open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bantayog Festival

An **Bantayog Festival** sineselebrar poon Abril 2 sagkod Mayo 6 sa Camarines Norte. Ini manungod sa Inot na Bantayog ni Dr. Jose Rizal, kun sain ini an sentro kan selebrasyon. Kasabay kan piyesta iyo an anibersaryo kan probinsya.  

## Uusipon
An piyesta na ipinangaran sa inot na bantayog ni Rizal na iginibo kan 1898 nagtataong atensyon sa mga namana na mga kultura asin likas-yaman, sagkod pa man mga dai pa bistadong atraksiyon para sa mga turista.

An probinsya ginibo kan Amerikanong Gobyernong Sibil kadtong Abril 15, 1920 hali sa probinsya kan Ambos Camarines, kaya naisuway ini sa Camarines Sur.

An selebrasyon nagpoon kan April 14-18, 1898 sa pagrukyaw sa mga lokal na bayani sa Rebolusyon kan Daet *memorial monument* para sa mga Katipuneros na nagbali sa sumbikal laban sa Espanya.

Tinatawan man pag-umaw an tagareporma kan panahon nin Kastila na si Jose Ma. Panganiban, mga rebolusiyonaryong Gen. Vicente Lukban asin Lt. Col. Francisco "Turko" Boayes, pamayo kan Rebolusyon kan Daet asin payo kan resistensia na si Wenceslao Vinzons kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. 

## Toltolan
Heograpiya kan Brunei

An Brunei iyo an sarong nasyon sa Sur-subangan na Asya, pigpapalibotan kan Dagat Habagatan na Tsina asin Subangan na Malasya. An saiyang heograpikong tagboan iyo an sadit an nasyon na igwa nin kabilugan na sukol nin .Urog iyan na dakula kisa Trinidad asin Tobago. Harani iyan sa vital sea lanes sa paagi kan Dagat Habagatan na Tsina na nagtatakod sa Kadagatan Indio asin sa Kadagatan Pasipiko. An nasyon pigsiblag sa duwang parte kan Malasya, piggigibo iyan na haros enclave sa laog kan Malasya.

Naghihiras an Brunei nin  hangganan sa Malasya, and has a  baybayon. An terrain iyo an tanayad na baybayon na kapatagan na naglalangkaw sa kabukidan sa subangan asin kabubuldan na kabâban sa solnopan. Mantang an mga paglinog bihirang mangyari, manonompongan an Brunei sa Singsing nin Kalayo sa Pasipiko.

## Toltolan
Heograpiya kan Malasya

An **heograpiya kan Malasya** kabali an pisikal asin an heograpiyang pantawo kan Malasya, sarong nasyon sa Sur-subangan na Asya na kompwesto kan duwang mayor na kadagaan na sinuhay kan tubig–Rawis na Malasya sa solnopan asin Subangan na Malasya sa subangan–asin nagkapira pang saradit na mga isla na nakapalibot sa mga kadagaan. An Rawis na Malasya yaon sa pinakahabagatan na parte kan Rawis kan Malay, habagatan kan Tailandya, amihanan kan Singapur asin subangan kan isla kan Indonesya na Sumatra; an Subangan na Malasya kompwesto kan kadaklan kan amihanan na parte kan isla nin Borneo, asin naghihiras kan land borders sa Brunei sa amihanan asin Indonesian Borneo sa habagatan.

## Klima

Namomogtak harani sa ekwador, an klima sa Malasya pigkategorya bilang equatorial, mainit asin humid sa bilog na taon. An promedyong pag-uran iyo an  a year and the average temperature is .

## Toltolan
Museum for East Texas Culture

An **Museum for East Texas Culture** sarong mmuseo sa Reagan Park namumugtak sa Palestine, Texas.

An edipisyo natugdok kan 1915 sa Palestine High School.  Nagbukas ini kan 1916 asin nagpatapos kan enot niyang gradwado kan 1917.  Kan 1939 nagin ining sarong junior high school, asin nginaranan Reagan School, sa pagromdom ki John H. Reagan, kan 1955.  Dangan ini nagin sarong eskwelahan sa elementarya kan 1966 asin nagsara kan 1976.  Nagbukas ini kan 1982 na iyo na ining museo. 
Ini ibinale sa lista kan mga napapalaman sa  National Register of Historic Places komo "Palestine High School" kan 1986.

## Hilnga man

*National Register of Historic Places listings in Anderson County, Texas
*Recorded Texas Historic Landmarks in Anderson County

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
Meliola brevispora

An ***Meliola brevispora*** sarong species nin fungus sa pamilyang  Meliolaceae. Ini enot na nasambitan asin naladawan kan 1987 ni Marie Farr, hale sa sarong specimen nakua sa dahon kan saarong tinan om sa pamilya nin Guttiferae, sa Brazil.

## Toltolan
Heograpiya kan Indonesya

An Indonesya iyo an sarong arkipelagong nasyon na namomogtak sa Sur-subangan na Asya, manonompongan sa pag-ultanan kan Kadagaan Indio asin sa Kadagatan Pasipiko. Namomogtak iyan sa estratehikong lokasyon sa gilid kan mayor na dagat na nagkokonektar sa Subangan na Asya, Habagatan na Asya asin Oceania. An Indonesya iyo an pinakadakulang arkipelago sa kinaban. An manlaenlaen na rehiyonal na kultura kan Indonesya nahubog–minsan ngani bakong espesipikong nadeterminaran–nin siniglong komplikadong interaksyon sa saiyang pisikal na kapalibotan.

## Toltolan
Heograpiya kan Singapur

An Singapur iyo an islang syudad-estado asin nasyon sa kadagatan na Habagatan-Subangan na Asya, namomogtak sa puro kan Rawis kan Malay sa pag-ultanan kan Malasya asin Indonesya siring man an Itiot kan Malacca asin kan Dagat Habagatan na Tsina. Urbanisadong marhay iyan asin duruktan an mga edipisyo. Poon kan 2023, an Singapur igwa nin kabilugan na area nin daga na . Nakasiblag an Singapur sa Indonesya sa paagi kan Itiot kan Singapur asin sa Malasya sa paagi kan Itiot kan Johor.

Sa heograpiya, an Singapur kompwesto kan saiyang kadagaan asin iba pang mga isla. An kadagaan kan Singapur igwa nin sukol na  gikan sa subangan pasiring sa solnopan asin  gikan sa amihanan pasiring sa habagatan na may  nin baybayon. Nakabase an mga pigurang iyan sa  High Water Mark cadastral survey na kasagkoran. Igwa iyan nin eksklusibong ekonomikong rona nin
.

## Toltolan
Rodeo Masbateño Festival

An **Rodeo Masbateño Festival** sineselebrar poon Abril 9 sagkod 13 sa probinsya nin Masbate.   Ini sineselebrar kada taon asin tinatawan atensiyon an indutriya nin baka asin atamanon. 

## Uusipon
An Rodeo Masbateño Festival tigkokonsidera na "Ina kan gabos na Kapiestayahan" sa Masbate na inot na nagpoon kan 1993 na iginibo ni Emilio Espinosa, dating gobernador kan Masbate para mas maipabisto an industriya nin baka kan probinsya.   

