open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Women in Red

An **Women Red** o pinagbibistong **WiR**, sarong gender gap bridging project kan Wikipedia, sarong volunteer-edited online an ensiklipidiko na makukua sa WikiProjectWomen in Red. An Women in Red sarong WikiProject  sa laog kan site na iyan na  nakatutok pagkrear nin mga artikulo  manungod sa mga notableng babaye na dai pa makukua sa site na idto. An potensyal para sa mga nawawarang artikulong idto madedeterminar sa paagi nin paghahanap kan mga red hyperlinks na yaun sa mga eksistido sa Wikipedia o mga templates.

## Kasaysayan
An Women in Red nahaman kan volunteer Wikipedia editor na si Roger Bamkinkantaon 2015 asin an voulunteer editor man na si Rosie Stepehnson-Goddknight nag-ayon makalihis sana an diit na panahon. An inot na ipig-ngaran igdi ni bank iyo an "Project XX" alagad pigribayan man tulos nin WikiProject Women in Red.

Pakalihis na padagos nang ipigpapadalagan an proyekto, nagbali naman an volunteer editor na si Emily Temple-Wood. An saiyang espelisasyon iyo an pagdugang nin mga artikulo sa Wikipedia manungod sa mga babaying siyentipiko kada beses na igwa nin saiyang  pagvolunteer sa pag-edit sa Wikipedia.

Kan Wikimania 2016 sain Esino Lario, Italy, si Jimmy Wales na saro sa kaugma kan Wimipedia kan 2001, nginaranan sinda Stephenson-Goodknight asin Temple-Woods bilang mga Wikipedista nin Taon.

## Mga paagi

An Women in  Red nagkokonduktar nin Wikipedia  edit-a-thons sa mga syudad sa bilog na kinaban, asin padagos  man na naghohost sa pagiging birtwal. An all-day in-person edit-a-thons  nakaturuhok sa mga pagtiripon sa pagkonduktar na maka-agda nin bagong mga paraambag tangani na an Wikipedia gender gap magparasadit asin makadugang pa nin mga laog manungod sa mga notableng mga babayi.

## Kataytayan nin mga ladawan

File:Wikimania 2017 Women in Red presentation.webm|Women in Red presentation ni Roger Bamkin, Wikimania 2017
File:Roger Bamkin y Rosie Stephenson-Goodknight en Wikimania 2015 09.JPG|Rosie asin Roger (nagluwas saSkype)pig-aanunsyo an pagkahaman kanWomen in Red kaidtong Wikimania 2015 sa Mexico City.
File:Women in Red badge.jpg|Button tangani na ipahiling an International Women's Day 2017 WiR edit-a-thons


## Toltolan
An Sanduguan

An ***An Sanduguan*** (Espanyol: *El Pacto de Sangre*; Filipino: Ang Sanduguan), sarong 1886 “historiko asin historikal' na pinta kan parapintang Pilipino na si Juan Luna.

## Pagsasaladawan
An *An Sanduguan* pinapahiling an 1565 na *[[Sandugo]]*  sa tanga ni Datu Sikatuna kan Bohol asin ni Miguel López de Legazpi dangan napapalibutan pa kan iba pang mga parasakop. Iniladawan si Datu Sikatuna na 'pagiging mapiot sa ladawan ni Miguel López de Legazpi asin kan saiyang mga kapwa parasakop'.

## Historikal na Palikod na Impormasyon
Nakompleto ni Juan Luna an *An Sanduguan* kan 1886, sarong taon pagkatapos kan siya naglipat sa Paris para magbuka nin sarong estudyo. Ini man an taon pagkatapos naging magkaibigan sina Luna asin si Félix Resurrección Hidalgo, saro pang bistong Pilipnong parapinntao painter.  Kan 1904, nanggan an pinta nin enot na premyo sa Paris, Pransya asin sa St. Louis Exposition sa Estados Unidos.  Ipigpinta an obra maestra ni Luna sa kasagsagi kan saiyang apat na taong * pensionadoship * hali sa Ayuntamiento de Manila, na pagpapagana sa saiya tanganing magpadagos sa pag-aadal kan pagpipinta sa Roma. Saro ini sa tolong mga pinta na ipigtao ni Luna sa Gobyerno kan Espanya, dawa na obligado sana siyang magpinta nin sarong kanbas sa panahon kan pensionadoship.  An iba pang mga pinta, iyo an *Don Miguel Lopez de Legazpi*, sarong pinta na nasulo sa kasagsagi kan Gerang Filipinas-Espanya, asin an *Governor Ramon Blanco*, sarong gibo na naging parte kan koleksyon kan Museo nin Lopez .  Ini an saro sa huring pinta naginibo ni Luna.

Nagtabang si José Rizal asin si Trinidad H. Pardo de Tavera ki Luna sa pagkumpleto kan pagpipinta sa paagi kan pagtatao nin payo sa kasaysayan asin nagpuwesto para sa pintor: Naging Sikatuna si Rizal mantang si Pardo de Tavera an naging Legazpi.

Sa ngunyan na pinapahiling an * An Sanduguan* sa Palasyo nin Malakanyang, an opisyal na istaran kan Presidente, na madudugangan sa tuktok kan Grand Staircase na paduman sa Ceremonial Hall.

## Eksibisyon
Kadtong 2008, naging parte an *An Sanduguan* asin iba pang mga gibo ni Luna sa duwampulo may tolong eksibisyon nin pagpipinta gikan sa koleksyon kan Bank of the Philippine Islands. Ipigbangkete kan pampublikong eksibisyon an ika-tulumpulong taong anibersaryo kan Bank of the Philippines Islands, asin pigmarkahan an enot na pagkakataon na ipinahiling sa tinaguriang "BPI collection" sa publiko. Pigkokonsiderar an * An Sanduguan* asin iba pang mga kanbas na gibo nq 'ekspresyon kan pag-abot nin edad kan Pilipino asin an pagsirang kan Filipinas bilang sarong nasyon sa huri na ika-19 na siglo.'

## Hilingon man
**[[Spoliarium]]*
**[[España y Filipinas]]*
**[[Las Damas Romanas]]*
**[[The Death of Cleopatra]]*

## Mga toltolan
Luzviminda Ilagan

Si **Luzviminda "Luz" Calolot-Ilagan** sarong Pilipinong development worker asin dating kongresista. Nirerepresentar niya an GABRIELA Women Partylist sa Ika-14 na Kongreso kan Pilipinas poon 2007 hasta 2016.

Kadtong Setyembre 2017, hinirang siya kan Presidnte na si Rodrigo Duterte bilang Undersecretary for Legislative Liaison Affairs asin Special Presidential Directives sa Rehiyon nin Mindanao kan Department of Social Welfare and Development.

## Amay na pagkabuhay asin karera

Agom si Luzviminda Ilagan ni Atty. Laurente "Larry" Ilagan. Pighirang siya na konsehal kan syudad sa panahon kan administrasyong Cory Aquino, dangan nahalal sa eleksyon kan 1998.

Nagreresibi siya nin mga Onra nin Datu Bago kan 2007.

## Pambobomba sa Batasang Pambansa

Kan 2007, nalugadan si Kongresista Ilagan sa sarong pambobomba sa Philippine House of Representatives Building, kaiba an Kongresista kan Negros Oriental na si Pryde Henry Teves na kung sain nadanyusan nin sobra an mga eardrums asin tuhod. Nagadan man kadto an kongresista kan Basilan na si Wahab Akbar.

