Dorit Beinisch

Si **Dorit Beinisch** (Hebreyo: דורית ביניש‎; namundag kan Pebrero 28, 1942) sarong retiradong Israelitang hurista. Siya an ika-9 na presidente kan Korte Suprema kan Israel. Ninombrahan kan Setyembre 14, 2006, pagkatapos kan pagretiro ni Aharon Barak, siya nagserbi sa posisyon na ini sagkod Pebrero 28, 2012. Siya an pinakaenot na babae na nagserbi bilang presidente kan Korte Suprema kan Israel.

## Dangog
Si Dorit Werba namundag sa Tel Aviv . An saiyang ama, si Aharon Werba, sarong sibil na empleyado, nag-imigrar sa Palestina hale sa Poland kan 1933. An saiyang ina, si Chava, sarong paratukdo sa kindergarten sa Tel Aviv. Si Beinisch nagserbi sa Israeli Defence Forces, kun saen nakaabot siya sa ranggo nin tenyente . Nag-adal siya nin abogasiya sa Hebrew University of Jerusalem, na tinapos an saiyang Bachelor of Laws degree (LL.B.) kan 1967. Pakalihis nin duwang taon, natapos niya an saiyang Master of Laws (LL.M.), *summa cum laude*,  sa parehong unibersidad, mantang nag-aaprentis sa Justice Ministry.  Kan 1964, nagpakasal siya ki Yeheskell Beinisch, sarong abogado sa Jerusalem. Igwa sindang duwang aking babae asin limang makoapo. 

Si Beinisch tinawan nin honorary Doctor of Philosophy degrees kan Hebrew University sa Jerusalem kan Hunyo 2010,  asin Ben-Gurion University kan Mayo 2012,  siring man nin Honorary Fellowship kan The Interdisciplinary Center, Herzliya.

Kan Nobyembre 12, 2012, siya tinawan nin Doctor of Philosophy "honoris causa" degree gikan sa Weizmann Institute of Science. Si Beinisch tinawan nin "Doctor of Humane Letters-Honoris Causa" kan The "Hebrew Union College" Jerusalem, kan Nobyembre 14, 2012. Si Dorit Beinisch sarong miyembro bilang sarong Opisyal sa The French "National Order of the Legion of Honor" poon kan Disyembre 17, 2012. Kan Disyembre 30, 2012, si Beinisch tinawan nin premyo bilang sarong kabalyero kan The Movement for Quality Government in Israel.

Kan Mayo 8, 2013, si Beinisch tinawan nin "Honorary Citizen of Jerusalem". Kan Hunyo 13, siya tinawan nin "Honorary Fellowship" kan Tel Aviv-Yafo Academic College. Kan Mayo 2015 si Beinisch nag-ako nin sarong honorary award gikan sa The Holon Technological Institute. Si Beinisch nominado kan Mayo 2013 bilang The Chancellor kan Open University of Israel asin pamayo kan Konseho kaini. &#x5B; **' &#x5D;</sup> Kan Marso 2023, si Beinisch nginaranan bilang "honoraryong namamanwaan kan Tel Aviv -Yaffo".

Poon 2012-2014, nagtukdo siya nin sarong seminar sa paghukom sa seguridad nasyonal sa Center on Law and Security (CLS) kaiba si Samuel Rascoff asin Andrew Weissmann sa NYU Law bilang sarong midbid na global fellow asin sarong senior fellow. 

Si Beinisch sarong kritiko kan inisyatiba nin reporma hudisyal kan gobyerno nin Israel, na nagsasabi na ini nagtatakot sa independensya kan hudikatura. 

== Legal na karera ==
Si Beinisch naglaog sa Ministry of Justice kan 1967, na naggigibo kan saiyang legal internship sa departamento nin lehislasyon. Naglingkod siya sa Ministry of Justice sa laog nin 28 taon, na nagkakapot nin mga halangkaw na posisyon na dai pa noarin man nanombrahan an mga babae sa Israel. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

### Opisina kan Abogado kan Estado (1967–1995)
Sa pag'oltan kan 1967 asin 1969, si Beinisch nagserbi bilang Katabang sa Opisina kan Piskal kan Distrito kan Jerusalem sagkod na matapos niya an saiyang master's degree, na nag-itaas kan 1970 tanganing magin Senior Katabang sa Abogado kan Estado 

Poon 1976 sagkod 1982, siya nagsirbe bilang Direktor kan Departamento nin Ley Konstitusyonal asin Administratibo sa Opisina kan Abogado kan Estado.  Siya an nagrepresentar kan estado sa atubangan kan Korte Suprema sa mga kaso konstitusyonal asin administratibo.

