Louise Michel

Si **Louise Michel** (  ; 29 Mayo 1830–9 Enero 1905) sarong paratukdo asin prominenteng pigura durante kan Paris Commune . Kasunod kan saiyang penal na transportasyon pasiring sa New Caledonia nagpoon siyang mag-ako nin anarkismo, asin sa saiyang pagbalik sa Pransya siya nagbutwa bilang sarong importanteng Pranses na anarkista, asin nagduman sa mga paglibot sa pagtaram sa bilog na Europa. An peryodistang si Brian Doherty inapod siya na "French grande dame of anarchy ."  An paggamit niya nin itom na bandera sa sarong demonstrasyon sa Paris kan Marso 1883 iyo an pinakaenot na midbid na pangyayari kan nagin midbid bilang anarkiyang itom na bandera .

## Amay na buhay
Si Louise Michel namundag kan Mayo 29, 1830 ki Marianne Michel, sarong trabahador sa harong, asin Laurent Demahis. Pinadakula siya kan saiyang mga lolo asin lola sa ama, si Charlotte asin Charles-Étienne Demahis, sa amihanan-sirangan na Pransia. Nag-agi siya kan saiyang pagkaaki sa Château de Vroncourt asin tinawan siya nin liberal na edukasyon. Kan magadan an saiyang mga lolo asin lola, natapos niya an pagsasanay bilang mga paratukdo asin nagtrabaho sa mga baryo.

## Karera asin aktibismo
Kan 1865 si Michel nagbukas nin sarong eskwelahan sa Paris na nagin midbid sa moderno asin progresibong mga paagi kaini. Nakipagsuratan siya sa prominenteng romantikong Pranses na si Victor Hugo asin nagpoon na magpublikar nin mga rawitdawit. Nagin imbuelto siya sa radikal na pulitika kan Paris asin kabali sa saiyang mga kairiba iyo si Auguste Blanqui, Jules Vallès asin Théophile Ferré . Kan 1869 an grupong peministang *Société pour la Revendication des Droits Civils de la Femme* ( *Sosyedad para sa Pangangaipo nin mga Deretso Sibil para sa mga Babae* ) ipinaisi ni André Léo . Kabali sa mga miyembro kan grupo iyo sinda Michel, Paule Minck, Eliska Vincent, Élie Reclus asin an saiyang agom na si Noémie, Mme Jules Simon, Caroline de Barrau asin Maria Deraismes . Huli sa mahiwas na opinyon, an grupo nagdesisyon na magkonsentrar sa temang pagpapauswag kan edukasyon kan mga daragita.

Komun na midbid bilang an *Revendication des Droits de la Femme* ( *Kahagadan para sa mga Karapatan kan mga Babae* ), an grupo igwa nin haraning relasyon sa *Société Coopérative des Ouvriers et Ouvrières* ( *Kooperatibong Sosyedad nin mga Lalaki asin Babaeng Trabahador* ). An manifesto kan Hulyo 1869 kan *Revendication des Droits de la Femme* kaya pinirmahan kan mga agom kan mga militanteng miyembro kan kooperatiba. An manifesto suportado man ni Sophie Doctrinal, na nagpirma ki *Citoyenne Poirier* (siyudadano Poirier), na sa huri nagin dayupot na kaiba ni Michel sa Paris Commune. Kan Enero 1870 si Michel asin Léo nag-atender sa lobong ni Victor Noir . Si Michel nagpahayag nin pagkadisganar na an kagadanan ni Noir dai ginamit sa pagbagsak kan Imperyo. Sa pagpoon kan Pagsalikop sa Paris, kan Nobyembre 1870, si Léo sa sarong lektura nagdeklara na "Bako ining hapot kan satong pagpraktis nin politika, kita mga tawo, iyo sana iyan."