## Hilingon man
* GABRIELA
* Ninotchka Rosca
* Liza Maza

## Toltolan

## Mga panluwas na takod
*Luzviminda Ilagan, Gabriela, in the House of Representatives 
*Gabriela Women's Party official website
*GABRIELA
Femonationalismo

An **Femonationalismo**, o minsan inaapod man na **feminationalismo**, an asosyasyon sa tahaw kan nasyonalistang ideolohiya asin magkakapirang feministang ideolohiya, orog na kun igwa nin xenophobic na motibasyon.

An termino orihinal na ginamit kan tagasaliksik na si Sara R. Farris para magtukoy kan mga proseso kun sain ang kapangyarihan nakalinyada kairiba an mga paghirong feminista para tawan hustisya an mga racist, xenophobic asin aporophobic na posisyon, base sa saindang mga pagtubod na ang mga migrante dapat sexista asin an Subangan na Sosyudad gabos egalitarian.



## Hilingon man
 

## Toltolan
Siân Evans (librarian)

**Siân Evans** sarong librarian, aktibista, asin tagapagmukna kan Art+Feminism, sarong global na kampanya na naglalaban kan gender bias sa Wikipedya.Sinasabi ni Evans na bilang parte kan Art+Feminism, "kami naggigibo nin konkretong paghiro - pagdagdag nin mga toltolan sa mga pahina, pagpalakop kan mga sakop kan kababaihan sa arte - pero, naiinditndihan mi na an mga pangyayaring ini agihan para ipaabot an kaaraman patungkol igdi, asin sana makamukna nin mga stratehiya para sa pagbabago hali sa kampanyang ini. Si Evans sarong Information Literacy & Instructional Design Librarian sa Maryland Institute College of Art.

Kan 2014, Si Evan pinangaranan na saro sa mga *[[Foreign Policy]]* 100 Leading Global Thinkers.

## Mga toltolan
Liza Maza

Si **Liza Maza** (namundag kan Setyembre 1957) sarong Pilipinang aktibista na naging punong tagapagtipon kan National Anti-Poverty Commission poon Agosto 2016 hanggang sa saiyang pagretiro kan Agosto 2018. Siya miyembro kan Philippine House of Representatives, na nagrerepresentar kan Gabriela Women's Party.

## Biograpiya
Nakua ni Maza an saiyang kursong Bachelor of Science in Business Economics sa Unibersidad kan Pilipinas kan 1978.

## <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span>
'''
Li Wenliang

Si **Li Wenliang** (Tsino 李文亮; 12 Oktobre 1986 – 7 Febrero 2020) sarong Tsinong optalmologo sa Wuhan Central Hospital na nagpatanid kan pagbungkaras kan COVID-19 kan ika- 30 nin Disyembre 2019 sa WeChat sa saiyang pag'iriba, na huli kaini nagin siyang sarong whistleblower kan ngapit an saiyang mga patanid naheras sa publiko. Kan 3 Enero 2020, an pulis kan Wuhan pinaapod siya asin sinudya' sa "pagpalakop daa nin mga kaputikan sa lantad nin internet". Si Li nagbalik sa trabaho, asin ta siya naolaktan kan nasabing virus gikan sa sarong pasyenteng may siring na helang, na dangan kaidto siya nagadan kan 7 Febrero 2020.

## Basaha man
* Coronavirus- Pagbungkaras 2019-20

## Toltolan
Spoliarium

An ***Spoliarium*** (minsan napapasala sa pagbaybay na *Spolarium*) sarong pinta kan parapintang Pilipino na si Juan Luna. Pigsumite an pinta ni Luna sa *Exposición Nacional de Bellas Artes* kadtong 1884 sa Madrid, na kung sain nakagunò ini nin enot na medalyang bulawan (sa tolo). Kan 1886, nabakal ini kan *Diputación Provincial de Barcelona* para sa 20,000 pesetas.  Nakasa'bit ini ngunyan sa pangenot na galerya sa enot na salog kan National Museum of Fine Arts sa Manila, asin ini an enot na mukna nin arte na nagbabati sa mga bisita sa paglaog sa Museo. Minamukna an ladawan nin sarong senaryo nin sarong nagraragba sa sarong sirkong Romano na kung sain hinubaan an mga gadan na gladiator nin mga armadas kasulutan.

Si Luna na naggigibo sa kanbas, naggugol nin walong bulan tanganing mahaman an pagpipinta na naglaladawan kan nagagadan na mga gladiador. Sinusurat kan Pilipinong historyador na si Ambeth Ocampo, "...nawawalat an katotoohan na pag nanggana sinda Luna asin Félix Resurrección Hidalgo nin pinakahalangkaw na mga onra sa Madrid Exposition kan 1884, napatotoohan na ninda sa kinaban na kaya kan mga *indio*, sa balyo kan dapat na lahi na barbaro, an pintura an mas marhay kaysa sa mga Espanyol na nagkolonisar sainda."

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

The Spoliarium (YouTube HD) by sirgerald12th
Durosan Pang'elektrisidad

An **durosan pang'elektrisidad** o **parke sa duros**, sarong tiripon nin mga turbinang pangduros yaon sa sarong lokasyon sa pagprodyusir nin duros sa paggibong elektrisidad. An parke pangduros pwedeng sadit sana konsistido nin magkapirang turbina o pirang gatos na turbina sa duros na nalaklak nin mahiwas na lugar. An parke pwede yaon sa kadagaan o yaon sa katubigan nin dagat.

Kadaklan kan mga parkeng darakula nanggad na namumugtak sa kadagaan makukua sa Tsina, Indya, asin sa Estados Unidos. Halimbawa, an pinakadakulang parkeng durosan sa kinaban, an Gansu Wind Farm sa Tsina may kapasidad na sobra sa 6,000&nbsp;MW sa 2012, na pig'aabot an 20,000&nbsp;MW sa taon 2020. Kan Septyembre 2018, an 659&nbsp;MW Walney Wind Farm sa UK iyo na an pinakadakulang parke sa duros sa kadagaan sa bilog na kinaban. An mga indibidwal na mga turbina an mga desenyo sige an pakusog sa pwersa, na naresulta sa mas dikit na turbina an ginagamit sa pareho mansanang binubunga na pwersa.

An parke sa duros mas magian an epekto sa kapalibutan bakong arog kan ibang estasyon sa enerhiya. An mga parke sa duros sa kadagaan natutuyawan huli ta nagtataong makanos na hitsura sa palibut asin nangangaipo man mahiwas na lugar kaini. Saro pa, napipiritan an mga ini ibugtak sa mga motyong na lugar, pero man logod nakakaribaraw sa habitat kan mga hayop. An mga parke sa duros sinasabi man na balatingaw sa radar, radyo asin telebisyon.

An mga parke sa duros mas pinipili ibugtak sa mga lugar na parangasan, kun saen parati asin mahibog an agi kan duros kun kumpara sa ibang lokasyon. 

## Basahon man

*http://www.alternative-energy-news.info/technology/wind-power/wind-farms/ Mga parke sa duros, mga bagong ideya sa paggamit kan duros.

