpiya

An **International Hydrographic Organization** (**IHO**) (French: *Organisation Hydrographique Internationale*) iyo an sarong intergovernmental organization na minarepresentar sa hidrograpiya.  an IHO kompwesto nin 101 myembrong estado.

An pangenot na katuyohan kan IHO iyo an masegurado na an mga dagat sa kinàban, mga kadagatan asin an mga katubigan na nabigable *properly surveyed* asin *charted*. Piggigibo niya ini sa paagi kan pagpamugtak nin international standards asin sa paagi kan saiyang kapasidad sa pagtogdok nin mga programa asin mga opisina.

Pig-oogma kan IHO an pagigin observer na kamugtakan sa United Nations, na kun saen pagmimidbid iyan na kompetenteng otoridad sa hydrographic surveying asin nautical charting. Kapag nagpapanunod sa hidrograpiya asin nautical charting sa mga kombensyon asin kaagid na mga instrumento, iyo an IHO standards asin mga espesipikasyon an normal na piggagamit.

## Toltolan
Fredrik Backman

Si **Fredrik Backman** (namundag 2 Hunyo 1981) sarong Swekong autor, blogger, asin kolumnista. Saiyang sinurat an *[[A Man Called Ove (novel)|A Man Called Ove]]* (2012), *Things My Son Needs to Know about the World* (2012), *[[My Grandmother Asked Me to Tell You She's Sorry]]* (2013), *[[Britt-Marie Was Here]]* (2014), *[[Beartown (novel)|Beartown]]* (2017), *Us Against You* (2018), *[[Anxious People]]* (2020), asin  *The Winners* (2022). An mga libro mmga mabentang gayo sa sadiri niyang nasyon nin Sweden. Backman's books have been published in more than twenty-five languages.

## Biograpiya
Si Backman nagdakula sa Helsingborg, Scania, Sweden. Siya sigeng pagsurat sa peryodikong Sweko na  *[[Helsingborgs Dagblad]]* asin sa panglalaking magasin na *Moore Magazine.* Si Backman enot nagbungsod bilang nobelista kan 2012 sa sinurta niyang *A Man Called Ove.* An nobela ginibong adaptasyon sa pelikulang pigpaluwas kan 25 Desyembre 2015, asin an again kan 2023. An katanosan sa saiyang libro na  *Beartown* binakal kan Swekong kompanya sa produksyon na Filmlance. Ini ibininagay sa telebisyon kan 2020. Kadaklan kan saiyang mga libro ipigpalis sa Ingles. Pakapalis sa Ingles kan saiyang enot na nobela, *A Man Called Ove*, ini nagdanay nin sobra sangtaon sa ''The New York Times'' Best Seller list. Following the success of his first book, Atria bought the rights to his other novels and had them translated into English.

## Buhay personal
Si Fredrik Backman an naagom si Neda Shafti Backman kan 2009. Sinda igwang duwang aki. an ikaduwa niyang libro, *Things My Son Needs to Know about the World* (2012), basado sa saiyang sadiring eksperensya bilang magurang. Saiya ining pigbansagan na "dysfunctional parenting guide" asin nakitrato sa saiyang tagapublkikar na dapat ipublikar an libro ngani mapadagos pagpublikar kan *A Man Called Ove*.

## Bibliograpiya
**En man som heter Ove* (2012; English translation *[[A Man Called Ove (novel)|A Man Called Ove]]*, 2013)
**Saker min son behöver veta om världen* (2012; English translation *Things My Son Needs to Know About the World*, 2019)
**Min mormor hälsar och säger förlåt* (2013; English translation *[[My Grandmother Asked Me to Tell You She's Sorry]]*, 2015)
**Britt-Marie var här* (2014; English translation *[[Britt-Marie Was Here]]*, released in May 2016)
**And Every Morning the Way Home Gets Longer and Longer: A Novella* (November 2016)
**[[Beartown (novel)|Beartown]]* (also titled *The Scandal* in United Kingdom: April 2017)
**The Deal of a Lifetime: A Novella* (October 2017)
**Us Against You* (sequel to *Beartown*: June 2018)
* *Folk med ångest (*2019; English Translation *[[Anxious People]],* September 2020)
* *Vinnarna* (English translation *The Winners* (last in *Beartown* trilogy: September 2022)

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* Fredrik Backman's Website 
* 
* Fredrik Backman on Twitter
* Fredrik Backman on Instagram
* Fredrik Backman on Facebook
* 
*
Lobong Capitolino

An **Lobong Capitolino** (Italian: *Lupa Capitolina*) iyo an sarong bronseng iskulturang naglaladawan sa sarong eksena gikan sa leyenda kan pagkatugdas kan Roma. Pigpapahiling kan iskultura an sarong babaying lobo na nagpapasuso sa mitikong kambal na iyo na mga kagtugdas kan Roma, Romulo asin Remo. Segun sa leyenda, kaidtong an Hadeng Numitor, lolohon kan kambal, pinatalsik kan saiyang tugang na lalaki na si Amulius sa Alba Longa, the usurper ordered them to be cast into the Salog Tiber. They were rescued by a she-wolf that cared for them until a herdsman, Faustulus, nanumpungan asin inataman sinda.

Kontrobersyal an edad asin ginikanan kan Capitoline Wolf.  Haloy nang pighuhuna na an estatwa sarong gibong Etruscan kaidtong ikalimang siglo BC, with the twins added in the late 15th century AD, probably by sculptor Antonio del Pollaiuolo. Alagad, an radiocarbon asin thermoluminescence *dating* kaidtong ika-21 na siglo nagsuherir na an parteng lobo kan estatwa pwedeng ginibo sa pag-ultanan kan 1021 asin 1153, minsan nganì an mga resulta bakong konsistente, asin mayo pa nin consensus para sa sarong *revised dating*. In a conference on this theme, most academics continued to support an ancient Etruscan origin.  An analysis sa metal minasuherir na igwa iyan nin tingga gikan sa gunuan na dai midbid na nag-operar durante kan panahon na medieval.

