Mikhail Gorbachev

Si **Mikhail Sergeyevich Gorbachev** (Ruso: Михаил Сергеевич Горбачёв [mʲɪxɐˈil sʲɪrˈɡʲeɪvʲɪtɕ ɡərbɐˈtɕof]; namundag, Marso 2, 1931) iyo an dating ika-7 asin ultimong Sekretaryo Heneral kan Partido Komunista kan Unyon Sobyet, nagserbi poon 1985 abot 1991. Siya man an ultimong pamayo kan estado kan USSR, nagserbi poon 1988 asta kan nagrampaog na ini kan taon 1991. Siya sana an lider Sobyet namundag pakalihis na kan Oktubreng Rebolusyon nin 1917. Kan taon 1989, siya nataon an enot asin ultimong lider Sobyet na nakabisita sa Tsina poon kan nagkabiyang an duwa kan mga taon 1960.

## Kaamayi kan buhay
Si Gorbachev namundag sa Stavropol Krai sa sarong pobreng Ukrano-Rusong pamilya, asin kan hagbayon siya nag'operar nin makinaryang pang'ani sa omang kolektiba. Naggraduar siya sa Moscow State University kan 1955, na abogasya an kinua. Kan yaon siya sa unibersidad, nag'ayon siya sa Partido Komunista kan Unyon Sobyet asin nagin aktibo siyang marhay igdi. 

## Bilang politiko asin lider
Kan 1970, nanombrahan siyang Enot na Partidong Sekretaryo kan Stavropol Kraikom, Enot na Sekretaryo kan Suprema Sobyet kan 1974, asin nanombrahan kaapil kan Politburo kan 1979. Sa laog kan mga taon na nagadan an mga lider na Sobyet na sa Leonid Brezhnev, Yuri Andropov, asin Konstantin Chernenko, si Gorbachev napili na Sekretaryo Heneral kan Politburo, taon 1985. Siya totoo an nasasambit sa mga peryodikong Solnopan na garo iyo na an masakat na bagong lider hale sa bagong henerasyon.

An mga pag'ngata' ni Gorbachev sa reporma asin mga lakdang niyang magkitrato ki Presidente Ronald Reagan kan Amerika paagi nin mga kumperensya, saka an reorentasyon kan direksyon estratihiya kan Unyon Sobyet nagtaong dalan sa pagtapos kan inaapod na 'Cold War'. Dai naghaloy, huli sa mga siring na pangyayari, an pangngimbabaw sa pulitika kan Partido Komunista nagpawara, na iyo man an kawsa pagkatunaw kan Union Sobyet. Siya nagawaran kan Premyo Nobel sa Katoninongan kan taon 1990.

## Pagkagadan

Si Gorbachev nagadan sa Central Clinical Hospital sa Mosku kan 30 Agosto 2022, sa edad na 91. Siya nagadan pag'ayaw nin "halawig asin natnat na kahelangan", susog sa hospital, na siya yaon sa irarom nin daing pundong pagmato nin mga doktor poon  pa kan taon 2020. Uyon sa saiyang kabo'tan, si Gorbachev ilulubong sa Sementeryo Novodevichy kataid kan saiyang agom na si Raisa, na nagadan kan taon 1999.

Si Gorbachev iyo an pinakahalawig sa paggurang na lider sa historya kan Rusya, asin nalampasan niya si Alexander Kerensky saka idtong lider nominal kan USSR na si Vasily Kuznetsov, na pareho nag'abot edad na 89 taon.

## Mga panluwas na takod
* The Gorbachev Foundation 
* Opinyon kan iba ki Gorbachev 
* The Encyclopaedia of Marxism
* Green Cross International  official site
* Mikhail S. Gorbachev Biography, sa Ruso 
* Out in the Cold Guardian interview 8 March 2005
* TIME 100 for 2004: Mikhail Gorbachev 
* CNN Cold War – Profile: Mikhail Gorbachev 
** September 1997 interview
* Biography, talks, tributes and quotes
* Ubben Lecture at DePauw University
* Mikhail Gorbachev's op/ed commentaries  
* Commanding Heights: Mikhail Gorbachev (PBS interbyu), Abril 2001.
* USSR – USA: Summit Documents and Materials, Washington 30 May – 3 June 1990
* Gorbachev on 1989 - 2009 interview by *[[The Nation]]*
* Gorbachev's Legacy Examined, 25 Years After His Rise To Power  artikulo sinurat ni Brian Whitmore

## Toltolan