open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juan Ponce Enrile

Si **Juan Ponce Enrile** (pinangaking **Juanito Furagganan Ponce Enrile, Sr.** (14 Pebrero 1924 - 13 Nobyembre 2025) sarong Filipinong politiko, abogado asin sentenaryo. Siya, katuwang si Fidel Ramos, an nagbungsod kan inapod na EDSAng Rebolusyon ("People Power") na iyo an pangyaring kun saen napiritan maghale sa poder si Presidente Ferdinand Marcos. Si Enrile iyo an nagin ika-26 na Presidente nin Senado nin Filipinas poon 2008 sundo 2013. Siya an saro sa Filipinong politiko na nagsirbeng pinakahalawig sa guhit nin historya, asin saro sa didikit na nakaabot sa edad na 100. Siya bantog na gayo kan saiyang papel sa administrasyon ni Presidente Ferdinand Marcos, Sr., kan saiyang papel sa coup na dai nakaasba na ini man an nagpadali' kan 1986 People Power Revolution asin sa pagpatalsik ki Marcos sa poder, asin kan saiyang pagtukaw sa lehislatura Filipina sa mga taon pakarebolusyon. Si Enrile nagsirbe nin apat na termino sa Senado, sa total na duwangpolo may duwang taon asin tolong gatos may beinteng aldaw na ini na an an pinahalawig na termino sa Senado. Kan 2022, sa edad na 98, siya nagbalik sa gobyerno komo Chief Presidential Legal Counsel sa administrasyon ni Presidente Bongbong Marcos, na nagsirbe sagkod sa saiyang pagkagadan kan 2025.

## Pamilya asin Edukasyon

Si Enrile namundag Juanito Furagganan ki Petra Furagganan, aki nin sarong tios na parasira. Aki siya sa luwas kan si poderosong pulitiko kan Cagayan, si abogadong Alfonso Ponce Enrile. Nakasaro niya sana an ama niya kan siya nag'aadal na sa haiskul.

An agom niya iyo si Cristina Castañer asin an pagsasaro ninda nagbunga nin duwang aki: si Juan C. Ponce Enrile, Jr. asin si Katrina C. Ponce Enrile. 

Si Ponce Enrile nagkua kan kursong Bachillerato de Derecho ('Bachelor of Laws') asin nagraduar cum laude sa Unibersidad kan Pilipinas. 

## Karera
Dati nagsirbe sa irarom kan administrasyon ni Ferdinand Marcos kun saen nagin siyang Sekretaryo sa Hustisya (1968-1970) asin Sekretaryo sa Depensa. Igdi sa huring katongdan niyang ini kan siya nagrebelde asin nagtumang ki Marcos, na iyo an nagsabrit  sa Edsang Rebulosyon.

Kan Setyembre 2013 nakasàbit an pangaran ni Enrile sa salang paggamit kan Priority Development Fund (PDAF) na nagkakahalagang 20 bilyon de pesos.

## Mga panluwas na takod

*http://www.jpenrile.com 
*http://www.senate.gov.ph/senators/sen_bio/enrile_bio.asp
*Juan Ponce Enrile's Assets and Liabilities
* Juan Ponce Enrile's Official Philippine Senate biography

## Toltolan
Irik

An **irik** iyo an praktis nin pag'arit kan parte nin buhok, an iba sa tongod sana kan alimpoporo, an iba pinopormang garo sarong takob kan soro o bagol sa buhok na an natatada na sana iyo an buhok na  palibot sa payo sa may kurit kan itaas nin talinga. Ini praktis kan ibang mga simbahan Kristiyano, mga Budhistang monghe asin kan mga padi o deboto sa mga templong Hindu sa pagpahiling asin bilang simbolo nin pagbabanal asin pagsisikwal kan kinabanon na kaaraan.

An ginikanan kan praktis nin pag'irik bakong gayong malinaw asin dai uso kan antigong panahon. Alagad, may tolong porma nin pag'iirik kan ika-7 asin ika-8ng siglo:

* An Oryental, na hinihinako' an otoridad ni San Pablong apostol (Gibo 18:18) asin ini inaarit an bilog na payo. Ini naobserbahan sa Subanganon na simbahan, kabali na diyan an Subanganon na Simbahan Ortodoxia asin an Subanganon na Simbahan Katoliko. Kaya kan si Teodoro kan Tarsus, na naguno niya an saiyang adal sa Bisantinong Asya Menor asin igdi nakua niya an siring na irik, siya nagpatalubo nin buhok sa apat na bulan ngane mairikan naman susog sa ugaleng Romano, asin maordenan bilang Arsobispo kan Canterbury ni Santo Papa Vitaliano kan 668.

* An Seltiko, an eksatong hitsura iyo an 1.) pag'arit kan  buhok, na kabanga sana, hanggan sa kurit poon sa sarong talinga abot sa ibong na talinga, 2.) an pag'arit sa pormang triangulo, an panas sa atubangan asin napasiring sa duwang gilid kan talinga, An Seltikong irik na ini inuusar sa Irlandya asin Gran Britanya asin ini parte kan mga kinaugalean kan mga Kristiyanong Seltiko. Ini ikinakaongis na gayo  kan mga kristiyanong kaapil sa kustombreng romano asin sinasabi ninda na an praktis na ini minukna kan si eretikong Simon Magus.

* An Romano, ini an inaarit sana iyo an sa may alimpoporo asin pormang talidong na sabi siring sana sa pakadakula nin hostya. Ini sinasabi na nagpoon an praktis ki San Pedrong  apostol, asin ini an uso sa Rito Latino kan Simbahan Katoliko. Totoo dai naman obiligado an pag'arit na siring, an praktis kumon pa sa mga Frayle sa Rito Romano, siring kan Pransiskanong Misionero nin Palabra Eternal.
   
## Mga panluwas na takod
* The Tonsure of Peter, of Paul, and of John 
* The Form of the Celtic Tonsure 
* On the Shape of the Insular Tonsure
* Clerical Tonsure (Russian Orthodox)
*Baptismal tonsure
*Clerical tonsure
*Monastic tonsure 

## Toltolan
Botong elektoral

An **Botong elektoral** sa Estados Unidos iyo an mga botong pinapatala sa eleksyon para sa presidente asin bise-presidente kan mga kaapil sa inaapod na Electoral College, na ini binibilog kan mga parabotong (elector) pinili kan mga namamanwaan sa lambang estado. Poon pa kan 1964, igwang 538ng mga parapili sa nangyayaring mga eleksyon presidensyal.  Sinda mga representante kan mga elektorado na iyo an naboto para sainda sa katongdan na presidente asin bise. Kun siring, naluwas bakong direktang naboto an mga namamanwaan para sa duwang nasambit na pwesto. 

An konstitusyon kan Estados Unidos, partikularmente sa Artikulo II, Seksyon 1, Clause 2 kaini, iyo an nagboboot kun pirang parapili (electors) an igwa sa lambang estado, manta an lehislatura kan estado iyo an naboot kun pano iboboto an nasabing mga parapili. 

