Josefina Guerrero

**Josefina Guerrero** (Agosto 5, 1917  Hunyo 18, 1996) sarong Filipinong espiya kan panahon kan Gerang Pankinaban Si Guerrero igwa nin leproso asin sarong daing kadudahan asin epektibong asset sa pagbantay para sa mga kaalyadong pwersa kan Amerika.  Kan Taon 1948, nagin parte siya nin kasaysayan bilang syahan na dayuhan na may ketong na nakakua nin visa sa U.S., asin an saiyang pagsulod sa Carville Leprosarium kaakibat an dakulang atensyon kan media.  

## Amay asin personal na buhay
Si Josefina Guerrero namundag kan Agosto 16&nbsp;5, 1917, sa Lucban sa Quezon . Siya relihiyoso asin iginagalang na si Juana de Arco ; kan siya aki pa, pig-imahinar man niya na siya sarong bida.  Sa biglaan asin amay na pagkagadan kan saiyang mga magurang, siya inako kan Kongregasyon kan Nuestra Señora de la Caridad del Marahay na Pastor . Pakatapos na sia magkahelang nin tuberkulosis, an mga madre dai na siya kayang atamanon, asin an saiyang mga lolo asin lola an nag-ataman sa saiya. Kan siya narahay na, ipinadara siya sa Manila tanganing mag-adal sa sarong kumbento. Si Guerrero naoogma sa pag arte, rawitdawit asin musika asin aktibong nagpartisipar sa mga koponan sa isports.  Ilinadawan siya kan kadaklan bilang kaakit-akit, pano nin buhay asin maogmahon. 

Kan Abril 21, 1934, naagom niya an sarong mayaman na estudyante sa medisina, si Renato Maria Guerrero, an aking lalaki kan sarong sikat na doktor, si Manuel S. Guerrero . Siya desi sais anyos an edad, asin si lalaki beynte-sais. Nagkaigwa sinda nin aking babae pakalihis nin duwang taon. 

Kan 1941, si Guerrero nadiskobre na may helang na Hansen (leproso).  An saiyang agom tulos na naghali, asin siya nasuhay sa saindang aking babae   —an leprosy halangkaw an stigma kan panahon na idto. 

## Giyera
Mantang minalusob an mga Hapon sa Pilipinas kan 1942, nagkulang an mga suplay medikal.  Si Guerrero nawaran nin access sa bulong; nakamate siya nin kawaran nin paglaom asin depresyon sagkod na nagdesisyon siya na kun siya magagadan, siya magagadan na may dignidad.  Nag-hagad siya nin tabang sa sarong amigo, na nagpapahayag kan saiyang kamawotan na magin sarong suldados, asin subaybayan an sarong lalaki na miyembro kan resistensya. Si Guerrero beynte-kwatro anyos. An lalaki nagsimbag na dai sinda nag-aako nin mga aki. Si Guerrero nagsimbag na siya mabibigla kun ano an magigibo kan mga kaakian, na nagpapagirumdom saiya na si Joan of Arc sarong daragita. Nakadayon siya bilang sarong espiya,  nagtatrabaho bilang parahatod nin mga importanteng bareta manungod sa giyera sa mga Pilipino.  Natuom niya an mga itsura kan mga lalaki kan hukbo kan Imperyal na Hapon asin ibinareta an mga hiro kan tropa. 

Mantang nagla lala an helang ni Guerrero, an mga soldados na Hapon na agresibo saiya naglikay kan mahiling ninda an mga lugad sa saiyang kublit. An mga Hapon parateng nag gigibo nin mga pagrekisa sa bilog na hawak kan mga Pilipino, alagad pinabayaan ninda si Guerrero kan sabihan niya sinda kan saiyang helang.  Si Guerrero mapangganang naipasa an mga sekretong mensahe, impormasyon, armas, asin mga importanteng suplay kan mga miyembrong suldados kan resistensya.  An saiyang mga trabaho kan huri naglangkaw sa pagmapa kan mga lugar asin kuta kan mga badil kan mga Hapon. 

Kan Setyembre 21, 1944, an mga Amerikano mapangganang ginamit an saiyang mapa tanganing rumpagon an mga depensa kan mga Hapon sa Manila Harbor .  Pakalihis nin pirang bulan, si Guerrero ipinadara sa saiyang pinakadelikadong misyon—an magdara nin mapa kan mga minang pampasabog sa hedkwarters kan Amerika,  an rayo. An mapa makakatabang na masiguro an kaligtasan kan mga Amerikano mantang sinda pasiring sa Manila tanganing tapuson an pananakop kan mga Hapon. Inako ni Guerrero an trabaho. Naglakaw siya asin nakaabot sa banwaan nin Hagonoy  sa saiyang pagbiyahe. An lugar sarong aktibong sona nin pakikipaglaban; naglunad siya sa sarong baroto na kinaipuhan na makalampas sa mga pirata sa salog. Pagkatapos magduong sa baybayon, naglakaw siya  ning  pasiring sa saiyang huring destinasyon, Calumpit, asin nahurop hurop na an mga Amerikano nakaabot na sa Malolos . Naglakaw pa siya pasiring sa Malolos asin itinao an mapa ki Kapitan Blair kan ika-37 na Infantry Division . Nagtios siya nin nakakaparalisadong kapagalan asin kulog nin payo sa bilog niyang pagbiyahe

.  

