Soju

An **soju** (gikan sa Koreanong: ) iyo sarong malinaw asin mayong kolor na inomong alkoholiko gikan sa Sur na Korea. Harus pig-iinom ini nin mayong salak, asin poon 16.8% hasta 53% an kusog nin alkohol o *alcohol by volume* (ABV) kaini. Kadaklan sa mga tatak nin modernong soju iyo ginibo sa Sur na Korea. Maski segun sa kaugalian na ginibo ini gikan sa bagas, trigo, o barley, kadaklan sa mga darakulang kompanya iyo pigribayan an bagas nin iba pang mga gawgaw arug kan patatas, kamote, o balinghoy (na inaapod na *dangmil* sa Koreano).

## Etimolohiya
An boot-sabihon kan soju () iyo "nasusulong arak", kun saen an enot na silabang *so* (; ; "sulo") iyo uli sa "init nin distilasyon", asin "arak" man an boot-sabihon kan ikaduwang silabang *ju* (; ). Kaidtong 2008, ipigbale an "soju" sa *Merriam-Webster Dictionary*. Pigpetsahan kan *Merriam-Webster* an paglutaw kan taramong ini sa diksyonaryo na Amerikanong Ingles kan 1951. Kaidtong 2016, ipigbale an taramong ini sa *Oxford Dictionary of English*. Magkaparehas an ginikanan kan taramong soju sa *shāojiǔ* () nin Tsino na mas bistado bilang *báijiǔ* (), asin an *shōchū* () nin Hapon na may ibang pangaduwang karakter.

An alternatibong pangaran nin soju iyo an *noju* (; "hamog na arak"), kun sain an enot na letrang *ro* (; ; "dew") iyo uli sa patak-patak nin mga inipong alkohol sa proseso nin distilasyon sa patak kan hamog. Kaiba sa mga tatak kan soju iyo an *iseul* (), an gurang na taramon kan mga Koreano para sa "dew", o *ro* (), an taramong *Sino-Koreano* para sa "hamog".

## Uusipon asin produksyon

Nagpoon an soju sa ika-13 siglong *Goryeo*, kun nuarin ipinabisto an Lebantinong paagi nin distilasyon sa Rawis nin Korea kaidtong mga pag-atake kan mga Monggol sa Korea (1231–1259), nin mga Monggol kan Yuan na nakakua nin paagi kan pagdistila nin arak gikan sa mga Persyano kaidtong mga pag-atake ninda sa Lebante, Anatolia, asin Persya. Naitindog an mga distilerya sa syudad nin Gaegyeong, an nagligad na kabisera (Kaesong sa ngunyan). Sa mga nakapalibot na lugar sa Kaesong, *arak-ju* () man giraray an apud sa soju.

Nagpuon an **Andong soju**, an direktang ginikanan nin mga modernong baryante kan soju nin Sur na Korea, bilang sarong timplang harong na likor. Ini enot na nagibo sa syudad nin Andong, kun sain nagkasabatan an pamayo kan estasyong panlohistiko nin mga Monggol kan Yuan sa panahong ini.

Segun sa kaugalian, ginigibo an soju sa paagi nin pagdistila kan alkohol gikan sa pina-alsom na granyula. Kadaklang pinapa-alsom an arak-bagas para sa distiladong soju nin mga 15 na aldaw, asin kaiba sa pagdidistila an pagkalakaga nin nasalang, hinog na arak-bagas sa sarong *sot* (kaldero) na pinapatungan nin *soju gori* (distilador na may duwang lebel na may pipa). Kaidtong dekada 1920, igwang mas dakol sa 3,200 na serbesahan nin soju sa bilog na Rawis nin Korea.

An soju daa sarong distiladong inumon na may 35% ABV hasta taong 1965, kun nuarin naglutaw an pinalabnaw na soju na may 30% ABV kaidtong pagbabawal nin gobyerno kan Sur na Korea sa tradisyonal na distilasyon nin soju gikan sa bagas para makapagpabawas sa mga kakulangan nin bagas. Imbes kaini, ipigtao para sa soju an sobra na distiladong *ethanol* (95% ABV) gikan sa kamote asin balinghoy na piglaagan nin mga pampalasa, pampa-amis, asin tubig. Minamarket an mga produkto sa manlain-lain na tatak nin soju. May sarong kompanya (*Korea Ethanol Supplies Company*) iyo an nagbebenta nin etanol sa gabos na paragibo nin soju sa Sur na Korea. Hasta sa huring parte kan dekada 1980, *sakarina* an pinakapopular na pampa-amis na ginamit nin industriya, pero naribyan na ini nin *istebyosido*.

Maski ipinawarang-bisa an pagbabawal kaidtong 1999, padagos-dagos an paggibo nin baratong soju sa paaging ini. Naglalakop an pinalabnaw na soju sa mas hababang kusog nin alkohol. Kaidtong 1973, nagin 25% an ABV na dating 30%, asin nagin 23% ini kan 1998. Sa ngunyan, lakop an soju na may ABV na mas hababa sa 17%.

Pinapuon liwat nin mga pipirang rehiyon an pagdistila nin soju gikan sa mga granyula puon kaidtong 1999. An tradisyonal asin gibong-kamot na Andong soju iyo igwang harus 45% na ABV. An Hwayo () iyo sarong tatak na may limang halo na nagbibilog sa rango nin ABV gikan 17% hasta 53%.

