Иньеста Андрес

**Андрес Иньеста Лухан** (, испанса әйтелеше: [iˈnjesta anˈdɾes luˈxan]; , Фуэнтеальбилие, , Испания) — испан футболсыһы, ярымһаҡсы һәм Японияның «Виссел Кобе» клубы капитаны . Испания милли йыйылма командаһының экс-вице-капитаны. Донъя футбол тарихында иң күренекле уйынсыларҙың береһе. Испания тарихында иң титуллы уйынсы (37 титул).

«Барселона» футбол академияһы тәрбиәләнеүсеһе. Беренсе команда составында 2002 йылдың 29 октябрендә УЕФА чемпиондары лигаһында «Брюгге» (0:1) командаһына ҡаршы уйнда дебюты була. 2004/2005 йылдар миҙгелендә "каталон"дарҙың старт составында даими уйынсыға әүерелә. Шул ваҡыттан алып клуб менән бергә туғыҙ тапҡыр Испания чемпионы, дүрт тапҡыр УЕФА чемпиондары лигаһы, алты тапҡыр Испания кубогы, ете тапҡыр Испания Суперкубогы , өс тапҡыр Европа суперкубогы өс тапҡыр клубтар араһында донъя чемпионаты еңеүсеһе титулдарына лайыҡ була. 2008/2009 йылдар миҙгелендә Испанияның йыл футболсыһы тип таныла. 2012 йылда — УЕФА версияһы буйынса Европаның иң яҡшы уйынсыһы. Өс тапҡыр — Примераның иң яҡшы һөжүм итеүсе ярымһаҡсыһы (2008/2009, 2011/2012, 2013/2014) һәм ике тапҡыр — донъяның иң яҡшы плеймейкеры (2012, 2013). һәм 2010 йылда донъяның икенсе футболсыһы, 2012 йылда донъяның өсөнсө футболсыһы булып таныла. УЕФА версияһы буйынса — биш тапҡыр Европа символик йыйылма командаһына (2009, 2010, 2011, 2012, 2015) һәм ФИФА версияһы буйынса һигеҙ тапҡыр донъя символик йыйылма командаһына инә (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016). 2014 йылдың 13 октябрендә Иньеста футболсыларға шәхси һәм командалағы юғары спорт ҡаҙаныштары өсөн бирелгән «Golden Foot» наградаһына эйә була.

Иньеста Испания өсөн халыҡ-ара аренала 16 йәшкә тиклемге йыйылма команданан алып, илдең йыйылма командаһына тиклем уйнай. 16, 17 һәм 19 йәшкә тиклемге Йәштәр йыйылма командалары составында Европа чемпионы була. Испания йыйылма командаһы өсөн беренсе тапҡыр 2006 йылдың 15 майында Рәсәй йыйылма командаһына (0:0) ҡаршы иптәштәрсә матчта сығыш яһай. Ике тапҡыр Европа чемпионы (2008, 2012). Был турнирҙарҙың символик йыйылма командалары составында инә. Евро 2012-нең иң яҡшы уйынсылар булып таныла. Донъя чемпионы (2010). Финал уйындарында Нидерланд менән уйында берҙән-бер хәл иткес гол авторы.

## «Барселона»
12 йәшлек Иньестаны «Барселона» скауттары «Альбасете» клубында уйнағанда күреп ҡала. Тиҙҙән ул Каталонияға күсенә һәм Барселонаның беренсе командаһына инә башлай. 2002 йылдың 29 октябрендә Иньеста төп составта беренсе уйынын Чемпиондар лигаһында «Брюгге» командаһына ҡаршы үткәрә. 2003/04 йылдар миҙгелендә ул 11 матч уйнай һәм Испания чемпионатында, нигеҙҙә, клубтың төп йондоҙо Роналдиньоны алмаштырып, бер гол индерә. Шул миҙгелдә «Барселона» чемпионата икенсе урын ала.

