open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Madugong Maria (folklore)

Si **Madugong Maria** sarong alamat nin sarong multo, aswang, bruha, o espiritu na pig-iisip tanganing ihayag an maabot na panahon. Sinasabi na siya minalataw sa sarong salming kun an saiyang pangaran paorootrong sinasabi. An ugali ni Bloody Mary pwedeng magin  o , depende sa mga pagkakaiba-iba kan kasaysayan kan alamat. An mga pagluwas ni Bloody Mary kadaklan nahihiling sa pag-awit nin kan kada grupo.

## Ritwal
Sa kasaysayan, an ritwal nin paghula nagpapahiling sa mga hoben na babae na maglakaw sa sarong eskalon nin paatras na may kapot na kandila asin sarong salming sa kamot, sa sarong madiklom na harong. Mantang sinda naghihiling sa salming, dapat kuta nang nahihiling ninda an lalawgon kan saindang magigin agom.  Igwa, alagad, nin tsansa na sinda makahiling nin sarong bungo(o an lalawgon kan Grim Reaper ) imbes, na nagpapahiling na sinda magagadan bago sinda magkaigwa nin tsansa na magka-agom.  

Sa ritwal ngonian, si Madugong Maria nagpapahiling sa mga tao o grupo na ritwal na nag-aapod kan saiyang pangaran sa sarong akto nin catoptromancy . Ginigibo ini sa paagi nin paorootrong pagkanta kan saiyang pangaran sa sarong salming na ibinugtak sa sarong madiklom o may liwanag na hali sa kandila na kwarto. An pangaran dapat na sabihon nin 3 beses (o iba pang bilang nin eksakto kada beses).  May mga istorya pa ngani na nagsasabi na dapat mong kantaon an saiyang pangaran sa salming kan kubeta nin 47 beses bago siya magluwas sa salming.  An aparisyon ni Madugong Maria soboot nagluluwas bilang sarong kalansay, mangkukulam, asin multo na pwedeng magin makibarkada, maraot, o sarong demonyong espiritu, asin minsan nahihiling na natatahoban nin dugo (kaya an pangaran). An mga osipon na nakapalibot sa ritwal nagsasabi na an mga partisipante puedeng maghaloy sa aparisyon na nagkukururahaw sa sainda, nagsusumpa sa sainda, nagkukugos sa sainda, hinahabon an saindang kalag, nag-iinom kan saindang dugo,  o nagkukuskos kan saindang mga mata.  An nagkapirang pagkakaiba-iba kan ritwal inaapod na Bloody Mary sa ibang pangaran—"Hell Mary" asin "Mary Worth" mga popular na halimbawa.  An makabagong alamat ni Hanako-san sa Hapon makusog na nakakaparehas sa mitolohiya ni Bloody Mary.  Dugang pa, kan mga taon 1990 an ritwal kan Bloody Mary pigrerepresentar sa kulturang popula4 asin ginamit bilang sarong kasangkapan sa pag-orolay kan kadahasan asin sekswal asin pang-aapi sa kasarian. 

## Pagmidbid
Igwa nin nagkapirang urulay sa pagmidbid ki Bloody Mary asin kun siya nakabase sa sarong tunay na babae.  Nagkapirang mga rebulto sa kasaysayan an pig-atubang bilang mga kandidato para ki "Maria" kabali si Maria I kan Inglaterra (aking babae ni Henry VIII asin Catherine kan Aragon ), na igwa nin mga 300 na relihiyosong mga Protestanteng na sinulo sa harigi durante kan saiyang pagpadalagan, na nagtao saiya kan bansag na "Bloody Mary";  ] ​​ 

## Hilingon man

* Madugong Maria folklore sa popular na kultura
* Listahan kan mga aswang

## Mga panluwas na sumpay

* Mga Ilusyon sa Optika: An Pagkupas ni Troxler
Bungisngis

**An Bungisngis** sarong higante na may sarong mata sa osipon kan Pilipinas. An higanteng ini, soboot nag-erok sa Meluz, Orion, Bataan asin Batangas asin ilinaladawan na pirming nagngingisi.  Ang literal na kahulugan kan pangaran na *Bungingis* gikan sa tataramon na Tagalog na *ngisi* na boot sabihon "magngisi". 

Ini nasa pormang tao, igwang darakulang ngipon na pirming nakaluwas, asin kung ininaangat an pang-itaas na ngabil kaini, natatahuban ang saiyang lalawgon. Duwang halabang pangil an nakaluwas sa gilid kan nguso kaini. An solamenteng mata kan higante manunotaran sa tahaw kan saiyang angog,  alagad natutumbasan ini kan saiyang makusog na pandangog. Nagpapahiling man ini nin dae mahuna-hunang kusog. Sa osipon kan mga Pilipino na "An Tolong Magkatood – An Unggoy, An Ido asin An Damulag," kaya kan higante na alsahon ang damulag asin itapok gamit ang makusog na pwersa, siring ang damulag lumubog sa daga na abot tuhod ang rarom.  Alagad sa ibong kan kusog kaini, an bungisngis madaling madaya asin mataranta.   Sa osipon kan Tolong Magkatuod, an mga pandadaya ni Unggoy an nagdara sa saiyang kagadanan.
Papa Gregorio XII

Si **Papa Gregorio XII** (&nbsp;– 18 October 1417), namundag: **Angelo Corraro**, **Corario**, or **Correr**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 30 November 1406 sagkod 4 July 1415. Nagreynar durante kan Western Schism, kinontra siya ni Avignon claimant Benedicto XIII asin kan Pisan claimants Alexander V asin Juan XXIII. Gregory XII wanted to unify the Church asin boluntaryong nagbutas sa pwesto kaidtong 1415 tanganing tapuson an schism.

## Toltolan
Shalim

**Shalim** ( **Šalām**, **Shalem**, Ugaritic:  𐎌𐎍𐎎,  romanized: *ŠLM*)  sarong diyos sa relihiyon kan mga Cananeo, na yaon sa mga inskripsiyon na nakua sa Ugarit (ngonyan Ras Shamra, Syria ).   Si William F. Albright pigmidbid si Shalim bilang diyos kan pagsirom asin si Shahar bilang an diyos kan kaagahon.  Sa ''Diksyonaryo kan mga Diyos asin Demonyo sa Bibliya'',Si Venus an pigrerepresentar ni Shalim bilang an Bitoon sa Banggi asin si Shahar bilang an Bitoon sa Aga.  An saiyang pangaran gikan sa trikonsonanteng ugat na Semitiko na Š-LM ("bilog, ligtas, tanog, katuninungan").
## Mga inskripsiyon na Ugaritiko
An sarong mito kan Ugaritic na midbid bilang *The Gracious and Most Beautiful Gods* naglaladawan ki Shalim asin sa saiyang tugang na si Shahar bilang mga aki ni El sa paagi nin duwang babae na saiyang nasabat sa baybayon. Pareho sindang inataman ni "The Lady", posibleng si Asherah, asin maganahon sa pagkakan na kasindakula kan "(sarong) ngabil sa daga asin (sarong) ngabil sa langit." Sa ibang teksto sa Ugarito, konektado an duwa sa diosa kan saldang. 

Sa iba pang sa mga inskription an pangungusap na tulong beses tig utro para magin para-mitolohikong teksto, "Tuguti akong mag-apod sa mga maboot na diyos, an masiba na diyos kan *ym*." An Ym sa kadaklan na mga tataramon nin Semitiko nangangahulugang "aldaw", asin si Shalim asin Sharhar, an kambal na diyos kan pagsirom asin kaagahon na pigkokonsidar bilang kapinuan asin an katapusan. 

