Приют (Бәләбәй районы)

**Приют** () — Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй районындағы эшселәр ҡасабаһы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 20891 кеше.
Почта индексы — 452017, 452018, ОКАТО коды — 80 209 565.
 
Ҡасабала «Газпром трансгаз Өфө» яуаплығы сикләнғән йәмғиәттең линия-производство идаралығы (ЛПУ) урынлашҡан. Идаралыҡ Төмән өлкәһенән килгән нефть һәм газ үткәргесте хеҙмәтләндерә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Тарихы
Приют — ҡала тибындағы ҡасаба, Приют ҡасаба Советы үҙәге, тимер юл станцияһы. Бәләбәй ҡалаһынан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 26 саҡрым алыҫлыҡта Куйбышев тимер юлында, Бәләбәй—Йәрмәкәй— Приют автомобиль юлында урынлашҡан. Приютта «Приют нефть сығарыуҙы автоматлаштырыу идаралығы», «„Нефтестроймонтаж“ Приют идаралығы», «Газпром Трансгаз Уфа» ЯСЙ‑ның Приют магистраль газ үткәргестәре линия‑производство идаралығы, Шкапов газ эшкәртеү заводы, «Башнефть» АНК‑ның «Башнефть—Ишембай» филиалы, Нефтекама нефть промыслаһы ҡорамалдары заводы филиалы эшләй. Музыка, художество мәктәптәре һәм 3 урта мәктәп, 6 балалар баҡсаһы, Балалар ижады үҙәге, спорт‑һауыҡтырыу комплексы, туберкулёзға ҡаршы дауахана, мәҙәниәт йорто, 2 китапхана, мәсет, Тихвин Божья Матерь иконаһы ҡорамы бар. Ҡасабаны XIX башында Бәләбәй өйәҙендә урыҫ крәҫтиәндәре бәләкәй ауыл булараҡ нигеҙләй. Йорт исеме менән билдәле булған. 1865 йылда 14 йортта 82 кеше йәшәгән. Халыҡ игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгән. Һыу тирмәне булған. 1906 йылда ел тирмәне, мөгәзәй теркәлгән. 1920 йылда Приют ауылында — 147 кеше, Приют Станцияһында — 118 кеше, Приют (341 кеше) ҡасабалары иҫәпкә алынған. 1939 йылда Приют Станцияһында — 1082 кеше, Приют (115 кеше) ҡасабалары теркәлгән. XX башында Приютҡа Любино ауылы, 1956 йылда — Приют МТС‑ы ҡасабаһы, 1959 йылда — Болан ауылы, 2005 йылда Кесе Приют, Плодопитомник ҡасабалары ҡушылған. Приютово Шкапов нефть ятҡылығы эшкәртелгән ваҡытта үҫеш ала. 1930—1932 йылдарҙа — Приют районының административ үҙәге, 1956—2004 йылдарҙа Бәләбәй ҡалаһы составына ингән. 1956 йылдан хәҙерге статусын ала. Халҡы: 1906 йылда — 104 кеше; 1920 йылда — 606 кеше; 1939 йылда — 1250 кеше; 1959 йылда — 20468 кеше; 1989 йылда — 19262 кеше; 2002 йылда — 21150 кеше; 2010 йылда — 20891 кеше. Урыҫтар, татарҙар, сыуаштар, башҡорттар йәшәй (2002).
## Урамдары
Исемдәре:

ВЛКСМ-дың 50 йыллыҡ урамы ()

Автомобилист (тер. ГСК) ()

Аксаков урамы) ()

Ҡайын (тер. СНТ) ()

Дауахана урамы ()

Ҙур баҡса урамы ()

Болон быуаһы территорияһы ()

Буровая урамы ()

Вокзаль урамы 

Икенсе (Көнбайышй мкр.) урамы ()

Газовик (тер. ГСК) ()

Газовик 1 (тер. СНТ) ()

Ғәйнуллин урамы )

Гарант (тер. ГСК) (

Ҡәнәфер (тер. СНТ) ()

Гоголь урамы ()

Горизонт (тер. ГСК) ()

Горький урамы ()

Добытчик (тер. СНТ) ()

Дуҫлыҡ урамы ()

Тимербетон (тер. СНТ) ()

Законтурник (тер. СНТ) ()

Көнбайыш урамы ()

Көнбайыш (микрорайон) ()

Йылға аръяғы урамы ()

Йәшел урам ()

Еләкле урамы ()

Зерновик (тер. СНТ) ()

Талҡай (тер. СНТ) ()

Калинин урамы ()

Карла Маркс урамы ()

Карцев урамы ()

Карцева тыҡрығы ()

Квант (тер. ГСК) ()

Киров урамы ()

Башаҡ (тер. СНТ) ()

Коммунальник (тер. СНТ) ()

Комсомол урамы ()

Крупская ураамы ()

Куйбышев урамы ()

Урман урамы ()

Туғай урамы ()

Магистраль урамы (()

Мәжит Ғафури урамы ()

Кесе-Приют (тер. ГСК) ()

Матросов урамы ()

Матросов (тер. ГСК) ()

Маяковский урамы ()

Милиция (тер. СНТ) ()

Тыныслыҡ бульвары ()

Монтажник 1 (тер. СНТ) ()

Монтажник-2 (тер. СНТ) ()

Муса Йәлил урамы ()

Некрасов урамы ()

Нефтяник 2 (тер. СНТ) ()

Нефтяник-1 (тер. СНТ) ()

Нефтяниктар урамы ()

Йәшелсә баҡсаһы урамы ()

Парамонов урамы ()

