Madame Roland

Si **Marie-Jeanne "Manon" Roland de la Platière** ( Paris, Marso 17, 1754 &#x2013; Paris, Nobyembre 8, 1793), namundag na **Marie-Jeanne Phlipon**, asin pinakamidbid sa pangaran na **Madame Roland**  sarong Pranses na rebolusyonaryo, salonnière asin parasurat. An saiyang mga surat asin memoir nagin bantog sa pagrekord kan estado nin isip na nagkondisyon kan mga pangyayari na nagdara sa rebolusyon.

Poon sa hoben na edad si Roland interesado sa pilosopiya asin teorya politikal asin nag-adal nin mahiwas na hanay nin mga parasurat asin paraisip. Kasabay kaini, aram niya na, bilang sarong babae, siya nakatalagang magkaigwa nin ibang papel sa sosyedad kisa sa sarong lalaki. Pagkatapos na magpakasal sa ekonomista na si Jean-Marie Roland de la Platière, siya nagmukna kaiba niya nin sarong *grupo nin mag-agom* na nagpangyari saiya na makikabtang sa pampublikong politika.

Nagbalyo siya hale sa Paris pasiring sa Lyon, kun saen siya sa primero nagkaigwa nin toninong asin bakong pambihirang buhay bilang sarong intelektuwal sa probinsya kaiba an saiyang agom. Siya nagin aktibong imbuelto sa pulitika kan an Rebolusyon Pranses nagputok kan 1789. Siya nag-erok kan enot na mga taon kan rebolusyon sa Lyon, kun saen an saiyang agom napili sa konseho kan siyudad. Durante kan panahon na ini, nakagibo siya nin sarong network nin mga kontak sa mga pulitiko asin mga peryodista. An saiyang mga report manungod sa mga pangyayari sa Lyon sa mga surat sa mga tawo sa saiyang network ipinublikar sa mga nasyonal na rebolusyonaryong peryodiko.

Kan 1791 an mag-agom nag-erok sa Paris, kun saen si Madame Roland dai nahaloy nag-establisar kan saiyang sadiri bilang sarong nangengenot na pigura sa laog kan grupong politikal na Girondins, saro sa mga mas katamtaman na rebolusyonaryong paksyon. Midbid siya sa saiyang intelihensya, matalinong pag-analisar sa pulitika asin sa saiyang tibay, asin sarong marhay na lobbyist asin negosyador. An salon na saiyang pig-host sa saiyang harong pirang beses kada semana sarong importanteng lugar nin pagtiripon kan mga pulitiko. Alagad, kumbinsido man siya sa saiyang sadiring intelektuwal asin moral na superyoridad asin pigparayo an mga importanteng lider pulitikal arog ni Robespierre asin Danton .

Bakong arog kan mga peministang rebolusyonaryong si Olympe de Gouges asin Etta Palm, si Madame Roland bakong sarong parasuportar para sa mga deretso politikal para sa mga kababaihan. Inako niya na an mga babae dapat magkaigwa nin sadit na papel sa pampubliko asin politikal na buhay. Dawa kan siya nabubuhay, kadakol an nakanompong kan posisyon na ini na dipisil na ipag-uli sa saiyang sadiring aktibong pakikilabot sa politika asin sa saiyang importanteng papel sa laog kan mga Girondin.

Kan an saiyang agom dai linalaoman na nagin Ministro kan Interior kan 1792, an saiyang impluwensya sa politika nagdakula. Igwa siyang kontrol sa laog kan mga surat kan ministeryo, mga memorandum asin mga diskurso, imbuelto sa mga desisyon manungod sa mga nombramiento sa politika, asin iyo an namamayo sa sarong opisina na pigbugtak tanganing maimpluwensiyahan an opinyon kan publiko sa Pransya. Siya parehong hinahangaan asin pinag-oolog-olog, asin partikularmenteng ikinakaongis kan mga sans-culottes kan Paris. An mga publicist na si Marat asin Hébert nagkondusir nin sarong kampanya nin pag-olog-olog laban ki Madame Roland bilang parte kan pakikipaglaban sa kapangyarihan sa pag-ultanan kan mga Girondin asin kan mas radikal na mga Jacobin asin Montagnard . Kan Hunyo 1793, siya an pinakaenot na Girondin na inaresto durante kan Teror asin guillotine pakalihis nin pirang bulan.