## Toltolan
Subic Rape Case

An **Subic rape case**, o midbid man bilang “People of the Philippines vs. Dominic Duplantis, Keith Silkwood, and Daniel Smith” sarong kaso kriminal sa Filipinas kun sain kadayon an sarong Filipina asin apat na United States Marines. Nakakua ini nin dakulang atensyon kan media asin nagin isyu politikal asin internasyunal huli sa Visiting Forces Agreement (VFA) sa tahaw kan Estados Unidos asin man kan Filipinas, na nagin rason kan mga protesta dawa kan inot pa sana.

Inisyalmente, an nag-aakusar na si Suzette Nicolas, pigsasabing biktima nin gang-rape, alagad makalihis sana man an pirang aldaw, sinabi nyang solamenteng si Lance Corporal Daniel Smith sana man an nanlupig sa saiya. Sinabi nya na bago an matangang banggi kan Nobyembre 1, 20015, piglupigan sya ni Smith sa laog kan nag-aandar na awto na Hyundau Starex Van sa Alava Pier na yaon man sa may Subic Bay Freeport kun sain nakadaong an barko kan mga marino. Sinabi pa man ni Nicholas na mantang piglulupigan sya, pinag-oorgulyo pa ini kan mga kairiba kaini. Kundi, pinaghimutikan man ini ni Smith asin sinabi nyang consensual sex an pangyayari.

Kan Disyembre 4, 2006, makalihis an kadakul na mga pagdangug sa korte sa lawig kan haros sarong taon, makalihis man ini maibalangibog sa publiko asin sa medua, an Husgadong si Benjamin Pozon kan Makati Regional Trial Court Branch 139 pinagdesisyunan na si Smith nagkasala man talaga nin rape, asin sinentensyahan nya ini nin reclusion perpetua, sentensyang mag-aabot 40 taon, mantang an tulo pa pig-acquitt. Pigkulong si Smith sa United States Embassy sa Manila, dawa pa ngani igwa nin kasuguan an Husgado na darahon man ini sa Philippine Jail. Iyo man kuta na an kahagadan kan si mga suportadores ni Nicolas.

Kan Marso 17, 2009, an ina ni Suzette nagpasa nin affidavit hali ki Suzette na igwa nin petsang Marso 12, 2009 na nagsasabing dai ini sigurado kun narape man nanggad sya. Igwa nin mga ispekulasyon na tibaad igwa nin korapsyon, kaya an pirang mga organisasyon sagkod an kongreso, nagdemanda na magkaigwa nin imbestigasyon. Pakalihis na maisumiter an affidavit, kan Abril 23, 2009, an Court of Appeals na pinapamayuhan kan tulong Filipinang mga Husgado na sinda Associate Justices Monina Arevalo-Zenarosa, Remedios Salazar-Fernando asin Myrna Dimaranan-Vidal, pigbaliktad an desisyon kan hababang korte asin pigsugo an paghali ki Smith sa kulunan, an sabi ngani, “"...a careful and judicious perusal of the evidence on record does not convince the prudent mind about the moral certainty of the guilt of the accused, hence we must acquit." Pigsabi pa man kan Court of Appeals na "If Nicole was really drunk, she would have had a hard time rising up, much more standing up, or she would have just dropped, a common experience among Filipino girls." Dai pig-aku kan CA an  resulta kan imbestigasyon kan trial court na that "there may be forcible entry" tangani na maipaliwanag an mga tama sa maselang parte ni Nicole.

## Toltolan
Laurel Ptak

Si **Laruel Ptak** sarong artista, curator, parasurat asin paratukdo na nakabase Syudad nin New York. Sarong multi-disiplinaryong pigura sa laog kan larangan kan kultura, nakagibo siya nin dakul na kontribusyon sa iba-ibang disiplina arog kan potograpiya, bago nang media, sining kasanayang panlipunan,curating, asin teknolohiya. Siya pinangaranan na saro sa 100 top Leading Global Thinkers kan Foreign Policy magazine kan 2014. Sa ngunyan, siya sarong MFA na propesor sa School of Art, Media and Technology sa The New School, asin sarong miyemro kan mga paratukdo sa Curatorial Practice graduate program kan School of Visual Arts.

An saiyang gibo naghihiling kan pangkomunidad na epekto kan teknolohiya asin mga bagong proyekto na nagtukar kan mga orolay manungod sa feminismo, hacking, asin social media. Siya saro man sa mga tagapagliwat kan Undoing Property? kaiba an artista na si Marysia Lewandowska. An mga sanaysay, panayam asin artistikong mga proyekto nagdidiskubre kan mga temang bakong material na pagtratrabaho, ekonomiya political asin an kagabsan. Saro sa mga pinakabistadong proyekto ni Ptak iyo an Wages For Facebook, na naglikom nin iba-ibang ideya poon sa internasyonal na feministang kampanyang kan 1970 na Wages for housework, na nagpapaisip kan kontemporaryong relasyon kan kapitalismo, klase asin apektibong pagtratrabaho sa laog kan social media. Kan nagluwas ini bilang sarong websityo, nakakua tulos ini nin 20,000 na pagdalan asin mabilis na pinagdebatehan sa social media asin sa dyaryo, na nagtao nin urulay para sa karapatan kan nagtratrabaho asin an totoong natura kan pagtratrabaho, pati na an politika kan paghabo sa digital na panahon. Si Ptak saro man sa mga natindog kan matrayumpong Art+Feminism Wikipedia Edit-A-Thon na proyekto kun sain nagtaong dalan na mabawasan ang pagkakaiba kan kasarian sa online asin an epekto kaini sa mga pampublikong orolay kan pagkaaram, an mga pampublikong edit-a-thon kada taon inoorganisa sa Museum of Modern Art sa Syudad New York, asin ikinakampanya man kan iba-ibang institusyon kan arte asin mga unibersidad sa kinaban.

Si Ptak nag-aadal nin arte, kritikal na teorya asin historiya kan arte sa Hampshire College, asin igwa nin M.A sa pangangasiwa kan mga museo asin historya kan kontemporaryong arte sa Center for Curatorial Studies sa Bard College kun sain sinurat niya an siyang thesis tungkol sa mga feministang arte kan 1990.

## Toltolan
Maggie de la Riva

Si **Maria Magdalena Torrente de la Riva** (Pinangaki sa Manila, Filipinas; 3 Septyembre 1943) bistado man bilang **Maggie de la Riva** sa Filipinas, sarong aktres na Filipina asin dating pageant beauty queen na nagluwas man sa haros 80 na pelikula. Namidbid lalo si Riva kan kaamayi kan saiyang karera kan sya pinadukot asin piglupigan kan apat na lalakeng gikan sa mga maipluwensyang pamilya kan taon 1967.

## Kinaamayi kan Buhay
Si Maggie De la Riva aki ninda Pilar Torrente (Mestisang Español) asin ni Juan de la Riva (German Swiss). 

Kan 1958, nakatapos sa elementarya asin sa sekondarya sa Miriam College (Midbid ngunyan bilang Maryknoll College) asin natapos an saiyang secretarial training kan taon 1960 sa Saint Theresa's College. kan 1963, pig-elihir sya bilang saro sa limang pinalista para sa beauty pageant na " MIss Caltex of 1963". Kan pareho sanang taon, pigrepresentar man ni Riva an mga Filipino Gowns para sa "Fashion Guild of the Philippines" na dinisenyo man kan "Millie's Gowns". Kan taon 1964, pigkua sya bilang brand promoter para sa "Respect the Centavo", sarong savings advertisement. BAgo sya nagin aktres, saro syang ballet dancer. 

