Ballet

An **Ballet** (  ) sarong klase nin bayle sa pagtugtog na nagpoon durante kan Renaissance kan Italya kan ika-kinseng siglo asin kan huri nagtalubo sa sarong porma nin bayle sa konsyerto sa Pransya asin Rusya. Poon kaidto, ini nagin nang lakop asin halangkaw an teknikal na porma nin bayle na may sadiring bokabularyo . An ballet nagin maimpluwensya sa bilog na kinaban asin nagtao nin kahulugan sa mga pundamental na teknika na ginagamit sa kadakol na ibang mga genre asin kultura nin bayle. An manlaen-laen na eskwelahan sa bilog na kinaban nag-inkorporar kan saindang sadiring mga kultura. Bilang resulta, an ballet nag-evolve sa manlaen-laen na paagi.

An sarong *ballet* bilang sarong pinagsararong obra minakompuesto kan koreograpiya asin musika para sa sarong produksyon nin ballet. An mga ballet pigkokoreograpiya asin piggigibo kan mga sinanay na parabayle nin ballet . An mga tradisyonal na klasikal na ballet parati na pigtutugtog na may kaibang klasikal na musika asin naggagamit nin mga magarbong kostyum asin pag-ensayo, mantang an mga modernong ballet parati na piggigibo

## Etimolohiya
An ballet sarong tataramon na Pranses na gikan sa Italyano *na balletto*, sarong diminutibo kan *ballo* (bayle) na gikan sa Latin *na ballo*, *ballare*, na an boot sabihon "magbayle",   na gikan man sa Griyegong "βαλλίζω" ( *ballizo* ), "magbayle, maglukso-lukso".   An tataramon naglaog sa paggamit sa Ingles gikan sa mga Pranses kan mga taon 1630.

Sa Pranses, an tataramon nanonongod sa sarong pasundayag nin ballet, sarong obra nin ballet, asin posibleng sa genre nin bayle mismo, dawa ngani an ekspresyon *na danse classique* yaon man para sa huring kahulugan, bakong gayong malinaw asin mas komun na ginagamit kun nanonongod sa pag-adal kan bayleng ini. &#x5B; **' &#x5D;</sup>

== Kasaysayan ==
<gallery>
Ladawan:Ballet de la nuit 1653.jpg|[[Louis XIV of France|Si Louis XIV]] bilang Apollo sa ''[[Ballet Royal de la Nuit]]'' (1653)
</gallery>An ballet nagpoon sa mga korte [[Italian Renaissance|kan Renaissance kan Italya]] kan ika-kinse asin ika-16 na siglo. Sa irarom kan impluwensya ni [[Catherine de' Medici]] bilang Reyna, ini naglakop sa Pransya, kun saen ini nag'uswag pa.  An mga parabayle sa mga enot [[Ballets de cour|na ballet sa korte]] kadaklan mga nobleng amateur. An mga dekorasyon na gubing katuyohan na pahangaon an mga paradalan, alagad pinopogolan kaiyan an katalingkasan sa paghiro kan mga paratugtog. 

An mga ballet ginibo sa darakulang silid na may mga paradalan sa tolong lado. An implementasyon kan [[proscenium]] arch poon 1618 sa mga paratugtog na nagrayo sa mga miyembro kan mga paradalan, na dangan mas makakahiling asin makakaapresyar kan mga teknikal na gibo kan mga propesyonal na parabayle sa mga produksyon.  

An ballet sa korte kan Pransia nakaabot sa pinakahalangkaw na punto kaini sa irarom kan paghade ni Hadeng [[Louis XIV]] . Si Louis nagtogdas kan [[Académie Royale de Danse]] (Royal Dance Academy) kan 1661 tanganing magbugtak nin mga pamantayan asin magsertipikar nin mga paratukdo nin bayle.  Kan 1672, ginibo ni Louis XIV si [[Jean-Baptiste Lully]] na direktor kan Académie Royale de Musique ( [[Paris Opera]] ) na kun saen nagbutwa an pinakaenot na propesyonal [[Ballet company|na kompanya nin ballet]], an [[Paris Opera Ballet]] .  [[Pierre Beauchamp|Si Pierre Beauchamp]] nagserbing [[Ballet master|ballet-master]] ni Lully. Kun magkaibanan, an saindang pakikipagtabangan makakaimpluwensya nin dakula sa pag-uswag kan ballet, siring sa ipinapahiling kan kredito na itinao sainda para sa pagmukna kan limang mayor na posisyon kan mga bitis. Kan 1681, an enot na mga "ballerina" naglaog sa entablado pakatapos nin mga taon nin pagsasanay sa Académie. 