Poon 1982 sagkod 1988 siya nagserbi bilang Deputy State Attorney. Siya nagkaigwa nin dakulang papel sa pag-akusar kan nagkapira sa pinakamasakit na mga kaso kan estado. Nagkolekta siya nin ebidensya para sa komisyon kan Kahan na nag-imbestigar kan masaker sa Sabra asin Shatila . Durante kan pag-akusar sa Gush Emunim Underground nakaresibe siya nin mga pananakot sa saiyang buhay. 

Si Beinisch nagsirbe bilang Abogado kan Estado kan Israel poon 1989 sagkod 1995, an pinakaenot na babae sa Israel na nagkapot kan posisyon na ini. Sa posisyon na ini, siya an nagdirehir kan gabos na litigasyon kan gobyerno sa gabos na lebel kan mga korte, nagpartisipar sa pagbilog kan polisiya kan Estado sa kriminal, konstitusyonal asin sibil na larangan, asin responsable sa gabos na propesyonal na aspeto kan legal na representasyon kan estado nin Israel sa mga korte. 

Siya an nagsuperbisar kan halawig na imbestigasyon, pagbista asin sa huri na kombiksyon kan kaidto pamayo kan Partido Shas asin dating ministro kan laog na si Aryeh Deri . Siya an nagrepresentar kan estado sa atubangan kan Korte Suprema sa mga mahalagang kaso sa konstitusyon, administrasyon asin kriminal na ley. Halimbawa, kan huring parte kan dekada otsenta,  siya an nangenot sa pakikipaglaban sa Korte Suprema na nagin dalan sa pagbabawal sa partidong Kach na pinakatoo sa Knesset . Nagsayuma siyang irepresentar an gobyerno ni Yitzhak Rabin sa Korte Suprema kan sarong petisyon an isinangat laban sa desisyon kaini na ideportar an 415 miyembro kan Hamas pasiring sa Lebanon. 

Si Beinisch nakipaglaban para sa saiyang propesyonal asin legal na mga pananaw sa mga kontrobersyal na isyu, arog kan Kav 300 affair kan 1984. Ninombrahan na mag-asikaso kan kaso kan kaidto abogado heneral na si Yitzhak Zamir, si Beinisch, kaiba an duwang iba pang piskal, nakipaglaban sa gobyerno asin sa Shin Bet tanganing ibuyagyag an mga kaputikan, na nagresulta sa mga osipon na siya igwa nin relasyon sa saro sa mga ahente kan Shin Bet asin mga pananakot laban sa saiyang buhay. 

### Huwes kan Korte Suprema (1995–2005)
Si Beinisch ninombrahan bilang sarong Huwes kan Korte Suprema kan Israel kan Disyembre 1995. Nagsirbe siya bilang pamayo kan Komisyon sa Eleksyon Sentral.

### Presidente kan Korte Suprema (2006–2012)
Kan Setyembre 2006 si Beinisch sinumpaan bilang Presidente kan Korte Suprema kan Israel, pagkatapos na iboto nin sararo,  na nagin pinakaenot na babae sa Israel na nagkapot kan posisyon na ini. Bilang Presidente kan Korte Suprema, siya an pamayo kan hudikatura kan Israel asin responsable sa pagmanehar kan sistema kan korte. Nagtutubod siya na an saro sa saiyang mga pangenot na trabaho bilang Presidente kan Korte Suprema iyo an pag-ingat kan independensya kan sistema nin korte kan Israel asin pagseguro kan apolitical na karakter kaini. 

Sa saiyang mga desisyon, pigduon ni Beinisch an parehong mga prinsipyo na saiyang pinaglaban sa laog kan saiyang karera sa publiko, kaiba an saiyang pagtubod manungod sa papel kan Korte Suprema sa sarong demokratikong sosyedad tanganing protehiran an mga deretso pantawo asin sibil, na may espesyal na atensyon sa mga deretso kan mga babae asin kaakian, mga populasyon na madaling mabiktima sa sosyedad,  asin mga imigrante na trabahador. Idinoon ni Beinisch an importansya kan hudisyal na pagrepaso kan mga aktibidad kan sangay ehekutibo, kaiba an militar, siring man an importansya kan pagsunod sa pamamahala kan ley asin an prinsipyo nin bakong diskriminasyon na pagpapaotob kan ley, asin pagpreserbar kan deretso kan lambang tawo na makalaog sa korte.

