Monique Wittig

Si **Monique Wittig** (  ; 13 Hulyo 1935 – 3 Enero 2003) sarong Pranses na awtor, pilosopo, asin peministang teorista  na nagsurat manungod sa paghale kan sistema nin klaseng sekso asin nagmukna kan fraseng "heterosexual contract." An saiyang makangangalas na obra may titulong *The Straight Mind and Other Essays* . Ipinublikar niya an saiyang enot na nobela, *an L'Opoponax*, kan 1964. An saiyang ikaduwang nobela, *Les Guérillères* (1969), sarong landmark sa feminismong tomboy . 

## Biograpiya
Si Monique Wittig namundag kan 1935 sa Dannemarie, Haut-Rhin, Pransya. Kan 1950, nagbalyo siya sa Paris tanganing mag-adal sa Sorbonne . Kan 1964, ipinublikar niya an saiyang enot na nobela, *an L'Opoponax* na nakakua kan saiyang tulos na atensyon sa Pransya asin nanggana kan Prix Médicis .  Pagkatapos na an nobela itradusir sa Ingles, si Wittig nakamit an internasyonal na pagmidbid. Saro siya sa mga kagmukna kan *Mouvement de libération des femmes* (MLF) (Women's Liberation Movement). Kan 1969, ipinublikar niya an pwedeng sabihon na pinaka-impluwensyal niyang obra, *an Les Guérillères*, na ngonian pigkokonsiderar na sarong rebolusyonaryo asin kontrobersyal na pinagkukuanan para sa mga paraisip na peminista asin tomboy sa bilog na kinaban. An publikasyon kaini pigkokonsidera man na iyo an nagpundar na pangyayari kan peminismong Pranses .  

Nakua ni Wittig an saiyang PhD sa School for Advanced Studies in the Social Sciences,  pagkatapos na matapos an sarong tesis na may titulong "Le Chantier littéraire".  Si Wittig sarong sentral na pigura sa mga tomboy asin peministang hiro sa Pransya. Kan 1971, siya sarong miyembrong kagmukna kan *Gouines rouges* ("Red Dykes "), an pinakaenot na grupo nin mga tomboy sa Paris .  Imbuelto man siya sa *Féministes Révolutionnaires* ("Mga peministang rebolusyonaryo"), sarong radikal na grupo nin mga peministang grupo.  Nagpublikar siya nin manlaen-laen na iba pang mga obra, na an iba kaini kabali an 1973 *Le Corps lesbien* (o *The Lesbian Body* ) asin an 1976 *Brouillon pour un dictionnaire des amantes* (o *Lesbian Peoples: Material for a Dictionary* ), na an saiyang kapadis, si Sande Zeig, an kagsurat.

Kan 1976, si Wittig asin Zeig naghale sa Pransya huli sa nagkapirang miyembro kan MLF na naghingoa na "paralisahon asin raoton an mga grupong tomboy."  An mga pagprobar ni Wittig na magmukna nin sarong grupong espesipiko sa mga tomboy sa laog kan radikal na sanga kan MLF sinabat nin pagtumang; "haros nagin mapanggana sinda sa pagraot sako nin lubos, asin sinda, iyo, pinalayas ako sa Paris".  Si Wittig asin Zeig nagbalyo sa Estados Unidos kun saen si Wittig nagtutok sa paggibo nin obra nin teorya nin kasarian . An saiyang mga obra, poon sa pilosopikal na essay *na The Straight Mind* sagkod sa mga parabola arog kan *Les Tchiches et les Tchouches*, nag-eksplorar kan pagkakakonektar asin interseksyon kan lesbianismo, feminismo, asin literaryong porma. Sa manlaen-laen na posisyon sa editoryal pareho sa Pransya asin sa Estados Unidos, an mga obra ni Wittig nagin internasyonal na midbid asin komun na ipinublikar sa parehong Pranses asin Ingles. Padagos siyang nagtrabaho bilang sarong bisitang propesor sa manlaen-laen na unibersidad sa bilog na nasyon, kabali an Unibersidad kan California, Berkeley, Vassar College asin an Unibersidad kan Arizona sa Tucson . Nagtukdo siya nin kurso sa materyalistikong kaisipan sa paagi kan mga programa sa Women's Studies, kun saen an saiyang mga estudyante nakalaog sa proseso nin pagkorehir kan Amerikanong traduksiyon kan *The Lesbian Body* . Nagadan siya sa atake sa puso kan Enero 3, 2003. 

