Jabal al-Nour

Jabal al-Nour ( or 'Kulod kan Kaliwanagan') sarong bukid harani sa Mecca sa rehiyon nin Hejaz kan Saudi Arabia.  An bukid naghaharong kan grotto o lungib kan Hira ( ) na igwang dakulaon na kahulogan para sa mga Muslim sa bilog na kinaban, ta digdi sinasabi na an Islamikong propeta Muhammad inako an enot niyang kapahayagan kan Quran, na binibilog kan pinakaenot na limang ayat kan Surah Al-Alaq gikan sa anghel Jibra'il (siring sa pagsayod nagkapirang eskwelahan sa pagpahayag Quran asin mga tribong Arabo; midbid man bilang Gabriel). Saro ini sa pinakapopular na atraksyon nin mga turista sa Makkah. An bukid mismo haros  piye an langkaw; minsan pa abot saro sagkod duwang oras kaipohan sa pagsakat pasiring sa lungib. Igwang 1750 na lakdang pasakat, na dawa sa sarong angay na indibidwal, pwede mag-abot kabangang oras asin saro-may kabangang oras.

## Etimolohiya
Digdi pigtutubodan na nagkaigwa si Muhammad nin kapahayagan asin nag-ako kan limang berso kan Quran, an nulod tina'wan nin titulong *Jabal an-Nūr* ("Bukid nin Liwanag" o "Bukid nin Kaliwanagan"). An ekperyensyang ini iyo pigmimidbid bilang kapinu'nan kan kaoahayagn; kaya an sa-ngunyan kaining pangaran. An petsa kan enot na kapahayagan kan banggi nin Agosto 10, 610 A.D. o, Lunes ika-21 kan Ramadan, kan si Muhammad 40 na taon sa lunar(tagbulanan), 6 bulan asin 12 aldaw an edad, i.e. 39 na taon sa solar(tag-aldaw), 3 bulan asin 22 aldaw.

## Itsura
An sarong pisikal na tampok na naiiba an Jabal al-Nour hale sa ibang kabukidan asin kabubuldan iyo an pambihirang alitoktok kaini, na ginigibo ining garo duwang bukid nasa ibabaw kan lambang saro. An alitoktok kan bukid na ini sa mabukid na desierto saro sa pinakamamundo na lugar. Alagad, an kuweba sa laog, na nakaatubang sa direksiyon kan Kaaba, mas tagong-susuway pa ngani. Kan enot, mantang nakatindog sa patyo, an mga tawo makatatanaw sana sa palibot na darakulang gapo. Sa ngunyan, naheheling kan mga tawo an palibot na darakulang gapo saka edipisyo na ginatos na metro sa ibaba asin ginatos na metros hanggan dakol na kilometrong an rayo. An Hira kapwa mayong tubig o pananom na laen sa pirang tonokan. An Hira halangkaw sa Thabīr() asin kinoronahan nin sarong bakilid saka mahalnas na alitoktok, na dating sinakat ni Muhammad kaibahan an nagkapirang pag-iriba.

## Geolohiya
An bukid kompuesto nin mga gapong intrusive igneous, na an kadaklan iyo Precambrian an edad na magaspang na hornblende tonalite, na sakop an granodiorite.

## Lungib nin Hira

An Lungib kan Hira bakong gayong signipikante bago nagkaigwang Islam, an pangaran kaini *hira*, an kahulugan mga alahas. Sa pagsakat, mangangaipuhan nin 1750 na lakad, an lungib may sukol na  an laba asin  an lakbang. May langkaw ining . Kun may *[[Hajj]]* (pagsongko), pinagtatantya na minaabot sa limang ribong mga bisita digdi aro-aldaw tanganing mahiling an lugar kun sain pigtutubodan na enot na pinahiling ki Muhammad an Quran kaidtong ''Laylat al-Qadr'' (bangging mapangyari) nin anghel na si Jibreel (Gabriel). Kadaklan kan mga Muslim dai pinagkokonsiderar an pagbisita sa lungib na maninigong kabali sa Hajj. Alagad, may mga nangagkapira na nagdidirigdi para sa personal na singgaya asin ispiritwalidad, asin dawa pa na an iba pigkokosiderar ini lugar nin pagsamba, an paghiling na ini dai nakakanigo sa Salafist na interpretasyon kan ritwal Islamiko. Dawa pa an lungib mahalaga sa *[[As-Sīrah an-Nabawiyyah]]* (propetikong biograpiya), dai ini pigtutulod bilang banal na lugar sa Mecca, arog kan Moske nin Al-Haram, kun siring sa mga kadaklan na interpretasyon sa Islam, an parehong pagmidbid sa pagpamibi digdi arog kan sa ibang lugar sa Mecca.

Bago an enot na patotoo ki Muhammad, nagkaigwa sya nin mga marungaring mga pangaturogan, kun sain may mga signos kan pagpoon kan saiyang pagkanipropeta asin an mga gapo sa Mecca mabinggar saiya nin *[[salaam]].* An mga pangaturugan na ini nagtagal nin anom na bulan.

An nagdadakulang pangangaipo nin pagsolosolo naggiya ki Muhammad na maghanap nin seclusyon asin paghorophorop (Muraqabah) sa magapong bulod na nakapalibot kan Mecca. Nagpapaipli siya sa lungib nin sarong bulan kada taon, na nag-aayon sa seklusyon (Tahannuth). Nagdara siya nin mga probisyon asin pinakakan an mga pobre na nagduduman sa saiya. Bago magpuli sa saiyang pamilya para sa dugang pang probisyon, sia magsisirbi nin pitong beses sa Kaaba.

## Taytay nin mga ladawan

File:Gable Noor.JPG|Tanawon kan Jabal al-Nour
File:Hira mağarası.jpg|Mga tawong nagraralaog sa Lungib nin Hira
File:جبل النور مكة.jpg|Pangkagabsan na tanawon kan Jabal an-Nour
File:Jabl_e_Noor.jpg|Lungib nin Hira
File:Jabl_e_Noor_2.jpg|Jabal e Noor
File:Great Mosque of Mecca1.jpg|Sarong ladawan kan Mecca kan 2019, mahihiling an *[[Great Mosque of Mecca|Al-Masjid Al-Haram]]* sa hampang, asin an Jabal an-Nour sa likodan. An Jabal Abu Qubays nasa sirangan kan moske, sa too kan ladawan. 


## Hilngon pa

* Biblikal na Bukid Sinai
* Cumorah
* Mga kabanal-banaling lugar sa Islam
* Mga banal na bulod
* Mga bulod nin Sarat

## Reperensya
### Mga nota


### Ginunuan

## Panluwas na mga takod

* 3D na Pagbiahe nin Lungib nin Hira
* 360° Birtual na Pagbiahe kan Lungib nin Hira 
* Sa ladawan: mga pagpreparar sa Hajj (mga Ladawan #4 asin #5 gikan sa Jabal an-Nūr asin an lungib nin Hira)