open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azania

An **Azania** (Suanoy na Griyego: Ἀζανία) iyo an ngaran na ginamit sa manlaenlaen na kabtang kan habagatan subangan na tropikong Aprika. Kaidtong panahon kan Romano asin haros amay pa, an toponym hinaypotesays na nagpapanungod sa sarong kabtang kan baybayon kan Habagatan-subangan na Aprika nakaunat gikan sa habagatan na Somalia pasiring sa kasagkoran sa pag-ultanan kan Mozambique asin South Africa. durante kan klasikong antiquity an Azania kadaklan na pig-iistaran kan mga tawong  Southern Cushitic, na an grupo namayo sa rona sagkod kan great Bantu Migration.

## Toltolan
Paskuwa

An **Paskuwa**, inaapod man na **Pesach** (/ˈpɛsɑːx, ˈpeɪ-/; Biblikal na Hebreo: חַג הַפֶּסַח‎, romanisado: Ḥag hapPesaḥ, lit. 'Pilgrimage of the Passing Over'), asin sarong mayor na kapiyestahan kan mga Hudiyo. Tolong Kapiyestahan nin Pilgrimage. Pigseselebrar kaini an Paghale kan mga Israelita sa kaoripnan sa Ehipto.

Susog sa Libro nin Exodo, pinagbotan nin Dios si Moises na sabihan an mga Israelita na magbuno nin sarong kordero asin markahan an saindang mga pinto kan dugo kaini, dugang pa sa mga instruksyon sa pagkakan kan kordero kan bangging idto. Para sa bangging idto, isinugo nin Dios an Anghel nin Kagadanan tanganing darahon an ikasampulong damat, na kun saen gagadanon niya an gabos na panganay sa Ehipto . Alagad kun maheling kan anghel an dugo sa mga pinto kan mga Israelita, *inaagihan* nia an saindang mga harong tanganing dai makalaog an damat (kaya an ngaran). An istorya parte kan mas mahiwas na naratibo kan Exodo, kun saen an mga Israelita, mantang nag-eerok sa Ehipto, pinag-oripon nin kadaklan kan Faraon tanganing pugulan sinda; kan sayumahan ni Faraon an kahagadan nin Dios na butasan sinda, an Dios nagpadara nin sampulong damat sa Egipto. Pakatapos kan ikasampulong damat, tinogotan ni Faraon na humale an mga Israelita.  An mga iskolar lakop na nagtutubod na an ginikanan kan Paskuwa naenot pa sa biblikal na Exodo, na may mga teorya na nagsusuherir na ini nag-evolve gikan sa mas naenot na semi-nomadic o pre-Israelitang mga ritwal asin kan huri naliwat sa paagi nin mga tradisyon relihiyoso asin kulto. 

An istoryang ini isinaysay sa Seder kan Paskuwa sa paagi kan pagbasa kan Haggadah . An Haggadah sarong standardized ritwal na pagkasaysay kan istorya kan Exodo, bilang pag-otob kan pagboot na "Asin sasabihon mo [ki Higgadata]   sako kan ako magluwas sa Ehipto."  An mga Hudiyo pinagbabawal na magkaigwa o magkakan nin mga kakanon na may lebadura ( *chametz* ) sa panahon kan kapiyestahan.

An Pesach minapoon sa ika-15 aldaw kan Hebreong bulan nin Nisan, na pigkokonsiderar na enot na bulan kan taon na Hebreo. An Rabinikong kalendaryo kan mga Judio inaayos tanganing makaayon sa solar na kalendaryo sa paagi na an 15 Nisan pirmeng kasabay kan Domingo, Martes, Huebes, o Sabado. An aldaw kan mga Hebreo nagpopoon asin natatapos sa pagsolnop kan saldang, kaya an kapiyestahan minapoon sa pagsolnop kan saldang sa aldaw bago kaini. Halimbawa, sa 2025, an 15 Nisan kadungan kan Domingo, Abril 13. Kaya, an Pesach nagpoon sa pagsolnop kan saldang kan Sabado, Abril 12, 2025.

## Toltolan

## Mga panluwas na sumpay

* Mga Rekurso sa Paskuwa – ReformJudaism.org
* Giya sa Paskuwa – chabad.org
* 'Peninei Halakha' Jewish Law – Yhb.org.il
* Aish.com Passover Primer 
* Jewish Encyclopedia: Paskuwa
* Akhlah: An Jewish Children's Learning Network
* Gabos manungod sa Pesach
* Sekular na mga petsa para sa paskuwa
* Oras nin Pagbilang nin Paskuwa  . Pirang aldaw pa an masunod na Paskuwa.
*   
*
Doktor Doom

Si **Doctor Doom** sarong supervillain na nagluluwas sa mga komiks na Amerikano na ipinublikar kan Marvel Comics . Ginibo ni Stan Lee asin Jack Kirby, an karakter enot na nagluwas sa *The Fantastic Four* #5 kan Abril 1962, asin poon kaidto nagtagal bilang archenemy kan superhero team na Fantastic Four .

Si **Victor von Doom** iyo an hade kan piksyonal na nasyon sa Europa na Latveria na naggagamit kan saiyang pagkamaster sa parehong siyensya asin pangkukulam sa paghanap kan saiyang mga katuyuhan na magdara nin areglo sa katawohan sa paagi nin pagdominar kan kinaban, asin patunayan an saiyang intelektuwal na superyoridad ki Mister Fantastic –an saiyang lumang karibal sa kolehiyo asin an lider kan Fantastic Four. Si Doom binabasol si Mister Fantastic sa saiyang pagkadisfigure, asin nagsusulot nin sarong mahiwason na gibo sa pangalasag na may metal na maskara asin berdeng may hood na kapa tanganing itago an saiyang mga lugad sa lalawgon. Pigbibilang na saro sa pinakamadunong na karakter asin pinakadelikadong banta sa Marvel Universe, hinabon ni Doom an mga kakayahan kan mga kosmikong linalang arog kan Silver Surfer asin an Beyonder sa saiyang pagmawot sa kapangyarihan, dawa ngani an saiyang kapalangkawan asin arogante parateng nagdadara sa mga pagkabigo kan saiyang mga plano nin pagsakop. Mantang an saiyang pangenot na obsesyon iyo an Fantastic Four, si Doom nakipaglaban man sa ibang mga bayani, kabali si Spider-Man, Iron Man, Doctor Strange, Black Panther, an X-Men, asin an mga Avengers .

An karakter pig-adaptar sa manlaen-laen na inkarnasyon kan media, kabali an mga pelikula, serye sa telebisyon, asin mga video game. Si Joseph Culp, Julian McMahon, asin Toby Kebbell an nagganap kan Doom sa mga live-action na pelikula , asin si Robert Downey Jr. an maglaladawan kan karakter sa prangkisa kan Marvel Cinematic Universe (MCU).

## Toltolan
Diwata (negosyante)

Si **Deo Jarito Balbuena** (namundag kan Agosto 31, 1982), bisto man sa pangaran na **[[Anito asin Diwata|Diwata]]**,  sarong Pilipino na personalidad sa internet, food vlogger,  negosyante,  asin parasurog sa laog kan komunidad nin LGBTQ+ .  Bisto sa saiyang negosyo na Diwata Pares Overload,  Si Balbuena saro man sa mga nominado kan Vendors Partylist (Vendors Samahan ng mga Maninindang Pilipino) para sa 2025 Philippine House of Representatives elections . 