## Istilo nin pagsurat
Si Wittig igwa nin materyalistikong paagi sa saiyang mga obra (malinaw sa *Les Guérillères* ). Nagpahiling man siya nin sarong kritikal na marhay na teoretikal na paagi (na malinaw sa saiyang essay, "An Saro Dai Namundag na Babae").
 

## ''An Tultol na Isip''
Sa enot na essay kan koleksyon, na may titulong The *Category of Sex,* si Wittig nagteorya kan klaseng naturalesa kan pang-aapi sa sekso, na pinapaboran an sarong sosyal na konstruksyonista imbes na biyolohikong esensyalista na paghiling kan diyalekto sa pag-ultanan kan mga sekso.
 
Mantang si Wittig naglaladawan sana nin mga babae sa saiyang literatura, ikinaongis niya an ideya na siya sarong " parasurat nin mga babae ." Inapod ni Monique Wittig an saiyang sadiri na sarong "radikal na tomboy."
 
Sa "Punto de View: Unibersal o Partikular?", sinabi niya na an kasarian "iyo an linggwistikong indeks kan oposisyon sa politika sa pag-ultanan kan mga sekso." Saro sanang kasarian an yaon: an pambabae, an panlalaki na bakong kasarian. An panlalaki bako an panlalaki kundi an pankagabsan, nin huli ta an eksperyensya nin panlalaki normalisado sa eksperyensya kan pambabae. An pambabae iyo an konkreto na ipinaparisa sa paagi nin sekso sa tataramon, mantang an panlalaki sana bilang pankagabsan iyo an abstrakto. Pig-oomaw ni Wittig si Djuna Barnes asin Marcel Proust sa pag-unibersalisa kan pambabae sa paagi nin dai paggibo nin pagkakaiba sa kasarian sa paagi kan saindang paglaladawan sa mga karakter. Bilang pagkua kan punto de vista nin sarong tomboy, nahihiling ni Wittig na kaipuhan na pugulan an mga kasarian sa parehong paagi na kinanselar ni Djuna Barnes an mga kasarian sa paagi nin paggibo sainda na dai na ginagamit. 

Dugang pa, para ki Wittig, an sosyal o gender na kategoryang "babae" nag-eeksister sana sa paagi kan relasyon kaini sa sosyal na kategoryang "lalaki," asin an "mga babae" na mayong relasyon sa "lalaki" mapundo na sa pag-eksister, na binabayaan an mga indibidwal na talingkas sa mga sosyal na konstruksyon asin mga kategorya na nagdidikta nin gawi o mga norma. Nag-adbokasiya siya nin sarong makusog na unibersalistang paninindugan, na nagsasabi na an pagpahayag kan sadiring pagkatawo asin an pagpatalingkas kan kamawotan nangangaipo nin paghale kan mga kategorya nin kasarian .

Ipinamidbid ni Wittig an saiyang sadiri bilang sarong radikal na tomboy. Sa saiyang obra *na The Straight Mind*, siya nagrason na an mga tomboy bakong mga babae huli ta an pagigin tomboy iyo an pagluwas sa heterosexual na norma kan mga babae, siring sa tinawan nin kahulugan kan mga lalaki para sa mga katuyuhan kan mga lalaki.
 
Si Wittig nagkaigwa man nin kritikal na paghiling sa Marxismo na nakaolang sa pakikipaglaban kan mga peminista, alagad man sa peminismo mismo na dai nagkukuestion kan dogma nin heteroseksuwal.

Sarong teorista kan materyalistang feminismo, pig-stigmatize niya an mito kan "babae," inapod an heteroseksuwalidad na sarong rehimen politikal, asin pigbalangkas an basehan para sa sarong sosyal na kontrata na sinasayumahan kan mga tomboy.