Nasambitan man si Shalim sa suway na lista nin mga diyos kan Ugaritic asin nagluwas man sa iba ibang porma an saiyang pangaran sa personal na mga pangaran, pwedeng bilang sarong banal o epithet 

Dakul na mga iskolar an nagtutubod na an pangaran ni Shalim napreserbar sa pangaran kan siyudad na Jerusalem .      An diyos na si Shalim pwedeng inasosyar sa pagsirom asin sa bitoon sa banggi sa kahulugang etimolohiko kan sarong "pagtapos" kan aldaw, "pagsolnop kan saldang" asin "katoninongan". 

## Hilingon man

* Shahar (diyos)

## Mga Reperensya

## Bibliograpiya
Manaul

An gamgam na **Manaul** sarong nilalang sa osipon kan Pilipinas . Igwa ning dae mababa sa apat na eksistidong istorya manungod ki Manaul. An "Manaul" (na pigbabaybay man na "Manaol") iyo man an katutubong komun na pangaran kan duwang klase nin darakulang agila sa Filipinas, an agila sa Pilipinas asin an agila sa dagat na may puting tulak . 

## Panay Manaul
Nabanggit an sarong gamgam *na Manaul* sa Kodigo kan Kalantiaw, sarong sagradong kodigo hale sa isla ning Panay . Segun sa dokumentong ini, an pag gadan sa gamgam na ini may padusang kagadanan. Halangkaw an pag tubod na ang pag tubod na nakapalibot sa nasabing Manaul nagpoon kang panahon kang pagdominar kang Konpederasyon kan Madja-as . 

## Mangyan Manaul
Sa osipon kan mga Mangyan asin Negrito, si Manaul sarong anggot na hade na ibinilanggo ni Hadeng Tubluck Lawi. Kan makadulag si Manaul, kan huri nagrebelde siya laban sa gabos na diyos asin espiritu asin pinadusahan siya ni Kaptan sa paagi nin pag-apon saiya ning mga gapo. An mga gapo namidbid si Manaul, asin nagmukna nin mga isla, kun sain si Manaul nag pahingalo asin namuhay sa katoninungan. 

## Tagalog Manaul
Sa osipon kan Tagalog, sinasabi na si Bathala nagpadara nin tigmamanukan omen na gamgam na nginaranan niyang " *Manaul* " tanganing magtuktok sa kawayan. Si Manaul naglupad hale sa too pasiring sa wala asin nagduong sa kawayan. Kan tinuktok ni Manaul an kawayan, nabuksan ini sa kabanga asin pinaluwas an enot na lalaki, si Malakas, asin an enot na babae, si Maganda. Si Manaul pagkatapos naglupad giraray hale sa too pasiring sa wala, na nagsesenyas nin sarong *labay*, o sarong marhay na tanda, na magpadagos. Sa ibang mga pinagkukuanan, an pormang gamgam kan diyos nin katuninungan, si Amihan, an nagtutok kan kawayan. &#x5B; **' &#x5D;</sup>

== Bisaya Manaul ==
Sa osipon Bisaya, an hadeng naggigiya sa mga kapaladan iyo si Manaul. Insutsut niya an daga asin kalangitan na makipaglaban, asin kan pagal na sa gera, si Manaul nagkua nin mga gapo hale sa kairairaromi kan kadagatan asin itinapok an mga gapo sa dagat, na nag gigibo ning mga isla. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

## Mga Reperensya
Papa Gregorio XVI

Si **Papa Gregorio XVI** (namundag: **Bartolomeo Alberto Cappellari**; 18 September 1765 – 1 June 1846) iyo an pamayo Kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 2 February 1831 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong June 1846. Inadaptar niya an ngaran na **Mauro** sa paglaog niya sa religious order kan Camaldolese.

## Toltolan
Amalanhig

**An mga Amalanhig** (inaapod man na 'Maranhig' o 'Amaranhig') iyo an mga nilalang sa mitolohiyang Bisayan, partikularmente sa mga grupongHiligaynon .    *An mga Amalanhig* iyo *[[Aswang|an  Aswang]]* dai nakabalyo kan saindang pagka-monstrosidad 

nagkawsa sainda na magbuhat hale sa saindang mga lolobngan tanganing gumadan nin mga tawo sa paagi nin pagkagat sa liog. saro pang bersyon na nakaligtas sa paagi nin tataramon sa nguso nag-eestorya na *an mga Amanlanhig* sinasabing naghahabol sa siisay man na buhay na tawo na saindang nakukua asin kun sinda makaabot  kikilitihon ninda an biktima sagkod na  magadan, pareho sa pagngisi asin takot. Tanganing makadulag sa *mga Amanlanhig*, an saro nagdadalagan sa zigzag ta dae sinda makalakaw sa liko- liko na direksyon ,kundi Tultol lng. huli sa katagasan kan saindang lawas. An saro magsasakat man sa mga kahoy o halangkaw na plataporma na dai ninda maabot. An iba man madalagan sa danaw asin salog  ta *an mga Amanlanhig* may takot sa hararom na tubig. &#x5B; ** &#x5D;

An mga *Amalanhig* pigladawan bilang parahom sa mga tawo an itsura,dawa ngani igwa nin pagpadakula kan mga itaas na ngipon sa kadaklan na mga indibidwal. An *Amalanhig* sarong variant kan bampirang tubong Filipinas .
Paratuktok

An **mga Paratuktok** ( *"mga paratuktok sa pinto"* ) sarong grupo nin tolong nakagubing na pigura na pigtutubodan kan kadaklan sa Pilipinas na nagtutuktok sa mga pinto sa tahaw kan banggui asin nagdadara nin madadata na mga tanda. Sinda soboot garo mga tawo, alagad nagsusulot nin mga talukbong  na nagtatahob sa saindang lalawgon sagkod sa sarong sokol. An saro nakakaagid sa sarong hoben na babae, sarong nasa edad na lalaki asin sarong gurang na lalaki.  An tanda ay makakaapektar sa mga binisita kan grupo dawa pa binuksan ninda an pinto tanganing imbitaran an grupo o dai. 

An pagbisita kan Paratuktok parati sarong tanda nin kagadanan, nin huli ta an pinakamatuang miyembro kan harong, o an saro na may helang, bibisitahon asin sunod na magagadan. An mga pagbisita daa mas parati pagkatapos nin sarong pagputok nin helang. An mga residente kan Luzon asin Visayas sarong panahon nagpinta nin puting krus sa saindang mga pinto tanganing malikayan an mga Paratuktok. An uso na ini daa an nagin dahelan kan pagbalyo kan trio hale sa mga residensya pasiring sa mga edipisyo kan gobyerno, mga ospital, asin dawa mga simbahan.

An mga naibareta na pagkahiling sa Paratuktok nagbaba nang gayo poon kan Ikaduwang Gyerang Pankinaban. An sarong paliwanag iyo na kadakol na mga edipisyo an naraot kan panahon na idto, na nagwalat sa Paratuktok nin mas dikit na pinto na pwedeng tuktukan.

* Paratuktok (olay)
* Mitolohiya kan Pilipinas

* Osipon sa Pilipino: Kumakatok

*
Diwata (Paglinaw)

Diwata - Mitolohiyang Pilipino iyo an nagtutukoy sa mga diwata, engkantada, engkantado (fairies), lambana, espiritu nin kalikasan, nilalang sa kalangitan, asin mga diyos sa mitolohiya.

