Lisa (rapper)

Si **Lalisa Manobal** (   **ลลิษา มโนบาล** ;  namundag na **Pranpriya Manobal**,  Marso 27, 1997), midbid na mononymous bilang **Lisa** (   ), sarong Thai rapper, parakanta, parabayle, asin aktres. Siya sarong miyembro kan grupo nin mga babae sa South Korea na Blackpink, na nagdebut sa irarom kan YG Entertainment kan Agosto 2016. Nagpoon siya sa pag-arte kan 2025 sa serye sa telebisyon kan HBO *na The White Lotus* .

Kan Setyembre 2021, pinaluwas ni Lisa an saiyang debut single album *na Lalisa*, na iyo an nagin pinakaenot na babaeng artista na nakapabakal nin 736,000 na kopya nin sarong album sa enot na semana kaini sa South Korea. An music video para sa lead single kaini iyo an nagin pinakadakol na nahiling na music video sa laog kan enot na 24 oras sa YouTube kan sarong solo artist. Parehong an "Lalisa" asin an viral na ikaduwang single kan album na " Money " nakalaog sa top ten kan Global 200, na an huri nagbari kan rekord para sa pinakahalawig na kanta kan sarong babaeng K-pop soloist sa US Hot 100 asin sa UK Singles Chart kan panahon na idto. *Si Lalisa* asin "Money" iyo an nagin pinakaenot na album asin kanta kan sarong K-pop solo artist na nakaabot nin sarong bilyon na stream sa Spotify, sunod-sunod. Kan 2024, si Lisa nagmukna kan saiyang sadiring kompanya nin pamamahala na an pangaran Lloud, na nagpirma sa RCA Records, asin nakamit an saiyang enot na numero-unong single sa Global Excl. US kaiba an " Rockstar ", an pangenot na single kan saiyang debut studio album na *Alter Ego* (2025).

Si Lisa nakakua nin nagkapirang mga pag-omaw, kabali an siyam na Guinness World Records, sarong Gaon Chart Music Award, sarong Mnet Asian Music Award, tolong MTV Europe Music Awards, asin duwang MTV Video Music Awards ; siya an nagin pinakaenot na soloista kan K-pop na nanggana sa huring duwang seremonya nin pagpremyo. Siya an pinaka-sinusunod na K-pop artist sa Instagram asin an pinaka-sinusunod na babaeng K-pop soloist sa Spotify . Si Lisa tinawan nin onra bilang sarong lider nin embahador kultural kan Thailand Ministry of Culture asin pigmidbid kan kaidto- Primero Ministro kan Thailand na si Prayut Chan-o-cha para sa saiyang mga kontribusyon sa pagpalakop kan kulturang Thai sa bilog na kinaban.

## Buhay asin karera

### 1997–2010: Amay na buhay asin edukasyon
Si Lisa namundag na Pranpriya Manobal kan Marso 27, 1997,  sa Probinsya nin Buriram, Thailand,  kan huri legal na binago an saiyang pangaran sa Lalisa, na an boot sabihon "an saro na pig-oomaw",  sa sadol kan sarong parahula para sa kauswagan.   Sarong solong aki, siya pinadakula kan saiyang Thai na ina, si Chitthip Brüschweiler, asin kan saiyang Swiss stepfather, si chef na si Marco Brüschweiler.  Si Lisa nakatapos nin sekondarya sa Praphamontree School I asin II.  Siya dakul an tataramon ; kaiba an saiyang katutubong Thai, siya tataong magtaram nin Koreano asin Ingles, siring man nin pundamental na Hapon asin Intsik. 

Pagkatapos na mag-enrol sa mga klase nin bayle sa edad na apat, nagpoon siyang makipagkumpetensya nin regular sa mga paligsahan, kabali an To Be Number One,  asin nag'ayon sa onseng miyembro kan dance crew na We Zaa Cool kaiba si BamBam of Got7 . Kan Setyembre 2009, an mga tripulante nag'entra sa kompetisyon kan LG Entertainment Million Dream Sanan World na pigbrodkast sa Channel 9 asin nanggana kan Special Team Award.  Si Lisa nagpartisipar man bilang representante kan eskwelahan sa paligsahan sa pagkanta na Top 3 Good Morals of Thailand, na pig-host kan Moral Promotion Center kan amay na parte kan 2009, na nagtapos bilang runner-up. 

