Umah Limas

**Umah Limas** inggih punika umah adat saking Sumatera Selatan. Umah adat punika kawastanin umah limas duaning raabné marupa limas. Wangunan umah limas sané marep kangin ketah kawastanin *matoari edop* sané mateges endag suryané utawi cihna ngawitin kauripan, sakéwanten umah limas sané marep kauh kawastanin *matonai mati* sané mateges surup suryané utawi nyinahang panguntat kauripan. 

## Katawahan (keunikan) Umah Limas
Soang-soang umah adat ring saluir daerah patsika maderbé katawahan soang-soang, punika taler umah limas, sakadi ring sor puniki.

# Nganggén kayu lokal sané inggil pinaka kapercayan kramané ring Sumatera Selatan. Kayu punika luiripun minakadi: (1) kayu seru nénten dados kejejek utawi kalangkain (sukla), punika pacang kanggén pinaka panyokong umah limas sané pahan ba duur; (2) kayu unglen sané kukuh kanggén pinaka dasar (pondasi); (3) kayu tembesu taler kukuh, kanggén pinaka témbok umah limas, lantai, jendela, taler lawangan.
# Wangun umah limas sané nyinahang artos mautama. Ring raabné wénten payasan simbar sané mawangun tanduk saha bunga menuh (melati). Bunga menuh mateges kaagengan taler karaketa, saha simbar kalih tanduk nyinahang artos lanang wadon saha rwa bhinéda.
# Madué gedong panyimpenan. Punika magenah ring sor, pinaka genah nyimpen utawi ngenahang piranti-piranti kramané.
# Ukiran makacihna linggih saha sentana. Simbol saha ukiran punika marupa guci, kulit kerang, miwah naga sané nyinahang kawéntenan ius kebudayaan Tiongkok sané wénten ring Sumatera Selatan.

## Wangun Umah Limas
Wénten ruang kekijing sané maderbé limang tingkatan ring umah limas, sakadi ring sor puniki.

# Pagar Tenggalung. Linggih kapertama inggih punika pagar tenggalung. Punika marupa *ruang terbuka* nénten nganggén wates tembok. Ruang puniki kanggén genah nyanggra tamiu sané rauh rikala wénten parikrama adat. Anaké sané wénten ring sisi nénten prasida nyingakin ka tengah ruangan punika, nanging saking tengah kramané prasida nyingakin ka sisi. Ruang punika taler maderbé lawang kipas utawi lawangan sané marupa langit-langit ruangan rikala kapungkah, sakéwanten rikala kaubetang marupa panyengker saha selasar ring ruangan.
# Jogan utawi linggih sané kaping kalih, kanggén olih kulawarga sané lanang-lanang. Puniki nyinahang tata susila krama ring Palembang sané dahat *nyunjung kehormatan* lanang istri.
# Kekijing linggih kaping tiga. Puniki genahné lebih tegeh duaning puniki kanggén genah parikrama majeng tamiu khusus ring kulawarga punika.
# Kekijing linggih kaping papat. Wangunné puniki malih tegehan. Puniki pinaka genah sang sané rauh sané pinih kasinggihang saha maderbé paiketan nyama tugelan ring sang sané madue umah punika.
# Gegajah. Sané pinih untat kawastanin gegajah pinaka ruangan sané pinih linggah bandingang antuk ruangan sané tiosan. Ruangan puniki wantah dados kanggén olih sang sané dahat singgih linggihnyané ring kulawarga punika taler ring tengahné wénten amben utawi kamar pangantén sané kanggén rikala sang sané nuénang umah punika margiang parikrama pawiwahan.

Kekijing umah limas nyinahang tigang linggih sentana (*garis keturunan*) krama Palembang, inggihan punika Kiagus, Kemas utawi Masagus, miwah Raden. Soang-soang linggih punika ngenahin ruang-ruang sané manut sareng linggihnyané.  

## Pustaka