Yabing Masalon Dulo

Si Fu **Yabing Masalon Dulo** (Agosto 8, 1914 – Enero 26, 2021), komun na inaapod na **Fu Yabing**, sarong Pilipinang ekspertong parahabol asin paratina nin tela, na pigtatawan nin kredito sa pagpreserbar kan Blaan na tradisyonal na *mabal tabih* na arte nin paghabol asin pagtina kan *[[ikat]]*. Kan panahon kan saiyang kagadanan, saro sana siya sa duwang natatadang ekspertong paradisenyo kan arte nin mabal tabih kan mga subong mga tawong Blaan kan habagatan na Mindanao sa Filipinas.

Siya tinawan nin Premyo sa Nasyunal na Buhay na Kayamanan kan Filipinas sa paagi kan Nasyonal na Komisyon para sa Kultura asin mga Arte.

## Agi-agi sa buhay
Si Fu Yabing namundag kan Agosto 8, 1914, sa modernong Polomolok, South Cotabato. Nag-eerok siya sa Bukid Matutum. Si Fu Yabing nagpoon na maghabol sa edad na 14. Kan panahon na siya namundag, an Estados Unidos nagpoon kan saiyang ambisyon na ibalyo an Mindanao bilang sarong "daga nin panuga" para sa industriyalisadong agrikultura. Durante kan panahon na ini, an mga tawong Blaan naiiba, na itinulak hale sa saindang mga irukan pasiring sa mas saradit na espasyo na dai kabali sa mga industriyal na estado. An saindang kamugtakan orog na naggrabe huli sa kadahasan kan mga taon 1970 huli sa insurhensya kan mga Komunista kan panahon na idto.

Sa ibong kan tanawon na saiyang kinadakulaan, si Dulo, kaiba an saiyang agom, nagpadagos kan tradisyon kan mga Blaan na animismo. Pinagdanay man niya an saiyang pakasabot sa kalidad nin paghabol.

Sa tabang kan saiyang makoapo, si Arjho Cariño Turner, natukdo niya an saiyang mga kakayahan sa paghabol sa mga estudyante sa mga haraning baryo sa kabukidan kan B'laan sa Lamlifew, Malungon, Sarangani. Kan 2009, si Dulo naglupad pasiring sa Manila tanganing makisumaro sa Simposyum nin Tela kan ASEAN sa Nasyunal na Museo kan Filipinas. Duwa sa saiyang mga tabih an pigkokonsiderar na mga obra maestra. An saro kaini nakadisplay sa Nasyunal na Museo kan Filipinas.

Siya pigngaranan na resipyente kan Nasyunal na Premyo sa Buhay na Kayamanan kan 2016 alagad ini pormal na itinao saiya kan Oktubre 2018.

Tanganing mapreserbar an tradisyon nin paghabol nin Blaan, itinukdo ni Fu Yabing an gibo nin tabih sa saiyang solong aking babaye na si Lamina Dulo Gulili asin mga babaye sa saiyang komunidad. Tinawan man siya kan onradong "Fu," bilang sarong gurang na Blaan.

Nagretiro siya sa paghabol kan 2018 pagkatapos nin aksidente sa motorsiklo.

Si Fu Yabing nagadan sa saiyang pagturog kan Enero 26, 2021, sa edad na 106.

## Pag-ako asin pamana
An Nasyonal na Komisyon para sa Kultura asin mga Arte nag-omaw ki Dulo huli sa saiyang pambihirang kakayahan sa  Mabal Tabih kan Blaan asin sa saiyang haloy nang papel bilang sarong paratukdo asin gurang sa kultura sa laog kan saiyang komunidad. An tela na tabih sarong obra nin arte na minaabot nin mga bulan tanganing magibo. An proseso kan pag-andam kan loom asin kan hibla nin abaka komunal mantang an disenyo asin paggibo kaini ginigibo kan ekspertong parahabol.

Sa sarong sanaysay kan tradisyonal na iskolar sa arte na si Marian Pastor-Roces, pighihiling niya si Dulo bilang sarong "kagalang-galang na paratina nin ikat" na igwa nin mas matarom na memorya kisa mga tarom.

An Nasyonal na Komisyon para sa Kultura asin mga Arte nagbugtak nin marker na nagtataong onra ki Dulo sa saiyang ginikanan na banwaan sa Polomolok.

## Mga toltolan