open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Congregacion de la Mision

An **Congregación de la Misión** (Congregatio Missionis C.M.) sarong kasararoan nin mga apostolado na tinogdas ni San Vicente de Paul kan 1625 para sa ebangelisasyon kan mga daing sukat asin sa orog na pagbabanal kan mga kapadian. An mga ini bantog sa iba-ibang pangaran arog kan paul, vicenciano, vicentino o lazarista.

Sa Kabikolan, sinda inaapod na mga pading Paul. Asin sinda an natokahan ni Obispo Francisco Gainza kan taon 1865 na magkapot asin mag'administrar kan Seminario Conciliar de Nueva Caceres, na an siring na saindang pagpadalagan kan  nasabing seminaryo natapos sana kan taon 1974.
## An kaayonan
An kaayonan na ini nababanga' sa apat (4) na bise-probinsya: Mosambike, Nigerya, Costa Rica, asin San Coirilo y Metodio (Ukranya]], asin man sa 47 mga probinsya sa limang kontinente.

* Áprika: Madagaskar, San Justino de Jacobis (Eritrea), Etiopía, y Congo.
* Amérika: América Central (Guatemala, El Salvador, Nicaragua, asin Panamá), Argentina (na kaiba diyan an Paraguay, Uruguay, asin Argentina), Brasil (na may tolong probinsya, Río de Janeiro, Curitiba asin Fortaleza), Tsile, Colombia, Cuba, Ecuador, Estados Unidos(con cinco provincias, Dallas, Filadelfia, Los Angeles, New England, asin San Luis), México, Perú, Puerto Rico, saka Venezuela.
* Asia: Tsina, Filipinas, India (Norte y Sur), Indonesia, asin Oriente (na biniblog kan  Líbano, Ehipto, Israel, asin Sirya).
* Europa: Alemania, Austria, Eslovaquia, Eslovenia, España (na may apat na probinsya, Barcelona, Madrid, Salamanca y Zaragoza), Francia (na may duwang probinsya, París asin Tolosa), Holanda, Hungría, Irlanda, Italia (na may tolong probinsya, Nápoles, Roma asin Turín), Polonia, saka Portugal.
* Oceanía: Australya.

## Edukasyon
An mga pading Paul magkapira an pig'aadministrar na mga unibersidad:

* Unibersidad DePaul (Estados Unidos kan Amérika)
* Unibersidad kan Niágara (Estados Unidos kan Amérika)
* Universidad kan San Juan (Estados Unidos kan Amérika)
* Unibersidad kan Adamson  (Filipinas)

## Mga panluwas na takod

* Catolicos.org
* Opisyal na websayt kan Congregacion de la Mision
Amihanan na Masedonya

An **Republika kan Amihanan na Masedonya** (sa Ingles: Republic of North Macedonia) sarong nasyon sa Europa.
Valentina Tereshkova

Si **Valentina Vladimirovna Tereshkova** (Ruso: Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва; namundag  6 Marso 1937) iyo an pinakaenot na babaeng nakaabot sa kahiwasan kan espasyo. Siya ngonyan retirado nang kosmonaut na Sobyet. Sa apat na gatos na aplikante, dangan sa limang pinalista, siya an napiling magpiloto kan Vostok 6 kan ika-16 nin Hunyo 1963 asin siya nagin pinakaenot na babae na naglupad sa espasyo. Siya man ngane an pinakaenot na sibilyan sa espasyo  ta pinalaog lang siya sa Pwersa Ayre kan USSR komo karaipohan sa pagbali sa Kwerpo Kosmonaut. Sa misyon na ini, na nag'ayaw nin 3 aldaw, naggibo siya nin mga eksamen sa sadiring hawak sa pagkolekta nin datos kun ma'no man an mga reaksyon kan hawak'babae sa mga palupad-espasyo.                                                                                                                                                                                         

Siya dati sarong trahabador sa pabrika nin tela asin nobatong para'parakyut. Kan tinunaw na an grupo kan mga kosmonaut na babae, siya nagin sarong prominenteng kaapil sa Partido Komunista kan Unyon Sobyet, na nagkapot nin iba-ibang pwesto pulitikal. Kan luminagpak na an Unyon Sobyet nagretiro na siya sa pulitika pero nagdanay siyang sarong heroe sa mata kan mga Ruso.

## Sosyal na aktibidad
Noong 2011, nahalal siya sa State Duma ng Russia mula sa partido ng United Russia sa listahan ng rehiyon ng Yaroslavl. Si Tereshkova, kasama sina Elena Mizulina, Irina Yarovaya at Andrey Skoch , ay isang miyembro ng isang inter-factional na representante na grupo para sa proteksyon ng mga pagpapahalagang Kristiyano; sa kapasidad na ito, suportado niya ang pagpapakilala ng mga susog sa Konstitusyon ng Russia, ayon sa kung saan, "Ang Orthodoxy ay ang batayan ng pambansa at kultural na pagkakakilanlan ng Russia." Deputy Chairman ng State Duma Committee sa Federal Structure at Local Self-Government mula noong Disyembre 21, 2011.

## Mga panluwas na takod

* BBC: Tereshkova received the Greatest Woman of the Century Award
* RSC Energia Biography of Tereschkova katakin igdi an mga pagpipilang saiya.
* Image gallery: Valentina Tereshkova
* Biography of Tereshkova
*  http://www.enchantedlearning.com/explorers/page/t/tereshkova.shtml

## Mga toltolan
Sa Pinagdodolotan

## SA PINAGDODOLOTAN

:Plumang nakakaptan, dai ka mag-ontok
:gamita na rikas asin kosog
:ika an magdara nin sakuyang dolot
:ki D. Eustaquiong pili kong katood.

:Pakaliniga an gabos mong gira
:mani mga letrang maka-ogma baya'
:pangatamanan mong daing pagkapara'
:dai man nin  ogsong, asin daing sala'.

:Enot mong gibohon magpakumbaba ka
:sa pagdodolotan kon minaatubang na
:an biyong paggalang iyong ipakita
:saka mo gamiton an pagtaratara.

:Sa mga gira mong nani-tataramon
:an kaliwanagan dai paglingawon
:nama' tuyawan ka, saka kon hapoton 
:nin  saimong tuyo, ini an sabihon.

:Ako an sinugong magdara nin atang
:nin si'mong katood na namomootan
:sabihon ko pa daw na saiyang ngaran!
:dai na, ta talastas mong daan.

:Aso kamong duwa idto sa Colegio
:na naghihinonod, pinagmama'wot mo
:an totoong buhay ni San Eustaquio
:pintakasi asin kasangay mong Santo.

