María Arias Bernal

Si **María Arias Bernal**, bisto man sa pangaran na **María Pistolas** (1884–1923), sarong paratukdo sa eskwelahan na sarong agitador sa Rebolusyon Mehikano sa irarom ni Francisco I. Madero, presidente kan Mehiko 1911–1913, sagkod na siya ginadan sa sarong kontra-rebolusyonaryong kudeta ni Victoriano Huerta .   Si Arias bantog sa saiyang pagdepensa sa lulubngan ni Madero sa Siyudad nin Mehiko, sa ibong kan huma kan rehimeng Huerta.

## Biograpiya
Namundag sa Siyudad nin Mehiko kan 1884,  si Arias Bernal nag-ako kan saiyang diploma bilang paratukdo sa eskwelahan na may onra kan 1904. Nagpoon siang magtokdo asin kan 1910 nagin superintendente nin eskuelahan.  Si Eulalia Guzmán, Dolores Sotomayor asin Arias nagmukna kan Corregidor de Querétaro Vocational School na may kurikulum nin pagbasa, pagsurat, aritmetika, pagluto, pagdrowing asin pagtahi na dinisenyo tanganing tabangan an mga kababaihan na mapakarhay an saindang kamugtakan sa ekonomiya.  Si Arias nagserbi bilang deputy headmistress sa halipot na panahon, alagad dai nahaloy nag'ayon siya sa mobimientong Madero. Nagpartisipar siya sa edukasyonal na literasiya asin nagin pribadong sekretarya ni Sara Pérez de Madero,  agom kan presidente.  Kaiba si Elena Arizmendi Mejia, ipinalakop niya an trabaho kan Neutral White Cross . 

Kan si Presidente Francisco I. Madero nabihag, si Arias asin Eulalia Guzmán nagprobar na makipag-olay sa lider kan kudeta, si Victoriano Huerta, tanganing makimaherak para sa buhay kan presidente asin kan saiyang bise presidente.  Kasunod kan pag-asasinar ki Madero, siya nagmukna kan Women's Loyalty Club ( *Club Femenil Lealtad* ) tanganing magtao nin suporta sa kawsa sa palibot kan lulubngan ni Madero, sa paglaom na mapabagsak si Huerta. Kada Domingo, nag-aareglo siya nin mga demonstrasyon sa La Piedad sa amihanan kan Siyudad nin Mehiko sa palibot kan saiyang lulubngan.  Si Arias nagbakal nin sarong imprentahan tanganing mag-imprenta nin mga flyer  asin siya asin si Julia Nava de Ruisánchez nagdistribwir nin mga manifesto na kontra ki Huerta sa bilog na siyudad.  Kan 1913, inaresto siya pakatapos na atakihon si Jorge Huerta, aki kan presidente, na nadakop na nagraraot kan lulubngan ni Madero. 

Kan mag-abot si Heneral Álvaro Obregón sa Siudad nin Mejico kan 1914, naghapot sia kun siisay an nag-asikaso sa lolobngan kan nagadan nang presidente. Sa pagmidbid na si María Arias idto, kinua niya an saiyang badil, itinaas ini asin nagdeklara: "Idtong mga lalaking may kakayahan na magkua nin armas alagad nagsayuma na gibohon iyan huli sa takot na bayaan an saindang mga harong asin an saindang mga aki, mayo nin sarahotan. Pinabayaan ko an sakong mga aki na mayong pagduwa-duwa tanganing maglingkod sa nasyonal na kawsa. Bilang ebidensya na kaya kong hangaan an kusog nin boot kan ibang mga siño, an sakong kamot sa pistola Arias, huli ta siya sana an maninigong maggamit kaini; an badil na ini, na nagserbi sa pagdepensa kan mga interes kan mga tawo, marahay man sa saiyang mga kamot arog kan sakuya."   Bilang resulta, inapod siya kan prensa na "María Pistolas" (María Pistols). 

Si María Arias Bernal nagadan kan Nobyembre 1923  sa Siyudad nin Mehiko kan siya 39 anyos. 

## Pelikula
An buhay ni Maria Arias Bernal nagin imortal sa pelikula kan *[[Maria Pistolas (film)|si Maria Pistolas]]*, sarong pelikulang Mehikano na pigdirehiran ni Rene Cardona, pinaluwas kan 1963 kan Cinematografica Filmex SA asin Estudios America . Si Arias Bernal pigganap ni Dolores Camarillo . An pelikula pinaluwas sa Estados Unidos kan 1965. 

## Mga Toltolan