open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Indyo (elemento)

An **indyo** (Ingles: *indium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **In** asin atomikong bilang na 49. An indyo iyo an pinakamalumoy na metal na bakong alkali na metal. Mala-pirak na puting metal na kaparehas kan lata an hitsura kaini. Ini iyo saroong post-transisyong metal na minahaman sa hasta 0.21&nbsp;parte kada milyon kan kadagaan nin Kinaban. 

An indyo igwa nin punto nin pagkatunaw na mas halangkaw kaysa sa sodyo asin galyo, pero mas hababa kaysa sa lityo asin lata. Kimikal na kaparehas kan indyo an galyo asin talyo, asin iyo yaon sa tahaw kan duwa kun karakter an urulayan. An indyo iyo nadiskobre kaidtong 1863 ni Ferdinand Reich asin Hieronymous Theodor Richter sa paagi nin paaging ispektroskopiko. Pigpangaran ninda ini para sa indigong asul na linya sa ispektrum kaini. Naisuway an indyo sa suminunod na taon.

## Panluwas na takod
* Indium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Reducing Agents > Indium low valent
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards (Centers for Disease Control and Prevention)

## Toltolan
Talyo

An **talyo** (Ingles: *thallium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Tl** asin atomikong bilang na 81. Ini iyo grey na post-transisyong metal na dae mahihiling na talingkas sa kapalibotan. Kapag naisuway, an talyo iyo garu lata, pero nawawarang kulay. 

An mga kimikong si William Crookes asin Claude-Auguste Lamy an suway na nakadiskobre kan talyo kaidtong 1861, sa residyu kan paggibo nin asidong sulpuriko. An parehas iyo naggamit nin kahahaman pa sanang paagi nin ispektroskopiyang gamit an kalayo, kun sain an talyo iyo nakakahimo nin notableng berdeng ispektrong linya. An "talyo", gikan sa Griyegong , , boot-sabihon "berdeng sanga", iyo pigpangaran ni Crookes. Ini iyo naisuway nin parehas ni Lamy asin Crookes kaidtong 1862; Si Lamy sa paagi nin elektrolisis, asin si Crookes sa paagi nin presipitasyon asin pagtunaw nin resultanteng pulbura. Si Crookes pigheras ini bilang pulburang nagpresipitar sa paagi nin zinc sa Internasyunal na eksibisyon, na buminukas kan Mayo 1 sa nasambit na taon.

## Panluwas na takod

* Thallium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Toxicity, thallium
* NLM hazardous substances databank&nbsp;– Thallium, elemental
* ATSDR – ToxFAQs 
* CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

## Toltolan
Itriyo

An **itriyo** (Ingles: *yttrium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Y** asin atomikong bilang na 39. Ini iyo mala-pirak na metalikong transisyong metal na kimikal na kaparehas kan mga lantanido asin iyo harus pigkaklaspika bilang "bihirang-pankinabang elemento". An itriyo iyo harus nahahanap na salak sa mga lantanidong elemento sa mga bihirang-pankinabang mineral, asin iyo dae nahahanap sa kapalibotan bilang sarong talingkas na elemento. An 89Y iyo sana an pusog na isotopo, asin an solamenteng isotopo na nahahanap sa kadagaan nin Kinaban.

An pinakaimportanteng gamit kan itriyo iyo an mga LED asin phosphor, partikular an mga pulang phosphor sa mga *cathode ray tube display* kan telebisyon. An itriyo iyo nagagamit man sa produksyon kan mga elektrodo, elektrolito, elektronikong filter, laser, superconductor, nagkapirang mga pangmedisinang aplikasyon, asin pagsusug sa nagkapirang mga materyal para mapauswag an saindang mga karakter.

## Panluwas na takod

* Itriyo ni Paul C.W. Chu sa acs.org
* Yttrium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* 
* Encyclopedia of Geochemistry - Yttrium

## Toltolan
Integer

An **integer** (gikan sa Latin na *integer*, boot-sabihon "bilog") iyo kolokyal na pigtatawan kahulugan bilang sarong numero na pwedeng maisurat nin mayong praksyonal na komposisyon. Halimbawa, an 21, 4, 0, asin −2048 iyo mga integer, mientras an 9.75, , asin&nbsp; iyo bako.

An grupo nin mga integer iyo pigbibilog nin kawaran (), an mga positibong numerong natural (, , ,&nbsp;...), inaapod man bilang mga *bilog na numero* o *nabibiling na numero*, asin an saindang aditibong kabaliktadan (an mga **negatibong integer**, i.e., −1, −2, −3,&nbsp;...). An grupo nin mga integer iyo harus pigpapahiling nin *boldface* () o *blackboard bold* (\mathbb{Z}) na letrang "Z"—orihinal na gikan para sa Alemang taramon na *Zahlen* ("mga numero").

## Panluwas na takod
* 
* The Positive Integers – divisor tables and numeral representation tools
* On-Line Encyclopedia of Integer Sequences cf OEIS
* 

## Toltolan

## Mga nota
Sirkonyo

An **sirkonyo** (Ingles: *zirconium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Zr** asin atomikong bilang na 40. An Ingles na taramong *zirconium* iyo pigkua hali sa ngaran kan mineral na *zircon* (an taramon iyo relatibo sa Persyanong *zargun* (zircon; *zar-gun*, "garu bulawan" or "bilang bulawan")), an pinakaimportanteng ginikanan nin sirkonyo. Ini iyo lustro, grey-puti, makusog na transisyong metal na haraning kaparehas kan hapnyo asin, sa mas dikit na pagkaparehas, sa titanyo. 

An sirkonyo iyo panginot na ginagamit bilang repraktorya asin *opacifier*, alagad kadikit na bilang an ginagamit bilang ahenteng pang-alloy para sa makusog kaining resistensya sa korosyon. An sirkonyo iyo minaporma sa nagkapirang mga inorganiko asin organometalikong kompuwesto arug kan *zirconium dioxide* asin *zirconocene dichloride*. Limang isotopo an nagyayarinin natural, kun sain an tolo iyo pusog.. An mga sirkonyong kompuwesto mayo nin bistong biyolohikal na kagibohan.                                                                                                                                                                     

## Panluwas na takod

*Chemistry in its element podcast (MP3) gikan sa Chemistry World kan Royal Society of Chemistry: Zirconium
*Zirconium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

## Toltolan
Tunay na bilang

Sa matematika, an **tunay na bilang** o **numerong tunay** (Ingles: *real number*) iyo sarong bilang nin padagos na kantidad na pwedeng magrepresenta nin distansya sa linya (o suway, sarong kantidad na pwedeng maipresenta bilang sarong daeng-kasagkorang ekspansyon nin desimal). An pagsaladawang *tunay* sa konstekto iyo naiheras kaidtong ika-17 na siglo ni René Descartes, na piglain an tunay asin mga imahenaryong gamot nin polinomyal. 

