Революция проспекты (Воронеж)

**Революция проспекты** — Воронеж ҡалаһының үҙәк урамы, Үҙәк район аша үтә. Революцияға тиклемге атамаһы — Оло Дворян урамы, шулай уҡ хәҙерге ваҡытта ла ҡулланыла. Оҙонлоғо — 2,3 км. Урам  ҡаланың тарихи үҙәк урамы булып тора.

## Тарих
Революция проспектында 200 йылдан ашыу элек 1774 йылдың планына ярашлы даими йорттар төҙөлә башлаған. Әле һаҡланған боронғо биналарының күбеһе XIX быуаттың икенсе яртыһында — ХХ быуаттың башында төҙөлгән. Бөйөк Ватан һуғышы барышында Воронежды азат итеү өсөн көрәш барғанда бик күп биналар емерелгән, уларҙың күбеһе ХХ быуат уртаһында яңынан тергеҙелә.

## Иҫтәлекле урындар һәм киҫелештәре
Революция проспектында XVIII-XIX быуат архитектураһы биналарының күбеһе һаҡланып ҡалған, уларҙың бөтәһе лә тиерлек Воронеж өлкәһенең һәм Воронеж ҡалаһының тарихи һәм мәҙәни ҡомартҡыһы объекттары булып һанала.

* № 3 — Герман усадьбаһы (И. А. Бунин тыуған йорт).
* Коммунар урамы менән киҫешкән урын
* № 7 — торлаҡ йорт, xix быуат аҙағында төҙөлгән.
* Кольцов урам менән киҫешкән урын
* № 8 — Петр I исемендәге урта-техник училище. 1907 йыл.
* № 10, 12, 14 — губерна земство дауаханаһы биналары комплексы менән сиркәү (3-сө йорт), 1826 й.
* № 18а — Благовещен кафедраль соборы
* Феоктистов һәм С.Разин урамдары менән киҫешкән урын.
* № 18 — идаралыҡ ЮВЖД идаралығы, 1930—1950 йыл
* № 18 — Воронеж һарайы, XVIII быуат аҙағында төҙөлгән.
* № 19 — I ирҙәр гимназияһы бинаһы
* ВЛКСМ-дың XX йыллығы урамы менән киҫешкән урын
* № 21 — ҡаҙна палатаһы бинаһы, 1787 йыл.
* Чайковский урамы менән киҫешкән урын
* № 22 — халыҡ ойошмалары йорто (Губернатор йорто) 1780—1880 йй.
* № 23 — губерна идаралығы, 1788—1859 йй.
* № 24 — дини семинария, 1880 йй.
* № 25 — губерна почта контораһы.
* № 27 — Шванвич ҡунаҡханаһы, 1840 йыл. Ҡайһы саҡ «Арыҫланлы йорт» тип йөрөтәләр. Хәҙер бында «Баев һәм партнерҙар» адвкокат контораһы
* № 29 — дини семинария бинаһы, 1822—1873 йыл
* № 30 — Тулинов йорто , XIX быуат башы.
* Комиссаржевская урамы менән киҫешкән урын
* № 32 — Мариин гимназияһы, 1875—1905 йй.
* № 33 — китап йорто, 1935 йыл.
* Пятницкий урамы менән киҫешкән урын.
* № 35 — элемтә йорто, 1937 йыл.
* 25 октябрь урамы менән киҫешкән урын
* № 37 — Капканщиков йорто,XIX быуат башында төҙөлгән.
* № 39 — Сомовтар усадьбаһы. «Воронеж Телеграф» һәм «Воронеж коммунаһы» редакциялары бинаһы (2 бина), 1913 йыл.
* № 41 — музыкаль училище бинаһы, 1913 йыл.
* № 42 — «Үҙәк» Самофалов ҡунаҡханаһы , XIX быуат аҙағы.
* № 43 — ҡунаҡхана «Бристоль», 1910 йыл.
* № 44 — Самофалов ҡунаҡхана, XIX быуат аҙағы.
* № 45 — Вансович йорто, 1890-сы йй.
* № 46 — Самофалов йорто, 1880-се йй.
* № 47 — Михайлов йорто, 1880-се йй.
* № 48 — яҙыусы Шубин йәшәгән йорт, 1880-се йй.
* № 50 — Воронеж ҡурсаҡ театры «Зеркон»
* № 55 — А. Кольцов исемендәге Воронеж академия драма театры. 1886—1930 йылдар.
* № 56 — «Увечный воин» кинематографы, 1916 йыл.
* К. Маркс урамы менән киҫешкән урын
* № 58 — сауҙа йорто «Утюжок», 1930—1950 йылдар
* Ленин майҙаны(Воронеж)

Революция проспекты һәм Феоктистов урамы киҫешкән ерҙә Благовещен кафедраль соборы — ҙурлығы буйынса Рәсәйҙә Храм Христа Спасителянан һуң икенсе урында торҡан ҡорам. Урамда Платоновҡа, Никитинға (Карл Маркс урамы менән киҫешкән урында), Петр I Петр ҡала скверында ҡуйылған һәйкәлдәр урынлашҡан. Ҡурсаҡ театры янында әҙәби герой Бимға ҡуйылған һәйкәл.

Проспект менән Карл Маркс урамы сатында «Пролетарий» кинотеатры урынлашҡан.



## Галереяһы

### Тарихи фотоһүрәттәр

Файл:KONKA 1900n.jpg|Оло Дворян урамы XIX быуат аҙағында
Файл:Bolshaja dvoranskaja2.jpg|Оло Дворян урамы,  А. Кольцов исемендәге Воронеж академия драма театры күренеше
Файл:Bolshaja dvoranskaja.jpg|Оло Дворян урамы


### Биналар

Файл:Воронеж. Революции пр. дом 30. Дом Тулинова-Болдарева. 1811-13гг..JPG|Тулинов йорто
Файл:Воронеж. Революции проспект дом 44. Здание бывшей гостиницы Самофалова.JPG|Самофалов ҡунаҡханаһы
Файл:Революции пр.43.jpg|«Бристоль» ҡунаҡханаһы
Файл:Кинотеатр Пролетарий (Воронеж).jpg|«Пролетарий» кинотеатры
Файл:Здание ЮВЖД.JPG|ЮВЖД идаралығы бинаһы


### Һәйкәлдәр

Файл:Belyjbim2.jpg|Бим һәйкәле
Файл:Памятник Платонову.jpg|А. П. Платонов Һәйкәле
Файл:Памятник Никитину.JPG|С. И. Никитин Һәйкәле


## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
* Проспект Революции на сервисе Яндекс. Панорамы