Nadiya Savchenko

Si **Nadiya Viktorivna Savchenko** ( Ukrianian:  **Надія Вікторівна Савченко** ; namundag kan 11 Mayo 1981) sarong pulitikong Ukrainiano, dating piloto nin aviation kan Army sa Armed Forces of Ukraine, asin dating People's Deputy of Ukraine . 

Durante kan 2014 na Gera sa Donbas, si Savchenko sarong enot na tenyente sa Ukrainian Ground Forces asin nagsirbe bilang instruktor sa sarong boluntaryong yunit nin infantry, an Aidar Battalion . Kan Hunyo 2014, siya nadakop kan mga pwersang pro-Rusya sa sirangan na Ukraine asin itinao sa Rusya kun saen siya inakusaran na nagdirehir nin putok nin artilerya na nakagadan sa duwang peryodista sa telebisyon kan estado kan Rusya sa Ukraine.

Dangan siya kinasuhan asin nasentensiahan nin paggadan asin ilegal na pagbalyo sa linderos kan estado kan Rusya, sa ibong kan saiyang pag-abduct sa teritoryo kan Ukraine sarong oras bago an kagadanan kan mga peryodista.   Saro sa saiyang mga abogado, si Mark Feygin, nagsabi na siya sarong preso-nin-giyera asin nag-apod sa International Committee of the Red Cross asin sa United Nations na hagadon an saiyang tulos na pagpaluwas siring man an pagpaluwas kan ibang mga Ukrainian POW ta tibaad an Rusya mabilanggo sa pagbalga kan mga Geneva Conventions . An mga ministro kan Unyon Europeo asin an saindang representante ibinilang an saiyang pagdetener bilang ilegal asin na an saiyang pagbista dai nagrerespeto sa mga pundamental na deretso pantawo, kaiba an deretso sa patas na mga prosedimiento .

Kan Nobyembre 2014, mantang nakapreso pa, si Savchenko naelihir sa Verkhovna Rada sa 2014 na eleksyon sa parlamento kan Ukraine, asin siya pormal na nagdemitir sa saiyang pwesto militar. [Kan 25 Mayo 2016, si Savchencko pinagbalyo sa sarong prisoner swap para sa mga opisyales kan Russian GRU  Yevgeny Yerofeyev asin Alexander Alexandrov na nadakop kan Ukraine. 

Pagkatapos magbalik sa Ukraine, ipinahayag ni Savchenko an saiyang intensyon na magpartisipar bilang sarong kandidato sa pagkapresidente sa 2019 na eleksyon sa pagkapresidente kan Ukraine .  Alagad, siya inaresto kan 22 Marso 2018, na kinasuhan nin pagplano nin sarong pag'atake nin terorista tanganing pabagsakon an gobyerno kan Ukraine.   Siya pinaluwas sa detensyon kan 15 Abril 2019. 

Si Savchenko saro sa mga enot na babae kan Ukraine na nagsanay bilang sarong piloto nin eroplano militar, asin iyo sana an babaeng aviator na nagpiloto kan Sukhoi Su-24 bomber asin kan Mil Mi-24 na helikopter.

## Buhay asin karera sa militar

Si Nadiya Savchenko asin an saiyang nguhod na tugang na babae na si Vira namundag sa Kyiv sa pagtaraid na lugar nin Troieshchyna .  An saindang ama sarong inhenyero sa agrikultura, an saindang ina sarong disenyador asin manedyer nin kargamento. An ama ni Savchenko sarong miyembro kan Partido Komunista kan Unyon Sobyet mantang an saiyang ina sarong anti-komunista .  An saiyang ina asin tugang na babae na si Vira nagsabi sa sarong interbyu na siya asin an saiyang tugang na babae pinadakula sa sarong harong na nagtataram nin Ukrainiano asin nag-adal sa mga eskwelahan na nagtataram nin Ukrainiano. 

