Calabanga

An **Calabanga**  o **banwaan nin Calabanga** (), sarong premira klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an . 

Susog sa sensus kan , igwa ining  katawong nag-eerok digdi sa  kaharungan. Igwa ining sukol na  kilometro kwadrado.

Inaapod na mga Calabangueño/Calabanguena an mga taga digdi.

## Historiya
Kan 1578 kan ipigtugdas an lider nin Misyon kan Quipayo, sarong visita sana o baryo an Calabanga. Kaidto, an lugar igwang halawig na kadlagan dangan mga malaboy na lugar asin sarong kasaganaan nin mga hayop arog kan mga ukay o unggoy, layas na manok, dangan butiking-kadlagan. Pigsasabi na gikan an pangaran kaini sa tataramon na Bikol na "Calabangan", an pangdakulang termino kan "labang" o "litag", na an buot sabihon sarong tipo nin silo para sa pagtatago nin mga layas na hayop. Pigsambit pa kan sarong pang alamat na hali an Calabanga sa taramon na "Calugangan" na an buot sabihon, an  halawaig , halaba, dangan tanos na dalan na minasaklaw sa simbahan sa paagi kan poblacion, subangan sa sulnupan, na pig-aapod sa lokal na Kalabaan o Kalakbangan.

Nabisto an banwaan nin Calabanga sa 400 tributes. Kadtong Hulyo 15, 1749, napasuway ini sa Quipayo nin huli ta sa pag-apruba ni Don Fray Joan de Arechera, Pigelihir na obispo kan Nueva Segovia nin Komisaryo kan Hade, sa petisyon na pinirmahan dangan isinampa kan 37 Calabangueños kan Abril 28, 1749 para sa banwaan na maginhawang pinangangasiwaan.

Igwa ini nin 2 visitas, an mga ini iyo an visita de Cagapad dangan visita de hinarijan asin may 12 baryo. An mga baryo iyo an San Antonio, San Vicente, Sta. Catalina, Nuestra Señora de Salud, San Lucas, San Miguel, Sta. Isabel, Nuestra Señora del Carmen, San Roque, San Pablo, San Jose (Balongay ngunyan) dangan Belen.

Saro an Calabanga sa mga banwaan kan probinsiya nin Camarines Sur dangan sarong miyembro kan Metro Naga Development Council. Sa lugar nin pansisira asin halawig na agrikultura, saro ining pangenot na tagapagtustos nin mga sira dangan iba pang mga produkto kan dagat dangan mga produktong pang-agrikultura sa probinsiya pati na man sa Metro Manila. 

### Panahon kan mga Amerikano
Kan Pebrero 19, 1900 nin alas siete nin aga, pinangenotan kan mga armadas o plota kan mga Amerikano haling Suba' nin Sugut an paglayag paduman sa Suba' nin San Miguel, dangan uminagi an bentekwatro oras inihulog na ninda an saindang mga angkla sa Suba'. An Orden kan mga ini, makatungtong tulos nin sarabay-sabay sa duwáng mga punto; An banwaan nin Calabanga asin sa banwaan nin Barceloneta na nagibo man kan agang ito, dangan an banwaan nin Cabusao sa minasunod na aldaw. Sinda Tenyente Kolonel Parker, na pigbibilog nin saróng batalyon kan Regiment 45, sa irarom ni Major Cole asin an iba pa kan Regiment 40, sa irarom ni Major Casey an inot na dai pig-aasahan na nakatungtong sa Kadagáang nin Camarines Sur. .

An banwaan kan Calabanga an inot na banwaan na napasairarom kan mga Amerikano sa Camarines Sur.

## Mga barangay
Pampolitikal na nababanga an Calabanga sa 48 na mga barangay, nasa lugar nin urban an kag-apat (14) mantang an natatadang  34 na mga barangay nababali sa lugar na rural. Igwa ining 11 na mga barangay na nasa baybayon.

## Demograpiko

## Galeri


File:Calabanga Church during procession of saint of calabanga.jpg|An simbahan kan Calabanga 2018
Ladawan:Calabanga church.jpg|An simbahan katoliko sa sentro kan Calabanga, Camarines Sur
Ladawan:Quipayo Church.jpg|An simbahan katoliko sa Quipayo, Calabanga
File:Emilio Tible.jpg|Estatuwa ni Emilio Tible
File:Island in Bonot-Sta Rosa, Calabanga 2.jpg|Isla sa Bonot-Sta. Rosa 


## Edukasyon
Halangkaw an lebel kan literacy sa banwaan na uminabot sa 98.5%. An survey kan NSO kaidtong taong 2000 para sa populasyon kan kagharungan. An 29,555 kan pupolasyon kaini yaon sa elementarya;  an15,037 yaon sa halangkaw na eskwelahan; Igwa sanan nin 2,623 o 0.045% kan populasyon an mayong grado na nakumpleto. 4, 446  kan pupolasyon an yaon sa kolehiyo; 1,057 kan pupolasyon gradwado sa kolehiyo, asin may  201 na may post baccalaureate degrees.

Igwang 38 pampublikong hababang eskwelahan  sa bilog na banwaan; walong halangkaw na eskwelahan; sarong bokasyonal asin limang pribadong eskwelahan na nag-aalok nin pre-school, grade school asin high school. An pag-eskwela sa kolehiyo pigtatao kan duwang institusyon na pag-sasadiri kan gobyerno, an Calabanga Community College asin an Central Bicol State University of Agriculture-Calabanga (dating: CSSAC - Calabanga) asin igwa man nin mga pribadong eskwelahan nin Computer, an saro sa mga ini nag-aalok nin multi-grade na pag-aadal Hali sa elementarya sangkud sa kolehiyo na iyo an Malayan Computer College.

## Mga tugang na banwaan asin mga dakbanwaan
### Lokal
* Tinambac Poon pa kan  1988
* Cabusao Poon pa kan  1999
* Bombon Poon pa kan  2000
* Siruma Poon pa kan  2017
* Libmanan Poon pa kan  2013
* Mercedes, Camarines Norte Poon pa kan  2015
* Pili Poon pa kan  1980
* Mariveles, Bataan Poon pa kan  2016
* Legazpi, Albay Poon pa kan  2007
* Sipocot Poon pa kan  2010
* Lucena, Quezon Poon pa kan  2019
* Syudad nin Pasig Poon pa kan  2001

### Internasyunal

* San Leandro, California Poon pa kan  2017
* Tuaran, Sabah Poon pa kan  2018
* Depok Poon pa kan  2012

## Mga midbid na tawo
* Gracia Cantor Bayoneto, ina ni Baron Geisler, gikan sa Calabanga, Camarines Sur.
* Evelyn Yu - sarong alkade kan Calabanga.

## Hilingon man
* Emilio M. Tible

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
* PhilAtlas.com
* Philippine Standard Geographic Code
* Local Governance Performance Management System
*Calabanga Group - goBicol