An imahen kan babaying lobo na nagpapasuso kay Romulo asin Remo nagin simbolo kan Roma poon pa kaidtong suanoy na panahon, asin saro sa pinakanamimidbidan na ikono kan suanoy na mitolohiya. Hinarong an iskultura poon kaidtong 1471 sa Palazzo dei Conservatori sa Campidoglio (an suanoy na Capitoline Hill), Rome, Italy, asin many replicas sa manlaenlaen na lugar sa bilog na kinaban.

## Toltolan
Rafflesia arnoldii

***Rafflesia arnoldii***, an **burak nin bangkay**, o **higanteng padma**, An lokal na pangaran kaini iyo an Petimum Sikinlili. Ini sarong species nin namumurak na tinanom sa parasitikong genus na *[[Rafflesia]]* sa laog kan pamilyang Rafflesiaceae. Ini midbid sa pagprodusir kan pinakadakulang indibidwal na burak sa Kinaban. Igwa ining makusog asin bakong magayon na hamot nin nabubulok na laman. Tubo ini sa kagubatan kan Sumatra asin Borneo.
Klea Pineda

Si **Klea Ching Pineda** (namundag Marso 19, 1999) sarong Filipinong aktres asin modelo. . Siya an binansagan na "Ultimate Female Survivor" (babaeng guminana) kan ika-anom na season (2015) sa talent competition show StarStruck kaiba si Migo Adecer. An saiyang popular na marhay na mga papel iyo an si  Clarisse Santos-Almonte sa *[[Magkaagaw]]* (2019) asin Gwen Abad sa ''AraBella''.

## Buhay personal
Kan Marso 2023, si Pineda naghayag kan saiyang pagkapapanay (tomboy) asin pigtuga niya sa publiko an saiyang relasyon sa bata niyang si Katrice Kierulf.

## Filmograpiya

### Telebisyon

### Pelikula

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Amorphophallus titanum

An **titan arum** (*Amorphophallus titanum*) sarong namumurak na tinanom sa pamilyang Araceae. Igwa ining dakulang burak na daing sanga; sarong halangkaw na solong dahon, na may sanga na garo kahoy; asin sarong magabat na tubo na nagpapangyari sa tinanom na makaprodusir nin mga burak. An *A. titanum* endemik sa mga rainforest sa isla nin Sumatra sa Indonesya.

Nin huli ta an burak kaini bihirang namumurak asin sa halipot sanang panahon, ini nagtatao nin makusog na hamot nin nabubulok na laman tanganing maakit an mga polinador. Bilang resulta, ini pigbibisto bilang sarong burak na bangkay, na nagtao kaini kan mga pangaran na burak na bangkay o tinanom na bangkay.
Cecilio Apóstol

Si **Cecilio Apóstol** (Nobyembre 22, 1877 – Septyembre 8, 1938) sarong Filipinong pararawit asin poet laureate. An mga rawitdawit niya dati ginagamit sa pagtukdo kan lenggwaheng Espaynol susog sa Akta Republika Nu. 1881.

Siya namundag sa Santa Cruz, Manila asin nag'adal sa Ateneo de Manila University kun saen nakamit niya an Bachelor of Arts, bago nag'adal nin ley sa University of Santo Tomas. Durante kan kaamayi kan Okupasyon nin Amerikano, siya nagtrabaho bilang peryodista sa peryodikong rebolusyonaryo na *Independence*, *The Brotherhood*, *The Union*, *Renaissance* asin *Democracy*. An saiyang seudonimo sa peryodikong *[[La Independencia (dyaryo)|La Independencia]]*, si Antonio Luna, sa tagong-ngaran na *Catulo*. Dangan siya nagsali sa Nacionalista Party na an ipigtotolod iyo an katalingakasan kan Filipinas sa Estados Unidos. Siya myembro kan Philippine Academy poon 1924 hanggan siya nagadan. Si Apóstol nagsusurat sa Ingles asin Espanyol, asin nagtukda' mga rawitdawit na nagmostra kan saiyang kahusayan sa Espanyol. Saiyang pigtukda an rawit5dawit na *Al Heroe Nacional* (To the National Hero) na idinusay ki José Rizal. Sa libro nin mga rawitdawit, Pentélicas, siya ipigladawan mga ta'nawon na nagbabalik kan mga nahihiling sa sarong simpleng baryo. Siya nagadan sa Caloocan, Rizal.

## Mga panluwas na takod
* 

## Toltolan
Singsing kan Parasira

An **Singsing kan Parasira** (Latin: *Anulus piscatoris*; Italian: *Anello Piscatorio*), midbid bilang **Piscatory Ring**, iyo an opisyal na kabtang kan regalia na sulot kan Papa, na susog sa teolohiyang Katoliko iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin successor ni San Pedro, na sarong parasira sa trabaho. Nagtatampok iyan nin bas-relief ni Pedro na nagsisira gikan sa barko, sarong simbolismo na ginuno gikan sa tradisyon na an mga apostoles iyo an "mga parasira nin mga tawo" (Mark 1:17). An Singsing kan Parasira iyo an sarong signet na ginamit sagkod kan 1842 tanganing selyohan an mga opisyal na dokumento na pinirmahan kan Papa. Since at least the Middle Ages it has been a tradition for Catholics meeting the pope to show their devotion by kissing the ring.