### 2012–2015: Mga aktibidad bago an debut
Kan 2010, sa edad na 13, si Lisa nag-audition tanganing mag-ayon sa South Korean record label na YG Entertainment sa Thailand. Nagkaigwa siya nin interes sa industriya nin K-pop kan siya aki pa, na naghahanga sa mga artista arog kan BigBang asin 2NE1, asin nagmamawot na magsunod sa kaparehong dalan.  Sa 4,000 na aplikante, siya sana an indibidwal na nagin kwalipikado, na nagtulod sa kaidto-CEO na si Yang Hyun-suk na tawan si Lisa nin tsansa na magin sarong YG Entertainment trainee.  Sa saiyang audition, napahanga man ni Lisa an saro sa mga hurado, si Danny Im kan 1TYM, na kan huri nag-omaw sa saiyang kumpiyansa sa entablado asin sa saiyang ugali sa luwas kan entablado. 

Kan 2011, si Lisa nagbalyo sa South Korea tanganing ponan an saiyang pormal na pagsasanay bilang sarong trainee. Opisyal siyang nag'ayon sa tatak bilang pinakaenot na bakong etnikong Koreanong trainee kan Abril 11.  Kan Nobyembre 2013, nagluwas siya sa music video para sa single kan labelmate na si Taeyang na " Ringa Linga " bilang sarong background dancer kaiba an mga miyembro kan mga labelmate asin boy band na iKon asin Winner .  Kan Marso 2015, si Lisa nagkua kan saiyang enot na trabaho sa pagmodelo para sa tatak nin streetwear na Nona9on, na sinundan kan tatak nin kosmetiko kan South Korea na Moonshot kan 2016. 

### 2016–2023: Debut kaiba si Blackpink asin ''Lalisa''

Kan Agosto 2016, si Lisa nagdebut bilang saro sa apat na miyembro kan South Korean girl group Blackpink, an pinakaenot na bakong etnikong Koreanong artista sa irarom kan label.   An debut single album kan grupo *na Square One* nagtampok nin mga lead single na " Whistle ", na nangengenot sa gabos na tsart kan South Korea kan magdebut, asin " Boombayah ".  Kan 2018, an Blackpink nagpirma sa Interscope Records sa sarong pankinaban na pakikipagtabangan sa YG Entertainment. 

Si Lisa nagin permanenteng miyembro kan cast sa edisyon kan Korea Army Academy kan MBC military variety program na *Real Man 300* poon Setyembre 21, 2018, padagos. An saiyang enot na papel sa sarong programa sa telebisyon poon kan saiyang debut,  ini an nagtao saiya kan bakong opisyal na Character of the Year award sa 2018 MBC Entertainment Awards .   Kan Nobyembre 5, 2018, pigbuyagyag ni Lisa an saiyang YouTube channel, Lilifilm Official, na nakasentro sa pagbiyahe, estilo nin pamumuhay, asin bayle.  Kan Hulyo 2019, igwa na siyang labing 1.3 milyon na mga subscriber asin nakaresibe nin YouTube Gold Play Button .  Saro sa saiyang mga video sa pagbayle an nagin viral kan 2020 huli sa sarong meme na kinua sa video; an mga celebrity arog ni Dolly Parton, Stephen Colbert, James Corden, Luke Evans, asin Lil Nas X nagpartisipar sa uso.  Kan Marso 2020, si Lisa nagserbing mentor sa pagbayle sa programa sa survival kan Chinese girl group kan iQIYI *na Youth With You Season 2* .  Kan Pebrero 2021, nagbalik siya bilang mentor sa pagbayle sa ikatolong season kan palabas para sa mga grupo nin lalaki. 

Kan Abril 19, 2021, an YG Entertainment nagbuyagyag sa *The Korea Herald* na si Lisa iyo an ikatolong miyembro kan Blackpink na magdebut bilang sarong soloista, na an opisyal na iskedyul ipapaisi sa huri.  Kan Hulyo 12, sa paagi kan *Star News*, an label nagbuyagyag na an pag-film para sa saiyang music video nagpopoon na.  An enot na single ni Lisa *na Lalisa* asin an pangenot na single kaini na may parehong pangaran pinaluwas kan Setyembre 10, 2021.   An music video para sa "Lalisa" iyo an nagin pinakadakol na nahiling na video kan sarong soloista sa laog nin 24 oras na may 73.6 milyon na paghiling, na binaak an rekord na kapot kan " Me! " ni Taylor Swift na nagtatampok ki Brendon Urie, na kun saen nakakua siya nin duwang Guinness World Records .  An kanta nagdebut sa numero 84 sa US  Hot 100 asin sa numero dos sa  Global 200, na nagin pinakaenot na top-ten na kanta ni Lisa sa huri.  An album nakabenta nin 736,221 na kopya sa South Korea sa enot na semana kaini, na nagbugtak kan rekord para sa pinakahalangkaw na benta sa enot na semana sa mga babaeng artista sa laog kan nasyon asin ginibo si Lisa na pinakaenot na babaeng solista na nakalampas sa 500,000-kopya sa laog nin sarong semana. 