:Nanuga' saimong mahaman kaiyan
:su panuga' niya bakong kaputikan
:ta minsan nagtios nin dakulang pagal
:puka asin sakit, inotob giraray. 

## Paliwanag

An rawitdawit na ini sinasabi ni Maria Lilia Realubit na tinokda' ni Mariano Perfecto asin  pinalagda' sa Kalendariong Bikol. Iginuhit sa modernong pakasurat.

## Toltolan
Torre Eiffel

An **Torre Eiffel** (Pranses: Tour Eiffel, tuʁ ɛfɛl) sarong sinala-salang torreng lansang namomogtak sa Champ de Mars sa Paris na ginibo kan 1889 bilang arkong daratangan kan 1889ng Pangkinaban na Peria.

Ini nagin padagos sarong icon na pangkinaban para sa Pransya asin sarong midbid na gayong estruktura sa bilog na kinaban. An Torree Eiffel na iyo an pinakahalangkaw na edipisyo sa Paris  iyo man an pinakang binibisitang monumento sa kinaban na bayaran. Minilyon katawo an nahilig nasakat igdi. An kag'gibo kan maka'ara na estruktura na ipigngaran ngane saiya, iyo si enhinyero Gustave Eiffel. 

An torre natindog sa langkaw na 324 metro (1,063 pye), kasayaw niya haros an 81ng soson na edipisyo. Dati ini na an pinakahalangkaw na estruktura sa kinaban kan dai pa natogdok an Edipisyong Chrysler sa Nweba York kan taon 1930. Ini an sunod sa pinakahalangkaw na edipisyo sa Pransya, an 2004 Millau Viaduct. 

## Kataytayan nin mga ladawan

Ladawan:Tour Eiffel - 20150801 15h30 (10621).jpg|Tanawon gikan sa ibaba
File:Eiffel Tower Drone 4k-Qx c1X3zfEc-313-251.webm|Tanawon gikan sa ibabaw


## Toltolan
Basilica Minore de San Sebastian

An **Basilica Minore de San Sebastian**, na mas bantog sa arapodan na Simbahan ni San Sebastian (Ingles, San Sebastian Church), sarong Romanong Katolikong basilika minor namomogtak sa Manila, Filipinas. Ini an sentro kan Paroko ni San Sebastian asin sarong Santuario Nasyonal ni Nuestra Señora del Carmen.
Romanong Emperador

An **Romanong** **Emperador** iyo an namomoon sa estado Romano, sa peryodo napoon kan 27 BK. An mga Romano mayong saro sanang termino para sa siring na katongdan. An mga terminong Latin arog kan *imperator*, *augustus*, *caesar*, asin *princeps* puro tinotomoy an nasabing pwesto. Sa aktwal na praktis, an emperador iyo an namomoon na supremo kan Roma asin kumander supremo kan lehiyon Romano. 
## Mga panluwas na takod

* Cervantes Virtual - Antigua Seremonya sa pagpaorog kan mga emperador romano 
* Number one Nigerian blog on the price of smartphones such as iPhone 13 pro max, and Samsung A12 
* Emérita augusta An mga emperador Romano nakaag sa kwartang takal 
* can I use skineal on my private part? Infopawa.com.ng 
* Samsung A12 price in Nigeria 
* Infinix Note 10 price in Nigeria 
* iPhone 12 pro max price in nigeria
Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres

An **Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres** sarong museo eklesiyastiko na tinogdas kan Simbahan katoliko kan taon 1997. Ini namomogtak sa Seminario Conciliar de Nueva Caceres igdi sa syudad nin Naga. Mayormente, an  museo naglalaman nin eksibit kan mga relikyas kan simbahan arog kan mga lumang gubing kan kapadian, mga gamit sa pagmisa arog kan kalis, biblia,  mga memorabilia kan mga obispo, lumang rekord kan mga nag'adal sa seminario na mga bantogan na Filipino arog ki Jorge Barlin, Jose Maria Panganiban, asin iba pa; parte kan edipisyo  kan mga simbahan sa iba-ibang banwaan asin mga rebulto nin mga santo. Igwa man igdi nin ilustrasyon kan pasurunodsunod kan mga obispo na nagtukaw sa diocesis kan Caceres.

Igwa man ini nin katakin na seksyon na nagtatampok kan mga pre-Hispanikong artifak asin relikyas kan lumang panahon arog kan mga tapayan na lubongan, mga dulay, pitsel, mangko asin plato hale sa Antigong Tsina, mga soanoy na gamit kan mga preHispanikong Bikolnon, mga dulay na sarayan kan mga restos. May natipon man igdi nin mga hikaw, kalumbiga, singsing asin pasak sa ngipon na gibo sa bulawan asin mga pan'ornamento sa hawak na gibo hale sa gading. Haros gabos kan mga ini parte kan  kuleksyon  ni Ermelo Almeda na iwinalat asin ipinasubli sa museo. Yaon man igdi nasaray an Lokdo nin Libmanan, parte kan kuleksyon ni Almeda asin artifak na nagin sentro kan adal ni Zeus Salazar sa libro niyang *Liktao at Epiko* (2004). 

Si Fabiana Arejola an namamahala sa museo.

## Mga nasasaray sa Museo

File:Ancient chinese plate 01.jpg|Pinggan haleng Antigong Tsina
File:Ancient Ch plate 02.jpg|thumb|Mga Tsinong antigong pinggan asin mangko
File:Ancient Ch plate 03.jpg|thumb|Mga Tsinong antigong plato
File:Ancient bracelets metal.jpg|thumb|Mga antigong pulseras na metal
File:Burial jar 4 breasted.jpg|Sinuso na dulay, kaagan restos
File:Burial jars secondary.jpg|Mga dulay sarayan restos
File:Pitcher urn.jpg|Pitsel kaka'gan kan tinomtom na bangkay
File:Ancient shell pendants.jpg|Mga hikaw asin kwentas na buskay
File:Ancient yellow glass pendants.jpg|Mga pulseras gibo sa bintig
File:Anciemnt stone axe.jpg|Patok na gapo
File:Burial stone jar cover 04.jpg|Takop kan tapayan na lolobngan
File:Burial stone jar cover 2.jpg|Lokdo tapayan may sininsil pigura
File:Burial stone jar cover 03.jpg|Lokdo may ukit halas na pigurin
File:Burial jar primary.jpg|Dulay lala'gan bangkay
File:Burial jars primary 05.jpg|Mga dulay kaka'gan bangkay
File:Burial jars primary 06.jpg|Dulay sarayan bangkay
File:Burial jars primary and sec 07.jpg|Mga dulay lolobngan (bangkay, restos)
File:Lukdo nin tibor.jpg|Lokdo nin Libmanan


## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* An museo 
* Images Philippines
* An museo sa seminario
Nuestra Senora de Monte Carmelo

An **Nuestra Señora de Monte Carmelo**  (inaapod man sa titulong ***Nuestra Señora del Carmen***) iyo an titulo tinao ki  Birhen Maria, sa saiyang papel bilang patrona asin parasurog kan Orden Carmelita. An mga enot na mga Carmelita mga Kristiyanong ermitanyo nag'erok sa Monte Carmelo o Bukid kan Carmelo, sa Banal na Daga durante kan huring ika-12 abot katahawan kan ika-13ng siglo.  Nagtogdok sinda nin kapilya sa tahaw kan saindang ermita na saindang idinusay ki Birhen Maria, sa saindang pagpamugtak na si "Ina" iyo an "Gining kan lugar."  