## Toltolan
Filipinas sa Apat na Darakulang pankinaban na pagarayonan

Iyo ini an listahan kan mga representante kan **[[Filipinas]]** asin an saindang placements sa '''Apat na Darakulang''' pagarayonan. An Filipinas, lakop na pigkonsiderar na sarong powerhouse sa pagarayonan, ginanahan an gabos na apat na pagarayonan, igwang total nin 105 placements asin 15 kapangganahan:

* **Apat** – na korona sa Miss Universe – (1969 • 1973 • 2015 • 2018)
* **Saro** – na korona sa Miss World – (2013)
* **Anom** – na korona sa Miss International – (1964 • 1970 • 1979 • 2005 • 2013 • 2016)
* **Apat** – na korona sa Miss Earth – (2008 • 2014 • 2015 • 2017)

Ginatos na kompetisyon sa pagarayonan an piggaganap taon-taon, alagad an Apat na Darakula iyo an pigkonsiderar na pinakaprestihiyoso, lakop na pigpapadalan kan media. Manlaenlaen na news agencies an kolektibong pigpapanongdan an apat na mayor na pagarayonan bilang "Apat na Darakula", nginaranan na—Miss Universe, Miss World, Miss International asin Miss Earth.

## Toltolan
Jubileo 2025

An **Jubileo 2025** iyo an sarong jubileo sa Simbahan Katoliko na sinelebrar sa taon na 2025, inanunsyo ni Papa Juan Pablo II sa katapusan kan 2000 Great Jubilee. An Jubileo na ini pinangenotan kan  Extraordinary Jubilee of Mercy of 2015–2016. An papal bull na nagproklama kan Jubileo iyo an "*Spes non confundit*" (Latin para sa "Hope does not disappoint").

Nagdadalagan iyan poon sa Christmas Eve (24 December) 2024 sagkod sa Epiphany (6 January) 2026.

## Toltolan
Hasta que la plata nos separe

An ***Hasta que la plata nos separe*** (Ingles: *Until Money Do[es] Us Part*) sarong Colombianong telenobela minukna asin sinurat ni Fernando Gaitán, na pigbibidahan ni Victor Hugo Cabrera asin Marcela Carvajal. Ini pigprodyusir asin pigbrodkast kan RCN Televisión poon Mayo 22, 2006 sundo' Oktobre 11, 2007.

## Cast
### Mayor
* Victor Hugo Cabrera komo Rafael Méndez Rengifo
* Marcela Carvajal komo Alejandra Maldonado Ricaurte
* Gustavo Ángel komo Rubén Valenzuela Sáenz "El Tinterillo"
* Liliana González de la Torre komo María Victoria "Vicky" Parra "La Pajarita"
* Katherine Porto komo Susana Rengifo
* María Helena Doering komo Rosaura Suárez de De la Peña
* Lincoln Palomeque komo Nelson José Ospina "El Dandy"
* Constanza Duque komo Rosario Maldonado
* Martha Isabel Bolaños komo Claudia Bermúdez
* Álvaro Rodríguez komo Vicente Chávez
* Joavany Álvarez komo Carlos Arango "El Papeto"
* Ernesto Benjumea komo Edgar Marino
* Mario Ruiz komo Germán Ramírez
* Carlos Benjumea komo Ismael Dueñas "El Bebé"
* Katherine Vélez komo Isabel Duarte "La Generala"
* Ricardo Leguízamo komo Efraín Álvarez "El Contacto"
* Carlos Serrato komo Ramiro Jiménez
* Óscar Dueñas komo ''Juanito Flórez "Trapito"
* Javier Gnecco komo Dr. Gabriel Bernal
* Humberto Doradok komo Jorge Maldonado
* Santiago Alarcón komo Jaime Rincón
* Ana María Arango komo Leonor Rengifo de Méndez
* Adriana Silva komo Julieta Méndez
* César Mora komo Don Gastón Parra
* Gustavo Angarita Jr. komo Franklin Parra
* Fernando Solórzano komo Giovanni Parra
* Margalida Castro komo Azucena
* Pepe Sánchez komo Alberto Manrique
* Vicky Hernández komo Carmela Muñoz "Doña Bastantona"
* Valerie Domínguez komo Marian Sajir
* Rosemary Bohórquez komo Ruby
* Germán Escallón komo "El poeta"
* Javier Gnecco Jr. komo Eduardo De La Peña
* Diego Sarmientok komo Spencer
* María Elvira Arango komo Esperanza
* Carmenza Gómez komo Doña Dolores
* Gustavo Angarita komo Frank "Frankestein"
* Patrick Delmas komo Michel
* Ricardo Vélez komo Guillermo Soler
* Tatiana Rentería komo Karen
* Jéssica Sanjuán komo Mónica
* Juan Carlos Arango komo Ramón
* Andrés Felipe Martínez komo Rigoberto Martínez
* Laila Vieira komo Carla Domínguez
* Jenny Vargas komo Pilar
* Luis Fernando Salas komo Tato Yerman
* Carolina Trujillo komo Lariza

### Balik-balik
* Carolina Ramírez komo Rosario del Pilar Guerrero
* Mark Tacher komo Francisco Lara
* Gregorio Pernía komo Manuel "El Coloso" Rodríguez
* Mario Duarte komo Vladimir "El Mil Amores" Fernando Molina

## Hilnga man
* List of RCN Televisión telenovelas and series

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Bashkortostan

An **Republika kan Bashkortostan** (; ) o **Bashkiria** () iyo an sarong republika sa nasyon na Rusya. An kapitolyo kaini iyo an Ufa.
Carmelino G. Alvendia

Si **Carmelino Gomez Alvendia Sr.** (Nobyembre 3, 1906Marso 6, 1982) sarong huwes sa Court of Appeals of the Philippines, kagmukna kan Quezon City Academy asin kapwa-kagmukna kan Manuel L. Quezon University (MLQU), na dati apod Manuel L. Quezon Educational Institute, kan 1947.

## Biograpiya
Si Alvendia namundag kan  Nobyembre 3, 1906, sa Floridablanca, Pampanga. Saiyang nakamit an Associate of Arts sa University of the Philippines kan 1926. Saiyang naresibe an Bachelor of Laws degree, cum laude, kan 1930 asin an saiyang Master of Laws degree kan 1933 sa parehong unibersidad. Kan siya yoan sa unibersidad, siya nagsali sa Sigma Phi|work=The Daily Tribune|url=https://tribune.net.ph/index.php/2018/10/24/the-gathered-lights-of-upsilon-sigma-phi/?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_04908054862e935920709d0f24d2e77d8d425ed5-1627635226-0-gqNtZGzNAiKjcnBszQfO}}

Kan 1938, saiyang nakamit an Doctor of Civil Law sa University of Santo Tomas. Durante kan termino ni Presidente Diosdado Macapagal nin Filipinas, siya nataas bilang saro sa mga huwes sa Court of Appeals.

Kan 1963, saiyang binakal an Bago Bantay Academy namumugtak na gayo sa Epifanio de los Santos Avenue (EDSA) asin saiyang binago an panqaran kaini sa "Quezon City Academy" (QCA). QCA hanggan nngonyan danay na eskwelahan na sekundarya sa Metro Manila.

Si Alvendia nagadan kan Marso 6, 1982. Durante kan sentenaryo kan saiyang pagkamundag, an QCA nagkondukta nin programa asin selebrasyon na pigrobo-robo kan dakulon na mga alumni kaini poon 1953 abot 2008.

## Heritage Bahay na Puti (Alvendia House)
An Floridablanca, Pampanga Justice Carmelino Alvendia Sr. na mansyon ansestral ("White House") http://heritageconservation.wordpress.com/category/ancestral-houses/page/4/http://www.oocities.org/balen_net/sites.htmhttp://wikimapia.org/20242818/Justice-Carmelino-G-Alvendia-s-Ancestral-House pagrorogaring, pig'aataman asin pigmamato kan saiyang pamilya.


File:Floridablancapampangajf.JPG|Rear view
File:Floridablancapampangajfa.JPG|The heritage house of the town
File:Floridablancapampangajfc.JPG|White fence


## Hilnga man
* Quezon City Academy
* Manuel L. Quezon University
* Philippine Court of Appeals

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* Official website of Manuel L. Quezon University
* Official website of Quezon City Academy
Aldaw kan Kinaban

An **Aldaw kan Kinaban** iyo an taonan na kaganapan kada Abril 22 tanganing idemonstrar an suporta para sa pagprotekta sa kapalibotan. Enot na ginanap kaidtong Abril 22, 1970, kabali na diyan an mahiwason na *range* nin kaganapan na sarabay sabay sa bilog na kinaban sa paagi kan earthday.org (dating Earth Day Network) kabali an 1&nbsp;bilyon katawo sa labi sa 193 na mga nasyon.

Kaidtong 1969 sa sarong komperensya kan UNESCO sa San Francisco, an peace activist na si John McConnell nagbusol nin sarong aldaw tanganing tawan onra an Kinaban asin an konsepto kan katoninongan, na enot na inobserbaran kaidtong Marso 21, 1970, an first day of spring sa amihanan na emisperyo. This day of nature's equipoise was later sanctioned in a proclamation written by McConnell and signed by Secretary General U Thant at the United Nations. A month later, United States Senator Gaylord Nelson an nagbusol kan idea tanganing ganapon an pambilog na nasyon na environmental teach-in kaidtong Abril 22, 1970, asin nag-empleyo nin sarong hoben na aktibista, Denis Hayes, na magin national coordinator. An ngaran na "Earth Day" was coined by advertising writer Julian Koenig. Denis and his staff grew the event beyond the original idea for a teach-in to include the entire United States. Key non-environmentally focused partners played major roles.  Under the leadership of labor leader Walter Reuther, for example, the United Auto Workers (UAW) was the most instrumental outside financial and operational supporter of the first Earth Day. According to Hayes: "Without the UAW, the first Earth Day would have likely flopped!" Nelson was later awarded the Presidential Medal of Freedom award in recognition of his work. The first Earth Day was focused on the United States. In 1990, Denis Hayes, the original national coordinator in 1970, took it international and organized events in 141 nations. On Earth Day 2016, the landmark Paris Agreement was signed by the United States, the United Kingdom, China, and 120 other countries. This signing satisfied a key requirement for the entry into force of the historic draft climate protection treaty adopted by consensus of the 195 nations present at the 2015 United Nations Climate Change Conference sa Paris. Numerous communities engaged in "Earth Day Week actions," sarong bilog na semana nin mga aktibidad na nakasentro sa mga isyu kan kapalibotan na pig-aatubang kan kinaban. Kaidtong Aldaw kan kinaban 2020, labi sa 100 milyon katawo sa bilog na kinaban an nag-obserba kan ika-50 anibersaryo kan si pigpapanongdan na iyo an pinakadakulang online mass mobilization sa kasaysayan.

