Аҫҡар

**Аҫҡар** () — Башҡортостандың Бөрйән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 487 кеше.
Почта индексы — 453587, ОКАТО коды — 80219804001.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫке Собханғол): 49 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорет): 161 км

## Тарихы
Аҫкар ауылына Түңгәүер улусы аҫабалары нигеҙ һала. 1815 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙенән 20 ғаилә Верхнеурал өйәҙенә күсерелә һәм Кесе Нөгөш буйында яңы ауыл — 2-се Аҫҡар барлыҡҡа килә.

Аҫҡарҙың улдары билдәле: өлкәне Арыҫланғол 1743—1828 йылдарҙа йәшәгән. Уның улдары — Ишбай (уның улы Яҡшығол), Аралбай, Теүәлбай.
Аҫҡарҙың икенсе улы — Таңғатар Асҡаров, 1761 йылғы, старшина ярҙамсыһы була. Уның улдары — Дәүләткилде, Күсей, Ырыҫбай, Игебай.

Был ауылда Аҫҡар Күлсеков та йәшәгән. Тик ул тәүге килеп ултырыусы була алмай, сөнки йәше буйынса Арыҫланғол һәм Таңғатар Аҫҡаровтарҙан кесе булып сыға

Бөрйән районының Аҫҡар ауылы менән Әбйәлил районының Асҡар ауылдарының, алыҫ булһа ла, ҡан-ҡәрҙәшлектәре бар. Ике ауылда ла «түмәй» һәм «аптыраҡ» араларының булыуы быны тағы бер тапҡыр иҫбатлай.

Икеһенең дә тамғаһы — ай, ағасы — ерек, ҡошо — һайыҫҡан.

## Халыҡ һаны

; Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — башҡорттар (99 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Шәжәрәләр

## Билдәле шәхестәре
* Үтәғолова Зөһрә Әхмәҙи ҡыҙы (15 август 1961 йыл) — журналист, уҡытыусы, шағирә, БР Яҙыусылар союзы һәм РФ Яҙыусылар союзы ағзаһы (2014)
* Әхмәҙуллина Сания Мөхәмәҙиә ҡыҙы (12 март 1932 йыл — 4 декабрь 2003) — һауынсы. 1979 йылдан алып беренсе класлы «Малсылыҡ оҫтаһы», Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы (1973), Ленин (1966) һәм Октябрь Революцияһы (1971) ордендары кавалеры, хеҙмәт ветераны.
* Ғәбиҙуллин Самат Мәһәҙи улы (30 октябрь 1939 йыл — 21 март 1997 йыл) — журналист, шағир. 1988 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990), Сабирйән Мөхәмәтҡолов исемендәге премия лауреаты (1994)
* Фәтҡуллина Фәйрүзә Рәхмәт ҡыҙы (1 ғинуар 1953 йыл) — Балалар яҙыусыһы. Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының Журналистар союзы ағзаһы (2002), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат хеҙмәткәре.
* Теләүембәтов Иршат Әнүәр улы (26 март 1962 йыл) — башҡорт журналисы, политолог, яҙыусы. Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союздары ағзаһы.
* Юлмөхәмәтов Абдулла Мөхәмәтйән улы (?) — журналист, партия органдары хеҙмәткәре. 1965—1980 йылдарҙа Бөрйән районы «Таң» гәзите мөхәррире, 1980—1991 йылдарҙа КПСС-тың Бөрйән район комитеты инструкторы, кабинет мөдире.
* Юлмөхәмәтов Дәүләтбай Мөхәмәтйән улы (15 декабрь 1909 йыл — 26 март 1988 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «Еңеү юлында» гәзите мөхәррире, Бөрйән район Советы башҡарма комитеты секретары. 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

## Ҡыҙыҡ мәғлүмәт
Аҫҡар ауылында 1910—1912 йылдарҙа Ишбирҙе исемле 80 йәшлек ҡурайсы ҡарт йәшәгән. Уның елкәһендә баш ҙурлыҡ ороһо булып, уны айырым шәл менән урап йөрөткән. Әүжәндән килгән урыҫтар уны өндәп больницаға ебәрәләр. Үрге Әүжән больницаһында ороһон ҡырҡалар. Оро биш ҡаҙаҡ (2 кг) тарта. Дауаханала ятҡан ваҡытында Ишбирҙе ҡарттың ҡурай уйнауын табиптар ҙа һоҡланып тыңлай һәм Мәскәүҙән ҡыҫҡа ғына ағас ҡурай алдырып бүләк итә.

## Урамдар

* Зариф Әхмәҙуллин урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Самат Ғәбиҙуллин урамы ()
* Сыуаҡай урамы ()
* Мәктәп урамы () 

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары:
**Аллабирҙе ҡалҡыулығы** — данлыҡлы ҡурайсы Аллабирҙенең ошо ҡалҡыулыҡта өйө, хужалығы булған, кистәрен өйөндә ҡурай уйнаған, ә ҡурай моңо асыҡ тәҙрәнән бөтә ауылға ишетелеп торған. Аллабирҙе ҡурайсы оҙаҡ йәшәгән. Ҡарттар һөйләүенсә, уның үлеме тураһында риүәйәт түбәндәгесә: Шулай көндәгесә өйө эргәһендә ҡурай уйнап ултырғанда, өй янындағы ҡайынға кәкүк килеп ултырған. Аллабирҙе уны ҡурҡытыр өсөн, нимәлер алып һелтәгән. Ә һелтәгән әйбере ҡошҡа тейеп, үлтергән. Аллабирҙе: «Ай харап иттем, былай булғас, мин дә оҙаҡ йәшәмәм инде», — тигән һәм ошо уҡ йылдың көҙөндә ауырып вафат булған.

Ауыл ҡаршыһындағы икенсе ҡалҡыулыҡты **Кинйәш тауы** тип атайҙар. Был тау башында Кинйәш әбейҙең аласығы булған, ул шунда ғүмер иткән.

Шулай уҡ ауылдың тирә-яғында **Әмир суҡыһы**, **Кәзә һуйған**, **Мулла осҡан тауы**, **Исмәғил ҡойоһо**, **Бажай** тигән ер-һыу атамалары бар. … д а у а м ы
* 

## Галерея

Суҡытыш ҡаяһы.jpg|мини|Суҡыташ ҡаяһы
Ҡарағай тауы.jpg|мини|Ҡарағай тауы
Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙарына иҫтәлекле таҡта.jpg|мини|Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙарына иҫтәлекле таҡта
Аҫҡар урта дөйөм белем биреү мәктәбе.jpg|мини|Аҫҡар урта дөйөм белем биреү мәктәбе
Аҫҡар ауылы фельдшер-акушер пункты.jpg|мини|Аҫҡар ауылы фельдшер-акушер пункты
Бесән ҡайта.jpg|мини|Бесән ҡайта
Ауыл мәктәбе.jpg|мини|Ауыл мәктәбе
Сыуаҡай тауы.jpg|мини|Сыуаҡай тауы


## Видеояҙмалар
* БФ УРАЛ школа и детский сад Аскарово
* Хәйерле иртә, республика! — 11.08.21 Өҫтәлдә — Бөрйән балы

## Матбуғатта
* Төпкөл тип әйтмәгеҙ… 

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аҫҡар мәктәбе (Бөрйән районы)

## Сығанаҡтар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.
* Аҫҡар ауылы тарихынан 

## Һылтанмалар
* 

## Иҫкәрмәләр