## Biograpiya

Si Balbuena namundag kan Agosto 31, 1982 sa Norteng Samar .  Sa edad na 17, si Balbuena nagduman sa Metro Manila sa paghanap nin mga oportunidad, na natapos an sekondaryang edukasyon sa Don Juan F. Avalon National High School sa San Roque, Northern Samar . Sa primero nagtatrabaho bilang sarong beautician, si Diwata kan huri nag-iba-iba sa pagnegosyo, pagpabakal nin kape, sigarilyo, asin mga kendi, kaiba an trabaho sa konstruksyon tanganing makadagdag sa kita. An negosyo nin pares kan Diwata nakakua nin dakulang atensyon sa social media huli sa pighihiling na halaga kaini, na nagtatao nin komprehensibong pakete nin pagkakan sa kantidad na , kaiba an daing limitasyon na bagas, sopas, asin sarong soft drink.   

Bago nagin prominente bilang sarong bantog na paratinda nin kakanon, si Diwata enot na nakakua nin atensyon bilang sarong partisipante sa "Miss Q and A" na segment kan programa sa telebisyon kan Pilipinas *na It's Showtime* kan 2019. 

Kan Abril 2024, pigbuyagyag niya sa saiyang vlog na nagpoon siyang mag-tape para sa *[[Batang Quiapo (TV serye)|Batang Quiapo]]* bilang bagong miyembro kan cast kaini. 

Si Diwata nagdalagan sa 2025 na eleksyon sa Kamara de Representantes kan Pilipinas bilang ikaapat na nominado para sa Vendors Partylist, sarong organisasyon na naghahanap nin representasyon sa listahan kan partido . 

## Mga Kontrobersiya
Kan 2016, si Balbuena enot na nagin viral huli sa saiyang pag-alog sa istasyon kan pulis pagkatapos na imbuelto sa sarong insidente kun saen ibinareta niya an duwang kamidbid na naggagamit nin iligal na droga sa irarom kan JW Diokno Bridge sa Pasay .  An reklamo naggrabe sagkod sa sarong pisikal na iriwal, na kun saen si Balbuena nalugadan sa saiyang angog asin takyag gamit an sarong paraputol kan tawong saiyang pigsumbong. 

Kan Abril 16, 2024, si Balbuena inaresto may koneksyon sa sarong kaso nin dikit na pisikal na danyos na isinangat laban saiya kan 2018.  Pinaluwas siya kan aldaw man sanang idto pagkatapos na magpiyansa nin  . 

Kan Pebrero 28, 2025, naghagad nin dispensa si Diwata pagkatapos na an mga ritrato niya na nakasulot nin mga katutubong gubing pigtuyaw kaiba an mga bakong maninigong muwestra laban sa mga katutubong tawo sa Rehiyon Administratibo kan Cordillera durante kan Panagbenga Festival sa Baguio kan National Commission on Indigenous Peoples, na inapod ining cultural appropriation . 

## Mga Premyo
Kan Mayo 2024, si Balbuena piggawaran na 'Most Sensational Media Personality of the Year' sa Gawad Dangal Filipino Awards 2024  asin 'Social Media Influencer of the Year' sa Asia's Golden Icon Awards. 

## Pelikula

## Toltolan
Pakita

Si **Pakita**, na midbid man sa apod na **Franciska "Pakita" Tólika**, iyo an pangaran sa entablado ni **Francisco José Venegas Morales** (namundag kan 1993),  sarong Espanyol  na paratugtog nin drag na nakipagkumpetensya sa ikaduwang season kan *The Switch Drag Race*, an ikatolong season kan *Drag Race España*,  asin an enot na season kan *All Drag Race Mga bitoon* .

## Biograpiya
Si Morales namundag sa Seville, Andalusia, Espanya kan 1993. Nagpoon siyang maggibo nin drag mantang nag-aadal nin fashion design sa edad na 20, asin, kan 2013, nagbalyo sa Madrid tanganing mapalawig an saiyang karera. Mantang yaon duman, nagtatrabaho siya sa sarong tindahan nin pampagayon. Kan 2018, siya nabuyagyag bilang saro sa 15 na mga partisipante sa ikaduwang season kan Chilean drag competition series *na The Switch Drag Race*, na iyo an nagin pinakaenot na kandidatong Espanyol sa  franchise .  Nakabugtak siya sa ibaba sa enot na episode asin nadaog sa sarong duelo laban ki Marie Laveau, na nagin siya an pinakaenot na eliminasyon kan season.

Kan 2023, siya pig-anunsyo bilang saro sa 13 na mga partisipante sa ikatolong season kan *Drag Race España* . Pagkatapos na maibugtak sa ibaba sa ikalimang episodio, hinale niya an The Macarena sa sarong lip-sync battle sa "Desátame" ni Mónica Naranjo . Si Pakita sa kahurihurihi nahale sa ikapitong episodio, sa laog nin dobleng paghale kaiba si Pink Chadora .

## Toltolan

## Mga panluwas na sumpay

*
David Cook (parakanta)

Si **David Roland Cook** (namundag kan Disyembre 20, 1982) sarong Amerikanong parakanta-parasurat nin rock. Si Cook nagin bantog pagkatapos na manggana sa ikapitong season kan American Idol kan 2008.

Bago an Idol, si Cook nagtugtog sa dakul na banda, na nagpaluwas nin tolong studio album asin apat na live album bago nagpaluwas kan saiyang enot na solo independent album, an Analog Heart. Pagkatapos na manggana sa American Idol, pinaluwas niya an saiyang debut single na "The Time of My Life", na naglaog sa Billboard Hot 100 chart sa numero tulo asin numero dos sa Billboard Canadian Hot 100, na nakabenta nin sobra sa 1.4 milyon na kopya asin sertipikado na platinum kan RIAA. An saiyang major-label self-titled debut album pinaluwas kan Nobyembre 18, 2008, asin poon kaidto sertipikado na man na platinum kan RIAA. An album nagprodusir nin duwang top twenty singles; "Mag-ilaw" asin "Magbalik ka sakuya". An saiyang ikaduwang mayor na album na This Loud Morning pinaluwas kan Hunyo 28, 2011. An album nagprodusir nin duwang single; "An Huring Paaram" asin "Magkupas sa Sakuya". An This Quiet Night, an enot na EP ni Cook, pinaluwas man kan Hunyo 28, 2011 asin nagtampok nin mga acoustic performance kan mga piling track kan album kan This Loud Morning.

Pagkatapos maghale sa RCA asin magpaluwas nin tolong stand-alone singles, si Cook nagin sarong independienteng artista asin nagpaluwas kan saiyang enot na single na "Criminals" para sa saiyang ikaapat na studio album na Digital Vein, na pinaluwas kan Setyembre 18, 2015, na an huri na duwa ("Laying Me Low" asin "Wait For Me") itinampok sa album. An album nagprodusir nin duwa pang mga single: "Broken Windows" asin "Heartbeat".

Ipinaluwas ni Cook an saiyang ikaduwang EP, an Chromance, na nagtatampok nin mas pop-driven na tanog. An pangenot na single kaini, "Gimme Heartbreak," pinaluwas tanganing ipalakop an EP. An EP naglaog sa US Indie charts sa numero singko. An saiyang ikatolong EP, an The Looking Glass, pinaluwas kan Abril 16, 2021.