Bilang sarong aktres sa pelikula, pigbabayadan sya nin ₱8,000 para saba sa saiyang pagluwas. Sa ABS-CBN, nagtrabaho sya para sa mga radio broadcasts asin television shows (₱800 kada bulan para sa mga permanent shows, dangan ₱100-200 para sa pagluwas bilang bisita sa ibang mga palabas). Sya sana an tagapag-dispuner para sa saindang pamilya poon kaidtong magadan an saiyang ama na si Juan. An saiyang ina iyo man an nag ataman kan intirong pamilya.

Nagluwas sya sa Show Business asin suminikat sya sa saiyang karakter kairiba si Joseph Estrada sa "Istambay". Si Joseph Estrada  an nagtau saiya nin break tangani na sya orog pang mamidbid. Sabi nya pa, dai nya daa malilingawan an pelikula nyang "Ang Langit ay Para Sa Lahat". Pinagkokonsiderar nya ini bilang saro sa mga magagayon nyang pelikula. Saro man syang parakanta asin pirming pigkukuang bisita sa mga nanginginot na night clubs sa Manila. Igwa man syang sadiring Tv show na igwa nin titulong Maggie sa Channel 3. Saro man syang guest artist sa "Tanghalan sa Darigold" sa Channel 11. Nagluluwas man sya pirmi bilang bisita sa "Tindahan sa Nayon" sa VG Television Production sa Channel 11.

## Toltolan
Gertrude Mongella

Si **Gertrude Ibengwe Mongella** *née* **Makanza** (pinangaki kan Septyebre 13, 1945) sarong politikong Tanzanian na iyo an nagin primerong presidente sa Pan-African na Parliamento.

## Kinaamayi kan Buhay asin Trabaho
Si Mongella pinangaki kan taon 1945, Ukerewe Island. Kan 1970, si Presidente Mongella nagtapos nin pag-adal sa University of East Africa sa Dar es Salaam. Sa laog nin apat na taon nagi syang tutor sa Dar es Salaam Teachers Training College. Kan taon 1977, nagi syang currriculum developer sa Dar es Salaam Institutes of Education, hasta 1978. Poon 1977 hasta 1992, si Presidente Mongella nagin Miembro kan Central Committee and National Executive Committee kan CCM party. Poon man 1975 hasta 1982, miembro man sya kan Council of the University of Dar es Salaam. Asin man kan panahon na ini saro sya sa mga Board of Directors para sa Tanzania Rural Development. Poon man 1978 hasta 1982, nagi syang School Inspector.

## Pan-gobyernong Trabaho
Sa tahaw kan dekada 70, si Presidente Mongella nagin miyembro kan East Africa Legislative Assembly. Sa lawig kan 1980s asin pirang porsyon man kan 1990s, si Mongella nagin miyembro kan Parliament of Tazania. Poon man 1982 hasta 1988, si Mongella nagin Minister of State sa laog kan opisina kan Prime Ministr. Poon duman, naging syang Minister of Lands, Tourism asin Natural Resources, sarong posisyon na pinagkaptan nya poon 1985 hasta 1987. Pakalihis man kaini, poon 1987 hasta 1990, nagi syang Minister Without Portfolio sa laog kan opisina kan Presidente.

## Partisipasyon sa Non-Goverment Organization
Si Presidente Mongella miembro kanmga sunod na NGO:
* African Press Organization 
* Tanzania Association of Women Leader in Agriculture and Environment. (TAWALE)
* Society for Women and Aids in Africa Tanzania Branch.(SWAAT)
* Tanzania Dental Association. (TDA)
* Meaendeleo ya Wanawake Ukerewe. (MAWAU)
* World Future Council

## Toltolan

## Panluwas na takod
*Kituo Cha Katiba>GERTRUDE MONGELLA 
*A dialogue with Ambassador Gertrude Mongella, President of the Pan African Parliament , 14 September 2004
*'We must avoid being monkeys', *[[Mail & Guardian]]*, 16 September 2004
Brigitte Vasallo

Si **Brigitte Vasallo** (Barcelona, 1973 sarong Espanyol na parasurat, antiracist, feminista asin LGBT aktibista, nabisto sa saiyang pagkritik kan pangkansarian na Islamophobia, *purplewashing* asin homonasyonalismo, pati na kan saiyang pag depensa kan polyamory sa mga apektibong relasyon.

## Biorapiya
Aking babayi kan pamilyang Galician na naglipag sa Pransya, asin Catalona, pinanindugan niya ang saiyang identidad sa xarnego, dawa siya angay sa orihinal na kahulugan kan termino.  Pinagkonsumo an kadaklan na parte kan saiyang buhay sa Morocco, kun sain nakakua siya nin perspektibong ethnocentric asin colonial hegemonic na pag-iisip kan Subangan na sosyudad.

Pirmi siyang nakikipagtabangan sa mga iba-ibang medya arog kan eldiaryo.es, Catalunya Radio, Diagonal, La Directa or Pikara Magazine, dagdag pa an saiyang kadakol na mga pagtukdo. Tagapagtukdo man siya nin Master of Gender and Communication sa Autonomous University of Barcelona.

## Mga gibo
An mga gibo ni Vasallo nakaistruktura sa duwang pundasyon. Sa inot na parte, inaadalan siya ang pagkakaugnay kan racism asin misogyny, lalo na kun pano ini nakaapekto sa mga Muslim na babayi. Sa parting ini, tinituligsa niya an *purplewashing* asin *pinkwashing* o sa ibang tataramon kun pano an feminismo asin karapatan kan LGBT ginagamit na instrumento para tawan hustisya an xenophopia, na naging katapusan sa saindang sadiri.

Sa ikaduwang parte, tinatawan niyang halaga an iba-ibang paagi kan pakikipagrelasyon, iba pa sa tradisyonal na monogamy, nilalampasan an pagiging matapat na kapareha na hiniling na paagi kan pansasadiri, asin an pagkamoot bilang limitadong bagay. Alagad nagtatao siya nin paisi kun pano an polyamory magiging perspektibong indibiduwal para sa mga neoliberalismo, na ginagamit an hawak kan tawo bilang sarong bagay na pangkagamitan sana.

## Mga libro
*Pornoburka: desventuras del Raval y otras F(r)icciones contemporaneas (2013)
*Pensamiento monogamo. Terror poliamoroso (2018)
## Toltolan
Hillary Clinton

Si **Hillary Dianne Rodham Clinton** (née **Rodham**; pinangaki kan Oktubre 26, 1947) sarong Amerikanong politiko, diplomat, abogada, parasurat, asin public speaker. Nagserbe siya bilang First Lady of the United States magpoon 1993 hasta 2001, bilang senador man kan Estados Unidos sa New York magpoon 2001 hasta 2009, asin bilang ika-67 na United States Secretary kan estado magpoon 2009 hasta 2013. Si Clinton an primerong babaying nanominar bilang presidente kan Estados Unidos kan partido politikal kan ginana niya an Democratic Party na nominasyon kan 2016. Siya man an primerong babayi na nanggana huli sa popular na boto para sa American presidential election, na ikinadaog nya man kontra ki Donald Trumph. Sya an presenteng chancellor kan Queen's University Belfast, Northern Ireland.

