Epiphany Eve

An **Epiphany Eve**  o **Ikadoseng Banggi** (bisto man bilang **Bisperas kan Epipanya** depende sa tradisyon) sarong Kristiyanong kapiyestahan sa huring banggi kan Doseng Aldaw nin Pasko, na minamarka kan pag-abot kan Epipanya .  An manlaen-laen na tradisyon minamarkahan an petsa kan Ika-Doseng Banggi bilang 5 January o 6 January, depende kun an pagbilang minapoon sa Aldaw nin Pasko o 26 December .  An Enero 6 pigseselebrar bilang kapiyestahan kan Epiphany, na minapoon kan panahon nin Epiphanytide . 

An sarong superstisyon sa nagkapirang nasyon na nagtataram nin Ingles nagsusuherir na mayong swerte na bayaan an mga dekorasyon sa Pasko na nakabitin pagkatapos kan Ika-Doseng Banggi, sarong tradisyon na manlaen-laen man na nakadikit sa Candlemas (na minamarka kan katapusan kan Epiphanytide sa ika-2 Pebrero), siring man sa Biyernes Santo, Martes nin Shrove, asin Septuages .  An iba pang popular na mga kaugalean iyo an pagkakan nin king cake, pagkanta nin mga Christmas carol, pag-chalk sa pinto, pagbendisyon sa harong, pag-ogma, asin pag-atender sa mga serbisyo sa simbahan .  

## Petsa
Sa kadakol na mga tradisyon eklesiastiko sa Solnopan arog kan Luterano asin Anglikanong denominasyon kan Kristiyanismo, an Aldaw nin Pasko pigkokonsiderar na "Enot na Aldaw nin Pasko" asin an Doseng Aldaw iyo an 25 December – 5 Enero, kaiba, na naggigibo kan Ika-doseng Banggi sa 5 January, na iyo an Bisperas kan Epipanya.    Sa nagkapirang kaugalian, an Doseng Aldaw nin Pasko binibilang poon sa pagsolnop kan saldang sa banggi kan 25 December sagkod sa aga kan 6 January, na an boot sabihon an Ika-Doseng Banggi minaabot sa banggi nin 5 January asin an Ika-Doseng Aldaw minaabot sa 6 January . Alagad, sa nagkapirang tradisyon kan simbahan bilog na aldaw sana an pigbibilang, kaya an 5 January ibinibilang na Ika-onseng Aldaw, 6 January iyo an Ika-Doseng Aldaw, asin an banggi kan 6 January ibinibilang na Ika-Doseng Banggi.  Sa mga tradisyon na ini, an Ika-doseng Banggi iyo man sana an Epiphany.   Alagad, an iba pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi bilang *bisperas* kan Ika-Doseng Aldaw (sa parehong paagi na an Bisperas nin Pasko minaabot bago an Pasko), asin kaya pigkokonsiderar an Ika-doseng Banggi na iyo an 5 January .  An kadepisilan pwedeng gikan sa paggamit kan mga tataramon na "bisperas" na tinatawan nin kahulugan bilang "an aldaw o banggi bago an sarong pangyayari", alagad, orog na sa antikwadong paggamit pwedeng gamiton sa simpleng boot sabihon "banggi". 

Si Bruce Forbes nagsurat:Kan 567 an Konsilyo nin Tours nagproklamar na an bilog na peryodo sa pag-oltanan kan Pasko asin Epipanya maninigong ibilang na kabtang kan selebrasyon, na nagmukna kan nagin midbid bilang an doseng aldaw nin Pasko, o an inaapod kan mga Ingles na Christmastide . Sa huring aldaw kan doseng aldaw, na inaapod na Ikadoseng Banggi, an manlaen-laen na kultura nagmukna nin mahiwas na hanay nin dagdag na espesyal na mga kapiyestahan. An pagkakaiba-iba minaabot sagkod sa isyu kun pano mabibilang an mga aldaw. Kun an Aldaw nin Pasko iyo an enot sa doseng aldaw, kun siring an Ika-doseng Banggi mangyayari sa Enero 5, an bisperas kan Epipanya. Kun an Disyembre 26, an aldaw pagkatapos kan Pasko, iyo an enot na aldaw, kun siring an Ika-Doseng Banggi minabagsak sa Enero 6, an banggi kan Epiphany mismo. An Simbahan kan Inglaterra, an Ina na Simbahan kan Komunyon Anglikano, nagseselebrar kan Ika-doseng Banggi sa ika-5 asin "nagtutukdo sa banggi bago an Epiphany, an aldaw na an istorya kan pagkamundag nagsasabi sato na an mga madunong na lalaki nagbisita sa omboy na si Jesus". 

