Лавров Сергей Викторович

**Лавров Сергей Викторович** (21 март 1950 йыл) — Рәсәйҙең дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре, СССР һәм Рәсәй дипломаты. 2004 йылдың 9 мартынан Рәсәй Федерацияһының сит ил эштәре министры (2004 йылдың 7 майынан 12 майына, 2008 йылдың 8 майынан 12 майына, 2012 йылдың 8 майынан 21 майына, 2018 йылдың 8 майынан 18 майына, 2020 йылдың 15 майынан 21 ғинуарына тиклем сит ил эштәре министры вазифаһын башҡарыусы).

Рәсәйҙең Именлек советының даими ағзаһы. Ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсе. Рәсәй Федерацияһының дипломатик хеҙмәтенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2004). «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары» орденының тулы кавалеры. Рәсәй Федерацияһының Хеҙмәт Геройы (2020).

## Биографияһы
Атаһы —  Тбилиси әрмәне, ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, фамилияһы Калантар йәки Калантарян. Әсәһе — СССР тышҡы сауҙа Министрлығы хәҙмәткәре. Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы сайтында Лавров милләте буйынса урыҫтип күрһәтелгән.

## Белеме
Сергей Викторович Мәскәү өлкәһе Ногинск ҡалаһының Короленко исемендәге 2-се мәктәптә уҡый, һуңынан Мәскәүҙең 607-се мәктәбенә (инглиз телен тәрәнәйтеп өйрәнеү) күсә һәм уны көмөш миҙал менән тамамлай. Уның яратҡан предметы физика була. 1972 йылда СССР Сит ил эштәре министрлығының Мәскәү дәүләт халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институтын (МГИМО) (көнсығыш бүлеге) тамамлай.

Инглиз телендә һөйләшә, сингаль, дивеха һәм француз телдәренөйрәнгән.

## Сит ил эштәре министрлығындағы хеҙмәте

### 1972—1994
1972 йылдан 1976 йылға тиклем — стажер, СССР Илселегенең Шри-Ланка Республикаһындағы аташеһы, 1976 йылдан 1981 йылға тиклем СССР Сит ил эштәре министрлығының халыҡ-ара иҡтисади ойошмаһы бүлегенең өсөнсө, икенсе секретары вазифаһын биләй. 1981 — 1988 йылдарҙа — СССР-ҙың Нью-Йоркта Берләшкән милләттәр ойошмаһы ҡарамағындағы даими вәкиллегенең беренсе секретары, советнигы, өлкән советнигы. 1988 — 1992 йылдарҙа — СССР Сит ил эштәре министрлығының Халыҡ-ара иҡтисади ойошмалар идаралығы урынбаҫары, начальниктың беренсе урынбаҫары, шул уҡ идаралыҡ начальнигы. 1991 йылға тиклем КПСС ағзаһы була.

1991 йылдан 1992 йылға тиклем— Халыҡ-ара ойошмаларҙың идаралыҡ начальнигы СССР Сит ил эштәре министрлығының. 1992 йылда Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының халыҡ-ара ойошмалар һәм глобаль проблемалар Департаментының директоры итеп тәғәйенләнә.

1992 йылдың 3 апреленән Рәсәй сит ил эштәре министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнә. Халыҡ-ара ойошмалар Департаменты Халыҡ-ара ойошмалар һәм иҡтисади хеҙмәттәшлек өсөн яуаплы Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы Департаменты эшмәкәрлеген алып бара, кеше хоҡуҡтары, халыҡ-ара мәҙәни хеҙмәттәшлек буйынса идаралығы Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы, дәүләт эштәре буйынса Департаменты БДБ Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы. 1994 йылдың ғинуарына тиклем был вазифаны биләй. 1993 йылдың мартынан— Рәсәй Федерацияһы БМО системаһының халыҡ-ара ойошмалары ҡатнашлығы буйынса ведомство-ара комиссия рәйесе урынбаҫары. 1993 йылдан ноябренән— Рәсәй Федерацияһының тыныслыҡ буйынса эшмәкәрлекте көйләүҙә ҡатнашлығы буйынса ведомство-ара комиссия рәйестәше.

