Бабичева Таңсулпан Даһи ҡыҙы

**Бабичева Таңсулпан Даһи ҡыҙы** (15 май 1953 йыл) — башҡорт театр һәм кино актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы, профессор (2005). Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1981), Рәсәй Федерацияһының (2000) һәм Башҡортостан Республикаһының (1994) халыҡ артисы.

## Биографияһы
* Таңсулпан Даһи ҡыҙы Бабичева 1953 йылдың 15 майында Башҡорт АССР-ының Дәүләкән ҡалаһында тыуған;
* 1974 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын (хәҙер Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы) тамамлай. Рафаэль Әйүпов курсында уҡый;
* 1974—2005 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында эшләй;
* 2005—2006 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театрының художество етәксеһе;
* 1984 йылдан — Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡытыусы;
* 2001 йылдан — режиссура һәм актёр оҫталығы кафедраһы мөдире.

## Ролдәре

### Театрҙа
* Зөбәржәт һәм Шәфәҡ (М. Кәрим, «Ай тотолған төндә»)
* Айһылыу (И. Абдуллин, «Айһылыуҙың айлы кистәре»)
* Илона Альгрен (Х. Вуолийоки, «Ят йондоҙ» — «Женщины Нискавуори»)
* Аҡйондоҙ, Мария Тереза (М. Кәрим — Р. Исрафилов «Яҙмыштарҙан уҙмыш бар», «Ярлыҡау»)
* Гөл (М. Садиҡова, «Бергенәм, гөлгөнәм»)
* Диләфрүз (Т.Миңнуллин, «Диләфрүзгә дүрт кейәү»)
* Ольга Прозорова (А. П. Чехов, «Апалы-һеңлеле өсәү»)
* Филумена Мартурано (Э. де Филиппо, «Илай белмәгән ҡатын»)
* Һәҙиә Дәүләтшина (Ғ. Шафиҡов, «Һәҙиә») һәм башҡалар.
Был персонаждарҙа һуңғы тиҫтә йылдарҙа башҡорт сәнғәтендә кешелеклек йүнәлешенең артабан үҫешенә туранан-тура бәйле булған принципиаль үҙгәрештәр сағылыш тапты.

### Кинола
* «Визит» (ҡыҫҡа метажлы) — Режиссёры Булат Йосопов, 2013.
* «На заре туманной юности» — Режиссёры Василий Панин. Производство: РитмМосфильм, Асе-Видео, 1997.
* «Русский роман» / «Russian Romance» — режиссёры Владимир Македонский. Производство: Рәсәй, Словакия, Германия: Infafilm (Мюнхен) / WN Danubius Film (Братислава) / Экран (Останкино), 1993, 2 сериялы.
* «Алтын атлы һыбайлы» (Всадник на золотом коне): Гөлбикә — Режиссёры Василий Журавлёв, «Мосфильм» киностудияһы, 1980.

## Йәмәғәт эшмәкәрлеге
* Башҡортостан Республикаһы Ҡатын-ҡыҙҙар союзының идара ағзаһы.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1981).
* Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1981).
* СССР халыҡтарының милли драматургияһы һәм театр сәнғәте буйынса IV Бөтә Рәсәй фестивале премияһы һәм дипломы (1982).
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1991).
* Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).
* Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2000).

## Хеҙмәттәре
* Ғәмәл. Актёр оҫталығы мәктәбе. (1 синыф). — Өфө, 2001.

## Актёр тураһында мәҡәләләр һәм уның менән әңгәмәләр
* Мортазина О. Баш ҡалала артистар һәм яҙыусылар социаль учреждениелар өсөн урындағы баҫмаларға яҙылды. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 9 декабрь.
* Романов В. Цель ее жизни — служение театру (К юбилею актрисы и театрального педагога Тансулпан Бабичевой). «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2013, 15 май.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Саитов С. С. Тансулпан Бабичева. — Уфа, Китап, 1995.

## Һылтанмалар
* 
* 
* Бабичева Таңсулпан. «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» сайты 
* Актёры. Фильмография. Бабичева Тансулпан Догиевна. «Кино-Театр.ru» сайты