An mga parapili libre man bumuto kun siisay an maninigo na iboto para sa Presidente, pero sa praktis lambang saro sainda nasumpa kun isay nanggad an saindang inaampoyonan, asin an mga botante ninda napili sa sainda depende sa ipigpanuga' nindang mamanokon na kandidato para sa presidente asin sa bise.

## Mga panluwas na takod
* U.S. Electoral College FAQ (www.archives.gov)
* Historical Documents on the Electoral College
* Electoral Vote
* A New Nation Votes: American Election Returns 1787-1825 
* FiveThirtyEight: Electoral Projections Done Right 
* 270 to win
* Winning The Electoral College
* Electoral Map Calculator
* PredictNovember.com 
* "Math Against Tyranny"
* H.J.RES.4 (proposed constitutional amendment to replace Electoral College with direct popular election of President and Vice President)
* The Green Papers: More detailed description of reform proposals
* The Electoral College: How It Works in Contemporary Presidential Elections
* Office of the Federal Register
* Joint Session of the 111th Congress for the purpose of certifying the Electoral College ballot count , January 9, 2009 (C-Span video)
* Introductory chapter of ''Electoral College Reform: Challenges and Possibilities''

## Toltolan
Baga

An mga **baga** mga naglalaad, mapula asin mainiton na mga oring nin nagsulo na kahoy o anoman na materyal na basado sa karbon asin iyo ini an nawawalat sa pagkasulo o sa pagkatomtom. An mga baga nainit na marhay asin kun minsan ngane mas orog pa kainit sa kalayo na kawsa kaini. An mga ini naalintoto nin grabeng init dawa nasigbo o nawara na an kalayo, asin kun dai maasikaso, pwede gikanan giraray nin kalayo maski pighuna mayo naman naglalaad. Kaya an dapat sinisigbo asin linalamos sa tubig an mga nagbabaga ngane siguradong naubos an saiyang tagong laad. 

An mga baga parati ginagamit sa pagluto siring sa oring sa pagbarbekyu. Ini nin huli ta mas sarama an saiyang init na inaaalintoto bakong arog kan kalayo na pahira-hira an init depende sa kusog kan kalayo.

An **manok-manok** sarong halimbawa nin baga na naglalayog huli ta pinapadpad nin duros asin pwede gikanan naman nin dakulang kalayo harayo sa pino'nan kan kasulo.

An baga nangyayari pag an kalayo sinusulo an sarong kahoy o anoman na ginagatongan asin igwa pang enerhiyang termal natatada sa laog o kairaroman kaini asin daing ayre nasaromsom mala ta dai nakurab na magresulta sa kalayo, pero an init kan baga yaon asin sinusulo kaini an kahoy sagkod na ini "matomtom". Pag'arog na kani, an kahoy purong karbon o oring na, asin narunot sana kun hiroon. Sa arog na kamugtakan sinasabing ini "abo" na lang.

An mga baga dakula an papel sa mga karaba sa kadlagan huli ta an dakul na baga igdi mga dahon asin saradit na sanga (mga giring) y madaling ipadpad kan duros asin magluyap kun saensaen. An mga bagang ini inaapod nang "manok-manok"; kun saen-saen ini nakakaabot depende sa direksyon kan paros. An nangyayari bigla igwang mga purakputak na kalayo nabutwa harayo sa pinu'nan kan kasulo. 

## Toltolan
Noemi

Si **Veronica Scopelliti** (Roma, Enero 25 1982), bisto sa pangaran niya sa entablado na **Noemi**, sarong Italyanang parakanta.

## Album
* 2009 - *Sulla mia pelle*
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)*
* 2011 - *RossoNoemi*
## Extended Play
* 2009 - *Noemi*

## Awit

* 2009 - *Briciole*
* 2009 - *L'amore si odia* (Noemi may Fiorella Mannoia)
* 2010 - *Per tutta la vita*
* 2010 - *Vertigini*
* 2011 - *Vuoto a perdere*
* 2011 - *Odio tutti i cantanti*
* 2011 - *Poi inventi il modo*
* 2012 - *Sono solo parole*
## Sanremo Festival
* 2010 - *Per tutta la vita*
* 2012 - *Sono solo parole*

## Mga panluwas na takod
* Noemiofficial.it
* Oficial Youtube 
* Arcadinoemi.it 
* Arca di Noemi Youtube
* Facebook noemiofficial
* Facebook arcadinoemi
Anthony Weiner

Si **Anthony David Weiner** (sinasayod /ˈwiːnər/; pinangaki Septyembre 4, 1964) iyo an E.U. na Representante para sa Nweba York, ika-9 na distrito, na kabali na diyan an ibang parte kan habagatan nin Brooklyn asin habagatan y sentral na parte kan Queens. Si Weiner sarong Demokrata asin nagkapot nin katongdan poon pa kan 1999. Siya enot pang naelihir sa E.U. na Kamara de Representante sa 1998 sa tangang-taon na eleksyon, sa paghipno sa pwesto na dating okupado ni Demokratang Charles Schumer ta an huri nagdalagan asin nanggana sa pwesto sa E.U. na Senado kan taon mansanang iyan. Nadaog ni Weiner an saiyang Republikanong kalaban, si Louis Telano, sa botong 66 porsyento kontra 23 porsyento. Siya naman libyanong na'elihir anom na beses sa parehong pwesto, mala ta kan 2010 nasikwit niya an 59 porsyento kan boto. Kan 2005ng eleksyon totoo dai siya naka'asba sa pagkandidato niya para Alkalde kan Nweba York.  
Enot pa ka'yan si Weiner myembro kan Konseho nin Nweba York poon 1992 abot 1998, asin siya man sarong aide ni dating E.U. na Representanteng si Schumer (1985-1991). Siya tapos sa kolehiyo sa State University of New York sa Plattsburgh.

Kan Hunyo 2011, pakatapos kan saiyang pagparapahimutik, si Kongresista Weiner inako man giraray na siya daa nagparapadara nin mga retratong usmak kan saiyang sadiri sa magkapirang babae na nagpaparasunod saiya sa Twitter, bago siya kinasal asin maski pa nakasal na siya ki Huma Abedin, sarong haloyan nang katiwala ni Hillary Clinton. 
## Mga panluwas na takod

* Congressman Anthony Weiner *official U.S. House site*
* Anthony Weiner *official campaign site*
* Anthony Weiner sa YouTube
* Live from New York, It's Anthony Weiner . Daphna Berman, *[[Moment (magazine)|Moment Magazine]]*, Mayo/Hunyo 2011
* Video of Weiner's June 6, 2011 Press conference (CBS News), with transcript (*[[New York Post]]*), Hunyo 6, 2011
## Toltolan
Twitter

An **Twitter** sarong websityo, rogaring asin pinagpapadalagan kan Twitter, Inc. na nagtatangro nin serbisyo sa pakikipag-uruurulay asin pagpadara nin mga mensaheng haralipot paagi sa SMS (sa pagtext na mensaheng serbisyo) asin blogging na siring man haralipot sana. Sa siring na paagi, an mga paragamit nakakapadara asin nakakabasa kan mga mensaheng ini na inapod mga siyap o "tweet" (mga pagobkas). Naiiba an sinasabing siyap ta pwede sana an paragamit magpadara nin abot 140ng karakter, na nahihiling sa profile page kan paragamit. 