Sa edad na 16, si Savchenko determinado nang magin sarong piloto. Naglaog siya sa Ukrainian Army, na nagtatrabaho bilang sarong operator nin radyo sa mga pwersa kan riles kan nasyon bago mag-ensayo bilang sarong paratrooper. Kan panahon na idto siya sana an babaeng suldados na Ukrainiano sa Iraq bilang parte kan (2004-2008) mga tropa nin pagmantenir nin katoninongan kan Ukraine . Pagbalik niya sa Ukraine, mapangganang nagpetisyon siya sa Defence Ministry para sa deretso na mag-adal sa prestihiyosong Air Force University sa Kharkiv, na sagkod kaidto bukas sana sa mga lalaki; siya pinalayas nin duwang beses sa laog kan saiyang pag-adal duman bilang sarong bakong angay na kandidato tanganing mag-ensayo bilang sarong piloto alagad parehong beses na siya mapangganang ibinalik asin padagos na mag-ensayo bilang sarong flight navigator imbes, sa primero bilang sarong SU-24 navigator. Kan 2009, naggradwar siya sa sarong Mi-24 na helikopter sa pag'atake asin nagserbi sa ika-3ng Rehimento kan Army Aviation kan Armed Forces of Ukraine sa siyudad nin Brody. Nakatipon siya nin 170 na oras nin paglayog bilang sarong nabigador kan Mi-24. 

Kan 2011, an Ukraine Defence Forces nagpublikar nin 20-minutong dokumentaryo manungod ki Savchenko asin sa saiyang karera militar. Nagtampok man siya sa sarong Programa sa Pag-uswag kan Nasyones Unidas bilang parte kan sarong paghihingoa na ipalakop an pagkapantay-pantay sa militar kan Ukraine. Nanompongan ni Savchenko na nakakasupog an saiyang panahon sa Brody asin parateng nabuburat.  Dai siya maogma sa paglayog sa Mi-24 na helikopter sa pag'atake, imbes na sa Su-24 na bomber.  An saiyang dating opisyal na namamayo sa Brody, si Edward Zahurskiy, ilinadawan siya bilang sarong opisyal na may problema, na bakong marigon, bakong masinunod, asin kulang nin disiplina. 

Kan Disyembre 2013, an 3rd Army Aviation Regiment ni Savchenko pinagbotan na magduman sa Kyiv ni Presidente Viktor Yanukovych .  Si Savchenko dangan (na mayong permiso gikan sa saiyang namamayo) nag'ayon sa mga demonstrasyon sa Euromaidan .  Si Savchenko nagdanay na hababang profile sa panahon kan mga protesta; igwa nin video kan saiyang pagprobar na kumbinsiron an mga demonstrador na dai mag-apon nin mga bomba sa gasolina sa mga riot police.  Pagkatapos na an presidente magdulag sa Ukraine kan huring parte kan Pebrero 2014, si Savchenko asin an saiyang yunit nagbalik sa Brody. 

Huling anggot sa dai pag-deploy kan saiyang yunit sa gera sa Donbas, si Savchenko nagsuway sa mga pagboot asin naghale ki Brody, asin nagboluntaryo siya bilang sarong instruktor sa Aidar Battalion .

## Pagdakop kan Milisya kan Banwaan kan Donbas
Durante kan gera sa Donbas, si Savchenko nakipaglaban bilang sarong boluntaryo sa sirangan kan Ukraine sa Aidar Battalion . Kan 17 Hunyo 2014, kan alas 10:46 nin aga siya nadakop harani sa baryo nin Metalist, Slovianoserbsk Raion, kan mga miyembro kan Zarya Battalion, sarong armadong pro-Russian na grupong militante na nagdeklara nin lealtad sa nagdeklara kan sadiri na Republika kan Banwaan kan Luhansk . Kan Hunyo 19, sarong video kan saiyang pag-usisa sa sarong dai ipinahayag na lugar an nagluwas sa internet; ipinaheling siyang nakaposas sa sarong metal na tubo. Kan Hunyo 20, an hepe kan kontra-intelihensya na si Vladimir Gromov nagsabi na si Savchenko tinatrato nin marhay. Kan Hunyo 22, igwa nin mga bareta sa media na si Savchenko ibinalyo sa Donetsk .