Diwata - An Diwata sa Pilipinong mitolohiya sarô pangkalahatan na termino para sa mga engkantada, engkantado, lambana, diyos, diyosa, espiritu nin kalikasan asin mga nimpa. Sa mga istoryang-bayan, kadaklan ini kaugnay o kinakasabay nin mga engkantong tinotong na lambana.

Diwata - An Diwata sa Bicolanong mitolohiya pangkalahatang na termino para sa mga diyos, mga engkantada, engkantado, engkanto, asin mga langitnon na nilalang na nagbaba sa kinaaban. An konsepto kaini haloy nang sinabay sa Hinduismo, kun sain sa Sanskrit, an kahulugan kaini iyo an "pagbaba" asin "langitnon na nilalang". Ipinapahulugan kaini an materyal na pagdakula o pagpakita nin sarong gamhanan na diyos o espiritu sa kinaaban.

Diwata - An Diwata iyo man an sarong termino na ginagamit para tukdon si Bathala, an makalangkaw na PinakaDiyos sa Pilipinong mitolohiya asin sa daan na relihiyong Tagalog an orihinal na tagagibo asin tagahadi kan uniberso. Sa moderno na panahon, kadaklan siyang tinotong na Bathalà.

Diwata - An Diwata sa Budhismo asin Taoismo sa Pilipinas sarong sinabay na termino para sa “engkantado” asin “immortal” o “transcendent”. Ini mga tawo na nakaabot nin pagka-immortal asin supernatural na kakayahan sa paagi nin espiritwal na paglinang sa sadiri, alkemya, o debosyon, na naging langitnon na nilalang.

Diwata - Habagatan-Sidlangan na Asya iyo an mga daan na diyos asin mga langitnon na nilalang.

Diwata - Sa moderno na Tagalog, an “diwata” nangangahulugan nin engkantadoo o nimpa. Pareho sa mga engkanto sa Europa, kadaklan sinasabay o kinakaurulay sa mga engkanto na tinotong na lambana. Ini mga engkanto asin espiritu nin kalikasan na sobrang kagayon, pareho ki Maria Makiling.

Diwata - kanta 

Diwata - An Diwata bilang mga mitolohikal na nilalang sa Pilipinas, sakop an mga engkanto,engkantada, engkantado, mga diyos, diyosa, o mga importanteng supernatural na nilalang, lakip an mga espiritu nin kalikasan asin mga langitnon na
Pag-ataman nin Kinkeeping

An **kinkeeping** iyo an gibo nin pagpapadagos asin pagpapabaskog kan mga relasyon sa laog kan pamilya. Sarong klase ini nin emosyonal na trabaho na ginigibo dahil sa obligasyon asin man sa emosyonal na pagkakabit. An sosyolohistang si Carolyn Rosenthal an naggamit nin kahulugan kan termino sa saiyang artikulo kan 1985, na "Kinkeeping in the Familial Division of Labor". Sabi niya, dakula an papel kan mga kinkeeper sa pagpadagos kan pagkasararo asin kontinwidad kan pamilya. An saindang mga paghihingowa dakulang kontribusyon sa inaapod na sosyal na kapital kan pamilya, ta nagpapagibo ini nin emosyonal na suporta asin pagmate nin pagigin kabali sa mga miyembro kan pamilya.

An mga aktibidad nin kinkeeping nakakatabang na magpabisto an mga kamag anakan na yaon sa magkaiba ibang harong, asin nagpapabaskog nin ugnayan sa gabos na henerasyon. Nakatabang ini sa pagbalyo kan mga tradisyon, mga pagpapahalaga, asin kasaysayan kan pamilya hali sa sarong henerasyon pasiring sa kasunod. An mga pamilya na may aktibong mga kinkeepers mas nakakamati nin pagkasararu-saro bilang sarong pamilya. 

An mga paagi sa kinkeeping puedeng kaiba an mga pag-apod sa telepono, pagsurat nin mga surat, pagbisita, pagpapadara nin mga regalo, pag-aktong paraataman para sa mga kapamilyang may diperensia o may helang, o pagtao nin pinansyal na tabang. An pagmantenir kan mga tradisyon kan pamilya, arog kan pagpreparar nin partikular na mga kakanon para sa mga piyesta, sarong klase nin kinkeeping.

Mas madalas an mga babae an nagaako kan papel bilang mga kinkeeper kaysa sa mga lalaki, asin parateng nag-oorganisar nin mga pangyayari sa pamilya asin mga pagtiripon.  Sa sarong 2006 na surbey sa tolong manlaen-laen na grupo nin mga Amerikano kabali an mga namundag bago an 1930, 1946 &#x2013; 1964, asin 1965 &#x2013; 1976 napag-araman na an mga babae mas dakul na pakikipag-ulay sa mga kamag-anakan kaysa sa mga lalaki sa gabos na grupo. 

An kinkeeping kadaklan  parateng nakakaubos nin oras.  An mga kinkeeper tibaad naoogma sa saindang papel, o tibaad namamati ninda iyan na nakakapagabat.

## References
Florence Given

**Florence Given** (namundag kan 1998) sarong British na ilustrador, parasurat, asin influencer.

 

**Si Florence Given** (namundag kan 1998  ) sarong Briton na ilustrador, parasurat, asin influencer .

## Amay na buhay
Si Given ay namundag sa Plymouth, Devon .  Nag-adal siya sa Plymouth College of Art poon sa edad na 16 sagkod 18 bago naglipat sa London kan 2017 tanganing mag-adal sa London College of Fashion . 

## Karera
Kan 2018, si Given naglansar nin sarong petisyon na halion an serye kan Netflix *na Insatiable*, na saiyang inakusaran nin fat-shaming, Kan 2018, si Given naglunsad nin petisyon para ipahali an Netflix na serye na *Insatiable*, na tigsasalaan sya  nin fat-shaming. Nakakua ini nin dakol 300,000 na pirma.Gamit an social media, arog kan Instagram, ginagamit ni Given an saiyang plataporma tanganing itaas an kamamalayan sa mga isyu nin sekswalidad, rasa, asin kasarian. 

An enot niyang libro, *Women Don’t Owe You Pretty*, pinaluwas kan 11 Hunyo 2020. Ini nagpapaliwanag nin mga ideya sa modernong porma nin feminismo.

An saiyang ikaduwang libro, *Girl Crush*, fiction ini asin pinaluwas kan Agosto 2022. Tinutukdo kaini si Eartha, sarong bisexual na babae, kasunod kan saiyang pagka-viral sa internet. Numero uno ini sa Sunday Times Bestseller List.

An saiyang podcast *Exactly* piglansar kan Enero 2022. Kaiba an mga bisita kabali si Munroe Bergdorf, Sofie Hagen asin Jameela Jamil, pig-uulayan ni Given an sekso, relasyon asin social media.    Nanggana ini kan bulawan na premyo para sa Pinakamarahay na Kampanya sa Pagmemerkado sa 2022 British Podcast Awards . 

Si Given nagsambit kan modelo asin aktibista na si Munroe Bergdorf asin kan parasurat nin moda na si Chidera Eggerue bilang mga impluwensya.  Pigkritika ni Eggerue an enot na libro ni Given, *an Women Don't Owe You Pretty*, bilang pambihirang kapareho kan saiyang sadiring mga libro sa estilo asin laog na prosa. Nagrason siya na ini sarong pangyayari nin mga ideya gikan sa komunidad nin mga itom na pig-aapropriyar kan mga puting parasurat para sa ganansya.  