2004/05 йылдар миҙгелендә Иньеста 38 уйындан 37 тапҡыр уйнап, төп команда составында үҙ урынын нығыта. Һөжүм итеүсе ярымһаҡсы булараҡ, команданың төп бомбардирҙары Самюэль Это’О һәм Роналдиньоны һөҙөмтәле пастар менән тәьмин итә, үҙе ике тапҡыр гол индерә. Хатта 2004 йылдың йәйендә командаға Декуҙың килеүенә ҡарамаҫтан, Иньестеға команда составында урын табыла, ә йәрәхәтләнгән Хави булмағанда Иньестаға һөжүм менән командалыҡ итеүҙә төп роль тура килә. Шул мәлдә Иньеста Европала иң өмөтлө ярымһаҡсыларҙың береһе була. 2006 йылда Германияла үтәсәк Донъя чемпионатына Испания йыйылма командаһына саҡырыла. 2006 йылдың 22 авгусында, "Бавария"ны 4:0 иҫәбенә еңгәндән һуң, баш өҫтөнә, команда капитаны булараҡ, Жон Гампер кубогының иптәштәрсә уйыны трофейын күтәрә.

2006/07 йылдар миҙгеле «Барселона» өсөн уңышһыҙ була. УЕФА суперкубогында каталондар «Севилье» — 0:3 иҫәбен еңелә. Чемпионатта «Барселона» өҫтәмә күрһәткес буйынса "Реал"дан ҡалышып, 2-се урын ала. Иньеста 36 уйында уйнай (27-һендә тәүге минуттарынан алып), футбол яланында 2604 минут үткәрә, 4 һөҙөмтәле пас бирә һәм 6 гол индерә. Чемпиондар лигаһында каталондар 1/8 финалына тиклем генә етә, унда буласаҡ финалистан — «Ливерпуль» командаһынан еңелә. Был турнирҙа Иньеста 8 уйында уйнай (5-һен баштан алып), майҙанда 483 минут була, 2 гол индерә. Испания кубогында «Барса» ярымфиналға тиклем барып етә, унда "Хетафе"нан еңелә (5:2, 0:4). Клубтарҙың донъя чемпионатында «Барселона» Мексиканың «Америка» командаһын еңә — 4:0. Әммә финалда Бразилияның "Интернасьонал"ынан еңелә — 0:1.

2007/08 миҙгеле «Барселона» өсөн уңышһыҙ була: Испания чемпионатында команда «Реал»һәм "Вильярреал"дан ҡала 3-сө урын ала. Примерҙа Иньеста 31 уйын үткәрә (28-е стартта), 2611 минут уйнай, 3 туп индерә һәм 3 тапҡыр партнерҙарының ассистенты була. Чемпиондар лигаһында Иньесто 11 матч уйнай (9 нигеҙҙә), майҙанында 814 минут үткәрә һәм бер гол индерә. Испания кубогында ла «Барселона» ярымфиналға етә, әммә унда "Валенсия"нан еңелә (1:1, 2:3). Уңышһыҙ миҙгел һөҙөмтәһендә Франк Райкард команданың баш тренеры вазифаһынан китә. Уның урынына клубтың элекке уйынсыһы Пеп Гвардиола тәғәйенләнә.

2008/09 миҙгелдә Иньеста команданың төп уйынсыларының береһе була. Чемпионатта 26 уйын уйнай (22 нигеҙҙә), уйында 1925 минут үткәрә, 4 гол индерә, 9 тапҡыр һөҙөмтәле пас бирә. «Барселона» чемпионаты 1-се урында тамамлай. Чемпиондар лигаһында каталондар ярымфиналға барып етә. Унда «Барселона» Лондондың «Челси»һы менән осраша. Беренсе уйын 0:0 иҫәбе менән тамамлана. Икенсе уйында, «Челси» осрашыу башында туп индереп, финалға яҡынлаша, ләкин, 93 минутта Иньеста индергән гол арҡаһында «Барселона» үтә. Финал «Барса» «Манчестер Юнайтед» менән осраша. Осрашыуҙың 10-сы минутында Самуэль Это’О Иньестаның пасын оҫта файҙаланып, каталондарҙы алға сығара, ә икенсе таймда Лионель Месси иҫәпте арттыра — 2:0. Шулай уҡ «Барселона» финалда «Атлетик Бильбао»-ны еңеп — 4:1, Испания кубогында ла еңеүгә өлгәшә.