## Pagdetener asin pagbista sa Pederasyon nin Rusya

Kan 8 Hulyo 2014, nagkaigwa nin mga bareta sa media na si Nadiya Savchenko pigtitipig sa sarong sentro nin detensyon sa siyudad nin Voronezh sa Pederasyon nin Rusya . Kan 9 Hulyo, si Vladimir Markin, tagapagtaram kan Investigative Committee kan Rusya (sarong pederal na ahensya na sakop kan Presidente kan Rusya), nagkumpirma na si Savchenko talagang nakakulong sa Voronezh kun saen siya napapaatubang sa mga kasong pakikisumaro sa paggadan kan 17 Hunyo sa duwang peryodista kan Rusya, si Igor Kornelyuk (correspondente para sa All-Radio State Radio Radio Broadcasting Company ), asin an prodyuser nin tanog na si Anton Voloshin, na nagadan sa sarong pag'atake nin mortar sa sarong checkpoint kan mga rebelde sa luwas kan Luhansk. Sinabi kan mga opisyal kan Ukraine na an mga reporter dai nagsunod sa mga kahagadan sa kaligtasan asin dai akreditado. Susog sa grupo nin depensa ni Savchenko, igwa siyang alibi gikan sa datos nin pagsingil gikan sa mga mobile phone ni Savchenko asin Kornelyuk, na itinao kan Ukrainian Security Service, nin huli ta siya nadakop na kan mga separatista na suportado kan Rusya sarong oras bago an pag'atake nin mortar na guminadan sa mga peryodista kan Rusya.

Poon kan huring parte kan 2015, an Komite sa Pagsiyasat kan Rusya nag-insistir na boluntaryo siyang nagbalyo sa linderos na mayong mga dokumento, asin sa gubing nin sarong dulag. Ini nagkontra sa mga dati nang ipinublikar na ebidensya asin mga bareta sa media: haloy pa bago an soboot pagbalyo, an pro-Kremlin TV channel kan Rusya na NTV nagbareta na si Savchenko nadakop kan mga "rebelde" dangan itinao sa mga awtoridad kan Rusya. Sinabi kan mga opisyal kan Ukraine na siya ilegal na dinara sa Rusya kan mga serbisyo nin paniktik kan Rusya sa pakikipagtabangan sa mga rebeldeng pro-Rusya. Kan 2016, an peryodistang si Semen Zakruzhnyi nagsunod sa soboot ruta kan Investigative Committee na nagtutukdo sa kadakol na mga dai pagkakapareho asin nagkonklusyon na si Savchenko o an mga imbestigador na Ruso dai nanggad nagbisita sa mga lugar na nasambit sa akusasyon.

An Ministry of Foreign Affairs kan Ukraine nagpaluwas nin makusog na protesta laban sa ilegal na pagbalyo ni Savchenko pasiring sa Rusya, na inaapod an pagkidnap sa namamanwaan kan Ukraine na sarong akto nin terorismo kan estado. Kan ika-8 nin Hulyo, si Presidente Petro Poroshenko nagboot sa Heneral na Piskal kan Ukraine na gibohon an gabos na lakdang tanganing maipaluwas si Savchenko. Bilang simbag, si Vladimir Markin sa Investigative Committee kan Rusya naghingako na si Savchenko sarong terorista asin na an mga tsansa na siya makaluwas kapareho kan ki Petro Poroshenko na masalida ki Barack Obama bilang Presidente kan Estados Unidos. 

Durante kan saiyang halawig na pagbista sa Rusya, si Savchenko nakakulong sa sarong hawla sa korte—na iyo an pamantayan na praktis sa Rusya para sa mga akusado na nakakulong na mayong piyansa,  sa ibong kan desisyon kan European Court of Human Rights na an mga akusado dai nanggad dapat na nakakulong sa sarong hawla sa laog kan korte.