Given won *Cosmopolitan*s UK Influencer of the Year 2019 for her work on women's mental health. Irish magazine *Her* listed her among its Women of the Year 2019.

## Personal na buhay
Si Given sarong bisexual .
Wink Martindale

Si **Winston Conrad** "**Wink**" **Martindale** (Jackson, Desyembre 4, 1933) dating sarong Amerikanong entertainer.
Jill Nelson

**Si Jill Nelson** (namundag Hunyo 14, 1952) sarong Aprikanong-Amerikanong peryodista asin nobelista.

Si Jill Nelson (pinangaki kan Hunyo 14,1952) sarong African-American na periyodista asin nobelista. Nakasurat na man siya nin nagkapirang libro, kabali an autobiograpikong *Volunteer Slavery: My Authentic Negro Experience*, na nanggana nin American Book Award .  Saro man siyang propesor sa peryodismo sa City College of New York, poon 1998 hanggang 2003.

## Biograpiya

Pinangaki sa Harlem asin nagdakula sa West Side kan New York.  Nag-adal siya sa sarong boarding school, an Solebury School .  An saiyang tugang na lalaki na si Stanley Nelson ay sarong paragibo nin pelikula. Naggradwar sa City College of New York asin nagpadagos giraray sa pag-adal sa Columbia School of Journalism .  Si Nelson nagsurat para sa *Washington Post Magazine* kan ini napuon pa sana, asin nakaresibe nin gantimpala bilang Washington DC Journalist of the Year para sa saiyang mga kontribusyon. An saiyang obra nagluwas man sa *The New York Times*, *Essence*, *The Nation*, *Ms.*, the *Chicago Tribune*, the *Village Voice*, *USA Today*, *USA Weekend*, asin msnbc.com . 

An saiyang mga eksperyensya bilang sarong itom na babayi ay naisurat niya sa sarong autobiograpiko na may titulo na,  *Volunteer Slavery: My Authentic Negro Experience* (1993) sa Washington Post. An saiyang libro kan 1997 *na Straight, No Chaser: How I Became A Grown-Up Black Woman*, na autobiograpiko man, nagtukar nin mga modelo para sa mga babaeng itom.

An saiyang enot na obra nin fiction, *Sexual Healing*, ipinublikar kan 2003.

## Mga Obra

* *Volunteer Slavery: My Authentic Negro Experience 1993* Hardback  ;  ; Softback ISBN 0-14023716-X 
* *Straight, No Chaser: How I Became A Grown-Up Black Woman.*  1997.ISBN&nbsp;
* Editor, *Police Brutality: An Anthology*.  2000.ISBN&nbsp;
* Sexual Healing. 2003. Hardback  ;  ISBN 978-0-9724562-0-3; paperback ISBN 978-0-9724562-5-8 
* *Finding Martha's Vineyard: African-Americans at Home on an Island.*  2005.ISBN&nbsp;
* *Let's Get it On.* 2009.ISBN&nbsp;
Anggitay

An Anggitay, sarong uri kan linalang na na pambabae na tawo an porma kan pang itaas na hawak asin an pang ibaba na hawak porma kan kabayo. Sinda an kaagid kan centauride kan Pilipinas. an babaeng centaur. Sinda an pigtutubodan na babaeng kaagid kan Tikbalang.  

Sinda minsan ilinaladawan na igwa nin sarong sungay sa tahaw kan saindang angog, arog kan unicorn. Sinda an pirmeng tigsasabi na naaakit sa mga gapong igwang halaga asin mga alahas . An saindang harong pigtutubodan na yaon sa Santo Tomas, Batangas . 

## Mga Reperensya
Papa Gregorio VII

Si **Papa Gregorio VII** ( 1015 – 25 May 1085), born **Hildebrand of Sovana** iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo sa Papal States poon 22 April 1073 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 1085. Benerado siya bilang sarong santo sa Simbahan Katoliko.
Che Husna Azhari

:: *An itinaong pangaran iyo si Che Husna; mantang an Azhari iyo an pangaran kan ama, siring sa lakop sa mga kombensyon sa pagngaran kan mga Malay.*

Si Che Husna Azhari namundag kan Nobyembre 8, 1955 sa Kota Bharu, Melor, Kelantan, sarong parasurat nin literatura na taga-Malaysia.

## Agi-agi
Si Che Husna nag-aku nin titulo sa Tunku Kurshiah College, Seremban kan 1973, asin an saiyang A Levels sa Unibersidad kan Oxford sa Mahiwas na Pag-adal kan 1975. 

Kan 1979, nag-aku siya nin titulo sa Unibersidad kan Brunel sa Sulnupan London sa Polymer technology. Kan 1985, si Che Husna pinadungganan nin PhD sa Tugon na Inhinyeriya hale sa Unibersidad kan Brunel sa Sulnupan London.

Si Che Husna sarong propesor sa Pasilidad nin Inhenyerya asin Kapalibutan, sa Universiti Kebangsaan Malaysia, na espesyalista sa Pagproseso nin mga Materyales na Bakong Metaliko. Nagseserbe man siya bilang Direktor kan Sentro para sa Plano asin Komunikasyon nin Kumpanya sa unibersidad na iyan.

An mga sinurat ni Che Husna sa pangkagabsan ibinugtak sa Kelantan, Malaysia, asin an saiyang pinakamidbid na mga halipot na istorya ginagamit bilang arugan na materyales sa pagtutukdo sa Malaysia.

An saiyang enot na antolohiya sa Ingles, An Anthology of Kelantan Tales iniluwas kan 1992. An saiyang pinakabagong onra, An English Sojourn ibinugtak sa Nagkakasararong Kahadean.

Siya nag-eerok sa Pinggiran, Putrajaya.

## Mga gibo

* Sarong Ingles na Pag-istar. Selangor, Malaysia: Furada Publishing House, 2008. ISBN&nbsp;
* An Tanaman nin Rambutan. Bangi: Furada Publishing House, 1993
* Puisi Ambo. Furada Publishing House, 1995
* Kelantan Tales: Sarong Antolohiya nin mga Halipot na Istorya, Furada Publishing House, 1992

## Mga Hinalian
https://web.archive.org/web/20100524020017/http://www.ukm.my/PORTAL/news181108.html
Kijo (olay)

An sarong  (鬼女, *lit. babaeng demonyo* ) sarong babaeng oni gikan sa mga osipon kan Hapon.

An Kijo ( sarong literatura kan demonyong babae) ini an oni babaeng gikan sa mga opison kan mga hapon
Mandurugo

An **Mandurugo** sarong mitolohikong nilalang gikan sa osipon kan Pilipinas, na kapareho kan sarong virianteng bampira kan *[[Aswang]]* (Filipino shapeshifter ). An Mandurugo nag-iinom nin dugo na kapareho kan bampira.   Permi ining mga hoben asin magagayon na babae kun aldaw, alagad nagkakaigwa nin mga pakpak asin halaba, matarom na dila kun banggi, na ginagamit ninda sa paggibo nin mga lugad sa liog kan sarong lalaki, o pagtusok sa laog kan saiyang nguso mantang hinahadokan siya tanganing makakua nin dugo. An mga istorya, popular sa mga Tagalog asin mga parataram kan Bikol, dakol an pagkakaiba-iba.  Minsan an Mandurugo nag-aagom nin mga lalaking daing pagduda tanganing biktimahon sinda,  o tibaad magpili sana nin sarong agom na lalaki, na ginagamit niya bilang takop para sa saiyang mga aktibidad sa pag-inom nin dugo, na naglalayog pasiring sa ibang mga baryo tanganing pakakanon. 