Kan Enero 27, 2010, si Beinisch nalugadan kan an sarong 52-anyos na lalaki na an pangaran Pinchas Cohen itinapok an saiyang sneaker saiya durante kan sarong pagbista sa medikal na marijuana, na tinamaan siya sa pag-oltanan kan mga mata, nabari an saiyang mga baso asin natumba siya sa saiyang tukawan. Si Cohen dai nakuntento sa sistema legal huli sa desisyon kan korte kan pamilya apat na taon na an nakaagi asin igwa nin madahas na kasaysayan. Inarestar siya asin kan huri naghagad nin dispensa sa saiyang ginibo, asin nagsabi na naglalaom siyang marahay na siya. 

## Mga pambihirang mga desisyon
Si Beinisch nagtutok sa korapsyon kan gobyerno asin sa pagsierto na an mga institusyon kan gobyerno nagsusunod sa ley, na may partikular na pagdodoon sa mga Pwersa nin Depensa, an pulis asin mga serbisyo sa pangkagabsan na seguridad .

Kan 2004 tinatsaran ni Beinisch an paggamit nin pinarikas na mga mekanismo nin lehislasyon, na parateng ginagamit kan Knesset tanganing maggibo nin manlaen-laen na ley asin reporma sa ekonomiya. Nagdesisyon siya na dawa ngani an hudisyal na pagrepaso kan proseso lehislatibo sa Israeli dai minimidbid an sarong basehan nin kawaran nin "legislatibong maninigong proseso", an Korte makikiaram kun igwa nin depekto sa proseso lehislatibo na "minaduman sa puso kan proseso." An siring na depekto iyo an saro na may kalabot na grabe asin substansyal na pagbalga sa mga pundamental na prinsipyo kan proseso lehislatibo sa sistemang parlamentaryo asin konstitusyonal kan Israel.

Sa sarong kaso kan 2006 manongod sa deretso nin sarong detenido sa legal na abogado, an Korte Suprema inabsuelto an sarong soldados na nasentensiahan sa paggamit nin droga basado sa saiyang sadiring pagkumpisal, huli ta an pulis militar na nag-interogar sa saiya dai nagpaaram sa saiya kan saiyang deretso na magkonsulta sa sarong abogado.

Sa desisyon na ini, si Beinisch nagdesisyon na sa paghiling kan normatibong pagbabago sa sistema legal kan Israel na pig-introdusir kan Basic Law: Human Dignity and Liberty, asin sa kawaran nin lehislasyon sa isyung ini, nag-abot na an panahon na mag-ampon nin sarong doktrina kan ley sa kaso nin dai pag-ako para sa ilegal na nakuang ebidensya. Sinabi man niya na an maninigong doktrina para sa sistemang legal kan Israel na dapat adoptaron bakong sarong absoluto, kundi sarong relatibong doktrina na nagtutugot sa korte na ibali an ilegal na nakuang ebidensya sa saiyang pagboot. Sa partikular na kaso kan apelante, an dai pagpaaram saiya kan saiyang deretso na magkonsulta sa sarong abogado tinutuyo, asin ini sarong mahalagang bagay sa desisyon ni Beinisch na dai iiba an mga pagkumpisal na saiyang ginibo sa interogasyon. 

Kan parehong taon, sa saro sa saiyang pinakabantog asin kontrobersyal na mga desisyon bilang sarong huwes, nagdesisyon siya na an mga magurang dai pwedeng gumamit nin padusa sa hawak, na nagsurat na an padusa sa hawak minabalga sa deretso kan aki sa dignidad asin integridad kan hawak. 