## Toltolan
Tukô tokay

An **tukô tokay** (*Gekko gecko*) sarong reptilya sa genus na *Gekko* sa pamilya na *Gekkonidae*, an tunay na mga tukô. Tubo ini sa Asya asin nagkapirang Isla sa Pasipiko. An katutubong istaran kaini iyo an mga rainforest, kun saen ini nabubuhay sa mga kahoy asin pangpang, asin ini parati na nakikibagay sa mga istaran nin tawo sa bukid, na naglilibot sa mga lanob asin kisame sa banggi sa paghanap nin mga insekto na masisiba.
Papa Lino

Si **Papa Lino** nagadan  AD 80) iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  AD 68 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong AD 80. Pighihiling siya bilang ikaduwang obispo kan Roma, pagkatapos ni St. Peter. Siring man sa gabos na amay na papa, siya kanonisado.

## Toltolan
Papa Anacleto

Si **Papa Anacleto** (nagadan ), midbid man bilang **Cleto**, iyo an obispo kan Roma, sinundan sinda Peter asin Linus. Nagserbi si Anacleto sa pag-ultanan kan  asin sa saiyang kagadanan, . Sarong Romano si Cleto, durante kan saiyang *tenure* bilang papa, nag-oridina siya nin nagkapirang padi asin tradisyonal na pagmimidbid na nagtogdas nin duwampulo-limang parokya sa Roma. Minsan nganì an syertong petsa kan saiyang pontificate bakong sigurado, siya "... nagadan na sarong martyr, siguro mga haros 91". Naunambitan si Cleto sa Roman Canon kan masa; an saiyang aldaw nin kapistahan iyo an Abril 26.

## Toltolan
Papa Clemente I

Si **Clemente kan Roma** (nagadan ), midbid man bilang si **Papa Clemente I**, iyo an Obispo kan Roma sa huring enot na siglo AD. Konsiderado siya na iyo an enot kan Apostolic Fathers kan Simbahan, asin sarong nangengenot na myembro kan Simbahan sa Roma kaidtong huring enot na siglo.

## Toltolan
Papa Evaristo

Si **Papa Evaristo** (Greek: Ευάριστος) iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  99/100 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 107/108. Midbid man siya bilang si **Aristo** asin benerado bilang sarong Santo sa Eastern Orthodox Church, sa Simbahan Katoliko, asin sa Oriental Orthodoxy. Posible na si John the Apostle nagadan durante kan saiyang pagreynar, minarkahan an kataposan kan Apostolic Age.

## Toltolan
Papa Alejandro I

Si **Papa Alejandro I** (nagadan  115) iyo an obispo kan Roma poon kaidtong haros 108/109 sagkod 116/119 (segun sa 2012 *[[Annuario Pontificio]]*). Nagtutubod an iba na siya nagsapo nin martyrdom sa irarom kan Roman emperor na si Trajan o Hadrian.
Papa Sixto I

Si **Papa Sixto I** (Greek: Σίξτος), pigbaybay man na **Xystus**, sarong Romano kan Greek descent, asin dating obispo kan Roma poon kaidtong  117 o 119 sagkod sa saiyang kagadanan  126 o 128. Sinundan niya si Alexander I asin sinundan niya ni Telesphorus. Pigseselibrar an saiyang kapistahan tuyong Abril 6.

## Toltolan
Papa Telesforo

Si **Papa Telesforo** iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  126 sagkod sa saiyang kagadanan  137, durante kan pagreynar kan Roman Emperors Hadrian asin Antoninus Pius.

Tradisyonal na pigkonsiderar si Telesforo bilang iyo an ikawalong Obispo kan Rome na suminunod ki Pedro.

## Toltolan
Papa Higinio

Si **Papa Higinio** iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  138 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong  142. Pigkakaptan kan tradisyon na durante kan saiyang pagigin papa dineterminar niya an manlaenlaen na prerogatibo kan clergy asin linadawan an mga grado kan ecclesiastical hierarchy.

Hyginus instituted godparents at baptism to assist the baptised during their Christian life. He also decreed that all churches be consecrated. He is said to have died a martyr, though no records verify this. The chronology of the early bishops of Rome cannot be determined with any degree of exactitude today.

## Toltolan
Papa Pio I

Si **Papa Pio I** (Greek: Πίος) iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  140 sagkod sa saiyang kagadanan  154, susog sa *[[Annuario Pontificio]]*. Nakalista an saiyang mga petsa bilang 142 o 146 sagkod 157 o 161, respectively. Konsiderado siyang kuminontra sa Valentinians asin Gnostics durante kan saiyang pagigin papa. Konsiderado siyang sarong santo kan Simbahan Katoliko na igwa nin aldaw nin kapistahan sa Hulyo 11, alagad bakong malinaw kun siya nagadan na sarong martyr.

## Toltolan

{{stub}{
Papa Sotero

Si **Papa Sotero** iyo an obispo kan Roma poon kaidtong  167 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong  174. Susog sa *[[Annuario Pontificio]]*, an petsa posibleng nagpoon sa 162–168 sagkod sa 170–177. Namundag siya sa Fundi, ngunyan sa Campania, sa rehiyon Lazio kan Italy. Midbid si Sotero sa pagdeklara na an kasal solamenteng balido sana bilang sarong sakramento binendesyonan kan sarong padi asin para man sa pormal na pag-*inaugurate* kan Easter bilang sarong taonan na festival sa Rome. An saiyang ngaran, gikan sa Greek Σωτήριος gikan sa  "saviour", iyo an saiyang nagin baptismal name, huli ta an saiyang bilog na buhay dai pa nangyayari an tradisyon kan pag-adaptar nin papal names.

## Toltolan
Papa Pio II

Si **Papa Pio II** namundag **Enea Silvio Bartolomeo Piccolomini** Oktobre 18, 1405 – Agosto 14, 1464), iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon kaidtong Agosto 19, 1458 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 1464.
Papa Pio III

Si **Papa Pio III** (Mayo 9, 1439&nbsp;– Oktobre 18, 1503), namundag **Francesco Todeschini**, dating **Francesco Todeschini-Piccolomini**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 22 September 1503 sagkod sa saiyang kagadanan. At just twenty-six days, he had one of the shortest pontificates in papal history.