## Mga panluwas na takod

* The International Carmelite Web Site
* Orden de los Carmelitas Descalzos de España
* Orden de los Carmelitas Descalzos de Portugal
* Carmelitas Descalzas en Chile
* Frailes Carmelitas en Argentina 
* Video sobre la Virgen del Carmen

* Brown Scapular: a "Silent Devotion" – 2008 artikulo paagi kan Zenit news service ni Fr. Kieran Kavenaugh, OCD na pigdiskutir an debosyon sa Brown Scapular.

* The Virgin Mary in Our Life – Artikulo manongod sa debosyon ki Maria susog sa kinaugalean kan mga Carmelita. 

* Representetions of Our Lady of Mount Carmel
Sukarno

Si **Sukarno**, namundag Kusno Sosrodihardjo (Hunyo 4, 1901 - Hunyo 21, 1970) an enot na presidente kan Indonesya. Siya an naghingoa na gayo na makamit kan saiyang banwa an katalingkasan sa Netherlands. Siya nagin presidente poon 1945 sungdo 1967, namayo sa tahaw nin maribok na transisyon pasiring independensya. Si Sukarno hatdog kan saro sa saiyang heneral, si Suharto. An huri nagin presidente pormalmente kan Marso 1967.

## Adal asin pagkatawo
An mga magurang niya iyo sinda  Raden Soekemi Sosrodihardjo, sarong aristokrata na nagtotokdo sa eslkwelahan primarya, asin si Ida Ayu Nyoman Rai, sarong taga-Bali sa distrito nin Buleleng.

Siya namundag sa pangaran na  Kusno Sosrodihardjo sa Blitar, Javang Subangan sakop kan dati inapod na Dutch East Indies, ngonyan Indonesya na. Sa pagsunod sa ugaleng Javanesa, siya tina'wan bagong pangaran pakatapos maghelang nin makuri. Nagpoon siya sa pag'adal sa sarong eskwelahan na pinapadalagan kan mga Olandes. Kan siya isinobol kan saiyang ama sa Surabaya kan 1916, sa pag'entra sa segundarya, duman natagboan niya si Tjokroaminoto, na ngapit nagin sarong independista. Kan taon 1921 nagpoon na siyang mag'adal sa Technische Hogeschool (Instituto Teknikal) sa Bandung. Duman nagkua siya kan kursong inhenyero sibil, nasesentro sa arkitektura.

Makangalas ta sa dikit sanang mga edukadong elitista sa kolonya, si Sukarno matalasay sa pagtaram sa magkapirang lenggwahe. Bako sana siyang tataong magtaram kan Javanesa, Balinesa, asin kan Bahasa Indones, kundi maray siya sa Olandes. Maray man siya magtaram nin Aleman, Ingles, Pranses, Arabo asin sa Hapon, ini mga tataramon na tinotokdo sa saiyang eskwelahan. Nakatabang na gayo saiya an saiyang memoryang potograpiko asin an makuring pagkatale sa isip. 

Sa saiyang mga pag'adal, si Sukarno modernong gayo, magsa arkitektura o sa saiyang pulitika. Ipinaheling niya ini sa saiyang pagbadobado, sa pagplano urban kan kabesera, an Jakarta asin sa saiyang sosyalistang pulitika. Pero mayo siyang hilig daa sa pop music maski ngane gusto niya an arteng moderno; saiyang pinakulong an Koes Plus huli daa sa mga usmak na  musika kaini apesar kaiyan siya mansana may dangog na maki-babae. Para saiya, an modernidad harap sa rasa, malinig asin makaSolnopan sa estilo, asin kontra Imperyalismo. 

## Toltolan
Koran

An **Koran** (Arabo: القرآن, al-Qur’ān, an pagsasayod; inaapod man na القرآن الكريم, al-Qur’ān al-Karīm) iyo an banal na libro kan relihiyon na Islam. Ini sinusurat man na Quran, Qur’ān, Koran, Al-Coran o Al-Qur’ān. Tinutubod kan mga Muslim bilang sarong rebelasyon gikan sa Diyos asin an
banal na dalan asin giya para sa enterong katawohan asin sinasaboot na gayo na an orihinal na libro na nakaag sa tekstong Arabo iyo na an ultimong rebelasyon ni Allah para sa gabos.

## Mga panluwas na takod
* Al-Quran (Koran)  *includes over 140+ translation in over 35 different languages.*
* Tanzil::Holy Quran Project *text and translations (in 34 languages, some with multiple translation editions); two classic Arabic interpretations; audio streaming of recitations by multiple classic readers; with synchronized verse auto-highlighting (in Arabic and translation); continuous synchronized audio and text streaming; display options; integrated user interface.*
* Quran Word by Word // QuranAcademy.org

## Toltolan
Ho Chi Minh City

An **Ho Chi Minh City** (Vietnamese: Thành phố Hồ Chí Minh) o Saigon, an kapitolyo kan Bietnam asin sarô sa mga syudad na minabilog kan Bietnam. Ho Chi Minh City sa mga pinageerokan kan kan sobra sa 7 milyon katawo. Namumugtak ini sa gilid kan Saigon River.
Ernest Hemingway

Si **Ernest Miller Hemingway** (Hulyo 21, 1899 – Hulyo 2, 1961) sarong Amerikanong parasurat asin peryodista. An saiyang estilo nin pagsurat naiiba, diit sana kun magpaliwanag, asin malumanay kun magdoon. An siring na estilo nagimpluensyang gayo sa ika-20ng siglo nin pagsurat fiction, siring man an saiyang buhay na maadbentura asin an imahe niyang ipinaheling sa publiko. Kadakulan kan saiyang mga obra nagluwas kan mga taon 1920 asin kan mga taon 1950, asin naabot niya an kagasgasan kan saiyang karera kan makamtan niya an Premyo Nobel sa Literatura. Sinasabi na an mga karakter sa mga istorya niya awtentiko asin nanalmingan kan tunay na buhay mala ta an mga parabasa naaninag ninda an sadiri ninda sa mga istorya.