2009/10 йылдар миҙгелендә, ул мәлдә рекордлы 99 мәрәй йыйып, «Барселона» йәнә чемпионатта еңә. Иньеста 29 уйында уйнай, шуларҙың 20-һендә — төп уйындарҙа (1928 минут), 5 һәҙәмтәле пас бирә һәм бер гол индерә. Чемпиондар лигаһында «Барса» ярымфиналға тиклем генә етә, артабан уны турнирҙың буласаҡ еңеүсеһе — Миландың "Интер"ы туҡтата. Был миҙгелдә «Барселона» дүрт титул яулай: Испания Суперкубогы, УЕФА Суперкубогы, Клубтарҙың донъя чемпионаты һәм Испания чемпионаты.

2010/11 миҙгеле «Барселона» һәм Иньеста өсөн уңышлы була. Чемпионатта каталондар өсөнсө тапҡыр рәттән беренселекте яулай, ә Иньеста уйынға 34 тапҡыр сыға (шул иҫәптән 32-һендә — старт составында). Майҙанда 2800 минут үткәрә, 8 гол индерә һәм 2 һөҙөмтәле пас бирә. Чемпиондар лигаһында «Барселона», ике йыл элеккесә, финалда Англияның "Манчестер Юнайтед"ын еңә — 3:1. Финалда Иньеста Лионель Мессиға гол индерерлек пас биреүе менән айырыла, бөтәһе 10 матч үткәрә (бөтәһе старт составында), яланда 898 минут була һәм 1 гол индереп, 6 һөҙөмтәле пас бирә (береһе финалға тура килә). Испания кубогында «Барселона» финалға тиклем барып етә, унда төп дәғүәсеһенә — Мадридтың "Реал"ына (0:1) өҫтәмә ваҡытта еңелә. Турнирҙа Иньеста турнир 5 матч уйнай (4-һе — нигеҙҙә), майҙанда 419 минут үткәрә һәм 3 һөҙөмтәле пас бирә. 2011 йылдың ғинуарында Иньеста 174 Лионель Мессиҙан 174 мәрәйгә ҡалышып, 2011 йылдың икенсе футболсыһы тип таныла.

2011/12 йылдар миҙгелендә Иньеста йыш йәрәхәтләнә һәм бик күп уйындарҙа ҡатнашмай. Ил чемпионатында «Барса» икенсе "Реал"ды үткәреп, икенсе була. Беренселектә ул 27 матчта уйнай (21-е — нигеҙҙә), майҙанда 1864 минут үткәрә, 2 тапҡыр гол индерә һәм 9 һөҙөмтәле пас менән айырыла. Чемпиондар лигаһында каталондарҙы «Челси» туҡтата. Иньеста, 8 уйында уйнай (барыһы ла старттан), майҙанда 573 минут үткәрә, 3 гол индерә һәм бер һөҙөмтәле пас менән айырыла. Испания кубогында «Барселона» еңеүгә өлгәшә, Иньеста 4 уйын үткәрә (3-һө — старттан), майҙанда 209 минут уйнай һәм финалда Лионель Мессиға һөҙөмтәле пас бирә.

2012 йылдың йәйендә «Барселона»ға яңы тренер — Тито Виланов килә. 2012 йылдың 30 авгусында Иньеста УЕФА версия буйынса, "Реал"дың португал һөжүмсеһе Криштиану Роналдоны һәм клубташы Лионель Мессиҙы үтеп, Европала йылдың иң яҡшы футболсыһы тип таныла. 25 ноябрҙә Испания чемпионаттының ҡунаҡ матчында "Левант"еға (4:0) ҡаршы уйында Иньеста өс һөҙөмтәле пас бирә һәм бер гол индерә. 29 ноябрҙә ул «Алтын туп»ҡа тәҡдим ителә. 9 декабрҙә «Бетис»ҡа (2:1) ҡаршы уйнағанда Мессиға ике һөҙөмтәле пас тапшыра. 7 ғинуарҙа Иньеста 2012 йыл йомғаҡтары буйынса донъяның символик йыйылма командаһына инә, шулай «Алтын туп» өсөн дәғүәселектә Месси һәм Криштиану Роналдонан ҡалышып, өсөнсө була. Иньеста 10,9 % тауыш йыя.

