Белоруссияның юғары уҡыу йорттары исемлеге

**[[Беларусь|Белоруссия]]ның юғары белем биреү системаһы**на 51 учреждение инә, уларҙың 42-һе — дәүләт, туғыҙы шәхси учреждение булып тора. Мәғариф министрлығына 21, Ауыл хужалығы министрлығына 4, Һаулыҡ һаҡлау министрлығына — 4, Мәҙәниәт министрлығына 3, элемтә һәм мәғлүмәтләштереү министрлығына 1, Президент Хакимиәтенә 1, Спорт һәм туризм министрлығына 1, Оборона министрлығына 2, Транспорт һәм коммуникациялар министрлығына 1, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығына 1, Дәүләт сик буйы комитетына 1 учреждение буйһона. Дәүләт юғары уҡыу йорттары араһында 31-е — университет, 9-ы — академия, 2-һе — институт.

2018/2019 уҡыу йылында дәүләт учреждениеларында 250,7 мең студент юғары белем ала (көндөҙгө — 153,1 мең, ситтән тороп — 96,4 мең һәм киске −1,3 мең; 16,2 меңе — сит ил студенттары тәшкил итә). 55,6 мең студент ҡабул ителә, 60,1 мең белгес сығарыла. Профессор-уҡытыусылар составы һаны 20,3 мең. кеше (иҫәпкә шәхси учреждениелар инә).

2019/2020 уҡыу йылы башында дәүләт учреждениеларында — 244,4 мең, шәхси учреждениеларҙа — 16,5 мең студент була.

Юғары белем биреү системаһында юғары консультатив орган булып юғары уҡыу йорттары ректорҙарының республика советы тора, уның компетенцияһы һәм эшмәкәрлек тәртибе «Юғары уҡыу йорттары рәйестәренең Республика советы тураһындағы положение»ға ярашлы билдәләнә. Бөтә юғары белем биреү учреждениелары ректорҙары кандидатураһын Министрҙар советы тәғәйенләй, президент раҫлай.

Илдең иң боронғо университеты — Белорус дәүләт ауыл хужалығы академияһы. Уға 1840 йылда нигеҙ һалынға. Академия БДБ һәм Европа илдәре араһында агросәнәғәт йүнәлешендәге күп профилле иң ҙур юғары уҡыу йорто булып тора.

Белоруссияла милли мәғариф системаһында ике алдынғы юғары уҡыу йорто бар: Белорус дәүләт университеты (1921 йылдың 30 октябрендә нигеҙ һалына) һәм Беларусь Республикаһы Президенты ҡарамағындағы идара итеү академияһы (1991 йылдың 29 ғинуарында ойошторола). Республикала алдынғы вуз статусы ҡануни яҡтан нығытылған һәм ике төргә эйә: милли мәғариф системаһында төп юғары уҡыу йорто һәм тармаҡта төп юғары уҡыу йорто.

## Рейтингтары
2011 йылдың июлендә юғары уҡыу йорттарының интернетҡа инеүен анализлаған Webometrics версияһы буйынса, Белорус дәүләт университеты — 1208-се, Гродно дәүләт университеты — 3103-сө һәм Белорус дәүләт информатика һәм радиоэлектроника университеты 3889-сы урынды биләй.

2014 йылда"Эксперт РА" агентлығы БДБ-ның иң яҡшы 153 юғары уҡыу йорто рейтингын төҙөй. Уға Белоруссияның 10 учреждениеһы инә.

2018 йылда *QS* юғары уҡыу йорттарын алты күрһәткес: ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлеге, уҡытыу, эш биреүселәрҙең фекере һәм карьера потенциалы, сит ил студенттары һәм уҡытыусылары һаны буйынса баһалай. Был күрһәткес буйынса Белорус дәүләт университеты 334-се, Белорус милли техник университеты — 751 — 800-се урынды биләй

## Учреждениелар исемлеге
Исемлектә Белоруссияның дәүләт һәм шәхси юғары уҡыу йорттары күрһәтелгән. Улар алфавит тәртибендә урынлаша.

Таблицаһы:

* **Исеме** — университеттың исеме рус телендә, түбәндә белорус телендә оригиналь исеме килтерелә;
* **Нигеҙләнгән йылы** — уҡыу йортона нигеҙ һалыу датаһы;
* **Факультеттар һаны** — уҡыу йортонда факультеттар һаны;
* ** Ректораттың урыны** — уҡыу йорто ректораты урынлашҡан тораҡ пункт;
* **Ректоры** — ректорҙың исеме һәм фамилияһы;
* **Фотоһы** — учреждение фотоһы;

### Дәүләт

### Шәхси

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 

## Һылтанмалар
* Учреждения образования, Министерство образования Республики Беларусь
*