Fe del Mundo

Si **Fe Villanueva del Mundo**, OLD ONS OGH, (pingaki bilang **Fe Primitiva del Mundo y Villanueva**; Nobyembre 27, 1911 - Agosto 6, 2011) dating Filipina *pediatrician*, nagtindog kan enot na hospital pang-aki sa Pilipinas. An saiyang mga enot na trabaho sa pediatrics sa Pilipinas habang nasa medikal na pagtatrabaho naglawig nin walong (8) dekada. Siya ginawadan nin mga onra internasyonal kasali an Ramon Magsaysay Award for Public Service kan 1977. Kan 1980, siya minidbid bilang National Scientist of the Philippines, asin kan 2010, siya ginawadan kan onra na Order of Lakandula.

**Fe Villanueva del Mundo**  (pinangaki  na **Fé Primitiva del Mundo y Villanueva** ; Nobyembre 27, 1911 – Agosto 6, 2011)  sarong Filipinong pediatrisya . Siya ang nagtindog  kan enot na ospital para sa mga kaakian sa Pilipinas asin nagtabang na mapaurog pa ang mga modernong pagataman sa salud Kang mga kaakian.Ang saiyang panginotan na mga gibuhon na trabaho sa medisina pangkaakian ay nag lawig nin walong dekada.  

Nagkamit siya nin mga International na Pagbistado ,kabali na ang Ramon Magsaysay Award to Public Service Kang taong 1977.Kan taon 1980 ,tinawan siya nin ranggo asin titulo bilang National Scientist of the Philippines,asin man Kang 2010 nakaresibi sya kan Order of Lakandula. Siyaan ang enot na babaeng nanging Presidente kang Philippine Pediatric Society asin enot na babaeng tigtawang titulo National Scientist of the Philippines.Siya din ang kauna unahang Asian na  itinalagang bilang Presidente kang Philippine Medical Association sa saindang ika 65-year na kasaysayan,asin enot na Asian na ibinoto maging Presidente kang Medical Women's.

## Biograpiya asin edukasyon
Si Del mundo ipinangaki sa 120 Cabildo Street sa distrito kan Intramuros, Manila kan Nobyembre 27, 1911. Saro sa walo (8) na aki nina Bernardo del Mundo asin Paz (nee Villanueva; d. 1925). An saindang harong kaatubangan kan Manila Cathedral. Si Bernardo sarong sikat na abogado na naghahali sa Marinduque na nagserbing sarong taon sa Philippine Assembly bilang represente kan probinsya kan Tayabas. Tulo (3) sa walo (8) niyang mga tugang nagadan habang aki pa. Samantalang an saiyang tugang na matua nagadan sa appendicitis kan ini 11-anyos palang. Ang pagkagdan kan saiyang matuang tugang, na gusto maging doktor para makatabang sa mga kapobrehan an  nagtaong kalayo ki del Mundo para magkua nin profession medical.

Kan 1926, si del Mundo naglaog sa UP College of Medicine, sa orihinal kaning kinamumugtakan sa University of the Philippines sa Manila. Nakua niya an saiyang degree kan 1933 bilang sarong valedictorian kan buong klase. Sa parehong taon naipasa niya ang eksaminasyon, nakua niya ang ikatolong ranggo. An saiyang eksperensiya sa iba-ibang klase nin problema sa salud kan mga aki sa mga probinsiya, lalo na sa Marinduque ang dahilan kun tano niya pinili maging espesyalista sa mga aki.

Pakatapos maggradwar sa Unibersidad kan Filipinas, inalok siya ni Presidente Manuel Quezon na magpadagos nin pag-adal sa Estados Unidos. Saro siya sa pinakainot na babaing estudyante sa bantog na Harvard Medical School

### Pagtindog kan Children's Medical Center

Dismayado sa mga pagkukulang sa mga pangangaipo sa pagtatrabaho sa pampublikong ospital, ginusto ni del Mundo na magpatindog nin sadiri niyang ospital na pang-aki. Sa huri, ibinenta niya an saiyang harong asin mga pansadiring pagrurugaring, asin ang nag-utang siya sa GSIS (Government Service Insurance System) para makapuon na makapagpagibo kan sadiri niyang ospital. An Children's Medical Center, na may sanggatos (100) na higdaan pang ospital, nakatindog sa Quezon City. Kan 1957, ini an inot na pediatric hospital sa Pilipinas. An ospital napadakula kan 1966 sa paagi kan pagbuo kan Institute of Maternal and Child Health, an inot na arog kaning institusyon sa Asya.

