Рәүҙе

**Рәүҙе** () — Рәсәйҙең Свердловск өлкәһендәге ҡала, Рәүҙе ҡала округының административ үҙәге.

Ҡала хакимиәте буйһоноуындағы территория майҙаны — 970 км², был Свердловск өлкәһенең 0,57 % майҙанын тәшкил итә. Ҡала округы биләмәһе буйлап Европа һәм Азия сиге үтә.

Ҡала Рәүҙе йылғаһы һәм быуаһы ярында, уның Чусовая йылғаһына ҡойған ерендә урынлашҡан. Рәүҙене «Европаның беренсе ҡалаһы» тип йөрөтәләр, сөнки ул Европа һәм Азияның шартлы сиген иң яҡын торған ҡала.

Ҡазан — Екатеринбург тимер юлындағы станция.

## Гербы һәм флагы
; Гербы

Көмөш һәм йәшел төҫтәге яланда өс башлы төрлө төҫтәге тауҙа ҡара айыу һәм соболь тимер балдаҡ тотоп тора һәм ул төҫ осланған боронғо уҡ башағы менән тамамлана.

; Флаг

Туҡыманың нисбәте 2:3, ул вертикаль рәүештә ике өлөшкә тигеҙ бүленгән йәшел һәм аҡ төҫтә. Флаг өҫтөнә Ревданың гербы төшөрөлгән.

## Тарихы

Ревда — Уралдың иң боронғо ҡалаларының береһе — уға нигеҙ һалыу датаһы булып 1734 йылдың 1 сентябре һанала — был көндә Акинфий Демидов төҙөгән ҡасабала беренсе алты бот суйын ҡойола.

Атаманың этимологияһы билдәле түгел, ә «Рәүҙе—ревда» атамаһы — мәғәнәһе буйынса башҡорт телендәге — «баҡыр йылға» тигәнгә яҡын. Йылға янында был урынға урыҫтар килгәнгә тиклем үк баҡыр ятҡылығы табылған.

Рус халҡы бында килгәнгә тиклем был урында башҡорттар йәшәгән, артабан заводчик (Демидов) бик осһоҙ хаҡҡа был ерҙәрҙе һатып алған һәм башҡорттарға ул ерҙе ташлап китергә тура килгән.

1841 йылда Ревдала завод крәҫтиәндәре сыуалыштары булған. Екатеринбургтан Ырымбур һыҙығы № 14 батальонының ике ротаһы уларҙы баҫтырыу өсөн килгән. Баш күтәреүселәр һалдаттарға ҡойолма суйын киҫәктәрен һәм таш ташлап, командирҙы, ике офицерҙы һәм 17 һалдатты йәрәхәтләй. Быға яуап итеп пушкаларҙан ут асҡандар: заводтың 33 кешеһе һәләк булған һәм 62 кешеһе яраланған.

1929 йылда эшселәр ҡасабаһына ҡала тибындағы ҡасаба статусы бирелә. Ҡала статусы 1935 йылдың 3 майында бирелә.

1963 йылдың 1 февралендә хеҙмәтсәндәр депутаттарының Рәүҙе ҡала Советы Свердловск өлкә Советы ҡарамағына тапшырыла.

## Халыҡ

## Мәҙәниәт

* «Демидов үҙәге» Ревда тарих-крайҙы өйрәнеү музейы;
* МАУ «Ревда ҡала округы мәҙәниәт һарайы»;
* Бер нисә мәҙәни һәм ял итеү үҙәге;
* Музыкаль театр «Гастион»;
* Күңел асыу үҙәгендәге «Кин-дза-дза» кинотеатры;
* Екатеринбург филармонияһы филиалы;
* МБУК «Үҙәкләштерелгән китапханалар системаһы», уға 11 китапхана инә (үҙәк ҡала китапхана; Үҙәк ҡала балалар китапханаһы; 3 ҡала китапханаһы; 2 балалар китапханаһы; 3 ауыл китапханаһы, 1 һуҡырҙар өсөн махсус китапхана);
* Ҡала паркы Ревда ҡалаһының ҡала паркы;
* «Еңеү» мәҙәниәт паркы;
* Елань паркы.

## Сәнәғәте
Ҡалала 13 ҙур һәм уртаса ҙурлыҡтағы металлургия сәнәғәте, төҙөлөш комплексы, кабель етештереү , электр энергияһы һәм һыу бүлеү предприятиелары бар. Ҡаланың дүрт предприятие Ревданың ике эре сәнәғәт холдингына ҡарай.

Урал тау-металлургия компанияһына:

* Урта Урал баҡыр иретеү заводы (СУМЗА);
* Ревда кирбес заводы(РКЗ);
* Төҫлө металдарҙы эшкәртеү буйынса Ревда заводы (РзОЦМ)

НЛМК төркөмө:

* НЛМК-Урал (НЛМК-Сорт дивизионында).

## Транспорт

### Йәмәғәт транспорты
Ҡалала 7 ҡала, 5 ҡала яны һәм 1 ҡала-ара автобус маршруты эшләй.

### Тимер юл бәйләнеше
Ревда аша Екатеринбург (Ҡазан) менән Мәскәү (ҡазан вокзалына) тимер юлы үтә.
Ревда тимер юл станцияһы Екатеринбург линияһының ҡушылдығы — Дружинино — Ҡазан — Мәскәү. Мәскәү 1612 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

## Интернет провайдеры һәм киң мәғлүмәт саралары
Ҡалала түбәндәге гәзиттәр сыға:

* "Городские вести"арҙы, видео һәм мәҡәлә фекер алышыу мәғлүмәт интернет-порталында гәзите www.revda-info.ru.
* Реклама гәзите «Дана». Сығыу көнө: дүшәмбе.
* «Ревдинский рабочий» .
* «Info Абсолют» 2015 йылдан айына ике тапҡыр сыға, тиражы 5000 экз.

### Радио
**[http://www.mayama.ru/ Радио Майяма]**

**Радио Дача**.

**[http://interra.fm/ Интерра FM радиоһы]** 97.6 МГц

**[http://radiogold.ru Gold FM радиоһы]** 98,1 МГц

### Телевидение
Кабель телевидениеһы «Берҙәмлек»

"Новости телекомпании «Единство» программаһы. www.revda-novosti.ru.

### Интернет провайдерҙары
* «Интерр», «Единство», «Utel» (сауҙа маркаһы «Ростелеком»), К-Телеком, «Конвекс», Билайн

## Иҫкәрмәләр