An B-side track kan album na " Money " nakaresibe nin sarong eksklusibong video nin pagbayle na ipinaluwas sa YouTube kan Setyembre 24.  An kanta nasaksihan an paglangkaw kan popularidad pagkatapos na ini magin viral sa social media, asin nagpoon na maglangkaw sa mga internasyonal na tsart.  Bilang resulta, ipinadara kan Interscope Records an kanta sa US contemporary hit radio kan Nobyembre 9, 2021, bilang ikaduwang single kan album.  An single nag-abot sa numero sampulo sa *Billboard* Global 200, na nagin ikaduwang top-ten hit ni Lisa pagkatapos kan "Lalisa".  Sa Estados Unidos, ini nag-abot sa pinakahalangkaw na punto sa *Billboard* Hot 100 sa numero 90, na nagtao ki Lisa kan saiyang ikaduwang solo entry sa karera, asin nagin an pinakaenot na kanta kan sarong babaeng soloista sa K-pop na naka-chart sa laog nin pirang semana sa tsart kan panahon na idto.   An "Money" nakaabot sa numero 46 sa UK Singles Chart asin nag-chart sa laog nin walong semana, na nagin pinakahalawig na charting na babaeng K-pop soloist na kanta sa nasyon kan panahon na idto. 

Si Lisa nakipagtabangan sa Pranses na prodyuser nin plaka na si DJ Snake, Puerto Rican singer na si Ozuna, asin Amerikanong rapper na si Megan Thee Stallion sa moombahton asin Latin trap song na " SG ". An single pinaluwas kan Oktubre 22, 2021, asin nagtampok nin mga kredito sa pagsurat nin kanta asin komposisyon ni Lisa.  Sarong music video na pinagbibidahan kan apat na artista sa Miami an pigdirehiran ni Colin Tilley asin pinaluwas kasabay kan single.  An kanta nag-abot sa numero 19 sa *Billboard* Global 200.  Sa Estados Unidos, ini nag-abot sa numero dos sa Bubbling Under Hot 100 asin nagin pinakaenot na numero-unong kanta ni Lisa sa Latin Airplay chart.  Kan Agosto 28, 2022, si Lisa nanggana kan MTV Video Music Award para sa Pinakamarahay na K-Pop para sa "Lalisa" asin nagin pinakaenot na K-pop solo artist na nanggana nin MTV Video Music Award.  Kan Nobyembre 13, nanggana siya kan MTV Europe Music Award para sa Pinakamahusay na K-Pop asin nagin pinakaenot na solo na K-pop artist sa kasaysayan na nanggana man nin MTV Europe Music Award.  Si Lisa tinawan nin duwang Guinness World Records kan 2023 para sa mga naginibohan, dugang pa sa ikatolo para sa pagigin pinakasinusundan na K-pop artist sa Instagram. 

### 2023–presente: Pamamahala sa sadiri, ''Alter Ego'' asin debut sa pag-arte

Kan Nobyembre 22, 2023, si Lisa pig-invest ni Hadeng Charles III bilang sarong Honorary Member kan Order of the British Empire (MBE) kaiba an saiyang mga ka-banda sa sarong espesyal na investiture sa Buckingham Palace na inatenderan man kan Presidente kan South Korea na si Yoon Suk Yeol .  Kan Disyembre 5, an YG Entertainment nag-anunsyo na si Lisa kaiba an ibang mga miyembro kan Blackpink nag-renew kan saindang mga kontrata para sa mga aktibidad kan grupo asin na an mga indibidwal na kontrata kan mga miyembro pinag-oolayan pa.  An YG Entertainment sunod na nagkumpirma kan Disyembre 29 na si Lisa asin an iba pang mga miyembro kan Blackpink nagkaoroyon na dai na magpadagos sa sarong kontrata sa label para sa mga indibidwal na aktibidad. 

## Mga Toltolan