An nagkapira sa saiyang pinaka-importanteng mga desisyon iyo an pag-ataman kan mga deretso pantawo mantang tinatawan nin atensyon an mga pangangaipo sa seguridad, orog na sa mga kaso manungod sa mga aktibidad kan Israel sa mga teritoryong sinakop kan Palestina . Sa sarong desisyon kan 2005 laban sa paggamit kan hukbo kan Israel nin "mga kalasag nin tawo" uminoyon siya sa Presidente kaidto na si Aharon Barak na an praktis nin pagpadara nin sarong lokal na Palestinian na enot sa mga tropang Israel sa panahon nin mga pagsalakay sa pag-arestar nagsapeligro kan saiyang buhay, nagbalga kan saiyang libreng kagustuhan asin kan saiyang dignidad bilang tawo.

Sa sarong hatol na itinao kan Setyembre 2007 manungod sa kudal nin pagbubulag na itinogdok kan Israel, si Beinisch nagdesisyon na an komandante militar dai nag-ehersisyo kan saiyang diskresyon sa proporsyonal na paagi asin na dapat niyang baguhon an ruta kan kudal manungod sa sarong segmento harani sa baryo nin Bil'in sa Palestina. Sa saiyang hatol, inako ni Beinisch an paghihingako kan komandante militar na an kudal sa lugar kan Bil'in itinogdok huli sa mga rason nin seguridad nasyonal. Dawa siring, sinabi niya na an komandante militar an nagdeterminar kan ruta kan kudal mantang pigkokonsiderar an mga plano sa pagtogdok sa maabot na panahon para sa mga bagong pagtaraid na lugar kan Israel na harani sa lugar na ini. An mga planong pagtaraid na ini dai nagkokomponer nin sarong mahalagang pangangaipo sa seguridad, asin kun kaya dai pwedeng konsideraron kun pigdedeterminaran an ruta kan kudal. Kaya, an konklusyon ni Beinisch, an ruta kan kudal sa lugar kan Bil'in dai nakaabot sa kahagadan sa proporsyonalidad.

Kan 2007, sarong petisyon an dinara sa Korte Suprema manungod sa desisyon kan gobyerno na protehiran an mga eskwelahan sa mga syudad kan Israel sa mga pag'atake kan mga rocket na "Qassam" na pinaputok gikan sa Gaza Strip. Sa liwanag kan desisyon na ini, an mga awtoridad nag-ampon nin sarong plano nin proteksyon na kun saen an nagkapira sana sa mga klase an protektado. Nagdesisyon si Beinisch na an desisyon na dai lubos na protehiran an mga mayor na klase kan mga kaakian sa grado 4-12 bakong rasonable nanggad. Ipinahayag na an korte makikiaram — dawa sa pambihirang mga okasyon asin may pagpopogol — dawa sa mga desisyon manungod sa propesyonal na diskresyon kan awtoridad o sa mga badyet na itinagama kaini, kun an mga desisyon na ini minahale sa labi-labing paagi gikan sa gilid nin pagkarasonable na itinao sa awtoridad administratibo.

Kan 2008, si Beinisch nagdesisyon sa interpretasyon kan Unlawful Combatants Law asin kun sagkod saen an ley magkakasundo sa internasyonal na humanitarian law. Sa saiyang nangengenot na hatol, isinurat niya na an administratibong pagdetener sa sarong "bakong legal na parapakilaban" makahulogan na nagbabalga kan saiyang deretso sa personal na katalingkasan. Ini nasususog sa pundamental na pananaw na nangingibabaw sa sistema legal kan Israel, na susog sa kun saen mas marahay na suportaran an sarong estatuto sa paagi nin interpretatibong mga paagi kun saen man posible, imbes na ideklarar ining daing halaga huli sa mga rason konstitusyonal.

Nagkapirang apelasyon an dinara sa Korte Suprema na naghahagad nin mga partikular na pagboot sa pagbilanggo na ginibo sa irarom kan Batas sa mga Parapakilaban na Bawal. Sa saiyang pangenot na hatol, isinurat ni Beinisch na mayong pagduda na an administratibong pagdetenir sa sarong "bakong legal na parapakilaban" makahulogan na nagbabalga kan deretso sa personal na katalingkasan. Mantang kinakapot an ley na konstitusyonal, sinabi niya na sa paghiling kan lakdang kan pagbalga sa personal na katalingkasan asin kan labi-labing naturalesa kan lakdang nin pagdetener na itinao sa ley, dapat na gibohon an sarong interpretatibong paghihingoa tanganing maibanan, sagkod sa mapupuwede, an pagbalga kan deretso sa katalingkasan tanganing ini magkapareho sa pangangaipo na makamtan an seguridad, asin bako sa katuyuhan na iyan. Si Beinisch nagsabi man na an mga probisyon kan estatuto dapat na interpretaron, sagkod sa mapupuwede, sa paagi na angay sa mga inaako na mga norma kan internasyonal na ley.