Kadaklan kan saiyang obra nagin mga klasiko sa Amerikanong literatura. Kan siya buhay pa, napalagda' niya an pitong nobela, kuleksyon nin anom na halipot na osipon, asin duwang prosa. Tolong nobela, apat na kuleksyon nin mga halipot na osipon asin tolong prosa an napublikar pa pakagadan niya.

Nagadan siya huli sa paghugot duman sa Idaho, Estados Unidos, na iyo man an kawsa kan pagkagadan kan saiyang ama asin tugang.  

## Magkapira kan saiyang mga tinokda'

* "Indian Camp" (1926)
* *[[The Sun Also Rises]]* (1927)
* *[[A Farewell to Arms]]* (1929)
* "The Short Happy Life of Francis Macomber" (1935)
* *[[For Whom the Bell Tolls]]* (1940)
* *[[The Old Man and the Sea]]* (1951)
* *[[True at First Light]]* (1999)

## Mga panluwas na takod
* Hemingway Archives: John F. Kennedy Library 
* Ernest Hemingway's Collection at The University of Texas at Austin
* Ernest Hemingway In His Time at the University of Delaware Library.
* The Hemingway Society
* Ernest Hemingway's collection of books, kan magadan na siya, may natipon siyang 7400 libro, natala' sa LibraryThing
* Ernest Hemingway mga audiofiles (ginuno sa mga diskurso asin mga binasa)
* Picturing Hemingway: A Writer in His Time from the National Portrait Gallery

## Toltolan
Tan Son Nhat International Airport

An **Tan Son Nhat Airport** (Byetnam: Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất or Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) sarong palayugan sa Ho Chi Minh City, Dong Nam Bo, Bietnam. An palayugan na ini namomogtak sa Tan Binh district 6 na kilometro an rayo sa amihanan kan syudad nin Ho Chi Minh City. 

An palayugan nagookupar nin 850 na ektarya. Dati ini ginibo kan mga nagkolonyang Pranses dai pa aspaltado kan mga taon 1930 ta nagsirbe sa Enot na Gerang Indotsina. Pinakarhay ini kan mga Byetnamo komo base ninda kan Gerang Byetnam.

An padalaganan kaini nagsusukol na 3800 m x 45 m, 3200 m x 45 m enterong aspaltado.
Marco Polo

Si **Marco Polo** (c. 1254 – Enero 8, 1324) sarong negosyante na taga Republika nin Venecia na sinurat an *Il Milione*, na nagpabisto sa mga Europeo kan Asya Sentral asin kan Tsina. Nano'dan niya an pagbarobariwas kan an saiyang ama asin tatahon, Niccolo asin Maffeo nagbyahe sa enterong Asya asin nasumpongan si Kublai Khan. Kan 1269, nagbalik an duwa asin saka lang nanagboan si Marco sa enot na pagkataon. Sindang tolo naggayak asin naglargang maglayag pasiring sa Asya, na pagbalik pakalihis 24ng taon, inabotan ninda na an saindang banwa, Venecia nakikigera sa Genoa. Nagbali siya sa hokbong Veneciano alagad nasikop. Si Marco napreso asin kan yaon sa ipitan ipigdikta an mga istorya niya sa sarong kasaro sa preso, na an ngaran Rusticello, parasurat nin mga nobela. Napaluwas siya kan 1299, nagin sarong mayamanon na negosyante, nag'agom asin nagkaigwa nin tolong aki. Nagadan siya kan 1324, ilinubong sa San Lorenzo.

An bansag ki Marco Polo, Marco IL Millione, ta soboot sarong milyon na kaputikan an mga osipon niya manongod kan mga paglahawlahaw niya sa mga lugar na dai pa lamang naabotan kan saiyang mga kahimanwa.

## Toltolan
Camarines Sur Catholic Academy

An **Camarines Sur Catholic Academy** (1927-1939) sarong eskwelahan para sa mga barubatang lalaki na tinugdas kan Simbahan Katoliko sa Naga, Camarines Sur. Ini igwang elementarya asin sekundarya. 

An inot na direktor niya iyo si Padre Luis Dimarumba, an katuwang na direktor si Rodolfo Dato asin an prinsipal iyo si Rosalio Imperial, Sr..

Kan mabalyo an administrasyon kaini sa Ateneo de Naga, sa pagboot ni Obispo Pedro Santos, (ngunyan Ateneo de Naga na Unibersidad), sinasabi na igwa ini nin 560ng estudyante sa elementarya asin dakol man an nag-eentra sa sekundarya..

An akademya nalulugar mismo sa kumbento kan simbahan nin Katedral. Ibinalyo an mga estudyante niya sa bagong nahaman na edipisyo kan Ateneo kan taon 1940.

## Toltolan

## Basahon man
* Yesterday in Today. Kolum ni Luis General, Jr. Balalong. Des. 6, 1977. p. 4. Nasambit an Ateneo nagpaklaseng enot sa akademya kan 1939.
San Juan, Batangas

An **San Juan** sarong primera klase banwaan kan probinsya nin  Batangas Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. Nakamugtak ini sa pinaksubangan na parte kan probinsya, 43 kilometro sa sirangan kan siyudad nin Batangas, haros parehong distansya man sa sur-solnopan nin siyudad kan Lucena, Quezon asin 115 kilometro an rayo sa Manila.
 
## Mga Barangay
An San Juan nababanga sa 42 na mga barangay.

## Demograpiko

## Mga lugar na dapat bisitahon
;San Juan Nepomuceno Church

An simbahan, tinogdok kan panahon nin Kastila, iyo an pinagkasalan kan mga aktor asin aktres na sa Ryan Agoncillo asin Judy Ann Santos kan agang amay nin Abril 28, 2009.

;Laiya Beach
An San Juan may nakakaara na baybayon kun saen makukua an magkapirang mga resort. Igdi pwedeng maglangoy, magrorip asin iba pang aktibidad pandagat.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
*San Juan beach resorts
Lobo, Batangas

An **Lobo** sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

## Mga Barangay

An Lobo nababanga sa 26 na mga barangay.




