Ҡотош (Мәсетле районы)

**Ҡотош** (; боронғо исеме *Мәрйенғол*) — Башҡортостандың Мәсетле районындағы ауыл. Ләмәҙтамаҡ ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 361 кеше.
Почта индексы — 452564, ОКАТО коды — 80242825002.

## Хәҙерге торошо
## Тарихы
## Халыҡ һаны

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Оло Ыҡтамаҡ): 16 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ләмәҙтамаҡ): 1 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сулея): 110 км

## Урамдар
Урамдарҙың рәсми исеме : 
*  Киров (урамы) —  Кирова ( улица ) 
*  Яр буйы (урамы) —  Набережная ( улица ) 
*  Беренсе Май (урамы)—  Первомайская ( улица )
Рәсми булмаған исемдәр
* Киров урамының бер өлөшө — ауылдың оло юлдан килеп кергән яғы, йырмаҡҡа тиклем, Шанхай тип атала. 
* Беренсе май урамы — Мәктәп урамы, шулай уҡ Кислота урамы — мәктәптән алып йырмаҡҡа тиклем. Йырмаҡтың арғы яғы Махауҙар (Прокаженныйҙар) урамы. 
* Яр буйы урамы — Мусоргский урамы. Атаманың килеп сығыуы Сүплек → Мусор → Мусоргский.

## Иғтибарға лайыҡ урындар
* Киров урамының урта өлөшөндә **Аҡ йорт** (Белый дом) — ауыл мәсете урынлашҡан. Мәсет йорто бик боронғо, XIX быуатта һалынған булырға тейеш. Совет осоронда Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе ҡарамағында булды. Төрлө йылдарҙа интернат, башланғыс класстар бүлеге итеп ҡуллланылды. XX быуаттың 60-сы йылдарында йортто һүтеп, серегән өлөшөн яңыртып, яңынан йыйғандар. Шул ваҡытта йортты урамға ҡарата турылап ултыртырға тигән тәҡдимгә ауыл ҡарртары ҡаршы сыҡҡан һәм уның Ҡиблаға — Мәккә ҡалаһына ҡарата юнәлешен үҙгәрттермәгәндәр. **Аҡ йорт** Мәсетле районында боронғо нигеҙе ҡуҙғалмаған мәсет йорттарының береһе.

## Тирә яҡ мөхит
# * Әй — йылға, Ҡариҙел ҡушылдығы
# * Йүкәлтау
# * Маяҡтау
# * Шишмә — Элек ауылдың эсәр һыу сығанағы.
# * Сикән тал — Һөләймәнгә Әй буйлап барған юлдағы таллыҡ.
# * Урыҫ ҡош
# * Ҡараҡаштаҡ
# * Ҡашҡабейәтау
# * Өй арты ҡул
# * Ҡусҡул (Ҡушҡул)
# * Сикҡул — Ләмәҙтамаҡ һәм Дыуан-Мәсетле ауыл Советтары сигендә үткән ҡул буйы. Элекке заманда Оло Ҡошсо һәм Дыуан улустары сиге. Ҡошсо ырыуы һәм Дыуан ырыуы башҡорттары биләмәлере сиге. Атама шул сикте билдәләй.
# * Оло һаҙтүбә —
# * Кесе Һаҙтүбә —
# * Йыланыш —Ҡотош ауылы биләмәһенә ҡараған Йыланыш йылғаһы үҙәне, төбәге
# * Йырмаҡ — ауыл аша үткән ҙур йырын.
# * Таштыҡул-Ҡарағайтау һәм Маңғаштаҡ тауҙары араһындағы ҡул.
# * Остотау
# * Бәләкәй ҡапҡа — Ҡарағайтау артының, көньяҡ текә битләүенең итәгенең кәсмән тауға тиклем урыны
# * Умарта ҡул —
# * Маңғаштаҡ —Ҡаршытауҙың көньяҡ текә битләүе.
# *Сусаҡай аҫты-Ослотауҙың төньяҡ-көнсығыш битләүе
# *Йыланды ҡул
# *Кәсмән
# *Ташаҫты-Юкәлтауҙың көнсығыш ташлы итәге
# * Етемәк-50-80-се йылдарҙа мәктәптән 100-200 м тауҙа 10×10 м самаһы тигеҙ майҙанда йәштәр бейеп уйындар үткәргән урын.
# *Ҡарағайтау-элек унда ҡарағай үҫкән тиҙәр яҡынса 20-се быуат башында ул янған һәм хәҙерге урман барлыҡҡа килгән
# *Олоғул
# *Ҡойоғул
# *Сушилка ҡулы
# *Сикәш кәртә
# *Еләктау-ҡаршытауҙан артабан унда ҡайын еләге электән күп була
# *Төлкөтау-Кәсмәнтауҙың көньяҡ бите.