## Toltolan
Papa Aniceto

Si **Papa Aniceto** (Greek: Ανίκητος) iyo an obispo kan Roma poon kaidtong c. 157 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong Abril 168. Susog sa *[[Annuario Pontificio]]*, an pagpoon kan saiyang pagigin papa posibleng kaidtong 153. Aktibong kinontra ni Aniceto an Gnosticism asin Marcionism. Maugma niyang sinabat an pag-abot ni Polycarp of Smyrna sa Roma tanganing tukaron an Easter controversy.

## Toltolan
Papa Pio IV

Si **Papa Pio IV** (Marso 13, 1499 – Disyembre 9, 1565), namundag **Giovanni Angelo Medici**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 25 December 1559 sagkod sa saiyang kagadanan, kaidtong December 1565. Namundag sa Milan, pigkonsiderar kan saiyang pamilya iyan bilang sarong sangay kan House of Medici asin ginamit an parehong coat of arms. Minsan nganì an mga modernong historyador mayong nanumpungan na katibayan sa koneksyon na ini, an Medici kan Florence pagmidbid an paghingako kan Medici kan Milan kaidtong kaamayi kan ika-16 na siglo.

## Toltolan
Papa Pio V

Si **Papa Pio V**, OP (17 January 1504&nbsp;– 1 May 1572), namundag **Antonio Ghislieri** (poon 1518 inapod na **Michele Ghislieri**), iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 7 January 1566 sagkod sa saiyang kagadanan, kaidtong May 1572. He was an inquisitor asin benerado bilang sarong santo kan Simbahan Katoliko. He is chiefly notable huli sa saiyang papel sa implementation kan Council of Trent, the Counter-Reformation, asin an standardization kan Roman Rite sa laog kan Latin Church, midbid bilang Tridentine mass. Dineklara ni Pio V si Thomas Aquinas bilang Doctor of the Church.

## Toltolan
Papa Pio VI

Si **Papa Pio VI** (namundag **Count Angelo Onofrio Melchiorre Natale Giovanni Antonio** pig-aapod na **Giovanni Angelo** o **Giannangelo Braschi**, 25 December 1717 – 29 August 1799) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 15 February 1775 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong August 1799.

## Toltolan
Papa Pio

Igwa nin kagduwang papa na nginaranan na Papa Pio an Simbahan Katoliko 

* Papa Pio I (c. 140–154; officially listed as 142/146 – 157/161)
* Papa Pio II (1458–1464)
* Papa Pio III (1503)
* Papa Pio IV (1559–1565)
* Papa Pio V (1566–1572)
* Papa Pio VI (1775–1799)
* Papa Pio VII (1800–1823)
* Papa Pio VIII (1829–1830)
* Papa Pio IX (1846–1878)
* Papa Pio X (1903–1914)
* Papa Pio XI (1922–1939)
* Papa Pio XII (1939–1958)
Papa Pio VII

Si **Papa Pio VII** (namundag: **Barnaba Niccolò Maria Luigi Chiaramonti**; English: **Barnabas Nicholas Maria Louis Chiaramonti** 14 August 1742 – 20 August 1823) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 14 March 1800 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong August 1823. Pinamayuhan niya an Papal States poon June 1800 sagkod 17 May 1809 asin sa giraray poon 1814 sagkod sa saiyang kagadanan. Si Chiaramonti saro man na monghe kan Order of Saint Benedict dugang pa sa pagigin bantog na theologian asin obispo.
Papa Pio VIII

Si **Papa Pio VIII** (namundag: **Francesco Saverio Maria Felice Castiglioni**; 20 November 1761 – 30 November 1830) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 31 March 1829 sagkod sa saiyang kagadan kaidtong November 1830.
Papa Pio IX

Si **Papa Pio IX** (namundag: **Giovanni Maria Mastai-Ferretti**; Mayo 13, 1792 – Pebrero 7, 1878) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 1846 sagkod 1878. An saiyang pagreynar nin haros 32 na taon iyo an pinakahalawig na beripikado nin maski siisay na papa sa kasaysayan. If including unverified reigns, his reign was second to that of Peter the Apostle. He was notable for convoking the First Vatican Council kaidtong 1868 asin para sa permanenteng kawàran nin kontrol sa Papal States kaidtong 1870 sa Kahadean kan Italya. Thereafter, nagsayuma siya na bayaan an Vatican City, dineklara niya an saiyang sadiri bilang "preso sa Vatican".
Papa Pio X

Si **Papa Pio X** (namundag: **Giuseppe Melchiorre Sarto**; English: **Joseph Melchior Sarto** 2 June 1835&nbsp;– 20 August 1914) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 4 August 1903 sagkod sa saiyang kagadanan. Si Pio Xmidbid na marhay huli sa saiyang pagkontra sa modernistang interpretations kan Catholic doctrine, asin sa pagbusol sa liturgical reforms asin Thomist scholastic theology. Siya an nagpoon kan preparation kan 1917 Code of Canon Law, an enot na comprehensive asin sistemikong gibo sa sadiri niyang klase, which would ultimately be promulgated by his successor. Benerado siya bilang sarong santo sa Simbahan Katoliko .
Papa Pio XI

Si **Papa Pio XI** (namundag: **Ambrogio Damiano Achille Ratti**, Mayo 31, 1857&nbsp;– 10&nbsp;February 1939), iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 6 February 1922 sagkod 10 February 1939. Nagin siyang enot na soberano kan Vatican City State sa pagkatugdas kaiyan bilang sarong independent state kaidtong February 11, 1929. Nagdanay siyang sarong papa sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong February 1939.