Huli ta bistado an Masbate bilang  "Banwaan nin Baka sa Pilipinas", naging basehan ini kan konsepto kan "Rodeo Masbateño". Iba pang mga obheto an pagpapa-asenso kan kita asin turismo kan probinsya. Sagkod, mas mapabisto an probinsya bako lang sa lokal kundi internasyonal para maglangkaw an tungod kan Masbate sa aspeto nin politika asin sosyal saka ekomoniko.

Idineklara ni dating Presidente Gloria-Macapagal Arroyo an Masbate na **Rodeo Capital of the Philippines** kan Septyembre 2, 2002. 

## Aktibidad

* Rodeo National Finals 
* Bull Riding
* Casting Down
* Carambola
* Cattle Run  
* Cattle drive
* *Huego de Toro -* kun saen mauuli nin mga residente an mga baka na madadakop ninda 
* Trade Fair 
* Rodeo Salon 
* Livestock Show 
* Carnival rides
* Barn Dance Competition
* Beef cooking contest
* Rodeo tattoo show 
* Boxing Match 

## Kapakanan nin mga hayop
Siniguro kan komite na dae malapas sa mga probisyon kan Republic Act No. 8485 (*[[Animal Welfare Act of 1998]]*) para masiguro an kapakanan nin mga baka sa pagpili nin mga baka na makukusog asin mayo nin hilang, may mga check-up bago asin matapos ang mga pangyayari, habang ginagamit ang baka sa mga kompetisyon may mga taga-bantay na makasiguro na dai makukulugon an mga baka, kaya gabos legal asin may mga permit. 

## Toltolan
Yoshimi Usui

Si  sarong Hapones na parasurat asin kritiko gikan Azumino, Nagano prefecture.

Si Usui ginana an 1974 na ika-10 Premyo Tanizaki para sa obra niyang *Azumino* (安曇野). 

Kan 1977 siya nagpublikar nin mala-nobelang istorya dapit sa pagkagadan kan si premyadong Premyo Nobel na si Kawabata, na iyo an nagtolod sa pamilya kaini na  kasuhan siya.

## Mga Piling Obra
* *Hōjōki. Tsurezuregusa. Ichigon hōdanshu* (方丈記. 徒然草. 一言 芳談集), Tōkyō : Chikuma Shobō, 1970.
* *Hitotsu no kisetsu*, 1975.
* *Butai no ue de*, 1976.
* *Genjitsu no gyoshi*, Tōkyo : Ie no Hikari Kyokai, 1976.
* *Tsuchi to furusato no bungaku zenshū*, 15 volumes, 1976-1977.
* *Jikō no tenmatsu* (事故のてんまつ), 1977.
* *Jibun o tsukuru* (自分 を つくる), Tōkyō : Chikuma Shobō, 1979.
* *Shohan* (初版), Tōkyō : Chikuma Shobō, 1985.

## Toltolan
Wikipedyang Sebwano

An **Wikipedyang Sebwano** () iyo an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Sebwano. Sa ibong kan pagigin ikaduwang pinakadakula na bilang nin artikulo sa Wikipedya, igwa iyan nin sadit na komunidad; haros gabos kan 6,122,564 na artikulo enot na ginibo kan mga otomatikong programa, urog na an Lsjbot ni Sverker Johansson.
Wikipedyang Espanyol

An **Wikipedyang Espanyol** (Espanyol: *Wikipedia en español*) iyo an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Espanyol. Igwa iyan nin 1,886,268 na artikulo. Nagpoon iyan kaidtong Mayo 2001, nakaabot iyan sa 100,000 na artikulo kaidtong Marso 8, 2006, asin 1,000,000 na artikulo kaidtong Mayo 16, 2013. Iyo iyan ika-8 na pinakadakulang Wikipedya kapag sinukol an bilang kan artikulo asin ika-4th na pig-edit. Igwa man nin ranggo na ika-12 in terms of depth sa gabos na mga Wikipedya.

## Toltolan
Kasanggayahan Festival

An **Kasanggayahan Festival** sineselebrar sa bulan nin Oktubre sa probinsya nin Sorsogon, Filipinas. Ini an pinakadakulang selebrasyon sa bilog na probinsya nin Sorsogon. Manungod an selebrasyon sa deklarasyon kan Sorsogon bilang probinsya kan Filipinas. 

An tataramon na *kasanggayahan* boot sabihon pagiging asensado. Ipinapahiling sa kapiyestahan an mga lokal na produkto arog nin kahoy nin pili asin iba pang produktong agrikultural.

## Aktibidad

* An **[[Pantomina]] sa Tinampo** an saro sa mga panyayari sa piyesta na nagpapaiba sa ibang mga kapiyestahang pasasalamat sa nasion. Ini sarong bayleng *native* asin rehiyonal, na bayle kan mga salampati. Ining bayleng pagkamoot asin pag-ilusion na iginigibo sa tinampo. 

## Toltolan
Wikipedyang Aleman

An **Wikipedyang Aleman** (Aleman: *Deutchsprachige Wikipedia*) iyo an sarong edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Aleman.

Tinogdas kaidtong Marso 16, 2001, iyo iyan an ikaduwang pinakadaan na Wikipedya (pagkatapos kan Wikipedyang Ingles). Igwa iyan nin 2,828,688 na artikulo kaya iyo iyan an ikatulong pinakadakulang edisyon kan Wikipedya sa bilang nin mga artikulo poon kan 2023, sa likod kan Wikipedyang Ingles asin kan hinaman kan bot na Wikipedyang Sebwano. Igwa iyan nin ikaduwang pinakadakula na bilang nin in-edit sa likod kan Wikipedyang Ingles asin labi sa 260,000 na mga pahina nin klasipikasyon. Kaidtong Nobyembre 7, 2011, iyan nagin ikaduwang edisyon kan Wikipedya, pagkatapos kan edisyon sa Ingles, na naglapwas pa sa 100 na pagliwat sa mga pahina.

Riniparo kan mga kritiko an Wikipedyang Aleman huli sa saiyang nagkapirang nagpapadagos na politikal na manipulasyon kan mga bayád na paraliwat na na-overwhlem kan sadit na bilang nin mga administrador.

## Toltolan
Wikipedyang Indones

An **Wikipedyang Indones** (, **WBI** kapag pinahalipot) iyo an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Indones. An Wikipedyang Indonesyo iyo an ikalimang pinakamarikas na nagtatalubong Wikipedya sa mga tataramon kan Asya pagkatapos kan Hapones, Tsino, Koreano, asin Turkish. Igwa iyan nin ranggo na ika-25 ini terms of depth sa gabos na mga edisyon kan Wikipedya. An saiyang enot na artikulo sinurat kaidtong Mayo 30, 2003, alagad an saiyang pangenot na pahina tinogdas anom na bulan sa huri kan Nobyembre 29, 2003.

## Toltolan
Piso kan Arhentina

An **piso** (inistabilisar bilang peso convertible) iyo an kwarta kan Arhentina, namimidbidan kan saiyang simbolo na **$** sinundan kan halaga na pareho sa kun pàno an ibang mga nasyon naggagamit man nin piso o kwartang dolyar.

Kaidtong Agosto 10, 2023, an opisyal na wholesale govenment exchange rate diniterminar sa ARS$286 sa sarong dolyar kan Estados Unidos; an unregulated rate tinàwan nin halaga an piso sa haros kabanga kan opisyal na exchange rate, sa ARS$599 sa sarong dolyar kan Estados Unidos.

