Diyalektong Kumamoto

An **diyalektong Kumamoto** (, ) sarong diyalekto kan tataramon na Hapon na pigtataram sa Prepektura nin Kumamoto. Kabali ini sa pugro nin Hichiku, asin igwa nin pagkakapareho sa iba pang haraning diyalekto sa Kyushu.

## Mga Tampok

### Mga Adhetibo
An adhetibo na I sa Panusugan na Hapon nagigin "か" (ka) sa diyalektong Kumamoto:

うまい (umai, "manamit") > うまか (umaka)

よい (yoi, "mar[h]ay") > よか (yoka)

An tampok na ini makukua sa ibang mga diyalekto kan Kyushu. An negatibong konhugasyon na "ない" (nai) nagigin man "なか" (naka).

### Pagduon
Bakong arog kan Panusugan na Hapon, an diyalektong Kumamoto ilinaladawan bilang "daing aksento", na an boot sabihon mayo ining nakapirming pattern nin tono.

### Mga taga
An diyalektong Kumamoto igwa nin ibang set nin mga taga nin Ko-so-a-do:

これ (kore, "ini") > こっ (ko')

それ (sore, "iyan") > そっ (so')

あれ (are, "iyan duman") > あっ (a')

どれ (dore, "arin") > どっ (do')

## Mga obra na naggagamit kan diyalektong Kumamoto
### Literatura
* Ishimure Michiko "苦界浄土 わが水俣病" (Dalisay na Daga nin Pagsakit: An Sakuyang Helang na Minamata)
* Iwashiro Koichi "Donkacho's Song: Bankara Taiheiki" na ipinublikar kan Ningen no Kagakusha

### Musika
* *[[Otemoyan]]* - sinasabing sarong representante kan mga awit na taga-Kumamoto.
* *[[Kono Machi]]* "An banwaan na ini" (Chisato Moritaka, 1991)
* *[[Tōgatatsu]]* "An mga bultahe nagdadakula" (Chisato Moritaka, 1996)
*: Si Moritaka gikan sa Siyudad sa Kumamoto.
* Ikitara yo ka, "Mas Marahay na Mabuhay" (Mga Liriko, komposisyon asin boses ni Sekijima Hideki) An kantang ini pig-cover ni Batten Arakawa asin Shimazu Aya sa irarom kan titulong *Kaerancha Yoka* "Mas Marahay na Mag-uli."
*: An kompositor gikan sa prepekturang Kumamoto. An mga liriko nagpapahiling kan katangian kan lugar sa palibot kan Syudad nin Arao, kun saen namundag si Sekijima, na may mga liriko arog kan "...**ya**ken" (sa lugar kan Kumamoto nagiging "...**da**ken").