2013 йылдың 23 декабрендә Иньеста «Барселона» менән контрактын 2018 йылға тиклем оҙайта.

2014 йылдың 9 апрелендә команда өсөн үҙенең 500-сө уйынын уйнай, юбилей булғас, Чемпиондар лигаһының сирек финалы сиктәрендә «Атлетико» менән ҡунаҡ матчы юбилей уйыны була.

2015/16 миҙгел алдынан, Хави киткәндән һуң, "Барселона"ның капитаны итеп тәғәйенләнә.

2018 йылдың 27 апрелендә Андрес Иньеста 2017/2018 йылдар миҙгеле тамаланғас "Барселона"нан китәсәге тураһында белдерә. Хатта һуңғы миҙгелдә лә ул команданың төп составында ҡала.

## «Виссел Кобе»
2018 йылдың 26 майында Иньеста рәсми рәүештә Японияның «Виссел Кобе» клуб уйынсыһы булып китә. Өс йылға төҙөлгән контракт хаҡы 90 миллион евро тәшкил итә.

22 июлдә Япония чемпионатынада 59-сы минутта алмашҡа сығып, клуб өсөн дебютын үткәрә.

11 августа «Джубило Ивата» менән уйындың 15-се минутында гол индерә. Ассистенты немец Лукас Подольски була.

2020 йылдың 1 ғинуарында Япония Кубогын яулай.

2020 йылда 8 февралендә Япония Суперкубогында, матч һуңынан пенальти серияһында гол индереп, еңә.

## Милли йыйылма командаһы
Иньестаның йыйылма команда өсөн сығышы 2001 йылда, 16 йәшкә тиклемгеләр араһында Европа чемпионатында Испанияға еңеү яуларға ярҙам итеүенән башлана, ә киләһе йылда ул 19 йәшкә тиклемгеләр араһында Европа чемпионатында ҡатнаша. 2003 йылда Испания командаһы составында Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәрендә үткән 20 йәшкә тиклемгеләр араһында донъя чемпионатының финалына етә һәм турнирҙың символик йыйылма командаһына инә. Бер нисә тапҡыр Иньесто йәштәрҙең (21 йәшкә тиклем) Испания йыйылма командаһын матчтарға команда капитаны ролендә алып сыға.

Испания милли йыйылма командаһы өсөн 2006 йылдың 15 майында дебют үткәрә — Рәсәй йыйылма командаһы менән иптәштәрсә осрашыу матчында алмашҡа сыға. Йыйылма командала беренсе голын 2007 йылдың 7 февралендә Англияның йыйылма командаһы менән осрашыуҙа индерә.

2006 йылғы донъя чемпионатында испандар Украина (4:0), Тунис (3:1) һәм Сәғүд Ғәрәбстаны (1:0) менён осраша. Төркөмдә Испания 1-се урын ала һәм 1/8 финалда Францияға ҡаршы сыға (1:3). Германияла Иньеста бер генә уйын — Сәғүд Ғәрәбстаны ҡаршы төркөм этабында һуңғы матчты ғына үткәрә, майҙанда бөтәһе 90 минут була.

Евро-2008-ҙә Иньеста ярымһаҡта команданың төп уйынсыһы була. Ул һөжүм ойоштороуҙа мөһим роль уйнай, турнирҙың символик йыйылма командаһына эләгә, унда Испания икенсе тапҡыр европа беренселеген яулай. Иньеста 6 уйында уйнай һәм ике һөҙөмтәле пас бирә.