* Apar
* Balatbat
* Balibago 
* Banalo
* Biga
* Bignay
* Calo
* Calumpit
* Fabrica
* Jaybanga
* Lagadlarin
* Mabilog Na Bundok
* Malabrigo

* Malalim Na Sanog
* Malapad Na Parang
* Masaguitsit
* Nagtaluntong
* Nagtoctoc
* Olo-olo
* Pinaghawanan
* Poblacion
* San Miguel
* San Nicolas
* Sawang
* Soloc
* Tayuman


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Segovia, Espanya

An **Segovia** sarong syudad sa Espanya, kabesera kan probinsya dara an parehong pangaran, sakop kan autonomong komunidad nin Castile asin Leon. Namomogtak ini sa amnayan kan Madrid, 35 minuto kun malunad sa tren. Ini may populasyon na 55,500 katawo.

## Etimolohiya

An Segovia sarong pangaran na Celtic. Sa Romano inapod ining **Segovia**. Sa pananakop kan mga Moro, inapod an lugar na **Šiqūbiyyah** (Arabo **شقوبية**) Hinuhuna na an pangaran na Celtic daa pwedeng boot sabihon "kota'" o "kastilyo". 

## Mga panluwas na takod

* Official website 
* Official tourism office of Segovia
* Segovia photo and video essay Part I and Part II



File:Acueducto, Segovia, España, 2024-06-14, DD 15.jpg|Roman aqueduct
File:SegIglTrinidad_27.8.2002.jpg|Simbahan nin Santísima Trinidad (ika-12ng siglo).
File:Iglesia de San Martín - 08.jpg|Simbahan nin San Martín (ika-11ng siglo).
File:SegoviaSMartin3 22.8.2002.jpg|Interior na natad kan Simbahan nin San Martín.
File:Casa de los Picos de Segovia.jpg|La Casa de los Picos(ika-15ng siglo).
File:Iglesia de la Vera Cruz - 01.jpg|Simbahan nin La Vera Cruz, hinaman 1208.
File:IGLESIA COMPAÑIA FACHADA ALZADO.jpg|Surungan kan Simbahan na Compañía de Jesús, tinogdok kan 1577 kan si italyanong arkitekto, si Giuseppe Valeriano.
File:colegio seminario.JPG|Claustro kan Colegio del Seminario, hinaman ni Juan de Mugaguren.
File:Iglesia de San Esteban de Segovia - 01.jpg|Simbahan ni San Esteban (ika-13ng siglo).
File:Puerta de San Andrés - 02.jpg|Puerta kan San Andrés.
File:SegIglSJusto 26.8.2002.jpg|Simbahan ni San Justo.
File:Segovia San Clemente JMM.JPG|Simbahan ni San Clemente.
File:SegoviaACárcel 21.4.2003.jpg|An Dating Preso Real(ika-15ng siglo).
File:Torreón de Lozoya, Casa de Bornos, Casa de Solier, monumento a Juan Bravo.jpg|Torreón de Lozoya(14th century).
File:Segovia - Meson de Candido 1.jpg|'Mesón de Cándido', an old restaurant of the city.
File:Jardin Alcazar Segovia.jpg|View of the Gardens of Alcázar.
File:Segovia c1840.jpg|Segovia circa 1840. Bibliographic Institute Hildburghausen.
File:Catedral de Santa María de Segovia - 36.jpg|View of the back façade of the Segovia Cathedral
File:Vista-aerea-general-de-Segovia.jpg|Aerial view showing part of the city.
File:Alcázar de Segovia 1-7-07.JPG|Alcazar of Segovia, was built between the 12th and 16th centuries.
File:Catedral_de_Segovia.jpg|The Segovia Cathedral (at night), created between 1522 and 1577.
File:Segovia - San Millan 1.jpg|San Millán Church, built between 1111 and 1124.
File:Monasterio de El Parral, Segovia.JPG|General view of the Monastery of El Parral, founded in 1447.
File:La-catedral-de-Segovia-desde-el-aire.jpg|The Segovia Cathedral as seen from the air.
File:Old main synagogue Segovia10.JPG |Old main synagogue
Mabini

An **Mabini** sarong primera klaseng banwaan kan probinsya  nin Batangas, Filipinas. Ini namomogtak sa Peninsula nin Calumpang sa pag'ultan kan  Sola' nin Batangas sa subangan asin kan Sola' nin Balayan sa solnopan. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. An banwaan ipigngaran ki Apolinario Mabini, sarong Filipinong heroe.

An Mabini bantog kan saiyang mga lugar na roripan asin isnorkelan.

## Mga barangay
An Mabini nababanga sa 34 mga barangay.

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
*Mabini official website
Sola' nin Batangas

An **Sola' nin Batangas** katubigan na nalikosan haros nin daga, asin namomogtak sa Filipinas. An mga banwaan nin Mabini, Bauan, San Pascual, saka kan Tingloy sa Isla nin Maribacan asin an siyudad nin Batangas nakapalibot sa pampang kaini. An kahiwasan kan  katubigan mga 220&nbsp;km² (*85 mi²*), asin an kalabaan kan kosa nag'abot 450 km. An sola' may maximong rarom na 466 metro. Igwa igdi nin mga pribado asin sa gobyernong mga doongan.

An puerto sa Batangas  piglalaoman na magigin ikaduwang pinakadakula sa nasyon pag'abot kan panahon. Tadtad an palibot kan Sola' nin mga planta industryal arog kan gibohan asayti, gibohan nin pigproprosesong mga kakanon, asin pagibohan nin mga sasakyan-dagat. Dakul na parasira an nasarig sa saindang hanapbuhay igdi. Mayaman man ini sa rekursos nin dagat arog kan mga coral reefs na naganyat sa dakul na turista taon-taon.

## Mga panluwas na takod

1. Batangas Coastalink 
2. Partnerships in Environmental Management in the Seas of East Asia
Malvar

An **Malvar** sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  an . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. Ini ipigngaran ki Miguel Malvar, an sinasabing ultimong heneral na nagsuko sa gobyernong Amerikano sa Filipinas kan taon 1902. 

Ini namomogtak 68 kilometro an rayo sa bandang habagatan kan Manila asin madaling maabot paagi kan STAR Tollway. An Malvar napapagdolonan sa amnayan kan Siyudad nin Tanauan, sa subangan kan Santo Tomas, Batangas, sa habagatan kan Siyudad nin Lipa, asin sa solnopan kan Balete, Batangas. 

## Mga barangay

An Malvar nababanga sa 15 barangay.