## Uroestorya
"An Daragang Dakol an Pagkamoot" sarong popular na osipon. Sarong hoben, magayon na babae na nag-agom sa edad na disi-sais. An saiyang agom, na ilinadawan bilang sarong hoben na sobra an timbang, naluluya sagkod sa mga tulang sa laog nin mayo pang sarong taon. Pagkagadan kaini, an babae nag-agom nin paorootro na pareho an resulta, sagkod na makaabot siya sa saiyang ikaapat na agom. An ikaapat na agom na lalaki, na natatakot sa kaparehong kapaladan kan saiyang mga naenot, natatakot na magturog sa banggi asin may kapot na kutsilyo sa saiyang kamot. Pakalihis nin matanga, an lalaki nakamati nin sarong bagay sa saiya asin dangan sarong tusok sa saiyang liog. Sinaksak niya an nilalang sa ibabaw niya asin nakadangog nin makusog na kurahaw asin pag-alog kan mga pakpak. Kan sunod na aldaw, an saiyang agom nakuang gadan bakong harayo sa harong na may lugad sa kutsilyo sa saiyang daghan. 

## Mga Pelikula
Kan pakatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban sa Pilipinas, an bampirismo sarong mainit na tema. An Simbahan Katoliko Romano nagkaigwa nin dakulang impluwensya sa industriya nin pelikula sa bilog na kinaban. An mga pelikula arog kan The Vampire People (1966) iyo an produkto kan osipon kan mga bampira asin kultura kan mayoriya. 

## Anime
Sa Blade (㖮イド, Bureido) ang 2010 na superhero sa telebisyon sa Hapon ni Madhero ni Madhouse asin nakabase sa unibersong Marevel. Nagtatampok kan Mandurugo bilang mga magagayon na mga daraga na nagbabago sa garo arpadong mga aswang na naglalayog, mas eksakto sa kun pano ini piglaladawan sa mitolohiya kan Pilipinas.

## Hilingon man

* Kinnara
* Manananggal
* Wakwak
* Aswang
* Harpy
* Karura
* Bampira

## Mga Reperensya
Bal-Bal

Sa mitolohiya kan Pilipinas, an **Bal-Bal** sarong buhay na halimaw na naghahabon nin mga bangkay dawa man ini nasa lobong o lolobongan asin kinakakan ka ini an bangkay. Igwa ining makusog na pamarong para sa mga hawak kan tawong gadan. Igwa man ini nin mga kuko asin ngipon na matarom na makakagisi kan sulot na bado kan mga gadan. Huli ta ini mayong ibang kinakakan kundi mga bangkay, igwa ining mabatang hinangos. Kun an halimaw na ini makahiling asin makakan kan bangkay, babayaan kaini an sarong  poon nin batag sa lungod na naggigibo nin ilusyon kan hinabon na bangkay tanganing dayaon an mga tawo.&#x5B; *<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2016)">kaipuhan an sitasyon</span>* &#x5D;

An **Bal-Bal** inaasosyar man sa *[[Aswang]]*, *[[Amalanhig]]*, asin pati sa *Busaw*, na an gabos na ini mga parakakan nin laman. Sinda pigklasipikar sa saro sa mga pinakamakatatakot na linalang sa Filipinas huli sa saindang itsura. Ilinadawan pa ngani sinda asin ikinumparar sa bampira kan mga kontinente sa sulnupan.
Coco (osipon)

An **Coco** o Coca (na bisto man sa apod na Cucuy, Cuco, Cuca, Cucu, Cucuí, o El-Cucuí) sarong osipon na kaagid kan halimaw na garo multo, kapareho kan Bogeyman, na yaon sa Espanya asin Portugal. An mga pagtubod na ini naglakop man sa dakol na mga bansang Hispanophone asin Lusophone. Puwedeng ini an Iberian na bersyon nin sarong halimawon na nagpapataas nin takot dawa mayo man nin rason. An Cucuy sarong lalaking personahe mantang ang Cuca iyo man an babaeng berson kan osipon na halimaw. An “halimaw" na ini minadulok sa harong nin mga aki na bakong marhay an gawe sa banggi asin dinadakop sinda.
Frigg

An **Frigg** (; Old Norse: ) sarong diwata hali sa Germanic Mythology. Sagud sa Norse mythology digdi hali ang pinaka makusog na impormasyon tungkol saeya, siya ini kaibahan sa kasal, propesiya,klariboyansya asin pagkamagurang, asin nagtatabang sa mga bnsang lugar sa Fensalir. Sa mas halawig na mitolohiyang Hermaniko , siya midbid sa Old High German bilang ***' siring sa Old Frisian ay  asin ***Frea*** ''sa Langobardic'' , sa lumang englis siya apod saeya ay ***Frig,*** ''sa lumang Frisian'' ang apos saeya ay ***Fria*** , asin sa lumang Saxon ang apod saeya ay ***Fri.**' An gabus na ini naghale sa Photo-Germanic-na teonimo. Haros gabus na mga tunutubod naglaladawan sauya bilang agom kang diyos na si Odin.

Sa Old High German asin old Norse na mga tinubdan, siya taog na konektado sa Fulla, pero konektado man siya sa mga diosa na sina Lofn,Hlin,Gna, asin ambigwos man sa duta, na dae man naipapareha sa sarong intedad. An mga aki ni Frigg asin Odin iyo an masiring na dios na si Baldr.

An ngaran kang Ingles na aldaw na Friday ay naggibo hale sa  ngaran niya. Pakatapos kan Kristiyanismo, an pagbanggit kang Frigg nagpadagos pa gihapon sa mga istorya asin tradisyon sa Scandinavian. sa modernong panahon, si Frigg nagpapahiling sa popular na kultura, nagiging inpirasyon sa mga obra, asin ginbubuligan sa Germanic Neopaganism.

An mga teonimo na *Frigg* (Lumang Norse), *Frīja* ( Lumang Halangkaw na Aleman ), *Frīg* ( Lumang Ingles ), *Frīa* ( Lumang Frisian ), asin *Frī* ( Lumang Saxon ) mga magkapareho (mga tugang sa tataramon gikan sa parehong ginikanan).    Naggikan sinda sa Proto-Germanic na pambabaeng nombre ** Frijjō*, na nagbutwa bilang sarong substantibong porma kan adhetibo na * *frijaz* ('libre') sa paagi kan ley ni Holtzmann .  Sa sarong sistemang sosyedad na nakabase sa angkan, an kahulugan na 'libre' nagbutwa sa kahulugan na 'may relasyon'.  An pangaran talagang harani sa etimolohiya sa Sanskrit *na priyā* asin sa Avestan *fryā* ('sadiri, mahal, namomotan'), gabos sa kahurihurihi gikan sa Proto-Indo-European na poon * *priH-o-*, na nangangahulugan nin 'sadiri, namomotan'. An Proto-Germanic na berbong **frijōnan* ('mamoot'), siring man an mga pangaran na * *frijōndz* ('katood') asin * *frijađwō* ('pagkakatood, katuninungan'), magkapareho man.
Pugot

An **Pugot** ("pinugutan") sarong osipon na pilipino na makukua sa suanoy na rehiyon kan Ilocos Sur sa Pilipinas. Puedeng mag sangli ini nin manlaen - laen na korte arog baga kan mga orig, ayam o dawa tawo. Siring, pirmi ining minalataw na sarong dakulang itom asin daing payo anyo.  An linalang na ini sa pirmeng yaon sa madiklom na mga lugar o pinabayaan ng mga harong. Minsan siring, sinda espesyalmenteng nag - iistar sa mga kahoy na arog kan *duhat* (*[[Duhat|Eugenia cumini]]*), *santol* (*[[Santol|Sandoricum koetjape]]*), asin tamarind. 

