Лоренс Оливье

**Ло́ренс Керр Оливье́**, шулай уҡ **Ло́уренс Оливье́**, **сэр Ло́ренс Оливье́**, **барон Оливье́ Бра́йтонский (**, ; 22 май 1907 йыл — 11 июль 1989 йыл) — Британия театр һәм кино актёры, режиссёр, продюсер. XX быуаттың иң мәшһүр актёрҙарының береһе, репертуарына антик драмалар һәм Шекспир әҫәрҙәренән алып хәҙерге заман американ һәм британ пьесаларына тиклем инә. 

Дүрт «Оскар» премияһы лауреаты (береһе — иң яҡшы ирҙәр роле өсөн, береһе — иң яҡшы фильм өсөн, икеһе — махсус), «Алтын глобус» (өс тапҡыр), BAFTA (өс тапҡыр) һәм тағы 40-лап кинематографик награда лауреаты. 38 театр постановкаһы, алты фильм режиссёры, театрҙа 120-нән ашыу роль башҡарған, 58 тулы метражлы картинала төшкән.

## Биографияһы

Лоренс Оливье 1907 йылдың 22 майында Доркингта (Суррей графлығы, Англия) ауыл руханийы ғаиләһендә тыуа. Атаһы үтә диндар булғанлыҡтан әсәһен нығыраҡ яҡын күрә (әсәһе ҡырҡ йәшендә, Лоренсҡа 12 йәш булғанда, вафат була). Сәхнәләге тәүге ролен — сенатор Брут ролен — 1914 йылда мәктәп театрында башҡара. 13 йәштән Оксфордта Изге Эдуард мәктәбендә (St Edward’s School) уҡыуын дауам итә, унда сәхнәгә ҡарата ҡыҙыҡһыныуы етдиләнә төшә. 17 йәшендә Лондонда университет статусындағы Король драма һәм ораторлыҡ сәнғәте мәктәбенә инә (), уны тамамлағас, 1926 йылда Бирмингемдағы Repertory Theatre театр труппаһына ҡабул ителә. Бер йылдан генерал Макбет, Гамлет кеүек төп ролдәрҙе уйнай.

1930 йылдың 25 июлендә йәш актриса Джилл Эсмондҡа өйләнә (был никах 1940 йылға тиклем дауам итә). Улы Тарквиний тыуа. 1930 йылда Оливье кинематографта эпизодик ролдәрҙә уйнай башлай, ә 1931 йылда «Һары билет» фильмында беренсе төп роле булған Рауль Уолш ролен башҡара.

1936 йылда Шекспирҙың «Был һеҙгә оҡшармы икән» тигән комедияһын экранлаштырыуҙа ҡатнаша. Ошо осорҙа ул актриса Вивьен Ли менән таныша. Киләһе йылына «Англия өҫтөндәге ялҡын» тигән фильмда бергә төшәләр һәм бер-береһенә йылы хистәр уяна, артабан ялҡынлы һөйөү тоҡана.

1939 йылда Бродвейҙа «Комедия ваҡыты түгел» тигән пьесала дебюты була. Бер үк ваҡытта «Йәшенле артылыш» тигән фильмда төшә, был роле уға бөтә донъяла билдәлелек килтерә. Шул уҡ йылды Вивьен Ли «Ел менән алып кителгәндәр» фильмы аша халыҡ-ара танылыу ала. Ғашиҡтар, быға тиклемге йәмәғәттәре менән көскә айырылышып, 1940 йылдың 31 авгусында никахлаша. Никах теркәүҙә ике генә кеше ҡатнаша — актриса Кэтрин Хепбёрн һәм режиссёр Гарсин Канин. Вивьен менән Оливье 1960 йылда айырылыша. 1961 йылда Оливье йәш актриса Джоан Плоурайтҡа өйләнә, өс балалары тыуа.

## Фильмография


File:Laurence Olivier (borders removed).jpg|Фото 1939 г. Фотограф Carl Van Vechten
File:Laurence Olivier Pride and prejudice.jpg|В фильме «Гордость и предубеждение» (1940)
|


## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *Юткевич С.* Короли и кроты: «Генрих V» и «Ричард ІІІ» Лоуренса Оливье // *Юткевич С.* Шекспир и кино. М.: Наука, 1973. С.14—32.
* 
КнигаавторАлексей БартошевичзаглавиеШекспир. Англия. XX век.издательствоИскусствогод1994страниц586isbn5-210-02049-5КнигаавторАлексей БартошевичзаглавиеШекспир. Англия. XX век.издательствоИскусствогод1994страниц586isbn5-210-02049-5
* 
КнигаавторJonathan CroallзаглавиеGielgud: A Theatrical Life 1904—2000ссылкаиздательствоContinuumгод2001страниц413isbn978-0-8264-1333-8КнигаавторJonathan CroallзаглавиеGielgud: A Theatrical Life 1904—2000ссылкаиздательствоContinuumгод2001страниц413isbn978-0-8264-1333-8

## Һылтанмалар