## Toltolan
Papa Pio XII

Si **Papa Pio XII** (namundag: **Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli**, 2 March 18769 October 1958) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin soberano kan Vatican City State poon Marso 2, 1939 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong October 1958. Before his election to the papacy, nagserbi siya bilang sekretaryo kan Department of Extraordinary Ecclesiastical Affairs, papal nuncio to Germany, asin Cardinal Secretary of State, in which capacity he worked to conclude treaties with manlaenlaen na mga nasyon na Europeo asin Latin American, kabali an *[[Reichskonkordat]]* treaty with the German Reich.

## Toltolan
Butiki sa Komodo

An **Butiki sa Komodo** (*Varanus komodoensis*), bisto man sa apod na gotô, sarong dakulang reptilya kan pamilya nin tabili na Varanidae na endemiko sa mga isla kan Indonesya na Komodo, Rinca, Flores, Gili Dasami, asin Gili Motang. Ini an pinakadakulang nagdadanay na species nin tuko, na an mga lalaki nagdadakula sagkod sa pinakahalangkaw na laba na 3 m (10 piye) asin nagtitimbang sagkod sa 150 kg (330 lb).
Papa Eleuterio

Si **Papa Eleuterio** (nagadan: 24 May 189), midbid man bilang si **Eleutero**, iyo an obispo kan Roma poon c. 174 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 189. His pontificate is alternatively dated to 171–185 or 177–193. Benerado siya bilang sarong santo sa Simbahan Katoliko.

## Toltolan
Luwalhati Antonino

Si **Luwalhati Lopez Ricasa-Antonino** (Oktobre 22, 1943 – Oktobre 30, 2023) sarong Filipinang politiko na nagsirbe bilang chairperson kan Mindanao Development Authority (MinDA) poon 2010 sundo' 2016 sa ki Presidenteng Benigno Aquino III administrasyon. Siya dati nagsirbe bilang myembro sa House of Representatives representado an Enot na distrito nin South Cotabato poon  1992 abot 2001. Sa huring nasambit na opisina, siya sinundan ni agom niyang si Adelbert Antonino, asin nasalidan man ini kan aki nindang babae na si Darlene Antonino Custodio. An saiyang agom asin aking babae pareho man nagsirbe komo mga alkalde nin General Santos.

## Karera politika
Si Antonino nagsirbe bilang representante para sa Enot na distrito nin South Cotabato sa tolong surunod-sunod na termino (Ika-9 abot Ika-11ng Kongreso) poon 1992 sundo 2001. Sa laog kaining mga taon, siya nagsirbe man bilang presidente kan Mindanao Lawmakers Association (MLA), sarong 50-myembrong kaburunyogan nin mga myembro haleng Mindanao.

Kan siya yaon sa Kongreso, si Antonino kapot an chairmanship sa Foreign Affairs Committee, asin vice-chairmanship kan Appropriations Committee.

Kan Septyembre 2010, si Antonino nanombrahan nani Presidente Benigno Aquino III bilang chairperson kan Mindanao Development Authority (MinDA), na siya an pinakaenot na babae nagkapot kan siring na katongdan.

## Buhay personal
Si Antonino namundag sa Upi (ngonyan Maguindanao del Norte) asin pinadakula sa Kiamba (ngonyan Sarangani)—kaidto, an parehongduwang banwaan sakop pa kan dai-pa-banga na probinsya nin Cotabato. Si Antonino kasal ki dating representante asin dating alkalde kan General Santos na si Adelbert Antonino. An saiyang mgam aking babae mga dati man na representante asin alkalde nin  General Santos Darlene Antonino Custodio asin restaurateur na si Eliza Bettina R. Antonino.

Si Antonino nakamit niya an bachelor's degree sa Chemical Engineering sa University of Santo Tomas asin saiyang Masters sa Business Administration (MBA) sa Ekonomiks sa New York University. Pakakua niya kan saiyang master's, siya nakontrata komo economic and statistical analyst sa United Nations Conference on Trade and Development sa New York City.

Si Antonino nagadan kan 30 Oktobre 2023, sa edad na 80.

## Toltolan
Papa Pablo I

Si **Papa Pablo I** (700 – 28 June 767) iyo an obispo kan Roma asin namamayo sa nagbubutwang Papal States poon Mayo 29, 757 sagkod sa saiyang kagadanan. Enot siyang nagserbi bilang Roman deacon asin pirming pig-empleo kan saiyang tugang, Papa Esteban II, in negotiations with the Lombard kings.
Papa Pablo VI

Si **Papa Pablo VI** (namundag **Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini**, 26 September 1897 — 6 August 1978) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin kan sovereign of the Vatican City State from 21 June 1963 to his death on 6 August 1978. Succeeding John XXIII, pinadagos niya an Ikaduwang Konsilyo Vaticano, na sinarado niya kaidtong 1965, inimplementar an manlaenlaen kaiyan na reporma. He fostered improved ecumenical relations with Eastern Orthodox asin Protestant churches, na nagresulta sa dakol na makasaysayan na meetings asin agreements. Kaidtong Enero 1964, puminasiring siya sa Jordan, an enot na pagkakataon na an reigning pontiff binayaan an Italy nin labi sa sarong siglo.

