Asia-Pacific Economic Cooperation

An **Asia-Pacific Economic Cooperation** o **APEC** iyo sarong pag-iriba nin mga 21 na nasyun na napapalibotan nin Kadagatang Pasipiko na rehiyon (pigbibilog nin mga 'miyembrong-ekonomiya') tangarig urulayan an ekonomiyang panrehiyon, kooperasyon, komersyo, asin pag-invest. Ipigheras kan organisasyon na sinda igwang porsyento nin populasyon kan kinaban na iyo harus 60%, harus 56% kan gross domestic product (GDP), asin harus 49% kan pankinabang komersyo. An mga kasibotan iyo kaiba an mga taunang miting nin mga ministro kan mga miyembro, na iyo pinapakarhay nin Sekretarya kan APEC.                                                                                                                                                                                              

An organisasyon iyo nagsasadagos nin Miting kan mga Pamayong Ekonomiko nin APEC (AELM), an taunang pagtiripon nin mga pamayo kan gobyerno na mga miyembro kan APEC kun sain dae kaiba an Taiwan na nasa irarom kan pangarang Chinese Taipei, na may representante na opisyal na pangministeryo nin uli sa pagpugol kan Tsina. Taon-taon, an lugar nin pagtiripon iyo nag-iikot sa mga miyembrong-ekonomiya, asin an popular na tradisyon na ginigibo kan mga pamayo iyo an magsulot nin pangnasyung kasulotan kan miyembro pamayong-sibot.

## Uusipon

An APEC iyo enot na na-inspirar sa mga serye nin komperensya kan ASEAN na itinogdas kan 1980s, na iyo nagpahiling nin fesibilidad asin importansya nin pag-urulay manungod sa ekonomiya kan mga miyembrong nasyun. Kan 1996, an komperensya duminakula sa pag-ako nin 12 na miyembro (tan enot na anom na miyembro kan ASEAN asin anom na "dialogue partners"). An pag-uswag na pinapamayohan ni Australian Prime Minister Bob Hawke iyo nagtutubod na kinakaipuhan nin panrehiyonal na koperasyon sa ekonomikong pag-urulay. Kan Enero 1989, si Bob Hawke nagpaapud nin mas epektibong pan-ekonomikong kooperasyon sa "Pacific Rim" na rehiyon. Asin dagos naman an enot na miting kan APEC sa Australyanong kapitolyo kan Canberra kan Nobyembre, na pinamamayuhan ni Australian Foreign Affairs Minister Gareth Evans. Pig-atendiran kan mga ministro hale sa doseng nasyun, an miting natapos na naglalaom nin mga  taunang miting sa futuro sa Singapore asin Sur na Korea. Pagkatapos nin sampulong bulan, an 12 na Asia-Pacific na ekonomiya nagtiripon sa Canberra, Australia, para maitogdas an  APEC. An APEC Secretariat, nakabase sa Singapore, asin pigmokna para asikasuhon an mga kasibotan kan organisasyon.

Sa miting kan 1994 sa Bogor, Indonesia, an mga lider sa APEC naghimo nin "Bogor Goals" na naglalaom nin libre asin bukas na trade asin investment isa Asya-Pasipiko sa 2010 para sa mga industriyalisadong ekonomiya asin sa 2020 para sa mga "developing economies". Kan 1995, an APEC nagtogdas nin "business advisory body" na pinangarang APEC Business Advisory Council (ABAC), na pigbibilog nin tolong pangkomersyong ehekutibo sa lambang miyembrong-ekonomiya.

Kan Abril 2001, an APEC, sa pakikipagtabangan sa limang ibang internasyunal na organisasyon (Eurostat, IEA, OLADE, OPEC asin an UNSD) nagmokna nin "Joint Oil Data Exercise", na iyo kan 2005 nagin Joint Organisations Data Initiative (JODI).

## Mga miyembro

### Mga kagtogdas na miyembro kan Nobyembre 1989

*  Estados Unidos
*  Australia
*  Brunei Darussalam
*  Filipinas
*  Indonesia
*  Japan
*  Canada
*  Sur na Korea
*  Malaysia
* New Zealand
*  Singapore
*  Thailand

### Mga nasyung nagin miyembro kan Nobyembre 1991

* Tsina
*  Hong Kong
* Chinese Taipei

### Mga nasyung nagin miyembro kan Nobyembre 1993

* Mehiko
* Papua New Guinea

### Nasyung nagin miyembro kan Nobyembre 1994

*  Chile

### Mga nasyung nagin miyembro kan Nobyembre 1998:

*  Peru
* Rusya
*  Vietnam

## Mga Pamayo sa APEC

* Scott Morrison, Pamayong Ministro kan Australia
* Hassanal Bolkiah, Sultan kan Brunei
* Justin Trudeau, Pamayong Ministro kan Canada
* Sebastian Pinera, Presidente kan Tsile
* Xi Jinping, Presidente kan Tsina
* Carrie Lam, Chief Executive kan Hong Kong
* Joko Widodo, Presidente kan Indonesia
* Fumio Kishida, Pamayong Ministro kan Hapon
* Moon Jae-in, Presidente kan Sur na Korea
* Ismail Sabri Yaakob, Pamayong Ministro kan Malaysia
* Andres Manuel Lopez Obrador, Presidente kan Mexico
* **Jacinda Ardern, Pamayong Ministro kan New Zealand (Pamayo)**
* James Marape, Pamayong Ministro kan Papua New Guinea
* Pedro Castillo, Presidente kan Peru
* Rodrigo Duterte, Presidente kan Filipinas
* Vladimir Putin, Presidente kan Rusya
* Lee Hsien Loong, Pamayong Ministro kan Singapore
* Morris Chang, Espesyal na Representante kan Presidente sa Taiwan
* Prayut Chan-o-cha, Pamayong Ministro kan Thailand
* Joe Biden, Presidente kan Estados Unidos
* Nguyễn Xuân Phúc, Presidente kan Vietnam

## Mga taunang miting
 
 

## Toltolan

## Panluwas na takod

* Opisyal na Pahina kan Kooperasyong Pang-ekonomiko sa Asya-Pasipiko
* APEC 2007  , Opisyal na Websayt para sa taunang miting kan taon 2007
* Mga Heras sa Congressional Research Service (CRS)manungod sa APEC 
* Mga Kaaraman asin Bareta manungod sa APEC Peru 2008