## Toltolan
Kreoleng Hapon kan Yilan

An **Kreolong Hapon kan Yilan** sarong Kreole na nakabase sa Hapon kan Taywan. Nagbutwa ini kadtong 1930s asin 1940s, na igwang pakikipagtakudan sa tanga kan mga kolonistang Hapones asin kan mga subong mga tawong Atayal sa habagatan na Yilan County, Taiwan. An bokabularyo kan sarong tagapagtaram na namundag kadtong 1974, 70% Hapon asin 30% Atayal, alagad an kabiabahan kan kreole dai haros kaarog kan arinman sa mga pinagkuanan na tataramon.

Dai masabutan an Kreoleng Yilan kan duwa na Hapon asin Atayal. Namidbid an kreole kan 2006 ninda Chien Yuehchen asin Sanada Shinji, alagad dai pa nanggad isi an  pagkakaigwa kaini. Pinangaranan ini ninda Sanada asin Chien susog sa kinamumugtakan kaini. An Mandarin, an opisyal na tataramon kan Taywan, iyo an nagbabanta sa pagkakaigwa nin Kreole na Yilan.

## Uusipon
Sa kasagsagi kan panahon nin pamamayo kan mga Hapon sa Taywan sa irarom kan Shimonoseki Treaty kan 1895 sagkod 1945. Naghaloy an kontrol sa isla nin haros limampulong taon. Sa huring yugto kan panahon na ini, ipigpatupad ka Imperyal na Hapon an asimilasyon sa Taywan sa tataramon asin kulturang Hapon. Bilang resulta kan pakikipagtakudan na ini sa tanga kan mga tataramon na Atayal asin Hapones, nagbutwa an Kreoleng Yilan. Nagpoon na maglaog an mga Taywanon sa mga paadalan na itinukdo sa  tataramon na Hapon kun sain ipinangalad an gabos nin mga tataramon na bakong Hapon, asin kadtong 1944 lagpas 77% kan mga Taywanon an may kakayahan na magtaram nin Hapon. An mga reporma sa tataramon, pagribay nin pangaran, asin mga ley manungod sa mga kaugalian nin sosyudad an kabali sa mga repormang ipinamidbid kan gobyerno nin Imperyo kan Hapon. Kadakol pa man nanggad an may kakayahan sa tataramon na Hapon ngunyan kun sain nugad ginagamit ini bilang lingua franca. Dawa na binalo kan Sina na halion an impluwensya kan Hapon sa Taywan pagkatapos kan pagsuko kan Hapon kadtong 1945, hiling-hiling pa nanggad an epekto sa tataramon asin kultura sa Taywan.

An mga tampok na Atayal, nagbutwa sa tataramon na Hapon na pigtataram sa Taywan, dai naghaloy, nagin sarong pidyin bago ini ganap na nabilog sa sarong Kreole, asin sa ngunyan, an tataramon an solong midbid na kreole na nakabase sa Hapon sa isla, asin posibleng sa kinaban.

## Sistema nin pagsusurat
An binase sa Latin na sistema nin pagsusurat kan Yilan Creole iyo an naggagamit nin sistema ni pagsusurat kan Atayal na ginagamit sa Taywan.

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

*Slides on Yilan Creole Japanese
Selfie

An **selfie** (  )  sarong retrato nin sadiri o sarong halipot na video,  na parati kinukua gamit an sarong elektronikong kamera o smartphone . An kamera parati na kapot sa distansya kan takyag o suportado nin sarong selfie stick imbes na kontrolon gamit an sarong self-timer o remote. An konsepto nin pagkua nin kuha sa sadiri mantang pighihiling an sadiring imahe sa LCD monitor kan kamera inaapod man na **self-recording** . 

*An selfie*, siring sa nagin midbid, saro sa pinakapopular na porma nin pagretrato sa sadiri sa modernong buhay. An pagkakaigwa kan presenteng mga aparato nagtutugot sa siisay man na makagibo nin sarong retrato kan sadiri.

An mga selfie parateng ipinapakipag-ulay sa social media, sa paagi nin mga serbisyo sa social networking arog kan Facebook, Instagram, Threads, Twitter, asin Snapchat . An mga video selfie na mas halawig pa sa pirang minuto mas posibleng mahulog sa kategorya nin vlog .

An sarong selfie pwedeng maglaog nin dakol na tema; basta an retrato kinukua kan saro sa mga subject na itinampok, ini ibinibilang na sarong selfie. Alagad, an ibang mga termino para sa mga selfie na may dakol na tawo kabali an **usie**, **groufie**, asin **wefie** . Sa ibong na lado, an saro pwedeng magkua nin **selfie sa salming**, na an kamera nakaturo sa sarong salming imbes na direkta sa lalawgon, parati tanganing makakua nin bilog na hawak na retrato. 

## Toltolan
Tataramon na Katahawan na Bontok

An **Katahawan na Bontok** (o Kali) sarong tataramon kan pugro nin Bontok gikan sa Filipinas. An census kadtong 2007, nagsabing igwang 19,600 nagtataram.

## Mga toltolan

## Hilingon man
* Mga tataramon kan Filipinas
Raphael (Teenage Mutant Ninja Turtles)

Si **Raphael**, pig-aapod man na **Raph**, iyo an sarong superhero asin saro sa apat na pangenot na karakter sa *[[Teenage Mutant Ninja Turtles]]* komiks asin gabos na kaagid na media. Sa kadaklan na *iterations*, pigladawan siya bilang pinakaagresibo sa apat na magturugang na baoo, pinakamakusog sa pisikal, asin parating kakontraryo an saiyang tugang na si Leonardo.

## Toltolan
Tataramon na Kasubangan na Bontok

An **Kasubangan na Bontok** (Kasubangan na Bontoc) sarong tataramon kan pugro nin Bontok na pigtataram sa Filipinas. Pig-aako kan 2007 na igwang maabot sa  na mga parataram.

## Pagkakaheras
Susog sa *[[Ethnologue]]*, pigtataram an Kasubangan na Bontok sa mga minasunod na mga lugar: Cordillera Administrative Region: Subangan kan mountain province: Banwaan nin Barlig: mga dolohan nin Barlig, Kadaklan, asin Lias.

## Mga diyalekto
Pigbareta kan *Ethnologue* na may 3 para sa Kasubangan na Bontok: Finallig, Kinajakran (Kenachakran) asin Liniyas.

## Pagkakaaragimba
Naibareta an tataramon na kaarog sa 4 na iba pa mga tataramon na Bontok: Kaamihanan na Bontok, Kahabagatan-sulnopan na Bontok asin Kahabagatan na Bontok.

## Hilingon man
* Cordillera Administrative Region
* Tataramon na Bontok
* Mga tawong Bontok

## Toltolan
Lupin the Third

Si ***Lupin III*** (Hapon: ルパン三世, Hepburn: Rupan Sansei), also written as ***Lupin the Third***, ***Lupin the 3rd***, or ***Lupin the IIIrd***, is a Japanese media franchise created by Monkey Punch. The series follows the endeavors of master thief Lupin III, grandson of gentleman thief Arsène Lupin, joined by his criminal gang. The original ''Lupin III'' manga began in *[[Weekly Manga Action]]* on August 10, 1967. 