### Komunidad nin Paris

Durante kan pagsalikop, si Michel nagin parte kan Gwardya Nasyonal. Kan an Paris Commune idineklarar siya naelihir na pamayo kan Montmartre Women's Vigilance Committee. Kan Abril 1871, itinapok niya an saiyang sadiri sa armadong pakikipaglaban laban sa gobyerno kan Pransia. An saiyang namomotan, si Théophile Ferré, sarong halangkaw na miyembro kan Komun asin kan Komite kaini sa Kaligtasan kan Publiko. Si Ferré an nagboot na gadanon si Georges Darboy, an Arsobispo kan Paris. Nakalinya siya ki Ferré asin Raoul Rigault, duwa sa mga pinakamilitanteng miyembro kan Paris Commune. Alagad, si Ferré asin Rigault nakumbinsir siya na dai gibohon an saiyang plano na gadanon si Adolphe Thiers, an hepe ehekutibo kan gobyerno nasyonal kan Pransya. Si Michel nakipaglaban sa ika-61 na Batalyon kan Montmartre asin nag-organisar nin mga istasyon nin ambulansya sa kapinunan kan Bloody Week (Mayo 21–28, 1871), an laban na nagtapos kan Komun  Sa saiyang mga memoir kan huri nagsurat siya "oh, ako sarong mabangis na tama, gusto ko an hamot kan pulbura, alagad naglalayog sa bilog na aire, Deboto ako sa Rebolusyon." Kan Mayo 23, pakatapos nin sarong maringis na laban, an Montmatre nasakop kan Hokbong Pranses. Kan Mayo 24, nagsuko siya sa hukbong Pranses tanganing iligtas an saiyang ina sa posibleng pagkapreso.

Si Michel ideolohikal na nagtao nin katanosan sa sarong militanteng rebolusyon, na nagproklamar: "Nagbaba ako sa Butte, an sakuyang riple sa irarom kan sakuyang amerikana, na nagkukururahaw: Pagtraydor! . . . An samong mga kagadanan iyo an magpapatalingkas sa Paris". Naghorop-horop siya: "Totoo, tibaad, na an mga babae gusto nin mga rebelyon. Bako kitang mas marahay kisa mga lalaki sa paggalang sa kapangyarihan, alagad an kapangyarihan dai pa kita nakararaot." Sa saiyang mga memoir, si Michel nagtuga na an mga realidad kan rebolusyonaryong gobyerno nagpakusog kan saiyang determinasyon na tapuson an diskriminasyon laban sa mga kababaihan. Sa aktitud kan saiyang mga lalaking kairiba, siya nagsurat, "Pirang beses, sa laog kan Komun, ako nagduman, kaiba an sarong nasyonal na bantay o sarong suldados, sa sarong lugar na haros dai ninda inaasahan na makipaglaban sa sarong babae?" Hinagad niya an saiyang mga kairiba na "magkaigwa nin parte sa pakikipaglaban para sa mga deretso kan mga kababaihan, pagkatapos na an mga lalaki asin babae manggana kan mga deretso kan bilog na katawohan?"

Kan Disyembre 1871, si Michel binista sa sarong korte militar kaiba an mga soldados na nadakop durante kan Semana nin Dugo. Siya kinasuhan nin mga pagkakasala kabali an pagprobar na pabagsakon an gobyerno, pag-engganyar sa mga namamanwaan na mag-armas, asin paggamit nin mga armas asin pagsulot nin uniporme militar. Pinapangahas niya an mga huwes na sentensiyahan siya nin kagadanan, na nagsasabi "Garo baga an lambang puso na nagkukubogkubog para sa katalingkasan mayo nang ibang deretso kundi an kadikit na tingga, kaya inaako ko an sakuya!"  Imbes, si Michel kabali sa 1,169 na mga tagasuporta kan Komun na nasentensiyahan sa penal na transportasyon pasiring sa sarong kolonya nin bilanggoan kan Pransia sa Timog Pasipiko.