An websityo yaon makukua sa San Francisco, California. An Twitter igwa man mga server asin mga opisina sa San Antonio asin Boston. An Twitter dati nainkorporar sa California alagad kan taon 2011, an inkorporasyon niya ginibo na sa Delaware.

An Twitter pigmukna kan Marso 2006 ni Jack Dempsey asin ibinungsod kan Hulyo. Poon kadto an Twitter nagin popular na marhay sa bilog na kinaban asin tinatayang igwang lampas 200 milyon na paragamit, na nagpapadara nin 190 milyon na tweet aro-aldaw asin nakakaresibe nin 1.6 bilyon na mga paghahanap sa sayt aro-aldaw. Inapod ining "SMS kan Internet".

## Mga panluwas na takod
* Twitter Demographics and Audience Profile  at Quantcast
* Twitter in Depth Archive by *[[The Daily Telegraph]]*
* The Library of Congress is Archiving Your Tweets – audio report by *[[NPR]]*
* Twittermania sweeps Russia's politicians (RT article)

## Toltolan
Ayman al-Zawahiri

Si **Ayman Muhammad Rabaie al-Zawahiri** (Arabe: أيمن محمد ربيع الظواهري‎, ʾAyman Muḥammad Rabīʿ aẓ-Ẓawāhirī; pinangaki, Hunyo 19, 1951) sarong Ehiptong teologong Islamiko asin terorista; siya an ika-duwa asin ultimong "emir" kan Islamikong Jihad nin Ehipto, huli ta siya an nagsalida ki Abbud aal-Zumar sa pwesto kaini kan an huri pigsentensyahan asin ikonkon sa preso nin lawigbuhay kan mga otoridad nin Ehipto. Poon kan Mayo 2, 2011, siya na an binibistong pamayo kan al-Qaeda huli sa pagkagadan na ni Osama bin Laden. Nakasapaw sa payo niya an $25 milyon na papremyo sa kiisay man makataong impormasyon na magresulta sa saiyang pagkadakop. 

Siya na an nagin lider kan al-Qaeda kan Hunyo June 2011 nagsangle ki Osama bin Laden, na ginadan kan armadong pwersa kan Estados Unidos sa Pakistan.
Si Al-Zawahiri dati myembro senior kan mga  Islamistang organisasyon na nagbungsod nin mga pang'aatake sa Asya, Aprika, Norte Amerika asin Europa. Kan 2012, si al-Zawahiri nangapodan sa mga Muslim na  kidnapon an mga Westerner na yaon sa mga Muslim na nasyon.

## Pagkagadan
Kan Hulyo 31, 2022, si al-Zawahiri nagadan kan Estados Unidos paagi nin pagpatama nin drone saiya sa Apganistan.

## Mga panluwas na takod

## Toltolan
Misrata

An **Misrata** (Arabe: مصراتة‎ Mişrātah, Libyanong Arabe: [məsˤˈrˤɑːtæ]; pakasayod sa Ingles: /mɪzˈrɑːtə/), sinusurat man Misurata o, Misratah,) sarong siyudad sa Distrito kan Misrata sa norte-solnopan kan Libya, namomogtak 210 km (130 mi) sa bandang subangan kan Tripoli sa may kosa kan Dagat Mediterraneo harani sa Rawis kan Misrata.

May populasyon na 550,000 (kabali na diyan an Bani Walid), an Misrata iyo an ikatolong pinakadakulang siyudad sa Libya, sunod sa Tripoli asin Benghazi. Ini an kabesera kan Distrito nin Misrata asin inapod na kabesera nin negosyo kan Libya. An pwerto yaon sa Qasr Ahmed.

Bilang parte kan Libyanong gera sibil 2011, an siyudad sinasabing nahulog na sa kamot kan mga rebelde.  An Batalya nin Misrata kan Pebrero 24, nasundan nin pagbobomba kan Marso 20 asin an mga pro-Gaddafing tangke nag'aabante palaog sa sentro kaini. Susog sa bareta sa BBC News an pwersa ni Gaddafi yaon sa aktong runoton an siyudad asin  an mga soldadas kaini daing herak na nagpaparapambadil, ginagadan asin eneerido an mga sibilyan. Kan Marso 25 nabareta na an NATO nagpoon nang magbungsod nin misyon nin pambobomba asin an makuring pag'atake kan pwersa ni Gaddafi napasa' kaini dawa ngane igwang pang mga sniper nagigin problemang gayo. Sige pa an mangirhat na harong-sa-harong na ralaban alagad an tagataram ni Gaddafi kan Abril 23 an mga tropa niya maatras na sa siyudad. An siyudad pigdeklarang lungkas na kan Mayo 15.

## Mga panluwas na takod

* Misurata Satellite View
*  Misratah Page on ''Encarta Online'' (encarta.msn.com).(  2009-11-01)
* Map of Misratah on the dynamic atlas of ''Encarta Online'' (encarta.msn.com). 
* Misratah dynamic map from Google Maps.
* Image from Misratah in the article from the ''Encyclopaedia of the Orient'' (lexiorient.com). 

## Toltolan
Openleaks

An **OpenLeaks** sarong tagabuyagyag na websayt na ibinungsod kan Enero 2011. An katuyohan kaini iyo na magin ligtas asin bakong peligroso an pagbubuyagyag asin pagtutuga kan mga sensitibong impormasyon asin bareta; sa siring na sistema orog na madakul an mga parabuyagyag nin sekreto, mga bagay na pwedeng bakong etikal asin legal,  na ginigibo sa laog kan mga gobyerno asin institusyon. 

## Agi-agi

An proyektong Openleaks pigtogdas kan Septyembre 2010. Sinasabi ni Domscheit-Berg , na dati saro sa katuwang ni Julian Assange sa Wikileaks, na an kaisipan sa proyektong Openleaks gibohon ini na mas silag sa mga transaksyon kumpara sa binayaan niyang Wikileaks. An lalawgon kan Openleaks dinadara nin duwang tagatolod kaini, si Daniel Domscheit-Berg asin si Herbert Snorrason na pareho imbwelto dati sa proyektong Wikileaks.http: 

## Bulosan

An sistema sa Openleaks, imbes na ini mismo an magpublikar, an mga ibinuyagyag asin mga ipinasang dokumento sainda, sainda direktang ipapadara sa iba-ibang publikasyon asin mga tagabareta.

