M. Evelina Galang

Si **M. Evelina Galang** (namundag sa Harrisburg, Pennsylvania kan 1961) sarong Amerikanang nobelista, parasurat nin halipot na istorya, editor, asin pagasurat nin sanaysay, edukador, asin aktibista na may ginikanan na Filipina.  An saiyang nobelang *One Tribe* nanggana kan AWP Novel of the Year Prize kan 2004. 

## Biograpiya
Si Maria Evelina Galang, an pinakamatua sa anom na magtururugang, iyo an pinakaenot na miyembro kan saiyang pamilya na namundag sa Estados Unidos.

An saiyang ama, si Miguel T. Galang, sarong doktor, asin an saiyang ina, si Gloria Lopez-Tan Galang, nagkamidbidan sa Estados Unidos mantang siya nagkukua nin master's degree sa Ingles sa Marquette University, asin an saiyang ama nasa residency sa sarong lokal na ospital. Pagkatapos nindang magbalik asin mag-erok sa Filipinas kan si Galang sarong taon pa sana, an pamilya permanenteng nag-imigrar sa Estados Unidos tanganing makalikay sa maabot na diktadura ni Marcos. An pamilya nag-erok sa Pennsylvania, North Carolina, Baltimore, Saskatchewan, asin tuluyang nag-istar sa Peoria bago nag-erok sa Milwaukee, Wisconsin, kan si Galang sampulong taon na. 

Si Galang nakakua nin degree sa radyo, telebisyon, asin pelikula sa Unibersidad kan Wisconsin-Madison kan 1983. Nagtrabaho siya nin halipot sa sarong kaapil kan NBC sa Madison, Wisconsin, bilang sarong prodyuser asin reporter kan sining asin libangan. Pagbalyo  niya sa Chicago, nagkaigwa siya nin 20-taon na karera bilang sarong parasurat niniskrip asin superbisor sa pagpapadagos sa komersyal na produksyon sa TV.

Sa parehong panahon, si Galang nagkua nin MFA sa creative writing sa Colorado State University, asin natapos  niya an saiyang kurso kan 1994. Pagkatapos na magtukdo nin creative writing sa Old Dominion University, sa School of the Art Institute of Chicago, asin Iowa State University, si Galang nag-ako nin 2002 Fulbright Research Fellowship, na nagtugot saiya na maggamit nin walong bulan sa pagsiyasat nin mga nakakarangang istorya kan mga Filipinang babaye na nabubuhay.  

Pagbalik niya sa Estados Unidos, si Galang nag-ayon sa Creative Writing Program sa Unibersidad kan Miami, kun saen siya sarong propesor nin Ingles. Siya  naging direktor kan programa kan 2009. 

## Mga libro
An pagsurat ni Galang nag-sasanaysay kan mga eksperyensya kan mga Pilipinong imigrante asin mga enot na henerasyon nin Filipinong Amerikano. “An obra ni M. Evelina Galang minaabot sa iba-ibang mga henerasyon paagi sa saiyang pagsurat manungod sa mga hoben na Filipina-American asin sa mga nakaligtas sa Ikaduwang Gerang Pankinaban na tinatawag na mga babaeng nakakaranga.'” 

*An Her Wild American Self*, na isinurat bilang tesis kan MFA ni Galang, ipinublikar kan 1996. *An New York Times Book Review* nag-daraos nin papuri sa koleksyon nin imga istorya huli sa "elegante asin  nakakaakit na estilo," asin nagsabi, " man  na an mga halipot, garo mga monologo na nag-aawit na nagbabalangkas kan koleksyon siring ka-liriko kan mga pamibi."  Ini nginaranan na Times Notable Book.

Kan 2003, pig-edit ni Galang *an Screaming Monkeys: A Critique of Asian American Images*, sarong antolohiya nin mga sanaysay, rawitdawit, ilustrasyon, patalastas, asin mga retrato. Ini an nanggana *kan ForeWord Magazine's* Gold Book of the Year Award kan 2003, siring man an Gustavus Meyers Outstanding Book Award sa Pag-uswag kan mga Deretso Pantao para sa 2003. 

*An One Tribe*, an enot na nobela ni Galang, nanggana kan AWP Series Award para sa Novel Award kan 2004, mantang yaon pa ini sa manuskrito. Nakabugtak sa komunidad nin mga Filipino-American sa Norfolk, Virginia, ini ipinublikar kan New Issues Press kan 2006. Ini nanggana man kan 2007 Global Filipino Literary Award for Fiction. 