Labing singkwentang taon pagkatapos kan pagmukna kaini, *an Lupin III* nagdadanay na popular, na may ikapitong serye nin anime na ipaluwas kan 2021 asin mga bagong ONA na pinaluwas kan 2023. An mga kritikal na pag-ako kan prangkisa nagin positibo sa manlaen-laen na inkarnasyon kaini, na an apelasyon kan mga pangenot na karakter iyo an napag-araman na iyo an pangenot na dahelan kan kapangganahan kan serye. An pag-arte sa boses (sa parehong bersyon na Hapon asin Ingles) asin mga soundtrack (lalo na idtong mga kompuesto ni Yuji Ohno ) kan mga adaptasyon kan anime nakaresibe man nin kaparehong mga pag-omaw; alagad, nagkapira sa mga installment kan prangkisa, orog na an mga espesyal sa telebisyon, pigkritika huli sa pagiging pormula. An manga namidbid man kan mga tagahanga asin kritiko huli sa mas madiklom na tono kaini kumpara sa anime, na may malinaw na mga paglaladawan kan sekso asin kadahasan, siring man an madiklom, ikaapat na nakakaraot na pagmati nin katatawanan, na kontra sa kadaklan na mga animated na bersyon na angay sa pamilya . Sa laog nin pirang taon, an mga isyu na may relasyon sa copyright kan intelektwal na pagsasadiri ni Maurice Leblanc nangangahulugan na an pangaran na Lupin hinale sa mga pagluwas kaini sa luwas kan Hapon, na parati pigbabago sa "Rupan" o "Wolf". Alagad, an copyright natapos na, na nagtutugot sa mga dayuhan na pagluwas na gamiton an pangaran na Lupin.

Dakul na manlaen-laen na mga kumpanya an nagsasadiri kan mga deretso sa distribusyon sa tataramon na Ingles sa manlaen-laen na mga propyedad *kan Lupin III* sa manlaen-laen na panahon. Nakua kan Tokyopop an lisensya sa orihinal na manga kan 2002, asin kan huri an ikaduwang serye kan 2004. An Seven Seas Entertainment naglisensya nin mga koleksyon nin manga kan 2020.  An Funimation Entertainment nag-dub asin nagpaluwas nin nagkapirang mga espesyal asin pelikula sa telebisyon poon 2002 sagkod 2006, asin an ikaapat na serye sa telebisyon kan 2013. Sa pag'oltan kan 2003 asin 2007, si Geneon naglisensya asin nag-dub kan enot na 79 na mga yugto kan ikaduwang serye sa telebisyon, 26 kaini an pigbrodkast sa Estados Unidos sa Adult Swim kan 2003 asin 52 sa Canada sa G4techTV kan 2007.  An Discotek Media naglisensya kan enot na anom na serye sa telebisyon sa prangkisa asin kan enot na live-action na pelikula ; sinda man an kagsadiri kan mga deretso sa kadakol na iba pang mga titulo *kan Lupin*, kaiba an nagkapira na dati nang pinaluwas kan ibang mga kumpanya.

## Toltolan

## Mga panluwas na sumpay

* ''Lupin an Ikatolong'' Network  —nangangaipo nin Adobe Flash plugin
*
Mga Gorontalo

An **mga tawong Huluntalo** o **Huluntalonon**, midbid man sa **Gorontalese**, iyo an mga Etnikong pugro na Austronesyo na subo sa probinsiya nin Gorontalo. An mga Gorontalo, tradisyunal na nakakonsentra sa mga probinsya kan Gorontalo, Amihanan na Sulawesi, asin sa kaamihanan na parte kan Katahawan na Sulawesi. 

An mga taong Gorontalo, kadaklan mga Muslim. An saindang subo na tataramo iyo an tataramon na Gorontalo asin pirang minoryang tataramon na gikan sa pamilya kan mga tataramon na Gorontalo.

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod
The Red Jumpsuit Apparatus

An **Red Jumpsuit Apparatus** sarong Amerikanong rock band na pigbilog sa Middleburg, Florida, kan 2003.  An mga presenteng miyembro kan banda iyo si Ronnie Winter (lead vocals), Joey Westwood (bass), Josh Burke (lead guitar), Randy Winter (rhythm guitar), John Espy (drums, percussion), asin Nadeem Salam (keyboards). Nagpaluwas na sinda nin limang studio album sagkod ngonyan.

An banda midbid na gayo sa saindang 2006 na debut sa mayor na label *na Don't You Fake It* . An pangenot na single kaini na " Face Down " iyo an nagin pinakadakulang kapangganahan ninda, asin an "False Pretense" asin " Your Guardian Angel " nagin mapangganang mga follow-up hit. *An Don't You Fake It* iyo sana an RIAA -certified album ( Platinum ) kan banda, asin an gabos na mga single kaini nakaresibe man nin mga premyo gikan sa manlaen-laen na institusyon.

## Toltolan
Jared Leto

Si **Jared Joseph Leto** (   ; namundag kan Disyembre 26, 1971) sarong Amerikanong aktor asin musikero. Midbid sa saiyang paagi nin pag-arte sa manlaen-laen na papel, nakaresibe siya nin kadakol na mga pag-omaw sa laog nin tolong dekada, kabali an sarong Academy Award asin sarong Golden Globe Award .  Dugang pa, siya midbid sa saiyang pagkamusikero asin pambihirang persona sa entablado bilang frontman kan bandang rock na Thirty Seconds to Mars . 

Pagkatapos na magpoon kan saiyang karera sa serye sa telebisyon na *My So-Called Life* (1994), si Leto nagdebut sa pelikula sa *How to Make an American Quilt* (1995) asin nakakua nin kritikal na atensyon huli sa saiyang pagganap sa *Prefontaine* (1997). Pagkatapos kan mga suportang papel sa *The Thin Red Line* (1998), *Fight Club* (1999), *Girl, Interrupted* (1999) asin *American Psycho* (2000), nakaresibe siya nin pag-omaw para sa saiyang pangenot na papel bilang sarong adik sa droga sa *Requiem for a Dream* (2000). Dangan nagpoon siyang magtutok nin orog sa musika, alagad nagbalik sa pag-arte sa *Panic Room* (2002), *Alexander* (2004), *Lord of War* (2005), *Chapter 27* (2007), asin *Mr. Nobody* (2009). An saiyang pagganap bilang sarong trans na babae sa *Dallas Buyers Club* (2013) nagtao saiya kan Academy Award para sa Pinakamarahay na Supporting Actor . Poon kaidto, nagbida na siya sa *Suicide Squad* (2016), *Blade Runner 2049* (2017), *The Little Things* (2021), asin *House of Gucci* (2021), an huri na duwa kaini nagtao saiya nin mga nominasyon para sa sarong Golden Globe Award .