## Mga ginikanan asin kasaysayan

Kan AD 567, an Konseho kan Tours "nagproklamar kan doseng aldaw poon Pasko sagkod sa Epiphany bilang sarong sagrado asin piyesta na panahon, asin nagbugtak kan katungdan nin pag-ayuno sa Adbiento bilang pag-andam para sa kapiyestahan."  Si Christopher Hill, siring man si William J. Federer, nagsabi na ini ginibo tanganing masolusyunan an "problema administratibo para sa Imperyo Romano mantang ini naghihingoang ikoordinar an solar na kalendaryong Julian sa mga lunar na kalendaryo kan mga probinsya kaini sa sirangan." 

Sa Edad Media asin Tudor England, an Candlemas tradisyonal na minamarka kan katapusan kan panahon nin Pasko,   dawa ngani kan huri, an Ika-Doseng Banggi nag-abot tanganing senyales an katapusan kan Christmastide, na may sarong bagong alagad magkaparehong panahon nin Epiphanytide na nagdadalagan sagkod sa Candlemas.  An sarong popular na tradisyon kan Ika-doseng Banggi iyo an magkaigwa nin sarong pisog asin gisantes na nakatago sa laog kan sarong keyk sa Ika-doseng banggi ; an "lalaki na nakakua kan pisog sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Hade para sa banggi mantang an babae na nakakua nin gisantes sa saiyang hiwa nin keyk nagigin Reyna para sa banggi."  Kasunod kan pagpili na ini, an mga parti sa Ika-doseng Banggi magpapadagos asin kabali an pagkanta nin mga awit nin Pasko, siring man an pagpiyesta. 

### Mga Tradisyon
An pagkakan asin inomon iyo an sentro kan mga selebrasyon sa modernong panahon. An gabos na pinakatradisyonal na mga ini minabalik sa dakol na siglo. An suntok na inaapod na wassail pig-uubos orog na sa Ika-doseng Banggi asin sa bilog na panahon nin Pasko, orog na sa UK. An pag-wassailing sa pinto-sa-pinto (kapareho kan pagkanta nin mga Christmas carols ) siring man an pag-wassailing sa orchard parehong lakop sa kasaysayan sa UK asin ginigibo pa man giraray sagkod ngonyan.  Sa bilog na kinaban, an mga espesyal na tinapay, arog kan tortell asin king cake, pigluluto sa Ika-doseng Banggi, asin kinakakan sa masunod na aldaw para sa mga selebrasyon kan Kapiyestahan kan Epiphany . 

Sa mga parte kan Kent, igwa nin tradisyon na an sarong dekorasyon na pwedeng kakanon iyo an huring parte kan Pasko na hahaleon sa Ika-doseng Banggi asin ipapaabot sa pamilya. 

An Theatre Royal, Drury Lane sa London igwa nin tradisyon poon pa kan 1795 na magtao nin Twelfth Night cake. An testamento ni Robert Baddeley naggibo nin pamana na £100 tanganing magtao nin cake asin punch kada taon para sa kompanya na nag-eerok sa teatro kan Enero 6. An tradisyon nagpapadagos. 

Sa Irlandia, tradisyon pa man giraray na ibugtak an mga estatuwa kan Tolong Hade sa kuna sa Ika-Doseng Banggi o, sa pinakahuri, sa masunod na aldaw, sa Sadit na Pasko . &#x5B; **' &#x5D;</sup>

Sa kolonyal na Amerika, an sarong korona nin Pasko pirming nawawalat sa pintoan kan lambang harong. Kun ibaba sa katapusan kan Doseng Aldaw nin Pasko, an anuman na mga porsyon na pwedeng kakanon kakanon kaiba an ibang mga kakanon kan bangkete. An parehong nangyari kan ika-19-20 siglo sa mga prutas na nag-aadorno sa mga Christmas tree . An mga preskong prutas masakit na makua asin kun kaya ibinibilang na marahay asin tamang mga regalo asin dekorasyon para sa kahoy, mga korona, asin harong. Sa giraray, an kahoy hahaleon sa Ika-Doseng Banggi, asin an siring na mga prutas, kaiba an mga mani asin iba pang lokal na produkto na ginamit, dangan kakanon. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