## Toltolan
Tommaso da Modena

Si **Tomaso Barisini**, mas bantog sa apod na **Tommaso da Modena** asin minsan inaapod man na **Tomaso Baffini** (1326 – 1379) sarong Italyanong pintor kan katangaan nin ika-14ng siglo.

## Biograpiya

Tommaso trained in Venice and worked mostly in Northern Italy, but also worked for the court of the Emperor Charles IV in Prague.

Sa Karlstein Castle, duwang retrato sa kahoy an tinutubod gibo niya *Ecce Homo* asin an *Madonna*. An saro pa man *St Catherine* yaon sa Gallerie dell'Accademia sa Venice.

Alagad an pinakaimportanteng mga obra ni Tommaso ginibo sa Treviso.

Kan 1352 bilang pagladawan kan Dominikanong pagsisibot intelektuwal, si Tommaso pigkontratang magpinta nin sarong fresco cycle nin 40 Dominikanong mga iskolar sa saindang lamesa kabarali diyan an mga Papa, mga Kardinal, mga teologo asin mga pilosopo. An obrang ini makukua sa chapter room kan si dating kumbentong Dominikano ni San Nicolo sa Treviso, ngonyan saro nang seminaryo. Sa mga iba pa, an siklo piglaladawan, si Kardinal Annibale Annibaldi, Doktor nin Simbahan Thomas Aquinas, Kardinal Hugh Aycelin, asin si Kardinal Latino Malabranca Orsini, gabos sinda mga propesor sa Dominikanong *studium* sa Santa Sabina an sinundan kan Pontifical University of Saint Thomas Aquinas, ''Angelicum'', asin pa si Obispo asin Doktor nin Simbahan Albert the Great kagtugdas kan Dominikanong *studium* sa Cologne, asin man si bantogan na komentarista sa Bibliya na si Kardinal Hugh of Saint-Cher. An retrato ni Saint-Cher iyo an pinakaamay na nagpapahiling kan paggamit nin antipara.

## Toltolan

## Ginunuan
*
Britta Büthe

Si **Britta Kristin Büthe** (namundag 25 Mayo 1988 sa Dearborn, Michigan) sarong namundag-Amerika'ng  Aleman beach volleyball na parakwat. Siya nanggana nin medalyang pirak sa 2013 World Championships kairiba niya an katampad niyang si Karla Borger. Sa 2016 Olimpikong Tig-init sa Rio de Janeiro, siya naglaban sa women's beach volleyball katampad ni Kara Borger. Sinda nadaog kan Brazilyanong magkatambal na sinda Larissa França asin Talita Antunes sa hurnadang 16.

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* 
* 
* 
* 
*
Angelina Jolie

Si **Angelina Jolie**   (; namundag na **Angelina Jolie Voight**; Hunyo 4, 1975) iyo an sarong Amerikanang aktres, filmmaker, awtor asin huminatarian. An resipyente kan nagkapirang gawad, kabali an Academy Awards asin tulong Golden Globe Awards, nginaran siya bilang iyo an may pinakahalangkaw na pigbabayadan na aktres sa Hollywood sa dakul na beses.

## Toltolan
Simbahan Katoliko sa Myanmar

An **Simbahan Katoliko sa Myanmar** iyo an parte kan pankinàban na Simbahan Katoliko sa irarom kan ispiritwal na liderato kan Papa sa Roma. Igwa nin haros 750,000 na mga Katoliko sa Myanmar – haros 1% kan kabilugan kan populasyon. Nababanga an nasyon sa kag-anom na diosesis kabali an tulong arsodiosesis. An lambang arsodiosesis saro man na metropolitano.

An representante kan Holy See sa Simbahan Katoliko asin kan gobyerno kan Myanmar iyo an Apostolikong Nuncio, na sarong residente kan Tailandya. Poon kaidtong Nobyembre 2017, an Apostolikong Nuncio iyo an si Arsobispo Paul Tschang In-Nam.
Pasaporte kan Myanmar

An **pasaporte kan Myanmar** iyo an pasaporte na pig-iisyu sa mga namamanwaan kan Myanmar, dating Burma, para sa katuyohan na magbyahe pasiring sa ibang nasyon.

## Mga opisina
Kaidtong 2014, an mga otoridad nagbukas nin bàgong mga opisina na nag-iisyu nin pasaporte sa Myanmar bilang dugang sa mga nag-eeksistir nang duwang opisina sa Yangon asin Mandalay. An mga bàgong opisina nagbukas sa lambang pitong estado asin pitong rehiyon sa Myanmar, asin man sa kabisera kan nasyon na iyo an Naypyidaw.

Kaidtong 2022, sarong bàgong sistema nin QR code an ipinamidbid bilang bàgong rekisitos para sa mga aplikante. Ginibong offline an sistema kaidtong Desyembre 2022. Dakol na aplikante kan pasaporte sa ngunyan an nagdedepende sa brokers na naghahagad nin ibang presyo para sa marikas na appointment dates. An mga embahada sa ibong na dagat parating naghahagad nin rekisitos sa mga aplikante na magbisita nin personal tanganing mag-schedule nin appointments, naghahatod nin perwisyo sa mga aplikante sa banyagang syudad na mayong embahada.

## Toltolan
Wikipedyang Pranses

An **Wikipedyang Pranses** iyó an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Pranses. An edisyon na iyan pinonan kaidtong Marso 23, 2001, duwang bulan pagkatapos kan opisyal na pagtogdas kan Wikipedya. Igwa iyan na 2,546,415 na artikulo poon kan Agosto 21, 2023, kaya iyan an ikalimang pinakadakulang Wikipedya pagkatapos kan Ingles, Sebwano, Wikipedyang Swedish asin Aleman na edisyon sa mga tataramon na Romanse. Igwa iyan nin ikatulong pinakain-edit, asin igwa nin ranggo na ika-6 in terms of depth sa gabos na mga Wikipedya. Iyo man iyan an ikatulong edisyon pagkatapos kan Wikipedyang Ingles asin Wikipedyang Aleman na luminampas na sa 1 milyon an mga artikulo: nangyari iyan kaidtong Septyembre 23, 2010. Kaidtong Abril 2016, an proyekto igwa nin 4657 na aktibong paraliwat na naggibo nin kisera limang edit kada bulan.

## Toltolan
Kyat kan Myanmar

An **kyat** (,  or ;  ; ISO 4217 code MMK) iyo an kwarta kan Myanmar. An tipikal na notasyon para sa kyat iyo an "K" (saroan) asin "Ks." (darakulan), nakabugtak bago an numerals sinundan kan /-.

An terminong *kyat* ginuno gikan sa suanoy na yunit kan Burma na *[[kyattha]]* (), katumbas kan 16.3 (16.329324593) gramo nin pirak.

## Toltolan
Karneng urig

An **karneng urig** iyo an karne kan urig (*Sus domesticus*). Iyo iyan an pinakapigkokonsumong karne sa bilog na kinaban, na igwa nin ebidensya kan pag-ataman nin urig kaidto pang 5000 BCE.

An karneng urig pigkakakan nin la'bas na pigluto o kun minsan pigpreserbar; an curing minalawig an shelf life kan produktong karneng urig.An mga hamon, bacon, asin pork longganisa iyo an mga halimbawa kan prineserbang karneng urig.