Kaidtong dekada 2000, nagpuon mangibabaw an soju sa merkado nin likor sa bilog na kinaban. **Jinro soju** an pinakamabentang likor sa bilog na kinaban nin mas haloy sa sarong dekada. Nakatampok an duwa pang tatak nin soju, an **Chum Churum** asin **Good Day**, sa nangengenot na 10, asin nasa nangengenot na 100 sa pankinabang likor kan 2016 an tolo pang tatak nin soju.

## Etiketa
An pinaka-importanteng kinaugalian sa etiketa nin pag-inom sa Korea iyo an pinakajoven na tawo sa grupo an mabulos nin inomon sa mga kagurangan. Dae ini nag-aaplikar sa edad sana pero pati man sa hirarkiya sa laog nin kompanya. Sa pagbulos asin pag-resibe nin alkohol, parehong kamot dapat an gamiton sa pagkapot nin baso.

## Mga tatak

* **Jinro** - An pinakadakulang paragibo nin soju na responsable sa kabanga nin gabos na puting likor na nabenta sa Sur na Korea. Pigbibilog kan soju an 97% sa kategorya. 750 milyong bote an pankinabang benta kaini kan 2013. Sa ngunyan, an pinakasikat na baryante nin soju iyo an Chamisul (참이슬 - literal na "totoong hamog"), sarong soju na pig-sara nin apat na beses na gibo nin Jinro. Pero kan mga nakaagi sana, pigpapadakula an *Cheoeum-Cheoreom* (처음처럼, lit. "arug kan enot na beses") kan Lotte Chilsung (롯데칠성) asin Good Day (좋은데이) kan Muhak (무학) an saindang parte sa merkado.
* **C1 Soju** (시원 소주) - An lokal asin pinakasikat na tatak sa Busan
* **Ipsaeju**  (잎새주 - "bariking dahon") - Pigsasabing popular sa rehiyon nin Jeollanam-do
* **Kumbokju** - An kaggibo nin soju sa Kadakulaang Daegu na may sikat na tatak na Cham (참).
* **Andong Soju** - Saro sa may natatadang tradisyunal na pigdisdistilang tatk nin soju sa Korea
* **Hallasan Soju** - An pinakalakop na tatak na ipinangaran sa pangenot na bukid sa isla na iyo an Halla na mahihiling sa Espesyal na Probinsya na Namamayo sa Sadiri Jeju-do.

## Pagkonsumo

Maski sumisikat na ang serbesa, whiskey, asin iba pang mga arak sa mga nakaaging taon, mantinidong saro sa mga pinakapopular na likor an soju sa Korea uli sa saiyang pagiging lakop asin medyo hababang presyo. Mas dakol sa 3 bilyon bote an naubos sa Sur na Korea kaidtong 2004. Kaidtong 2006, pigtantya na an ordinaryong Koreano na may-edad (mas matanda sa 20) iyo nakaubos nin 90 na bote nin soju sa taong ito. Kaidtong 2014, naiheras na nakaubos an mga Sur na Koreano nin yaon sa edad kan pag-inom nin 13.7 na tagay nin likor kada semana; an tantya sa Rusya, sa pangaduwang lugar, iyo 6.3. Harayo digdi an pagkonsumo sa Estados Unidos na iyo 3.3 na tagay, sa Canada iyo 2.5, asin sa Reyno Unido iyo 2.3 na tagay.

### Kaktel

Maski iniinom an soju nin mayong kaiba segun sa kaugalian, ginagamit an soju sa mga pipirang kaktel na halong inumon bilang baseng likor. Pupuwedeng isalak an serbesa asin soju para makagibo nin *somaek* (소맥), sarong *portmanteau* nin mga taramong soju asin maekju (맥주  serbesa). Igwa man pinalasang soju. Popular man an pagsalak nin prutas sa soju asin iinumon ini sa saiyang pormang "lapunaw". Sarong popular na pinalasang soju man an soju de-yogurt (요구르트 소주) na kombinasyon nin soju, yogurt, asin sodang limon-dayap.

An *poktanju* (폭탄주) ("inumong bomba") iyo pigbibilog nin sarong tagay nin soju na hinulog sa pint kan serbesa (arug sa sarong *boilermaker*); iniinom ini nin marikas. Arug ini sa bombang sake kan mga Hapon.

Kun minsan, sala na pigsasabi an soju bilang *cheongju* (청주), na sarong Koreanong arak-bagas. Isinasala man an *mass-produced* na soju bilang Tsinong *baijiu*, sarong pang-likor na granyula, asin *shōchū* na sarong inumong Hapones.

## Hilingon man

**[[Sake]]*
*Pangasi
*Serbesa
*Tuba
*Permentasyon

## Toltolan

## Panluwas na takod

*Aramon an mga manungod sa Koreanong Soju, Serbesa asin ibang Arak 
*Aramon pa an manungod sa Koreanong Soju
*Andong Soju
*Doosan Soju
*Websityo nin Jinro Soju sa Ingles 
*Marketplace Report – ''Soju sidesteps US liquor laws''