Roro Jonggrang

An Alamat ni **Roro Jonggrang** sarong popular na alamat ( folktales ) kan mga taga-Java gikan sa Sentral na Java na nag-iistorya nin pagkamoot asin pagtraydor, an parapakilaban asin an sinumpaan na prinsesa. Ini man nagpapaliwanag kan mitolohikong ginikanan ni Ratu Boko palasyo, templo ni Sewu, asin an estatuwa ni Durga sa compound kan templo nin Prambanan . An titulong *Roro* (na pigbabalangibog na /rɔrɔ/ sa Javanese) sarong suanoy na onradong titulo na pig-aapod sa mga daing agom na prinsesa asin mga babaeng noble, kaya an pangaran na *Rara Jonggrang* sa Javanese nangangahulugan na 'slender maiden'.

## Sumaryo
An osipon nag-eestorya kan duwang suanoy asin magkataraid na kahadean sa Java, Pengging, asin Boko.

An Pengging mauswag, asin madunong na pinamahalaan kan hade kaini na si Prabu Damar Moyo na may aking lalaki na an ngaran Bandung Bondowoso. Sa kabaliktaran, an Boko pinamahalaan nin sarong maringis na higanteng parakakan nin tawo na an pangaran Prabu Boko, na suportado kan saro pang higanteng si Patih Gupolo . Sa ibong kan saiyang bakong magayon na naturalesa, si Prabu Boko nagkaigwa nin magayon na aking babae na an pangaran Roro Jonggrang.

An istorya nagsasaysay na si Prabu Boko nagmamawot na mapalawig an saiyang kahadean, asin kaya nagpoon na magsanay nin sarong hukbo asin maglangkaw nin buwis para sa sarong pagsalakay sa Pengging. An saiyang mga pwersa naglansar nin biglang pagsalakay ki Pengging, asin an suminunod na gera nagcausa nin kapahamakan asin tiggutom sa mag-ibong na lado. Tanganing madaog an mananakop, sinugo ni Prabu Damar Moyo an saiyang aking si Bandung Bondowoso tanganing labanan si Prabu Boko. Pagkatapos nin sarong maringis na ralaban, si Prabu Boko ginadan kan mga supernatural na kapangyarihan kan prinsipe. An saiyang katabang, an higanteng si Patih Gupolo, pinangenotan an saiyang mga hukbo parayo sa lugar nin ralaban sa pagkadaog.

Pagbalik sa Palasyo nin Boko, sinabi ni Patih Gupolo ki Prinsesa Rara Jonggrang an pagkagadan kan saiyang ama. An prinsesa napurisaw, alagad bago pa siya makabawi sa saiyang kamunduan an hukbo kan Pengging sinakop asin sinakop an palasyo. Si Prinsipe Bandung Bandawasa nabigla sa kagayunan kan nagmomondo na prinsesa asin nagproponer na magpakasal, alagad an saiyang alok marikas na isinikwal. Si Bandung Bandawasa nag-insistir sa pag-iriba, asin sa katapustapusi, si Rara Jonggrang nag-oyon sa duwang imposibleng kondisyon: enot an prinsipe dapat magtogdok nin sarong marahay an pangaran na Jalatunda, asin ikaduwa, dapat siyang magtogdok nin sangribong templo sa laog sana nin sarong banggi.

An namomotan na prinsipe nag-oyon asin tulos na nagpoon na magtrabaho sa bubon. Ginagamit giraray an saiyang supernatural na mga kapangyarihan asin inaapod an gabos na klase nin mga demonyo, an prinsipe marikas na natapos an pagtogdok asin orgulyosong ipinaheling an saiyang trabaho para sa prinsesa. Bilang sarong trick, pig-agyat niya ini na maglaog sa bubon asin kan ginibo niya ini, si Patih Gupolo nagtambak nin mga gapo asin ilinubong na buhay. Sa dakulang paghihingoa, nakadulag si Bandung Bandawasa, alagad makusog an saiyang pagkamoot sa prinsesa kaya pinatawad niya ini sa pagprobar na gadanon siya.

Tanganing maotob an ikaduwang kondisyon, an prinsipe naglaog sa paghorop-horop asin nag-akit nin kadakol na espiritu hale sa daga. Sa tabang ninda, itinogdok nia an enot na 999 templo asin pinonan an paggibo sa huring templo. Tanganing maolang an saiyang mga paghihingoa an prinsesa asin an saiyang mga katabang nagsindi nin mga kalayo sa direksyon kan sirangan asin nagpoon na magpukpok nin rice padi, sarong tradisyonal na aktibidad sa kaagahon. Nagturaok an mga manok. Naloko sa paghona na an saldang madali nang magsirang, an mga espiritu nagdurulag pabalik sa kadikloman, na binabayaan an huring templo na dai pa tapos.

An prinsipe naanggot na marhay kan maaraman niya an pandadaya na ini, asin habo Niyang bayadan an halaga kan dugo nin pangkukulam sana. Nagprobar siyang maghagad nin pagkaherak, ta an prinsipe garo baga igwa nin mga kapangyarihan na bakong natural. Alagad nagbugtak siya nin sumpa ki Rara Jonggrang, na ginibo siyang gapo. Sa paaging ini sia nagin tampok kan huring templo, na tinatapos an pagtogdok kaiyan asin inootob an mga kondisyon para sa saindang pag-iriba.

## Interpretasyon

An alamat na ini sarong lokal na popular na osipon na nagkokonektar asin nagpapaliwanag kan supernatural na ginikanan kan mga bantog na arkeolohikong lugar kan Sentral na Java; arog kan palasyo ni Ratu Boko, an estatuwa ni Durga sa norteng selda/kwarto kan mayor na santuaryo kan Prambanan, asin an komplikado kan templo ni Sewu na harani. Dawa ngani an mga templo napetsahan kan mga ika-9 na siglo, an alamat pigkompuesto kan mga huring panahon, posibleng sa panahon kan Mataram Sultanate .

Susog sa tradisyon, an ika-sangribong templong ini parte kan compound kan templo ni Sewu ( *an sèwu* nangangahulugan na "rinibo" sa Javanese), asin an Prinsesa iyo an imahe ni Durga sa norteng selula kan templo ni Shiva sa Prambanan, na midbid pa man giraray bilang Rara Jonggrang o *Slender Virgin* .

An saro pang interpretasyon nagsambit na an alamat na ini pwedeng sarong kolektibo alagad bakong malinaw na lokal na memorya manungod sa mga nakaaging makasaysayan na pangyayari na nangyari sa lugar, na ginibo sa palibot kan ika-9 siglong pakikipaglaban para sa kapangyarihan sa pag-ultanan kan Sailendra asin kan dinastiyang Sanjaya para sa kontrol kan Sentral na Java. Si Hadeng Boko posibleng inspirado ni Hadeng Samaratungga kan dinastiyang Sailendra, si Bandung Bondowoso iyo si Rakai Pikatan, sarong prinsipe kan dinastiyang Sanjaya, asin si Rara Jongrang iyo si Pramodhawardhani, agom ni Rakai Pikatan asin aking babae kan hadeng Sailendran. An aktuwal na pangyayari sa kasaysayan iyo an laban sa kapangyarihan sa pag-ultanan ni Balaputradewa, an tagapagmana kan Sailendran, laban sa saiyang tugang na babae, si Pramodhawardhani, na tinabangan kan saiyang agom, si Rakai Pikatan, na nagin dalan ki Pikatan bilang nanggana, kaya natapos an pamamahala kan Sailendran sa Central Java.

## Mga panluwas na sumpay
Cerita Rakyat Nusantara 

## Toltolan