### Берләшкән Милләттәр ойошмаһында Рәсәйҙең даими вәкиле
1994 йылдан 2004 йылға тиклем— Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы ҡарамағындағы Рәсәй Федерацияһының һәм БМО-ның Именлек Советының даими вәкиле.

### Рәсәй сит ил эштәре министры
2004 йылдың 9 мартында РФ Президенты указы тарафынан Рәсәй Федерацияһының сит ил эштәре Министры вазифаһына тәғәйенләнә. Рф президенты вазифаһына яңынан һайланған һуң, 2004 йылдың май айында икенсе срокка тәғәйенләнде. 2008 йылдың майында, Дмитрий Медведев президент вазифаһына ингәндән һуң ,яңынан тәғәйенләнде. 2012 йылдың 21 майында, Владимир Путин президент вазифаһына ингәс, сираттағы министр портфелен алды. 2018 йылдың 18 майында РФ хөкүмәтенең яңы составы раҫланды, унда Лавров үҙ вазифаһында һаҡлана.

ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй комиссия рәйесе (2004 йылдың апреленән).

2010 йылдың 11 ғинуарынан — иҡтисади үҫеш һәм интеграция буйынса Хөкүмәт комиссияһы ағзаһы.

ВЦИОМ тарафынан үткәрелгән һорау алырға ярашлы, Сергей Лавров бер нисә тапҡыр өс иң һөҙөмтәле Рәсәй хөкүмәте министрҙарына инә. Компания «Медиалогия» мәғлүмәттәре буйынса, киң мәғлүмәт саралары иң телгә алған Рәсәй министрырейтингылар лидеры.

Gazeta.ru вазифаһында 12 йыл торғандан һуң,Лавровты «импозантный интеллектуаль» , Шойгу, менән бер рәттән, илдең иң популяр министрҙарының береһе. булыуын билдәләй.

2020 йылдың ғинуарында хөкүмәт отставкаға киткәндән һуң, Михаил Мишустиндың яңы кабинетында Сит ил эштәре министры вазифаһына яңынан һайлана ,2020 йылдың 21 ғинуарында.

## Башҡа вазифалары һәм бурыстары
* Почетлы ағзаһы Императорского православного палестинского общества,
* Попечителлек советы ағзаһы «Рус донъяһы» фондының
* «Рәсәй балалары», фондының күҙәтеү ағзаһы
* Попечителлек советы ағзаһы « Рус һуғышсылары Галлиполиҙәге мемориаль программаһын тергеҙеү (Гелибол)» , Андрей Первозванный фонды тарафынан үткәрелгән,
* Почетлы докторы ДГТУ,
* Почетлы докторы РТС,
* Почетлы докторы КРС.