An karneng urig iyo an pinakabantog na karne sa kinaban sa solnopan, urog na sa Europa Sentral. Bantog man iyan na marhay sa Subangan na Asya asin Sur-subangan na Asya (Kadagaan na Habagatan-Subangan na Asya, Filipinas, Singapur, asin Subangan na Timor). Pigtatawan nin halangkaw na pagpapahalaga an karneng urig sa mga lutoon na Asyano, urog na sa Tsina (kabali an Hong Kong) asin sa Amihanan-Subangan na Indya, huli sa saiyang taba asin tekstura.

Pigbabawal an karneng urig sa ibang relihiyon asin kultura, urog na sa Islam asin Hudaismo.

## Produksyon sa lambang nasyon
An Tsina an pinakamakusog magprodyusir nin karneng urig kan 2020, sinusundan nin European Union asin Estados Unidos.

An pigsararo na produksyon kan Tsina, EU asin Estados Unidos binibilog na nin 76% kan produksyon sa bilog na kinaban susog sa FAS/USDA

## Toltolan
Bicol Food Festival

An **Bicol Food Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar sa bilog na Septyembre kasabay kan Peñafrancia Festival sa Syudad nin Naga. Ini kapiyestahan para sa mga kakanon kan Bicol arog kan  pinangat asin laing, Bicol Express, inolokan or tilmak, pecadillo asin cocido.   

## Toltolan
Bandera kan Estados Unidos

An nasyunal na bandera kan Estados Unidos, parating pigpapanongdan bilang American flag o an U.S. flag, kompwesto nin kagtulong equal horizontal na stripes nin pula (itaas asin ibaba) buruba'lotan sa puti, asin asul na rektanggulo sa canton, nanonongod bilang unyon asin nagdadara nin limampulong saradit na puti, limang gusok na bitoon na nakapakarhay sa offset horizontal na hilera, na kun saen an hilera kan anom na bitoon (itaas asin ibaba) buruba'lotan na may hilera nin limang bitoon. An 50 bitoon sa bandera nagrerepresentar sa 50 estado kan Estados Unidos, asin an 13 na stripes nagrerepresentar sa kagtulong kolonya kan Britanya na nagdeklara kan independensya gikan sa Gran Britanya, na saindang nakamit an kapangganahan sa Gerang Rebolusyonaryo kan Amerika.

## Toltolan
Selyo kan Estados Unidos

An **selyo** iyo an pangenot na nasyunal na simbolo kan Estados Unidos. An phrase piggamit sa pisikal na selyo mismo, na kun saen iyan pigmamantenir kan kahilom kan estado kan Estados Unidos asin sa pangkagabsan para sa desenyo kan na mahihiling diyan. An likod kan selyo naglaladawan kan nasyunal na eskudo kan Estados Unidos mantang an sa likod nagtatampok nin bakong haman na piramide na an yaon sa itaas iyo an Mata nin Kagurangnan. An taon kan deklarasyon nin independensya kan Estados Unidos, 1776, nakabugtak sa Romanong numero sa ibaba kan piramide.

An selyo igwa nin tulong Latin phrases: *[[E Pluribus Unum]]* ("Sa kadakol-dakol, saro sana"), *[[Annuit cœptis]]* ("An Kagurangnan pinagbiyayaan satong paghingowa"), asin *[[Novus ordo seclorum]]* ("Bàgong orden kan mga kapanahonan').

## Toltolan
Porphyrio mantelli

An **North Island takahē** (Māori: *moho*) (***Porphyrio mantelli***) iyo an napuho nang rail na manonompongan sa North Island kan New Zealand.

## Toltolan
Mekong

An **Mekong** o **Salog Mekong** iyo an salog na trans-boundary sa Subangan na Asya asin Sur-subangan na Asya. Iyo iyan an ikakagduwang pinakahalabang salog sa kinaban asin ikatulong pinakahalabang salog sa Asya na may pigtataya na laba na 4,909 km asin drainage area na , discharging  nin tubig taon-taon.

## Toltolan
Butanding Festival

An **Butanding Festival** sineselebrar pag Mayo 17-24 sa Donsol, Sorsogon. 

Ini sarong kapiyestahan na nagmamarka kan poon nin panahon nin mga Butanding asin pasasalamat sa mga biyaya na tinao sa mga tawo kan Donsol.  

## Aktibidad

* Regatta
* Fluvial parade na may mga bangka na bitbit ang mga makokolor na mga bandereta asin dakulang imahen nin mga butanding sa Salog Donsol.
* Parada sa tinampo kan mga dakulang imahen nin butanding sa mga *float* kaiba an mga delegasion nin barangay.
* Banda, drum asin *bugle corps* 
* Pampiyesta na bayle sa tinampo  

## Toltolan
Boa-boahan Festival

An **Boa-boahan Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Mayo 2 sa Nabua, Camarines Sur, Filipinas. Ini nagpapahiling ning pasasalamant asin pertilidad. Ini gikan sa ika-13 na siglo na pagsasadula nin sarong paganong seremonya. Kasabay man sa pagselebrar an piyesta kan banwaan. 

## Uusipon
An tataramon na *Alinsangan* nagdedeskribir sa mga ugali kan mga tao sa Nabua na nag-istar sa inot na mga harong. 

Inot na pinamidbid kan 1975 an pagsasadula kan sarong alamat kun sain an mga inot na taga-Nabua na nabuhay pagkatapos kan dakulang baha sa lugar ninda bago nag-abot an mga Espanyol. Nagselebrar sinda sa pagtao nin mga inaapod nindang *boa* sa mga dios. Minatubod sinda na an mga *boa* nakakapa-*fertile.* An mga tipong an naging kakanon ninda pagkatapos nin baha.

## Toltolan
Lista kan mga salog segun sa laba

Ini an **listahan kan pinakahabalang mga salog sa Kinaban**. Kabali diyan an mga sistemang salog na labi sa 1,000 kilometro an laba.

## Listahan kan mga sistemang salog na halaba sa 1,000 km
For most rivers, different sources provide conflicting information on the length of a river system. The information in different sources is between parentheses.

### Notes
*When the length of a river is followed by an asterisk, it is an average of multiple information sources. If the difference in lengths between given information sources is significant, all lengths are listed. But if the lengths from secondary information sources are similar, they are averaged and that figure has an asterisk.
*Scientists debate whether the Amazon or the Nile is the longest river in the world. Traditionally, the Nile is considered longer, but recent information suggests that the Amazon may be longer. Differences in the recorded length of the Amazon mainly depend on whether the course south of the Ilha de Marajó at the Amazon's mouth is to be treated as part of the Amazon, or as part of the separate Tocantins River. New evidence, (dated 16 June 2007) obtained from a high-altitude scientific venture in the Andes, claims that "the Amazon is longer than the Nile by 100&nbsp;km, with its longest headwater being the Carhuasanta stream originating in the south of Peru on the Nevado Mismi mountain's northern slopes and flowing into the Río Apurímac". However, the origin of the river at Nevado Mismi had already been known more than one decade earlier (see Jacek Palkiewicz), and satellite based measuring from this origin to the Amazon mouth has resulted in not more than 6,400&nbsp;km.
*Generally, the most commonly used/anglicised name of the river is used. The name in a native language or alternate spelling may be shown.