## Mga teoretikal na pananaw
An mga essay ni Wittig nagkukuestion sa nagkapira sa mga pundamental na premisa kan kontemporanyong teorya nin peminista. Si Wittig saro sa mga enot na peministang teorista na nag-usisa kan heteroseksuwalidad bako sanang sekswalidad, kundi bilang sarong rehimen politikal. Sa pagdepinir kan saiyang sadiri bilang sarong radikal na tomboy, siya asin an ibang mga tomboy kan amay na mga taon nin 1980 sa Pransya asin Quebec nakaabot sa sarong pagkakaoroyon na an "radikal na tomboy" nagpoposisyon kan heteroseksuwalidad bilang sarong rehimen politikal na dapat na ibagsak. Tinatsaran ni Wittig an kontemporanyong feminismo huli sa dai pagkwestyon kan heteroseksuwal na rehimen politikal na ini asin nagtutubod na an kontemporanyong feminismo nagproponer na iareglo giraray imbes na haleon an sistema. Mantang an sarong kritisismo sa heteroseksuwalidad bilang sarong "institusyon politikal" itinao kan nagkapirang tomboy na separatista sa Estados Unidos, an separatismong tomboy na Amerikano dai nagbugtak kan heteroseksuwalidad bilang sarong rehimen na dapat na ibagsak. Imbes, an katuyuhan iyo na makagibo sa laog nin sarong esensyalista na balangkas nin mga bagong halaga nin tomboy sa laog kan mga komunidad nin tomboy. 

Si Wittig sarong teorista nin materyalistang feminismo. Nagtutubod siya na ini an makasaysayan na trabaho kan mga peminista na magtao nin kahulugan sa pan-aapi sa materyalistikong mga termino. Kaipuhan na linawon na an mga babae sarong klase, asin midbidon an kategoryang "babae" siring man an kategoryang "lalaki" bilang mga kategoryang politikal asin ekonomiko. Inaako ni Wittig na an duwang klaseng sosyal na ini nag-eeksister huli sa sosyal na relasyon sa pag-ultanan kan mga lalaki asin babae. Alagad, an mga babae bilang sarong klase mawawara kun an lalaki bilang sarong klase mawawara. Kun paanong mayo nin mga oripon na mayo nin kagurangnan, mayo man nin mga babae na mayo nin mga lalaki.  An kategorya nin sekso iyo an kategoryang pulitikal na nagtutugdas kan sosyedad bilang heteroseksuwal. An kategoryang "lalaki" asin "babae" yaon sana sa sarong sistemang heteroseksuwal, asin tanganing raoton an sistemang heteroseksuwal matatapos an mga kategorya nin mga lalaki asin babae. 

## ''Les Guérillères''
*An Les Guérillères*, na ipinublikar kan 1969, limang taon pagkatapos kan enot na nobela ni Wittig, nag-iikot sa palibot kan mga *elles*, mga babaeng parapakilaban na nagmukna kan saindang sadiring soberanong estado sa paagi nin pagbagsak kan patriarkal na kinaban. An nobela naka-istruktura sa paagi nin serye nin mga rawitdawit na prosa. "An mga Elles bakong 'an mga babae'." – sarong salang traduksiyon na parating minalataw sa Ingles na traduksiyon ni David Le Vay – kundi an unibersal na 'sinda,' sarong linggwistikong pagsalakay sa mga panlalaki na kolektibong pronombre."  An nobela enot na naglaladawan kan kinaban na ginibo kan mga *elles* asin natatapos sa mga miyembro na nag-iistorya kan mga aldaw nin gera na nagdara sa soberanong estado.

## Bibliograpiya

### Mga Nobela

*  (Winner of the Prix Médicis.)
* 
* 
* 
* 
* 

### Mga dula

*  (Unpublished.)
*  (Radio Stuttgart.)
*  (Radio Stuttgart.)
*  (Radio Stuttgart.)
*  (Vlasta 4 supplement.)

### Halipot na osipon
Kadaklan nakolekta sa Paris-la-Politique. Paris: POL, 1999

* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Mga Traduksiyon

* 
* 
* 

### Mga essay asin kritisismo
Kadaklan nakolekta sa *La Pensée straight*, Paris: Balland, 2001 (trans. kan kagsurat asin Sam Bourcier ) asin sa The Straight Mind and Other Essays, Boston: Beacon Press, 1992

* 
* 
* 

:: *Ipinimprenta giraray bilang* : "La pensée straight" &#x5B; An tultol na isip &#x5D; . *Amazones d'Hier, Lesbiennes d'Aujourd'hui (AHLA) (Mga Amazon kan Kahapon, Mga Tomboy kan Ngonyan)* . **3** (4): 5– 18.

* 
* 

:: *Ipinimprenta giraray bilang* : "On ne naît pas femme" &#x5B; An saro dai namundag na babae &#x5D; . *Amazones d'Hier, Lesbiennes d'Aujourd'hui (AHLA) (Mga Amazon kan Kahapon, Mga Tomboy kan Ngonyan)* . **4** (1): 103– 118.

* 
* 
* 
* 

## Toltolan