* Bagong Pook
* Bilucao (San Isidro West)
* Bulihan
* San Gregorio
* Luta Del Norte
* Luta Del Sur
* Poblacion
* San Andres Evangelista

* San Fernando
* San Isidro East
* San Juan
* San Pedro I (East)
* San Pedro II (West)
* San Pioquinto
* Santiago


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
San Jose, Batangas

An **San Jose** sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

An banwaan napapagdolonan kan siyudad nin Lipa sa amnayan asin norte-subangan, kan banwaan nin Ibaan sa subangan, kan Batangas asin kan San Pascual sa habagatan. An banwaan man nin Cuenca asin Alitagtag iyo man an kadolon  kaini sa bandang solnopan.

## Padalian na pabisto
An San Jose midbid kan saiyang mga patanoman nin kape, lansones, asin paminta. Dakulon man igdi an para'ataman nin poltri, mga orig na dinadara asin  pinapabakal sa Metro Manila. Dakul kan mga habitante asin trahabador yaon an hanapbuhay sa pag'oma. Magkapira man igdi an negosyo nin pagprodusir nin bahog sa hayop arog kan WhiteGold, Everlast, Busilac, Wincom, asin New Golden Mix. Masasabi ngane na an San Jose iyo an may darakula nanggad na omahan nin kape asin  atamanan nin poltri igdi sa Filipinas

An Santuario ni San Joseng Patriarca na namomogtsak sa sentro saro sa popular na pilgramaheng sitio kan mga Katoliko. Kaidto enot na tinogdok ini sa gogon asin kawayan kan mga Agustinong prayle kan 1788. An presenteng estruktura hinaman kan 1812 sa superbisyon kan si bantogan na botaniko, si Padre Manuel Blanco, OSA.

## Mga barangay
An San Jose nababanga sa 33 na barangay.

## Demograpiko

## Mga pamayo kan munisipyo
Ngonyan an namamayo kan banwaan an apod *alkalde*. Kaidtong panahon nin Kastila, inaapod siyang "gobernadorcillo".

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* San Jose Website
Mataasnakahoy

An **Mataasnakahoy** sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. An banwaan na ini minukna sa ri'gon kan Orden Ehekutibo Nu. 308 na pirmado ni George Butte, an Gobernador Heneral kan Filipinas kan Marso 27, 1931. Igwa ining 16 na barangay sa kahiwasan 2,376 na ektarya. Kadolon kaini an Balete, Siyudad nin LIpa asin kan Sola' nin Taal sa bandang solnopan. Malipot an temperatura igdi huli sa halangkaw na elebasyon niya, 379 na metro (1,243 pye). 

## Mga barangay
An Mataasnakahoy nababanga sa 16 na barangay.



* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay II-A (Pob.)
* Barangay III (Pob.)
* Barangay IV (Pob.)
* Bayorbor
* Bubuyan
* Calingatan

* Kinalaglagan
* Loob
* Lumang Lipa
* Manggahan
* Nangkaan
* San Sebastian
* Santol
* Upa


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
Padre Garcia

An **Padre Garcia** sarong ikatolong klaseng banwaan sa probinsya sa Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

An daan na pangaran kan Padre Garcia Lumang Bayan, na iyo an sentro kan gobyerno dati kan kataid na banwaan nin Rosario, Batangas. 

Ini napapagdolonan sa amnayan kan Siyudad nin Lipa, sa subangan kan munisipyo nin San Antonio, Quezon, sa habagatan kan Rosario, Batangas asin sa solnopan kan banwaan nin Rosario saka kan siyudad nin Lipa. 

An pangaran ngonyan na Padre Garcia kinua sa pangaran kan sarong aki kan banwaan na bantogan na gayo, si Padre Vicente Garcia, sarong tubo sa Brgy. Maugat. Siya an saro sa enot na maray na nagsurog kan librong Noli Me Tangere, na tokda' ni Jose Rizal. Nataon sinda ni Rizal mag'amigong maray.

An banwaan nin Padre Garcia iyo an inaapod na "The Cattle Trading Capital of the Philippines" ta igdi nagdakula na gayo an barakalan nin buhay na baka, asin nasapawan pa ngane an Rosario, Batangas, enot na "bakahan". Igdi natiripon an mga paranegosyo nin baka hale pa sa hararayong lugar sa pagbenta kan mga bakang buhay.

## Mga Barangay
An Padre Garcia nababanga sa 18 barangay.



* Banaba
* Banaybanay
* Bawi
* Bukal
* Castillo
* Cawongan
* Manggas
* Maugat East
* Maugat West

* Pansol
* Payapa
* Poblacion
* Quilo-quilo North
* Quilo-quilo South
* San Felipe
* San Miguel
* Tamak
* Tangob


## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* Official Website of the Municipality of Padre Garcia
Syudad nin Batangas

An **Syudad nin Batangas** sarong primera klaseng syudad sa probinsya kan Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo . Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado. Ginibo ining syudad kan Hulyo 23, 1969, asin binansagan na "Industrial Port City of CALABARZON" huli ta kadakul igding mga pabrika asin ini nanggad an sentro kan komersyo asin industriya sa paralibot. 

An syudad na ini saro sa pinakamarikas sa pagiging urbanisado sa bilog na Filipinas. 

## Mga barangay
An siyudad nin Batangas pulitikal na nababanga sa 105 barangay.

## Demograpiko

## Agi-agi
### Pananakop kan dayuhan
Mga enot na misionerong Kastila nag'arabot sa lugar kan Batangas nangyari kan taon 1572. Kan 1581 an mga otoridad Espanyol naisipan na muknaon an sarong *pueblo* sa lugar na buru-boklod (ngonyan, "Hilltop" an apod) kun saen nakatogdok an presenteng Kapitolyo Probinsyal kan Batangas, bagay na napangyari pagsolnop kan kahadean nin Koumintang sa nasabing lugar. An bagong muknang banwaan naapod "Batangan" ta darakulang batang an nakukua duman hale sa kakahoyan na naglakopan sa lugar. An mga Espanyol pignombrahan si Don Agustin Casilao bilang pinakaenot na gobernadorcillo. An siring na titulo kan taon 1894 nasanglaen kan "capital municipal". Kan panahon na idto, mga 1870, an mga sitio pa sana iyo an  Balagtas, Bilogo, Bolbok, Bukal, Catandala, Konde, De La Paz, Kumintang Ibaba, Matuko, Mapagong, Paharang Kanluran, Pairang, Pinamucan, Patulo, Sampaga, San Agapito, San Isidro ang Talahib.

Pag'abot kan mga Amerikano, natogdas an gobyerno sibil asin kan Hulyo 4, 1901 si Jose Villanueva an naelihir na "Presidente Municipal". An saiyang termino nagtapos kan 1903. 