## Toltolan
Lachenalia corymbosa

An ***Lachenalia corymbosa***, inapod sa Ingles **corymbous Cape cowslip**, sarong species nin tinanom na nagbuburak, sa irarom kan genus *[[Lachenalia]]* tubong natural sa sud-sulnopan kan Cape Provinces nin South Africa. An tinanom na ini nagawadan kan premyong Award of Garden Merit kan Royal Horticultural Society.

## Toltolan
Wikipedyang Waray

An **Wikipedyang Waray** iyo an edisyon kan Wikipedya sa tataramon na Waray. Pighost iyan kan server na pigpadalagan kan Pundasyon na Wikimedya poon kan Septyembre 25, 2005. Poon kan Agosto 14, 2023, an edisyon na iyan igwa nin 1,266,247 na artikulo asin iyo an ika-6 na pinakadakulang edisyon kan Wikipedya. An Wikipedyang Waray igwa nin kadikit na aktibong paragamit (81), asin an saiyang dakulang sukol awtomatikong pig-generate an mga artikulo na tinogdas kan bots, kadaklan sainda ginibo kan Lsjbot ni Sverker Johansson.

An Waray (Waray-Waray) pigtataram kan haros 3.6 milyon people in the Subangan na Visayas rehiyon kan Filipinas.

## Toltolan
Philippe Huppé

Si **Philippe Huppé** (namundag 12 Pebrero 1968) sarong Pranses na politiko nin La République En Marche! na nagserbi sa Asamblean Nasyunal nin Pransya poon 2017 abot 2022, na pigrerepresentar an departamento nin Hérault.

Si Huppé maestro nin historya asin  autor, na nakasurat nin magkapirang libro, arog kan *The Most Beautiful Legends of Occitania - The Herault of the Legends*.

Siya nawara saiyang pigtutukawanl sa enot na hurnadang borotohan sa 2022 eleksyon lehislatibong Pranses.

## Toltolan
Phricanthes hybristis

An ***Phricanthes hybristis*** sarong  species nin kulagbaw sa pamilyang Tortricidae. Nakukua ini sa Java, Indonesya.

## Toltolan
Pasaporte kan Espanya

An **pasaporte kan Espanya** (Espanyol: *pasaporte español*) iyo an dokumento sa pagkamidbid na pig-iisyu sa mga namamanwaan kan Espanya na may karapatan na mag-istar sa kadagaan kan Iberia, Ceuta, Melila, Balearic islands asin Canary islands, para sa katuyohan na magbyahe pasiring sa ibang nasyon.

An mga namamanwaan kan Espanya igwa nin visa-free o visa-on-arrival na akses sa 190 (kan 192 bilang maximum) na nasyon asin teritoryo; an internasyunal na akses na available sa mga namamanwaan kan Espanya igwa nin ranggo na ikaduwa sa kinaban segun sa 2023 Visa Restriction Index.

## Toltolan
Stuppach Madonna

An ***Stuppach Madonna*** (Aleman: ***Stuppacher Madonna***) sarong 1514&ndash; 1519 na pinta kan Madonna asin Aki kan Aleman na pintor na si Matthias Grünewald, sarong pintor kan peryodong Renasimyento. An pintang ini makukua ngonyan sa Simbahan Paroko kan Coronation of the Virgin (Pfarrkirche Mariä Krönung) sa Stuppach (Bad Mergentheim). Kaiba an saro pang obra na tituladong Isenheim Altarpiece, an duwa iyo an konsideradong mga kairiba sa mga mayor na trabaho ni Grünewald.

## Toltolan

## Bibliograpiya
* Brigitte Barz: *Die Stuppacher Madonna*. Urachhaus, Stuttgart 1998. 
* Tilman Daiber: *Die "Stuppacher Madonna" von Matthias Grünewald.* Untersuchung zur Maltechnik. Hochschulschrift. Akad. der Bildenden Künste, Stuttgart 1999. 
*Werner  Groß (Ed.): *Die Stuppacher Madonna zu Gast im Diözesanmuseum Rottenburg*. Süddeutscher Verlag, Ulm 1999.  
* Elsbeth Wiemann: *Die Stuppacher Madonna.* Exhibit catalog. Staatsgalerie Stuttgart 1998.
* *Lieb, teuer und nicht zu kriegen. Grünewald-Schau in Bayern - Auch die Stuppacher Madonna kommt nicht.* in: *Sonntagsblatt.* Evangelische Wochenzeitung für Bayern. 11.&nbsp;August 2002.
*Bruno Hilsenbeck: *Die Stuppacher Madonna und ihre Botschaft*. Kapellenpflege Stuppacher Madonna in  Stuppach-Bad Mergentheim
Matthias Grünewald

Si **Matthias Grünewald** (&nbsp;– 31 Agosto 1528) sarong Renasimyentong aleman na pintor nin mga relihiyosong obra na dai pigtawan importansya an Renasimyento (klasisismo]] ta nagpadagos pag'ayog sa  estilo nin huring medieval Europeo Sentral na arte hanggan ika-16 na siglo. An kangaranan niya nasusurat man na **Mathis** asin saiyang apelyido natatala man na **Gothart** o **Neithardt**.

Sampolo sanang pinta kan mga ginibo niya an natatada asin naririmpos, gabos relihiyoso, dawa sinasabi na an dakul pa kani nnagkawarara sa dagat kan ini dinarara sa Sweden komo inalamosa kan magkagera. Siya dai naiilawan sagkod na nagtongtong an kahurihan nin ika-19ng siglo, kun kasuarin dakul kan saiyang mga obra pigsasaboot na mga gibo ni Albrecht Dürer,na ngonyan hinihiling na antitesis niya sa estilo. An ;pinakadakula asin mas bantog na obra niya iyo an Isenheim Altarpiece namukna kan *c.* 1512 abot 1516.
## Buhay

Siya namidbiran na gayo kan siya buhay pa komo sarong mahusay na pintor alagad dikit an detalye personal an naaraman manongod saiya. An enot na nag'unambit saiya iyo an  an Aleman na historyador sa arte na si  Joachim von Sandrart, na sinsabi niya si Grünewald kan 1505 may piggigibo na dekorasyon sa eksterior nin retablo na ki Albrecht Dürer sa Frankfurt. Iyo ini an klase kan mga trabaho nin mga nobato kaya matantyang siya namundag kan 1475. Si Sandrart narekord na si Grünewald igwang adalan saiya na si pintor Hans Grimmer, na nagin man ngani bantogan alagad kadakuli kan obra kaini nagwarara durante kan Thirty Years' War. Si Sandrart pigmomostra na si Grünewald bakong magirong asin mamundo sa buhay asin nakapangagom na daing kaogmahan.

## Toltolan
Eva Dahlgren

Si **Eva Charlotte Dahlgren** (namundag 9 Hunyo 1960) sarong Swekong musiko nin pop asin parakanta-paragibong kanta.

