Песков Василий Михайлович

**Василий Михайлович Песков** (14 март 1930, Орлово ауылы, Рождественско-Хавский районы, Үҙәк Ҡара тупраҡлы өлкә — 12 август 2013, Мәскәү) — совет яҙыусыһы, журналист һәм фотожурналист, тележурналист. «Хайуандар донъяһында» программаһын алып барыусы (1975—1997), сәйәхәтсе. Ленин премияһы (1964), Рәсәй Федерацияһы Президенты премияһы (1998) һәм 2013 йылда киң мәғлүмәт саралары өлкәһендә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте премияһы лауреаты (үлгәндән һуң).

## Биографияһы
1930 йылдың 14 мартында Үҙәк Ҡара тупраҡлы (хәҙерге Воронеж) өлкәһенең Рождественский-Хавский (хәҙер Новоусманский) районының Орлово ауылында крансы һәм крәҫтиән ҡатын-ҡыҙ ғаиләһендә тыуған. Бөйөк Ватан һуғышынан һуң ғаилә күрше Воля ауылына күсә.

Мәктәпте һәм Воронеж киномеханиктар мәктәбен тамамлағандан һуң (1947 йылда) пионервожатый, киномеханик булып эшләй. Йәш сағында тәбиғәтте фотоға төшөрөү менән ҡыҙыҡһына.

1953 йылда Воронеждың «Йәш коммунар» гәзитендә башта фотограф була, ә тәүге эссеһы («Апрель в лесу») уңышлы баҫылып сыҡҡандан һуң, штаттағы хәбәрсе булып эшләй башлай.

1956 йылда «Комсомольская правда» гәзитенә бер нисә мәҡәләһен ебәрә, шунан һуң Мәскәүгә эшкә саҡырыла.

1956 йылдан — «Комсомольская правда» гәзите күҙәтеүсеһе. «Тәбиғәткә тәҙрә» рубрикаһының даими авторы була.

Тәүге очерктар китабы 1960 йылда баҫылып сыға.

1975 йылдан 1990 йылға тиклем Николай Дроздов менән берлектә «Хайуандар донъяһында» телевизион тапшырыуын алып бара.

Был программа РТР каналында эфирға сыҡҡас, 1995 йылдан 1997 йылға тиклем уны үҙаллы алып бара.

1999 йылдан 2003 йылға тиклем үҙенең «Тәбиғәткә тәҙрә» очерктарының телевизион версияһын алып барыусы була, ул Мәскәүҙең «Баш ҡала» телеканалында (2000 йылдан — М1-гә) трансляциялана.

1998 йылда М. И. Картавцева, В. И. Воротников, Х. М. Молодцова кеүек күренекле яҡаштары менән бергә Воронеж ҡалаһының почетлы гражданы исеменә лайыҡ була.

2013 йылдың 12 авгусында Мәскәүҙә 84-се йәшендә вафат була. Урман ситендә, Ракитино кордонына илткән юлда, таш бар, уны Василий Михайлович үҙе тере сағында Мордва Республикаһынан алып килә. Уның: «Тормошта төп ҡиммәте — тормоштоң үҙе», — тигән һүҙҙәре ташта яҙылған.

## Наградалары
* «Почёт Билдәһе» ордены.
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (4 мая 1962 года) — *в связи с 50-летием газеты «Правда», за плодотворную работу в области журналистики и отмечая большие заслуги в развитии советской печати, издательского дела, радио и телевидения*.
* Ленин премияһы (1964) — *«Шаги по росе» китабы өсөн*.
* Октябрь Революцияһы ордены (23 ғинуар, 1986 йыл) — *йәштәрҙе коммунистик тәрбиәләүҙә емешле хеҙмәте өсөн*.
* Рәсәй Федерацияһы Президентының 1997 йыл өсөн баҫма киң мәғлүмәт саралары өлкәһендәге премияһы (15 ғинуар, 1998 йыл).
* 4-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (5 май, 2003 йыл) — *ватан журналистикаһы үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн*.
* М. М. Пришвин исемендәге өлкә әҙәби премия (Мәскәү өлкәһе, 17 октябрь, 2005 йыл) — *«Тәбиғәткә тәҙрә» китаптар серияһы өсөн*.
* Рәсәй Журналистар союзының 2005 йыл өсөн «Рәсәйҙең алтын ҡаурыйы» премияһы (10 март, 2006 йыл) — *«Рәсәй ҡурсаулыҡтарын яҡлап сыҡҡан мәҡәләләр серияһы, позицияның эҙмә-эҙлеклелеге һәм принципиаллеге өсөн»*.
* Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең киң мәғлүмәт саралары өлкәһендәге премияһы (үлгәндән һуң) (17 декабрь, 2013 йыл) — *«киң мәғлүмәт саралары үҫешенә шәхси өлөш индергәне өсөн»*.
* М. Кольцов исемендәге әҙәби премия.
* Воронеж ҡалаһының почетлы кешеһе исеме (1998).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Путь Василия Пескова начинался с расширенных подписей под собственными черно-белыми фотографиями…
* Имя Василия Михайловича Пескова присвоено Воронежскому заповеднику
* «Природный журналист» (беседа с писателем Михаилом Федоровым о жизни и творчестве Василия Пескова), газета «Берег», 19 сентября 2013 г., Воронеж.
* Он завещал развеять свой прах над Воронежской землей, газета «За изобилие», № 122—123 (1382—1383), 24 сентября 2013 года, г. Россошь.
* *Фёдоров М.* Василий Песков. Том 1. — Воронеж : Воронежская областная типография — Издательство им. Е. А. Болховитинова, 2019. — 672 с. — (Замечательные люди Воронежского края). — ISBN 978-5-4420-0723-7
* *Фёдоров М.* Василий Песков. Том 2. — Воронеж : Воронежская областная типография — Издательство им. Е. А. Болховитинова, 2019. — 752 с. — (Замечательные люди Воронежского края). — ISBN 978-5-4420-0722-0
* «Проселки» Василия Пескова: Шесть лет назад ушел лучший журналист России // Комсомольская правда. 12 августа 2019.
* *Семина Л.* Вышел в свет новый документальный фильм о Василии Пескове: Уходящий 2020-й — был годом памяти легендарного журналиста «Комсомольской правды» // Комсомольская правда. 27 декабря 2020.
* *Старченко Н.* «Счастливая жизнь» — Москва — Книжный Мир, 2021—256 с. — ISBN 978-5-6046228-4-1.