An ballet nagpoon na magluya sa Pransya pagkatapos kan 1830, alagad padagos ining nag-uswag sa Denmark, Italya, asin Rusya. An pag-abot sa Europa kan mga [[Ballets Russes]] na pinangenotan ni [[Sergei Diaghilev]] sa bisperas kan [[Enot na Gerang Pankinaban]] nagbuhay liwat kan interes sa ballet asin nagpoon kan modernong panahon. 

Kan ika-beinte siglo, an ballet nagkaigwa nin mahiwas na impluwensya sa ibang mga genre nin bayle,  Siring man kan ika-beinte siglo, an ballet nagbago kaini gikan sa klasikal na ballet pasiring sa pag'introdusir kan [[Modern dance|modernong bayle]], na nagdara sa mga modernistang hiro sa nagkapirang nasyon. 

An mga bantog na parabayle kan ika-beinte siglo kabali si [[Mikhail Baryshnikov]],  [[Erik Bruhn]],  [[Maria Tall Chief]],  [[Jeanne Devereaux]],  [[Suzanne Farrell]],  [[Margot Fonteyn]],  [[Rosella Hightower]],  [[Gelsey Kirkland|Kirkland Kirkland]],  [[Natalia Makarova|] Makarova]],  [[Arthur Mitchell (dancer)|Arthur Mitchell]],  [[Rudolf Nureyev]],  [[Anna Pavlova]],  [[Maya Plisetskaya]],  asin [[Galina Ulanova]] . 

== Mga Estilo ==
<gallery>
Ladawan:MarieSalle.jpg|[[Marie Sallé]], parabayle nin klasikal na ballet
</gallery>An mga pagkakaiba-iba sa estilo asin mga subgenre nag-evolve sa lawig nin panahon. Sa amay, an mga klasikal na pagkakaiba-iba sa pangenot konektado sa heograpikong ginikanan. An mga halimbawa kaini iyo an [[Russian ballet|ballet Ruso]], [[French ballet|ballet Pranses]], asin [[Italian ballet|ballet Italyano]] . An mga huring pagkakaiba-iba, arog kan kontemporanyong ballet asin neoklasikong ballet, naglalaog kan parehong klasikal na ballet asin bakong tradisyonal na teknika asin hiro. Tibaad an pinakamidbid asin piggigibo na estilo nin ballet iyo an huring [[Romantic ballet|Romantikong ballet]] (o [[Ballet blanc]] ). 

=== Klasikong ballet ===
<gallery>
Ladawan:Swanlake015.jpg|An ''Valse des cygnes'' gikan sa Act II kan edisyon kan Ivanov/Petipa kan ''Swan Lake''
</gallery>An klasikal na ballet nakabasar sa tradisyonal [[Glossary of ballet|na teknik asin bokabularyo]] kan ballet.  Manlaen-laen na estilo an nagbutwa sa manlaen-laen na nasyon, arog kan [[French ballet|ballet Pranses]], [[Italian ballet|ballet Italyano]], [[English ballet|ballet Ingles]], asin [[Russian ballet|ballet Ruso]] .  An nagkapira sa mga estilo nin klasikal na ballet konektado sa mga partikular na paagi nin pagsasanay, na tipikal na nginaranan sa mga kagmukna kaini (hilingon sa ibaba). An [[Royal Academy of Dance|Royal Academy of Dance na paagi]] sarong teknika asin sistema nin pagsasanay sa ballet na pigtogdas kan manlaen-laen na grupo nin mga parabayle nin ballet. Pinagsararo ninda an saindang kanya-kanyang mga paagi nin pagbayle (Italyano, Pranses, Danes asin Ruso) tanganing makagibo nin sarong bagong estilo nin ballet na kakaiba sa organisasyon asin minimidbid sa bilog na kinaban bilang an Ingles na estilo nin ballet.  An nagkapirang halimbawa kan mga produksyon nin klasikal na ballet iyo an: ''[[Swan Lake]]'', ''[[The Sleeping Beauty (ballet)|The Sleeping Beauty]]'' asin ''[[The Nutcracker]] .'' 