Sa Laban sa Manila, si Guerrero an nag-ataman sa mga nalugadan na soldados asin sibilyan asin dinara an mga kaakian pasiring sa ligtas na lugar, gabos mantang naglilikay sa mga naglalayog na bala. 

## Pagkatapos kan gera
Huli kan helang ni Guerrero, ipinadara siya sa Tala Leprosarium sa Novaliches . Maati an institusyon, asin mayo nin tubig o kuryente. Sibot iyan, asin apat sanang nars an nag-ataman sa 650 na pasyente. Kulang an mga pangangaipo arog kan kakanon, gubing asin mga higdaan. 

Si Guerrero nagdusay kan saiyang oras sa paglinig sa palibot kan pasilidad. Nagtabang man siya sa paggibo nin mga lungon para sa mga nagadan. Nagsurat siya sa koneksyon kan sarong amigo sa Estados Unidos manungod sa mga kondisyon sa leprosarium. An saiyang surat ipinadara sa mga kapelyan sa Carville National Leprosarium sa Louisiana, kun saen ini ipinalibot asin nakaabot sa sarong lokal na publikasyon, *an Manila Times* . An enot na pahina kan peryodiko nagpublikar nin exposé ni Arsenio Lacson dapit sa institusyon. Nagkapirang iba pang mga pinagkukuanan nin mass media an nagbareta kan istorya, na nagtulod sa lokal na gobyerno na mag-imbestigar. An leprosarium sunod na hinirahay. Lininig asin pinakarhay an mga pasilidad—nagtao nin bagong mga higdaan, dinagdagan an mga rasyon nin kakanon, nagbugtak nin mga telepono, asin idinagdag an dakol pang medikal na tawohan. 

Pagkatapos na madangog an mga kapelyan sa Carville National Leprosarium asin maaraman an manungod sa mga medikal na pag-uswag manungod sa pagbolong sa lepra sa Estados Unidos, si Guerrero nakamate giraray nin paglaom. Nagdanay siya asin nagin pinakaenot na dayuhan na may helang na nakakua nin visa sa Amerika. Kan 1948, siya an nagin pinakaenot na dayuhan na inako sa Carville National Leprosarium. Sa laog kan parehong taon, an mga gibo asin pakikipaglaban ni Guerrero sa panahon nin gera itinampok sa magasin ''na Time'', asin siya tinawan nin Medalya nin Katalingkasan na may sarong Palma nin Pilak. Si Guerrero nadiagnose na may advanced na kaso nin leprosy, na nangangaipo nin siyam na taon na pagbolong sa Carville National Leprosarium. Siya pinaluwas kan 1957. 

Si Guerrero nagin sarong aktibista para sa paghale nin stigma sa lepra. Kan siya nagrahay, si Guerrero naghanap nin trabaho, alagad an mga potensyal na among nililikayan siya sa oras na madiskobre ninda an saiyang kasaysayan sa helang. Si Guerrero isinairarom man sa deportasyon pabalik sa Pilipinas. An saiyang mga tagasuporta, na binibilog nin mga miyembro kan militar, an prensa asin mga abogado, nagkampanya para sa saiyang permanenteng pag-erok sa Estados Unidos. Tinawan siya nin pagkasiudadano kan 1967. 

Si Guerrero sa kahurihurihing naghale sa mata kan publiko asin namuhay nin sarong buhay na dai midbid, na nagmamantenir nin pribasidad manungod sa saiyang dating buhay. Sarong beses sana niyang nabisto an saiyang may edad na aking babae kan bisitahon niya ini sa Estados Unidos. Nag-agom giraray siya asin dai na nagbalik sa Pilipinas. 

## Kagadanan
Si Guerrero nagadan sa George Washington University Medical Center kan Hunyo&nbsp;18, 1996, asin ilinubong sa Mount Olivet Cemetery .  An saiyang libro nin adres mayo nin siisay man na saiyang kabisto bago an mga taon  kang 1960; sinabi niya na binayaan na niya an saiyang masakit na nakaagi. 

## Mga Reperensya