## Mga Istasyon nin telebisyon:
*Conamor Broadcasting System: Channel 6 
*ABS-CBN: Channel 10 
*GMA Network: Channel 12 
*Studio 23: Channel 36 

## Mga Istasyon nin radyo FM:

*99.1 Spirit FM
*GV 99.9
*104.7 Bay Radio

## Mga Bareta sa Telebisyon:
*TV Patrol Southern Tagalog (ABS-CBN TV 10 Batangas)
*Balitang Bicolandia (GMA 7-Naga asin GMA-12 Legazpi)

## Galeriya


Image:Basilica of the Immaculate Conception Parish.JPG|Basilica ni Immaculada Concepcion
Image:Days Hotel.JPG|Days na Otel
Image:Jesus of Nazareth.JPG|Ospital ni Hesus Nasareno
Image:Plaza Mabini.JPG|Plasa ni Mabini
Image:Batangas Provincial Capitol Building.JPG| Kapitolyo kan probinsyang Batangas

Image:Simbahan ng Santissima Trinidad.JPG|Simbahan ni Santissima Trinidad


## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
*Azneita Project | Batangas City at its best!
*Official Website of the Local Government of Batangas City
Tanglad

An **tanglad** (Cymbopogon citratus, sa pamilyang Germineae; Ingles, lemon grass) sarong tinanom nagtutubo sa mga lugar na maimbong asin tropikal na rona. Ini yaon sa dakulaon na genus mala ta igwang mga 500
na species an nabisto na. An duwa kaini, an cymbopogon citratus asin cymbopogon flexuosus na komun inaapod sa Ingles na *lemon grass* iyo an pighahalean kan lana kaini na komersyal an produksyon. Sa pagluto usong marhay ini sa kusina huli kan saiyang mahamoton na parong asin sa namit na agid sa lemonsito asin lâya.

May sinasabing tanglad na pula asin tanglad na puti alagad mas mahamot asin mas makusog an parong kan puti.

## Gamit

Tubong Indya, an tanglad mahiwas an gamit komo sarong rekado sa pagluto. Pwede ining baladon, alangon asin gibohon pulbos, o pwede man gamiton na la'bas. 

Ginagamit man na gayo ini sa tsa, sopa, asin curry. Angay sa pagluto nin poltri, sira, o sa dagat na hayop arog kan pating, pagi, asbp.

An lana hale sa tanglad nagagamit komo pestisidyo asin pampatagal sa dai pagkalapa o pagkaraot kan mga papeles asin manuskrito, arog kan ginigibo sa Indya ta dai pinapadukot an pagka'alumahad sa papel mala ta dai napapara an teksto igdi.

Nadukayan man na an asayti sa tanglad igwang kari'gonan panlaban sa mga fungus.

## Panlaban sa kanser

An dakulang kanoodan nadukayan kan sarong grupo nin mga para'adal sa Ben Gurion Univerwsity sa Israel iyo na an tanglad igwang kari'gonan sa paglaban sa helang na kanser. Ini nadiskubre ninda mabantig pala sa pagtunaw kan mga cell na kinakanser mala ta sa aktwal na adal ninda na *in vitro* namasdan nindang gayo na an molekulong *citral* nakukua sa tanglad ginagadan an mga makanser na cell manta dai apektado an mga malinig na cell 

## Toltolan
Selena

Si **Selena Quintanilla-Perez** (Lake Jackson April 16, 1971 – Corpus Christi, March 31, 1995) dating sarong Amerikanong recording artist, entertainer asin negosyante. Siya nagawadan kan titulong "pinakamahusay na Latinong artista sa mga taon 1990" asin "pinakamabentang artistang Latino sa dekada" kan Billboard huli sa saiyang katorseng sampolong nangengenot na singles sa Top Latin Songs chart.
Paroy Festival

An **Paroy Festival** sarong pagrokyaw kan arte, tradisyon asin pamanang kultura kan mga taga-Libon, Albay. Kadungan ini sa kapiyestahan kan banwaan na tinongod sa Hulyo 22 abot 25. An saiyang patrona iyo si San Jaime Magno. Namukna kan taon 1996, ini an nagtaong simbag  sa mga taga Libon kan hapot na "“Libongueño, Sisay Ka?” asin luwayluway ipigladawan ninda tuyong piyesta an tradisyon asin kultura ninda.

An paroy an pigta'wan doon bilang tampok huli ta 35% kan daga nin Libon tanoman nin paroy . Alagad pagpiyesta duwa sa mga akitibidad na kultural na tinatampok iyo an pagdrama kan pag'abot kan Kastila ta ini an enot nadangtolan kan tropa ni Juan Salcedo paglaog kan mga mananakop sa Kabikolan; asin pag'eksibit man nin mga antigong artifaks sa pagromdon kan inagihan kan banwaan sa lumang panahon.

An pintakasi orog na pinapayaman sa katuyohan na makaganyat nin dakul na turista na magdayo sa banwaan.

## Toltolan

 

## Mga panluwas na takod

* Libon Paroy Festival - http://blogs.sunstar.com.ph/festivals/2007/07/01/ 
* Katalingkasan: Paroy Festival - http://tourism.albay.gov.ph/festivals3.html
Lipa

An **Lipa** sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Batangas, Filipinas. Igwa ining sukol na 209.40 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaapat na distrito. An designadong zip code kaini iyo . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

## Heograpiya
An siyudad kan Lipa napapagdolonan kan banwaan nin Santo Tomas sa norte-subangan, kan San Antonio, Quezon kan Quezon sa subangan, kan mga munisipyo nin Padre Garcia asin Ibaan asin kan San Jose sa bandang sur-solnopan, an mga banwaan kan Cuenca asin kan Mataas na Kahoy y Bulkan Taal sa bandang solnopan, kan mga banwaan nin Balete asin Malvar sa bandang norte-solnopan.

## Mga Barangay
An siyudad kan Lipa nababanga sa 72 na barangay.

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* Official Website of the Lipa City's Government 
* Online Community of Batanguenos 
* Lipa City Portal by De La Salle Lipa
* De La Salle Lipa
Tanauan

An siyudad kan **Tanauan** sarong ika-duwang klaseng siyudad sa probinsya kan Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo  . 
Sosog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado sa teritoryo niyang an hiwas 10,716 na ektarya. Nagin ining siyudad sa ri'gon kan Ley Republika Nu. 9005, na napirmahan kan Pebrero 2, 2001 asin naratipikar kan Marso 10, 2001.

An madunong na rebolusyonaryong si Apolinario Mabini asin si dating presidenteng si Jose P. Laurel namundag pareho sa Tanauan.