Nagdakula siya sa Chicago sa Park Ridge asin naggradwar man sa Wellesley College kan 1969 asin nakakua nin Juris Doctor gikan sa Yale Law School kan taon 1973. Pakalihis na magserbe bilang pan-kongresyonal na legal counsel, nagpasiring siya sa Arkansas asin na agom an magigi pa sanang presidente na si Bill Clinton kan taon 1975; inot na sindang nagkamidbidan sa Yale. Kan 1977, kairiba siya sa nagpundar kan Arkansas Advocates for Children and Families. Pinaglaag man siya sa pwesto bilang primerong babaying chair sa Legal Services Corporation kan 1978b asin nagin first lady kan Arkansas poon 1979 hasta 1981 asin man kan 1983 hasta 1992.

Bilang First Lady kan Estados Unidos, si Clinton nag-adbokasiya nin para sa reporma sa healthcare. Kan 1994, an saiyang mayor na inisyatibo-an Clinton health care plan-dai na aprobahan sa Kongreso. Kan 1997 sagkod 1999, dakula an ginampanan na parte ni Clinton sa pag aadbokasiya sa pagkrear kan State Children's Health Insurance Program, an Adaptation and Safe Families Act asin man an Foster Care Independence Act. An saiyang martial na relasyon nag-abot sa pampublikong pagsisiyasat kan panahon kan Lewinsky Scandal, na nagbusol saiya na nagtau nin saysay sa reapirmasyon siya sa saiyang pag-aagom.

Kan 2020, si Clinton naelihir bilang primerong senador sa New York. Naelihir man siya utro kan 2006. Sa pagigin Senador, si Clinton nag adbokasiya para sa mga benepisyo medikal para sa mga primerong respondante kan mga tawong nagin biktima kan mga atake kan Setyembre 11. Kan 2008, si Clinton nagdalagan para presidente alagad nadaug man ni Barack Obama sa Democratic primaries.

## Toltolan
Pankinaban na Komperensiya kan mga Babayi, 1980

An **World Conference on Women, 1980** o midbid man bilang Second World Conference on Women ginibo sa tahaw kan ika-14 asin ika-30 kan Hulyo, 1980 sa Copenhagen, Denmark bilang mid-decade assessment sa progreso asin pagpalyar sa pag-iimplementar sa mga plano na pinag-establisar sa World Plan of Action sa 1975 inaugural na komperensya para sa mga babayi. An pinakasignipikanteng pangyayari na nagluwas sa komperensiya iyo an pormal na pagpirma sa Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women na nangyari man sa poon kan komperensya. Alagad an komperensyang ini daa namantsahan man kan pag-iwal asin pamomolitika sa internasyunal asin nasyunal na mga pangyayari na diit sana man ngani an may kinaaraman sa mga isyus pambabayi, kaya nahiling ini kan ibang partisipantes bilang sarong bakong matrayumpong okasyon. Naasegurar man ninda na an magkaigwa nin paagi tangani na mabago an World Programme of Action para maglawig  pa an mga katuyohan asin mapakaray man an estado pa kan mga babayi, asin mag-establisar pa nin kasunod na komperensya sa katapusan kan dekada.

## Kasaysayan

An 1980 Conference ginibo sa tahaw kan ika-14 asin ika-30 kan Hulyo sa Copenhagen, Denmark. Iyo ini an derektang resulta kan First world Conference on Women na ginibo man sa Mexico City kan 1975, na iyo man an nag-establisar kan World Plan of Action and Declaration of Mexico on the Equality of Women and Their Contribution to Development and Peace. An mga dokumentong ini igwa nin mga temang- Development, Equality, and Peace-mga agihan kan mga babayi asin pinaggibong guidelines para sa mga nasyun tangani na maabot an panghaluyan nang obhektibo na mapakaray an buhay kan mga babayi. Kan ini pig-adaptar na, an UN nag-establisar na kan 1975 hasta 1985 bilang Dekada para sa mga Babayi, asin pinahiro na an plano para sa mga masunod pang komperensya na maebalwar kan mga nagibong progreso. An porma kan komperensya pareho sana, kun sain an opisyal na sesyon hinahaman kan mga delegadong nagrerepresentar kan sainadang mga gobyerno asin Tribuna, na iyo man an nagrerepresentar sa mga NGO.

145 na mga estado na igwa man nin 1500 na mga delegado an nagpartisipar sa opisyal na sesyon, kairiba an mga delegadong arog ninda Aleksandra PAvlovna Biryukova kan USSR; Shirley Field-Ridley kan Guyana; Ana Sixta Gonzales de Cuadros kan Colombia; Helga Horz kan East Germany; Maimouna Kane kan Senegal; Sheila Kaul  kan India; Ifigenia Martines kan Mexico; Gabrielle Matzner-Holzer kan Austria; Inonge Mbikusita-Lewanika kan Zambia; Elizabeth Anne Reid kan Australia; Ginko Sato kan Japan; Umayya Toukan kan Jordan; Sarah Weddington, na iyo an pamayo kan delegasyon kan Estados Unidos, asin man si May Sayegh kan Palestine presente  sa nasabing komperensya.

## Toltolan

*
*
*
* 
*
*
*
*
* 
*
*
*
* 
*
* 
*
* 
*
*
* 
*
*
Salvacion Gerona

Si **Salvacion "Sally" Sto. Tomas Gerona** (kgdn. Pebrero 22, 2020) dating propesora sa Ingles kan Universidad de Santa Isabel sa Syudad nin Naga asin iyo an ina ni Bise Presidente Leni Robredo. Siya agom kan dating huwes kan Naga Regional Trial Court na si Antonio Nicomedes Gerona Sr.

Magurang niya an parasurat asin orador na si Apolonio Sto. Tomas sagkod paratukdong si Eugenia Sibulo, asin tugang si Rosario Sto. Tomas sagkod Cecilia Pardo. Igwang tulong aki si Gerona na iyo si Maria Leonor, Maria Loudes asin Antonio, Jr.

Nagtukdo si Gerona sa edad na 18 anyos sagkod kan saiyang kagadanan sa edad na 83 anyos.

## Tamboan
Carmen Zaragoza y Rojas

Si **Carmen Zaragoza y Rojas**, o **Carmen Zaragoza y Roxas**, (1867–1943) sarong Filipinang artista. Siya gikan sa artistikong pamilya: an saiyang tiyohon na si Felix, sarong arkitekto, asin si Felipe, sarong tagapinta nin tanawin. kan 1892, ginibo niya an saiyang obra na

*Dos Inteligencias* (Two Intellectuals), sarong kuwadro na nagpagana saiya kan 1892 na anibersaryo kan pagkadiskubre ni Christopher Columbus kan Amerika. Pakalihis kan duwang taon, kan 1895 Exposición Regional de Filipinas (1895 Regional Exposition in the Philippines), si  Zaragoza ginawadan nin medalyang tanso para sa paggibo niya nin duwang kuwadro.

Si Zaragoza nagtabang na maitindog an ika-19 siglo na magasin na  ***La Ilustracion Filipina del Oriente***, na pinondohan kan saiyang ama na si Jose Zaragoza y Aranquizna.