An ikaduwang nobela ni Galang, *Angel de la Luna and the 5th Glorious Mystery* (2013), na ipinabakal sa mga parabasa kan Young Adult, nominado para sa 2014 Teen Choice Award,  ini gin-rekomenda man bilang libro para sa Young People Against the World kan *Northwest Asian Weekly*,  asin ini napili man para sa American Association Association Bloomer Project Recommended Feminist Literature List hale sa pagkamundag sagkod18 anyos. 

## Pinayismo, Aktibismo, asin an mga Babaeng Nakaranga
Si Galang sarong pangengenot na parasuporta kan Pinayismo, sarong porma nin feminismo na nakabase sa mga eksperyensya kan mga Filipina-American. 

Poon kan 1998, si Galang nag-aadal kan buhay kan mga kababaihan kan mga Liga ng mga Lolang Pilipina (LILA Pilipina), sarong grupo nin mga Filipinang nakaligtas na tinatawag na “comfort women, na pinirit magserbi sa mga kampo nin sekso kan hukbo kan Hapon, na nag-atubang tanganing ipaluwas sa publiko an saindang mga istorya. 

Siya an tagapagkoordinar kan mga programang pan-abot sa komunidad kan 121 Coalition, na nag-lobby para sa pagpasar kan House Resolution 121, na nag-aagda sa gobyerno kan Hapon na maghagad nin dispensa sa publiko sa mga dating comfort women sa Korea, Pilipinas, asin iba pang lugar. An Kamara kan Kongreso kan Estados Unidos nag-aprobar kan Resolusyon 121 kan Hulyo 30, 2007. 

Suportado ni Galang an pagtukdo sa mga nagtutubong mga minoriyang parasurat. Nagtutukdo siya sa duwang semanang summer workshop kan Voices of Our Nation Arts Foundation (VONA), siring pa an sarong multi-genre na workshop na itinutukdo kan mga establisadong parasurat na kolor arog kan mga co-founder na si Junot Diaz asin Elmaz Abinader, siring man si Chris Abani, Stacyann Chin, asin iba pa.  Nagseserbi man giraray siya sa hunta direktiba kan VONA.

Si Galang nag-aadbokasiya nin multilingual fiction, boot sabihon, an pagsurat na pinag-uusad an Ingles asin an mga pamanang tataramon kan mga karakter, na dai  pinapasalin. 

An saiyang aktibismo nagdara nin mga imbitasyon ki Galang sa Puting Balay kan 2013 sagkod 2012 para sa mga pagpapaliwanag manungod sa mga gibo-gibo kan mga Asyanong Amerikano asin Filipino Amerikano, sa Departamento kan Estado para sa sarong pangudtohan kaiba si Hillary Clinton asin Presidente Benigno Aquino kan Pilipinas kan taon 2012. 

Kan 2014 si Galang pinangaranan na saro sa “100 na Pinaka-Maimpluwensiyang  Filipina sa Buong Mundo” kan Filipina Women's Network (FWN), huli sa saiyang aktibismo sa publiko, asin sa saiyang trabaho sa likod kan mga eksena bilang sarong aktibista, edukador asin administrador. 

## Mga Parangal

* Oktubre 7, 2014. Pinangaranan na saro sa 100 na pinakamaimpluwensyang Pilipina sa Kinaban kan Filipina Network kan Kababaihan.
* 2013 *Si Angel de la Luna asin an ikalima na Mamuraway na Misteryo- n*agrekomendar nin literaturang peminista para sa pagkamundag Sagkod18, kan Proyektong Amelia Bloomer, an Feministang Task Force kan Social Responsibilities Round Table kan American Library Association.
* Young People Against the World Book Recommendation, Northwest Asian Weekly, Nobyembre 12, 2013.
* 2013 Teen Choice Book of the Year Nomination sa pakikipagtabangan sa Children's Book Council asin Every Child a Reader. 
* Oktubre 25, 2007. Pinangaranan na saro sa 100 na pinakamaimpluwensyang Pilipina sa Estados Unidos kan Filipina Women's Network
* 2006 Global Filipino Literature Award sa Fiction para sa *One Tribe* .
* 2004 Gustavus Myers Outstanding Book Award sa Pag-asenso kan mga Deretso Pantawo para sa *mga Nagkukururahaw na Unggoy* .
* 2004 Premyo kan Asosasyon nin mga Parasurat asin mga Programa sa Pagsurat sa Nobela para sa *Sarong Tribo* .
* 2003 ForeWord Gold Award: Pinakamarahay na Antolohiya kan Taon para sa *mga Nagkukururahaw na Unggoy* .
* Glimmer Train's Very Short Fiction Award, 25 Top Winners para sa halipot na halipot, "The Sisters" Winter 2003/2004
* Nobyembre 1998 Asian American Institute 1998 Milestone Award para sa Kahusayan sa Literatura para sa *Saiyang Wild American Self* .
* Tigrakdag, 1998. Pushcart Prize 1997 antolohiya halipot na lista para sa istorya, "Her Wild American Self."
* Hunyo 1998. An Filipinong Amerikanong Komunidad kan Chicago asin Midwest States Sentenario nin Katalingkasan kan Pilipinas Pambihirang Naabot sa Arte asin Literatura para sa *Saiyang Ligaw na Amerikanong Sadiri* .
* Gintong Pamana (Golden Heritage) Pluma Award sa Literatura. Oras sa Pilipinas-‐Magasin sa Balita sa Estados Unidos. Enero 1998 para *sa Saiyang Ligaw na Amerikanong Sadiri* .
* An "Her Wild American Self" nakalista bilang saro sa 'Pinakamarahay na American Short Stories' 100 Distinguished Stories of 1997, Houghton Mifflin Company.
* An Wisconsin Library Association Pambihirang Naginibohan para sa *Saiyang Wild American Self* 1997.
* Associated Writing Program Intro award para sa pagiging creative nonfiction essay, "Mix Like Stir Fry."
* Disyembre 1992. Espesyal na Edisyon na Premyo sa Premyo para sa Fiksyon, "Mga Ama Niato."
* 1987 "Service to Children Award" para sa *By Kids, For Kids*, sarong palabas sa magasin na pig-isip, pigdevelop asin pigprodusir ni M. Evelina Galang, kan National Broadcasting Association.
* 1987 "Pinakamahusay na Programa sa Serbisyo Publiko para sa Estado kan Wisconsin" sa By Kids, For Kids, kan Wisconsin Broadcasters Association.