An mga tunay na bilang iyo kabali an gabos na rasyunal na bilang, arug kan integer na −5 asin praksyon na 4/3, sagkod an gabos na irasyunal na bilang, arug kan  (1.41421356..., an kwadradong gamot kan 2, na sarong irasyunal na alhebraikong numero). Kabali sa mga irasyunal iyo an mga tunay na transedental na bilang, arug kan  (3.14159265...). Dugang sa pagsukol kan distansya, an mga tunay na bilang pwedeng magamit sa pagsukol nin mga kantidad arug kan oras, masa, enerhiya, belosidad, asin iba pa. An grupo nin mga tunay na bilang iyo pigpapahiling gamit an simbolong **R** o \mathbb{R} asin iyo minsan inaapod bilang "an mga tunay".

## Panluwas na takod
* 

## Toltolan
Proto-tataramon

Sa modelo nin puno kan pangtataramon sa historiya, an **proto-tataramon** iyo an isipagboot o sandayan asin daing pag-iiriwal na dating pigtataram na tataramon kan ninuno hali sa kung sain pigtutubudan na an sarong bilang nin mga tataramon na pinatotoohan na naggikan sa ebolusyon, minabilog nin pamilya nin tataramon. Karaniwan na daing pag-iiriwal an mga tataramon na Proto, o sa pirang mga kaso medyo napatotoohan sana.  Naitindog giraray an mga ini sa paagi kan komparatibong paagi.

Sa talinghaga kan poon nin pamilya, pwedeng apudon na inang tataramon an sarong proto-tataramon. Paminsan-minsan, piggagamit an terminong Aleman na * Ursprache * (gikan sa * Ur- * "primordyal, orihinal" asin " tataramon" na *Sprache*, ). Inaapod man ini paminsan-minsan na *karaniwan* o *primitibo* na porma kan sarong tataramon (hal. Karaniwan na Aleman, Primitibong Norse)..

Sa istrikto na boot sabihon, an sarong prototataramon iyo an ikapurit na marhay na karaniwan na ninuno kan sarfong pamilya nin tataramon, dalidali bago magpuon maglain an pamilya sa napatotoohan na  ''mga tugang na tataramon''. Sa diretsuhan katumbas ini kan *ninunong tataramon* o *magurang na tataramon* kan sarong pamilya nin tataramon.

Apwera digdi, an grupo kan mga tataramon (arog kan sarong kumpol nin diyalekto) na kun sain dai sinda pigkokonsiderar na mga suway na tataramon (para sa arinman na mga karasunan) na pupwede ma na iniladawan bilang pagbaba gikan sa sarong magkasaro na proto-tataramon.

## Mga tala

## Mga toltolan
* 
* 
*  (revised text of a paper read at the Institute of general and applied linguistics, University of Copenhagen, on December 2, 1993)
* 
* 
* 
*
Teknesyo

An **teknesyo** (Ingles: *technetium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Tc** asin atomikong bilang na 43. Ini an pinakamagiang elemento na an mga isotopo iyo gabos radyoaktibo, mayo sa mga ini an pusog apwera sa bilog na iyonisadong istado kan 97Tc. Harus gabis nin yayaong teknesyo iyo nahihimo bilang sarong sintetikong elemento

An mga natural na teknesyo iyo awtomatikong fission na produkto sa uranyo na ore asin toryo na ore, an pinakabistong ginikanan, o an produkto kan pagguno nin neutron sa molibdeno na ore. An mala-pirak na gray, kristalikong transisyong metal na ini iyo yaon sa tahaw kan mangganeso asin renyo sa grupo 7 kan peryodikong tableta, asin an mga kimikal na karakter kaini iyo yaon man sa tahaw kan mga nasambit na elemento. An pinakanahihiling na isotopo kaini iyo an 99Tc, sa kadikiton na bilang sana.

## Panluwas na takod

* Technetium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

## Toltolan
Homer Brightman

Si **Homer Brightman** (Oktobre 1, 1901 – Enero 30, 1988) sarong Amerikanong entrepreneur, animador, aktor sa boses, prodyuser nin pelikula, tagamukna nin mga programa sa telebisyon, asin pilantropo. Siya screenwriter na Amerikano na nagtrabaho sa Walt Disney Productions, Walter Lantz Productions, Metro-Goldwyn-Mayer cartoon studio, UPA, Larry Harmon Pictures, Cambria Productions asin sa DePatie-Freleng Enterprises.

Si Brightman iyo man an orihinal na gag na parasurat para sa *Donald Duck* ni Al Taliaferro na komiko sa dyaryo kaidtong 1938–1940, bago ribayan ni Bob Karp.

## Pilmograpiya
Si Homer Brightman kagsurat sa mga minasunod maliban kun ipignota digdi na bako siya.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*
Rodyo

An **rodyo** (Ingles: *rhodium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Rh** asin atomikong bilang na 45. Ini iyo ekstraordinaryong bihira, mala-pirak na puti, matagas, resistante sa korosyon, asin kimikal na inert na transisyong metal. Ini iyo sarong nobleng metal asin kaapil sa grupo nin platino. Ini igwa sanang saro na natiral na isotopo, an 103Rh. An mga natural na rodyo iyo nahihiling bilang sarong talingkas na metal, bilang alloy kaiba an mga kaparehas na metal, asin bihira bilang kompuwestong kimikal sa mga mineral arug kan *bowieite* asin *rhodplumsite*. Ini iyo saro sa mga pinakabihira asin pinakamahalagang metal.

An rodyo iyo nahahanap sa mga ore kan platino o nickel kaiba an iba pang mga kaapil kan grupo nin platino. Nadiskobre ini kaidtong 1803 ni William Hyde Wollaston sa saro sa mga ore, asin iyo pigpangaranan pakatapos kan kulay rosas kan saro sa mga kompuwestong klorina kaini.

## Panluwas na takod

* Rhodium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Rhodium Technical and Safety Data
* CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
Niobyo

An **niobyo** (Ingles: *niobium*), bisto man bilang **kolombyo** (*columbium*), iyo sarong elementong kimikal na igwang simbolong **Nb** (nagligad na Cb) asin atomikong bilang na 41. An niobyo iyo maputing gray, kristaliko, asin duktilong transisyong metal. An purong niobyo igwa nin marka sa Mohs na pagkatagas na kaparehas kan sa purong titanyo, asin igwa ini nin kaparehas na duktilidad sa bakal.

An niobyo napapasairarom sa oksidasyon sa atmospera kan Kinaban nin maluwayon, kaya igwa ini nin aplikasyon sa mga alahas bilang sarong hipoalerhenikong alternatibo sa nikel. An niobyo iyo harus mahihiling sa mga mineral na *pyrochlore* asin *columbite*, kaya an nagligad na ngarang "columbium". An ngaran kaini gikan sa Griyegong mitolohiya, ispesipiko an *Niobe*, na iyo an aking babayi ni *Tantalus*, an ginikanan kan ngarang *tantalum*. An ngaran iyo nagpapahiling sa marhay na pagkaparehas sa tahaw kan duwang elemento sa saindang mga pisikal asin kimikal na karakter, na naghimo sainda na dipisil na paglainon.