Si Zaragoza ikinasal sa sarong politiko asin negosyante na si Gregorio S. Araneta kan1896. Sinda igwa nin 14 aki na pinadakula ninda sa saindang harong sa Kalye Hidalgo (fdating Calle San Sebastian) sa Quiapo, Manila. 
 

## Toltolan
Jacqueline Mabey

**Jacqueline Mabey** an saro sa tagapagmukna kan **Art+Feminism**, sarong pankinaban na edit-a-thon na ginigibo taon-taon para maggibo asin magdugang nin kaog sa Wikipedia manungod sa mga babayi sa larangan kan arte.

## Agi-agi
Ipinangaki sa  Willingboro Township, New Jersey, Si Mabey nag-adal nin historiya kan arte sa Wilfrid Laurier University, McGill University, asin sa University of British Columbia.

## Karera
Kan 2014, nagtabang si Mabey na mamukna anArt+Feminism kaiba sina Siân Evans, Michael Mandiberg, asinLaurel Ptak. Kan panahon na ito,  10% sana kan mga paraliwat sa Wikipedia an porsyento kan babayi, asin an programang ini minukna para tawan solusyon an problemang ini. An programa kan 2014 nagkaigwa nin 600 na volunteer asin kan 2015 igwa nin 1300, na ginibo sa bilog na kinaban. An *Foreign Policy* magasin nilista si  Mabey bilang saro sa 100 Leading Global Thinkers kan 2014. Kan 2016, an Art+Feminism igwa nin lampas sa 2,500 na partisipante.

## Mga publikasyon

* Evans, Siân, Jacqueline Mabey, and Michael Mandiberg. "Editing for Equality: The Outcomes of the Art+Feminism Wikipedia Edit-a-thons." Art Documentation: Journal of the Art Libraries Society of North America, Vol. 34, No. 2 (September), pp.&nbsp;194–203
* "I WUD PREFER NOT 2: Notes on failure, refusal, fraud in recent media art", KAPSULA (May): 19-21,

## Toltolan

## Panluwas na takod

* Interview with Jacqueline Mabey of Art+Feminism
* Mabey's Personal Website
Michael Mandiberg

**Michael Mandiberg** (namundag Disyembre 22, 1977) sarong Amerikanong *artist*, *programmer*, *designer* asin paratukdo.

An mga gibo ni Mandiberg's naitanghal na sa iba-ibang lugar arog kang  New Museum for Contemporary Art na yaun sa New York City,  satransmediale Festival sa Berlin, sa Center for Art and Media Karlsruhe (ZKM) sa Karlsruhe, Germany, asin sa Ars Electronica Center na yaun sa Linz, Austria. An mga gibo man ni Mandiberg naipahiling na sa *Tribe* asin Jana’s *New Media Art*, Greene’s *Internet Art*, ansin sa Blais and Ippolito’s *At the Edge of Art*. Si Mandiberg naisurat naman kan *The New York Times*, *Los Angeles Times*, kan *Berliner Zeitung*, asin*Wired*.

## Karera

Si Mandiberg sarong propersor kan Media Culture sa College of Staten Island asin sarong fellow sa Eyebeam sa New York City.

Si Mandiberg an nagsurat kan *Digital Foundations*, sarong libro na nagtutukdo kan Bauhaus Basic Course sa paagi kan design software. An librong ini nakakua nin iba-ibang papuri sa mga bistong tagagibo man kainiyo arog nina Ellen Lupton asin C.E.B. Reas. Si Mandiberg sarong parasurat sa Digital Foundations asin sa mga Anti-Advertising Agency blogs.  Siya nakaistar, asin nagbibisikleta sa Brooklyn.

Minukna ni Mandiberg an New York Arts Practicum, "sarong summer arts institute kun sain an  partisipante naaadalan, sa paagi kan eksperiyensiya kun pano isusumpay an buhay billang estudyante kan arte sa pagiging tunay na artista sa kinaban." Pinunan man Mandiberg an programang Experiments in Extra-Institutional Education sa City University of New York kan Abril 11, 2013  na naging rason kan pagkakaigwa nin special issue sa akademikong journal na Social Text asin sarong taon na seminar para sa mga kaparehong orolay na inorganisa man kaiba sina Carla Herrera-Prats, Cynthia Lawson Jaramillo, asin Jennifer Stoops.

## Notableng gibo

* Shop Mandiberg sarong Internet art na piyesa kan 2001 kun sain si Michael Mandiberg ibinenta an gabos na saiyang pagsasadiri sa Shop Mandiberg site. Poon sa bado hanggang sa toothpaste tube na may kabangang laog. Kan nagsarado an tindahan, si Mandiberg nakabenta nin halos 100 na gamit.
* Oil Standard – kinomisyon kan Turbulence.org sarong Firefox plugin na nagriribay kan  presyo sa e-commerce na mga websityo base sa kaparehong presyo kan bariles kan krudo.
* Print Wikipedia – sarong visualisasyon kun gano kadakula an Wikipedia. Kasali an "spine wallpaper" kan 2000 sa 7500 na volumes asin piniling volumes na iimprenta. An buong mga pdf asin Wikipedia volumes, inupload asin pwedeng i-print bilang mga volumes.

## Mga publikasyon

* Michael Mandiberg (Editor), *The Social Media Reader*, New York University Press 2012
* xtine burrough and Michael Mandiberg, *Digital Foundations: An Intro to Media Design with the Adobe Creative Suite*, New Riders/AIGA Design Press 2008

## Toltolan

## Panluwas na takod

* 
* ''Wired Magazine'' article on Mandiberg's IN Network piece from April 21, 2005.
* Video of studio visit with Michael Mandiberg, October 2009
Maningning Miclat

Si **Maningning Miclat** (Abril 15, 1972 – Septyembre 29, 2000) sarong Pilipinong pararawit asin pintor na ipinangaki sa China sa mga Pilipinong magurang. Sya bantog para sa saiyang mga pintang Chinese bamboo Zen siring man sa saiyang rawitdawit.

## Biograpiya
Si Miclat ipinangaki sa Beijing, China kan Abril 15, 1972 sa Badjao na mga magurang na nakabase duman dati. Igwa siya nin huben na tugang na babae, si Banaue, na magigin sarong nagpopoon na parakanta nin opera in Syudad nin New York. Naghali sa Filipinas kan 1969 an saiyang pamilya durante kan panahon ni Marcos asin nagpasiring sa China kan 1971. Taon 1986, sya asin an saiyang pamilya buminalik sa Filipinas pakatapos kan People Power Revolution. Huli ta ipinangaki sa China, siya nakakataram nin tulong lengwahe, na iyo an Mandarin Chinese, Tagalog, asin Ingles.

Kan 1987, ipinublikar niya an saiyang inot na libro nin mga rawitdawit, *Wo De Shi* (An sakong mga Rawitdawit), sa Mandarin Chinese, asin ginibo an saiyang inot na solo show kan tradisyunal na Chinese painting, *Maningning: An Exhibit of Chinese Brush Works*. Nagkaigwa pa siya nin apat pang solo shows kan nagbubuhay pa.

Si Miclat nagin Fellow kan University of the Philippines National Writers Workshop kan 1990 asin nanggana nin premyo para sa Filipino play duman. Sya nagin man saro sa mga Fellow kan Silliman National Writers Workshop.