Si Leto iyo an pangenot na parakanta, multi-instrumentalista asin pangenot na parasurat nin kanta para sa Thirty Seconds to Mars, sarong banda na saiyang pigbilog kan 1998 kaiba an saiyang matuang tugang na si Shannon Leto . An debut album kaini, *30 Seconds to Mars* (2002), pinaluwas na may positibong mga pagrepaso alagad limitado an komersyal na kapangganahan.  An ikaduwang album kaini, *A Beautiful Lie* (2005), nagtulod sa banda sa mata kan publiko, asin an mga suminunod na pagluwas, *This Is War* (2009) asin *Love, Lust, Faith and Dreams* (2013), nakaresibe nin orog pang kritikal asin komersyal na kapangganahan.  Sinundan sinda kan *America* (2018) asin *It's the End of the World but It's a Beautiful Day* (2023), na parehong nag-polarize sa mga kritiko kan iluwas. An banda nakabenta nin labing 15 milyon na album sa bilog na kinaban. 

## Toltolan
Gerard Way

Si **Gerard Arthur Way** (namundag kan Abril 9, 1977) sarong Amerikanong parakanta, parasurat nin kanta, asin parasurat nin komiks. Siya  midbid na gayo bilang an pangenot na parakanta asin kagmukna kan bandang rock na My Chemical Romance . Pinaluwas niya an saiyang debut solo album, *Hesitant Alien*, kan 2014.

Si Way an nagmukna asin nagsurat kan seryeng komiks *na The True Lives of the Fabulous Killjoys* asin *The Umbrella Academy*,  na an huri kaini pig-adaptar sa sarong popular na serye sa Netflix na nagdalagan sa laog nin apat na season. Siya man an kagmukna kan DC Comics' Young Animal imprint, asin nagsurat kan flagship series kan imprint, *an Doom Patrol* .

## Amay na buhay
Si Way namundag sa Summit, New Jersey, kan Abril 9, 1977,  an aking lalaki ni Donna Lee ( *née* Rush) asin Donald Way. Siya may ginikanan na Italyano asin Scotland .  Nagdakula sa Belleville, New Jersey, kaiba an tugang na si Mikey Way, enot siyang nagpoon na magkanta sa publiko kan ikaapat na grado, kan siya nagganap bilang Peter Pan sa sarong produksyon musikal sa eskwelahan. An saiyang lola sa ina, si Elena Lee Rush, sarong dakulang impluwensya sa pagmukna na nagtukdo saiya na magkanta, magpinta, asin magtugtog poon sa hoben na edad; sinabi niya na "tinukdoan niya ako kan gabos na aram ko".  Mantang nasa elementarya, an glam metal band na Bon Jovi nagin instrumento sa pagbilog kan saiyang pagkamoot sa musika. 

Sa edad na 15, si Way tinutukan nin badil. Siring sa sinabi niya sa sarong interbyu *sa Rolling Stone* kan Abril 2008, "Nakapot ako nin sarong .357 Magnum, may badil na nakaturo sa sakong payo asin ibinugtak sa salog, estilo nin paggadan." Padagos niyang sinabi na "dawa gurano karaot an kinaban o gurano man ka-tanga an ipinapahiling kaini sako, igwa akong pagtubod [diyan]".  Sa edad na 16, nagluwas siya sa sarong episode kan *Sally Jesse Raphael* tanganing pag-olayan an kontrobersiya na nakapalibot sa pagpublikar kan mga krimen kan serial killer na si Jeffrey Dahmer sa mga komiks .  Si Way nag-adal sa Belleville High School, na naggradwar kan 1995. Nagdesisyon na mag-adal nin karera sa industriya nin komiks, nag-adal siya sa School of Visual Arts sa New York City, na naggradwar na may Bachelor of Fine Arts kan 1999. 

## Toltolan
Jurassic World Rebirth

An ***Jurassic World Rebirth*** sarong 2025 Amerikanong science fiction action thriller na pelikula na pigdirehiran ni Gareth Edwards asin isinurat ni David Koepp . Sarong sequel sa *[[Jurassic World Dominion]]* (2022), ini an ikaapat na pelikula ''kan Jurassic World'' asin an ikapitong installment sa kabilogan sa prangkisa kan *[[Jurassic Park]]* . An pelikula iyo si Scarlett Johansson, Mahershala Ali, Jonathan Bailey, Rupert Friend, Manuel Garcia-Rulfo, asin Ed Skrein .                                                                                                                                                  

An trabaho sa pelikula nagpoon dai nahaloy pagkatapos kan pagluwas kan *Jurassic World Dominion*, kan an ehekutibong prodyuser na si Steven Spielberg nagrekrut ki Koepp tanganing tabangan siyang maggibo nin sarong bagong installment sa serye. Si Koepp dati nang nagsurat kan orihinal na pelikula ''kan Jurassic Park'' (1993) asin nagsurat kan sequel kaini, *[[The Lost World: Jurassic Park]]* (1997). An Pag-uswag kan *Pagkamundag* Liwat enot na ibinareta kan Enero 2024. Si Edwards pigkua bilang direktor pakalihis nin sarong bulan, asin an pag-cast nagpoon dai nahaloy pagkatapos kaiyan. An pangenot na potograpiya nangyari sa Thailand, Malta, asin sa United Kingdom poon Hunyo sagkod Setyembre 2024.

*An Jurassic World Rebirth* pig-enot kan Hunyo 17, 2025, sa Odeon Luxe Leicester Square sa London, asin pigluwas sa Estados Unidos asin Canada kan Universal Pictures kan Hulyo 2. An pelikula nakaresibe nin magkakalaen na mga pagrepaso gikan sa mga kritiko, na an iba nagtutubod na ini sarong pagpapauswag sa mga nakaaging mga entry. Nakatipon ini nin labing $380&nbsp;milyon sa bilog na kinaban laban sa badyet na $180&nbsp;milyon, na iyo an ikasampulong pinakahalangkaw an kitang pelikula kan 2025 .

## Mga myembro
 

(L:R) Si Scarlett Johansson, Mahershala Ali, asin Jonathan Bailey an nangengenot sa mga artista kan pelikula

* Si Scarlett Johansson bilang Zora Bennett, sarong eksperto sa hilom na operasyon 
* Si Mahershala Ali bilang si Duncan Kincaid, an lider kan grupo ni Zora 
* Si Jonathan Bailey bilang si Dr. Henry Loomis, sarong paleontologo
* Si Rupert Friend bilang si Martin Krebs, sarong representante sa parmasyutiko
* Si Manuel Garcia-Rulfo bilang si Reuben Delgado, an ama kan sarong pamilyang sibilyan na nalunod nin barko
* Si Luna Blaise bilang si Teresa Delgado, an pinakamatuang aking babae ni Reuben
* Si David Iacono bilang Xavier Dobbs, an nobyo ni Teresa
* Si Audrina Miranda bilang si Isabella Delgado, an pinakanguhod na aking babae ni Reuben
* Si Ed Skrein bilang Bobby Atwater, sarong miyembro kan grupo ni Zora
* Si Bechir Sylvain bilang LeClerc, sarong miyembro kan grupo ni Zora
* Philippine Velge bilang Nina, sarong miyembro kan grupo ni Zora 

## Toltolan
Psidium

An ***Psidium*** sarong genus nin mga kahoy asin palungpong sa pamilyang Myrtaceae. Ini tubo sa mas mainit na parte kan Sulnupan na Hemispero (Mehiko, Amerika Sentral asin Sur, West Indies, asin mga isla nin Galápagos). Dakul sa mga species an nagbubunga nin mga prutas na pwedeng kakanon, asin huli kaini an nagkapira pigkukultibar sa komersyal na paagi. An pinakapopular na pigkukultibar na species iyo an komun na bayabas, *Psidium guajava*.                                                                                                                                                                                                             