## Башҡа мәғлүмәттәр

* Рәсәй киң мәғлүмәт саралары шулай тип билдәләнеләр: Лавров министрлыҡтан . «нефть лоббийы».ҡыҫырыҡлап сығарҙы
* , «Коммерсантъ» гәзите раҫлауы буйынса,, Лавровтың әрмән коллегаһы Эдвард Налбандянға запискаһы Әрмәнстан менән Төркиә араһындағы мөнәсәбәттәрҙе нормалләштереү протоколын өҙмәү өсөн хәл иткес роль уйнай, 2009 йылдың 10 октябрендә Цюрих ҡалаһы.
* 2011 йылдың апрелендә, православие Пасхаһы, осрағы өсөн сығыш яһай, Лавров белдереүенсә, «глобаль финанс-иҡтисади көрсөк ышандырырлыҡ итеп либераль капитализм идеяларыны таянып тотороҡло үҫеш юлына сығыу мөмкин түгел икәнен күрһәтте, уның фекеренсә,был „ яңы доньяла бындай төшөнсәләргә әхлаҡи өлкәнән яуаплылыҡ һәм сикләнгәнлек менән ҡарарға мәжбүр итә.“. Ул шулай уҡ билдәләй, „ бөгөн әхлаҡи ориентир мәсьәләләре, дөрөҫлөк тураһында, айырым шәхес йәки милләт өсөн генә түгел,әммә халыҡ-ара мөнәсәбәттәр һәм дөйөм алғанда бөтә донья өсөн дә актуаль“,, гармониялы һәм ғәҙел халыҡ-ара мөнәсәбәттәр системаһы тыуҙырыу дөйөм әхләҡи знаменателгә мөрәжәғәт итмәйенсә, нигеҙен төп донъя диндәре тәшкил иткән, беҙҙең өҫтән юғары булған, әхлаҡи закондарҙы танымайса мөмкин микән».
* 2014 йылдың 19 октябрендә СССР сит ил эштәре министры Андрей Громыкоға Лавров «*совет дәүеренең бөйөк дипломаты*»; тигән баһа бирә,быны көнбайыш матбуғаты Громыко менән сағыштырыу үҙе өсөн маҡтау, тип билдәләй.

### Лексик үҙенсәлектәре
Сергей Лавров үҙенең сығыштарында йыш ҡына әҙәби нормаға һыймаған (обсценный) лексика ҡуллана.

* 2008 йылдың 12 сентябрендә Британия гәзите «Daily Telegraph» шундай мәҡәлә баҫа: « үҙенең Британия коллегаһы Д. Милибэнд менән , Көньяҡ Осетия конфликтын 2008 йылдың авгусында көйләү менән бәйле әңгәмәһендә, Лавров әңгәмәләшеүсе адресына обсценный(әҙәби нормаға һыймаған) лексика ҡуллана , Лавровҡа „Who are you to fucking me lecture?“ (Һин кем, миңә гребаный лекциялар уҡырға?)».тигән һүҙҙәрҙе япһаралар. Журналистар менән әңгәмәләшкәндә, 14 сентябрҙә, үҙ версияһын Лавров ошолай еткергән: «Милибэндҡа Саакашвили, тураһында европа илдәренән булған бер коллегамдың минең менән әңгәмәләшкәндә биргән ҡылыҡһырамаһын икенсерәк баһалама менән таныштырырға тура килде.. Был ҡылыҡһырама шулай яңғырай „“», ә 15 сентябрҙә BBC интервьюһында Милибэнд аңлата " Был бөтөнләй дөрөҫ түгел, был, мин уны «долбаный» тип әйтмәнем һәм башҡалар, ".
* Лавров 2015 йылда пресс-конференция ваҡытында танау аҫтына үҙенә мығырҙай (шулай ҙа микрофонға ишетерлек итеп): «дебил» һәм әҙәби нормаға һыймаған бер һүҙ.өҫтәй.

## Ғаиләһе
Ҡатыны — Мария Лаврова Александровна, белеме буйынса филолог, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, РФ БМО-лағы даими вәкиллеге эргәһендә китапханала эшләй.

Ҡыҙы — Винокурова Екатерина Сергеевна, 1982 йылда тыуған Нью-Йорк, Манхеттен мәктәбендә уҡый , Колумбия университеты тамамлай, унда — политологияны,, Лондонда иҡтисад буйынса магистратураны өйрәнә, хәҙерге ваҡытта Мәскәүҙә йәшәй, Британия аукцион йортонда Christie' ' s Рәсәй бүлегенең директоры (сәнғәт һәм антиквариат әйберҙәре һатыу). Лондон университетында практика үткәс, 2008 йылда таныша һәм кейәүгә сыға Александр Винокуровҡа — топ-менеджер TPG Capital, Morgan Stanley, «Сумма» һәм Альфа-групп, 2017 йылда — инвестиция компания «Марафоны төркөмө» милектәше, уның активтары менән "Марафоны фарман"аша идара итеүсе (фармацевтика компанияһы «СИА Интернейшнл» (контролләүсе акционер) һәм «Генф» (атаһы Семен Винокуров менән берлектә), фармпредприятие «Бентус лабораторияһы» (30 %), «Биок» (75 %), «Форт» һәм «Синтез» (Ростех һәм миноритарий менән бергә), аптека селтәрендәге «Мега фарман» (бренд «Ә-Мега», «Эйе, бик шәп!»).