Si Madame Roland nagsurat kan saiyang mga memoir mantang siya napreso kan mga bulan bago siya ginadan. Sinda – arog kan saiyang mga surat – sarong mahalagang gikanan nin impormasyon manungod sa mga enot na taon kan Rebolusyon Pranses.

## Mga enot na taon

### Pagkaaki

Si Marie-Jeanne Phlipon, na midbid bilang Manon,  iyo an aking babae ni Pierre Gatien Phlipon, sarong paraukit, asin Marguerite Bimont, aking babae nin sarong haberdasher . An saiyang ama igwa nin mapangganang negosyo asin an pamilya nag-eerok sa sarong komportableng kapalibutan sa Quai de l'Horloge sa Paris.  Siya sana an buhay na aki kan mag-agom; anom na magturugang an nagadan kan sinda saradit pa. An enot na duwang taon kan saiyang buhay nag-istar siya sa sarong basang nars sa Arpajon, sarong sadit na banwaan sa timog-sirangan kan Paris. 

Tinukduan ni Manon an saiyang sadiri na magbasa kan siya singko anyos asin sa mga leksyon sa katekismo, nariparo kan mga lokal na padi na siya matalinong gayo. Kaya, asin huli ta siya solong aki, siya nakaresibe nin mas dakul na edukasyon kisa sa nakaugalean para sa sarong daragita gikan sa saiyang sosyal na pinaghalean kan panahon na idto; alagad, kulang pa man giraray ini sa lebel nin pag-eskwela na makukua kan sarong aking lalaki. An mga paratukdo nagduduman sa harong kan pamilya para sa mga asignatura arog kan kaligrapiya, kasaysayan, heograpiya asin musika. An saiyang ama an nagtukdo saiya nin pagdrowing asin kasaysayan nin arte, an sarong tiyo na sarong padi nagtao saiya nin mga leksyon sa Latin asin an saiyang lola, na sarong gobernadora, iyo an nag-asikaso kan pagbaybay asin gramatika. Dugang pa, nanudan niya sa saiyang ina kun pano magpadalagan nin harong. 

Kan aki pa siya, relihiyoso siyang marhay. Sa saiyang sadiring kahagadan, siya nag-erok sa sarong kumbento sa laog nin sarong taon tanganing andamon an saiyang sadiri para sa saiyang enot na komunyon kan siya onse anyos. Pakalihis sana nin pirang taon, nagpoon siang maghapot sa mga doktrina kan Iglesia Katolika Romana . Minsan ngani sa kahurihurihi sia nagtalikod sa iglesia, sia padagos na naniniwala sa bilog niang buhay sa pag-eksister nin Dios, sa inmortalidad kan kalag, asin sa moral na obligasyon na gumibo nin marahay. An saiyang mga ideya haranihon na gayo sa deismo . 

An talyer kan saiyang ama nakadukot sa harong kan pamilya asin an saiyang mga tin-edyer na mga aprentis parte kan harong. Kan siya aki pa, siya pig-aabuso sa sekso kan saro sa mga aprentis na nagprobar na pahiroon siya, na saiyang nahihiling na nakakatakot. Sinabi niya sa saiyang ina an manungod sa pangyayari asin poon kaidto, an interaksiyon sa pag-ultanan ni Manon asin kan mga aprentis mas pigbantayan. 

### Pag-adal asin pagsurat
Pakapuli hale sa kumbento, dikit sana an nakua niang dagdag na pormal na edukasyon alagad padagos na nagbasa asin nag-adal; siya sa kadaklan sarong autodidact . Nagbabasa siya nin mga libro sa gabos na asignatura: kasaysayan, matematika, agrikultura asin ley. Nagkaigwa siya nin pagkamoot sa mga klasiko; arog kan kadaklan sa saiyang mga katemporanyo, siya nainspirar kan mga biograpiya kan mga bantog na Griyego asin Romano sa *Vitae Parallelae ( Parallel Lives )* ni Plutarch . 

An mga ideya ni Manon Phlipon sa relasyon sosyal sa Pransya nabilog, kaiba an iba pang mga bagay, sa paagi nin pagbisita sa mga kamidbid kan saiyang lola sa korte kan Versailles . Dai siya napahanga sa pagserbi sa sadiring gawi-gawi kan mga aristokrata na saiyang nanompongan. Nanompongan nia na pambihira na an mga tawo tinatawan nin mga pribilehio huli sa saindang pamilya nin pagkamundag imbes na huli sa merito. Naglubog siya sa pilosopiya, partikularmente sa mga obra ni Jean-Jacques Rousseau ; an saiyang demokratikong mga ideya makusog na nakaimpluwensya sa saiyang pag-iisip manungod sa politika asin hustisya sosyal. Si Rousseau importante man saiya sa ibang lugar. Kan huri sinabi nia na ipinaheling sa saiya kan saiyang mga libro kun paano magkakaigwa nin maogma asin kontentong buhay. Sa bilog niyang buhay, regular niyang binabasa giraray *an Julie, ou La Nouvelle Héloïse* ni Rousseau, asin ginagamit ini bilang gikanan nin inspirasyon. 