## Panluwas na takod

* Los Alamos National Laboratory – Niobium
* Tantalum-Niobium International Study Center
* Niobium for particle accelerators eg ILC. 2005
* 
* 
* Niobium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

## Toltolan
Hapnyo

An **hapnyo** (Ingles: *hafnium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Hf** asin atomikong bilang na 72. Sarong lustro, mala-pirak na gray, tetravalentong transisyong metal, an hapnyo kimikal na kaparehas kan sirkonyo asin iyo mahahanap sa nagkapirang mga sirkonyong mineral.

An eksistensya kaini iyo nahulaan ni Dmitri Mendeleev kaidtong 1869, alagad iyo dae pa naiidentipika hasta 1923, ni Coster asin Hevesy, na naghimo sa ini bilang an ikaduwang-huri na pusog na elementong nadiskobre (an panghuri iyo an renyo). An hapnyo iyo pigpangaran pakatapos kan *Hafnia*, an Latin na ngaran para sa Copenhagen, kun sain ini iyo nadiskobre.                                                                                       

## Panluwas na takod

* Hafnium sa Los Alamos National Laboratory's periodic table of the elements
* Hafnium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Hafnium Technical & Safety Data
* NLM Hazardous Substances Databank – Hafnium, elemental
* Don Clark: Intel Shifts from Silicon to Lift Chip Performance - WSJ, 2007
* Hafnium-based Intel 45nm Process Technology
* CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* https://colnect.com/en/coins/list/composition/168-Hafnium

## Toltolan
Paladyo

An **paladyo** (Ingles: *palladium*) iyo sarong elementong kimikal na simbolong **Pd** asin atomikong bilang na 46. Ini iyo sarong bihira asin lustrong mala-pirak na puting metal na nadiskobre kaidtong 1803 kan Ingles na kimikong si William Hyde Wollaston. Pigpangaran niya ini pakatapos kan asteroyd na Pallas.

An paladyo, platino, rodyo, rutenyo, iridyo, asin osmyo iyo nagmomokna sa grupo nin mga elemento na inaapod bilang platinong grupo nin mga metal (PGMs). Igwa sinda nin mga kaparehas na kimikal na karakter, pero an paladyo iyo an may pinakahababang punto nin pagkatunaw asin iyo an may pinakahababang densidad sa nasambit sa grupo.

## Panluwas na takod

* Palladium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Current and Historical Palladium Price
* Special Market Report on Palladium and Precious Metals
*
Old Yeller

An **Old Yeller** sarong pang-aking nobela kan Amerikanong awtor na si Fred Gipson asin pig-ilustrar ini ni Carl Burger.
Unibersidad kan Camarines Norte

An **Unibersidad kan Camarines Norte** o **University of Camarines Norte (UCN)**, nagligad na **Camarines Norte State College**, iyo sarong pampublikong unibersidad sa probinsya kan Camarines Norte, Filipinas. Mandato kaini an makapagtao nin mas halangkaw na teknolohikal asin propesyonal na instruksyon asin training sa lado nin ekonomika, agrikultura, salud, inhenyeriya, edukasyon, pagmanehar, pinansya, akawnting, pag-aadal nin kadlagan asin konserbasyon, negosyo asin pampublikong administrasyon pati naman an mga halipot na teknikal asin bokasyonal na kurso. Mandato man kaini an makapagtao asin pagpromotar nin pag-aadal asin ekstensibong serbisyo, halangkaw na pag-aadal asin mauswag na pangiginot sa gabos na lado nin disiplina asin responsibilidad. An panginot kaining kampus iyo mahihiling sa Daet, Camarines Norte.

## An mga nagin pamayo
* Dr. Rusty Abanto - ikalimang pamayo (sa ngunyan)
* Dr. Monsito Ilarde - ikaapat na pamayo
* Dr. Wenifredo T. Oñate - ikatolong pamayo
* Dr. Floria Palacio-Tagarino - ikaduwang pamayo
* Dr. Lourdes Apuya-Cortez  - enot na pamayo

## An mga istasyon
*DZGA-AM

## Panluwas na takod
* Websityo kan CNSC

## Toltolan
Tantalo

An **tantalo** (Ingles: *tantalum*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Ta** asin atomikong bilang na 73. Nagligad na bisto bilang *tantalium*, pigpangaranan ini pakatapos ki Tantalus, sarong kaiwal gikan sa Griyegong mitolohiya. An tantalo iyo sarong bihira, matagas, asul-gray, lustrong transisyong metal na iyo halangkaw an resistensya sa korosyon. Ini iyo parte kan repraktong metal na grupo, na iyo mahiwas na ginagamit bilang menor na komposisyon sa mga alloy. 

An kimikal na pagkatoninong kan tantalo iyo naghihimo sa ini bilang mahalagang substansya para sa laboratoryong kagamitan, asin bilang pangribay sa platino. An presenteng panginot na kagamitan kaini iyo sa mga tantalong kapasitor sa mga elektronikong kagamitan arug kan selpon, DVD player, video game systems asin kompyuter. An tantalo, kaiba pirmi an kimikal na kaparehas na niobyo, iyo mahihiling sa mga mineral na grupong *tantalite*, *columbite* asin *coltan* (salak kan *columbite* asin *tantalite*, alagad dae pigbibisto bilang suway na mineral na espesye). An tantalo iyo pigkokonsidera bilang sarong kritikal na elementong pangteknolohiya.

## Panluwas na takod

* Tantalum-Niobium International Study Center
* CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

## Toltolan
Rinconada Broadcasting Corporation

An **Rinconda Broadcasting Corporation** iyo sarong nangengenot na istasyon nin radyo na madadangog sa distrito nin Rinconada sa Camarines Sur.

## Panluwas na takod

* Republic Act No. 7158
Dr. Emilio B. Espinosa Sr. Memorial State College of Agriculture and Technology

An **Dr. Emilio B. Espinosa Sr. Memorial State College of Agriculture and Technology** (DEBESMSCAT) iyo sarong pang-estadong kolehiyo na mahihiling sa Cabitan, Mandaon, Masbate, Filipinas. Nag-ooperar ini sa pakikipagtabangan sa LGU-Cawayan, Masbate, sarong pagkanood na sityo sa Cawayan na minatao nin mga halipot na bokasyonal na kurso. An DEBESMSCAT Graduate School igwa nin mga pagkanood na sityo sa luwas kan kampus sa (1) San Jacinto, Masbate, (2) Cawayan, Masbate asin (3) Syudad nin Masbate.