Kan 2009, si Beinisch nagpaluwas nin sarong desisyon na nagtao nin presedente sa bakong konstitusyonal na naturalesa kan pribatisasyon kan mga bilanggoan.  Sa hatol na ini, sarong panel nin siyam na huwes na pinangenotan ni Beinisch an naghale kan Susog 28 sa Ordinansa sa Bilanggoan, na nag-aapod para sa pagmukna nin sarong bilanggoan sa Israel na pamamahalaan asin paandaron nin sarong pribadong korporasyon. Nagkonklusyon siya na an Susog nagbabalga kan mga deretso konstitusyonal sa personal na katalingkasan asin dignidad nin tawo. Sa saiyang desisyon, pigduon ni Beinisch na dawa ngani an Susog 28 ginibo huli sa kamawotan na mapakarhay an mga kondisyon sa pagdetener kan mga preso sa Israel, an mayor na katuyuhan sa likod kan Susog iyo an sarong ekonomiko, na nagpapahiling nin kamawotan na makatipid nin pinakadakol na kuwarta para sa Estado. Sa kontekstong ini, pigduon niya sa saiyang desisyon na dawa ngani an Korte Suprema dai sa pangkagabsan nag-iinterbenir sa mga polisiya sa ekonomiya kan gobyerno asin kan Knesset, pag-abot sa lehislasyon na nakakaapektar sa pinaka-pundamental na mga deretso konstitusyonal, an bagay na an sarong rason sa ekonomiya pwedeng nagmotibar kan lehislasyon dai nakakaulang sa Korte na magtao nin hatol sa ley.

Kan Mayo 2012, nagdesisyon an korte na an mga among na nagbabayad sa mga babaeng empleyado nin mas hababang marhay na sweldo kisa sa saindang mga katimbang na lalaki iyo an magpasan kan pagabat nin patunay enkaso sinda akusaran nin diskriminasyon, kaya mas mapakusog an mga deretso kan mga babae sa lugar nin trabaho. Sa desisyon ni Beinisch, sinabi kan Korte Suprema na an sarong babae na nagdedemanda nin diskriminasyon dai kaipuhan na patunayan na siya hinalean nin sweldo huli sa saiyang kasarian, kundi ipahiling sana na igwa nin dakulang pagkakaiba sa sweldo. Sa puntong ini, an pagabat nin patunay yaon sa among na, sa saiyang parte, kaipuhan na kumbinsiron na igwa nin lehitimong rason para sa sweldo asin na an empleyado dai nadiskriminar. Dugang pa, minidbid kan Korte Suprema na kun minsan, an mga babae igwa nin mas dikit na kapangyarihan kisa mga lalaki sa pakikipag-ulay sa sweldo; kun kaya, an mga paghihingako na an sarong sweldo pinag-olayan nin libre bago kinua an trabahador dai magigin igo tanganing ipangatanosan an mahiwas na mga gap.

Si Beinisch nagsurat man nin nagkapirang pambihirang mga opinyon na dai nagkakaoroyon. Sa sarong kaso na may kinaaraman sa dating Presidente kan Estado, si Moshe Katzav, nagkontra siya sa opinyon kan minorya na an kasunduan sa plea-bargain - na pigbilog kan Attorney General asin kan dating Presidente kan Israel manungod sa mga kasong pang-aabuso sekswal - dapat na kanselaron huli ta an mga detalye kan bargain na iyan nagkokontra sa mga prinsipyo administratibo asin kontra sa interes kan publiko. Sa saro pang kaso, si Beinisch nagsabi, sa sarong opinyon nin minoriya, na an total na pagbabawal sa mga anunsyo sa politika sa mga brodkast sa telebisyon asin radyo bakong balido huli ta mayo nin malinaw na awtorisasyon sa primerong lehislasyon para sa siring na sobrang limitasyon sa katalingkasan sa pagpahayag sa politika.

## Hilingon man

* sistema hudisyal kan Israel

## Mga Toltolan