2009 йылдағы Конфедерациялар кубогында янбашы йәрәхәтләнеп, уның урынын Пабло Эрнандес ала.

2010 йылдағы Донъя чемпионатының беренсе уйынында уҡ испандар көтөлмәгән еңелеүгә дусар була— Швейцария командаһынан 0:1 иҫәбенә еңелә, ә Иньеста 77-се минутта Педроға алмаштырыла. Гондурасҡа ҡаршы киләһе уйында испандар донъя чемпионатында 2:0 иҫәбе менән беренсе еңеү яулай, ә Иньеста запаста ҡалдырыла. Төркөм уйындарының һуңғы этабында (2:1) Иньеста чемпионатта беренсе голын индерә. 11 июлдә Иньесто Нидерландҡа ҡаршы финал уйынының 116-сы минутында берҙән-бер гол индерә. Гол индергәндән һуң, испанлы футболкаһын сисеп, «Jarque Dani: con nosotros siempre» (испан теленән тәржемә иткәндә: «Дани Харко: һәр саҡ беҙҙең менән») тигән яҙыуҙы күрһәтә. Харко — «Эспаньол» каталон клубының 2009 йылдың авгусында 26 йәшендә йөрәк өйәнәгенән вафат булған капитаны. Испандар тәүге тапҡыр Донъя чемпионы титулын яуланы. Иньеста үҙе матчтан һуң былай ти: 
 
Турнирҙа Иньеста ике гол индерә, 6 уйын үткәрә (старттан), 557 минут уйнай һәм бер һары карточка ала (финалда). Чемпионаттың символик йыйылма командаһына инә һәм «ФИФА-ның алтын тубына» күрһәтелә.

Евро-2012-лә Испания тағы ла трофей яулай. 1 июлдә Киевта турнирҙың финалы үтә. Унда Испания Италияны еңә (4:0). Иньеста өс тапҡыр матчтың иң яҡшы уйынсыһы тип таныла һәм төп был титулды алыу өсөн мөһим роль уйнай. Ул шулай уҡ финал уйындарында ла иң яҡшы уйынсы булып таныла. Турнирҙа Иньеста бөтәһе алты уйын уйнай (нигеҙҙә) һәм Польша, Украина майҙандарында 551 минут үткәрә, бер һөҙөмтәле пас бирә. Турнирҙың символик йыйылма командаһына инә, шулай уҡ уның иң яҡшы уйынсыһы тип таныла. Йыл йомғаҡтары буйынса Иньесто «ФИФА-ның алтын тубына» күрһәтелһә лә, 10,9 % тауыш йыйып өсөнсө урынды биләй.

Евро 2012-лә «ҡыҙыл фурия» составында еңеп, Иньеста уникаль ҡаҙаныш авторы була. Ул ҙур турнирҙарҙың ете финалында ҡатнаша һәм барыһында ла еңеү яулай: Чемпиондар лигаһы (2006, 2009, 2011, 2015), Европа чемпионаты (2008, 2012) һәм Донъя чемпионаты (2010).

2018 йылда Рәсәйҙә уҙған Донъя чемпионатында Испания йыйылма командаһы төркөмдән беренсе урында сыҡһа ла, 1/8 финалында матч хужаһына пенальти серияһында еңелә (3:4). Осрашыуҙан һуң Иньеста Испания йыйылма командаһында карьераһын тамамлауы тураһында иғлан итә.

## Сығыштар статистикаһы

### Командаларҙа
 **Барселона**

* Испания чемпионы **(9)**: 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18
* Испания кубогы эйәһе **(6)**: 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18
* Испания суперкубогы эйәһе **(7)**: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016
* УЕФА чемпиондары лигаһы еңеүсеһе **(4)**: 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15
* УЕФА суперкубогы эйәһе **(3)**: 2009, 2011, 2015
* Донъяның клуб чемпионаттары **(3)**: 2009, 2011, 2015