## Kurikular na pigtatao

Kaidtong Oktubre 2017, an mga graduate asin undergraduate na program na pigtatao kan DEBESMSCAT iyo an:

* Doktor nin Edukasyon sa Edukasyonal na Panginginot (EdD EL)
* Master nin Arte sa Edukasyon (MAEd)
** Administrasyon asin Superbisyon
** Matematikong Edukasyon
** Siyensyang Edukasyon
** Tataramong Ingles na Edukasyon
* Master nin Siyensya sa Agrikultura (MSA)
** Siyensyang Pang-hayop asin Siyensyang Pang-tinanom
* Batsilyer nin Siyensya sa Agrikultura (BSA)
** Agrikultural na Edukasyon
** Agroforestry
** Siyensyang Pang-hayop
** Siyensyang Pang-tinanom
* Batsilyer nin Siyensya sa Inhinyeriyang pang-agrikultura(BSAEn)
* Batsilyer nin Siyensya sa Animal Husbandry (BSAH)
* Batsilyer nin Siyensya sa Industriyal na Teknolohiya (BSIT)
** Awtomotibong Teknolohiya
** Elektrikal na Teknolohiya
** Sibil na Teknolohiya
** Elektronikong Teknolohiya
** Pang-pagkakan na Teknolohiya
* Batsilyer nin Siyensya sa Inhinyeriyang Sibil (BSCE)
* Batsilyer nin Siyensya sa Siyensyang Pangkompyuter (BSCS)
* Batsilyer sa Elementaryang Edukasyon (BEEd)
** Preschool na Edukasyon
** Heneral na Edukasyon
* Batsilyer sa Sekundaryang Edukason (BSEd)
** Ingles
** Matematika
** Biyolohikal na Siyensya
** Filipino
** Teknolohiya asin Pagbuhay na Edukasyon
** Sosyal na Pag-aadal

## Toltolan
Renyo

An **renyo** (Ingles: *rhenium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Re** asin atomikong bilang na 75. Ini iyo mala-pirak na gray, magabat, ikatolong-row na transisyong metal sa grupo 7 kan peryodikong tableta. Sa estimadong katahawang konsentrasyon nin 1 parte kada bilyon (ppb), an renyo iyo saro sa mga pinakabihirang elemento sa kadagaan nin Kinaban.

An renyo an may ikatolong-pinakahalangkaw na punto nin pagkatunaw asin an may pinakahalangkaw na punto nin pagkalakaga nin maski anong pusog na elemento sa 5869&nbsp;K. An renyo iyo kimikal na kaparehas kan mangganeso asin teknesyo asin iyo panginot na naguguno bilang gilid-na-produkto sa ekstraksyon asin pagpino kan mga ore nin molibdeno asin tanso. An renyo, sa pagpapahiling kan mga kompuwesto kaini, iyo igwa nin mahiwas na rango nin oksidasyong istado poon −1 hasta +7.

Nadiskobre kaidtong 1925, an renyo iyo an pinakahuring pusog na elemento na nadiskobre. Pigpangaranan ini pakatapos kan Salog Rhine sa Europa.

## Mga panluwas na takod

* Rhenium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)

## Toltolan
Osmyo

An **osmyo** (Ingles: *osmium*; gikan sa Griyegong taramong ὀσμή, *osme*, 'parong') iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Os** asin atomikong bilang na 76. Ini iyo matagas, barion, mala-asul-puting transisyong metal sa grupong platino na mahihiling sa kadikiton na bilang sa mga alloy, kadaklan sa mga ore nin platino. An osmyo an may pinakahalangkaw na densidad sa mga natural na elemento, na igwa nin densidad na nasukol hali sa eksperimento (gamit an kristalograpiyang x-ray) na . 

Sa industriya, ginagamit an mga alloy kaini kaiba an platino, iridyo, asin iba pang metal hali sa grupong platino para makagibo nin *fountain pen nib tipping*, *electrical contacts*, asin sa iba pang aplikasyon na kaipohan nin labing durabilidad asin pagkatagas. An abundante kan elemento sa kadagaan kan Kinaban iyo saro sa mga pinakabihira, na iyo 50&nbsp;ppt sana sa kadagaan kan Kinaban. Estimado ini na harus 0.6 parte kada bilyon sa uniberso asin iyo dagos an pinakabihirang mahalagang metal.

## Panluwas na takod

*
* Osmium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* FLEGENHEIMER, J. (2014). The mystery of the disappearing isotope. *Revista Virtual de Química*. V. XX. Available at Wayback Machine
* 

## Toltolan
Portal:Tataramon/Kategorya

**[[:Kategorya:Lingguwistika|Lingguwistika]]:** Lingguwistikang Kompyutasyunal • Gramar • Lingguwistikang Kompyutasyunal • Morpolohiya • ponetiko • Ponolohiya • Mga Pragmatiko • Pagbabasa • Semantiko • Sosyulingguwistika • Sintaks • Pagsusurat

**[[:Kategorya:Mga tataramon|Mga tataramon]]:** Mga pamilya nin tataramon • Pidyin asin kreole • Pansinyal na mga tataramon

**[[:Kategorya:Lingguwista|Lingguwista]]:** Lambang nasyunalidad • Historikal na Lingguwista  • Morpolohista • Paraponetiko • Ponolohista • Sosyulingguwista • Parasintaks • Parapalis

**[[:Kategorya:Tamboan nin Lingguwistika|Mga tamboan]]:** Mga pigpakarhay na tataramon • mga tataramon • Lingguwista • Mga pidyin asin kreole • Tipograpiya • Bokabularyo asin paggamit • sistema nin pagsusurat

Tataramon
Iridyo

An **iridyo** (Ingles: *iridium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Ir** asin atomikong bilang na 77. Sarong matagason, barion, mala-pirak na puting transisyong metal sa grupo nin platino, an iridyo iyo pigkokonsidera bilang an ikaduwang may pinakahalangkaw na densidad sa mga natural na metal (pakatapos kan osmyo) sa densidad na  gikan sa kristalograpiyang X-ray na eksperimento. 

Alagad, sa temperatura nin kwarto asin istandardong atmosperikong presyon, an iridyo iyo nakakalkula sa densidad na ,  na mas halangkaw sa osmyo sa kaparehas na pagsukol. Giraray, an kristalograpiyang X-ray na eksperimento an pigbibistong pinakatama, asin an iridyo an pigkokonsidera bilang an ikaduwang may pinakahalangkaw na elemento sa mga elemento. Ini an pinakaresistanteng metal sa korosyon, maski sa temperatura na lebel kan 2000&nbsp;°C. Alagad nagkapira sanang asin sagkod haloheno an korosibo sa solidong iridyo, an pinong alpog nin iridyo iyo an mas reaktibo asin pwedeng marikas na masulo.

## Panluwas na takod

* Iridium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Iridium in Encyclopædia Britannica

## Toltolan
Lutesyo

An **lutesyo** (Ingles: *lutetium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong **Lu** asin atomikong bilang na 71. Mala-pirak ini na puting metal, na resistante sa korosyon sa alang na ere, pero bako sa basang ere. An lutesyo iyo an pinakahuri na elemento sa lantanidong serye, asin iyo tradisyonal na pigbibilang sa mga bihirang pankinabang elemento. An lutesyo iyo heneral na pigkokonsidera bilang an pinakaenot na elemento sa ikaanom na peryodong transisyong metal kan mga paraadal kaini, alagad igwa man giraray nin pagkariribong sa puntong ini.

An lutesyo iyo suway na nadiskobre kaidtong 1907 kan Pranses na siyentistang si Georges Urbain, Austriyanong mineralohista na si Baron Carl Auer von Welsbach, asin Amerikanong kimiko na si Charles James.