## Species

**[[Psidium acutangulum]]*  
**[[Psidium alatum]]*
**[[Psidium albidum]]* 
**[[Psidium anceps]]*
**[[Psidium anthomega]]*
**[[Psidium apiculatum]]*
**[[Psidium appendiculatum]]*
**[[Psidium apricum]]*
**[[Psidium araucanum]]*
**[[Psidium arboreum]]*
**[[Psidium argenteum]]*
**[[Psidium bahianum]]*
**[[Psidium canum]]*
**[[Psidium cattleianum]]*
**[[Psidium caudatum]]*
**[[Psidium cinereum]]* 
**[[Psidium coriaceum]]*
**[[Psidium cuneatum]]*
**[[Psidium cupreum]]*
**[[Psidium densicomum]]*
**[[Psidium donianum]]*
**[[Psidium dumetorum]]*
**[[Psidium elegans]]*
**[[Psidium firmum]]*
**[[Psidium friedrichsthalium]]*
**[[Psidium fruticosum]]*
**[[Psidium gardnerianum]]*
**[[Psidium giganteum]]*
**[[Psidium glaziovianum]]*
**[[Psidium grandifolium]]*
**[[Psidium guajava]]* 
**[[Psidium guazumifolium]]*
**[[Psidium guineense]]* 
**[[Psidium hagelundianum]]*
**[[Psidium herbaceum]]*
**[[Psidium humile]]*
**[[Psidium imaruinense]]*
**[[Psidium inaequilaterum]]*
**[[Psidium itanareense]]*
**[[Psidium jacquinianum]]*
**[[Psidium lagoense]]*
**[[Psidium langsdorffii]]*
**[[Psidium laruotteanum]]*
**[[Psidium leptocladum]]*
**[[Psidium luridum]]*
**[[Psidium macahense]]*
**[[Psidium macrochlamys]]*
**[[Psidium macrospermum]]*
**[[Psidium mediterraneum]]*
**[[Psidium mengahiense]]*
**[[Psidium minense]]*
**[[Psidium montanum]]* Sw. 
**[[Psidium multiflorum]]*
**[[Psidium myrsinoides]]*
**[[Psidium myrtoides]]* 
**[[Psidium nigrum]]*
**[[Psidium nutans]]*
**[[Psidium oblongatum]]*
**[[Psidium oblongifolium]]*
**[[Psidium ooideum]]*
**[[Psidium paranense]]*
**[[Psidium persicifolium]]*
**[[Psidium pigmeum]]*
**[[Psidium pilosum]]*
**[[Psidium racemosa]]*
**[[Psidium racemosum]]*
**[[Psidium radicans]]*
**[[Psidium ramboanum]]*
**[[Psidium refractum]]*
**[[Psidium riedelianum]]*
**[[Psidium riparium]]*
**[[Psidium robustum]]*
**[[Psidium roraimense]]*
**[[Psidium rostratum]]*
**[[Psidium rubescens]]*
**[[Psidium rufum]]*
**[[Psidium salutare]]* (Kunth) O.Berg 
**[[Psidium sartorianum]]* 
**[[Psidium schenckianum]]*
**[[Psidium sorocabense]]*
**[[Psidium spathulatum]]*
**[[Psidium stictophyllum]]*
**[[Psidium subrostrifolium]]*
**[[Psidium suffruticosum]]*
**[[Psidium terminale]]*
**[[Psidium ternatifolium]]*
**[[Psidium transalpinum]]*
**[[Psidium turbinatum]]*
**[[Psidium ubatubense]]*
**[[Psidium velutinum]]*
**[[Psidium widgrenianum]]*
**[[Psidium ypanamense]]*


## Toltolan
Cowboy Bebop

An **Cowboy Bebop** (Hapon: カウボーイビバップ, Hepburn: Kaubōi Bibappu) sarong 1998 na Hapon na neo-noir space Western na anime na serye sa telebisyon na ipinasali sa TV Tokyo asin Wowow poon 1998 sagkod 1999, asin ini pigmukna kan Sunise. pinangenotan kan sarong grupo nin produksyon kan direktor na si Shinichirō Watanabe, parasurat nin iskrip na si Keiko Nobumoto, paradisenyo nin karakter na si Toshihiro Kawamoto, paradisenyo nin makina na si Kimitoshi Yamane, asin kompositor na si Yoko Kanno, na pinagsararong inaapod na Hajime Yatate.

An serye, na nagdalagan sa laog nin beynte-sais na mga episodio (na inaapod na "mga sesyon"), nangyari kan taon 2071, asin nagsusunod sa buhay kan sarong nagbibiyahe na tripulante na naghahanap nin premyo sakay sa sarong spaceship, an *Bebop* . Dawa ngani ini naglalaog nin manlaen-laen na klase nin mga genre, an serye nagkukua nin pinakagrabe sa mga pelikula na science fiction, Western, asin noir . An pinakaprominenteng mga tema kaini iyo an eksistensyal na pagkasupog, pagsolo-solo, asin an dai kakayahan na makadulag sa nakaagi.

An serye pig-dub sa Ingles kan Animaze asin ZRO Limit Productions, asin orihinal na lisensyado sa Amerika del Norte kan Bandai Entertainment (asin ngonyan lisensyado na kan Crunchyroll ) asin sa Britanya kan Beez Entertainment (ngonyan kan Anime Limited ); An Madman Entertainment iyo an kagsadiri kan lisensya sa Australia asin New Zealand. Kan 2001, ini an nagin pinakaenot na titulo nin anime na ipinalabas sa Adult Swim .

*An Cowboy Bebop* pig-omaw bilang saro sa pinakamarahay na animated na serye sa telebisyon sa gabos na panahon. Ini sarong kritikal asin komersyal na kapangganahan pareho sa mga merkado kan Hapon asin internasyonal, orog na sa Estados Unidos. Nakakua ini nin nagkapirang mayor na anime asin science-fiction awards kan ini iluwas, asin nakaresibe nin pag-omaw gikan sa mga kritiko asin mga paradalan para sa estilo, karakter, istorya, pag-arte sa boses, animasyon, asin soundtrack. An English dub partikularmenteng pig-omaw asin pighihiling na saro sa pinakamarahay na anime English dubs.  Tinawan nin kredito sa pagtabang na maiintrodusir an anime sa sarong bagong alon nin mga paradalan sa Solnopan kan amay na mga taon nin 2000, *an Cowboy Bebop* inapod man na sarong serye nin gateway. 

