Shinto

An **Shinto** (神道, Shintō; pronunsiasyon sa Hapon: [ɕiꜜn.toː]), inaapod man na Shintoismo, sarong relihiyon na nagpoon sa Hapon. Pigklasipikar bilang sarong relihiyon sa Sirangan na Asya kan mga iskolar nin relihiyon, ini parati pighihiling kan mga parapraktis kaini bilang katutubong relihiyon kan Hapon asin bilang sarong relihiyon nin naturalesa. Kun beses inaapod nin mga iskolar na Shintoista an mga naggigibo kaiyan, minsan ngani an mga parasunod mismo bihirang gumamit kan terminong iyan. Mantang mayo nin sentral na autoridad na nagkokontrol sa Shinto, igwa nin dakol na pagkalaenlaen nin paniniwala asin kaugalean na risang-risa sa tahaw kan mga naggigibo kaiyan.                                                                                                                                                            

Sarong politeistiko asin animistikong relihiyon, an Shinto nag-iikot sa mga supernatural na entidad na inaapod na  (神). An  pigtutubodan na nag-eerok sa gabos na bagay, kaiba an mga pwersa nin naturalesa asin mga prominenteng lokasyon nin tanawon. An  sinasamba sa  mga santuaryo sa harong, santuaryo kan pamilya, asin mga santuaryo pampubliko  . An mga huri igwa nin mga padi, na midbid bilang , na namamahala sa mga dolot na kakanon asin inomon sa partikular  nakasurat sa lokasyon na iyan. Ginigibo ini tanganing mapatalubo an pagkaoroyon sa pag-oltanan nin mga tawo asin  asin maghagad kan bendisyon kan huri. An iba pang mga komun na ritwal iyo an  mga bayle, rito nin pag-agi, asin mga kapiyestahan nin kami . An pampublikong mga santuaryo nagpapadali nin mga klase nin panghuhula asin nagtatao nin relihiosong mga bagay, arog baga nin mga anting-anting, sa mga parasunod kan relihiyon. An Shinto nagbubugtak nin mayor na konseptuwal na pokus sa pagsierto nin kadalisayan, sa kadaklan sa paagi nin mga gawi sa paglinig arog kan ritwal na paghugas asin pagkarigos, orog na bago an pagsamba. Dikit an pagduon sa mga partikular na kodigo moral o partikular na mga pagtubod sa buhay pagkagadan, dawa ngani an mga gadan pigtutubodan na may kakayahan na magin  . An relihiyon mayo nin sarong kagmukna o espesipikong doktrina, asin imbes nag-eeksister sa manlaen-laen na hanay nin lokal asin rehiyonal na mga porma.

Minsan ngani an mga historyador nagdedebate kun noarin angay na apodon an Shinto bilang sarong napapalaen na relihiyon,  an pagsamba nasubaybayan pabalik sa panahon kan Yayoi kan Hapon (300 BC sagkod 300 AD). An Budismo naglaog sa Hapon sa katapusan kan panahon ni Kofun (300 abot 538 AD) asin marikas na naglakop. An relihiyosong pag-iriba ginibong  an pagsamba asin Budismo dai magkasuhay, sarong proseso na inaapod na *shinbutsu-shūgō* . An  nagin pighihiling bilang parte kan kosmolohiya kan Budismo asin orog na pigladawan sa paagi nin pagkatawo . An pinakaenot na nakasurat na tradisyon manungod sa  an pagsamba isinurat kan ika-8 siglong  asin  . Sa mga suminunod na siglo,  inampon kan harong kan Imperyo kan Hapon. Durante kan panahon ni Meiji (1868 sagkod 1912), an nasyonalistang liderato kan Hapon pinalayas an impluwensyang Budista sa  pagsamba asin nagbilog kan Estadong Shinto, na ibinibilang nin nagkapirang historyador na iyo an ginikanan kan Shinto bilang sarong napapalaen na relihiyon. An mga santuaryo napairarom sa nagdadakulang impluwensia nin gobyerno, asin an mga siudadano inenkaminar na sambahon an emperador bilang sarong  . Sa pagkabilog kan Imperyo nin Hapon kan kapinonan kan ika-20 siglo, an Shinto ipinadara sa ibang lugar sa Sirangan na Asia. Kasunod kan pagkadaog kan Hapon sa Ikaduwang Gerang Pankinaban, an Shinto pormal na nasuhay sa estado .

An Shinto pangenot na makukua sa Hapon, kun saen igwa nin mga 100,000 na pampublikong santuaryo, dawa ngani an mga parapraktis makukua man sa ibang nasyon. Sa numero, ini an pinakadakulang relihiyon kan Hapon, an ikaduwa iyo an Budismo. Kadaklan kan populasyon kan nasyon nakikikabtang sa mga aktibidad na Shinto asin Buddhist, orog na sa mga kapiyestahan, na nagpapahiling nin sarong komun na paghiling sa kulturang Hapon na an mga pagtubod asin gawi kan manlaen-laen na relihiyon dai kaipuhan na magin eksklusibo. An mga aspekto nin Shinto iiniba sa laen-laen na bagong relihiyosong mga mobimiento kan Hapon .

## Mga toltolan