Kan1992, siya nanggana nin mayor na premyo gikan sa Art Association of the Philippines para sa sarong pinta na may titulong *Trouble in Paradise,* asin an saiyang ikaduwang libro nin mga rawitdawit, *Voice from the Underworld*, saro sa nagin pinalista sa 2001 National Book Award.

Si Miclat nagklase sa University of the Philippines Diliman tanganing magkua nin Master's degree sa Fine Arts dangan nagtukdo sa Far Eastern University.

## Kagadanan asin Pamana
Taon 2000, sa edad na 28, siya tuminagbang gikan sa ikapitong eskalon kan Education Hall Building kan Far Eastern University sa Manila kun sain siya nagtutukdo kaidto. Kan 2001, itinugdas an Maningning Foundation bilang pagrumdom sa saiya tanganing irukyaw an mga talento kan mga huben na mga artista sa arte biswal asin pagsurat.

## Rawitdawit asin mga Publikasyon

* *Maningning Miclat Poems*
* *Wo De Shi* (My Poems)
* *Voice from the Underworld* (1987) 

## Toltolan
Pelagia Mendoza y Gotianquin

Si **Pelagia Mendoza y Gotianquin** (1867–1939) an pinakainot na babaying iskultor sa Pilipinas asin an inot na babaying estudyante kan Escuela de Dibujo y Pintura (Drawing asin Painting School).

## Biograpiya
Ipinangaki sa  Pateros distrito kan Manila kan ika-9 kan Hunyo 1867, sya an aking babayi ni Venancio Mendoza asin Evarista Gotianquin. Sa amay na edad, siya naging interesado sa sining, pagkurit kan mga tànawon, asin pagbuburda sa mga panyo, asin paggigibo nin mga modelong pigura kan mga tawo asin hayop.

Si Pelagia, kan 22 anyos, iyo an pinakainot na babayi na inakô sa eswkelahan kan sining, *Escuela de Dibujo y Pintura*. Si Lorenzo Rocha, an tagapamayo kan eskwelahan nagkaigwa nin personal na interes sa saiyang mga pag-adal. Nakua nya an saiyang diploma sa pagpinta kan 1892 asin sa iskultura kan 1898. Kan 1892, bago nya matapos an saiyang kurso sa iskultura, sya nanginot sa Columbus Quadricentennial Art Contest para sa rebulto ni Christopher Columbus. Iginawad ini kan Gobernador Heneral na si Eulogio Despujol y Dusay. Para sa saiyang gibo, si Pelagia nag-ikaduwa man sa 1893 World's Columbian Exposition.

Napamaray nya pa an saiyang talento sa pagpinta, lalo na sa mga tanawin asin nakakua pa nin magkapirang mga premyo. Dagdag pa sa saiyang pagpinta asin iskultura, nagkaigwa man siya nin interes sa pagbuburda asin pagdidisenyo sa mga panyo asin mga pantakop sa muwebles.

Kan 1892, Pelagia siya ikinasal sa paragibong tanso na si Crispulo Zamora (1871–1922), saro man na estudyante, asin sinda nagkaigwa nin pitong aki.

## Toltolan
Vera Atkins

Si **Vera May Atkins**, CBE (Hunyo 16, 1908 – Hunyo 24 2000) sarong Briton na intelligence officer na nagtrabaho sa French Section kan Special Operations Executive (SOE) puon 1941 hanggang 1945 kan Ikaduwang Gierra Mundial.

Puon kan giyera, parte sya kang grupo nin mga Briton na hinali an Poland's Enigma code breakers kan saindang reverse engineered replica Enigma machines hanggang border into nin Romania, na kun saen nagbaklay puon Pransya hanggang Britain tanganing matukduan an mga kaalyado nin  cryptanalysis of the Enigma. 

## Buhay
Si Atkins o **Vera Maria Rosenberg** pinangaki saGalați, Romania. An saiyang ama na si Rosenberg (d. 1932) sarong  German-Jewish asin an saiyang agom na  British-Jewish wife, Zeffro Hilda,midbid bilang Hilda, (d. 1947).[2] Igwa siyang 4 na tugang na lalaki.

Siya nagklase sa  Sorbonne sa Paris para mag-adal nin bagong mga lenggwahe asin sa Lausanne na kun saen siya nahilig sa skiing bago mag training sa secretarial college saLondon.[3] An saiyang ama na sarong mayaman na negosyante sa Danube Delta, nalugi kan 1932 asin nagadan kan sumunod na taon. Si Atkins nag-istar kaiba an saiyang ina sa Romania hanggang maglipat sa Britain kan 1937 huli sa isyung political sa Europa asin an nagdadakulang isyu nin extremism asin antisemitism sa Romania.

## Mga toltolan

; Mga Nota
Fern Riddell

Si **Fern Riddell** (pinangaki kan Enero 22 1986) sarong British historian na dalubhasa sa kasarian, sekso, pagboto asin kultura sa Victoria. Siya nagsurat nin mga sikat na libro sa kasaysayan asin sarong kolumnista sa magasin kan BBC History magazine.

## Buhay asin Edukasyon
Si Riddell nagklase sa Barton Court Grammar School kan 1997 hanggang 2004. Pakatapos kan sarong taon na lagwat, siya nagklase nin manungod sa kasaysayan sa Royal Holloway, University of London puon 2005, nagtapos nin BA kan 2008, asin MA kan 2009. Sa tahaw nin 2010 asin 2016, siya nagkuang  PhD thesis sa King's College, London, na may titulong"Vice and Virtue: Pleasure, Morality and Sin in London's Music Halls 1850-1939". An saiyang doctoral degree pinangasiwaan ni Paul Readman asin Arthur Burns, dangan tig eksamin ni Matthew Sweet.

*

Nagsurat man siya sa magasin na Times Higher Education, The Guardian, The Huffington Post asin History Today. Si Riddell aktibo man sa social media, arog kanTwitter (@FernRiddell) asin Instagram (@fernriddell).

## Mga toltolan
Mikee Cojuangco-Jaworski

Si **Mikaela María Antonia "Mikee" de los Reyes Cojuangco-Jaworski** (ipinangaki kan Pebrero 26, 1974) sarong Pilipinong equestrienne, modelo, lokal na host asin artista sa telebisyon. Siya sarong gold medalist sa 2002 Asian Games sa Busan, South Korea.

## Kaamayi kan buhay

Si Cojuangco-Jaworski ipinangaki ki Jose Cojuangco, Jr., dating Representate kan Tarlac asin Tingting Cojuangco, dating Govbernador kan Tarlac asin ngunyan iyo an presidente kan Philippine Public Safety College. An saiyang ama gikan sa pamilya Cojuangco kan Tarlac sa Central Luzon na kagrugaring kan sarong 6,000-hektaryang plantasyon nin asukar na midbid bilang Hacienda Luisita. Siya pamangkin man kan dating Presidente kan Filipinas na si Corazon Cojuangco-Aquino, pinsan kan artista man na si  Kris Aquino asin dating Presidente Noynoy Aquino.

Si Mikee iyo an ikatulo sa limang mga aking anas babae: Luisita C. Bautista, Josephine C. Guingona, Margarita Demetria C. Zini asin Regina Patricia Jose Cojuangco.