Apuera sa mga abilidad na pagpapalit anyo kaiyan, an *pugot* puede man na humiro nin marikason asin nagkakakan sa mga halas saka insekto na nakukua dian sa tahaw kan mga kahoy. Nakakakan iyan sa paagi kan pag susu nin kakanon sa liog nya.

Dawa ngani ini makatatakot, an *pugot* bako man masyadong  nakadadanyar. Minsan, gustong - gusto kan linalang na ini an panglaog na gubing kan mga kababaehan asin hinahahabon ninda ini mantang ini nakasablay.

An pugot nakukua man sa osipon kan Ifugao na "Tulud Nimputul: Pinugutan an sadiri" kun saen siya nagluwas sa heroeng tawo. Pinapakakan siya kan heroe nin pinong karneng manok na sinalakan nin dugo.
Winwyn Marquez

Si **Teresita Ssen Lacsamana Marquez** (Tagalog na pagbigkas: [maɾˈkɛs]), na mas bistado sa apod na Winwyn Marquez, sarong aktres asin beauty queen na Filipino. Siya an nagin enot na Reina Hispanoamericana Filipinas sa Miss World Philippines kan 2017, asin siya man an nanggana sa Reina Hispanoamericana 2017 sa Santa Cruz, Bolivia, kan Nobyembre 4, 2017.
Mga Ionide

**Seri nin mga Diyoses na Griyego** 

Mga diyos kan mga lalaki sa Primodial

Mga Titan asin Olympiano

Mga Diyos kan Tubig

Mga Diyos kan Lalam na Kalibutan

Mga Pinasarong Konsepto

**Mga Nimpa**

• Alseids

• Aurae

• Daphnais

• Epimelides

• Hamadryads

• Hesperides

• Hyades

• Krenaiai

• Lampades 

• Limnades

• Meliae

• Naiads

• Oceanids

• Oreads

• Pegasises

• Pleiades

• Thriae

Sa mitolohiyang Griyego, an Ionides  (Sinaunang Griyego) :  sarong samahan nin mga kakatid nin tubig. An saindang tigsariling ngaran iyo: Calliphaea, Synallasis o Synallaxis,  Pegaea asin Iasis.

Ang mga Ionides nag-erok sa Elis, saen igwa sinda nin santuwaryo harani sa burabod na nag-aagos pasiring sa Salog Cytherus, asin sinasabi na may kapangyarihan sinda na maghiling nin iba-ibang helang. An saindang apelyido pig-iisip na naghale sa ngaran ni Ion, aki ni Gargettus.

## Note

# Plausanias, Description of Greece, 6. 22. 7

*
Francisca Tirona-Benitez

**Francisca Tirona-Benitez** (Hunyo 4, 1886 - Nobyembre 17, 1974)  sarong Pilipino na edukador, humanitaryan, lider sibiko, asin administrador. Siya saro sa mga kagbugtak kan Unibersidad Kan mga Kababaihan sa Pilipinas . 

Si Francesca Tirona namundag sa Imus Cavite, Kan Hunyo 4, 1886. An saiyang mga magurang iyo si Guillermo Tirona asin si Jacoba Paredes, pareho paratukdo. Nagklase siya Kan saiyang elementarya sa pampubliko Ning eskwelahan para sa kababaihan sa Imus asin sa Escuela katoliko sa Manila. Dangan nag-adal siya sa Cavite High School. Kan 1903, nagpalista siya sa Philippine Normal School, kun saen siya nagtapos bilang salutatorian. An Valedictorian kan panahon na ito iyo an saiyang odok na para ilusyon na saiyang naagom Kan Agosto 3, 1912. Inot siyang nagtukdo sa Manila High School pagkatapos sa Sampaloc Elementary School. Inasignaran sya  bilang katabang na superintendente kan Philippine Normal School. Siya man Nagin pinakaenot na Pilipino na paratukdo sa siyensya domestiko Kan eskwelahan. Sa ikaduwang taon Kan saiyang pagtukdo, mantang nagseserbing katabang kan dekano Kan dormitoryo kan mga babae, inspirado siya na makahanap Nin sarong eskwelahan na ekslusibo para sa mga kababaihan na nagduduman sa Manila para sa mas halangkaw na klase kan edukasyon.

Narealisar Niya an saiyang pangaturugan Kan siya, kaiba an iba pang mga babae, nagbugtak Kan kolehiyo para sa kababaihan sa Pilipinas na sa huri nasalidahan kan Philippine Women's University in 1919. An Kolehiyo nagpoon na mag ako kan mga enrolles gikan sa kindergarten sagkod sa ikatulong taon sa hayskul Kan Hunyo 9, 1919. Siya Napili bilang presidente kaini Kan 1920 Kan panahon nin hapones siya pinili kan presidente José Laurel bilang pamayo Kan Women's bureau. Kan matapos an giyera nagbalik siya sa Philippine Women's University kun sain siya nag-serbi bilang presidente sagkod na magretiro siya kan 1965.

Si Francisca saro man aktibong lider sibiko, siya nagtabang sa pagpondo sa mga organisasyon kaiba an Gota de Leche kun sain siya nag sirbe bilang direktor de Damas Filipinas asin an sibiko na asembleya Kan mga kababaihan sa Pilipinas na Kan huri pinalitan nin ngaran na National Council of Women of the Philippines.

Siya permanente na nagka diperensia sa lugad sa balakang gikan kan 1970 asin nagadan Kan Nobyembre 17, 1974 sa edad na 88.

Siya ikinasal ki Conrado Benitez poon 1912 sagkod sa saiyang pagkagadan Kan 1917 asin siya ina ni Helena Benitez.
Kate Chopin

Si Kate Chopin ipinangaki bilang si Katherine O'Flaherty kang Pebrero Otso sa taon na Mil Otsosyentos Singkenta. Siya sarong Amerikanong parasurat ning mga haralipot na istorya asin nobela na nakabase sa Louisiana, itinuturing siya kang mga iskolar bilang saro sa mga nainot na nagpuon kan mga Amerikanong parasurat kan ika-20 siglo na may paghiling na makababae saka may pinaghalian sa Katimugan asin Katolisismo, arog ni Zielda Fitzgerald. Saro man siya sa mga pinaka-binabasa saka binibistong parasurat na may lahing Louisiana Creole. Pinakatanyag siya ngunyan sa siyang nobelang The Awakening na inilathala kang taong 1899.

