open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Росомаха (йәштәр туризмы үҙәге)

**«Росомаха» Камчатка йәштәр туризмы үҙәге** — социаль туризм проекты. Үҙәктең маҡсаты — бай булмаған кешеләрҙе, тәү сиратта йәштәрҙе Камчатка менән таныштырыу. Проекттың нигеҙләүсеһе — Рәсәй дәүләт туризм һәм хеҙмәтләндереү университетында туризм кафедраһының өлкән уҡытыусыһы Александр Мещанкин.

## Тарих
Проект Александр Мещанкиндың диссертацияһынан үҫә. Диссертацияла ул йорт хужалыҡтарын социаль туризмға йәлеп итеү концепцияһы сығымдарҙы һәм хаҡтарҙы кәметергә булышлыҡ итеүен күрһәтә.

2009 йылда үҙ аҡсалары һәм кредит ресурстары ярҙамында Петропавловск-Камчатскийҙан алыҫ булмаған урында туристик үҙәктең тәүге бинаһын төҙөй. 2010 йылда Мещанкин Эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеү Камчатка крайы фондынан ҡунаҡ йортон йыһазландырыу өсөн грант ала. 2011 йылдан алып 2013 йылға тиклем социаль турҙарҙы субсидиялауға Камчатка крайы хөкүмәте менән яҡынса 10 млн. һум аҡса бүленә.

2011 йылда «Росомаха» Камчатка йәштәр туризмы үҙәге проекты өсөн Мещанкин «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фонды менән уҙғарылған «Социаль эшҡыуар-2011» бөтә Рәсәй конкурсының премияһы менән бүләкләнгән һәм биш йыл ваҡытҡа 1,5 млн. һум суммаға процентһыҙ займ ала. Был аҡсалар Камчатка тауҙарында махсуслаштырылған «Росомаха» туристик базаһын төҙөүгә йүнәлтелгән.

## Эшмәкәрлеге
«Росомаха» Камчатка йәштәр туризмы үҙәге «50-гә 50» схемаһы буйынса эшләй: ҡунаҡтарҙың яртыһын йәштәр, пенсионерҙар, балалар менән ғаиләләр тәшкил итә, уларға путёвкалар льготалы хаҡтар менән һаталар; ә икенсе яртыһын хәлле (VIP һәм урта синыф) клиеттар тәшкил итә.

Туристарҙың социаль сегментына 30 процентлы ташлама ҡаралған.

«Росомаха» Камчатка йәштәр туризмы үҙәге төбәкте өйрәнеүсе студенттарға спонсорлыҡ ярҙамын тәҡдим итә.

Йәйен «Росомаха» Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәренән һәм сит илдәрҙән килгән туристарҙы ҡабул итә, ә ҡышҡы миҙгелдә башлыса, тәбиғәт ҡосағында ял итергә теләгән, урындағы кешеләр килә. Бында йылына уртаса дүрт меңгә тиклем турист ял итә, уларҙың яртыһын «льготалылар» тәшкил итә. 2014 йылда коляскала йөрөүсе кешеләр өсөн ҡулайлаштырылыған ҡунаҡ йортон төҙөү башлана.

## Бүләктәре
* 2011 йыл: Александр Мещанкин «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фондының «Социаль эшҡыуар» номинацияһындағы премия менән бүләкләнә
* 2012 йыл: II йыл һайын уҙғарылған «Йәй-2012» туристик продукттарҙың күргәҙмә-йәрминкәһенең дипломы
* 2013 йыл: VII Халыҡ-ара Intourmarket туристик күргәҙмәһенең сертификаты

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт КЦМТ «Росомаха» (доступен на русском и английском языках)
Рәсәйҙә социаль туризм

**Рәсәйҙә социаль туризм** — сығымдары бюджет, дәүләттең бюджеттан тыш фондтары һәм эш биреүселәрҙең аҡсалары иҫәбенә тулыһынса йәки өлөшләтә ҡапланған туризм.