### Manga
* *[[Star of the Giants|Kyojin no hoshi]]* (Bituon sa mga Higante)
: Si Saemon Hosaku, na nagin karibal kan bida na Hoshi Hikaru poon pa kan saindang high school baseball na mga aldaw, nakatalaan na gikan sa Prepekturang Kumamoto (Kumamoto Agricultural and Forestry High School), asin dawa ngani si Saemon sarong fictional na karakter, siya saro sa mga pinakamidbid na "Kumoto" sa panahon na idto.
: Alagad, an "Diyalektong Kumamoto" na pigtataram ni Samon sa manga asin anime mas sarong "diyalektong Kumamoto na may pinakadakulang komun na denominador" na minatugma sa imahe kan mga parabasa asin paradalan sa luwas kan Kyushu, asin dai gayong nakakatugma sa tunay na diyalektong Kumamoto. Sa pagkakataon, an mga nguhod na tugang na lalaki asin babae ni Samon, na saiyang inapod hale sa Kumamoto tanganing mag-istar kaiba niya, dai sa pankagabsan naggagamit nin mga ekspresyon na nakakaagid sa diyalektong Kumamoto.
* *[[Sexy Commando Gaiden|Sekushī Komandō Gaiden: Sugoi yo!! Masaru-san]]* (Usuta Kyosuke, 1995 - 1997)
: An kagsurat na si Usuta gikan sa Prepektura nin Kumamoto, asin an bida na si Kitahara Tomoe (Moemoe) minsan nagtataram kan diyalektong Kumamoto. Kabali man sa libro an sarong leksyon sa diyalektong Kumamoto.
* *[[Pyū to Fuku! Jaguar]]* "Parahuyop nin Plawta! Jaguar" (Usuta Kyosuke, 2000-)
: Sarong manga ni Usuta. Sa nagkapirang istorya na nakabugtak sa Kumamoto, an kadaklan kan diyalogo yaon sa diyalektong Kumamoto.
* *[[Cooking Papa|Kukkingu Papa]]* (Ueyama Tochi)
: An mga karakter na nakaistar sa Kumamoto, kaiba si "Shirakawa Takuo," sarong kaklase kan pangenot na karakter na si Araiwa Kazumi, nagtataram kan diyalektong Kumamoto.
* Kureyon Shin-chan "Krayola Shin-Chan" (Yoshito Usui, 1990 - )
: An ina kan bida na si Shinnosuke Nohara, Misae, gikan sa "Syudad nin Aso" sa Prepektura nin Kumamoto, asin nagtataram sa diyalektong Kumamoto kun nakikipag-olay sa saiyang mga magurang asin tugang na babaye.
: Kan an serye inot na nagpoon na magseryalisado asin mag-ere, an "Syudad nin Aso" sarong "fictional na syudad na nakabugtak sa Prepekturang Kumamoto," alagad kan huri, kan 2005, an mga Banwaan asin Dolohan nagdara sa pagmukna kan aktuwal na "Syudad nin Aso."
* *[[Our Field of Dreams|Oretachi no Fīrudo]]* "An Satong Larangan nin mga Pangiturugan" (Murae Kenichi, 1991 - 1998): Saro sa mga nagsusuportang karakter, si Isono Takuro gikan sa Banwaan nin Ariake (bakong malinaw kun ini an Banwaan nin Ariake sa Kondado nin Amakusa na nag-eksister sagkod 2006) asin nagtataram kan diyalektong Kumamoto. An kagsurat, si Muraeda, gikan man sa Kondado nin Ashikita, asin an saiyang pagsurat nin diyalekto tama nanggad.
* *[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]* "Sarhento Talapang"  (Yoshizaki Mine, Abril 1999 - )
: An ama ni Keroro Gunso ginagamit an diyalekto, asin an saiyang aki na si Keroro Gunso asin an saiyang sakop na si Private Tamama, nagtataram man kaini kun sinda anggot.
: An kagsurat na si Yoshizaki gikan sa Nagasaki, Kumamoto, asin Kagoshima (namundag sa Isahaya, Prepektura nin Nagasaki), asin igwa nin halangkaw na proporsyon kan diyalektong Kumamoto asin minabutwa parati an mga produktong Kumamoto arog kan ikinaridango asin dekopon.
* ONE PIECE (Eiichiro Oda, 1997 - )
: An kagsurat, si Oda, gikan sa Siyudad nin Kumamoto.
* Tenisu no Ōjisama "An Prinsipe kan Tenis"
: Si Chitose Chisato kan Shitenhoji Junior High School gikan sa Kumamoto Prefecture asin nagtataram kan diyalektong Kumamoto, asin sa laro, an mga produktong Kumamoto arog kan dango biglang minalataw. Si [Tachibana Kippei kan Fudomine Junior High School gikan man sa Prepekturang Kumamoto arog ni Chitose, alagad nin huli ta siya nakaistar sa Tokyo, bihira siyang magtaram kan diyalektong Kumamoto.
* *[[Diary of Our Days at the Breakwater|Hōkago Teibō Nisshi]]* "Talaaldawan kan Samong mga Aldaw sa Breakwater"
: An lugar iyo an "Ashigata Town, Kumamoto Prefecture," na pigmodelo sa Ashikita Town, asin nagkapirang karakter, kaiba an pangenot na karakter na si Kuroiwa Yuki, nagtataram kan diyalektong Kumamoto. Sa bersyon kan anime sa TV, an mga aktor sa boses gikan sa Prepekturang Kumamoto ginagamit sa pagtugtog kan mga parataram nin diyalektong Kumamoto, arog ni Kuroiwa, Akai Shigematsu, asin an ama kan bida.
* *[[Musashi no Ken]]* "Espada ni Musashi"
: Saro sa mga karakter, si Udou Daigo, gikan sa Prepektura nin Kumamoto asin nagtataram kan diyalektong Kumamoto.

### Kawat
* *[[Kirakira (bidyong kawat)|Kira☆Kira]]* "nagkikinang"
* Kō kidō gensō ganparēdo māchi - Sarong kawat na nakabugtak sa prepektura nin Kumamoto kun saen an mga bida, mga estudyanteng pinahiro, nakikipaglaban asin nabubuhay. Sa kawat na ini, saro sanang karakter an nagtataram kan diyalektong Kumamoto.

### Animasyon
* 47 todō-fu inu - Sarong halipot na anime na ipinaluwas sa voice actor variety show na SAY!YOU!SAY!ME!. An mga ayam na nakabase sa lokal na mga espesyalidad minalataw. An Prepekturang Kumamoto minalataw bilang sarong ayam na Kumamoto na nakabase sa pakwan, na nagsasabi nin mga bagay na arog kan, "Wahhh, an saldang maliwanag na gayo." An aktor sa boses iyo si Kugimiya Rie, na gikan sa Prepektura nin Kumamoto.

### Drama
* Idaten: Tokyo Orinpikku-banashi - Kaneguri Si Shiso, an bida kan enot na parte, gikan sa Prepektura nin Kumamoto, asin bako sanang an saiyang agom, mga aki asin mga paryentes na nakaistar sa Kumamoto, kundi pati na an saiyang disipulo na si Komatsu Masaru, na saiyang namidbid sa Kumamoto, nagtataram kan diyalektong Kumamoto.

## Mga toltolan