 **Виссел Кобе**

* Япония кубогы эйәһе: 2019
* Япония суперкубогы эйәһе : 2020

 **Испания йыйылма командаһы**

* 16 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр араһында Европа чемпионы: 2001
* 19 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр араһында Европа чемпионы: 2002
* Европа чемпионы **(2)**: 2008, 2012
* Донъя чемпионы: 2010

### Шәхси
* Испания чемпионатының һөжүм итеү планынан иң яҡшы ярымһаҡсыһы **(3)**: 2008/09, 2011/12, 2013/14
* «Дон Балон» премияһы эйәһе: 2008/09
* Испания чемпионатының икенсе уйынсыһы (Ди Стефано призы): 2008/09
* Испания чемпионатының өсөнсө уйынсыһы (Ди Стефано призы) **(2)**: 2011/12, 2012/13
* Mondial Onze француз журналы версияһы буйынса Европаның өсөнсө уйынсыһы: 2009
* УЕФА версияһы буйынса 2008 йылғы Европа чемпионатының символик йыйылма командаһы составына инә
* ФИФА версияһы буйынса 2010 йылғы донъя чемпионатының символик йыйылма командаһы составына инә
* УЕФА версияһы буйынса 2012 йылғы Европа чемпионатының Символик йыйылма командаһы составына инә
* УЕФА версияһы буйынса XXI быуаттың символик йыйылма командаһы составына инә
* ФИФА версияһы буйынса Донъяның символик йыйылма командаһы составына инә **(8)**: 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016
* УЕФА версияһы буйынса Европаның символик йыйылма командаһы составына инә **(6)**: 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016
* FIFPro версияһы буйынса символик йыйылма команда составына инә **(7)**: 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016
* УЕФА чемпиондары лигаһының символик йыйылма командаһы составына инә **(2)**: 2010/11, 2013/14
* «Équipe L» версияһы буйынса йылдың символик йыйылма командаһы составына инә **(4)**: 2010, 2011, 2012, 2015
*  версияһы буйынса йылдың символик йыйылма командаһы составына инә: 2010/11
* ФИФА версияһы буйынса2013 йылда Конфедерациялар кубогының Символик йыйылма командаһы составына инә
* Донъяның икенсе футболсыһы: 2010
* УЕФА чемпиондары лигаһының иң яҡшы уйынсыһы (2011/12)
* Евро 2012-нең иң яҡшы уйынсыһы
* УЕФА версияһы буйынса Европаның иң яҡшы уйынсыһы: 2012
* УЕФА версияһы буйынса XXI быуаттың символик йыйылма командаһы составына инә
* IFFHSверсияһы буйынса йылдың иң яҡшы плеймейкеры **(2)**: 2012, 2013
* IFFHS версияһы буйынса йылдың икенсе плеймейкеры: 2015
* Донъяның өсөнсө футболсыһы: 2012
* Конфедерациялар кубогының көмөш тубы эйәһе: 2013
* «Marca» гәзите уҡыусылары версияһы буйынса «Легенда» трофейы эйәһе
* «Golden Foot» нагардаһы эйәһе: 2014
* УЕФА чемпиондары лигаһы финалының иң яҡшы уйынсыһы (2014/15)
* Донъя чемпионаты клубының бронза тубы эйәһе: 2015

## Шәхси тормошо
Анна Ортис менән өс йыл гражданлыҡ никахта йәшәй. 2011 йылдың 3 апрелендә ҡыҙы Валерия тыуа. 2012 йылдың 8 июлендә никахлашалар. 2015 йылдың 31 майында улы — Андреа Паоло тыуа. 2017 йылдың 16 майында Сиена ҡыҙы тыуа, ә 2019 йылдың 21 июнендә — икенсе улы һәм дүртенсе балаһы Ромео тыуа.

Андрес карьераһында эшләгән сумманың күпселоеген *Iniesta Bodega* виноһын эшләүгә инвестициялай. Тыуған ҡалаһы Фуэнтеабилье эргәһендә йөҙөм плантациялары ала.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт
* Профиль на официальном сайте ФК «Барселона»
* Профиль на официальном сайте ФК «La Liga»
* Профиль на сайте Barca.ru 
* Профиль на Barcamania