Balikatan

An **Ehersisyong Balikatan** iyo an pinaka prominenteng taonan na pag-ehersisyo militar sa pag-ultanan kan Filipinas asin Estados Unidos. An katagang Tagalog na balikatan boot sabihon "abaga-sa-abaga". An mga ehersisyo iyo na an patongtongan kan relasyon militar kan Filipinas-Estados Unidos poon pa kan pagsarapong kan mga base kan E.U. sa Filipinas.

Nagpartisipar na an mga pwersa armada kan Australia sa mga pag - ehersisyo sa Balikatan taon-taon poon kan 2014. An Australia igwa nin visiting forces agreement, sarong klase nin kasunduan kan mga pwersa, na an apod Pilipinas-Australis Status of Visiting Forces Agreement. Bukas an Pilipinas sa iba pang kaalyado na mga nasyon na magpartisipar, basta igwa man sinda nin kaparehong kasundoan nin mga pwersa.

## Kasaysayan
Nakua kan Estados Unidos an Filipinas pagkatapos kan Spanish–American War kan 1898 asin an suminunod na Philippine–American War.  Itinao kan Estados Unidos an katalingkasan kan Filipinas kan 1946. Kan 1951, pinirmahan kan mga gobyerno kan Estados Unidos asin kan Filipinas an Mutual Defense Treaty tanganing "pakusogon an katoninongan" sa Pasipiko sa paagi kan pag-uyon sa pagsurog sa teritoryo kan lambang saro sa kaso nin panluwas na pag-atake. Sa linya kaining tratado, minamantener kan Estados Unidos sagkod sa 1992 an nagkapirang base militar sa Filipinas, kabali an U.S. Naval Base Subic Bay asin an Clark Air Base.

Kan 1998, pagkatapos kan pagsara kan mga base, pinirmahan an Visiting Forces Agreement (Philippines – United States) (VFA) na igwa nin mga giya para sa marhay na gawe asin proteksyon kan mga tropang Amerikano sa pagbisita sa Filipinas, asin napalaman an mga termino asin mga kondisyon para sa Amerikanong militar sa paglaog sa teritoryo kan Filipinas. An VFA iyo an resiprokal na kasunduan na iyo man an nag-outline sa mga rekisitos para sa mga tropang Pilipino na magbisita sa Estados Unidos.

An Visiting Forces Agreement iyo an pag-istablisar kan mga ehersisyong Balikatan, siring man sa manlaenlaen na ibang *cooperative measures*.

## Mga operasyon
An mga ehersisyong Balikatan dinisenyo tanganing mantiniron asin paurogon an seguridad kan relasyon sa pag-ultanan kan pwersas armadas kan duwang nasyon sa paagi kan *crisis-action planning*, sa paagi kan pinaurog na pagpatuod tanganing makondusir an mga operasyon kontraterorismo, asin sa paagi kan pagbusol kan interoperabilidad kan mga pwersa.

Sa paglihis nin nagkapirang mga taon an mga ehersisyo naglalakop na kabali an mga nakapalibot na mga nasyon sa Sur-subangan na Asya. Nagkaigwa nin pagbabago sa pokus an pagtutuod. Durante kan "War on Terror" na pinangenotan kan Estados Unidos, an taonan na Balikatan Exercises nakasentro sa pagtutuod sa mga misyon na kontraterorismo. Igwa nin mga estudyanteng nagprotesta kan amay na 2010 nin huli sa padagos na presensya kan mga tropa kan U.S. sa Filipinas.

An mga ehersisyong militar na ini direktang nakakakontribwir sa mga espwerso kan pwersas armadas kan Filipinas tanganing laglagon an mga Abu Sayyaf asin Jemaah Islamiyah asin ibalik an pagpaurog sa kauswagan sa mga dating ini-irokan kan mga terorista, urog na an Basilan asin Jolo. Kabali an pinagsalak na pagtutuod sa mga militar kan lambang saro asin civil-military operations asin mga proyektong humanitarian. An programang International Military Education and Training (IMET) iyo an pinakadakula sa Pasipiko asin ikatulong pinakadakula sa kinaban. An Mutual Logistics Support Agreement (MLSA) pinirmahan kan Nobyembre 2002.

## Balikatan 2022
An 2022 ehersisyong Balikatan nagdara nin labi sa 5,100 na US military personnel asin 3,800 na soldados na Filipino para sa pagturuod sa seguridad na pandagat training, mga operasyon na ampibiko, live-fire training, mga operasyon sa syudad, mga operasyon sa abyasyon, kontraterorismo, humanitarian assistance, asin tabang sa mga nadanyaran kan kalamidad sa manlaenlaen na parte kan Luzon poon kan Marso 28 sagkod kan Abril 8, 2022. Kabali sa ehersisyo an command post exercise na nagprobar sa mga abilidad kan pwersa kan AFP asin U.S. na magplano, magmanda, asin magkomunikar sa lambang saro sa simulated na kapalibotan.  An pagtutuod na ini bolsters an kolektibong seguridad asin depensibong kakayahan kan mga kaalyado. Renobasyon sa mga eskwelahan na elementarya, mga inisyatibo dapit sa salud kan komunidad, asin an pagpalitan nin advanced emergency rescue asin mga teknik na makakasalbar nin buhay iyo an saro sa gabos na colaboratibong espwerso. 

## Toltolan