Dai sia kontento sa mga oportunidad na makukua nia bilang babae asin nagsurat sia sa mga katood na mas gugustuhon nia kutana na nabuhay sa panahon kan mga Romano. Sa kadikit na panahon, seryoso niyang pinag-isipan an pag-ako kan negosyo kan saiyang ama. Nakipagsuratan siya sa nagkapirang mga gurang na lalaki — kadaklan mga kliyente kan saiyang ama — na nagserbing mga intelektuwal na paratukdo. Siya mismo an nagpoon na magsurat nin mga pilosopikal na essay na saiyang ipinapalibot sa manuskrito sa saiyang mga amigo sa irarom kan titulong *Oeuvre des loisirs* ("trabaho para sa pagrelaks"). Kan 1777 nagpartisipar siya sa sarong kompetisyon nin essay sa temang "Kun pano an edukasyon kan mga babae makakatabang na magin mas marahay an mga lalaki". An saiyang essay dai nakaresibe nin premyo. 

## Bago an rebolusyon

### Kasal
Sa sosyal na kapalibutan kan mga Phlipon, an mga kasal parati na inaareglo; pambihira para sa sarong hoben na babae na arog ni Manon Phlipon, an solong aki nin medyo mauswag na mga magurang, na dai mapaagom sa edad na beynte. Nakaresibe siya nin dai mababa sa sampulong propuesto nin kasal, alagad isinikwal niya an gabos. Nagkaigwa siya nin halipot na romansa sa parasurat na si Pahin de la Blancherie, na para saiya natapos sa sarong masakit na pagkadisganar. An sarong amigo kan saiyang ama, sarong balo na 56 anyos na saiyang nakikipagsuratan manungod sa mga isyung pilosopiko, naghagad saiya na magduman asin mag-istar kaiba niya sa saiyang pagsadiri tanganing sinda magkaibanan na mag-adal nin pilosopiya. Nagpahiling siya saiya na tibaad ikonsiderar niya an sarong platonic na pag-agom, alagad mayo man nin arog kaiyan an nangyari. 

Kan 1776, namidbid ni Manon Phlipon si Jean-Marie Roland de la Platière, na beynte anyos na mas matua saiya.  Siya an Inspector de Manufactures sa Picardy asin bilang siring siya an may katongdan sa pagkontrol kan kalidad kan mga produkto kan mga lokal na paragibo asin mga artesano. Siya sarong eksperto sa larangan nin produksyon, komersyo asin polisiya sa ekonomiya, orog na sa industriya nin tela . Siya intelihente, maray an pagbasa asin maray an pagbiyahe, alagad midbid man siya bilang sarong masakit na tawo: habong magkonsiderar nin ano man na opinyon kundi an saiyang sadiri asin madaling maanggot. Huli kaini, parati siyang dai nagigin mapanggana sa pag-implementar kan mga reporma sa ekonomiya na saiyang pinapaboran, asin an saiyang karera bakong arog katrayumpo kan saiyang pagtubod na maninigo saiya. 

An pamilyang Roland dati kabali sa mas hababang noble, alagad kan katapusan kan ika-18 siglo mayo nang titulo. Igwa nin malinaw na pagkakaiba sa kamugtakan sa sosyedad kumpara sa pamilya ni Manon Phlipon na mga artesano asin paratinda. Ini an saiyang rason sa pagsayuma sa enot na pag-agom ni Roland kan 1778. Pakalihis nin sarong taon, nag-ako siya. An mga plano sa kasal enot na itinago huli ta naglalaom si Roland nin mga pagtumang gikan sa saiyang pamilya. Sa mga pamantayan kan panahon na idto, ini sarong *mésalliance* : sarong kasal na pigkokonsiderar na bakong angay huli sa dakulang pagkakaiba sa estado sosyal kan mag-agom. 