## Toltolan
Ruterpordiyo

An **ruterpordiyo** (Ingles: *rutherfordium*) iyo sarong sintetikong elementong kimikal na may simbolong **Rf** asin atomikong bilang na 104, pigpangaranan pakatapos sa taga-New Zealand na pisikong si Ernest Rutherford. Bilang sarong sintetikong elemento, dae ini nahahanap sa kapalibotan asin pwede sanang mamokna sa laboratoryo. Ini iyo radyoaktibo; an pinakapusog na isotopo, an 267Rf, igwa nin kabangang-buhay na harus 1.3&nbsp;na taon.

Kaidtong 1960s, kadikiton na bilang na ruterpordiyo an namokna sa Joint Institute for Nuclear Research sa Soviet Union asin sa Lawrence Berkeley National Laboratory sa California. An prayoridad sa pagkadiskobre asin dagos sa pagpangaran sa elemento iyo pinag-iwalan kan mga Sobyet asin Amerikanong siyentista, asin dae hasta 1997 kan an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) pinagdesisyonan na "rutherfordium" an magigin opisyal na ngaran kan elemento.

## Panluwas na takod
*
* Rutherfordium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* WebElements.com – Rutherfordium

## Toltolan
Teorya nin set

An **teorya nin set** o **set theory** iyo an sanga kan matematikang lohika na minaadal sa mga "set" o grupo, na pwedeng dae-pormal na maipaliwanag bilang koleksyon nin mga bagay. Maski ngani an mga bagay nin dawa anong klase pwedeng makolekta sa sarong *set*, an teorya nin set, bilang sarong sanga kan matematika, iyo harus dapit sa mga bagay na mahalaga sa matematika sa kabilugan.

An modernong pag-aadal kan teorya nin set iyo pigpunan kan mga Alemanyong matematikong si Richard Dedekind asin Georg Cantor kaidtong 1870s. Sa partikular, si Georg Cantor iyo an harus pigkokonsidera bilang an kagmokna kan teorya nin set. An teorya nin set iyo harus pighihiling bilang pundasyonal na sistema para sa kabilugan kan matematika, partikular sa porma nin Zermelo–Fraenkel na teorya nin set sa mawot na axiom. Apwera sa pundasyonal na kagibohan kaini, an teorya nin set, minatao man nin pundasyon sa paghaman nin sarong matematikong teorya nin infinidad, asin igwa nin nagkapirang aplikasyon sa siyensyang pangkompyuter, pilosopiya, asin pormal na semantiko.

## Panluwas na takod

* Daniel Cunningham, Set Theory artikulo sa *Internet Encyclopedia of Philosophy*.
* Jose Ferreiros, The Early Development of Set Theory artikulo sa *[Stanford Encyclopedia of Philosophy]*.
* Foreman, Matthew, Akihiro Kanamori, eds. *[http://handbook.assafrinot.com/ Handbook of Set Theory.]* 3 vols., 2010. Each chapter surveys some aspect of contemporary research in set theory. Does not cover established elementary set theory, on which see Devlin (1993).
* 
* 

## Mga nota
Wonder Woman (2017 na pelikula)

An ***Wonder Woman*** sarong pelikula na hango sa karakter kan DC Comics na si Wonder Woman. Ini nagpoon sa direksyon ni Patty Jenkins tapos sa istorya ninda Allan Heinberg, Zack Snyder, asin Jason Fuchs. Ini an ikaapat na pelikula kan *DC Extended Universe* (DCEU). 

Si **Gal Gadot** an nagganap bilang si Wonder Woman, asin kaiba man igdi an mga artista na sinda Chris Pine, Robin Wright, Danny Huston, David Thewlis, Connie Nielsen, asin Elena Anaya bilang mga tauhan na naggaganap sa pelikula. Sinundan ini kan pelikulang may titulong *Wonder Woman 1984*.                                                                                                                                                             

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

* 
* Wonder Woman sa IMDb
* Wonder Woman (pelikula kan 2017) sa Rotten Tomatoes
Aktinyo

An **aktinyo** (Ingles: *actinium*) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong&nbsp;**Ac** asin atomikong bilang na 89. Ini iyo enot na naisuway ni Friedrich Oskar Giesel kaidtong 1902, na pigtawan ining ngaran na *emanium*; an elemento nakua an ngaran kaini sa salang pagbisto sa substansyang nahanap ni André-Louis Debierne kaidtong 1899 asin inapod na *actinium*. 

An aktinyo an ginakanan kan ngaran nin "seryeng aktinido" na sarong grupo nin 15 na magkapararehas na mga elemento sa tahaw kan aktinyo asin lorensyo sa peryodikong tableta. Kaiba an polonyo, radyo, asin radon, an aktinyo iyo saro sa mga pinakaenot na dae-primordiyal na radyoaktibong elemento na naisuway.

## Panluwas na takod

* Actinium sa *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* NLM Hazardous Substances Databank – Actinium, Radioactive
* Actinium sa
RSS Wifi Hotspot and piso net

An **RSS Wifi Hotspot and piso net** iyo sarong sadit na negosyo sa paggamit nin internet. Nagpoon ini kaidtong Pebrero 7, 2020. Ini iyo mahihiling sa Barangay Cawacagan sa banwaan kan Bato, Camarines Sur.

Pigsasabing dakulang tabang ini sa mga taga duman, urog na sa mga nag oonline class.

Kan Mayo 15, 2023 na ilipat an RSS Wifi sa laog kan CBSUA Pili, Camarines Sur, na nagagamit ngunyan duman kan mga estudyante na nagbo-board asin katabang sa saindang pagklase na yaon sa RodLhey Boarding House.

## Kataytayan nin mga ladawan

Ladawan:Mga nag gagamit nin piso net.jpg|Mga naggagamit nin piso net
Ladawan:Nag gagamit nin piso net.jpg|Mga naggagamit nin piso net
Ladawan:Nag pi-piso net.jpg|Duwang aki na naggagamit piso net
Ladawan:Kubo kan RSS wifi.jpg|Mga nagmomodule na nakatakod sa wifi
Ladawan:Parakawat kan piso net.jpg|Parakawat gamit an piso net
Ladawan:Voucher code kan RSS wifi.jpg|Sampol kan Voucher code para makatakod sa internet


## <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span>
Edukasyon

An **edukasyon** (Ingles: *education*) o **pagtukdo** an proseso kan pagpaparikas nin pagkanood, o pagguno nin kaaraman, katuodan, prinsipyo, moralidad, pagtubod, asin pag-uugali. Kaiba sa mga paaaging pang-edukasyon an pagtukdo, pagpapatuod, pag-istorya, diskusyon, asin nakadirektang paghanap nin simbag. Harus nangyayari an edukasyon sa giya nin mga edukador, alagad matutukdoan man kan mga paraadal o estudyante an saindang sadiri. Mangyayari an edukasyon pwedeng sa mga pormal o impormal na paagi asin an anuman na kadanasan na nakakapag-uswag sa pag-iisip, pagmati, o paghiro nin sarong tawo iyo pwedeng mahiling bilang edukatibo. An metodolohiya o paagi nin pagtukdo iyo an inaapod na pedagohiya.

Harus nababanga an pormal na edukasyon sa mga kabtang arug kan preschool o kindergarten, hababang paadalan, halangkaw na paadalan asin pakatapos, kolehiyo, unibersidad, o pag-aaprentis. 