Kan  panahon na ini mamukna, an Wikileaks mismo nag'aatubang nin mga homa': an kagtogdas kaini na si Julian Assange inaresto huli sa akusasyon na nanlupig sa duwang babae sa Sweden; an mismong Wikileaks nasasakitan nang maghanap nin ligtas na DNS asin web hosting; asin dakul na mga kumpanya an nagbagat o nagpondo magpadara nin kwarta asin bayad sa sayt kan Wikileaks. Sabi ni Domscheit-Berg, sa saiyang mga enot na pahayag, linalaoman niya na an Openleaks malilihisan an mga problemang nasa'bitan kan Wikileaks ta ini masirbe sana man na ligtas na sarayan asin sagurong para sa mga parabuyagyag sa saindang mga sikretong ihinahayag, na pinapasa direkta sa prensa asin bako mismo sinda an mapublikar. An organisasyon daa tutuyohon na ipapadalagan sa demokratikong paagi, bako sanang sarong tawo o sarong sadit na grupo, an maboot. "An samong tinotonggo iyo na makatogdok nin pusog, asin silag na plataporma na masuporta sa mga tagabuyagyag, magin man sa teknolohiya o sa pulitika-, manta na inaagyat man an iba pa na magmukna nin mga siring na proyekto, " an tinaram nin sarong kabuwan sa grupo na habong magpabisto..
## Mga panluwas na takod

* OpenLeaks
* OpenLeaks official blog 

## Toltolan
Khartoum

An **Khartoum** (Arabe: الخرطوم‎ Al Kharṭūm) iyo an kabesera kan Sudan asin kan estado nin Khartoum. Namomogtak ini sa pagsarapong kan Puting Nile na nagdadalayday paamnyan haleng Danaw Victoria, asin kan Asul na Nile nagdadalihig pasolnopan haleng Etopya. An lugar kun saen nasarapong an duwang Nile inaapod na "al-Mogran".,An kadakulaan na hawak kan tubig Nile nabulos pasiring sa Ehiptoasin nawa'wa' sa Dagat Mediterraneo.

Nabanga kan salog Nile, an Khartoum sarong tripartite na metropolis na ginagaom igwang populasyon na limang milyon katawo, baranga' sa sentrong Khartoum, sinusumpay nin mga tulay sa Khartoum Norte (inapod, al-Khartum Bahri) asin sa Omdurman sa bandang solnopan.

## Etimolohiya

An katagang 'Khartoum' pighuna na hale sa Arabeng Al-kartoūm الخرطوم na boot sabihon "panas kan tingo nin elepante", na seguro pigtotomoy an hayakpit na daga nakahunat sa pag'oltan kan Asul asin Puting Nile.

## Agi-agi

An Khartoum natogdas dai pa man na gayo nahaloy. Tinogdas ini ni Ibrahim Pasha kan 1821, aki kan namoon sa Ehipto na si Muhammad Ali Pasha na an huri sinakop asin isinaro an Sudan sa saiyang kahadean. Dati an Khartoum sarong kwartel na pwera kan Hokbong Ehipto alagad an baro-banwa nagparadakula asin nagin sentro nin negosyo. Nagin man padagos ining sentro kan pagbaro-baro nin mga oripon. Dangan ini nagin sentro administratibo asin kabesera kan Sudan.
 
An tropang mga agit-agitan ni Mahdi Muhammad Ahmad nagpoon magtalikop kan Khartoum kan Maro 13, 1884 laban sa mga tauhan ni George Gordon, sarong Briton na Heneral. An paglusob nagtapos sa makangirhat na masaker kan mga soldados na yaon sa Anglo-Ehiptong kampo. An grabeng narungkab na kampo nahulog sa kamot kan mga Mahdista kan Enero 26, 1885 asin gabos na habitantes igdi ginaradan. 

An Omdurman man nagin lugar kan madugong batalya kan Septyembre 2, 1898 kun kasuarin an pwersang Briton sa pamamayo ni Herbert Kitchener nalupig an pwersa Mahdista na nagkukuta asin nagsusurog sa siyudad na ini.

Kan 1899 an Khartoum nagin kabesera kan Anglo-Ehiptong Sudan. Dakul nagsasabi na an desenyo kan siyudad pig'ayog sa hitsura kan bandera nin Reyna Unido bilang simbolo kan pananakop kan mga Briton. An iba man nagsasabi na inarog kaini ngani an mga machine-gun pwedeng ipaitok sa pagarak'asak sa palibot kaini. Pero mayo man nin tunay na ebidensya na siring an mga tamang paliwanag.

## Relasyon kan Amnayan asin Habagatan

Kan an Sudan nagin independiente taon 1956, an Khartoum nagin kabesera kan nasyon na Sudan. Poon kan an mga Briton nagharale na kan 1956, dai nang katoninongan igdi huli gayod ta naapora an paglito kan nasyon sa mga tagaSudan, bagay na napirit magsararo an Muslim na Norte na ibahon man an kultura sa mga Kristiyanong Sur. Poon kadto, 3.8 milyon katawo na an nagkagaradan, nagkaburungkal sa sadiring eneestaran o kun bako man, naraot na biyo an saindang pamumuhay.

## Toltolan
Omar-al-Bashir

Si **Omar Hassan Ahmad Al-Bashir** (namundag Enero 1, 1944) iyo an presenteng Presidente kan Republika nin Sudan asin iyo an pamayo kan Partido kan Kongreso Nasyunal. Nagsakat siya sa poder kan 1989 kan siya, sarong brigadier sa Hokbong Sudano, namoon sa sarong grupo nin mga opisyal na naglansar nin matiwasay na kudeta, bagay  na nagbungkal kan gobyerno ni Primer Ministro Sadiq al-Mahdi.

## Kaamayan kan buhay, pamilya

Si Al-Bashir namundag sa Hosh Bannaga, bandang amnayan kan kabesera  nin Khartoum. Gikan siya sa Al-Bedairya Al-Dahmashya, sarong grupong magkadugo kan mas dakulang tribung ja'alin, na ini sarong tribung Nubiano namomogtak sa amnayan kan Sudan na dati parte kan Kahadean nin 
Ehipto asin Sudan. Sa sinabing namundagan, duman siya nagprimarya dangan nagdakit an pamilya niya sa Khartoum kun saen kinua niya an segundarya. Si al-Bashir nakasal sa saiyang prima  na si Fatima Khalid. Igwa man siyang ikaduwang agom si Widad Babiker Omer, na may magkapirang mga aki sa enot man niyang agom na si Ibrahim Shamsaddin , sarong myembro kan Revolutionary Command Council for National Salvation na nagadan kan lumagpak an helikopter na saiyang nasakayan. Si al-Bashir mayo man sadiring aki sa saiyang mga agom.

## Aresto de mandamiento

An Korte Kriminal Internasyonal kan Hulyo 14, 2008, nagpaluwas nin aresto de mandamiento kontra ki Al-Bashir huli ta siya responsable sa mga krimen na magabat siring kan 'genocide', krimen kontra sa humanidad, asin mga krimen sa gera na saiyang nakomiter durante pa kan 2003 sa Darfur. An akusador, si Luis Moreno, sinasabi na si Al-Bashir iyo an panganan asin nagpaimplementar kan plano na puhoon an tolong grupong etniko, an Fur, Masalit asin an Zaghawa sa paagi nin murder, paglupig, asin deportasyon. An mandamiento suportado kan NATO, kan Genocide Intervention Network, asin kan Amnesty International, alagad an ibang grupo sa Aprika nagprotesta kan akusasyon na ini saiya asin mismo an mga autoridad sa Sudan mayong ginigibo sa pag'aresto saiya.