Si Mikee inot na nabantog bilang sarong modelo kan komersyal na Swatch kan 1991 kun sain siya nagluwas kaiba an basketbolistang si Alvin Patrimonio.

Si Cojuangco-Jaworski sarong high school alumna kan Colegio San Agustin sa Syudad nin Makati. Siya nagtapos nin Batsilyer kan Arte sa Sikolohiya sa Ateneo de Manila University kan 1996. Kan parehong taon, si Cojuangco nagluwas sa saiyang pinakamatriyumpong pelikula, an DoReMi, kaiba si Donna Cruz asin Regine Velasquez.                                                                                                                                                                                                                                  

## Filmograpiya

## Toltolan

## Mga panluwas na takod

* Mikee Cojuangco-Jaworski on IMDb
* Mikee Cojuangco-Jaworski's Official Website 
* Sportshorsecm.com
Rosalind Franklin

Si **Rosalind Elsie Franklin** (Hulyo 25, 1920April 16,1958) sarong kimikang Ingles asin  X-ray crystallographer na an saiyang trabaho nakasentro sa pag-adal sa molecular structures of DNA (deoxyribonucleic acid), RNA (ribonucleic acid), mga virus, oring, asin grapayt. Dawa an saiyang gibo manungod sa karbon asin mga virus kumpwesto sa saiyang panahon,Although her works on coal and viruses were appreciated in her lifetime, an saiyang kontribusyon sa pagkadiskubre kan istruktura nin DNA ini ginawadan asin namidbid pakagadan. 

Pinangaki sa prominenteng pamilya nin British Jewish, si Franklin nagklase sa sarong pribadong eskwelahan sa Norland Place sa West London, Lindores School for Young Ladies in Sussex, asin St Paul's Girls' School, London. Nagklase man siya nin Natural Sciences Tripos sa Newnham College, Cambridge, na kun saen siya ngtapos kan1941. Nkakua nin research fellowship asin nagbali sa University of Cambridge physical chemistry laboratory sa pamamayo ni Ronald George Wreyford Norrish, na nagdisganar saiya ta ini mayong motibasyon. An British Coal Utilisation Research Association (BCURA) tinawan siyang posisyon sa saligsig kan 1942, asin tigpunan niya an pag-adal sa oring. Ini nakatabang saiya na magkaugwang Ph.D. kan 1945. Nagduman siya sa Paris kan 1947 bilang *chercheur* (post-doctoral researcher) sa pamamayo ni Jacques Mering sa Laboratoire Central des Services Chimiques de l'Etat, na kun saen siya nagin X-ray crystallographer. Nagin research associate siya sa King's College London kan 1951 asin nag-adal nin X-ray diffraction, na naging dalan sa pagkadiskubre nin double helix structure of DNA. Kan 1953, makalihis an duwang taon, sa pagkakaigwa nin dae pagkakasunduan kan saiyang direktor na si John Randall asin an saiyang kaibanan na si Maurice Wilkins, siya napiritan maglipat sa Birkbeck College. Sa Birkbeck, si John Desmond Bernal, namamayo sa physics department, tinawan siyang suway na research team. Siya nagadan kan 1958 sa edad na 37 sa kanser sa obaryo.

## Kataytayan nin mga ladawan

Ladawan:TMV_virus_under_magnification.jpg|An electron micrograph kantobacco mosaic virus
Ladawan:Franklin-Wilkins_Building_King's_College_London.jpg|Nakasurat sa mural sa King's College London's Franklin-Wilkins Building, taong onra sa mga gibo ni Rosalind Franklin
Ladawan:Rosalind_Franklin_Blue_Plaque.jpg|Blue plaque sa107 Drayton Gardens, London SW10
Ladawan:Rosalind_Franklin_University_of_Medicine_and_Science,.jpg|Rosalind Franklin University of Medicine and Science sa Illinois


## Mga toltolan
Karina Baluyut

Si **Karina Baluyut** sarong artista gikan sa Pilipinas . An saiyang mga pintura ekspresyonista an naturalesa.  An saiyang abstraktong obra tinatawan nin kahulugan kan mga larangan nin kolor, mga organikong disenyo asin "maisog na paggibo nin pinsel." 

An Baluyut kabali sa mga orihinal na miyembro kan Guevarra Group of Artists poon pa kan ini magpoon, asin saro sa mga enot na nag-eksibit kan saindang mga obra sa Galerie Joaquin.

## Buhay
Nagtapos siya sa Unibersidad kan Pilipinas . 

Huli sa saiyang pormal na pagsasanay bilang sarong arkitekto, isinalak ni Baluyut an mga prinsipyo kan disiplina sa saiyang trabaho bilang sarong pintor sa genre nin abstract expressionist .  An mga obra ni Baluyut napapalaen na gayo huli sa saindang matipid alagad mahusay na mga pag-apod kan mga pangenot na konsepto asin prinsipyo sa arkitektura. An mga abstraksyon na ini parateng nagbubunga nin mga tema nin paghorop-horop asin paghorop-horop. An saiyang mga impluwensya iyo si Mark Rothko, Paul Klee asin iba pang mga ginikanan kan Color Field painting.

Si Baluyut sarong beterano sa dai mabilang na mga grupong palabas, kadaklan sa Galerie Joaquin .

An saiyang sarong babae na palabas may titulong "Mga Uma nin Bulawan".  Saro siya sa mga artistang napili na ipahiling sa enot na eksibit kan Galerie Raphael. 

## Mga Toltolan


## Mga panluwas na sumpay

* http://www.baluyut.com  Archived
Joy Mallari

Si **Joy Mallari** (namundag 1966 )  sarong Pilipinong kontemporaryong pintor asin artista biswal. Si Mallari nabisto sa saiyang biswal na istilo na kapareho kan mga kontemporaryong Pilipino na  igwa nin istilong piguratibong ekspersyonismo (figurative expressionism) na mahihiling sa mga myembro kan Grupong Salimpusa asin Sanggawa art movements, alagad sya naiangat base sa naratibong pagladawan kan sarong kritiko na nagsasabing sya nagkokonekta kan literatura asin sining - sa sarong pamamaagi na sinasabi niyang huli sa saiyang pag-adal sa industriya kan pre-digital animation industry sa mga inot na taon kan saiyang pagiging biswal na artista. 

Bisto man siya sa mga tema kan identidad asin marginalisasyon kan mga sosyedad sa Pilipinas. 

Ang pang-aki na libro na "Doll Eyes", na saiyang ginibo kairiba an parasurat na si Eline Santos, ginawadan nin  National Children's Book Award kan 2011.

## Mga pagtanghal asin mga gibo

### Pagtanghal
An mga gibo ni Mallari naitanghal na sa mga eksibisyon sa kinaban, an pira igdi iyo an Manila, Los Angeles, Denmark, Mexico, Japan, Australia, Singapore asin Malaysia.

Mga Notableng solong eksibisyon:

* "Rekwerdo" kan 2008 sa Sitio Remedios sa Ilocos Norte asin
* "Perennial", kan 2008, sa Art Verite sa Taguig City.
* "Doll Eyes" kan 2010 sa UP Vargas Museum
* "Scribe" kan 2014 sa Secret Fresh gallery sa Ronac Art Center sa San Juan City. 

## Toltolan