Pigkakarkulo kan nagkapirang mga pinagkukuanan na 20,000 na mga paradepensa kan Paris Commune an nagadan o sumaryong ginadan pagkatapos kan pakikipaglaban, dawa ngani an bilang na ini pinagdidiskutiran kan ibang mas bagong mga pinagkukuanan. Si Jacques Rougerie, sarong bantog na Pranses na Marxistang historyador, nagbugtak kan posibleng bilang na mas harani sa 10,000. 

### Pagdeportar

Kan Agosto 8, 1873, pakatapos nin beynteng bulan sa bilanggoan, si Michel kinarga sa barkong *Virginie*, tanganing ideportar sa New Caledonia, kun saen pakalihis nin apat na bulan siya nag-abot. Mantang nasa sakayan, namidbid niya si Henri Rochefort, sarong bantog na polemista, na nagin saiyang bilog na buhay na katood. Namidbid man niya si Nathalie Lemel, saro pang aktibo sa komyun. An huring pakikipag-olay na ini an nagdara ki Louise na magin sarong anarkista . Nagdanay siya sa New Caledonia sa laog nin pitong taon asin sa laog kan panahon na idto nakipag-amigo siya sa mga lokal na tawong Kanak .

Huli sa pagkainteres sa mga alamat, kosmolohiya asin mga tataramon kan Kanak, partikularmente an bichelamar creole, nanodan niya an manungod sa kultura kan Kanak gikan sa mga pakikipag-amigo niya sa mga tawong Kanak. Nagtukdo siya nin Pranses sa mga Kanak asin kinampihan niya an pagrebelde kan mga Kanak kan 1878. Kan suminunod na taon, nakaresibe siya nin awtorisasyon na magin sarong paratukdo sa Nouméa para sa mga aki kan mga deportado—kaiba sainda an kadakol na Algerian Kabyles (" Kabyles du Pacifique ") gikan sa rebelyon ni Cheikh Mokrani (1871). 

### Magbalik sa Pransia
Kan 1880, itinao an amnestiya sa mga nagpartisipar sa Paris Commune. Si Michel nagbalik sa Paris, an saiyang rebolusyonaryong pagkamoot dai nawara. Nagtao siya nin pampublikong diskurso kan 21 Nobyembre 1880 asin ipinadagos an saiyang rebolusyonaryong aktibidad sa Europa, na nag-atendir sa 1881 London Social Revolutionary Congress, kun saen siya nangenot sa mga demonstrasyon asin nagtaram sa dakulang mga tawo. Mantang yaon sa London, nag-atendir man siya sa mga pagtiripon sa harong kan mga Pankhurst sa Russell Square kun saen nagkaigwa siya nin partikular na impresyon sa sarong hoben na si Sylvia Pankhurst . Sa Pransya siya mapangganang nagkampanya, kaiba si Charles Malato asin Victor Henri Rochefort, para sa sarong amnestiya na itatao man sa mga deportado sa Algeria sa New Caledonia.

Kan Marso 1883 pinangenotan ni Michel asin Émile Pouget an sarong demonstrasyon nin mga trabahador na daing trabaho. Sa sarong suminunod na kariribokan, 500 na mga demonstrador na pinangenotan ni Michel an nagsamsam nin tolong panaderya asin nagkurahaw nin "Tinapay, trabaho, o tingga". Sabi, pinangenotan ni Michel an demonstrasyon na ini na may itom na bandera, na poon kaidto nagin simbolo nin anarkismo . Ini an pinakaenot na naitala na paggamit kan anarkistang itom na bandera.

Si Michel pigbista huli sa saiyang mga aksyon sa kariribokan asin ginamit an korte tanganing idepensa sa publiko an saiyang mga prinsipyong anarkista. Nasentensiyahan siya nin anom na taon na pagkabilanggo nin solo huli sa pag-aghat kan paghabon. Si Michel nagtutumang. Para saiya, an futuro kan rasa nin tawo an nakataya, "saro na mayong mga parasamantala asin mayong mga inaprobetsaran." Si Michel pinaluwas kan 1886, kasabay ni Kropotkin asin iba pang mga prominenteng anarkista.

