Ростов өлкәһендә туризм

**Ростов өлкәһендә туризм **— РФ төбәгенең халыҡҡа туристик хеҙмәт күрһәтеү менән шөғөлләнгән иҡтисад тармағы.

Һәр йыл Ростов өлкәһенә яҡынса миллион турист килә. Өлкәнең туристик ресурсына 800 самаһы туриндустрия объекты инә. Ростов өлкәһендә туризмды үҫтереүгә уникаль тәбиғәт объекттары («Цимлянский» дәүләт тәбиғи заказнигы), тарих, мәҙәниәт һәм сәнғәт һәйкәлдәре, үҫеш алған инфраструктура. Төбәк туризмы өлкәнең Мәҙәниәт министрлығы ҡарамғанды. Был тармаҡтан килгән килем Ростов өлкәһенең тулайым төбәк продуктының 1,2 процентын алып тора. 

## Туристик ресурстар

Ростов өлкәһенең төп туристик ресурстарына ошо өлкәлә тыуған кешеләргә бәйле урындар инә: Михаил Александрович Шолохов (М. А. Шолохов исемендәге дәүләт музей-ҡурсаулығы), Антон Павлович Чехов (Таганрогта А. П. Чехов музейы), Анатолий Калинин, Александр Солженицын, батша Александр I (Таганрогта Александр һарайы), хәрби етәкселәр А. Суворов («Суворов йорто»), С. Буденный (С. М. Буденныйҙың йорт-музейы) һәм башҡалар ҡатнашты. Ростов өлкәһе территорияһында һигеҙ мең самаһы мәҙәни мираҫ исемлегенә ингән археологик объект бар. 

Өлкәлә белем, һыу, экология, ауыл, этнография, «шарап» («Дон сыбығы» фестивале) һәм башҡа туризм төрҙәре үҫеш перспективаһына эйә. Азов диңгеҙе ярында йәйге ял да популярлыҡ яулай. 

Рәсәйҙәр һәм сит ил кешеләре Дондағы Ростовтың архитектура, Иҫке Черкассы станицаһы һәйкәлдәренә, «Танаис» археология музей-ҡурсаулығына, Дон казактарының 1641 йылғы Азов осадаһында ултырыуын тарихи реконструкциялауға ҡыҙыҡһыныу белдерә. Дон музейҙарында XVIII—XX быуаттарҙа билдәле һанлы сәнғәт оҫталарының эштәре, скиф-сармат осоро алтыны коллекцияһы, этнографик коллекциялар, хәрби техника тупланған.

Ростов өлкәһендәге хаж маршруттары изге урындар, ҡорамдар, монастырҙар, изгеләр менән бәйле. Дондағы Ростов һәм Новочеркасск епархияларында Дондағы Ростовта Изге Богородица Раштыуаһы, Новочеркасскта патриарши Вознесенский бөтә казак ғәскәри кафедраль соборы бар. 2011 йылда Изге Синод ҡарары менән өлкәлә ике яңы — «Шахты һәм Миллеровск», «Волгодонск һәм Сальская» епархиялары ойошторола.

Туристар һәм өлкә халҡы өсөн «Воспетая степь», «Шолоховская весна», «Донская уха», «Азовское сидение», «Донская лоза» фестивалдәре, «Минфест» балалар һәм йәштәр өсөн спектаклдәрҙең халыҡ-ара фестивале, «А. П. Чеховтың тыуған ерендә» халыҡ-ара театр фестивале ойошторола. 

2018 йылда Рәсәйҙә футбол буйынса донъя чемпионатын үткәреү программаһы сиктәрендә, быйыл өлкәлә Мәскәүҙәге Поклонная тауындағы музей кеүек үк Бөйөк Ватан һуғышы музей комплексын төҙөү планлаштырыла.

Өлкәлә туристар өсөн 9 профессиональ театр (уларҙың икеһе һәм балалар һәм үҫмерҙәр өсөн), цирк, 49 музей, 14 санаторий, һәр береһе 1500 тамашасы һыйҙырышлы 54 стадион бар. Өлкәлә 2020 йылға тиклем "Мәҙәниәтте һәм туризмды үҫтереү " дәүләт программаһы ҡабул ителгән. Уны тормошҡа ашырыу өсөн 2014—2020 йылдарға 13 272 369,7 мең һум финанс бүлеү ҡаралған.

## Иҫтәлекле урындары
Дондағы Ростовтың иҫтәлекле урындары:
* Ливенцов ҡәлғәһе.
* Маргарита Чернова йорто.
* Изге Богородица раштыуыһының кафедраль соборы, уның эргәһендәге Димитрий Ростовский һәйкәле.
* Дәүләт банкыһы йорто.
* Театр майҙанындағы фонтан.
* Варшава университетының төп корпусы.
* Көньяҡ федераль университетының төп корпусы.
* «Һәләк булған яугирҙарға» мемориаль комплексы.
* Ростов өлкә һынлы сәнғәт музейы.
* А . С. Пушкин һәйкәле.
Таганрог ҡалаһының иҫтәлекле урындары:
* Альфераки һарайы (архитекторы — А. И. Штакеншнейдер).
* Александр I һарайы.
* А. П. Чеховтың әҙәби музейы.
* Фаина Раневская музейы.
* Таганрог сәнғәт музейы.
* Таганрог хәрби-тарихи музейы.
* Чайковский йорто. Унда диңгеҙ офицеры Ипполит Ильич Чайковский йәшәгән. Туғанына ҡунаҡҡа 1886, 1888 һәм 1890 йылдарҙа композитор Петр Ильич Чайковский килеп, ошо йортта туҡталған.
Ростов өлкәһенең төрлө урындарында урынлашҡан: Азов тарих-археология һәм палеонтология музей-ҡурсаулығында бронза, иртә тимер, урта быуат дәүере экспонаттары, нумизматика тупланмалары йыйылған; Танаис археология музей-ҡурсаулығында боронғо ҡала һәм некрополь ҡалдыҡтары ҡаҙылмалары бар; Азовта рәссам А Чернышевтың «Азовты 1696 йылдың 18 июлдә штурмлау» диорамаһы менән Дары мөгәрәбе; Аксай хәрби-тарихи музейында ер аҫтындағы таш биналар һәм «Кисеү» мемориаль комплексы менән танышырға мөмкин; М. А. Шолохов исемендәге дәүләт музей-ҡурсаулығында яҙыусы тыуған Кружилинск хуторында мемориаль йорт, Вешенский станицаһында ул 1930 йылдарҙа «Тымыҡ Дон» һәм «Күтәрелгән сиҙәм» китаптары өҫтөндә эшләгәндә йәшәгән йорт, Новочеркасскта Ермакка һәйкәл (скульпторҙар — М. М. Микишин, В. А. Беклемишев) бар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар