Mga Matanos sa mga Nasyon

An  **Mga Matanos sa mga Nasyon** (, ; "matanos (dakul) sa mga nasyon sa kinaban") sarong pag'onra ginagamit kan Estado nin Israel sa pagladawan sa mga bakong-Hudyo o Hentil na ikinaag ninda sa makuring peligro sadiring buhay durante kan Holocausto sa pagligtas, sa sadiring pagmakulog sa kapwa,  sa mga Hudyo sa eksterminasyon na ginigibo kan mga Nazi. An termino nagpoon sa konsepto nin "mga matanos na hentil", sarong termino inusar sa rabinikong Hudaismo mapadapit sa mga bakong-Hudyo, na inapod sindang , na iyo an nagkukuyog sa  Pitong Tugon ni Noah.
## Pagduhol
Kan an Yad Vashem, an Autoridad nin Pagromdom kan mga Shoah Martyr asin mga Heroe, itinugdas kan 1953 kan Knesset, an saro sa gibong pagiromdom iyo an pagmukna' kan "Mga Matanos sa mga Nasyon". An Matanos pigta'wan-linaw na niyo idtong bakong mga Hudyo na nagtaya sa npeligro kan saindang mga buhay mailigtas lang an mga Hudyo sa kagadanan durante kan Holocausto.

Poon 1963, sarong komisyon pinamayohan nin hustisya kan Korte Suprema nin Israel an natokahan kan katongdan na magtao nin pang-onrang titulo na "Mga Matanos sa mga Nasyon". Susog sa mga malinaw na susundon, an komisyon mabutingting na inaadalan an dokumentasyon kabsali na an ebide nsya kan mga nakaligtas asin ibang mga saksi, pagtimbang kan mga sirkumstansyang historikal asi nan elemento nin peligro sa mga tagaligtas, asin dinidesesyonan kun an kaso maninigo asin nagsusunod sa kairipohan. An mga susundon iyo:
* Hudyong partido sana an pwedeng magpadara nin nominasyon.
* Pagtabang sa sarong myembro nin pamilya o tabangan an Hudyo na magkugos sa Kristyanidad bakong rason sa pagbisto;
* An asistensya dapat kanigoan asin damot
* An tabang itinao na mayong paghagad nin balos pinansyal o paglaoman nin balos (totoo an gasto sa pagkakan o siring na mga gasto itinutugot)

An gawad iwinawaras mayong konsiderasyon  sa status sosyal kan paratabang. Ini itinao na sa royalty arog ki Prinsesa Alice nin Battenberg, Queen Mother Helen nin Romania asin si Reyna Elisabeth nin Belgium alagad itinao na man maski sa iba pang siring ki pilosopong Jacques Ellul o ki Hendrika Gerritsen, sarong empleyado sa sarong departamento nin Amsterdam.

An siisayman na binibistong Matanos huli sa pagsuong sa peligro makatabang sa mga Hudyo durante kan Holocausto ginagawadan nin sarong medalya sa pangaran niya, sarong sertipiko nin honor, asin pribelihiyo na ikaag an pangaran sa inapod na Wall of Honor Garden of the Righteous sa Yad Vashem sa Jerusalem (an ultimo ginigibo na imbes ipagtanom nin kahoy ta pinundo na ini huli sa pagkukulang nin espasyo. An mga gawad itinataltag sa mga taga-ligtas o sunod na sadiring-tawo sa sarong seremonya sa Israel, o sa saindang sadiring nasyon pig'erokan paagi kan opisina kan Israel o mga representante diplomatiko kaini. An mga seremonya atendido kan mga opisyales lokal asin tinata'wan mahiwas na pagtutuon atensyon kan medya.

An Ley nin Yad Vashem  "na magwaras nin honoraryong pamamanwaan sa Matanos sa mga Nasyon, asin kun sinda gadan na, sarong commemorative citizenship kan Estado nin Israel, sa pagmidbid kan saindang naginibohan". Isayman na nabistong "Matanos" pwede asin maninigo na mag'awod sa Yad Vashem nin sarong sertipiko. Kun an persona gadan na, an sunod na sadiring-tawo pwedeng mag'awod kan commemorative citizenship na iduhol postuma sa Matanos na nagadan na.

Sa total, 27,921 katawo naghahale sa 51 nasyon an naduholan nin pagmidbid, na nag'abot sobrang 10,000 na istorya na napatunayan na totoo. An polisya kan Yad Vashem iyo na ipasige an programa sagkod na igwang mga petisyon para sa titulong ini an narerfesibi asin suportsado nin ebidensya na nag'uyon sa susundon.

An mga kagresibi nin gawad na pinili mag'estar sa Estado nin Israel winawarasan nin pensyon katumbas sa "average national wage", libreng pag'asikaso sa salud, asin asistensya sa paghaharongon saka pag'asikaso nin nars.

## Bilang nin mga gawad susog sa mga nasyon ginikanan kan mga nagawadan
Kan 1 Enero 2021, an gawad naiwaras na sa 27,921 katawo. An Yad Vashem na listang ini dai man nangahulogan kan tunay na mga taga-ligtas sa lambang nasyon, kundi idto mansanang mga kaso na idinulok sa Yad Vashem.

## Toltolan