Kan ika-10 nin Hulyo, an Presidente kan Ukraine na si Petro Poroshenko nagsabi sa sarong pahayag sa website na an saiyang pagdetener asin pagbista "Sarong pagbalga sa gabos na internasyonal na kasunduan, gabos na norma nin ley asin dai maaako." Si Presidente Poroshenko nagduon na "si Nadiya Savchenko sarong simbolo kan pakikipaglaban para sa Ukraine. Mantang nasa pagkabihag, ipinahiling niya an tunay, makusog, martial na espiritu nin Ukrainian nin sarong soldados na dai nagtraydor sa Inang Daga." Sinabi man kan Presidente na nag-order siya nin bagong abogado para ki Savchenko.

Poon kan 11 Hulyo 2015, an abogado sa depensa ni Savchenko na Ruso iyo si Mark Feygin, na midbid sa saiyang depensa sa Pussy Riot . Kan 27 Agosto 2014, sa laog nin sarong pagbista sa korte distrito kan Sovetsky kan Voronezh, si Savchenko nagtunga na nakasulot nin T-shirt na may simbolo kan estado kan Ukraine ( Tryzub ) asin nagtaram nin eksklusibo sa tataramon na Ukraine .Sinabi man niya na siya napreso sa Rusya poon pa kan Hunyo 24, bako kan Hunyo 30 siring sa ibinareta kan imbestigasyon kan Rusya. Sa pagtatapos kan pagbista, pinalawig kan korte an detensyon ni Savchenko sa laog nin duwang bulan asin nagboot na ipadara siya sa laog nin sarong bulan sa Serbsky Institute para sa sarong forensic psychological evaluation, na kinontra ni Savchenko.

Kan 22 Disyembre 2014, sinuportaran kan Korte kan Siyudad nin Moscow an desisyon na palawigon an pag-arestar ki Savchenko sagkod sa katapusan kan imbestigasyon, na nakaiskedyul na tapuson sa 13 Pebrero 2015. Si Savchenko sunod nagpoon nin sarong welga sa gutom .  An Unyon Europeo asin Estados Unidos kinondenar an pagdetener ki Savchenko asin nangapudan para sa saiyang pagpaluwas. An saiyang abogado, si Mark Feygin, nagsabi na siya sarong preso-nin-giyera .

Si Savchenko opisyal na nagin sarong delegado kan Ukraine sa Parliamentary Assembly kan Konseho kan Europa, o PACE, kan 26 Enero 2015; kaya sa legal na lebel, nakakua siya nin inmunidad sa parlamento sa gabos na estadong nagpirma sa PACE, kaiba an Rusya, poon kan petsang idto. Sa ibong kaini dai siya pinaluwas. Si Aleksey Pushkov kan Russian Duma nagsabi na an saiyang nombramiento sa PACE sarong pag'atake laban sa Rusya, asin na an pagkamit nin diplomatikong inmunidad dai nakakaabsolber sa saro sa mga nakaaging krimen. Alagad, an delegasyon kan Rusya sa PACE nagkaigwa nin ibang tono, na nagsasabi na ini "lubos na nagsusuporta sa pagpaluwas ki Nadia Savchenko." 

Kan ika-2 nin Marso 2015, tinawan ni Presidente Petro Poroshenko si Savchenko kan titulong Hero of Ukraine . 

Kan 24 Hulyo 2015, sarong tagapagtaram para sa Investigative Committee of Russia, kontra sa impormasyon kan pagdakop ki Savchenko na ipinublikar kan Donetsk People's Republic,  nagsabi na siya boluntaryong nagbalyo sa linderos kan Rusya sa intensyon na gumibo nin mga akto nin sabotahe asin libreng maghiro sa teritoryo kan Votron Oblast sagkod Hunyo 30 kan siya inarestar.  

Kan Pebrero 2016, an tagapagtaram kan departamento kan Estado kan Estados Unidos na si Jen Psaki nagpahayag nin hararom na paghadit sa padagos na pagmaltrato asin nagluluyang salud ki Savchenko, asin nangapudan sa Rusya na otobon an mga pangako kaini sa irarom kan Setyembre 2014 na mga kasunduan sa Minsk, asin an plano sa implementasyon kan 15 Pebrero sa paagi nin tulos na pagpaluwas kan Savchenko asin iba pang mga hostage kan Ukraina. An ibang mga pagmawot na butasan siya nagsunod.