### Mga paglibot sa pagkadistiyero asin pagtaram
Kan 1890 inarestar giraray siya. Pagkatapos nin pagprobar na ibugtak siya sa sarong mental asylum, nagbalyo siya sa London . Si Michel nag-istar sa London sa laog nin limang taon. Nagbukas siya nin sarong eskwelahan asin nagbalyo sa mga grupo nin mga anarkista sa Europa. An saiyang International Anarchist School para sa mga kaakian kan mga politikal na dulag binuksan kan 1890 sa 19 Fitzroy Square.  An mga katukdoan naimpluwensiyahan kan libertarian na edukasyonista na si Paul Robin asin pigbugtak sa praktis an mga prinsipyo sa edukasyon ni Mikhail Bakunin, na pigduduon an mga siyentipiko asin rasyonal na mga paagi. An katuyohan ni Michel iyo na pataluboon sa mga kaakian an mga prinsipyo nin pagkatawo asin hustisya. Kabali sa mga paratukdo an mga desterrado na anarkista, arog ni Victorine Rouchy-Brocher, alagad pati na an mga pioneer na edukasyonalista arog ni Rachel McMillan asin Agnes Henry . Kan 1892 an eskwelahan isinara, kan an mga paputok nakua sa sirong kan harong. (Hilingon an Walsall Anarchists .) Kan huri nabuyagyag na an mga paputok ibinugtak duman ni Auguste Coulon, sarong probokador na ahente kan Espesyal na Sanga, na nagtatrabaho sa eskwelahan bilang sarong katabang. Si Michel nagkontribwir sa dakol na publikasyon na Ingles an lenguahe. An nagkapira sa mga sinurat ni Michel itrinadusir sa Ingles kan pararawitdawit na si Louisa Sarah Bevington . An mga ipinublikar na obra ni Michel itrinadusir man sa Espanyol kan anarkista na si Soledad Gustavo . An Espanyol na anarkista asin aktibista para sa mga deretso kan mga trabahador na si Teresa Claramunt namidbid bilang an "Espanyol na si Louise Michel".

## Pamana

Si Michel kabali sa mas maimpluwensyang mga pigura sa pulitika kan Pransia kan ikaduwang kabanga kan ika-19 siglo. Saro man siya sa mga mas makapangyarihan na babaeng teorista pulitikal kan saiyang panahon. An saiyang mga publikasyon manungod sa hustisya sosyal para sa mga dukha asin an kawsa kan mga klaseng trabahador binasa sa Pransya asin sa bilog na Europa. Kan siya nagadan kan 1905 siya pigmundo nin rinibong tawo. An mga serbisyo sa paggirumdom ginibo sa bilog na Pransia asin sa Londres. Dawa ngani an saiyang mga sinurat nalingawan na ngonyan, an saiyang pangaran nagigirumdoman sa mga pangaran kan mga tinampo, eskwelahan asin parke kan Pransia. Si Michel nagin sarong nasyonal na bayani sa Pransya asin iginagalang bilang an "dakulang namamanwaan". Sarong kultong imahe ni Michel an nagbutwa.

Dai nahaloy bago siya nagadan, kan magbalik siya hale sa saiyang pagkadistiyero sa London, si Michel inapod na "an anghel kan gasolina", "an virago kan mga rabble" asin "reyna kan mga scum" kan konserbatibong Pranses na prensa. Sa ibong na lado, pigkumpara siya ni Charles Ferdinand Gambon ki Jeanne d'Arc sa pagsambit kan saiyang papel sa Paris Commune. An imahe na ini orog pang ipinalakop ni Edmond Lepelletier kan 1911. An imahe ni Michel bilang *vierge rouge* (pula na birhen) ginamit kan mga konserbatibo asin liberal na mga historyador pareho kun pig-iistorya an istorya kan Paris Commune.