## Karera
Si Dahlgren nadukayan ni musiko/prodyuser na si Bruno Glenmark kan 1978 kan ini nagluwas sa sarong TV show *Sveriges magasin* asin an saiyang pangbungsod na album *Finns det nån som bryr sej om* napaluwas kan parehong taon. Kan 1979 siya naglugar tersera sa Melodifestivalen (an patibayan na kompetisyon para sa Eurovision Song Contest sa Sweden). 
Saiyang linibot an Sweden kan 1987 kaiba an Swekong pop duo Roxette, an paglibot na naatenderan nin sobra sa 100,000 katawo. An karera ni Dahlgren nagtalubo sa pagluwas kan sunod-sunod niyang mga album kan mga 1980 alagad an saiyang pagsikat nanggad sa industriya iyo kan taon 1991 nagluwas an saiyang album na *[[:sv:En blekt blondins hjärta|En blekt blondins hjärta]]*, ini an album na nagsulong na marhay, na nakapabakal nin sobra sa kabangang milyon na kopya asin nakasikwit para saiya nin limang Grammis na premyo.

Si Dahlgren pigtukda' an score para sa pelikulang *[[Ingrid Bergman]]: In My Own Words* (2015).
## Discograpiya
### Mga Album

### Mga Live album

## Toltolan
The Star-Spangled Banner

An "**The Star-Spangled Banner**" iyo an nasyunal na awiton kan Estados Unidos. An mga letra naggikan sa "**Defence of Fort M'Henry**", sarong rawitdawit na sinurat kaidtong Septyembre 14, 1814, kan sarong edad 35 na taon na gurang nang abogado asin amateur na pararawitdawit na si Francis Scott Key pagkatapos na masaksihan an pasabogon an Fort McHenry kan British ships kan Royal Navy sa Outer Baltimore Harbor sa Salog Patapsco durante kan Ralaban sa Baltimore kaidtong Gera kan 1812.

## Toltolan
Peryahan

An **perya** o **peryahan** iyo an pagtiripon kan mga tawo para sa manlaenlaen na alingan o komersyal na mga aktibidad. Tipikal na temporaryo an mga peryahan huli ta igwa iyan nin oras na naka-iskedyul asin naghahaloy poon sa pagkahapon sagkod sa nagkapirang mga semana. An peryahan nagpapahiling nin mahiwas na manlaenlaen na produkto asin serbisyo, asin parating kabali an kompetisyon, eksibisyon, asin edukasyonal na mga aktibidad. An mga peryahan mapupwedeng magin thematic, Nakasentro sa espesipikong mga industriya o interes.

## Toltolan
Pasaporte kan Estados Unidos

An **pasaporte kan Estados Unidos** iyo an pasaporte na pig-iisyu sa mga namamanwaan kan Estados Unidos. Eksklusibo sindang pig-iisyu kan U.S. Department of State. Apwera sa mga pasaporte (sa pormang booklet), an limitadong paggamit kan passport cards iyo an inisyu na subject sa parehong rekisitos. Bakong segun sa batas para sa mga namamanwaan kan Estados Unidos na maglaog o magluwas sa nasyon na mayo nin balidong pasaporte o dokumentong panribay sa pasaporte na reklamo sa Western Hemisphere Travel Initiative, though there are many exceptions; sa pangkagabsan ipiggagawad an waivers para sa mga namamanwaan kan U.S. na nagbabalik na mayo nin pasaporte, asin an rekisitos sa pagluwas dai pigpipirit. Poon kaidtong Hulyo 2023, an pasaporte kan Estados Unidos nagtotogot nin visa-free travel sa 184 na nasyon asin teritoryo, rinanggo bilang ikawalong pinakapoderoso sa kinaban sa katalingkasan sa pagbyahe.

## Toltolan
Pasaporte kan Hapon

An  iyo an pasaporte na pig-iisyu sa mga namamanwaan kan Hapon tanganing mapasilitar an pagbyahe sa ibang nasyon. Poon kaidtong 2018 sagkod sa 2022, iyo iyan an pinakapoderosong pasaporte sa bilog na kinaban. Poon kaidtong Hulyo 2023 alagad, iyan rinanggo bilang ikatolong pinakapoderosong pasaporte, na an mga paradara mapupwedeng magbyahe visa-free sa 189 na nasyon asin teritoryo.

## Toltolan
Bandera kan Espanya

An nasyunal na bandera kan Espanya (), susog sa kun pàno iyan ilinadawan sa Constitution of 1978, kompwesto nin tulong horizontal stripes: pula, giyaw asin pula, an giyaw na stripe bilang duwang beses an pagkadakula kisa sa pulang stripe. Sa tradisyon, an tahaw na stripe ilinadawan kan mas suanoy nang termino na , asin huli kaiyan an bantog na ngaran na  (red-weld).

An ginikanan kan presenteng bandera kan Espanya iyo an naval ensign kan 1785,  sa irarom ni Charles III of Spain. Pinili iyan ni Charles III mismo sa gabos na 12 manlaenlaen na bandera na dinesenyo ni Antonio Valdés y Bazán (gabos na proposed flags prinisentar sa gurit, na nakabugtak sa Naval Museum kan Madrid). Nagdanay an bandera na nakasentro sa marine para sa kadaklan kan masunod na 50 taon asin pinalayog sa coastal fortresses, marine barracks asin iba pang pagrogaring na naval. Durante kan Peninsular War, an bandera manonompongan man sa marine regiments na naglalaban sa kadagaan. Pag-abot kan 1820 na an enot na Spanish land unit, an La Princesa Regiment, iyo an itinao, asin pag-abot kan 1843 na si Reyna Isabella II kan Espanya ginibong opisyal an bandera.

Sa kabilugan kan ika-19 asin kan ika-20 na siglo, an kolor scheme kan bandera nagdanay na iyo man giraray, na igwa nin eksepsyon kan Second Republic period (1931–1939); an solamenteng pagbabago na nakasentro sa eskudo.

## Toltolan
Bandera kan Hapon

An Hinomaru iyo an de facto na bandera kan Hapon sa bilog na Ikaduwang Gerang Pankinaban asin sa panahon nin pagsakop.[1] Durante kan pagsakop kan Hapon pagkatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, kinaipuhan an permiso gikan sa Supremong Kumander kan mga Alyadong Kapangyarihan (SCAPJ) tanganing mapalupad an Hinomaru.[2][3] An mga pinagkukuanan magkaiba sa grado kun saen an paggamit kan bandera kan Hinomaru pinaglimitaran; an iba naggagamit kan terminong "banned;"[4][5] alagad, mantang an orihinal na mga restriksyon grabe, dai ini nagin sarong direktang pagbabawal.[1]

Pagkatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, sarong ensign an ginamit kan mga barkong sibil kan Hapon kan United States Naval Shipping Control Authority para sa mga Hapon na Merchant Marines.[1] Binago gikan sa "E" signal code, an ensign ginamit poon Setyembre 1945 sagkod na an pagsakop kan U.S. sa Hapon nag-ontok.[2] An mga barko kan Estados Unidos na nag-ooperar sa kadagatan kan Hapon naggagamit nin sarong binagong "O" na bandera nin signal bilang saindang bandera.[3]

Kan ika-2 nin Mayo 1947, hinale ni Heneral Douglas MacArthur an mga restriksyon sa pagpahiling kan Hinomaru sa natad kan National Diet Building, sa Palasyo Imperyal, sa residensya kan Primer Ministro, asin sa edipisyo kan Korte Suprema sa paagi kan pagratipikar kan bagong Konstitusyon kan Hapon.[1][2] An mga restriksion na iyan orog pang pinaluway kan 1948, kan an mga tawo tinogotan na iitaas an bandera sa nasyonal na mga kapiyestahan. Kan Enero 1949, an mga restriksyon hinale asin an siisay man pwedeng magpalupad kan Hinomaru ano man na oras na mayong permiso. Bilang resulta, an mga eskwelahan asin harong pig-enkaminar na magpalupad kan Hinomaru sagkod kan amay na mga taon nin 1950.[3]
Diwata-1

An **Diwata-1** midbid man bilang **PHL-Microsat-1** iyo an mikrosatelayt ka Filipinas na linansar sa International Space Station (ISS) kaidtong Marso 23, 2016, asin pinadara sa orbit gikan sa ISS kaidtong Abril 27, 2016. Iyo iyan an kaenot-enoteng mikrosatelayt kan Filipinas asin iyo an enot na satelayt na ginibo asin dinisenyo kan mga Pilipino. Sinundan iyan kan Diwata-2, na linansar kaidtong 2018.