An siyudad kadolon an siyudad kan Calamba, Laguna, sa amnayan, kan siyudad nin Tagaytay, Cavite sa bandang norte-solnopan, kan Talisay, Batangas sa solnopan, kan Santo Tomas, Batangas sa subangan, asin kan mga banwaan nin Balete, saka Malvar sa habagatan.

## Mga barangay

An Tanauan nababanga sa 48 barangay.

## Edukasyon
An Tanauan igwang magkapirang tersyanong paadalan. Iyo ini an STI College Tanauan , an La Consolacion College Tanauan (LCCT), Augustinian Catholic Institution tinogdas kan 1948, an Jesus Is Lord Christian School (JILCS), First Asia Institute of Technology and Humanities, sarong pribado asin research institute, an Christian College of Tanauan (CCT), an Mabini Junior College, saka an Tanauan Institute (T.I.) tinogdas kan 1924. May 8 man na pribado asin 12ng pampublikong haiskul; dangan 26 asin 44 na pampublikong elementarya.

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* Official Website of the Local Government of Tanauan City
Balanga

An **Balanga** sarong ikaapat na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Bataan, Filipinas. Igwa ining sukol na 111.63 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo an . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. 

Nagin syudad an Balanga sa ri'gon kan Ley Republika Nu. 8984 na pinag'amaan ni Kongresista Enrique "Tet" Garcia.

## Agi-agi

Dati visita kan Abucay an Balanga bago nagin sarong mision kan mga Dominikano kan Abril 21, 1714. Dangan ini nagin sarong vicario kan Abril 18, 1739 na an patrona si San Jose. Kan an Bataan pigsuway bilang sarong probinsya kan taon 1754, an Balanga an ginibong kabesera kaini. An pangaran kaini naghale sa Pampanggong tataramon na " balanga" na boot sabihon "dulay" o "tapayan".

## Mga barangay
An Balanga nababanga sa 25 barangay.



* Bagumbayan
* Cabog-Cabog
* Munting Batangas (Cadre)
* Cataning
* Central
* Cupang Proper
* Cupang West
* Dangcol (Bernabe)
* Ibayo
* Malabia
* Poblacion Barcenas
* Puerto Rivas Ibaba
* Puerto Rivas Itaas

* San Jose
* Sibacan
* Camacho
* Talisay
* Tanato
* Tenejero
* Tortugas
* Tuyo
* Bagong Silang
* Cupang North
* Doña Francisca
* Lote


## Edukasyon
An Balanga iyo an sentro nin edukasyon sa Bataan. Igwa ini ngonyan nin sarong unibersidad pampubliko, an Bataan Peninsula State University asin magkapirang kolehiyo pribado, na may duwang kampus. An Tomas del Rosario College iyo an saro sa pinakagurang na pribadong institusyon pan-edukasyon; namomogtak ini sa Capitol Drive sa laog kan Barangay San Jose.

Mga iba pang paadalan iyo an Asia Pacific College of Advanced Studies, EastWoods Professional College of Science and Technology (dati, SOFTNET College of Science and Technology), pareho yaon sa Barangay Ibayo, Bataan Heroes Memorial College namomogtak sa Bataan Provincial Expressway, Microcity Computer College yaon sa Capitol Drive, St. Joseph's College sa Tuyo, asin an STI College Balanga sa Barangay Poblacion.

Yaon pa igdi an AMA Computer Learning Center – Balanga, Philippine Women's University - CDCEC Bataan, asin an Proclesia International Inc.

Nalulugar man igdi an pinakadakulang pampublikong haiskul, an Bataan National High School. Mga lataw pang sekundaryang eskwelahan pampubliko iyo an laboratory high school nin Bataan Peninsula State University, asin an Bataan Integrated School.

Mga napipiling marayrahay na pribadong haiskul iyo an departamento sa haiskul kan Tomas del Rosario College, Asia Pacific College of Advanced Studies asin an St. Joseph College's of Balanga, Bataan Infant Jesus School, an bantogan na Bataan Montessori School, Inc. 

## Demograpiko

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* City of Balanga 
* Balanga City General Information
* Bataan National High School
* Filipino Community
La Trinidad

An **La Trinidad** sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Benguet, Filipinas. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado, sa teritoryo niyang may hiwas na 8273.80 ektarya. An designadong zip code kaini iyo . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.

## Heograpiya asin klima

An La Trinidad 3 km sa amnayan kan siyudad nin Baguio asin 256 km an rayo sa amnayan kan Manila. Sa amnayan an kadolon niya iyo an Tublay, sa habagatan, an Baguio, sa solnopan an Sablan asin an Tuba.

An terano kan banwaan buru-buklodon asin ini may mga burabod, mga salog asin  mga sulong. An kaba'ban kan wadi sa La Trinidad halangkaw nin 1300 metro sa taas nin dagat, manta an elebasyon niya nagkakawat sa 500 abot 1700 na metro lampas sa taas kan dagat. 

An klima kan La Trinidad klasipikadong Tipo I sa Sistema Corona na may malinaw na tig-init asin tig-uran na panahon. An tig-init poon Nobyembre abot Abril manta an tig-uran yaon sa pag'ultan kaini. An klima malipot na may temperatura nagkakawat sa 11.7 C kun Desyembre sa makuring kalipotan niya asin 23.2 C sa pinakamaimbong sa mga bulan na Marso, Abril asin Mayo. An kasyahan na temperatura sa aro-aldaw parati nakawat sa 18.55 C. An velocidad kan duros 1.43. Sa pinakahibog niya  nin uranon kun Agosto naabot sa 850.70 mm.
 
## Mga eskwelahan

Igdi makukua an mga minasunod na paadalan:     

* Cordillera Regional Science High School
* Benguet State University, pinakaenot na unibersidad
* San Jose High School, pinakaenot na Katolikong eskwelahan, togdas kan mga 1906
* Cordillera Career Development College, pinakaenot na pribadong tersyanong eskwelahan.

Igdi man namundag si Deodato Arellano (18844 - 1899), sarong patriotang Filipino asin saro sa kagmukna kan Katipunan

## Mga barangay
An La Trinidad nababanga sa 16 barangay.
* Alapang
* Alno
* Ambiong
* Bahong
* Balili
* Beckel
* Bineng
* Betag
* Cruz
* Lubas
* Pico
* Poblacion
* Puguis
* Shilan
* Tawang
* Wangal

## Demograpiko

## Kataytayan nin mga ladawan

Benguet Provincial Capitol (far view).jpg|Kapitolyo kan Benguet
Ladawan:La Trinidad strawberries.jpg|Strawberry, an pananom sa La Trinidad
Ladawan:La trinidad farm.jpg|Omahan nin strawberry


## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
* Province of Benguet - La Trinidad