Недогонов Алексей Иванович

**Алексей Иванович Недогонов** ( 1914— 1948 )  — рус совет шағиры. Беренсе дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1948 - *үлгәндән һуң* ). 1942 йылдан КПСС (б) ағзаһы.

Алексей Иванович Недогонов 1914 йылдың 19 октябрендә (1 ноябрь) Александровск- Грушевский  ҡалаһында  (хәҙерге Ростов өлкәһе Шахты ҡалаһы) тимерсе ғаиләһендә тыуған. 

15 йәшенән хеҙмәт юлын башлай: балта оҫтаһы, беркетеүсе, ремонтсы, шахтала ҡаҙып инеүсе машинала эшләй. Ете йыллыҡ мәктәптә, тау сәнәғәте училищеһында уҡый. 1932 йылда Мәскәүгә килгәс, ул эшселәр факультетына уҡырға инә, һуңынан 1935 —1939 йылдарҙа А.М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтында уҡый 

Беренсе тапҡыр ул 1934  йылда - ҙур тиражлы "Вперед" завод  гәзитендә баҫтыра башлай. Недогоновтың системалы әҙәби хеҙмәте 1938 йылда башлана. Уның шиғырҙары «Комсомольская правда», «Новый мир», «Знамя», «Звезда», «Смена», «Огонек» журналдарында баҫылып сыға. 

1939 —1940 йылдарҙағы Совет-Фин һуғышында ҡатнаша (241-се пехота полкы); Выборг янында ҡулы ҡаты яралана. Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында, капитан дәрәжәһендә «За нашу победу» ( Көнбайыш фронттың 1-се һаҡсылары армияһы ) гәзитенең, 1943 йылдың октябренән - «Советский воин» ( 3-сө Украин фронты ) гәзитенең хәрби корреспонденты. Ике һуғыш ваҡытында яугир шағир һәм журналист булып үтә,  Финляндия, Польша, Румыния, Болгария, Югославия, Венгрия, Австрия, Чехословакияла була

1946 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. 

Йәш шағирҙең тормошы 1948 йылдың 13 мартында фажиғәле  тамамлана. Уны трамвай бәрҙереп китә һәм ул йәрәхәттәрҙән үлә. Уны Ваганьков зыяратында ерләйҙәр (17-се участка)  . 

Ул уҡыған Шахты ҡалаһының 23-сө мәктәбе шағир хөрмәтенә аталған.

## Ижады
Алексей Недогонов яҡты, оригинал тауышлы, ләкин уңышһыҙ яҙмышлы шағир ине: иҫән сағында, ысынлап та, уның ижады тейешенсә баһаланмай,  һәм үҙ әҫәрҙәренең тулы йыйынтығын күрмәй. Шағирҙың берҙән-бер шиғыр китабы - "Простые люди" (әҫәрҙәре 1948) үлеменән һуң донъя күрә. «Флаг над сельсоветом» шиғырында автор фронттан ҡайтҡан быуын яҙмышы тураһында һөйләй. 

## Китаптары

* Флаг над сельсоветом: Поэма. — : Правда, 1947 (типогр. им. Сталина). — 39 с. (Библиотека "Огонёк" № 15)
* Избранное. — : Советский писатель, 1949 (тип. № 3 Упр. изд-в и полиграфии Исполкома Ленгорсовета). — 228 с.; 1 л. портр. (Библиотека избранных произведений советской литературы: 1917-1947)
* Флаг над сельсоветом: Поэма. — : Гослитиздат, 1951. — 96 с.
* Стихи и поэмы. — : Воениздат, 1957. — 256 с.; портр.
* Стихи [1937-1947 гг.]. — : Правда, 1959. — 32 с. (Б-ка "Огонек" № 40)
* Избранная лирика. — : Молодая гвардия, 1967. — 32 с. — 142 00 экз. («Библиотечка избранной лирики»)
* Дорога моей земли: Стихи.; [Сост. и авт. предисл. К. Поздняев]; Худож. Б. Диодоров. — : Современник, 1975. — 240 с.: ил.; + грампластинка. (Б-ка поэзии "Россия")
* Ёлка: Стихи. Для мл. шк. возраста; Рис. М. Петрова. — : Малыш, 1979. — 16 с.: цв. ил.

## Бүләктәре һәм премиялары

* Беренсе дәрәжә Сталин премияһы (әҫәрҙәре 1948 - *үлгәндән һуң* ) -«Флаг над сельсоветом» (1947) шиғыры өсөн.
* Икенсе дәрәжә Ватан һуғышы ордены (8.8.1945)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (9.4.1944)
* “1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңеү өсөн. " миҙалы
* "Будапештты яулап алған өсөн" миҙалы
* "Венаны яулап алған өсөн" миҙалы
* "Праганы азат иткән өсөн" миҙалы

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Алексей Недогонов Иванович — статья из Башҡортостан советской энциклопедии. 
* Алексей Недогонов Иванович
* Олексий Недогонов