## Тасуирлама
Рәсәйҙә социаль туризм һәм уның төшөнсәһе «Рәсәй Федерацияһында туризмк эшмәкәрлеге нигеҙҙәре тураһында»ғы () федераль закон менән көйләнә һәм билдәләнә. Уға ярашлы, социаль туризм туристик эшмәкәрлекте дәүләт көйләүе йәһәтенән өҫтөнлөккә эйә. Әммә 2010 йылға тиклем был йүнәлештә бер норматив акт та ҡабул ителмәгәнлектән, белгестәр ҡанун нормаларының декларатив булыуын билдәләй. Рәсәй Федерацияһының ҡайһы бер субъекттары, атап әйткәндә Краснодар крайы һәм Санкт-Петербург, социаль туризмды үҫтереү шарттарын үҙаллы билдәләргә ынтыла: финанс ярҙам нормаларын нигеҙләй, сығымдарын өлөшләтә ҡайтарыуға дәғүә итә алыусыларҙы асыҡлай.

Рәсәйҙән айырмалы, Европа илдәрендә туризмдың был йүнәлеше социаль яҡтан тәьмин итеүгә нигеҙләнмәгән, ә хеҙмәткәрҙәргә ҙур ташлама менән һатылған «отпуск чектары» системаһына ҡоролған. Был чектар, махсус органдар тарафынан сығарылып, эш биреүселәр һәм йәмғиәт ойошмалары аша таратыла. Рәсәйҙә иһә, шул уҡ Европанан айырмалы рәүештә, дәүләттең роле ғәмәлдә үҙ сығымдарын ҡаплаған социаль туризм системаһына кәрәкле шарттар тыуҙырыуҙа түгел, башлыса уны финанслауҙа тора.

Рәсәйҙәге социаль туризм шифаханаларҙа дауаланыу менән тығыҙ бәйләнгән. Хеҙмәт менән ҡулланыусы һәм тәҡдим итеүсе араһында килешеү мөнәсәбәттәре һәм уларға тейешле турист хоҡуҡтары барлыҡҡа килмәй, шуға күрә шифахана хеҙмәттәре һәм уға түләү ысылдары туризм продукты тип ҡабул ителмәй. Башлыса социаль туризмды финанслау бюджет (быға граждандарҙы социаль яҡлау тураһындағы ҡануниәте шарт булып тора) һәм тағы ла бюджеттан тыш фондтар аҡсалары иҫәбенә эшләнә. Финанслауҙың өсөнсө сығанағы — эш биреүселәрҙең аҡсалары.

## Социаль туризмда эшҡыуарлыҡ
Дәүләт һәм фондтарҙан башҡа социаль туризмға социаль эшҡыуарҙары йоғонтоло финанс ярҙам күрһәтәләр. Улар туризм хеҙмәттәре менән ҡулланыуҙы бизнес-йүнәлеш һәм инновацион сиселеш иҫәбенә еңеләйтәләр, һәм бер үк ваҡытта льготалы займдар һәм гранттар алыуға тендерҙарҙа ҡатнашалар.

Социаль туризм өлкәһендә эшҡыуарлыҡты тормошҡа ашырыуҙың миҫалдарының береһе булып «Росомаха» Камчатка йәштәр туризмы үҙәге булып тора. Үҙәк үҙенең эшендә 50/50 стратегияһы менән файҙалана: һәр туристик төркөмдөң яртыһын социаль («льготалы») туристар, ә икенсе өлөшөн ябай («льготаһыҙ») туристар тәшкил итә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
*
Джон Мьюр

**Джон Мьюр** (; 21 апрель 1838 йыл — 24 декабрь 1914 йыл) — АҠШ-тың тәбиғәт фәндәре белгесе, яҙыусы һәм ҡырағай тәбиғәте ҡурсалаусы Уның хаттары, эсселары һәм китаптары тәбиғәтте өйрәнеү, башлыса Калифорниялағы Сьерра-Невада тауҙары хаҡында һөйләй.

## Биографияһы
Джон Мьюр 1838 йылдың 21 апрелендә Британия империяһы Шотландияның Данбар ҡалаһында Дэниэль Мьюр һәм Эни Гилрой ғаиләһендә тыуған. 1849 йылда Мьюрҙар ғаиләһе АҠШ-ҡа эмиграцияға китәләр, тәүҙә Висконсин штатының Портэйдж ҡалаһы янындағы фермала йәшәйҙәр.

Джон Мьюрҙың әҫәрҙәре уҡыусыларҙы, шул иҫәптән президенттарҙы һәм конгрессмендарҙы, илһамландырған һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса эштәрҙең уңышлы һөҙөмтәләргә килтереүенә булышлыҡ иткән. Уның әүҙем ҡатнашлығында Йосемити, Секвойя һәм башҡа парктар төҙөлөп ҡырағай тәбиғәт мөйөштәре һаҡлап ҡалына. Джон Мьюр 1892 йылда Sierra Club ойошмаһына нигеҙ һала һәм уның президенты була. Һуңынан ул АҠШ-та иң әһәмиәтле экологик ойошмаларҙың береһе булып китә.