Ейәне-Леонид (тыу.2010 йылда) һәм ейәнсәре

## Хобби һәм мауығыуҙары
Сергей Лавров шиғриәтте һәм үҙе лә шиғыр яҙырға ярата. Мәскәү дәүләт халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институтының.гимнының авторы.

Гитара. менән йырларға ярата.

Хобби — рафтинг. Ойоштороусыларҙың береһе һәм тәүге президенты була (2006) Рәсәй Федерацияһы ишкәкле слаломбуйынса ойоштороусыһы һәм тәүге президенты була.

Лавров футбол уйнарға ярата уның яратҡан командаһы — «Спартак» (Мәскәү). Уның һүҙҙәре буйынса, яратҡан команданы ауыр һөйләшеүҙәр ваҡытында хәтерләү үҙемде тотоп ҡалырға ярҙам итә. 2016 йылдың мартында Рәсәй Халыҡ футбол лигаһының нигеҙ һалыусыларыңың береһе булып сығыш яһай бөтә илдәрҙең ошо спорт төрөн һөйөүселәрен берләшергә.саҡыра.

Лавров — сәмле әфиүн (тәмәке тартыусы) Ресторанда Дублин, Ирландияның баш ҡалаһы, уны тартҡан өсөн 3000 евро штрафларға тырыша, әммә штраф түләүҙән баш тарта һәм матбуғат конференцияһына асыҡлыҡ эпизодын бирә. . Шундай тарих билдәле: Лавров БМО генераль секретары Кофи Аннандың Ойошманың штаб-квартираһында тәмәке тартыуҙы тыйыу ҡарарына ҡаршы протест белдерә,министр бының мөмкин түгеллеген иғлан итә, сөнки Аннан йорт хужаһы түгел, Һүҙмә-һүҙ әйткәндә: « Был йорт бөтә БМО ағзаларына ҡарай,һәм генераль секретарь уның бары тик идара итеүсеһе».

## Милке
The Insider баһаһы буйынса Лавровҡа 499 квадрат метр майҙанлы өс ҡатлы йорт ҡарай, Жуковка н Рублево-Успенский шоссе ауылында һәм Мәскәү үҙәгендәге булған элиталы йортта майҙаны 247 квадрат метрлы фатиры бар, баҙар хаҡы 600 млн. һум.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Рәсәй Федерацияһының Хеҙмәт Геройы (17 март, 2020 йыл) — *дәүләт һәм халыҡ алдындағы айырым хеҙмәт ҡаҙаныштары өсөн*

; «За заслуги перед отечеством» ордендарының тулы кавлеры

** Орден «За заслуги перед Отечеством» I степени (21 марта 2015 года) — *за особо выдающиеся заслуги в реализации внешнеполитического курса Российской Федерации и многолетнюю дипломатическую деятельность*
** Орден «За заслуги перед Отечеством» II степени (2010 год)
** Орден «За заслуги перед Отечеством» III степени (21 марта 2005 года) — *за большие заслуги в реализации внешнеполитического курса Российской Федерации и многолетнюю плодотворную работу*
** Орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени (12 мая 1998 года) — *за большой вклад в проведение внешнеполитического курса России и многолетнюю добросовестную работу*
* Алдындағы хеҙмәттәре өсөн «орденының ii дәрәжә» ватан (2010 йыл)
* Ордендары, «ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» iii дәрәжә (21 март, 2005 йыл) — *ҙур ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ емешле эше өсөн рәсәй федерацияһының тышҡы сәйәси курсты тормошҡа ашыра*
* Ордендары, «ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн iv дәрәжә» (12 май 1998 йыл) — *күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәттәре һәм ҙур өлөш индергәндәре өсөн Рәсәй тышҡы сәйәси курсы үткәрә*