Binibisto an deretso sa edukasyon kan pirang gobyerno asin kan Nagkakasararong Nasyon. Sa kadaklan nin mga rehiyon, sapiritan an edukasyon hasta sa sarong bistong edad. Igwa nin kahiroan para sa reporma sa edukasyon, asin urog na para sa edukasyon base sa ebidensya na may pankinabang pagboluntaryo na may katuyohan na maguno an *Sustainable Development Goal 4*, na minatulod nin de-kalidad na edukasyon para sa gabos.

## Mga panluwas na takod
* 
* 
* UNESCO Institute for Statistics: International comparable statistics on education systems 
* World Bank Education
* Systems Approach for Better Education Results (SABER) 
* Education Statistics (EdStats)
Jennifer Love Hewitt

Si **Jennifer Love Hewitt** (namundag Pebrero 21, 1979) sarong Amerikanang aktres, prodyuser asin parakanta.  Si Hewitt nagpuon kan saiyang karera bilang aking aktres asin parakanta, nagluwas sa nasyunal na mga komersyal sa telebisyon bago mag-ayon sa cast kan Disney Channel series Kids In contiverd (1989 -1991).  Nagkaigwa siya nin break bilang Sarah Reeves Merrin sa Fox teen dramang Partido nin Five (1995 - 1999) asin nabantog siya bilang sarong teen star para sa saiyang papel bilang si Julie James sa mga pelikulang horror*[[:en:I_Know_What_You_Did_Last_Summer|I Know What You Did Last Summer]]* (1997) asin an 1998 sequel kaini, siring man an saiyang papel bilang Amanda Beckett sa teen comedy na Can't Hardly Wait (1998).

## Kaamayi kan Buhay
Si Jennifer Love Hewitt namundag sa Waco, Texas ki Patricia Mae (née Shipp), sarong speech-language pathologist, asin si Herbert Daniel Hewitt, sarong mekaniko sa medisina. Nagdakula siya sa Nolanville sa Central Texas, asin may dayupot na relasyon sa mga parte kan Arkansas. Pakatapos na magdiborsyo an saindang mga magurang, si Hewitt asin an saiyang matuang tugang na si Ted pinadakula kan saindang ina.

## Pagsurat
Kan Nobyembre 2009, nag gibo si Hewitt nin sarong usipon sa mga librong komiks, kan isurat kan parasurat na si Scott Lobdell an limang-issue antolohiya, an Jennifer Love Hewitt's Music Box (2009-2010), base sa mga ideya ni Hewitt.. An serye ipinublikar kan IDW Publishing asin tinipon sa sarong trade paperback

### Mga Reperensya
Masbate Community Broadcasting Corporation

An **Masbate Community Broadcasting Corporation** iyo sarong nangengenot na istasyon nin radyo na madadangog sa probinsya nin Masbate, Filipinas.
DYME-AM

An **DYME** (783 AM) iyo sarong nangengenot na istasyon nin radyo na kagsadiri kan Masbate Community Broadcasting Corporation.
Salma Hayek

Si **Salma Hayek Pinault** (/ˈha ⁇ k/; Kastila: [ ⁇ salma  ⁇ xa ⁇ ek]; Namundag si Salma Valgarma Hayek Jiménez; kan Setyembre 2, 1966) sarong Mehikano-Amerikanong aktres asin prodyuser nin pelikula.  Nagpuon siya kan saiyang karera sa Mexico na nagganap sa 1989 telenovela Teresa, siring man sa pelikula kan 1995 na El Callejón de los Milagros (Mirale Alley), mala ta siya nakaresibe nin nominasyon sa Ariel Award. Nagsakat sya sa pagkaprominente dara an mga hitsura sa mga pelikula arog kan Desperado (1995), From Dusk till Dawn (1996), Wild Wild West, asin Dogma (both 1999).

## Karera

### Huring mga 1980-1990: Amay na Pagtrabaho

Sa edad na 23, ibinugtak ni Hayek an papel sa titulo sa Teresa (1989), sarong asensadong telenovela na nagin sikat sa saiya sa Mejico. Kan 1991, nagbalyo si Hayek sa Los Angeles para magkua nin karera sa pelikula sa Hollywood, asin sa pag-adal sa lindong ni Stella Adler, na may limitadong tibay sa pagtaram nin Ingles asin dyslexia. Kan 1994, si Hayek nagganap sa pelikulang El Callejón de los Milagros (Miracle Alley), na nanggana nin mas dakul na premyo kisa sa arin pa man na iba pang pelikula sa kasaysayan kan Mehikanong sinehan. Para sa saiyang pagganap, si Hayek nanominar para sa sarong Ariel Award.

### Mga Pag-endorsar
Si Hayek sarong parataram para sa mga kosmetic na Avon poon pa kan Pebrero 2004. Sya sarong parataram para ki Revlon kan 1998.  Kan Abril 3, 2009, nagtabang siya sa pagpabisto kan La Doña, sarong bantay na inspirasyon kan kapwa niya Mehikanong aktres na si María Félix.
## Mga Reperensya
Ashley Jones

Si **Ashley Aubra Jones** (namundag Septyembre 3, 1976) sarong Amerikanang aktres.  Midbid sya sa saiyang mga papel sa mga obra sa soap bilang Megan Dennison sa The Young and the Rest asin Dr. Bridget Forrester on The Bold and the Beautiful.  Nagkaigwa man siya nin panibagong papel bilang Daphne sa seryeng dramang HBO drama na True Blood kan 2009.

## Kaamayi kan buhay
Si Jones namundag sa Memphis, Tenessee kan Septyembre 3, 1976. si Shawn Jones, an saiyang ama, sarong ministro. An pamilya nag - iistar sa Tennessee sa laog nin limang taon bago an saiyang ama naghulit sa Texas. Si Jones igwa nin sarong tugang na lalaki na an ngaran Zach asin sarong tugang na babae na an ngaran Jordan. Sa edad na lima, pigpapelan niya an inot niyang komersyal. Sa edad na syam, si Jones nagbida sa magkapirang mga produksyon sa Acters Theatre of Houston kaiba na diyan an The Women, Ah, Wilderness!, asin si Neil Simon's Brighton Beach Memoirs. Sa edad na 12, sya nasa The Chalk Garden ni Enid Bagnold.

## Personal na buhay
Si Jones agom kan aktor na si Noah Nelson, aki kan aktor na si Craig T. Nelson, poon Agosto 17, 2002, sagkod Mayo 2009. Dati niyang ilusyon an B&B costar na si Jack Wagner.
## Mga Reperensya
Arte

An **arte** (Ingles: *art*; Tagalog: *sining*) iyo sarong dibersong rango nin (asin produkto kan) mga pantawong kasibotan na kaiba an mamoknang imahinasyon para maiheras an teknikal na katibayan, kagayonan, emosyonal na kusog, o mga konseptuwal na ideya.

