Ngaran kan Filipinas

Igwa nin nagkapirang **ngaran kan [[Filipinas]]** (Filipino: *Pilipinas*; Espanyol: *Filipinas*) sa manlaenlaen na kultura asin manlainlain na panahon, parating nanonongod sa espesipikong grupo nin mga isla sa laog kan presenteng kaislahan Maski na ngani na an ngaran na Filipinas mismo iyo an orihinal na solamenteng itinao sa Leyte, Samar, asin mga kataraid na isla. Itinao iyan kan Kastilang explorer na si Ruy López de Villalobos o saro sa saiyang mga kapitan na si Bernardo de la Torre kaidtong 1543 sa onra ki kinoronahan na prinsipe na si Philip, sa huri nagin Felipe II. An Mindanao, kun saen iyo an enot nindang inabot asin pinaghuna na iyo an dakulang daga, nginaranan ninda susog sa nagrereynar na Emperador na si Charles V, na iyo man an hadeng Kastila na si Carlos I. Sa paglihis nin panahon kan kolonisasyon kan Espanya, an ngaran sa kahurihurihi naglakop tanganing magin apod sa bilog na kaislahan. Nagdadanay iyan na igwa nin menor na mga pagbabago. An Rebolusyon kan Filipinas pig-apod an saiyang estado bilang *Philippine Republic* (Espanyol: República Filipina). An militar kan Estados Unidos asin mga sibilyan na mga okupasyon pig-apod man an saindang teritoryo bilang Philippine Islands (Espanyol: *Islas Filipinas*). Durante kan Ikatulong Republika kan Filipinas, an opisyal na ngaran kan estado pormal nang rinibayan asin nagin Filipinas.

## Presenteng ngaran
An presenteng ngaran kan Filipinas iginawad kan Spanish explorer Ruy López de Villalobos o saro sa saiyang mga kapitan na si Bernardo de la Torre kaidtong 1543, durante kan an expedition na igwa nin intensyon na mag-establish nin mas dakulang Spanish control sa purong Solnopan kan dibisyon nin kinaban na inistabilisar sa pag-ultanan kan Espanya asin Portugal sa paagi kan treaties of Tordesillas asin Zaragoza. Pagkatapos na tawan nin ngaran an Mindanao para sa saindang hade, an Habsburg emperador CharlesV, an Philippine Island inonra an saiyang aking lalaki, crown prince Philip, sa huri FelipeII kan Espanya. An ngaran na  asin  orihinal na in-apply solamente sa Leyte, Samar, asin sa saindang pagtaraid na mga isla bago naliwat sa  asin luminakop sa ibang mga lugar.An pagsubli sa Ingles bilang *Philippine Islands* tulos pagkatapos, an ngaran na ginamit sa bilog na America's military asin civilian occupations kan arkipelago.

### Presenteng ngaran sa ibang tataramon

An 1987 Constitution nagsasabi na an Filipino asin Ingles na iyo an magin opisyal na tataramon kan Filipinas. Mayo iyan nin probisyon na espesipikong nagdesignar nin opisyal na ngaran para sa nasyon; alagad, an "Republic of the Philippines" piggagamit nin consistent sa bilog na saiyang probisyon (sa Ingles). An Artikulo XIV, seksyon 8 kan Constitution nagmamando man na siring man sa Filipino alagad mayo nin siring na opisyal na nag-eeksistir na bersyon sa Filipino. An *"Republika ng Pilipinas"* iyo an *de facto* na ngaran kan nasyon na piggagamit sa Filipino. Kapag nagsosolo-solo sa Ingles, an ngaran kan nasyon pirming pigsusundan kan artikulong *the*. Alagad, an definite article na *ang* dai minasunod sa ngaran sa kontekstong Filipino.

An nasyon sa bilog na kasaysayan midbid na bilang *Filipinas*. An pinakaamay na midbid na paggamit sa ngaran na *Pilipinas* sa Tagalog iyo an Katipunan sa saindang deciphered 1892 foundational document. Kaidtong dekada 1930, an iskolar na si Lope K. Santos ipinamidbid an alpabetong abakada para sa pagsurat nin Tagalog na dai na naggagamit kan letrang *F* huli ta an tanog na ini mayo asin parating pigsasayod kan mga parataram kan nagkapirang mga tataramon kan Filipinas bilang "P". An alpabetong abakada also subsequently luminakop sa iba pang mga tataramon kan Filipinas (na kun saen haloy nang naggagamit kan sistema sa pagbaybay na basado sa Kastilang *[[abecedario]]*). Kaya baga, an pormang *Pilipinas* nabalingibog asin nag-abot sa pangkagabsan na paggamit. The Commission on the Filipino Language and National Artist, Virgilio S. Almario urged the usage of *Filipinas* as the country's official name to reflect its origin and history, asin magin inklusibo sa gabos na mga tataramon kan nasyon na kun saen an mga ponolohiya igwa nin , pigrepresentar kan grapema na F sa presenteng alpabetong Filipino. An polisiyang ini sa huri dai inako kaidtong 2021 kan bàgong komisyoner na si, Arthur Casanova, huli ta bakong konstitusyonal. An komisyon ngunyan pigrekomenda an paggamit kan *Pilipinas* kisa sa *Filipinas* kapag nakikipag-olay sa Filipino.

Sa internasyonal na mga pagtiripon, solamenteng an ngaran sa Ingles an parating minalataw na nagpapamidbid sa Filipinas (e.g., kapag igwa nin pagtiripon sa United Nations o sa Association of Southeast Asian Nations) sa setting na ini. Iyo man ini an tradisyon maski an pagtiripon piggaganap sa laog kan Filipinas. An ngaran kan nasyon sa ibang mga tataramon kun minsan basado sa  o **, kapwa naggamot sa Latin .

## Toltolan