## Ҡотоштар ҡушаматы

Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдарының ҡушаматы — «кәзә». Шуға күрә ҡотоштарҙы «кәзәләр» тиҙәр. Ауылда быуындан быуынға күсеүсе ҡушаматтар бар, хатта кейәү-килендәргә лә йәбешә.

## Билдәле шәхестәре
* Бәҙретдинов Ратмир Сәрүәр улы (15.11.1931—30.10.2020), — бейеүсе, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977).
* Нуретдинов Ваһап Нуретдин улы (1906—1943) — сержант, орудие тоҫҡаусы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (№ 127077) менән бүләкләнгән.
* Фатихов Салих Заһир улы, 14 февраль 1986 йылда тыуған — физик, физика-математика фәндәре кандидаты (2007)
* Фатихов Мөхәмәтнур Ғариф улы — хеҙмәт ветераны. «Знак Почёта» ордины, Икенсе дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы Ордены (1985) менән бүләкләнгән.
* Камалова Ғәлимә Ямал ҡыҙы — хеҙмәт ветераны. «Почёт билдәһе» ордены, «Коммунистик хеҙмәт алдынғыһы» («Ударник коммунистического труда») һәм шулай уҡ бик күп Почёт грамоталары менөн бүләкләнгән.
* Камалов Әҡсән Әхтәр улы — Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ ордены кавалеры.
* Камалов Әхәт Камалетдин улы (1904—1995) — Ауыл муллаһы, уҡымышлы, абруйлы шәхес. Мәрйәмғул (Арый) мәҙрәсәһендә уҡыған.
* Ғафарова Тәғзимә Әмирғәзи ҡыҙы (1924—199?) — Һауынсы. Ленин Ордены менән бүләкләнгән (1966).
* Нафиҡов Ғайфулла Нафиҡ улы (1925—1997) — подполковник, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1945), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), Икенсе дәрәжә, Өсөнсө дәрәжә Дан Ордены (икеһе лә 1945 йылда), Икенсе дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы Ордены (1985) менән бүләкләнгән.

### Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәр
Мәғлүмәт сығанаҡтары.
# Хәтер китабында Мәсетле районы яугирҙәре, беренсе бит , һуңғы бит .
# Һуғышта хәбәрһеҙ юғалғандар исемлеге, 1947 йылда Мәсетле районы буйынса төҙөлгән, беренсе бит .
# Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбе сайтындағы исемлек, Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдары яугирҙәре, Һуғыштан ҡайтмағандар исемлеге.
# Шулай уҡ, яу яланында, хәрби госпиталдәрҙә төҙөлгән исемлектәрҙәге мәғлүмәткә һылтанма һәләк булған яугир исеме янына ҡуйыла.
*Яу яланынанда йәки госпиталдә үлеп ҡалғандар*.

*Хәбәрһеҙ юғалғандар*

*Үлгәндәр һәм хәбәрһеҙ юғалғандар иҫәбенә индерелеп тә тере ҡайтҡандар*

## Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт
* Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районында тағы Ҡотош исемле ауыл бар.

## Иҫкәрмәләр