Mayo nin heneral na pinag-uuyonang kahulogan kun ano an minabilog sa arte, asin an mga ideya iyo naliliwat sa pagdalagan kan panahon. An tolong klasikal na sanga kan biswal na arte iyo an pagpinta, iskultura, asin arkitektura. An teatro, pagbayle, asin iba pang pagganap na arte, pati naman an literatura, musika, pelikula asin an iba pang medya arug kan interaktibong medya, iyo kabali sa mas mahiwas na kahulogan kan arte. Sundo sa ika-17 na siglo, an *arte* iyo dapit sana sa maski anong kakayahan o masteridad asin iyo dae naisusuway hali sa kagibohan o sa mga siyensya. Sa modernong paggamit pakatapos kan ika-17 na siglo, kun sain an aestetikong konsiderasyon iyo pinakaimportante, an pinong arte (fine arts) iyo naisuway asin pigbisto hali sa nagunong kakayahan sa heneral, arug kan dekoratibo o aplikadong arte. 

An natura kan arte asin mga relatibong konsepto, arug kan pagigin matibay sa pagmokna asin interpretasyon, iyo pinag-aadalan sa sarong sanga kan pilosopiya na bisto bilang aestetika. An minaluwas na obra iyo pinag-aadalan sa propesyonal na lado nin arteng kritisismo sagkod sa uusipon nin arte.

## Mga panluwas na takod

* ''Art and Play'' from the Dictionary of the History of ideas
* In-depth directory of art
* *[http://www.sil.si.edu/digitalcollections/art-design/artandartistfiles/ Art and Artist Files in the Smithsonian Libraries Collection]* (2005) Smithsonian Digital Libraries
* Visual Arts Data Service (VADS) – mga online na koleksyon hali sa mga museo, galeriya, unibersidad sa UK
* RevolutionArt – Art magazines with worldwide exhibitions, callings and competitions
* 
* 

## Toltolan
Vicente Sotto III

Si **Vicente "Tito" Castelo Sotto III** sarong Filipinong politiko asin presentador sa telebisyon na presenteng nagseserbi komo Presidente kan Senado kan Filipinas puon pa kan 2018. Sa pan-apat niya na ngunyan na termino sa Senado sa pagkagana niya kaini sanang Eleksyon nin Filipinas, 2016, igwa pa siyang dating rekord na pagserbi nin duwa pang magkasunudan na termino puon 1992 hasta 2004 asin saro pang reeleksyon sa Senado kan 2010. Bago pa man magtukaw komo senador, nagserbi na ini komo Bise Alkalde kan Siyudad nin Quezon puon 1988 hasta 1992.

Si Sotto dating aktor, komedyante, prodyuser nin musika, parasurat kanta, parakanta, asin golfer saka  bowler. Si Sotto pigmukna asin pigbilog an grupong musikal na VST & Co., saro sa pioneer kan inapod na Manila sound, na diyan kabali an mga tugang niyang sa Vic asin Val Sotto. Si Sotto co-host man sa *[[Eat Bulaga!]]*, an pinakahalawig na variety show sa historya kan telebisyon sa Filipinas. Siya man an aki sa tuhod ni dating senador na si Vicente Y. Sotto.

## Kandidato para bise-presidente
Si Vicente Sotto sa presente kandidato para bise-presidente katandem ni Panfilo Lacson. na nagdadalagan na kan didato para presidente, para sa eleksyon nasyonal 2022.

## Toltolan

## Panluwas na takod
*Senador Vicente C. Sotto III – Senado kan Filipinas
Tugtug

An **tugtug** o **musika** (Ingles: *music*) iyo an arte nin pagpakarhay nin mga tanog sa oras para makahimo nin sarong komposisyon sa paagi nin mga elemento kan melodiya, harmonya, ritmo, asin timbre. Saro ini sa mga pankagabsang kultural na aspeto kan gabos na pantawong sosyedad. An mga heneral na kahulogan kan tugtug iyo kabali an mga harus na elementong arug kan altura (na namamayo sa melodiya asin harmonya), ritmo (asin an mga katakod na konsepto na tempo, metrom asin artikulasyon), dinamika (pagkaribok asin pagkalumoy), asin an sonikong kalidad nin timbre asin tekstura (na minsan pig-aapud na "kulay" kan sarong musikal na tanog).

Manlainlain na istilo o klase kan musika an pwedeng magtao nin empasis, halian nin empasis, o halian nin iba pa kan mga elementong ini. An tugtug iyo namomokna sa mahiwas na rango nin mga instrumento asin bokal na teknik na minarango poon sa pagkanta hasta sa pag-rap; igwa nin solamenteng instrumental na pidaso, solamenteng bokal na pidaso (arug kan mga kantang mayo nin instrumental na kaiba) asin mga pidaso na minasalak sa pagkanta asin mga instrumento. An taramon iyo gikan sa Griyegong  (*mousike*; "(arte) nin mga *Muses*").

## Mga panluwas na takod

* BBC Blast Music Para sa mga edad 13 hasta 19 na interesado sa pagkanood nin dapit, pagmokna, pagganap, asin pag-urulay manungod sa musika
*Grove Music Online — online na bersyon kan *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*.
* The Virginia Tech Multimedia Music Dictionary
* The Music-Web Music Encyclopedia, para sa mga paratugtug, kompositor, asin mahilig sa tugtug
* Dolmetsch free online music dictionary
* Musical Terms – Glosaryo nin mga pangmusikang termino hali sa Naxos

## Toltolan
Amanda Burden

Si **Amanda Jay Mortimer Burden** (née Mortimer; Enero 18, 1944) sarong prinsipal sa Bloomberg Associates, internasyonal na konsultasyon serbisyo na minukna ni Michael Bloomberg bilang sarong pilantropong pagprobar sa pagtabang sa mga gobyerno kan syudad na mapakarhay an kalidad kan saindang mga namamanwaan. Sya an direktor kan New York City Department of City Planning and chair of the City Planning Commission sa irarom kan Mayor Bloomberg poon 2002 sagkod 2013.

## Kaamayi kan buhay
Nag gradwar sya sa Westover School sa Middlebury, Connecticut dangan nag atendir pa sa Wellesley College hasta sa kasalon sya kan 1964. Nag gradwar man sya sa Sarah Lawrence College kan 1976, na igwa nin konsentrasyon sa siyensiya pangkapalibotan. Nakakua man sya nin Master of Urban Planning sa Columbia University, mantang pigsurat nya man an premyadong tesis manungod sa pagmanihar kan mga basura.

## Karera
Si Burden nagtrabaho sa arkitekturang kompanyang Gruzen & Partners asin saro sa mga tagapakarhay nya iyo si William H. Tate, an urbanlogo, na katrabaho niya sa saiyang Projection for Public Spaces.

## Toltolan
Dorothy Vernon

Si **Dorothy Vernon** (1544 - 24 Hunyo 1584), an nguhod na aking babae ni Sir George Vernon asin Margaret nee Talbois (o Tailboys), iyo an tagamana kan Haddon Hall, sarong harong sa nasyon kan mga Ingles, iyo an Derbyshire kaiba an ginikanan kaiyan sa ika - 12 siglo. An napangagom niya iyo si John Manners kan 1563. An mga ginikanan kan mag - agom, an Dukes of Rutland padagos na namana an Haddon Hall.  Sarong leyenda an duminakula kan ika-19 siglo na nag'agi si Vernon asin Manners, asin magkapirang nobela, mga dramasyon asin iba pang mga gibo nin osipon basado sarong leyenda.

