Undead

An mga **undead** mga linalang sa mitolohiya, alamat, o fiction na gadan na alagad minagawe na garo sinda buhay. An sarong komun na halimbawa nin sarong dai nagadan na linalang iyo an sarong bangkay na binuhay liwat kan mga pwersang supernatural, sa paagi kan pag-aplikar kan sadiring pwersa nin buhay kan nagadan o kan sarong supernatural na linalang (arog kan sarong demonyo, o iba pang maraot na espiritu). An mga undead pwedeng daing hawak ( mga multo ) o may hawak ( mga mummy, bampira, kalabera, asin zombie ).                                                                                                                                                                                                                                    

An mga undead itinampok sa mga sistema nin pagtubod kan kadaklan na kultura, asin minalataw sa kadakol na mga obra nin pantasya asin horror fiction . An termino paminsan-minsan ginagamit man para sa mga pagprobar sa totoong buhay na buhayon liwat an mga gadan gamit an siyensya asin teknolohiya, poon sa mga enot na eksperimento arog kan ki Robert E. Cornish sagkod sa mga maabot na siyensya arog kan "chemical brain preservation" asin " cryonics ." Mantang an termino parati nanonongod sa mga hawak na entidad, sa nagkapirang kaso (halimbawa, sa *Dungeons &amp;amp; Dragons* ), an termino kabali man an mga daing hawak na porma kan mga gadan, arog kan mga multo .

## Kasaysayan
Si Bram Stoker nagkonsiderar na gamiton an titulo, *The Undead*, para sa saiyang nobelang *Dracula* (1897), asin an paggamit kan termino sa nobela iyo an kadaklan na responsable sa modernong kahulugan kan tataramon. An tataramon minalataw sa Ingles bago si Stoker alagad may mas literal na kahulugan na "buhay" o "bakong gadan", na an mga sitasyon makukua sa *Oxford English Dictionary* . Sa sarong pasahe kan *Dracula*, *si Nosferatu* itinao bilang sarong "Eastern European" na sinonimo para sa "un-dead". 

An paggamit ni Stoker kan terminong "undead" nanonongod sana sa mga bampira; an pagpalawig sa ibang klase nin supernatural na pagkatawo nagbutwa sa huri. Sa pinakaparate, ini ngonyan piggigibo na nanonongod sa mga supernatural na linalang na sa sarong punto buhay asin padagos na nagpapahiling nin nagkapirang aspeto nin buhay pagkagadan, alagad an paggamit kaini laen-laen na gayo. 

An reanimation o an pagmukna nin mga zombie sa paagi nin bakong supernatural na mga paagi nagin nang sarong trope poon pa kan ika-19 siglo. *Si Frankenstein* (1818) naggamit nin dai tinukoy na mga paagi nin teknolohiya, an maimpluwensyang *I Am Legend* (1954) nagbasol nin sarong mikrobyo, *an Night of the Living Dead* (1968) nagproponer nin radyasyon gikan sa sarong natumba na space probe, *an The Return of the Living Dead* (1985) naglaladawan nin sarong nakakahilo na gas, asin *an Resident Evil* (1966) nagtampok nin sarong biopon.

An mga undead nagin popular na mga kalaban sa mga setting nin pantasya asin katakutan, na prominenteng nagtatampok sa kadakol na mga role-playing games, role-playing video games, MMORPGs asin mga strategy games .

## Literatura

Sa nobelang *Dracula* ni Bram Stoker, ilinaladawan ni Van Helsing an Un-Dead bilang minasunod:
 
An iba pang mga pambihirang istorya kan ika-19 siglo manungod sa mga nagbabalos na undead kabali *an The Death of Halpin Frayser* ni Ambrose Bierce,  asin manlaen-laen na osipon nin Gothic Romanticism ni Edgar Allan Poe . Dawa ngani an saindang mga obra dai pwedeng ibilang na zombie fiction, an mga supernatural na osipon ni Bierce asin Poe magigin maimpluwensya sa mga huring parasurat arog ni HP Lovecraft, sa sadiring pag-admitir ni Lovecraft.  Sa Rusya, an mga undead iyo an tema kan nobela ni Alexander Belyaev *na Professor Dowell's Head* (1925), kun saen an sarong buang na siyentipiko naggigibo nin eksperimentong mga pagbalyo nin payo sa mga bangkay na hinabon sa morgue, asin binubuhay liwat an mga bangkay.

## Listahan kan mga pormang dai nagadan

### Mga pisikal na bangkay
 
* Ahkiyyini
* Anchimayen
* Chupacabra
* Deildegast
* Dhampir
* Draugr
* Drekavac
* Fext
* Gashadokuro
* Ghoul
* Gjenganger
* Hone-onna
* Jiangshi
* Kukudh
* Langsuyar
* Lich
* Lugat
* Mummy
* Nachzehrer
* Orek
* Qutrub
* Revenant
* Ro-langs
* Rusalka
* Skeleton
* Strzyga
* Upiór
* Vampire
* Vetala
* Vrykolakas
* Wiedergänger
* Wight
* Wendigo
* Wurdulac
* Zombie
* Zombie animal

### Mga espiritung daing hawak (Bakong pisikal)
 
* Ayakashi
* Bal-Bal
* Banshee
* Baykok
* Bhoot
* Chang
* Dullahan
* Dunnie
* Dybbuk
* Funayūrei
* Ghost, phantom, or spectre
* Goryō
* The Grim Reaper
* Headless Horseman
* Hitodama
* Hortdan
* Hupia
* Ikiryō
* Inugami
* Jikininki
* Korean Virgin Ghost
* Kuntilanak
* Kuchisake-onna
* Lemures
* Lietuvēns
* Mavka
* Mogwai
* Mononoke
* Moroi
* Myling
* Noppera-bō
* Onryō
* Pocong
* Poltergeist
* Pop
* Preta
* Pricolici
* Sayona
* Shade
* Shadow person
* Shikigami
* Shiryō
* Sluagh
* Strigoi
* Ubume
* Umibōzu
* Vengeful ghost
* Yuki-onna
* Yūrei
* Wraith
* Will-o'-the-wisp

### Halo-halo

* Nagagadan asin nagbabangon na diyos

## Hilingon man

* Buhay Pagkagadan
* Grógaldr
* Imortalidad
* Nekromansiya
* Mga personipikasyon nin kagadanan
* Pagkabuhay-liwat
* Pagsadiri nin espiritu
* Kalag
* An Paralubong

## Toltolan


## Mga panluwas na sumpay

* Quotations related to Undead at Wikiquote
*