**Шулай уҡ түбәндәге бүләктәре бар:**

** I степени (21 марта 2015 года) — *за особо выдающиеся заслуги в реализации внешнеполитического курса Российской Федерации и многолетнюю дипломатическую деятельность*
** Орден «За заслуги перед Отечеством» II степени (2010 год)
** Орден «За заслуги перед Отечеством» III степени (21 марта 2005 года) — *за большие заслуги в реализации внешнеполитического курса Российской Федерации и многолетнюю плодотворную работу*
** Орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени (12 мая 1998 года) — *за большой вклад в проведение внешнеполитического курса России и многолетнюю добросовестную работу*
* Миҙал «Евразия иҡтисади союзы булдырыуға индергән өлөшө өсөн» i дәрәжә (13 май 2015 йыл, Юғары советы Евразия иҡтисади союзы)
* П. Столыпин Миҙалын А. II дәрәжә (20 март 2020 йылға) — *ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн рәсәй федерацияһы тышҡы сәйәси курсты тормошҡа ашыра*

** Рәсәй Федерацияһы Президенты Дәртләндереүе **

* Почётная грамота Президента Российской Федерации (8 марта 2010 года) — *за большие заслуги в реализации внешнеполитического курса Российской Федерации и многолетнюю добросовестную работу*
* Благодарность Президента Российской Федерации (4 ноября 2006 года) — *за заслуги в подготовке и проведении встречи глав государств и правительств стран — членов «Группы восьми» в городе Санкт-Петербурге*
* Благодарность Президента Российской Федерации (27 сентября 2005 года) — *за заслуги в подготовке и проведении праздничных мероприятий, посвящённых 60-летию Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 годов*
* Благодарность Президента Российской Федерации (20 марта 2000 года) — *за многолетнюю и плодотворную дипломатическую деятельность*
* Благодарность Президента Российской Федерации (27 октября 1994 года) — *за большой личный вклад в подготовку встреч на высшем уровне на о. Корфу и в Неаполе*

**Төбәк наградалары**

** Знак «За заслуги перед Московской областью» (12 марта 2010 года)
** Орден «Полярная Звезда», (Якутия, 12 ноября 2012 года)
** Орден «За заслуги перед Калининградской областью» (27 мая 2014 года) — *за работу по облегчению визового режима для жителей Калининградской области*.