 

## Toltolan
Islang Falkland

An **Islang Falkland** (Espanyol: Islas Malvinas) mga arkipelago sa Dagat Atlantikong Habagatan, na namomogtak sa rayong 250 milya nautiko sa kosa kan Amerikang Habagatan. An arkipelago binibilog kan Falkland Subangan, Falkland Solnopan asin 776 pang mga saradit na isla asin ini nagsasadiring gobyerno y konsideradong parte kan inapod na British Overseas Teritory. An kabesera kani iyo an Stanley na makukua sa Falkland Subangan.

An Argentina sagkod ngonyan poon pa kan mabalik an pamomoon kan Briton kan 1833 pighihinako an mga islang ini na parte kan saiyang teritoryo. Sa pagpirit kan Argentina na sakop niya an Islang Falkland, kan 1982 pigsakyada niya an Falkland alagad sinasabi na an mga taga-isla habo man ngane magpasakop sa Argentina. Huli sa pagsakyada, nagputok an duwang-bulan na Gerang Falkland sa pag'oltan kan Argentina asin Reyno Unido. An gera nagresulta sa pagkadaog kan Argentina asin napatalsik kan Briton an saiyang pwersa sa isla.

An Falkland ngonyan nag'aagi sa makusog na pagtalubo kan ekonomiya kaini, orog na sa lado nin pagsisira asin turismo.

## Mga panluwas na takod

* Falkland Islands Government opisyal na sayt
* The Falkland Islands Tourist Board
* Falkland Islands Tourism
* Falkland Islands News Network  opisyal na sayt
* Falkland Islands Information Portal
## Toltolan
Manuel Lacunza

Si **Manuel Diaz Lacunza** S.J. (namundag sa Santiago, Chile, 1731; nagadan sa Imola, Italya mga Hunyo 18, 1801) sarong Heswitang padi na naggamit kan bansag na **Juan  Josafat Ben-Ezra** para sa mayor niyang obra ("La venida del Mesías en gloria y majestad", "An pagdatong ni Hesukrito sa labilabing kamurawayan") na nagtatataong interpretasyon kan mga hula sa Bibliya.

## Mga panluwas na takod

## External links
*Surat manongod ki Lacunza asin kan saiyang obra  ginibo sa punto de vista kan sarong Mormon, si Sergio Olivares.
*"The Coming of the Messiah" pwedeng kuon sa PDF format  pinalis ni Jonathan Tillin. May mga dai pigtutugot.
*Sa PDF pwede kuon Libro ni Lacunza ipinalis.
*Mga obra ni Lacunza  Historical Archives of the Pontifical Gregorian University

## Toltolan
Colegio de San Buenaventura de Guinobatan

An **Colegio de San Buenaventura de Guinobatan** dating paadalan para sa mga lalaki na minuknâ kan Enero 7, 1895 sa Guinobatan, Albay.  Igwáng 297 na mga estudyante asin 14 mga paratokdô kan ini buksan. Alagad, nagsara an eskwelahan kan panahon nin mga Amerikano kan 1900. Sinugo ni Col. Jose Paua na suruluon an mga edipisyo kabilang an eskwelahan tanganing dai magamit kan mga mananakop.

## Tultolan
*Danilo Gerona, *From Epic to History* p. 84-85.
La Democracia

An **La Democracia**  (1899 - 1908) sarong peryodikong tinogdas kan Mayo 16. 1899 ni Trinidad Pardo de Tavera sa pagsuporta asin pag'ampoyon sa mga programa pulitikal kan Partido Federal, sarong partido na hayag kampi sa gobyernong Amerikano sa pagkolonya kan Filipinas. An nagin editor kaini iyo si L. Gonzales Liquete. 

Sa enot na luwas kaini, ibiniklad kan  peryodiko an saiyang mga katuyohan:

"An proklamasyon kan Amerikanong Komisyon kan Abril 4 dakula nanggad an kahalagahan sa lambang Filipino. Sa pag'ogid kan  nasabing dokumento, malinaw na an soberaniyang Amerikano madara nin dakulang balaog sa banwang Filipinas. 

"An Komisyon ginagarantiya an marhay na boot asin pakisumaro kan Presidente asin kan namamanwaan amerikano na iyo an saiyang pigrerepresentar, na mayong ibang kaisipan kundi mapangatamanan an interes, kauswagan asin kaogmahan kan banwang Filipino na ngane an banwa maigantad sa kamugtakan nin dakulang onra sa pagtalubo kasabay an mga nasyon na gantad asin sibilisado sa kinaban.

"An siring na nobleng katuyohan asin mga panuga na ipinahayag dapat mga bagay na pag'atid'atidon kan mga Filipino sa panahon na ini importanteng gayo sa historya niya.

"Ma'wot ta an katoninongan. Mga Filipino kita. Satuyang kina'oongis asin tinutubod na mayong kamanongdanan an pagbulos pa nin dugo kan satong mga tugang.

"Mayo na dapat nanggad nin buhay nin tawo an mapatimasang. Dai man kaipuhan maggamit nin pangahas ngane makamtan ta an satuyang katalingkasan. Nagtutubod kami sa mga nobleng kaisipan kan mga Amerikano asin, oyon sa proklamasyon kan Komisyon, samuyang idinuduhol an samuyang kooperasyon, paagi kan La Democracia, para sa pagtolod kan matanos na mga kamawotan kan satuyang namamanwaan." 

Nagtapos an editoryal sa paghayag na logod butsan naman an mga presong Espanyol.

Alagad, sinasabi na dai man naghaloy an publikasyon huli sa diringkilan sa laog, sa dai toltol na pag'suporta kan mga amerikano mansana asin huli ta dakul nang nagburutwa na mga oposisyon na grupo. Nagsara an peryodiko kan taon 1908.
## Toltolan
George Dewey

Si George Dewey (Desyembre 26, 1837 – Enero 16, 1917) sarong almirante sa Hokbong Dagat kan Estados Unidos, na nabantog sa saiyang  kapangganahan sa Batalya sa Sola' kan Manila durante kan Espanyol-Amerikanong Gera na sinasabing mayo lamang nin napiyerdeng buhay, igwa daa pero nagadan atake sa puso. Siya sana an nagkamit nin titulong Almirante sa Hokbong Dagat  sa bilog na historya kan Estados Unidos. An ranggong almirante iyo na an pinakahalangkaw na  ranggo sa Hokbong Dagat kan Estados Unidos.

## Kaamayan kan buhay

Si Dewey namundag sa Montpelier, Vermont sa magurang niyang si Julius Yemans Dewey asin enot na agom kaining si Mary Perrin. Si Julius sarong doktor na nakamit an saiyang doktorado sa Unibersidad kan Vermont. An ama niyang si Julius saro sa mga kagtogdas kan National Life Insurance Company taon 1848, asin kaapil sa Simbahan Episkopal y saro sa nagporoon kan simbahan na ini sa Montpelier. Si George binunyagan asin nagpoon pagklase igdi. Igwa siyang tolong tugang, saro kani babae.