Sinda nagpakasal kan Pebrero 1780 asin enot na nag-erok sa Paris, kun saen si Roland nagtatrabaho sa Ministry of the Interior. Poon pa sa pinakaenot, tinabangan ni Madame Roland an saiyang agom sa saiyang trabaho, na nag-aakto nin mas o menos bilang saiyang sekretarya. Sa saiyang libreng oras nag-atendir siya nin mga lektura manungod sa natural na kasaysayan sa Jardin des Plantes, an hardin botanikal kan Paris. Digdi niya namidbid si Louis-Augustin Bosc d'Antic, sarong natural na historyador na nagdanay na dayupot na katood sagkod sa saiyang kagadanan.  An saiyang pakikikatood ki François Xavier Lanthenas, na kan huri sarong parliamentaryo, nagpoon man sa panahon na ini. 

### Amiens asin Lyon

Pakalihis nin sarong taon sa Paris an mag-agom nagbalyo sa Amiens . An solong aki ninda na si Eudora namundag duman kan 1781. Pambihira kan panahon na idto — alagad bilog na nakalinya sa mga teorya ni Rousseau — si Madame Roland mismo an nagpasuso sa saiyang aking babae imbes na magkua nin sarong basang nars. Nagsurat siya nin sarong partikularmenteng detalyado asin prangkang report kan pangangaki asin an mga problema sa pagpasuso, asin saro siya sa mga enot na babae kan panahon na ini na nagsurat nin hayag manungod sa siring na mga bagay. An report ipinublikar pagkatapos kan saiyang kagadanan.

An mag-agom nabuhay nin sarong toninong na buhay sa Amiens asin igwa nin dikit na sosyal na mga kontak. Sa Paris, si Madame Roland nagsuporta na sa saiyang agom sa saiyang trabaho asin an saindang kooperasyon ngonyan orog na nagtalubo. Sa primero, siya mayormenteng imbuelto sa pagkopya nin mga teksto asin pagtabang sa saiyang pagsiyasat; an saiyang papel malinaw na sakop. Sa saiyang mga memoir, pighihiling niya an sitwasyon na ini na may kadikit na pagkaanggot, alagad an saiyang mga surat kan panahon na idto dai nagpapahiling na siya nagkontra kan panahon na idto. An saiyang pakikilabot luway-luway na naglangkaw; nagpoon siyang mag-edit asin magbago nin teksto, asin sa kahurihurihi siya mismo an nagsurat nin mga mayor na seksyon. Minalataw na sa primero dai narealisar kan saiyang agom na an nagkapirang text saiya asin bakong saiya. Sa laog nin pirang taon, siya nagin mas marahay na parasurat, na pigmidbid man ni Jean-Marie Roland. Sa katapustapusi lubos niyang inako ini bilang saiyang intelektuwal na kapantay asin nagkaigwa nin pantay na pakikipagtabangan.

Kan 1784, si Madame Roland nagbisita sa Paris sa laog nin pirang semana tanganing makakua nin peerage para sa saiyang agom. An mga pinansiyal na pribilehiyo na may koneksyon sa sarong titulo matugot saiya na bayaan an saiyang trabaho bilang sarong inspektor asin magkonsentrar nin bilog sa pagsurat asin pagsiyasat. Nadiskobre niya na igwa siyang talento sa pag-lobby asin pakikipag-ulay. An peerage dai nangyari: sa laog kan saiyang propesyonal na buhay an saiyang agom parateng nakikipaglaban sa saiyang mga superyor. Nakakua siya nin appointment para saiya sa Lyon na bakong gayong masakit kisa sa saiyang posisyon sa Amiens asin mas marahay an sweldo. Bago magbalyo sa Lyon, an mag-agom nagbisita sa Inglaterra, kun saen si Madame Roland nag-atendir nin sarong debate sa House of Commons sa pag-ultanan kan mga maalamat na kalaban sa politika na si William Pitt the Younger asin Charles James Fox .

Dawa ngani an Lyon iyo an opisyal na lugar nin trabaho ni Roland an pamilya parati nag-eerok sa Villefranche-sur-Saône, mga treyntang kilometro sa amihanan kan Lyon. Si Madame Roland nagtutok sa edukasyon kan saiyang aking babae na si Eudora, na sa saiyang dakulang pagkadisganar nagin bakong gayong interesado sa mga libro asin pagkua nin kaaraman kisa saiya mismo kan edad na idto. Sa mga suminunod na taon, paminsan-minsan sa mga surat niya sa mga amigo (asin sa saiyang mga memoir) padagos na inaapod an saiyang aking babae na "maluway" asin nagmomondo na an saiyang aki igwa nin siring na maraot na namit. [ 18 ] Kaiba an saiyang agom nagtrabaho siya sa , sarong sequel sa *Encyclopédie* of Diderot and D'Alembert, na nakasentro sa komersyo asin industriya. Kan 1787 an mag-agom nagbiyahe pasiring sa Switzerland, kun saen, sa kahagadan ni Madame Roland, nagbisita man sinda sa mga lugar na nagkaigwa nin papel sa buhay ni Rousseau. 