Si Michel pighihiling bilang sarong kagmukna kan anarcha-feminismo . Sa ibong kan retorika na kontra sa awtoritaryan, an mga enot na paraisip na anarkista nagmantenir nin ortodoksiya kultural pag-abot sa pagbaranga kan trabaho sa harong asin an saindang personal na relasyon sa mga kababaihan. An kagmukna kan anarkismong Pranses, si Pierre-Joseph Proudhon bantog sa saiyang mga pananaw na seksista. Si Michel, Teresa Claramunt, Lucy Parsons, Voltairine de Cleyre asin Emma Goldman nagin mga prominenteng pigura sa huring parte kan ika-19 siglo na pan-European asin Amerikanong anarkista na hiro. Sa pagbilog kan Enot na Internasyonal na mga seksyon nin anarkista sa manlaen-laen na nasyon sa Europa sa irarom kan pamamayo ni Mikhail Bakunin, an anarkismo nagin bantog bako sanang sa pag-engganyar kan partisipasyon kan mga babae sa hiro politikal, kundi man sa pag-esponer kan ideyal nin emansipasyon kan mga babae.

Kan 1913-1914, an anarkista na kooperatiba *na Le Cinéma du Peuple* pinili an saiyang enot na pangaran tanganing ngaranan an pangenot na karakter kan saiyang enot na pelikula, *an Les Misères de l'aiguille* .  Ini man an posibleng pinakaenot na peministang pelikula sa kasaysayan. 

Sarong pelikula kan Pranses na paragibo nin pelikula na si Sarah Maldoror, *The Commune, Louise Michel and Us* (1971), na ngonyan nawara na, pigkomisyon kan syudad nin Saint-Denis .  Si Michel nadiskubre giraray kan mga peministang Pranses kan mga taon 1970 sa paagi kan mga obra ni Xavière Gauthier. [ 58 ] Si Michel an tema kan graphic work ni Mary M Talbot asin Bryan Talbot, *An Pulang Birhen asin an Bisyon kan Utopia* (2016). Kan 2020, an artista sa tinampo na si Banksy tinawan nin kredito sa pagpadara nin sarong barkong panligtas sa Dagat Mediteraneo asin nginaranan ini ki Michel. 

An interes sa akademya sa buhay asin mga sinurat ni Michel sa politika napukaw kan mga taon 1970 kan komprehensibong pinagsiyasat na biograpiya ni Édith Thomas .

### Mga monumento sa Paris
Kan 1937 an Collège Louise-Michel binuksan sa ika-10 arrondissement . Kan 1 Mayo 1946 an istasyon kan Paris Metro Vallier sa Levallois-Perret Paris Metro pigngaranan na istasyon ni Louise Michel . Kan 2004 an Plasa Louise-Michel sa Montmartre pigbago an pangaran niya. Si Michel saro sa 10 babaeng Pranses na tinawan nin onra sa seremonya nin pagbukas kan 2024 Summer Olympics sa Paris, kun saen an sarong bulawan na estatuwa niya itinogdok sa gilid kan salog Seine. 

; Pagkagadan

* *Vol.* *I. Avant la Commune* . Preface ni Laurent Tailhade, Alfortville, 1905.
* *Les Paysans* ni Louise Michel et Émile Gautier, Paris, Bakong Kumpleto.
* *Prize de possession*, Saint-Denis, 1890.
* *Le Rêve* (sa sarong obra ni Constant Martin), Paris, 1898.
* **, edisyon na pigmukna ni Xavière Gauthier, Édition de Paris- Max Chaleil, 1999.

## Hilingon man

* Anarkismo sa Pransya
* Mga Batalyon ni Louise Michel – Gerang Sibil sa Espanya
* Marie Ferré

## Toltolan