**Pag'aagom**

Kan siya natoka sa navy yard kan Portgsmouth, New Hampshire, nasumpongan niya an saiyang nagin agom, si Susan "Susie" Boardman (1844-1872), aki kan gobernador sa New Hampshire na si Ichabod Goodwin., sarong Demokrata na nagsangkap sa mga tropa para sa gera hale sa saiyang sadiring bulsa. An mag'agom kinasal kan Oktobre 24, 1867 asin nagkaaking sarosaro, si George Goodwin Dewey (Desyembre 23, 1872- Pebrero 10, 1963). Si Susie nagadan kan Desyembre 28, 1872, limang aldaw pakapangaki. Kan Nobyembre 9, 1899 nakasal pa siya ki Mildred McLean Hazen, alagad dai naman nag'aki asin an agom niyang ini nagadan sa pneumonia kan 1931..

## Edukasyon
An hubin na Dewey nagklase sa kataid na banwaan na Johnson. Kan siya 15 anyos nag'entra siya sa Norwich Military School. An eskwelahan na ini, mas bisto sa pangaran na Norwich University, pinagtogdas ni Alden Partridge sa katuyohan na magtao nin sangkap asin hararom na edukasyon militar. Si Dewey nag'entra igdi nin duwang taon (1852-1854) asin ta sinasabing nakua niyang modelong saiyang tinitingag na gayo iyo si Hannibal.

## Mga poon na ginunoan
* Dewey, George. *Autobiography of George Dewey, Admiral of the Navy* (1913) bilog na teksto online sinurat sa pakikitabangan kan peryodistang si Frederick Palmer bilang anonimong tagasurat na binase sa mga report ni Nathan Sargent, sarong kabwan ni Dewey. 

## Mga panluwas na takod

*biograpiya ni Dewey manongod kan Espanyol-Amerikanong Gera na Centennial Website - kairiba an mga takod sa magkapirang surat ni Dewey.
*ki Dewey na biograpiyang impormasyon sa Naval Historical Center na websayt
## Toltolan
James Bulger

Si **James Joseph "Whitey" Bulger, Jr.** (namundag Setyembre 3, 1929) iyo soboot sarong dating kagboot sa krimen na namayo kan Winter Hill Gang, sarong gang na nagooperar sa Sommerville, Massachusetts sa Estados Unidos. Siya man nagsirbeng "tagasumbong" kan Federal Bureau of Investigation sa sarong kontrobersyal na urulay na manta' tinutugotan siyang magpadagos kan saiyang mga kriminal na aktibidad. Sinasabi na si pagbuyagyag kan Boston Globe asin huli man sa mga kaso sa korte iyo an nagbiklad kan korupsyon asin mga ilegal na aktibidad kan mga ahenteng federal na nadamay ki Bulger asin ini iyo nagin dakulang  kasosopgan kan nasabing ahensya.

Kan siya napagsabihan na may nakaabang saiyang mga akusasyon, siya nagdulag asin naghale sa Boston dangan tuminago kan Desyembre, 1944. Si Bulger nagin fugitivo na ikinaag sa listang 'Ten Most Wanted Fugitives' kan FBI.. Siya hinahanap huli sa raketering, 19 bilang nin murder, extortion, money laundering, conspiracy asin  pagdistribuir nin narkotiks.

Kan Hunyo 22, 2011, siya inaresto sa sarong apartment na saiyang pinageestaran kinse anyos na palan, na yaon sa Santa Monica, California. Saiyang kasaro an saiyang piday si Catherine Greig.  Kan siya natoklo, edad niya na 81 asin nagbobologoybogoy na daa. 

## Mga panluwas na takod

*Bulger's FBI Top 10 Most Wanted Fugitive Alert
*Bulger's profile on ''America's Most Wanted'' 
*''The Boston Globe'' articles and current news
*"The Arrest of James 'Whitey' Bulger" *[[The Boston Globe]]* Special Report
*Info on FBI connections to mob 
*Whitey Bulger on crimelibrary.com 

## Toltolan
Prinsipe Alberto II

Si **Alberto II, Kataastaasing Prinsipe kan Monako** (Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi; namundag Marso 14, 1958) iyo an pamayo kan Harong nin Grimaldi asin iyo an namomoon sa Prinsipalia kas Monako. Siya aki kan mag'agom na si Rainier III, Prinsipe kan Monako asin Grace Kelly, sarong aktres na Amerikana. Siya may duwang babaeng tugang, si Caroline, Prinsesa kan Hanover, asin si Prinsisesa Stephanie kan Monako.

## Mga panluwas na takod

* Princely House of Monaco 
* *[[Albert II of Monaco, the unknown prince]]*, documentary with intimate prince Albert  (2005), 52-minute documentary produced and directed by Thibaut Faucon.
* Photo of Prince Albert inspecting Guard outside Palace on day of Accession 
*  — traditional New Year's Day speech, 1&nbsp;January 2007 
*  — interview at the Monaco Media Forum, 11 July 2007, in which Prince Albert speaks with a perfect American accent to a group of bloggers

## Toltolan
San Miguel Corporation

A **Korporasyon nin San Miguel** o **San Miguel Corporation**, midbid man sa halipot na kaapudang **SMC**, iyo sarong Filipinong multi-nasyunal asin konglomeratong kompanya. Ini an pinakadakulang korporasyon sa bilog na Filipinas kun benta an pag-uulayan, na igwa nin lagpas 24,000 na mga empleyado sa lagpas 100 na mayor na pasilidad sa bilog na Asya-Pasipikong rehiyon.

An flagship na produkto kaini, an Serbesa nin San Miguel o San Miguel Beer, iyo saro sa mga pinaka-nabebentang serbesa sa kinaban. An operasyong pang-manupaktura kan San Miguel iyo napalakop gikan sa ginikanang merkado kaini pasiring sa Hong Kong, Tsina, Indonesia, Vietnam, Thailand, Malaysia asin Australia, sagkod an mga produkto kaini iyo nailuwas na sa 60 na merkado sa bilog na kinaban.

Poon 2008, an SMC iyo naglakop hali sa mga pangenot kaining negosyo pasiring sa petrolyo (Petron Corporation), pagguno nin enerhiya asin imprastraktura. Halipot man na nakapotan kan korporasyon an Philippine Airlines poon Abril 2012 hasta Septembre 2014.
## Toltolan

## Mga panluwas na takod

*Opisyal na websityo
Lamao

An **Lamao** sarong primera klaseng barangay kan banwaan nin Limay, Bataan, Filipinas.

## Mga baryo
Nababanga an Lamao sa 14 mga baryo:

* Aburido
* Arsenal
* Ayam
* BPI
* Carbon Site
* Crusher Site
* Esperanza (Mt. Lamao)
* Lamao Poblacion
* Manggahan
* Pag-Asa
* Petron Village
* PEX
* Policarpio Site
* San José
Amber Benson

**Amber Benson** (n. Enero 8, 1977 nin Alabama), sarong pangenot na babai na aktres, o singer kan Estados Unidos
Olongapo

An **Olóngapo** sarong primera klaseng ciudad sa probinsya kan Bataan o Zambales, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Mga Barangay

Nababanga an Olóngapo sa 17 mga baranggay:



* Asinan
* Banicain
* Barreto 
* East Bajac-bajac 
* East Tapinac 
* Gordon Heights 
* Kalaklan 
* Mabayuan
* New Cabalan 

* New Ilalim 
* New Kababae 
* New Kalalake 
* Old Cabalan 
* Pag-asa 
* Santa Rita 
* West Bajac-bajac
* West Tapinac


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
San Marcelino

An **San Marcelino** sarong 3rd na klaseng ciudad sa probinsya kan Zambales, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Lalagay na digdi ni San Marcelino mula Pebrero 20-21, 2011.