An mga tradisyon kan modernong Amerikanong Karnabal nahihiling sa mga dating kolonya kan Pransya, orog na sa New Orleans asin Mobile . Kan kabangaan kan ika-beinte siglo, an mga amigo nagtitiripon para sa semanal na mga party nin king cake . An siisay man na nakakua kan hiwa kaiba an "hade", na parati sa porma nin sarong sadit na munyika (simbolo kan Aki ni Cristo, "Si Kristong Hade"), iyo an nag-host kan partido sa masunod na semana. Sa tradisyon, ini sarong pisog para sa hade asin sarong gisantes para sa reyna.  An mga parti na nakasentro sa mga king cake bako nang komun asin an king cake ngonyan parateng dinadara sa lugar nin trabaho o isinerbe sa mga parti, an resipyente kan plastik na omboy obligadong darahon an masunod na king cake sa masunod na okasyon. Sa nagkapirang nasyon, an Ika-doseng Banggi asin Epiphany minamarka kan pagpoon kan panahon nin Karnabal, na minaabot sagkod sa Aldaw nin Mardi Gras . &#x5B; **' &#x5D;</sup>

Sa Espanya, an Ika-doseng Banggi inaapod na ''Cabalgata de Reyes'' ("Parada kan mga Hade"), asin sa kasaysayan an mga "hade" nag-aagi sa mga banwaan asin nagtatao nin mga dulse. 

Sa Pransya, ''an La Galette des Rois'' ("Kings' Cake") kinakakan sa bilog na bulan. An mga cake nagkakaiba-iba depende sa rehiyon; sa amihanan na Pransia, inaapod iyan na ''galette'' asin pinapano nin ''frangipane'', prutas, o tsokolate. Sa timog, ini mas sarong brioche na may prutas na may kendi. 

=== Pagpugol ===
An Ika-doseng Banggi sa Netherlands nagin sekular, maribok, asin maribok kaya an mga pampublikong selebrasyon ipinagbawal kan Simbahan. 

=== Lumang Ika-doseng Banggi ===
Sa nagkapirang lugar, partikularmente sa Solnopan na Banwaan, an Lumang Ika-Doseng Banggi (o "Lumang Dose") pigseselebrar pa man giraray sa ika-17 nin Enero.   Ini nagpapadagos kan kaugalean kan Apple Wassail sa petsa na katumbas kan 6 Enero sa Julian na kalendaryo sa panahon kan pagbabago sa mga kalendaryo na pig-epekto kan Calendar Act 1750 . 

== Sa literatura ==

Dai aram kun an dula ni [[William Shakespeare|Shakespeare]] na ''Twelfth Night, o What You Will'' isinurat tanganing i-perform bilang sarong aling-alingan sa Twelfth Night, nin huli ta mayo nin rekord kan mga sirkumstansya kan komposisyon kaini.  An pinakaenot na midbid na pasundayag nangyari sa Middle Temple Hall, saro sa mga Inns of Court, kan banggi nin Candlemas, 2 Pebrero 1602.  An dula igwa nin kadakol na elemento na binabaliktad, sa tradisyon kan Ika-Doseng Banggi, arog kan sarong babaeng si Viola na nagbabado nin sarong lalaki, asin sarong surugoon na si Malvolio na nag-iimahinar na siya puwedeng magin sarong nobleng tawo. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

*An The Masque of Blackness* ni Ben Jonson ginibo kan 6 Enero 1605 sa Banqueting House sa Whitehall . Ini orihinal na may titulong *The Twelfth Nights Revels* . An kaibang Masque, *An Masque of Beauty* ginibo sa parehong korte kan Domingong banggi pagkatapos kan Ikadoseng Banggi kan 1608. 

An rawitdawit ni Robert Herrick na *Twelfth-Night, o Hade asin Reyna*, na ipinublikar kan 1648, naglaladawan kan pagpili kan hade asin reyna sa paagi nin pisog asin gisantes sa sarong plum cake, asin an pag-omaw na ginibo sa sainda sa paagi nin pag-ula kan mga mangko nin " lamb's-wool ", sarong inomon na asukar, nut, luya, asin aleg. 

Si Charles Dickens ' 1843 *Sarong Christmas Carol* halipot na nagsambit ki Scrooge asin an Multo kan Regalo sa Pasko na nagbibisita sa sarong partido kan mga kaakian sa Ika-Doseng Banggi. 