Siya may lahing Pranses sa saiyang ina asin Irish sa saiyang ama, ipinangaki siya sa St. Louis, Missouri. Nagpakasal siya asin naglipat kaiba an saiyang agom sa New Oleans. Kalaunan ay nag-istar sinda sa probinsya sa Cloutierville, Louisiana. Puon kang 1892 hanggang 1895, nagsurat si Chopin nin mga haralipot na istorya para sa mga aki, gurang na nailathala sa mga pambansang magasin arog kan The Atlantic Monthly Vogue, The Century Magazine, asin The Youth's Companion. NAgdulot nin kontrobersiya an saiyang mga isturya dahil sa mga paksa na tinakakay asin sa saiyang paagi kan pagsurat, itinuring ining imoral kan nagkapirang kritiko.

Habi an mga pinakaprominente niyang obra iyo an duwang koleksyon nin mga maikling istorya asin duwang nobela. An mga koleksyon iyo an Bayou Folk (1894) asin A Night in Acadie (1897). Saro sa mga importanteng istoryang maikli iyo an "Désirée's Baby" (1893), na naglaladawan nin saro na interrasal na relasyon sa panahon kan antebellum sa Louisiana; "The Story of an Hour" (1894); asin "The Storm" (sinurat kan 1898, pero inimprinta lang kan 1969). An "The Storm" iyo an kasunod kan "At the 'Cadian Ball" (1892), na nasa Bayou Folk, an saiyang enot na koleksyon nin mga maikling istorya. An duwang nobela ni Chopin, At Fault (1890) asin The Awakening (1899), yaon sa New Orleans asin sa kalapit na lugar na Grand Isle. An mga karakter sa saiyang mga istorya kadaklan residente nin Louisiana, asin dakul sainda mga Creole na may iba-ibang etniko o rasang pinanggikan. Dakul man sa saiyang mga sinurat yaon an tagpo sa Natchitoches, sa hilagang-sentral na parte kan Louisiana, lugar kun saen siya nag-istar.

Sa laog nin sarong dekada kasunod kan saiyang kagadanan, si Chopin kinilalayan bilang saro sa mga prominenteng parasurat kan saiyang panahon. Kan 1915, sinurat ni Fred Lewis Pattee na “an ibang parte kan mga obra ni [Chopin] kapantay kan pinakadakulang mga sinurat sa Pransya o maski sa Amerika. [Ipinahiling niya] an maipapaliwanag bilang natural na talento sa pagsaysay na halos aabot na sa katalinuhan.” Dai siya kaanu-ano kan bantog na Polish na kompositor na si Frederic Chopin, tanganing malinawan an pagkaminaling akala nin iba, pero may anak siyang lalaki na pinangaranang Frederick Chopin, na posibleng pinangaran sa nasabing kompositor.
Di Jun

Di Jun (Sa intsik: 帝俊; pinyin: Dìjùn) Bistado sa apud na "Emperador Jun" saro sa mga Supremong suanoy na Diyos kan lalawigang Tsina, na ngonyan bistado sa pangengenot sa paagi nin limang-kapitulo kan "Shanhaijing" (Yang 2005, 97). Si Di Jun, igwa nin duwang agom, ini sina Xihe asin si Changxi, sadkud igdi ginugunita si Di jun na pigura sa nagkapirang istorya gikan sa mitolohiya kan Tsina. Saro sa mga bantog na mito na kun saen si Di Jun nahiling asin nag akto, iyo idtong an saiyang karakter ay parapana na bistado sa ngaran nin Houyi, na saiyang tinawan nin busog asin mga pana (Birrell 1993, 314). Si Di Jun, kaupod man sa nagkapirang gibo, igwa nin mga arte pan agrikultura na  tinduko nganing iyo an ginikanan kan ibang mga nakaimpluwensiya, sa mga pagbago kan gawi na nakatuodan sa pag-ooma, kabali na an saiyang aking lalake na nag ngangaran ning Houji, an pinunan kan lahi ni Zhou (Yang 2005, 98). An ibang mga iskolar binibisto an "Di Jun asin Di Ku" huli sa mga pagkakaiba-iba, na naghali sa sarong pinag-iribang orihinal na pinunan o (Yang 2005, 100).Zhou (Yang 2005, 98)

## Hilingon man
Pagtatawas

An **pagtatawas** sarong ritwal nin paghula sa dai pa napatunayan na medisinang parte sa sikolohiyang Filipino (alagad pigkonsiderar na superstisyon sa sikolohiyang Solnopan), na piggigibo kan mga mangtatawas ("paragamit nin *tawas* ").  Ini naglalaom na maaraman an sarong helang o problema sa sikolohikal sa paagi nin pag-interpretar kan mga porma na nagigibo sa tubig kan pinainit na tawas o turo kan tunaw na wax gikan sa sarong naglalaad na kandila. Kaya ini sarong porma nin parehong carromancy asin oryctomancy. 

## Paagi

Kan enot asin sa nagkapirang rural na lugar sa Pilipinas, an alum (halimbawa hydrated aluminum potassium sulfate o *tawas* sa bernakular) ritwal na ginagamit kan *albularyo* o parabulong para aramon an manlaen-laen na kondisyon sa salud: an daing ontok na paghibi kan sarong aki, an pirming pagkapagal, o dawa an dai pag-aki.

An *tawas* ginagamit para sundon an tanda kan krus sa angog kan pasyente asin sa iba pang kaduda-duda o may helang na parte kan hawak mantang pighihing-hing an mga pamibi ( *bulóng* o *orasyon* ). An tawas dangan ibinubugtak sa nagkikintab na mga sulo, hinahale kun ini nagpopoon nang mag-alang, dangan ibinabalyo sa sarong sadit na planggana nin tubig.  Mantang ini naglilipot, an bagong porma kan tawas naglalakop sa ibabaw kan tubig asin nagkakaigwa nin porma na pwedeng magsuherir kan kawsa kan helang, na p'wedeng saro sa nagkapirang katutubong pwersa: mga nuno, demonyo, o iba pang maraot na mga espiritu ( *na-nuno,* *na-kulam,* *na-demonyo* ). An tubig dangan ginagamit sa paglahid kan may helang na parte o mga parte kan hawak tanganing kontrahon an maraot na mga pwersa o helang. Dangan an *tawas* inaapon pasiring sa sulnupan, mas marahay pasiring sa pagsolnop kan saldang. 

Sa presente asin sa kadaklan na lugar, an *albularyo* simpleng nagsusulo asin nagkakapot kan kandila sa laog kan ritwal. Sa nagkapira, an katabang kan *albularyo* o an tawong may helang iyo an nagkakapot kan kandila, alagad haros pirmi, an *albularyo* an nag-interpretar kan mga malibog na porma na ginigibo kan wax mantang ini nagbibilog giraray sa planggana nin tubig. An sarong *albularyo* p'wedeng makahiling nin mga supernatural na linalang na bakong ugma bilang kawsa kan helang sa mga porma asin itsura, asin magsuherir nin nagkapirang ritwal nin paglinig o pagdolot nin katoninongan sa sarong espiritu.

An mga modernong pagkakaiba-iba iyo an *mga albularyo* na naggagamit nin ibang materyales para sa paghula, arog kan mga sugok, salming, blangko na papel, sigarilyo,  chewing gum, barahibo nin manok, asin an atay kan bagong gadanon na manok o orig (an huring saro na klasikong midbid sa Solnopan bilang haruspicy).