## Pamana

### Mga memorya asin surat
Sa laog kan limang bulan na siya napreso, si Madame Roland nagsurat kan saiyang mga memoir na may titulong *Appel à l'impartiale postérité* ( *Apela sa mga imparsyal na gikan* ). Ini igwa nin tolong parte:

* *Mémoires historiques* ("Mga Memoir sa Kasaysayan"), sarong depensa kan saiyang mga aksyon politikal kan mga taon 1791 – 1793
* *Mémoires particuliers* ("Personal na Memoirs")', kun saen ilinaladawan niya an saiyang pagkaaki asin pagpadakula
* *Mes dernières pensées* ("An Sakong Huring Kaisipan")

, sarong epilogo na saiyang isinurat kan siya nagdesisyon kan amay na Oktubre 1793 na tapuson an saiyang buhay sa paagi nin sarong welga sa gutom.

Partikularmente sa *Mémoires historiques* siya naggigibo nin dakulang paghihingoa na ipahiling na siya "an agom sana" asin pirming naggagawi sa paagi na pigkokonsiderar na angay para sa sarong babae kan saiyang panahon. Naanggot siya na an Jacobin press pigkumpara siya sa mga maimpluwensyang nobleng babae gikan sa *ancien régime* . Kasabay kaini, sa paagi kan saiyang paglaladawan kan mga pangyayari ipinapahiling niya — may pakaaram o dai pakaaram — kun gurano kadakula an saiyang impluwensya sa laog kan sirkulo kan Girondin, asin kun gurano kahalaga an saiyang kontribusyon sa ministeryo ni Roland.   Nagtatao siya nin medyo masasarigan asin tamang pagkasaysay kan mga pangyayari, dawa ngani kun minsan binabayaan niya an mga bagay na dai nagpapahiling saiya sa pinakapaborableng liwanag. Siertong bako siang neutral sa saiyang paglaladawan sa mga tawong habo nia.

Sa *Mémoires particuliers,* ibinareta niya an saiyang personal na buhay sa paagi na pambihira para sa sarong babae kan panahon na idto. Nagtataram siya manungod sa sarong sekswal na pang-aabuso kan sarong estudyante kan saiyang ama, an saiyang mga eksperyensya sa banggi kan saiyang kasal asin an saiyang mga problema sa pagpasuso. Sa bagay na ini sinunod niya si Rousseau na nagsambit man nin 'bakong maninigo' na mga personal na detalye sa saiyang *mga Pagkumpisal* .

Ipinagkatiwala nia an manuskrito kan saiyang mga memoir sa peryodistang si Luc-Antoine de Champagneux, na midbid nia hale sa Lyon. Kan siya man namemeligro na madakop, an dokumento sinulo tanganing dai ini mahulog sa salang mga kamot. Sa huring mga bulan kan saiyang pagkabilanggo, isinurat niya giraray an mga memoir. An ikaduwang manuskritong ini pinalusot paluwas sa bilanggoan sa saradit na pakete, itinago ni Bosc d'Antic kan panahon kan Teror asin yaon na ngonyan sa Bibliothèque nationale de France sa Paris. 

Gusto ni Madame Roland na an saiyang mga tataramon ipublikar pagkatapos kan saiyang kagadanan. Nagbasol siya na dai siya mabubuhay nin halawig tanganing isurat an kumpletong kasaysayan kan Rebolusyon Pranses . Kan 1795, duwang taon pagkatapos kan saiyang kagadanan, an mga memoir nagluwas sa imprenta sa kaenot-enote. Dai mababa sa 12,000 na kopya an naipabakal.  An enot na edisyon na ini pig-edit ni Bosc d'Antic; an mga pagsambit sa saiyang pagkamoot ki Buzot asin an saiyang mga ideyang deistiko "lininig" niya. Kan 1864, nadiskubre giraray an mga seksyon kan teksto na hinale ni Bosc asin limang surat hale ki Madame Roland ki Buzot. Dangan sana naaraman kan gabos kun siisay an namomotan ni Madame Roland sa mga huring bulan kan saiyang buhay. Kan 1905 an kompleto, daing sensura na teksto ipinublikar sa kaenot-enote. 