Kan 7 Marso 2016, an Sekretaryo kan Estado kan Estados Unidos na si John Kerry nagprotesta sa padagos na pagdetener ki Savchenko, na partikularmenteng nagsambit kan mga kahaditan manungod sa saiyang mga interogasyon, solitary confinement, asin pirit na "psychiatric evaluation".

Kan Marso 2016, si Savchenko nagsurat: "Ini sarong absurdong sitwasyon kun an mga nag-aabduct nin mga tawo asin nagpapasakit sainda dangan minagawe na garo baga igwa sinda nin deretso na husgaran sinda! Paano an saro makakapagtaram manongod sa sarong makatanosan na pagbista? Sa Rusya, mayo nin mga pagbista o imbestigasyon—sarong pag-olog-olog sana na piggigibo kan mga papet kan Kremlin sa kinaban na may mga demokratikong halaga sa […] kasaysayan dapat na makanuod. bago pa man magin huri an gabos asin girumdomon na igwa nin panahon na an Europa mapagpasensiya ki Hitler, asin an Amerika bakong igo an pagkadesidido, asin ini an nagin dahelan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban." 

Kan 10 Marso 2016, mantang nasa welga sa gutom, si Nadiya Savchenko naggibo nin huring pahayag sa korte, na kabali an pahayag: "Dai ako nag-aako nin kasalan asin dai ko minimidbid an korte o an hatol. Kun ako mapatunayan na nagkasala, dai ako maapelar. Gusto kong masabutan kan bilog na demokratikong kinaban na an Rusya sarong total na nasyon na may rehimen na sadit asin sadit tirano para sa sarong diktador asin ini naglalaway sa internasyonal na ley asin mga deretso pantawo."

Susog sa saiyang abogado na si Mark Feygin, "an saiyang kaso siertong dedesisyonan sa Kremlin ni Putin asin kan saiyang mga kairiba". Kan 21 Marso 2016, an korte kan Donetsk, Rusya napag-araman na si Savchenko nagkasala sa ilegal na pagbalyo sa linderos kan Rusya asin sa paggadan sa duwang peryodista kan Rusya. 

Si Savchenko pinatalingkas sa sarong pagbalyo nin mga preso kan 25 Mayo 2016  para sa duwang Rusong soldados.   Siya pinaluwas sa kustodiya sa Rostov-on-Don asin tulos sa sarong presidential flight na dinara sa Boryspil .  Sa teknikal, tinawan siya nin kapatawadan ni presidente Vladimir Putin.  Tulos-tulos sa Boryspil International Airport siya tinawan nin Golden Star asin nag-ako nin honorary title na Hero of Ukraine . 

## Karera sa politika

Kan Oktubre 2014 na eleksyon sa parlamento kan Ukraine, si Savchenko an naenot sa listahan kan partido kan Batkivshchyna . [(Sa sarong interbyu kan Hunyo 2016 sa *Radio Free Europe*, sinabi niya na an partido bako an saiyang enot na pinili, alagad "bako ining pinakamaraot").  Sa parehong eleksyon na ini, an saiyang tugang na babae na si Vira Savchenko saro man na kandidato para sa Batkivshchyna sa sarong elektoral na konstituwensya sa Yahotyn . Si Nadiya Savchenko nanggana asin naelihir bilang sarong diputado sa Verkhovna Rada, an parlamento kan Ukraine. Huli kaini, si Savchenko nagdemitir sa hukbo kan Ukraine kan 7 Nobyembre 2014. Minidbid kan gobyerno kan Rusya an eleksyon sa Ukraine, na nangangahulugan na an Pederasyon kan Rusya nagkakapot nin sarong miyembro kan parlamento gikan sa ibang nasyon na naarestar. Si Vira Savchenko nadaog, na nagtapos sa ikatolo sa saiyang konstituwensya na may 7.02% kan mga boto (an nanggana na Serhiy Mishchenko nanggana nin 40.41%).