## Toltolan
Papa Pablo

An **Papa Pablo** pwedeng mapanungod sa:

* Papa Pablo I (757–767)
* Papa Pablo II (1464–1471)
* Papa Pablo III (1534–1549)
* Papa Pablo IV (1555–1559)
* Papa Pablo V (1605–1621)
* Papa Pablo VI (1963–1978)
Lokal na eleksyon sa Filipinas sa Rehiyon Bikol sa taon 2025

An **lokal na eleksyon sa Filipinas sa taon 2025 sa [[Rehiyon Bikol]]** nakatalaan na gibohon sa Mayo 12, 2025.

## Albay

### Gobernador
Si Edcel Greco Lagman ( Partido Federal ng Pilipinas ) na iyo an nakatukaw na gobernador enot na nagdalagan para sa sarong bilog na termino, alagad siya nag-atras kan Disyembre 5, 2024, asin inendorso an dating gobernador kan Albay na si Noel Rosal ( Partido Demokratiko Pilipino ).   Nagin siyang gobernador kan Disyembre 1, 2022, pagkatapos na an eleksyon ni Rosal bilang gobernador kan 2022 dahil pinawarang saysay ini kan Commission on Elections (COMELEC) huli sa pagbalgar sa paggatos nin kwarta kan publiko sa peryodo na ini ipinagbabawal durante kan eleksyon.

Kan Oktubre 18, 2024, an Opisina kan Ombudsman sinuspinde si Lagman huli sa mga kasong graft asin korapsyon.  Si Glenda Bongao an nagin tagasalihid na gobernador.

Si Rosal nagdadalagan laban sa representante na si Joey Salceda ( Lakas–CMD ) asin Rosaler Sara Jr. (Independent).    Kan Disyembre 27, 2024, pigdiskwalipikar kan COMELEC si Rosal huli sa saiyang pagkahale sa serbisyo. Alagad, an Korte Suprema nagboot kan Enero 21, 2025, na temporaryong pugulan an pagdiskwalipikar ki Rosal, na nagtutugot saiya na mailista sa balota. 

### Bise Gobernador
Retiro na si incumbent Glenda Bongao ( Liberal ). Si Bongao nagin bise gobernador kan Disyembre 1, 2022, pagkatapos na si Edcel Greco Lagman nagin gobernador sa pag-nullify kan eleksyon ni Noel Rosal .

Kan Oktubre 18, 2024, si Bongao nagin acting governor pagkatapos na suspendiron si Lagman kan Office of the Ombudsman . Si Rey Bragais nagin acting vice governor.

An mga kandidato para bise gobernador iyo sinda Jun Alegre ( Partido Demokratiko Pilipino ), Diday Co ( Lakas–CMD ), Albay board member Te Arandia (Independent) asin Gil Goyena ( Workers' and Peasants' Party ).

## Toltolan
Papa Pablo II

Si **Papa Pablo II** (23 February 1417 – 26 July 1471), namundag **Pietro Barbo**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 30 August 1464 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 1471. Kan an saiyang tiyoon sa ina nagin Papa Eugenio IV, Barbo switched from training to be a merchant to religious studies. Haros marikas an saiyang pagtukaw sa Simbahan. Na-elihir na papa kaidtong 1464, Paul amassed a dakulang koleksyon nin art asin antiquities.

## Toltolan
Papa Eugenio IV

Si **Papa Eugenio IV** (1383 – 23 February 1447), namundag: **Gabriele Condulmer**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 11 March 1431 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong February 1447. Condulmer was a Venetian, asin pamangkin ni Papa Gregorio XII. Kaidtong 1431, siya naelihir bilang papa.
Papa Pablo IV

Si **Papa Pablo IV** (28 June 1476&nbsp;– 18 August 1559), namundag: **Gian Pietro Carafa**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 23 May 1555 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong August 1559.

## Toltolan
Papa Pablo V

Si **Papa Pablo V** (17 September 1550&nbsp;–&nbsp;28 January 1621), namundag: **Camillo Borghese**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 16 May 1605 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong January 1621. Kaidtong 1611, inonra niya si Galileo Galilei bilang sarong miyembro kan papal Accademia dei Lincei asin sinuportahan an saiyang discoveries.

## Toltolan
Papa Gregorio

An **Gregorio** iyo an nagin ngaran kan kag-anom na been the name of sixteen Romano Katolikong Papa asin duwang Kontrapapa:

* Papa Gregorio I ("the Great"; 590–604), kun kay siisay ipinangaran an whom the Gregorian chant
* Papa Gregorio II (715–731)
* Papa Gregorio III (731–741)
* Papa Gregorio IV (827–844)
* Papa Gregorio V (996–999)
* Papa Gregorio VI (1045–1046)
** *[[Kontrapapa Gregorio VI]]*
* Papa Gregorio VII (1073–1085), kun kay siisay ipinangaran an Repormang Gregoriano
* Papa Gregorio VIII (1187)
** *[[Kontrapapa Gregorio VIII]]*
* Papa Gregorio IX (1227–1241)
* Papa Gregorio X (1271–1276)
* Papa Gregorio XI (1370–1378)
* Papa Gregorio XII (1406–1415)
* Papa Gregorio XIII (1572–1585), kun kay siisay ipinangaran an kalendaryong Gregoriano
* Papa Gregorio XIV (1590–1591)
* Papa Gregorio XV (1621–1623)
* Papa Gregorio XVI (1831–1846)
Papa Gregorio XIII

Si **Papa Gregorio XIII** (7 January 1502 – 10 April 1585), namundag: **Ugo Boncompagni**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 13 May 1572 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong Abril 1585. Midbidon siyang marhay huli sa pagkomisyon asin sa pagigin kapangaran kan Kalendaryong Gregoriano, na nagdadanay na pig-aako sa bilog na kinaban na sarong kalendaryong sibil sagkod sa ngunyan na aldaw.