## Toltolan
Diwata-2

An **Diwata-2** o **Diwata-2B** iyo an mikrosatelayt kan Filipinas na linansar kaidtong Oktobre 29, 2018. Iyo iyan an enot na satelayt na linansar sa irarom kan STAMINA4Space program.

## Toltolan
Bangko Sentral ng Pilipinas

An **Bangko Sentral ng Pilipinas** (; komun na pigpapahalipot bilang **BSP** sa Filipino asin Ingles) iyo an bangko sentral kan Filipinas. Inistablisar iyan kaidtong Hulyo 3, 1993, susog sa probisyon kan Akta Republika 7653 o an New Central Bank Act of 1993 bilang pag-amyenda sa Republic Act 11211 o the New Central Bank Act of 2019. An pangenot na author iyo si Senador Franklin Drilon. Pinirmahan iyan ni Presidente Rodrigo Duterte.

## Toltolan
Bangko sentral

An sarong **bangko sentral** iyo an pampublikong institusyon na namamahala sa kwarta kan sarong nasyon, an suplay kainí, asin an mga antas kan patubo.  Parating igwa nin monopolyo iyan sa paglangkaw kan baseng pangkwarta kan sarong nasyon, asin nagmamanehar man iyan sa sistemang pangkwarta kaiyan, kaiba an regulasyon kan mga ordinaryong bangko. May kapangyarihan man na kontrolon an kwartang piggagamit (*legal tender*) para sa nasyon na iyan huli sa kapangyarihan kaining magpalimbag nin mga kwarta sa nasyon.  Halimbawa, sa Filipinas, an bangko sentral iyo an Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP).

An mga bangko sentral sa kadaklan kan mauswag na nasyon iyo an institutionally independiente sa pagpakiaram kan politika, maski na ngani an mga gobyerno tipikal na karapatan sa panggogobyerno sa sainda asin an mga hawak na lehislatura nagsasagibo kan scrutiny.

## Toltolan
Lipot

An **lipot** iyo an presensya kan hababang temperatura, urog na sa atmospera. Sa komun na paggamit, an lipot iyo an parating subjective perception. An pinakahababang temperatura iyo an absolutong sero, pigladawan bilang 0.00 K sa Kelvin scale, an absolutong thermodynamic temperatura scale. Mina-correspond iyan sa –273.15 °C sa Celsius scale, –459.67 °F sa Fahrenheit scale, asin 0.00 °R sa Rankine scale.

## Paglipot

Nanonongod an paglipot sa proseso nin pagigin malipot, o an pagbaba kan temperatura. Nakakamit ini sa paagi kan paghale kan init gikan sa sistema, o an pagbiklad kan sistema sa kapalibotan na may hababang temperatura.

An mga coolants iyo an mga pluwido na piggagamit tanganing mapalipot an mga bagay, pig-iibitaran an pagyelo asin pig-iibitaran an pagrasay sa mga makina.

An air cooling iyo an proseso kan paglipot kan mga bagay sa paagi kan pagbiklad kaiyan sa aire. Mangyayari sana iyan kun an aire yaon sa hababang temperatura kisa sa bagay, asin an proseso pwedeng mapa-urog sa paagi kan pagdugang sa surface area, pagdugang sa coolant flow rate, o pag-ina sa mass kan bagay.

Saro pang komun na paagi kan paglipot iyo an pagbiklad kan sarong bagay sa yelo, dry ice, o likidong nitroheno. Nangyayari iyan sa paagi kan conduction; an init minalipat gikan sa relatibong maimbong na bagay pasiring sa relatibong malipot na coolant.

An laser cooling asin magnetic evaporative cooling iyo an mga teknik na piggagamit tanganing maabot an hababaon na mga temperatura.

## Toltolan
Rankine

An **Rankine scale** () iyo an absolute scale kan thermodynamic temperature inginaran sa University of Glasgow na enhinyero asin physicist na si Macquorn Rankine, na nagpropwesto kaiyan kaidtong 1859.

## Kasaysayan
Kaagid kan Kelvin scale, na enot na prinopwesto kaidtong 1848, an sero sa Rankine scale iyo an absolute zero, alagad an temperature difference kan sarong Rankine degree (°R or °Ra) iyo an pigladawan bilang equal sa sarong Fahrenheit degree, imbes na kan sa Celsius degree na piggamit sa Kelvin scale. Sa pagconvert gikan sa kelvin pasiring sa degrees Rankine, 1&nbsp;K = &nbsp;°R or 1&nbsp;K = 1.8&nbsp;°R. An temperatura nin 0&nbsp;K (−273.15&nbsp;°C; −459.67&nbsp;°F) iyo an equal sa 0&nbsp;°R.

## Toltolan
William Rankine

Si **William John Macquorn Rankine**  (; Hulyo 5, 1820 – Desyembre 24 1872) iyo an Scottish mechanical engineer na nagkontribwir man sa civil engineering, physics asin mathematics. Siya an kagmukna na nagkontribwir kaiba si Rudolf Clausius asin William Thomson (Lord Kelvin), sa siyensya kan thermodynamics, urog na sa pagpokus sa saiyang Enot na Ley. Pina-urog niya an Rankine scale, sarong nakabase sa Fahrenheit na katumbas kan nakabase sa Celsius na Kelvin scale kan temperatura.
Kaimbodan

An **kaimbodan** iyo an debosyon sa nasyon, pilosopiya, grupo, o tawo. An mga pilosopo bakong uyon sa kun ano an sarong bagay na pwedeng magin sentro kan kaimbodan, huli ta an iba minasabi na an kaimbodan istrikto na interpersonal asin solamenteng an saro pang tawo posibleng magin sentro kan kaimbodan. An paglaladawan sa kaimbodan segun sa ley asin political science iyo an fidelity kan sarong indibidwal sa sarong nasyon, posibleng an nasyon kan kamundagan nin sarong tawo, o an sarong nasyon na dineklara sa paagi kan panuga (naturalisasyon).