Kan huring parte kan Nobyembre 2014, pinirmahan ni Savchenko an saiyang sumpa sa parlamento asin ipinasa ini sa Ukraine sa paagi kan saiyang abogado asin kaya nagsumpa bilang People's Deputy of Ukraine (MP) kan 27 Nobyembre 2014.

Kan 25 Disyembre 2014, si Savchenko kabali sa quota kan Ukraine para sa mga representante sa Parliamentary Assembly kan Council of Europe (PACE); siring sa nasambit sa itaas, legal na ini nagtao saiya nin inmunidad sa parlamento sa gabos na nasyon na nagpirma sa PACE, kaiba an Rusya. 

Kan 6 Nobyembre 2015, an enot na draft na ley ni Savchenko ipinamidbid sa parlamento kan Ukraine, mantang siya napreso sa Rusya,  asin kan huri ipinasar sa lehislasyon.

Kan 27 Mayo 2016, pagkatapos magbalik hale sa Rusya sa sarong pagbalyo nin mga preso, sinabi ni Savchenko na andam siyang magin Presidente kan Ukraine kun gusto kan mga Ukrainiano. 

Kan 2016, si Savchenko naghale sa Batkivshchyna, alagad nagdanay na miyembro kan paksyon kaini sa parlamento.  Ini pig-anunsyo kan 12 Disyembre 2016 pagkatapos na inadmitir ni Savchenko na siya nagkaigwa nin sekretong pagtiripon sa mga lider na separatista na si Aleksandr Zakharchenko (kan Republika kan Banwaan kan Donetsk ) asin Igor Plotnitsky (kan Republika kan Banwaan kan Luhansk ) sa Minsk .   Kan 15 Disyembre 2016, pinalayas ni Batkivshchyna si Savchenko sa saiyang paksyon sa parlamento bilang simbag sa saiyang pagtiripon sa Minsk ki Zakharchenko asin Plotnitsky.   Nahiling kan partido an pagtiripon na ini bilang "negosasyon sa mga terorista" asin "marigon na nagkontra" kaini.  [ nb 1 ] Kasunod kan kontrobersiyang ini, an parlamento kan Ukraine hinale ki Savchenko an saiyang pagiging miyembro kan PACE kan 22 Disyembre 2016.   Kan 27 Disyembre 2016, si Savchenko nagmukna kan Civic Platform RUNA (sarong akronim para sa Ukrainian People's Revolution).  Susog ki Savchenko an RUNA dai magigin sarong "proyektong politikal" kundi sarong "mekanismo" asin sarong "natural na asosasyon nin mga tawo" na dai nagsusunod sa "mga islogan na populista."  Kan Hulyo 2017, an saiyang bagong partido pulitikal na "Social and Political Platform of Nadiya Savchenko" opisyal na narehistro.  Kan parehong bulan, sinabi niya an saiyang intensyon na magpartisipar sa 2019 na eleksyon presidensyal kan Ukraine . 

Kan 15 Marso 2018, an Attorney General kan Ukraine na si Yuriy Lutsenko inakusaran si Savchenko nin pag-andam nin sarong pag'atake nin terorista sa parlamento kan Ukraine.   Kan 22 Marso 2018, hinale kan parliamento si Savchenko kan saiyang parliamentary immunity asin tinugutan siyang arestaron.  Kan aldaw man sanang idto inaresto siya sa suspetsa na nagplano nin pagsalakay sa parlamento asin pagsuporta sa sarong kudeta .  Sinabi ni Savchenko na dai siya nagplano nin anuman na pag'atake nin terorista, kundi imbes nakipag-olay sa mga sekretong ahente kan gobyerno kan Ukraine na mga probokador na nagmamawot na raoton siya.   Siya pinaluwas sa detensyon kan 15 Abril 2019. 

Si Savchenko nagpartisipar bilang kandidato sa 2019 na eleksyon presidensyal kan Ukraine asin 2019 na eleksyon sa parlamento kan Ukraine, alagad dai siya naelihir. .

## Mga Toltolan


## Mga panluwas na sumpay

* Kaso ni Savchenko Archived   sa 1+1 
* Kun tano ta kaipuhan kan Rusya na mapreso an Ukrainian na 'GI Jane' na si Savchenko
*