## Toltolan
GTO: Paradise Lost

An **GTO: Paradise Lost** (Hapon: GTO パラダイス・ロスト, Hepburn: GTO Paradaisu Rosuto) sarong serye nin manga na Hapon na isinurat asin pig-ilustrar ni Tooru Fujisawa. Ini sarong sequel sa mayor na serye nin manga na Great Teacher Onizuka. Ini ipinublikar sa Kodansha's Weekly Young Magazine poon Abril 2014 sagkod Pebrero 2023, asin ibinalyo sa Magazine Pocket, kun saen ini nagdalagan poon Abril sagkod Oktubre 2024. An mga kapitulo kaini nakolekta na sa beynteng mga tomo nin tankōbon poon Nobyembre 2022.                                                                                                                                                                                                                                                        

## Publikasyon
Isinurat asin pig-ilustrar ni Tooru Fujisawa, *an GTO: Paradise Lost* sarong sequel sa mayor na serye nin manga na *Great Teacher Onizuka* . An manga nagpoon sa manga magasin kan Kodansha *na Weekly Young Magazine* kan Abril 14, 2014.  An manga nag-hiatus nin nagkapirang beses;  an enot na parte kan serye natapos kan Oktubre 2017, asin ibinugtak ni Fujisawa an manga sa hiatus, na pig-aatribwir ini sa kakulangan nin mga tawohan.  Kan Hunyo 2021, sinabi ni Fujisawa na an *GTO: Paradise Lost* iyo an magigin huring manga sa serye *kan GTO* .  An huring kapitulo sa *Weekly Young Magazine* pinaluwas kan Pebrero 14, 2023.  An serye nagbalik sa pagpublikar sa *Magazine Pocket*, sa irarom kan titulong *GTO: Paradise Lost Kai*, kan Abril 1, 2024, asin natapos kan Oktubre 15 kan parehong taon.  Tinipon kan Kodansha an mga kapitulo kaini sa mga indibidwal na tomo  . An enot na tomo ipinublikar kan Agosto 6, 2014.  Kan Nobyembre 4, 2022, beynteng tomo an naipublikar. 

Ipinublikar kan Crunchyroll an manga sa digital na tataramon sa Ingles.  Kan Abril 2017, pig-anunsyo kan Kodansha USA an digital na pagluwas kan manga.                                                                                                                                                                                                                                              

## Toltolan
Tataramon na Campalagian

An **Campalagian** *(Koneq-Koneq'e)* sarong tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Sulnopan na Sulawesi, Indonesya. Kaano-ano kaini an Bugis.

## Mga toltolan
Otto von Bismarck

Si **Otto, Prinsipe kan Bismarck,  Konde kan Bismarck-Schönhausen, Duke kan Lauenburg** namundag *Otto Eduard Leopold von Bismarck*; Abril 1, 1815 –  Hulyo 30, 1898) iyo an sarong Aleman na statesman asin diplomat na nahiling an unification of Germany asin nagserbi bilang enot na chancellor poon 1871 sagkod 1890. An *[[Realpolitik]]* ni Bismarck  asin firm governance nagresulta sa saiya na magin bantog bilang **Iron Chancellor** (Aleman: *Eiserner Kanzler*).

## Toltolan
James Gunn

Si **James Francis Gunn Jr.** (namundag Agosto 5, 1966) iyo an sarong Amerikanong paragibo nin pelikula. Nagpoon an saiyang karera bilang sarong screenwriter kaidtong katahawan kan dekada 1990, nagpoon sa Troma Entertainment sa *[[Tromeo and Juliet]]* (1996). Dangan siyá nagpoon na magtrabaho bilang sarong direktor, nagpoon sa pelikulang horror-comedy na *[[Slither (2006 film)|Slither]]* (2006), asin puminasiring sa superhero genre sa *[[Super (2010 American film)|Super]]* (2010), *[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]* (2014), *[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]* (2017), *[[The Suicide Squad (film)|The Suicide Squad]]* (2021), asin *[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]* (2023).

## Toltolan
Sulnopan na Sulawesi

An **Sulnopan na Sulawesi** (), minasakop sa sarong kadagaan na 17,152.99&nbsp;km2 na an saiyang kapitolyo iyo an Mamuju, sarong probinsya kan Indonesya sa kasulnopan na gilid kan isla nin Sulawesi (Selebes kadto), naglalaog nin 6 na mga rehensiya (*[[Rehensiya (Indonesya)|kabupaten]]*), pinangaranan na Polewali Mandar, Mamasa, Majene, Mamuju, Katahawan na Mamuju asin Pasangkayu (inaapod kaidto na Amihanan na Mamuju).

## Uusipon
Kadtong Disyembre 11, 2019, sarong pugro nin mga parasaligsig na pinamamayuhan ni Dr. Maxime Aubert an nag-anunsyo kan pagtuklas kan mga pinakadaan na eksena sa pangangayam sa kainutan na panahon nin sining sa kinaban na lagpas 44,000 taong edad hali sa limestone cave kan Leang Bulu’ Sipong 4. Tinukdo kan mga arkeologo an edad kan paglaladawan nin pangangayam kan orig asin damulag, salamat sa calcite na 'popcorn', manlainlain na nibel nin isotope sa radioactive uranium asin thorium.

## Demograpiya

An populasyon kaini sa 2010 sensus, 1,158,651 na luminangkaw sa 2.67% taun-taon. Sa 171,356 na idto, tinipo sa irarom kan linya nin katiusan sa Indonesya. Ang opisyal na pagtatantya kadtong katahawan na 2023, mga 1,481,077.

### Relihiyon

## Mga toltolan
Sean Gunn

Si **Sean Gunn** (namundag Mayo 22, 1974) iyo an sarong Amerikanong aktor. Midbid siya sa saiyang mga papel bilang Kirk Gleason sa The WB na mga serye *[[Gilmore Girls]]* (2000–2007), asin Kraglin Obfonteri sa Marvel Cinematic Universe. Sa papel na ini, yaon na siya sa mga pelikulang *[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]* (2014), *[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]* (2017), **' (2019), **' (2022), *[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]* (2023), siring man sa mga animadong seryeng *[[What If...? (TV series)|What If...?]]* (2021–2024), asin sa telebisyon espesyal na *[[The Guardians of the Galaxy Holiday Special]]* (2022). Ginampanan niya man an Weasel asin Calendar Man sa pelikulang Warner Bros./DCEU *[[The Suicide Squad (film)|The Suicide Squad]]* (2021). He reprised the role of Weasel sa DCU HBO Max series ''Creature Commandos'' (2024), kun saen ginampanan niya an papel bilang G.I. Robot. Siya an kangudhan na tugang kan direktor na si James Gunn asin parating naglalataw sa saiyang mga produksyon.

## Toltolan
Matt Gunn

Si **Matthew Gunn** (namundag Abril 22, 1972) iyo an sarong Amerikanong parasurat asin aktor gikan sa St. Louis, Missouri.

## Kaamayi kan buhay
Igwang apat na tugang na lalaki si Gunn — paragibong pelikula James, aktor Sean, screenwriter Brian, prodyuser asin dating Ehekutibong Bise Presidente kan Artisan Entertainment Patrick — asin sarong tugang na babayi, Beth.

 Siya asin an saiyang mga tugang na lalaki gabos nag-atendir sa Jesuit St. Louis University High School, kun saen siya naggradwar kaidtong  1990. Their parents are Leota asin si James F. Gunn, na sarong retiradong partner asin corporate attorney sa *law firm* na Thompson Coburn sa St. Louis.

## Toltolan
Kose Kanaoka

Si **Kose Kanaoka**  sarong artistang Hapon kan ikasiyam na siglo asin pintor sa korte kan Heian (Kyoto).

## Biograpiya
Midbid bilang sarong tawo na nagpursige asin nagdugang nin rarom sa kakaibang estilo sa pagpinta sa estilong Hapon, sya sinasabing nagtatao nin serbisyo sa paagi nin pagmukna kan pagpinta sa estilong *Yamato-e*, sarong tradisyunal na pagpinta sa estilong Hapon kan huring panahon kan Heian asin Kamakura na nagtutukar nin mga temang Hapon. Ini an panahon na nawaran nin impluwensya *an kara-e* (pagpipinta sa estilong Intsik).