Парк урамы ()

Пархоменко урамы ()

Беренсе (Көнбайыш мкр.) урамы ()

Беренсе (Төҙөүсе 1 тер. СНТ) урамы ()

Беренсе май урамы ()

Урман аҫты урамы ()

Ялан урамы ()

Пролетар урамы ()

Быуа (тер. ГСК) ()

Пугачев урамы ()

Пушкин урамы ()

Эшсе урамы ()

Йәйғор урамы ()

Шишмә урамы ()

Баҡса урамы ()

Сөгөлдөр пункты ()

Свердлов урамы ()

Ирек урамы ()

Төньяҡ урам ()

Төньяҡ (тер. ГСК) ()

Ауыл хужалығы техникаһы (тер. СНТ) ()

Совет урамы ()

Теләктәшлек (тер. СНТ) ()

Теләктәшлек (тер. ГСК) ()

Ҡояшлы урамы ()

Ҡарағайлыҡ (тер. СНТ) ({{lang-ru|Сосновый бор (тер. СНТ)})

Старт (тер. ГСК) ()

Дала урамы ()

Төҙөүселәр урамы ()

Төҙөүсе (тер. ГСК) ()

Төҙөүсе 1 (тер. СНТ) ()

Техник тәьмин итеү (тер.СНТ)  ()

Техник тәьмин итеү ()

Толстой урамы ()

Транспорт урамы ()

Транспортник (тер. СНТ) ()

Өсөнсө  (Көнбайыш мкр.) ()

Хеҙмәт урамы ()

Хеҙмәт тыҡрығы ()

Тупик урамы ()

Уралочка (тер. СНТ ) ()

Урал урамы ()

Факел (тер. СНТ) ()

Сәскә  урамы ()

Чапаев тыҡрығы ()

Чапаев урамы ()

Чернышевский урамы ()

Чехов урамы  ()

Швейник (тер. СНТ) () 

Шевченко урамы ()

Школы ( тер.СНТ) ()

Мәктәп урамы ()

Элеватор урамы ()

Элеватор (тер. ГСК) ()

Электрик (тер. СНТ) ()

Яковлев тыҡрығы ()

Яковлев урамы ()

Ярославский урамы ()

Аксаков исемендәге тыҡрыҡ ()

## Билдәле шәхестәр
* Низамов Камил Разетдин улы (13 ноябрь 1938) — СССР һәм Рәсәй инженер-нефтсеһе. Техник фәндәре докторы (2001), профессор (2003).
* Пашин Сергей Тимофеевич (11 июнь 1946 йыл) — нефть һәм газ сәнәғәте ветераны, тау инженеры, ғалим-иҡтисадсы, йәмәғәтсе. 2003—2012 йылдарҙа «Газпром трансгаз Өфө» предприятиеһының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының өсөнсө һәм дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Иҡтисад фәндәре докторы (2001), профессор (2005). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (2004), Рәсәй Федерацияһы яғыулыҡ-энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2000), Рәсәйҙең почётлы төҙөүсеһе (2001). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1986), «Почёт Билдәһе» (1980), Дуҫлыҡ (2007) һәм 3‑сө дәрәжә преподопный Сергий Радонежский (2000) ордендары кавалеры.
* Байтирәков Фиял Риф улы (16 сентябрь 1961 йыл) — 1984—1992 йылдарҙа табип-стоматолог, ортопед-стоматолог, 1992—1995 йылдарҙа — «Нива» чек инвестиция фонды идарасыһы, «Башкредитбанк» Республика-инвестиция кредит банкының Ҡырмыҫҡалы районы буйынса вәкиле. 1995—2000 йылдарҙа — «Нагатин затоны үҙәге» шәхси эшҡыуарлыҡ предприятиеһы директоры. 2000—2010 йылдарҙа — Ҡырмыҫҡалы районы производство берекмәһенең коммерция директоры, «Урал-Холдинг» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры, «Эльраф-Ойл» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры урынбаҫары, «Корус-Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры, «Президент Отель» ҡунаҡхана комплексының генераль директоры, Екатеринбург ҡалаһында «ТрансОтель» компаниялар төркөмөнөң генераль директоры. 2010—2017 йылдарҙа Федераль дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе ярҙамсыһы, «Башҡортостан» компаниялар төркөмөнөң генераль директоры. 2017 йылдан «Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры. Башҡортостан Республикаһы 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы фракцияһы ағзаһы.
* Фәйзуллин Айрат  Әнүәр улы (15 май 1960 йыл) — 1977 йылдан 1993 йылға тиклем Ҡораллы Көстәрҙә офицерҙар составының төрлө вазифаларында хәрби хеҙмәткәр, 1993—2003 йылдарҙа оператив хеҙмәткәр һәм оператив бүлектәр етәксеһе сифатында Федераль һалым полицияһы органдарын хеҙмәткәре,2003 йылдың 1 июленән Рәсәй Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса Федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының шәхси именлек бүлеге начальнигы. Рәсәй Федерацияһының Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса Федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы, «СССР Хәрби көстәренә — 70 йыл», 3-сө дәрәжә «СССР Хәрби көстәрендә намыҫлы хеҙмәте өсөн», 1-се дәрәжә «Хәрби хеҙмәттә күрһәткән батырлығы өсөн», 3-сө дәрәжә «Наркоконтроль органдарында хеҙмәт итеүҙә күрһәткән хеҙмәте өсөн» миҙалдарына лайыҡ була.

## Видеояҙмалар
*  Приютово
## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
*  Приютово. История
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* 
* «Налог Белешмәһе» статистикаһында Приютово