## Toltolan
Bulawon

An **Bulawon** o **loggerhead sea turtle** (***Caretta caretta***) sa tataramon na Ingles, sarong espesye kan oceanic turtle na nakaheras sa bilog na kinaban. Saro ining pandagat na reptilya, na kabali sa pamilyang Cheloniidae. An komon na bulawon nasusukol sa  sa labang carapace pag nagdakula na ini.  An gabat kan sarong adultong bulawon minaabot sa , na igwang kadakulaon na specimens na nagtitimbang nin lagpas sa . An dukot kan kublit kaini poon sa giyaw sagkod baroron, asin an bingkay kaini tipikal na mapulapulang baroron. Mayong nahihiling nin panluwas na pagkakalain sa kasarian sagkod sa magin gurang an pawikan, an resadong marahay na pagkakakain iyo an mga lalaking nasa saktong edad, urog na makapal na buntot asin igwang mhalipot na mga plastron (lower shells) ikan sa mga babaye.
Tabak Festival

An **Tabak Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar sa Syudad nin Tabaco kada duwang semana nin Hunyo. Ini sarong komemorasyon para sa pagkatugdas kan Tabaco bilang syudad hali sa Republic Act 9020 asin Kapistahan ni San Juan Bautista, an santong patrono kan Syudad. Ini mananggad pagselebrar sa pamanang kultura sa Tabaco. 

## Aktbidad

* Tabak Festival Street Dancing
* Mutya ng Tabak
* Tabakla Pageants
* Cultural Performances nin iba't ibang sektor
* Padyak Race
* Sibidan Race
* Trade Fair and Exhibit
* Karawat Bicolnon
* Baile de Amor 

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

* Opisyal na Websityo kan Tabaco City
* Opisyal na Websityo kan Probinsya kan Albay
Kamundagan Festival

An **Kamundagan Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar sa Syudad nin Naga, Camarines Sur, Filipinas, sa bilog na Disyembre.  Ini inoorganisar sa selebrasyon sa pagkamundag ni Hesus asin an Pasko. 

## Uusipon
An piyesta nagpoon sa termino ni dating Alkalde na si Jesse Robredo kan 1992. Kasabay an selebrasyon sa pagkamundag ni Hesus an selebrasyon kan Naga kada Disyembre 15 sa pagkakamukna bilang Syudad. Kaso, sa taon 2003, nailipat na an Charter kan Naga sa Hunyo 18.   

## Aktibidad

* Kiti-Kiti
* Bikol Song Festival 
* Pastores de Belen
* Agro-Industrial Fair  

## Toltolan
Mauswag na nasyon

An **mauswag na nasyon** o **nasyon na may halangkaw na income** iyo an soberanong estado na igwa nin halangkaw na kalidad nin buhay, mauswag na ekonomiya, asin advanced technological infrastructure relatibo sa ibang less industrialized nations.

Segun sa Pankinaban na Pondong Pangkwarta, an advance na ekonomiya pigbibilog kan 65.8% kan pankinàban na nominal na GDP asin 52.1% kan pankinàban na GDP (PPP) kaidtong 2010. An mga nasyon na dai nagtutugma sa siring na mga kahulugan iyo an pigtatratar bilang mga nag-uuswag na nasyon, pauswag o bakong mauswag na nasyon.

## Toltolan
Karanowan Fish-tival

An **Karanowan Fish-tival** sarong kapiyestahan na sineselebrar sa Bato, Camarines Sur kada Pebrero 15. An piyesta para sa pag-ugma asin pasasalamat sa kagayunan asin kauswagan kan Bato ta'ngani maintindihan an importansya kan pagpreserbar asi konserbar sa mga likas-yaman bilang primerong gikan kan kakanon asin potensyal na atraksiyon sa mga turista. 

## Toltolan
Patunob Festival

An **Patunob Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar kada Pebrero 9 sa Binuangan, Misamis Oriental. Ini sarong bistadong  piyestang panrelihiyon kun sain an mga deboto nagduduman sa Birhen sa Lourdes para magsulo nin kandila para magbalik-boot sa saindang debosyon asin panuga sagkod maghagad nin mga petisyon asin biyaya.

## Uusipon
An Patunob sa Birhen sa Lourdes sarong seremonya nin pagrarahay na pinamamayuhan kan mga babaeng deboto kan banwaan nin Binuangan.

An tataramon na *patunob* sarong tataramon na Bisaya na boot sabihon "matungtungan". Ini sarong seremonya kun sain an imahen ni Birheng Maria nilalaag sa abaga asin payo.

## Toltolan
Nag-uuswag na nasyon

An **nag-uuswag na nasyon** iyo an soberanong estado na igwa nin bako masyadong mauswag na base industriyal asin hababang Human Development Index (HDI) relatibo sa ibang nasyon. Minsang siring, an depinisyon na ini bako unibersal na pigkasunduan. Mayo man nin kasunduan sa kun anong nasyon an maninigo sa kategoryang ini.

## Toltolan
Mahaguyog Festival

An **Mahaguyog Festival** sarong kapiyestahan na sineselebrar ning sarong semana poon sa huring Sabado kan Pebrero sa Santo Tomas, Batangas, Filipinas.  Ini inot na sineselebrar bago an piyesta ni Sto. Tomas kan Aquinas, an saindang Patronong Santo, bilang pasasalamat sa dakulang ani kan mga parauma. 

## Uusipon
Ini nagibo para mairepresentar an apat na produktong agrikultural na abundante sa Santo Tomas, Batangas: 

* MA (mais), 
* HA (halaman), 
* GU (gulay), asin 
* YOG (niyog).   

## Obhetibo

# Mapa-bantog an Santo Tomas sa saro sa mga destinasyon nin turista sa subangan;
# Mapasadol an turismo para magkaugwa nin benepisyo arog kan mga investment, *foreign exchange* asin trabaho para mabawasan an katiusan;
# Mapabantog an minanang kultura kan mga Tomasinos, asin an saindang pagkakasaro 

## Aktibidad

* Job Fair
* Mardi Gras o Bayle sa Tinampo
* Amateur Singing Contest
* Miss Mahaguyog    

## Mahaguyog Festival Stamps
Taong 2015, an Philippine Postal Corporation (PHLPost) nakitabangan sa Munisipalidad kan Santo Tomas nin Batangas. Naglansar an PHLPost nin mga espesyal na selyo na urog an Mahaguyog Festival na ipinapahiling an dakul na ani.

Nag-imprenta an PHLPost nin 101,000 na kopya kan mga selyo na pinabakal sa halagang 10PHP kada saro. 

An mga selyo, dinisenyo ni Rodine Teodoro, dakul na kolor asin pinapahiling an manlainlain na prutas asin gulay kan Santo Tomas, kaiba an opisyal na tatak nin munisipalidad sa background 

## Toltolan
Soberanong estado

An **soberanong estado** iyo an estado na igwa nin halangkaw na otoridad sa sarong teritoryo. An internasyunal na ley piglaladawan an soberanong estado bilang an pagkakaigwa nin permanenteng populasyon, nailadawan na teritoryo, sarong gobyerno na bakong nasa irarom kan iba, asin an kapasidad na mag-interact sa ibang soberanong estado. Komun na nasasabotan na an soberanong estado sarong estado na independiente.

Segun sa deklaratibong teorya kan statehood, an soberanong estado pwedeng mag-eksistir na mayo nin rekognisyon kan ibang mga soberanong estado. An mga dai pigmimidbid na mga estado parating nakakaranas nin kasakitan sa pagsagibo kan tratado o magbali sa diplomatikong relasyon sa ibang soberanong estado.

## Toltolan