Аплаксин Андрей Петрович

**Аплаксин Андрей Петрович** (, Санкт-Петербург — 21 декабрь 1931, Ленинград) — рус архитекторы, граждандар инженеры, рәссам, археолог, реставратор, рус архитектураһы  тарихсыһы, әҙәбиәтсе.

## Биографияһы
1898—1904 йылдарҙа  Граждандар инженерҙары институтында уҡый.  1906 йылда Павловка хәрби училищеһын тамамлай. Гвардия  подпоручигы дәрәжәһендә запасҡа китә.

Санкт-Петербург дини консисторияһында эшләй (1900 йылдарҙа).

Санкт-Петербург епархияһы архитекторы (1906—1914 йй.). Санкт-Петербургтағы Сампсониевск һәм Ҡазан соборҙарын реставрациялаған. 

1914—1928 — хәрби хеҙмәттә. Мәскәүҙә эшләй, хәрби һәм тимер юл төҙөү менән шөғөлләнә.

1928—1931 йылдарҙа — Ғилми институтының педагогика уҡытыусыһы,

1930 йылдың авгусынан алып 1931 йылдың декабренә тиклем — «Экспортлес» акционерҙар йәмғиәтенең баш инженеры.

Ленинградта Смоленск зыяратында ерләнә(1-я юл, уч. 135).

## Төҙөлөштәр һәм проекттар

### Санкт-Петербург — Петроград

* Оло Сампсониевск проспекты, № 53 — Кашин Сретенский монастыры ихатаһы. 1907—1909,  Анна Кашинская сиркәүе.
* Оло Сампсониевск проспекты,  № 39а, № 41, ихата — «Юбилей» йорт,  Сампсониевск соборы эргәһендә сиркәү һәм сторожка,  1908—1909,  Н. Е. Лансер ҡатнашлығында
* Чкалов проспекты,  № 23 — Ленин урамы, № 43 —  Новгород губернаһында ағас сирекәү менән Ягодинский Введенский ҡатын-ҡыҙҙар монастыры. 1910—1911  (Һаҡланған).
* Петроград яғының Кесе проспекты,  № 69/Подрезов урамы,  № 14 — Ҡазан Вышневолоцк монастырь ихатаһының Ҡазан сиркәүе. 1910—1912. (Яңыртылған).
* Расстанный үтеп йөрөү урыны,  № 7а — Волков зыяратында  Успение сиркәүе.  1910—1913 йыл (Һаҡланған).
* Роменский урамы,  № 12.  Мәскәү митрополиты Петр  сиркәүе менән  —  Творожковский Изге Троица ҡатын-ҡыҙҙар монастыры ихатаһы, 1911—1913 йыл
* Воронеж урамы,  № 110 —   Пекин православие дини миссияһы ихатаһының  Ҡазан сиркәүе, 1911—1913 йыл (Һаҡланған).
* Введенский урамы,  № 9 — Введениский сиркәүенең  килем йорто. 1912—1913 
* 10-сы Красноармейская урамы (Измайлов полкының 10-сы ротаһы),  № 19 —  Благовещен ҡатын-ҡыҙҙар монастырының Бежецкий ихатаһы. 1913—1915 йыл (Яңыртылған).
* Троица майҙанында Изге  Троица соборы. 1915 й.; ябыҡ конкурс.
* Петроград-Охта вокзалы (конкурс; 1-се премия)

Файл:Sampsonievsky Cathedral Chapel.jpg|Сампсониевский соборы янында сиркәү
Файл:Церковь Анны Кашинской (вид со стороны Б.Сампсониевского пр.).JPG|Изге  Анна Кашинская сиркәүе
Файл:Tserkvy SPb 02 2012 4505.jpg|Петр Митрополит сиркәүе
Файл:PodrezovaChurch.jpg|Ҡазан сиркәүе
Файл:Volkovo Kladbische SPb photo 27-28156.jpg|Волково зыяратында Успение Богородица сиркәүе.
Файл:Pekinskaia Missia SPb photo 12-12602.jpg|Пекин дини миссияһының Ҡазан сиркәүе


### Санкт-Петербург — Петроград губернаһы

* Вычелобок. Лужский өйәҙе. Покрова  Богородица сиркәүе. 1907—1909 йылдар
* Яңы Островно  (Теплые  ключи, Маркизовское, Сергиев полигон). Лужский өйәҙе.  Спас Прелбражение сиркәүе. 1907—1909 йылдар
* Ленинград өлкәһе. Лодейнопольский районы, Оять станцияһы. Введено-Оять монастыры: Богоявление Господня ғибәҙәтханаһы (1908—1910  йылдар; һаҡланмаған)
* Дибуны. Петр һәм Павел сиркәүе. 1912—1914 йылдар
* Сиверский, Петербурго-Варшава тимер юлы  станцияһы,  Царскосельский өйәҙе. Спас-Преображенск сиркәүе. 1912—-1914 йылдар
* Гвоздно. Где өйәҙе. Дамиан һәм Косьма сиркәүе. 1909—1912 йылдар
* Моцкий погост (хәҙер — Мда ауылы). Гдов өйәҙе. Георгий Победоносец сиркәүе. 1910 йылғы проект,  1914 йылда проенкт редакцияһы.
* Иҫке Ладога. Николай монастыры.
* Дубки — Н. В. Сазиков имениеһы, Мәскәү -Виндаво-Рыбинск тимер юлынгың Батецкая станцияһы янында. Изге Рух Сиркәүе. Һаҡламаған.
* Ивангород. Николай Илецк монастырының ихатаһы. 1913—1915 йылдар.  Һаҡланмаған.
* Усть-Ижорала Александр Невский сиркәүенең причт йорто.

## Реставрациялау һәм тикшеренеүҙәр  эштәре

* Ҡазан соборы. 1911 йыл
* Сампсониевск соборы. 1908—1909 йылдар
* Пантелеймоновск сиркәүе. 1912 йыл,  Г. А. Косяков менән бергә
* Шапки ауылында Покров  Богородица сиркәүе. 1911—1914 йылдар
* Ямбургта Изге  Екатерина соборы

## А.П. Аплаксиндың баҫма эштәре

* Сампсоновский собор в С.-Петербурге. 1709—1909. СПб.: т-во Р. Голике и А. Вильборга. 1909 г.
* Казанский собор. Историческое исследование о соборе и его описание. СПб. 1911 г.
* Русское церковное искусство и его современные задачи. Доклад, прочит. 8-го января 1911 г. на IV Съезде русских зодчих в присутствии его имп. высочества вел. кн. Петра Николаевича. СПб. 1911 г.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — .
* 
* Творчество добра. Петербургский архитектор Андрей Петрович Аплаксин (1879—1931). Фишер М. СПб.: ТО «Балтийская звезда». 2013 г.
* *Белоножкин А. Е.* Санкт-Петербургский епархиальный архитектор А. П. Аплаксин: жизнь и творчество (кандидатская диссертация). СПб., 2006. (см. автореферат)
* *Белоножкин А. Е.* Санкт-Петербургский епархиальный архитектор А. П. Аплаксин. — СПб: Невский мир, Лики России, 2013 — 384 с. — ISBN 978-5-9905233-1-9 (Невский мир), ISBN 978-5-87417-444-6 (Лики России)

## Һылтанмалар

* Аплаксин А. П. на сайте Введено-Оятского монастыря
* Сайт, посвящённый А. П. Аплаксину