Dakul sa saiyang mga surat sa mga amigo, paryentes asin mga ka-rebolusyonaryo an nakaligtas asin naipublikar na; an mga ini mayaman man na gikanan nin impormasyon manongod sa mga pangyayari asin tawo sa kasaysayan, asin manongod sa aroaldaw na buhay sa katapusan kan ika-18 siglo. Igwa nin mga sangribong surat na nagpoon kan panahon 1767 sagkod 1793. An saiyang mga pangenot na parasurat iyo an saiyang katood kan siya aki pa na si Sophie Cannet, an saiyang agom, asin si Bosc d'Antic; dugang pa, parati man siyang nakikipagsuratan ki Lanthenas asin Bancal d'Issarts, mga Girondin na ibinilang niyang mga katood. 

### Historiograpiya
Kan 1837, an historyador na taga-Scotland na si Thomas Carlyle nagpublikar *kan The French Revolution: a History ,* an saiyang bantog na pag-aadal kan Rebolusyon Pranses. Nagtao siya nin bastanteng atensyon sa papel ni Madame Roland, na inapod niyang pinakamaisog sa mga babaeng Pranses. Pig-omaw man siya ni Alphonse de Lamartine sa saiyang *Histoire des Girondins* (1847). 

Sa ikaduwang kabanga kan ika-19 siglo an enot na mga biograpiya ni Madame Roland ipinublikar. An mga ini nagsunod sa nakakahanga na halimbawa ni Carlyle asin Lamartine asin nakabasar sa mga bersyon na sinensura kan saiyang mga memoir. Sagkod kan ika-20 siglo, pigduduon kan mga biograpo an saiyang intelihensya, pambabaeng anting-anting asin halangkaw na moral, asin pigladawan siya sa pangenot bilang sarong makaturotristeng bayani sa pakikipaglaban para sa katalingkasan asin pagkapantay-pantay.  An Amerikanong parasurat na si Jeanette Eaton nagsurat nin sarong premiadong biograpiya manungod ki Madame Roland para sa mga kaakian, na may titulong *A daughter of the Seine* (1929). 

### Sa arte
An buhay ni Madame Roland nag-inspirar sa mga parasurat, paragibo nin pelikula asin kompositor:

* Camille de Sainte-Croix asin Émile Bergerat (1899). *Manon Roland* . Pagkawat. 
* Felix Fourdrain (1913). *Madame Roland: Drame Lyrique En Trois Actes Et Cinq Tableaux* . Opera 
* Enrico Guazzoni (direktor) (1912). *Madame Roland* . Sine. Si Madame Roland ginampanan ni Gianna Terribili-Gonzales . 
* Edouard Molinaro (direktor) (1989). *Manon Roland* . Sine. Si Sabine Haudepin an nagganap bilang Madame Roland. 
* Hilary Mantel . (1992) *Sarong lugar na mas ligtas* . Si Madame Roland saro sa mga karakter sa nobelang ini.

Ladawan:Etienne_Charles_Leguay_-_Buzot_contemplating_portrait_of_Madame_Roland.jpg|alt=Buzot contemplating a miniature portrait of Madame Roland, by Etienne Charles Leguay| Si Buzot na naghohorophorop sa sarong sadit na retrato ni Madame Roland, ni Etienne Charles Leguay
Ladawan:François_Masson_-_Portrait_of_Madame_Roland,_bust.jpg|alt=Bust of Madame Roland by François Masson (1745–1807)| Bust ni Madame Roland ni François Masson (1745–1807)
Ladawan:Le_dernier_Jour_de_Madame_Roland,_-_Jules-Adolphe_Goupil,_1880.jpg|alt=Jules-Adolphe Goupil (1839–1883) Madame Roland's final day. 1880| Jules-Adolphe Goupil (1839–1883) Huring aldaw ni Madame Roland. 1880
Ladawan:DPJ_35-edit-a-thon_Donner_des_Elles_à_l'UM_-_Madame_Roland.jpg|alt=Bust of Madame Roland in Montpellier, by Joseph Carlier (1849–1927)| Bust ni Madame Roland sa Montpellier, ni Joseph Carlier (1849–1927)


## Toltolan