=== Romantikong ballet ===
<gallery>
Ladawan:Giselle -Carlotta Grisi -1841 -2.jpg|[[Carlotta Grisi|Si Carlotta Grisi]], an orihinal [[Giselle|na Giselle]], 1841, na nakasulot kan romantikong tutu
</gallery>An romantikong ballet sarong artistikong hiro kan klasikal na ballet asin nagkapirang produksyon an nagdadanay sa klasikal na repertoire sagkod ngonyan. An panahon nin Romantiko tinandaan kan pagluwas kan [[Pointe technique|pointe]] work, an dominasyon kan mga babaeng parabayle, asin mas halawig, mabulos na mga tutu na nagpoprobar na magpahiling nin kahumok asin sarong delikadong aura.  An hiro na ini nangyari kan amay sagkod kabangaan kan ika-19 siglo (an [[Romantisismo|panahon nin Romantiko]] ) asin nagtampok nin mga tema na nagduduon sa makusog na emosyon bilang sarong gikanan nin eksperyensya [[Aesthetic|sa estetika]] . An mga istorya kan kadakol na romantikong ballet nag-iikot sa mga babaeng espiritu (mga sylph, wilis, asin multo) na nag-oripon sa mga puso asin sentido kan mga mortal na tawo. An 1827 na ballet ''[[La Sylphide|na La Sylphide]]'' pigkokonsiderar na pinakaenot, asin an 1870 na ballet ''[[Coppélia|na Coppélia]]'' iyo an pinakahuri.  An mga bantog na parabayle nin ballet kan panahon nin Romantiko kabali si [[Marie Taglioni]], [[Fanny Elssler]], asin [[Jules Perrot]] . Si Jules Perrot midbid man sa saiyang koreograpiya, orog na idtong ki ''[[Giselle]]'', na parati pigkokonsiderar na iyo an pinakabantog na romantikong ballet. 

== An ballet bilang sarong karera ==
An mga propesyonal na parabayle sa pankagabsan bakong marahay an sweldo, asin mas hababa an kita kisa sa sarong tipikal na trabahador.  Poon kan 2020, an mga Amerikanong parabayle (kaiba an ballet asin iba pang klase nin bayle) binabayadan nin promedyong US$19 kada oras, na an sweldo medyo mas marahay para sa mga paratukdo kisa sa mga paratugtog. 

An pananaw sa trabaho bakong makusog, asin an kompetisyon tanganing makakua nin trabaho grabe, na an bilang kan mga aplikante mas dakula pa sa bilang kan mga bukas na trabaho.  Kadaklan sa mga trabaho may labot sa pagtukdo sa mga pribadong [[Dance schools|eskwelahan sa pagbayle]] . 

[[Koreograpiya|An mga koreograpo]] mas marahay an sweldo kisa sa mga parabayle.  An mga musikero asin parakanta mas marahay an sweldo kada oras kisa sa mga parabayle o koreograpo, mga US$30 kada oras; alagad, an bilog na panahon na trabaho pambihira para sa mga musikero. 

== Mga epekto sa salud ==
An mga tin-edyer na babae na parabayle nin ballet madaling [[Stress fracture|magkaigwa nin mga bali]] sa [[First rib|enot na gusok]] .  An Posterior ankle impingement syndrome (PAIS) pinakaparateng nakakaapektar sa mga tawong naggigibo nin paorootrong [[plantar flexion]], arog kan mga parabayle nin ballet.  [[Eating disorder|An mga diperensya sa pagkakan]] pighuhuna na lakop, asin an sarong meta-analysis kan 2014 nagsusuherir na an mga pag-aadal nagpapahiling na an mga parabayle nin ballet mas halangkaw an peligro kisa sa pangkagabsan na populasyon para sa nagkapirang klase nin diperensya sa pagkakan.  Dugang pa, an nagkapirang parasiyasat nagnotar na an mahigot na pagsasanay sa ballet nagbubunga nin mas hababang [[Bone mineral density|densidad nin mineral sa tulang]] sa mga takyag. 

== Kritisismo ==
Kadaklan sa mga koreograpiya nin ballet isinurat tanganing ini magibo sana nin sarong medyo hoben na parabayle.  An estruktura kan ballet – kun saen an sarong (parateng) lalaking koreograpo o direktor naggagamit (kadaklan) nin mga hawak nin mga babae tanganing ipahayag an saiyang artistikong pananaw, pigtutuyaw bilang nakakadanyar sa mga babae. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D; 

## Hilingon man

* Parabayle nin ballet
* Glosaryo nin ballet
* Sapatos na ballet pointe
* Mga listahan na may relasyon sa ballet
* Bayle asin salud
* Listahan kan mga ballet sosog sa titulo
* An estereotipo sa Solnopan kan lalaking parabayle nin ballet

## Mga Toltolan