Kan 1958, ipinasa ni del Mundo an saiyang pagsasadiri kan ospital sa mga board of trustees.

## Huring parte kan buhay asin kagadanan
Si del Mundo aktibo man nanggad sa saiyang pagigin espesyalista sa mga aki dawa siya 90-anyos na. Kan Agosto 6, 2011, siya nagadan nin huli sa atake sa puso. Siya ilinubong sa Libingan ng mga Bayani.

## Pagsiyasat asin mga inobasyon
Si Del Mundo ay bistado  sa saiyang panginot na trabaho sa  mga nakakaulakit na mati o inpektiyon sa mga komunidad sa Pilipinas. Dai nagduwang isip  dawa kurulang ang  mga laboratoryo na may magayon asin marahay  na kagamitan sa Pilipinas pagkatapos kan gera, daing pag duwa duwang isip  na nagpadara siya nin mga ispesimen o sampol nin dugo para sa pag-analisar sa ibang nasyon.  Kan mga taon 1950, nag-eskwela asin nagagadal siya manungod  sa helang na dengue fever, sarong karaniwang  helang sa Pilipinas, na dikit sana an may aram kan panahon na idto.  . Siya nagsurat nin lampas gatos na artikulo asin mga renipaso sagkod mga medikong report sa mga journal manungod sa mga nasabi helang arog na sana Kang dengue,polio sagkod tipdas.Siya man an kagsurat *kan Textbook of Pediatrics*, sarong pundamental na teksto medikal na ginagamit sa mga eskwelahan sa medisina sa Pilipinas. 

Nagsurat man siya nin mga Libro nin Pediatrics ,sarong importanteng  tekstong medikal na ginagamit sa mga eskwelahan  pang medisina sa Pilipinas.

Si Del Mundo aktibo sa larangan kan salud kan publiko, na may espesyal na mga paghadit sa mga komunidad sa bukid.Nagtindog siya nin kadkdakan na group para tawan pangadal ang mga Ina manungod sa tamang pagpapasuso asin pag ataman sa  saindang mga aki.dagos inilunsad ang kaisipang nag sususog sa mga ospital sa mga komunidad sa paagi Kang panggabusang immersion Kang mga medikong pangkaakian sagkod iba pang medisinal na peesonalidad para sa pagpadagos nin mas mahiwas na pagtatarabangan para sa salud ang komunidad.Nangapodan siya nin mas dkul na bilang nin integrasyon Kang mga partira sa medical na komunidad,na nagkukunsiderar Kang saindang mas nahihiling na presensya sa mga sadit na komunidad.Sa balyo Kang saiyang debosyon bilang sarong Katoliko,siya naging tagapagtaguyod nin pagpaplano nin pamilya asin pagkontrol sa populasyon.

Si Del Mundo ay nabistado man sa paggibo nin incubator gikan sa kawayan,na idenesenyo para sa gamit kan mga rural na komunidad na dae naabit nin suplay nin kuryente.

## Mga gawad asin pagbisto
Kan 1980, si del Mundo dineklara bilang National Scientist of the Philippines, an enot na Filipinong babae na matawan kang gawad na ini.

Ang iba sa mga internasyonal na onra na naitao kay del Mundo iyo an Elizabeth Blackwell Award para sa kakaibang serbisyo s kapwa, ini itinao kan 1966 kan Hobart and William Smith Colleges, asin an Outstanding Pediatrician and Humanitarian kan International Pediatric Association kan 1977. Sa parehong taon kan 1977, si del Mundo ginawadan nin Ramon Magsaysay Award para sa serbisyo publiko.

Kan 2008, siya nakaresibe nin Blessed Teresa of Calcutta Award hali sa AY Foundation.

Kan Abril 22, 2010, and dating Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ginawadan si del Mundo kanOrder of Lakandula na may ranggo *Bayani,* ini ginibu sa Malacañan Palace.

Siya man ginawadan nin Grand Collar kan Order of the Golden Heart Award ni Presidente Benigno Aquino III kan 2011.

Kan November 27, 2018, sarong Google Doodle ang ipinahiling para i-celebrar an ika-107 anyos na kamundagan ni del Mundo.

## Toltolan