## Hilingon man

* Albularyo, Mga Pilipinong nagbubulong sa medisina kan mga tawo
* Kulam, sarong klase nin black magic na piggigibo sa Filipinas .
* Usog, sarong sumpa na may pagkakaagid sa maraot na mata na hex
* Hilot, medisina kan mga Filipino na naggagamit nin mga masahe
* Oomancy, paggibo nin paghula gamit an mga itlog

## Mga Panultulan

# 
# 
# 
# FMAdigest
Siyokoy (mitolohiyang Pilipinas)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Sa mitolohiyang Filipinas, an sarong ***siyokoy*** (iyo man ***shokoy***, ***syokoy*** o ***siokoy*** ) sarong linalang na humanoid sa tubig na parati ilinaladawan na igwang mga kiskis, mga tabay na may hilang, asin mga parikpik. Kadaklan sa mga osipon pigladawan *an syokoy* bilang kaiwal sa tawo, asin sinasabing nakakalamos sa mga indibidwal.  

Mantang *an mga siyokoy* parating pig-aagid sa sirena kan Solnopan huli sa kolonyal na kasaysayan kan Pilipinas, an pangaran kaini nagsusuherir nin ginikanan na Intsik. Ini posibleng marhay huli ta an mga rekord kan mga Intsik kan mga katutubong politika sa kun ano ngonyan an Pilipinas nagpoon pa kan dai mababa sa 982 AD,    nagkapirang siglo bago an Panahon nin Pagdiskubre kan Europa.
Papa Gregorio XV

Si **Papa Gregorio XV** (9 January 1554 – 8 July 1623), namundag: **Alessandro Ludovisi**, iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 9 February 1621 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong 1623. Notable siya huli sa pagtogdas kan  Congregation para sa Propagation of the Faith, sarong organization na igwa nin gibo sa with pag-*oversee* sa pagbalangibog kan Katolisismo asin gibong misyonero. Responsable man si Gregorio XV sa canonization ki Saints Ignatius of Loyola, Francis Xavier, Teresa of Ávila, asin Philip Neri, which solidified his commitment sa Counter-Reformation.

## Toltolan
Meghan Murphy

Si **Meghan Emily Murphy** sarong Canadian na parasurat, peryodista, politiko, asin nagmukna kan Feminist Current, sarong peministang website asin podcast. An saiyang mga pigsurat, mga discurso, asin mga pahayag nagkritika sa ikatolong wave kan feminismo, mga peministang lalaki, an industriya nin sekso, pag-aprobetsar sa mga babae sa mass media, pagsensor, asin lehislasyon sa pagkakakilanlan sa kasarian. Dai na siya nakaistar sa Vancouver, siya nag-eerok ngonian sa Mehiko, pagkatapos na maghali sa Canada para sa mas libreng pamumuhay kan 2021.

Nag-adal siya sa Simon Fraser University (SFU) kan 2004 asin kan 2010 nakakua nin BA sa Women’s Studies. Kan 2012, nakatapos siya nin master’s degree sa Gender, Sexuality and Women Studies, sa SFU man.

Nagpoon si Murphy kan saiyang karera sa peryodismo kan 2009, na nagtatrabaho para sa F Word Feminist Media Collective na nakabase sa Vancouver; nagsusurat sagkod 2012 para sa blog kaini, The F Word, asin bilang host, producer, asin editor kan programa kaini sa radyo. Kan 2011, nagpoon siyang magsurat nin regular para sa rabble.ca asin nagtrabaho bilang prodyuser kan podcast network kan rabble poon Nobyembre 2012, asin editor sa banggi poon 2013, sagkod Pebrero 2016. Kan 2012 nagpraktis siya sa The Tyee. .
Maria Sinukuan

**Maria Sinukuan** sarô na lambana (engkantada) o diyosa (tinatawag na *diwata*) sa mga oral na istorya kan Pampanga. Siya konektado sa Mount Arayat, sarong bokod sa Filipinas. Sarong bersyon ni **Apúng Sinukuan,** an Kapampangan na adlaw na diyos nin girra asin kamatayan na nag-eerok sa bokod. Pero kan panahon nin pananakop nin Kastila, binagô nin mga Kastila an istorya asin ginibo siyang si Maria Sinukuan, sarong babaeng diyosa nin bokod. Sa laog kan panahon, siya nagin sarô sa pinakasikat na mga diyosa nin bokod sa folklor kan Filipinas, arog ni Maria Makiling kan Los Baños asin Maria Cacao kan Cebu.

## Ginikanan kan Sinukuan
Inot sa Colonisasyon kan Spanish Si Sinukuan bistado bilang makapangyarihan na Kapampangang diyos na lalaki pinangaranan Aring Sinukuan na mahalaga sa Kapampangang diyos kan Pinatubo, Apûng Malyari. An duwang ini an ika duwang pinaka makapangyarihan na diyos sa metolohiya kan Kapampangan, na suminunod kay Mangechay (minsan inaapod na Mangacha), an pinaka matua asin paragibo kan diyosa. Si Aring Sinukūan ay sarong diyos kan aldaw nin digmaan asin kagadanan, itinukdo kan mga nagkairinot na paraistar sa industriya kan metalurhiya, paraputol nin kaho, kultura kan bagas, asin digmaan. Nagkaugwa siya nin tulong aki, nag ngangarang, Munag Sumalâ, an gintong demonyo na diyos na nagrepresentar nin maagahon; Lakandanup, an diyos kan hawak na nagrepresentar kan aldaw sa kaudtuhan. Igwa ma siya nin may pakpak na katabang na nag ngangarang Galurå, sarong higanting agilanh diyos na tinutubodang na nagdadara nin bagyo, asin agom na nag ngangarang Mingan. Idto paman, kan mag abot ang Spanis, niribayan ninda si Sinukuan bilang sarong babaye, sa pag-iisip na ang mga tawo dae matao nin galang kun ang diyos ay babaye, lingid sa kaaraman na an pinakadakulang nakakagurang na diyos kan Kapampangan ay sarong diyosa a nag ngangarang Mangechay. Dagdag, ang agom ni Sinukuan, si Mingan, ay pinalitan bilang sarong lalaki. Sa balyo kaini, an mga matutubo nag dagos na igalang si Sinukuan. Nangingisog, an Spanish idinagdag an "Maria" sa ngaran na Sinukuan nganing ini maging Katolika sa  kapatawaran nganing mas lalong mapasunod an mga katutubo asin ilipat sinda sa Romanong Katoliko.

## Naging alamat bilang Maria Sinukuan
An pinakainot na alamat ay nagkakapareho sa gabos na dakulon na bundok taga-alaga na mga diyosa, pinaka bisto na si Maria Makiling.

## Itsura
An lokal na tradisiyon tig  diskriba si Sinukua, an Spanish ipinataw na babayeng katapat, bilang:

An saiyang itom na buhok... natural na kulot, abot hanggang saiyang bukong-bukonh. An saiyang mga mata nababalangkasan nin habang pirok na itom. An saiyang mga kiray naka hulmang pa arko. An saiyang dungo na masyadong matangos o masyadong patag ay makinis. An saiyang mga labi ay nakahulma nin mara. An saiyang balat ay mayong kasala - salang kayumanggi. An saiyang bado gibo sa puting nag lalayog na bado.
Buaya na Filipinas

An **buaya na Filipinas** (Ingles: *Philippine crocodile*; *Crocodylus mindorensis*), bisto man sa apod na **buaya na Mindoro**, saro sa duwang species nin buaya na manunumpungan sa Filipinas; an saro pa iyo an mas dakulang buaya sa tubig-asin (*Crocodylus porosus*). An buaya sa Filipinas, an species na endemic sana sa nasyon. 
Mahigpit na ipinagbabawal an paggadan nin buaya sa nasyon, asin ini may padusa sa ley.