**Сит ил наградалары:**

** Орден «Достык» II степени (Казахстан, 2005 год)
** Почётная медаль «За участие в программах ООН» (Российская ассоциация содействия ООН, 2005 год)
** Орден Дружбы народов (Белоруссия, 2 июня 2006 года) — *за значительный вклад в укрепление дружественных отношений и сотрудничества между Республикой Беларусь и Российской Федерацией, в построение Союзного государства*
** Орден межпарламентской ассамблеи государств-участников Содружества Независимых Государств «Содружество» (Межпарламентская ассамблея СНГ, 13 мая 2007 года)
** Золотая медаль Ереванского государственного университета (Армения, 2007 год)
** Кавалер Большого креста ордена «Солнца Перу» (Перу, 2007)
** Орден Дружбы (Вьетнам, 2009)
** Орден Почёта (Южная Осетия, 19 марта 2010 года) — *за большой личный вклад в дело укрепления системы международной безопасности, поддержания мира и стабильности на Кавказе, развития дружественных отношений между Республикой Южная Осетия и Российской Федерацией*
** Орден Святого Месропа Маштоца (Армения, 19 августа 2010 года) — *за большой вклад в укрепление и развитие вековых дружественных армяно-российских отношений*
** Орден «Достык» I степени (Казахстан, 2012 год)
** Орден Дружбы (Лаос)
** Орден Сербского флага I степени (Сербия, 12 декабря 2016 года) — *за особые заслуги в развитии и укреплении отношений между Сербией и Российской Федерацией*
** Орден «Данакер» (Киргизия, 16 июня 2017 года) — *за активное участие в развитии кыргызско-российского социально-экономического сотрудничества и укреплении межгосударственных взаимоотношений*
** Орден Республики Сербской (Республика Сербская, Босния и Герцеговина, 2018)
** Большой крест ордена Святой Агаты (Республика Сан-Марино, 21 марта 2019 года)
** Юбилейная медаль «25 лет независимости Республики Казахстан» (Казахстан, 2019) — *за вклад в развитие и укрепление казахстанско-российских отношений*.
** Орден «Дружба» (Узбекистан, 21 марта 2020 года) — *за большие заслуги в развитии узбекско-российского стратегического партнёрства, весомый вклад в расширение торгово-экономических, научно-технических и культурно-гуманитарных связей, взаимодействие регионов двух стран, укрепление отношений дружбы и взаимопонимания между нашими народами, активную поддержку на международной арене имеющих важное региональное и глобальное значение инициатив Республики Узбекистан, направленных на обеспечение мира, стабильности и устойчивого прогресса, а также в связи с 70-летием со дня рождения*
** Орден Барыс I степени (Казахстан, 21 марта 2020 года) — *за весомый вклад в развитие многогранного сотрудничества и стратегического партнёрства между Республикой Казахстан и Российской Федерацией*
** Большой крест ордена Макариоса III (Республика Кипр, 8 сентября 2020 года)

**Конфессиональ бүләктәре:**

** Орден святого благоверного князя Даниила Московского II степени (РПЦ)
** Орден святого благоверного князя Даниила Московского I степени (РПЦ, 2010 год)
** Орден преподобного Сергия Радонежского I степени (2015 год)
** Орден Святых апостолов Петра и Павла 1 степени (Антиохийская православная церковь, 27 февраля 2015 года)

**Маҡтаулы исемдәре:**

** Заслуженный работник дипломатической службы Российской Федерации (22 марта 2004 года) — *за большой вклад в разработку и реализацию внешнеполитического курса Российской Федерации*
** Почётный гражданин Манагуа (Никарагуа)
** Почётный гражданин Гватемалы (2010 год)
** Почётный гражданин Ногинского района Московской области (2014 год).

**Башҡа наградалары:**

** Почётная грамота Совета коллективной безопасности Организации Договора о коллективной безопасности (20 декабря 2011 года) — *за активную и плодотворную работу по развитию и углублению военно-политического сотрудничества в рамках Организации Договора о коллективной безопасности*.
** Общественная премия святого благоверного князя Александра Невского (Комитет по присуждению общественной премии святого благоверного князя Александра Невского, 2014 год) — *за заслуги в дипломатической деятельности, направленной на укрепление международных позиций России*
** Памятная золотая медаль Сергея Михалкова (22 декабря 2015 года, Российский фонд культуры)
** Национальная премия «Имперская культура» имени Эдуарда Володина — *за верность долгу и служение Отечеству* (2015 год).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсәй сит ил эштәре министрлығының сайтындағы биографияһы
* Рәсәй сит ил эштәре министрлығының мәғлүмәт бюллетене
* Дипломат һәм шағир хоҡуҡтары өсөн көрәш
* Сергей Лавров эксклюзив интервью «Веста» (ноябрь, 2009 йыл)
* *David M. Herszenhorn, * Diplomat Cigars of. Fond Veteran, and U. S. Whiskey Outfoxing // *New York Times*, 2013 september 16
* NYT: карьераның түбәһе күтәрелә Лавров Сүриә буйынса Килешеү химоружие // Ҡараш.ру, 18.09.2013.
* Һәм сығанаҡтарҙан ентекле биографияһы