## Mga gibo

### Gibo-gibong estorya

* *Kan an Hibiscus Nahuhulog*, Coffee House Press, 2023.
* *Angel de la Luna asin an Ikalimang Mamuraway na Misteryo*, Coffee House Press, 2013.
* *Sarong Tribo*, Mga Bagong Isyu Press. 2004 AWP Prize sa Nobela. Marso 2006.
* *An Saiyang Ligaw na Amerikanang Sadiri*, Coffee House Press. 1996.

### Piniling halipot na osipon

* “Guerra Sisters,” *Kwento para sa mga Nawara na Bagay* (maabot, Carayan Press 2014)
* “Imelda's Lullaby,” *15 Views of Miami* (Burrow Press, Nobyembre 2014)
* *“Paghale”, Mga Boses nin Imigrante: Sarong Parabasa kan Ika-21 Siglo* (Great Books Foundation, 2013.)
* “Labandera,” *Prairie Schooner*, Tigrakdag 2002. Anthologized: *Screaming Monkeys: Mga Kritika sa mga Imahe kan mga Asyano Amerikano*, Coffee House Press, Tigrakdag 2003.
* "Mga Lektura Kun Paano Ka Dai Nabuhay sa Harong," *Paalam sa Manzanar asin mga Kaugnay na Pagbasa*, McDougal Littell, 1998.
* Anthologized: *Family Matters Press*, Spring 2000. Anthologized: *PAGSURAT NIN PIKSYON: Sarong Giya sa Narrative Craft* Edition ni Janet Burroway, Fall 2002.
* Tolong ekstrakto gikan sa *Ano an Tribo* (titulo nin trabaho, kan huri binago sa *OneTribe* ), The Literary Review, Spring 2000.
* "Nalulunod," *Calyx* . Tig-init 1998.
* Anthologized: *Babylan*, Aunt Lute Books, Spring 2000. “Her Wild American Self,” Calyx, Disyembre 1995.
* Antolohiya: *Flippin*' : Sarong Antolohiya nin mga Halipot na Istorya, Asian American Writers Workshop, 1997.
* Anthologized: *A Line of Cutting Women*, Calyx Books, Nobyembre 1998.
* Anthologized: *Growing Up Filipino: Stories for Young Adults*, PALH Books, Abril 2003.
* "Filming Sausage," *American Short Fiction*, Disyembre 1995.
* Antolohiya: *Bamboo Ridge Press*, Tigsoli 1996.
* "Rose Colored," *New Voices*, Fall 1994. Anthologiized: Amerasia Journal, Enero 1995.
* Anthologized: *Crescent Review* . North Carolina. Tigsoli 1994.
* “Mga Ama Niamo,” *Riksha*, Winter Issues 1993.

### Nonfiction

* *Harong ni Lolas: Mga Babaeng Pilipino na Nabubuhay sa Giyera*, Curbstone Books. 2017.

* *Mga Nagkukururahaw na Unggoy: Sarong Kritika sa mga Imahe kan mga Asyanong Amerikano*, CoffeeHouse Press. 2003.

## Mga Reperensya