## Kasaysayan kan Pamilya
Si Si Sir George Vernon sarong mayaman asin mapag - istimar na kagsadiri nin daga sa Derbyshire, asin an saiyang tukawan bilang pamilya yaon sa Haddon Hall, na iyo an pinakamarahay na napreserbar kan Inglaterra na harong nin mga miembro kan edad media asin sarong mayor na atraksyon nin mga turista.  An ikaduwa niyang aking babae, si Dorothy, namoot ki John Manners (c. 1534 - 4 Hunyo 1611, an ikaduwang aki ni Thomas Manners, an inot na Earl of Rutland. Susog sa historyador na si Paul Dare kan 1924 na libro, si Ayleston Manor asin Church, si Dorothy asin John ikaduwang pinsan.

 

## Reperensya
Portal:Arte

{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background: white; border-style:solid; border-width:3px; border-color:#DF2B6A;"
| width="55%" valign="top" style="padding: 0; margin:0;" | 
__NOTOC__

{| id="mp-lower" style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;"
| class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #ddcef2; background:#faf5ff; vertical-align:top; color:#000;"|
{| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:honeydew; color:#000; width:100%"
! style="padding:2px;" | Katakod sa Wikimedia
|-
| style="color:#000; padding:2px 5px 5px;" |
Panganuron

Sa meteorolohiya, an **panganuron** o **dampog** (Ingles: *cloud*; Tagalog: *ulap*) iyo sarong aerosol na pigbibilog nin nahihiling na masa kan minutong likidong patak-patak, nagyeyelong kristal, o iba pang mga partikulo na nakasuspende sa atmospera nin planetaryong lawas o kaparehas na ispasyo. An tubig o nagkapirang iba pang mga kimikal an pwedeng magbilog sa mga patak-patak asin kristal. Sa Kinaban, an mga panganuron iyo namomokna bilang sarong resulta kan saturasyon nin ere kapag napalipot ini sa puntong dew kaini, o kun makakua ini nin tamang pagkabasa (harus sa porma nin tubig-sangaw) hali sa kataid na gunuan para maisakat an puntong dew pasiring sa ambiyentong temperatura.

Nahihiling an mga ini sa homospera kan Kinaban, na kabali an tropospera, istratospera, asin mesospera. An **nepolohiya** iyo an siyensya nin mga panganuron, na iyo nasa irarom kan pisika kan panganuron na sanga nin meteyorolohiya. Igwa nin duwang bistong pagngaran kan mga panganuron sa saindang respektibong lebel nin homospera, Latin asin ordinaryo.

## Panluwas na takod

* Current global map of total cloud water
* Monthly maps of global cloud cover, gikan sa Earth Observatory kan NASA
* https://cloudatlas.wmo.int/home.html WMO International Cloud Atlas

## Toltolan
Dakota Johnson

Si **Dakota Mayi Johnson** (namundag Oktubre 4, 1989) sarong Amerikanang aktres asin modelo, aki kan mga aktor na sinda Don Johnson asin Melanie Grifith, nag-debut sya sa pelikula sa edad na dies anyos asin nagkaigwa sya nin papel sa sa pelikulang Crazy in Alabama (1999) kaiba an saiyang ina. Pakagradwar sa hayskul, nagpoon na syang mag-audition para sa mga papel sa Los Angeles asin itinapok sa sarong minor na parte sa pelikulang dramang The Social Network (2010). 

## Kaamayi kan buhay
Si Dakota Mayi Johnson namundag kan Oktubre 4, 1989, sa Brackenridge Hospital sa Australya, Texas, sa mga aktor na sinda Don Johnson asin Melanie Grifith. Ginigibo kan saiyang ama an pelikulang The Hot Spot sa Texas kan sya mamundag. An saiyang mga lola sa ama nagtatrabaho sa linya nin pagpapatalastas asin dating artista na si Peter Grifith asin aktres na si Tippi Hedren, asin sya an sobrina kan aktres na si Tracy Grifith asin production designer na si Clay A. Grifith. An dati niyang padrasto iyo an Kastilang aktor na si Antonio Banderas. Si Johnson igwang anom na kabangang-tugang: sa lado kan saiyang ina, igwa siyang sarong tugang sa ama, si Alexander Bauer, asin sarong kabangang-tugang, si Stella Banderas; sa lado kan saiyang ama, igwa siya nin tulong tugang sa ama - si Jesse, Jasper, Deacon - may kabangang-tugang na babayi na si Grace Johnson.

### Mga music video

## Reperensya
Chel Diokno

Si **Jose Manuel Tadeo Icasiano ** "**Chel**" ** Diokno** (, namondag Pebrero 23, 1961) iyo sarong Pilipinong abogado, edukador, asin tagabusol nin mga deretsong pantawo (human rights advocate). Minasirbi siya ngunyan komo pamayo kan Free Legal Assistance Group o FLAG asin an kagmoknang dekano kan Kolehiyo nin Ley nin Unibersidad nin De La Salle (na inaapod na ngunyan na Tañada-Diokno College of Law). Nagi man siyang *special counsel* kan Senate Blue Ribbon Committee.

## Mga panluwas na takod
* Opisyal na websityo ni Chel Diokno
* Pangkampanyang websityo ni Chel Diokno

## Toltolan
Jose Diokno

Si **Jose Wright Diokno**  (Pebrero 26, 1922 &#x2013; Pebrero 27, 1987), bistado man bilang **"''Ka Pepe''"**, iyo sarong Filipinong nasyunalista, abogado, asin politiko. Pigbibisto bilang an "Ama kan Karapatang Pantawo", nagsirbe siya bilang Senador kan Filipinas, Kahilom kan Hustisya, kagmoknang pamayo kan Komitiba sa Karapatang Pantawo, asin an kagmokna kan Free Legal Assistance Group (FLAG), an premyadong grupo nin mga Filipinong abogado para sa karapatang pantawo. Si Diokno an solamenteng tawo na nangenot parehas sa Philippine Bar Examination asin sa board exam para sa Certified Public Accountants (CPA). An saiyang karera iyo dedikado sa promosyon kan karapatang pantawo, depense sa soberenya kan Filipinas, asin an pagsagibo nin pro-Filipinong ekonomikong lehislasyon.

Kaidtong 2004, si Diokno iyo piggawadan nin Order of Lakandula sa ranggo nin Supremo—an pinakahalangkaw na onra kan Filipinas. Pebrero 27, an aldaw pakatapos kan saiyang kompleanyo, iyo pigseselebrar sa nasyon bilang an "Aldaw ni Jose W. Diokno".
## Galeriya

Jose W. Diokno, the expert photographer.png|Jose W. Diokno
Jose W. Diokno.png|Rebulto ni Jose W. Diokno, 

## Panluwas na takod

* Opisyal na websityo ni Jose W. Diokno
* Bantayog ng mga Bayani 
* Asia-Pacific Human Rights Information Center

## Toltolan