## Mga Barangay
Nababanga an San Marcelino sa 18 mga baranggay:



* Aglao 
* Buhawen 
* Burgos (Poblacion) 
* Central (Poblacion) 
* Consuelo Norte 
* Consuelo Sur (Poblacion) 
* La Paz (Poblacion) 
* Laoag 
* Linasin 

* Linusungan 
* Lucero (Poblacion)
* Nagbunga 
* Rabanes 
* Rizal (Poblacion) 
* San Guillermo (Poblacion) 
* San Isidro (Poblacion) 
* San Rafael 
* Santa Fe 


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Huring Pamanggi

Sa pagtubod kristiyano, an **Huring Pamanggi** iyo an okasyon na kun saen si Hesus kan Nazaret nagsararo siya asin an saiyang mga apostoles para ihiras niya an tinapay asin arak bago siya nagadan sa sinasabing krusipiksyon. Ini para sa simbahan katolika iyo an momento na itinogdas an  sakramento nin eukaristiya. Ini an nagtaong katugmaran sa banal na eskritura kan inaapod ngonyan na "komunyon" o "An pamanggi kan Kagurangnan" kan mga Katoliko. An 'An Huring Pamanggi' nagin tema nin dakulon na pagpintura asin saro na igdi iyo an obra ni Leonardo Da Vinci na mas bantog asin aram-aram kan gabos.

An Enot na Surat ni Pablo sa mga taga-Corinto iyo an pinaka'enot na nagsambit dapit sa Ultimong Pamanggi. An pagsaysay sa Evangelio Canonica naghihiras nin mga elemento na an Ultimong Pamanggi nangyari sa kataposan kan semana, pakapangyari kan si matriumpong paglaog niya sa Jerusalem asin si Hesus saka an saiyang mga disipulo nagsarama' sa sarong pamanggi bago si Hesus pigkrusipiho kan magtapos na an semana. Sa pamanggi, si Hesus saiyang pighula na igwang masalubot saiya kan saro sa saiyang disipulo asin pighula man na si Pedro sasayumahan siya nin tolong beses sa aldaw na idto.

## Kataytayan nin mga ladawan

File:Comunione degli apostoli, cella 35.jpg|*Komunyon kan mga Apostoles*, ki Fra Angelico, with donor portrait, 1440-41
File:Domenico ghirlandaio, cenacolo di ognissanti 01.jpg|Domenico Ghirlandaio, 1480, pinapaheling suway si Hudas
File:Última Cena - Juan de Juanes.jpg|Enot na eukaristiya, pinintura ni Juan de Juanes, katahawan sa huring parte kan ika-16 na siglo
File:Valentin de Boulogne - The Last Supper.jpg|Valentin de Boulogne, 1625-1626 


## Toltolan

## Mga babasahon
*Brown, Raymond E. *An Introduction to the New Testament* Doubleday 1997 ISBN 0-385-24767-2
*Brown, Raymond E. et al. *The New Jerome Biblical Commentary* Prentice Hall 1990 ISBN 0-13-614934-0
*Bultmann, Rudolf *The Gospel of John* Blackwell 1971
*Kilgallen, John J. *A Brief Commentary on the Gospel of Mark* Paulist Press 1989 ISBN 0-8091-3059-9
*Linders, Barnabus *The Gospel of John* Marshal Morgan and Scott 1972
Alexa Internet

An **Alexa Internet** sarong kompanyang subsidiaryo kan Amazon.com na bisto sa saiyang toolbar asin websayt. Oras an toolbar pig'instalar, ini nagkokolekta nin datos manongod sa browsing behavior kan sarong paragamit asin ini pinapadara sa websayt nin Alexa kun saen an impormasyon sinasaray igdi, inaanalisar, asin iyo an base kan mga report kaini manongod sa trapik na naglalaog sa sarong sityo.

## Agi-agi

An Alexa Internet natogdas kan 1996 kan duwang magkabakas, sinda Brewster Kahle asin Bruce Gilliat. An pangaran kan kompanya pig'ayog sa pangaran kan Library of Alexandria sa pagtaong onra igdi ta ini an sinasabing antigong sarayan nin dunong sa porma nin mga librong tiniti'mos igdi. Garo kumbaga itinumbas igdi an posibleng dunong na pwedeng sarayon sa paagi kan bagong teknolohiya nin internet.

An kompanya nagtatangro nin toolbar na natao sa mga paragamit sa Internet nin mga suwestyon asin giya kun saen na sayt pwedeng dagosan naman, basado sa hiro kan trapik kan komunidad na nagamit kaini. An Alexa man nataong konteks sa lambang sityo na binisita; kun kiisay ini nakarehistro, pirang pahina igwa ini, pirang mga sayt an nakatakod igdi, asin pirang beses man ini ina-update. 

## Mga panluwas na takod

* Alexa Internet  — Opisyal na sayt, tinatao kun arin an sampolong nangengenot na sayt

## Toltolan
William Kobbe

Si **William August Kobbe** (Nueba York, Mayo 10, 1840 - Nobyembre 18, 1931) sarong  Amerikanong opisyal sa hokbo kan Estados Unidos. Kan 1900 nagtukaw siya bilang gobernador militar kan Albay asin siring man kan Mindanao asin Jolo, Filipinas.

## Buhay asin karera

Siya nag'adal sa siyudad kan Nueba York asin poon 1854 abot 1857 duman siya nag'adal sa Wiesbaden, Alemanya. Inadalan niya an kurso sa mining engineering sa Freiberg asin Clausthal hanggan 1862 kun kasuarin nagbolunter siya magserbi sa hokbo sagkod na matapos an Gera Sibil. Sa serbisyo niyang ini nagsakat siya sa ranggo poon kapitan, brever-major, tinyente-koronel. Siya nanombrahan bilang tinyente sa regular na hokbo (infanteria) kan 1866 sa Mehiko Nuevo asin Kansas kan panahon nin pakikilaban sa mga Indian sagkod na mabalyo siya sa artilleria taon 1872.

Siya naggraduar sa eskwelahan sa artilleria kan 1873 asin dinara igdi sa Filipinas  asin nagserbi igdi panahon kan Filipino-Amerikanong Gera, 1898-1901 na may ranggong komandante sa ika-3ng Artilleria nin Estados Unidos, koronel kan ika-35 United States Volunteers, asin brigadier general kan United States Army. Siya an namayo kan pinagsarong pwersa kan ekspedisyon naval asin army na naghuros sa Bicol sa pagbukas kan negosyo sa abaka sa komersyo asin man ginibo siyang gobernador militar igdi sa Albay, dangan sa Mindanao asin Jolo. Namayo pa man siya kan Departamento nin Dakota sa Saint Paul poon 1902 sagkod 1904 kun kasoarin siya nagretiro na dara an ranggong major-general.

