Subi-subi

An **Subi-subi** ** o **subi-subi** (Ingles, epilepsy) sarong grupo ini nin dai-nakakaulakit na [[neurolohikal na kakundian]] na nakikita sa balik-balik asin abot-abot na [[Pagtatakig|epileptikong pagtatakig]]. An epileptikong pagtatakig o pagkibig-kibig iyo an manipestasyon klinikal nin abnormal, labi-labi, asin sinkronisadong discharge elektrikal sa may [[neuron]]. An duwa o sobra pa na pananakig na daing karason-rason nagpapatunay nin subi-subi. An pag'atake nin maski sarong pagtatakig pwedeng makonsiderar na sintoma na nin subi-subi ayog sa pakahulogan kan [[International League Against Epilepsy]]). An epileptikong pagtatakig pwedeng madalian sana na dai ngani marisa o pwedeng halawig asin makusog na pagtatakig huli sa abnormal na aktibidad elektrikal sa hutok. An mga episodyong ini pwedeng magresulta sa mga pagkaunong sa hawak, na direkta arog kan pagkabari nin tu'lang, o magresulta sa aksidente. Sa epelipsiya, an pananakig may tendensyang magliwat na daing marisang kawsa. An pananakig o pagkibig-kibig na bunga halimbawa nin pagkahilo sa nakakan na kun anong maraot dai man masabing subi-subi. Mga tawong may subi-subi pwedeng matrato sa iba-ibang paghuna sa iba-ibang lugar kan kinaban ta ini naresulta sa [[social stigma]] ta orog na nakakaalarma an mga sintomas kaini.

An sa irarom na mekanismo sa mga epileptikong pananakig iyo an pangana' asin abnormal na   [[neuronal]] na aktibidad sa [[cerebral cortex|cortex kan hutok]], na ini namamasdan sa [[electroencephalogram]] (EEG) nin sarong indibidwal. An rason kun ano ta ini nangyayaring epilepsya dai pa maaraman ([[Cryptogenic disease|cryptogenic]]); dawa totoo an ibang kaso huli sa pagkaigwang [[brain injury]], stroke, [[brain tumor]], impeksyon sa hutok o [[mgs kakundian sa pagkanimundag]] huli sa prosesong inapod na [[epileptogenesis]]. Midbid bilang [[genetic mutations]], an mga siring may koneksyon sa subi-subi. An diagnosis imbwelto an pagpagilid kan ibang kondisyon na pwedeng magkawsa nin nakakaagid na sintomas, arog kan [[Syncope (medisina)|pagkawarang malay]], asin an pagdedeterminar kun igwang ibang posibleng kawsa arog kan [[pagbutas sa alkohol]] o problema sa [[electrolyte]]. Ini pwede magibo sa paagi nin [[neuroimaging|imaging kan hutok]] asin [[pagtesting kan dugo]]. An epilepsya pwedeng mapatotoanan paagi nin EEG, alagad normal na basa dai man na gayong syerto mayo an kondisyn na ini sa hawak.

An subi-subi na nangyayari resulta kan ibang mga isyu pwedeng malikayan o mabangga. An mga pananakig nakokontrolan paagi sa medikasyon mga 69% kan mga kaso; Mga bakong mahal na bulong panlaban sa pananakig dakul sana. Duman sa mga pananakig na dai naresponde sa pagbulong; [[Epilepsy surgery|surgery]], [[neurostimulation]] o [[Ketogenic diet|dietary changes]] pwedeng ikonsiderar. Bako man gabos na subi-subi nalawig nin buhay, asin dakul na may helang kaini nararahay na naabot sa punto dai na kaipohan an pagbulong.

==Ibang apod==

An subi-subi inaapod pa man sa Bikol na **lulu'ngaw''' asin an tawong epileptiko, sarong tawong lulu'ngawon lolo'ngaw. Obias, Jose Fernando P. English-Standard Bikol Vocabulary. Gold Print Publishing House. City of Naga. Philippines. 2019. p. 130. ISBN 978-621-96163-0-0. Kinua 2025-03-14.

## Toltolan