An saiyang mga gikan sa huri nagbilog nin sarong grupo nin mga pintor na midbid bilang eskwelahan nin Kose asin ini nakaimpluwensya nin dakula sa mga larangan nin *kyuutei-ga* (mga pintura sa korte) asin mga pinturang Budista. Dawa ngani dikit sana sa saiyang mga obra an natada, sya midbid na nagpinta nin mga tanawon asin mga retrato. Sya man an nagtogdas kan Kose School of Art na ipinangaran saiya. Sya an naggibo kan pinakaenot na tonal gradation asin an pinakaenot na Buddha sa estilo nin krayola. An eskwelahan na ini mababago hale sa paggibo nin mga pintura sa estilong Intsik na may mga temang Intsik pasiring sa mas estilong Hapon nin mga teknik sa pagpinta.

## Biography

Si **Kose Kanaoka**  sarong artistang Hapon kan ikasiyam na siglo asin pintor sa korte kan Heian (Kyoto).

## Biograpiya
Midbid bilang sarong tawo na nagpursige asin nagdugang nin rarom sa kakaibang estilo sa pagpinta sa estilong Hapon, sya sinasabing nagtatao nin serbisyo sa paagi nin pagmukna kan pagpinta sa estilong *Yamato-e*, sarong tradisyunal na pagpinta sa estilong Hapon kan huring panahon kan Heian asin Kamakura na nagtutukar nin mga temang Hapon. Ini an panahon na nawaran nin impluwensya *an kara-e* (pagpipinta sa estilong Intsik).

An saiyang mga gikan sa huri nagbilog nin sarong grupo nin mga pintor na midbid bilang eskwelahan nin Kose asin ini nakaimpluwensya nin dakula sa mga larangan nin *kyuutei-ga* (mga pintura sa korte) asin mga pinturang Budista. Dawa ngani dikit sana sa saiyang mga obra an natada, sya midbid na nagpinta nin mga tanawon asin mga retrato. Sya man an nagtogdas kan Kose School of Art na ipinangaran saiya. Sya an naggibo kan pinakaenot na tonal gradation asin an pinakaenot na Buddha sa estilo nin krayola. An eskwelahan na ini mababago hale sa paggibo nin mga pintura sa estilong Intsik na may mga temang Intsik pasiring sa mas estilong Hapon nin mga teknik sa pagpinta.

## Susugan

# 
# Kose School
Fujiwara no Nobuzane

Si **Fujiwara Nobuzane** (1176–1265) saro sa mga nangingenot na artistang Hapon na parapinta nin retrato kan ika-treseng siglo kan Japan.

Si Nobuzane namundag sa Kyoto asin aki ni Fujiwara Takanobu . Si Takanobu nag-espesyalisar sa nise-e ("kaagid na retrato") na mga retrato. Sa saiyang mga obra na natada, an pinakalataw iyo an sarong set kan *Thirty-Six Poetry Immortals* . An aking lalaki ni Nobuzane na si Tametsugu asin an makuapo na si Tamenobu nagpadagos kan tradisyon nin pagpinta kan saindang pamilya.

## Hilingon man

* yamato-e
* Panahon nin Kamakura
* Murasaki Shikibu Diary Emaki

## External links

* *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/221598/Fujiwara-Nobuzane Artikulo kan Britannica]*
* ''Mga Retrato kan mga Noble sa Korte'', ni Fujiwara Nobuzane , Kyoto National Museum
Brian Gunn

Si **Brian Donald Gunn** (namundag Agosto 23, 1970) iyo an sarong Amerikanong aktor, prodyuser, asin screenwriter. Nagdakula siya sa St. Louis, Missouri.

## Kaamayi kan buhay
Igwang apat na tugang na lalaki si Gunn —  paragibong pelikula James, aktor Sean, aktor asin parasurat politikal Matt, prodyuser asin dating Ehekutibong Bise Presidente kan Artisan Entertainment Patrick — asin sarong tugang na babayi, Beth. An saindang magurang iyo sinda Leota asin si James F. Gunn, sarong abogado. Si Gunn asin an saiyang mga tugang na lalaki nag-atendir sa Saint Louis University High School, kun saen siya naggradwar kaidtong 1988. naggradwar siya sa College of the Holy Cross sa Worcester, MA kaidtong 1992.

## Toltolan
Menko

***Menko*** (,), na midbid man sa apod na **Bettan** o **Patchin**, sarong kawat nin baraha sa Hapon na kinakawat nin duwa o labi pang parakawat. Ini man an pangaran kan klase nin baraha na ginagamit sa pagkawat kan kawat na ini. An lambang parakawat naggagamit nin mga baraha nin Menko na gibo sa mahibog na papel o karton, na nakaimprenta sa saro o sa mag-ibong na lado na may mga imahe hale sa anime, manga, asin iba pang mga obra. An baraha kan sarong parakawat ibinubugtak sa matagas na kahoy o kongkretong salog asin an saro pang parakawat gagapuon an saiyang baraha, na naghihingoang ibaliktad an baraha kan ibang parakawat sa paagi nin sarong huyop nin doros o sa paagi nin paghampak kan saiyang baraha sa ibang baraha. Kun siya magtrayumpo, kukuanon niya an duwang baraha. An parakawat na makua kan gabos na baraha, o an saro na may pinakadakol na baraha sa katapusan kan kawat, iyo an manggagana sa kawat.

An Menko sikat na poon pa kan panahon nin Edo. An mga ini orihinal na midbid bilang men'uchi (面打) asin ginibo sa paagi nin pagbugtak nin dalipay sa mga molde na dangan pigluluto. An marikas asin simpleng mga susundon kaini iyo an nagin popular kaini sa mga kaakian sa gabos na edad. Nin huli ta an teknik kapareho kahalaga kan kapangyarihan sa kawat na ini, an mga saradit na aki puwedeng makipagkumpetensya nin patas sa mga gurang na parakawat.

An mga ritrato sa mga baraha na ini nagpapahiling kan popular na kultura kan saindang panahon, asin an mga kard na Menko kan nakaagi nagpapahiling nin importanteng impormasyon manungod sa saindang panahon. Kan Edo asin amay na panahon nin Meiji, an mga imahe arog kan ninja asin samurai an mga sikat. Bago an Ikaduwang Gerang Pankinaban, an pinakapopular na mga imahe iyo an militar, arog kan mga eroplanong panlaban asin mga bapor de guerra. Pagkatapos kan gera, an mga karakter gikan sa anime asin manga nagin popular, siring man an mga parakawat nin baseball. An mga parakolekta nin mga baraha nin baseball na Hapon nagkokolekta nin mga menko nin baseball. Kan huring parte kan dekada 1980 sagkod amay na parte kan dekada 1990, an mga kard nin Menko pigdekorasyonan nin mga holograph asin pangkimat-kimat.

## Hilingon man

* Ddakji – kaparehong Koreanong kawat
* Mga takop sa gatas – kaparehong kawat sa Solnopan
* Omocha-e

## Mga Reperensya


## Mga panluwas na sumpay

* An Menko: Poon sa mga Laban nin mga Hoben sagkod sa Kamurawayan nin Brilyante