An napangagom niya iyo si Isabella Hoffman na aki kan mag'agom na si William Hoffman, sarong major general sa hokbo kan Estados Unidos asin si Isabella Simpson.

## Fort Kobbe

An Fort Kobbe, na dati Fort Bruja, pigngaran saiya kan Abril 15, 1932, sa pag'onra asin pagromdom saiya asin kan mga naginibohan niya kan siya nagserbi igdi sa Filipinas.

## Mga panluwas na takod

* Si William A. Kobbe, Encyclopedia Americana
* Fort Kobbe

## Toltolan
Subic

An **Subic** iyo sarong primero klaseng banwaan sa probinsya kan Zambales, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo . Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Mga Barangay
Nababanga an Subic sa 16 mga barangay:



* Aningway-Sacatihan  
* Asinan (Poblacion)
* Asinan Proper
* Baraca-Camachile (Poblacion) 
* Batiawan
* Calapacuan 
* Calapandayan (Poblacion) 
* Cawag 

* Ilwas (Poblacion) 
* Mangan-Vaca
* Matain
* Naugsol 
* Pamatawan 
* San Isidro
* Santo Tomas
* Wawandue (Poblacion) 


## Demograpiko

## Turismo

Mga bistadong lugar sa sektor nin turismo:
*Ivy Store
* Johan's Beach Resort
* Pamana Beach Resort
* Subic Bay Metropolitan Authority
## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Sonny Belmonte

**Feliciano Belmonte, Jr.** o alyas ni **Sonny Belmonte** (n. Oktobre 2, 1936), panginot na politiko kan Filipinas.
Juba

An **Juba** (Arabe: جوبا‎‎) iyo an kabesera kan Republika nin Habagatan Sudan. Ini namomogtak sa salog kan Puting Nilo. Iyo man ini an kabesera alabes kan Central Equatoria, an pinakasadit sa sampolong estado kan Habagatan Sudan.

## Populasyon

Kan 2005, an populasyon igdi nag'abot 163,442. Basado sa analisis kan mga retrato sa ayre, an iba nagsasabi na an populasyon kan 2006 naabot nang 250,000. Pero an sensus na ginibo kan Abril-Mayo 2008 kan ika-5ng Populasyon asin Paghaharong na Senso kan Sudan ikinaag sa 372,413 an bilang kan mga nag'eerok igdi, totoo an Autonomong Gobyerno kan Habagatan Sudan dai inako an resulta sa senso. An Juba iyo an saro sa marikason nanggad na magtalubo na siyudad sa kinaban gibo kan ingreso sa asayte asin huli kan mga Intsik na nagdarayo naghahanap nin trabaho asin nagkaraag nin mga proyekto igdi.

## Mga panluwas na takod

* Equatorians Abroad
* Fisher, J. 2005, 'Southern Sudan's Front-line Town', *BBC News*, 20 April 2005.
* Holt, K. 2007, 'In pictures: Juba's Street Struggle', *BBC News*, 4 January 2007.
* MSN Map – elevation = 550m
* Sudan And Uganda Sign MoU To Develop Infrastructure 
* 'Gulu-Juba rail link underway' 
* 'South Sudan Internet radio' 
* World's Newest Nation would Start Almost from Scratch – article & video by *[[The McClatchy Company|McClatchy]]*

## Toltolan
Masinloc

An **Masinloc** sarong primera na klaseng ciudad sa probinsya kan Zambales, Filipinas. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.

## Lokasyon
* Philippine Ports Authority (TMO Masinloc Port)

## Mga Barangay
Nababanga an Masinloc sa 13 mga barangay:

* Baloganon 
* Bamban 
* Bani 
* Collat 
* Inhobol 
* North Poblacion 
* San Lorenzo 
* San Salvador 
* Santa Rita 
* Santo Rosario 
* South Poblacion 
* Taltal 
* Tapuac

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Eat Bulaga!

**Eat Bulaga!** sarong telebisyon kan GMA Network nin Quezon City, Metro Manila, Filipinas. Carren Eistrup

## Official
* www.eatbulaga.tv 

## Toltolan
Hamid Karzai

Si **Hamid Karzai**, (Pashto: حامد کرزی, Ḥāmid Karzay; namundag Desyembre 24, 1957) iyo an ika-12 asin ngonyan  Presidente kan Apganistan. Siya nagsumpa kan Desyembre 7, 2004. Nagin siyang sarong dominanteng pigura sa pulitika pakapatalsik kan rehimen kan Taliban kan kahurihan nin 2001. 

Durante kan Desyembre 2001 kan magkaigwa nin Kumperensya Internasyunal Para sa Apganistan duman sa Alemanya, si Karzai napili kan mga prominenteng mga pulitikong Apgan na magsirbe nin anom na bulan bilang Pamayo kan Interim na Administrasyon. 

Dangan siya napili naman para sa duwang-taon na termino komo Interim na Presideente durante kan 2002 
na loya jirga (Asambliya Grande) na ginibo sa Kabul, Apganistan. Paka eleksyon presidensyal kan 2002, si Karzai pigdeklarang nanggana asin ta siya nagtukaw na komo Presidente kan Islamikong Republika nin Apganistan. Siya nanggana otro sa 2009 eleksyon presidensyal asin tinutukawan niya ngonyan an 5-taon na pwesto nin presidente.
## Mga panluwas na takod

*Islamic Republic of Afghanistan: Office of the President 
*The Embassy of Afghanistan: President Hamid Karzai
*Academy of Achievement – Hamid Karzai 
*PBS – Profile: Hamid Karzai 
*Notable Biographies: Hamid Karzai
*BBC News – Profile: Hamid Karzai
*FOX News – Bio: Hamid Karzai
*TIME – Interview: Talking to Afghan President Karzai 
*The Re-election of Hamid Karzai 
## Toltolan
Mumbai

An **Mumbai** (Marathi: मुंबई, Mumbaī, dati inaapod na Bombay) iyo an kabesera kan Maharashtra. Ini an syudad na igwang pinakadakula na populasyon sa Indya asin sa kinaban, iyo an ika-anom, mala ta nagbibilang 20.5 milyon katawo an nageerok igdi. Kairiba an mga kadolon na mga urban na lugar, kabali na diyan an syudad nin Navi Mumbai asin Thane, iyo na ini an saro sa dusokdusok na ronang urban sa bilog na kinaban. 

An Mumbai yaon dapit sa solnopan na kosa kan Indya asin igwang natural pero hararom na doongan. Ini man an syudad na pinakamayaman sa Indya asin igwang pinakahalangkaw na GDP(halaga kan produktong domestiko) kan arin man na syudad  sa Habagatan, Solnopan asin Sentral na Asya. 

## Mga panluwas na takod

*Official site of the Municipal Corporation of Greater Mumbai 
*Official City Report 
## Toltolan