Sa kapitulo 6 kan nobelang 1858 ni Harrison Ainsworth na *Mervyn Clitheroe*, an eponymous na bayani napili na Hade kan mga kapiyestahan sa mga selebrasyon kan Ika-doseng Banggi na ginibo sa kamalig ni Tom Shakeshaft sa paagi nin pag-ako kan hiwa kan plum cake na igwa kan pisog; an saiyang kaibaiba na si Cissy nakakua kan gisantes asin nagin reyna, asin sinda nagtutukaw na magkaibanan sa sarong halangkaw na kanto tanganing hilingon an mga pangyayari. An distribusyon pig-rig tanganing maibitaran an ibang tawo na makakua kan papel. An mga kapiyestahan kabali an mga bayle sa nasyon, an pag-introdusir kan sarong " Fool Plow ", sarong arado na may mga riband na dinara sa kamalig kan sarong dosena na mga mummer kaiba an sarong makatatakot na "Old Bessie" (na pigtutugtog nin sarong lalaki), asin sarong Fool na nakagubing nin mga anit nin hayop na may sombrero nin sarong lolong. An mga mummer may darang mga espada na gibo sa kahoy asin naggigibo nin mga pag-ogma. An eksena sa nobela pig-ilustrar ni Hablot Knight Browne ("Phiz"). Sa laog kan banggi, an mga kalokohan kan lolong nagin dahelan kan pagputok nin iriwal, alagad ibinalik ni Mervyn an areglo. Tolong mangko nin gin punch an itinapok. Sa alas onse, an mga hoben na lalaki naggigibo kan kinakaipuhan na mga areglo tanganing mahiling an mga hoben na babae na ligtas na nakapuli sa ibong kan mga oma. 

" An mga Gadan " – an huring, istoryang garo nobela sa koleksyon ni James Joyce kan 1914 *na Dubliners* – minabukas sa Ika-doseng Banggi, o Bisperas kan Epipanya, asin minaabot sagkod sa amay na mga oras nin aga kan Epipanya mismo. An mga kritiko asin parasurat pigkokonsiderar an istorya na "an pinakamagayon na halipot na osipon sa tataramon na Ingles"  asin "saro sa pinakadakulang halipot na osipon na naisurat kasuarin man".  An mga adaptasyon kaini kabali an sarong dula, sarong musikal sa Broadway, asin duwang pelikula. An istorya nagpopoon sa maribok asin magarbong taonan na bayle na pig-host ni Kate Morkan asin Julia Morkan, mga tiyaon ni Gabriel Conroy, an pangenot na karakter. Sa bilog na kapiyestahan, an serye nin saradit na obligasyon asin mga nakakasupog na engkwentro nagwawalat ki Gabriel nin sarong pakamate nin pagkadisganar, na nag-iindusir nin pagduda sa sadiri, o dawa pagduda sa tawong saiyang ipinapahiling an saiyang sadiri. An pagkadisganar na ini nagtatarom sa sarong diskurso sa pamanggihan kun saen si Gabriel nag-iisip-isip kun baga huli ta "...nabubuhay kita sa sarong panahon na may pagduda asin, kun pwede kong gamiton an frase, sarong panahon na may pag-isip", an henerasyon na presenteng nagdadakula sa Irlandia mapoon na "magkulang kan mga kualidad nin pagkatawo, nin pagkamapag-istimar, nin maboot na katatawanan na kabali sa sarong mas gurang." An halangkaw na boot asin pagkanta madali nang magbalik. Si Gabriel asin an saiyang agom na si Gretta naghale pasiring sa saindang hotel sa amay na mga oras nin aga. An destinasyon na ini para ki Gabriel nagbubunga nin erotikong posibilidad asin hararom na pagkamoot. Alagad, sa hotel, si Gretta, na napahiro kan sarong kanta na nadangog pa sana nindang kinanta sa parti, nag-aalok nin sarong nagluluha, haloy nang dai pigtago na kapahayagan na sa kadikit na panahon nagraot kan mga pagmati ni Gabriel nin init, na nagwawalat saiya na natatanyog asin nalilibog. Pagkatapos na magturog si Gretta, si Gabriel, na napapagal pa man giraray sa emosyonal na pagmata kan saiyang kapahayagan, naghihiling sa bintana sa naghuhulog na niyebe asin nakakaeksperyensya nin sarong hararom asin nakakapagsararong epiphany, saro na nagpapakipag-ulian kan mga takot, pagduda, asin mga atubangan na nag-aanggot saiya sa bilog na banggi asin, garo baga namimidbid niya, sa bilog niyang buhay sagkod sa puntong iyan. 

## Hilingon man

* Bisperas nin Pasko
* Listahan kan mga awit sa Pasko
* Pantomime
* Teopaniya

## Mga Toltolan