## Хәтер
Мьюрға арнап Аляскала боҙлоҡ һәм Калифорнияла яр буйы аталған. 2005 йылда АҠШ-тың 50 штатының квотерҙар серияһында 520 400 000 дана тираж менән һәм Хаф-Доум ҡаяһы фонында Джон Мьюрҙың һүрәте менән 25 цент номиналындағы баҡыр никель тәңкә баҫылып сығарыла

## Китаптары
* Сьерраны өйрәнеү = Studies in the Sierra (1950 reprint of serials from 1874)
* Сәнғәтле Калифорния = Picturesque California (1888—1890)
* Калифорния тауҙары = The Mountains of California (1894)
* Беҙҙең милли парктар = Our National Parks (1901)
* Стыкин = Stickeen
* Стыкин: эт һәм боҙлоҡ менән мажара = Stickeen: An Adventure with a Dog and a Glacier (1915)
* Стыкин: эттең тарихы = Stickeen: The Story of a Dog (1909)
* Сьеррала минең беренсе йәйем = My First Summer in the Sierra (1911)
* Эдвард Генри Гарриман = Edward Henry Harriman (1911)
* Йосемити = The Yosemite (1912)
* История моего мальчишества и юности = The Story of My Boyhood and Youth (1913)
* Дуҫыма хаттар = Letters to a Friend (1915)
* Аляска буйлап сәйәхәт = Travels in Alaska (1915)
* Ҡултыҡҡа тиклем мең миль = A Thousand-Mile Walk to the Gulf (1916)
* Корвин круизы = The Cruise of the Corwin (1917)
* Текә һуҡмаҡтар = Steep Trails (1919)

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Austin, Richard C. (1991). Baptized into wilderness: A Christian perspective on John Muir. Creekside Press.
* Ehrlich, Gretel (2000). John Muir: Nature’s Visionary. National Geographic. ISBN 0-7922-7954-9.
* Williams, Dennis (2002). God’s Wilds: John Muir’s Vision of Nature. Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-143-0.
Вергиз Куриен

__NOTOC__

**Вергиз Куриен** (; 26 ноябрь 1921 йыл, Кожикоде, Британ Һиндостаны — 9 сентябрь 2012 йыл, Надияд, Һиндостан) — Һиндостан социаль эшҡыуары, менеджеры һәм чиновнигы. Уның «миллиард-литрлыҡ идеяһы» өсөн — «Ташҡын операцияһы» () — донъялағы иң ҙур ауыл хужалығын һәм һөт сәнәғәтен үҫтереү программаһы өсөн Куриен «аҡ революцияһынаң атаһы» () һәм «Һиндостан һөтсөһө» () булараҡ билдәле.

Уның тырышлығы менән Һиндостан донъялағы иң ҙур һөт етештереүсеһе булып китә (2010—2011 йылдарҙа донъяла һөт етештереү күләменең яҡынса 17 % әшкил итә), утыҙ йыл эсендә һөт һәр бер кешегә ике тапҡыр арзаныраҡ булып китә.

Буйвол һөтөнән порошок етештерә башлап һөт сәнәғәтендә революция яһай.

Дингә ҡарашы буйынса — атеист.

Куриен 2012 йылдың 9 сентябрендә Надияд ҡалаһының дауаханаһында вафат була.

## Ғаилә
Вергиз Куриендың ҡатыны *Молли* була, уларҙың ҡыҙы *Нирмала* һәм ейәне *Сиддхартх*. Молли 2012 йылдың 14 декабрендә Мумбаи ҡалаһында вафат булған.

## Бүләктәре һәм премиялары

Куриен шулай уҡ Һиндостандың һәм донъя университеттарының 15 почётлы дәрәжәләренә эйә.

## Библиография
* Kurien, Verghese (2005) *I Too Had a Dream*. APH Publishing Corp. ISBN 9788174364074.
* Kurien, Verghese (1997) *An Unfinished Dream*. Tata-McGraw-Hill. ISBN 9780074622148.
* *The Man Who Made The Elephant Dance* — Audio Autobiography of Dr. Kurien in the voice of Tom Alter with Audio Foreword by Ratan Tata, in his own voice ISBN 9789382299240
* ''Verghese Kurien: The Man with the Billion Litre idea'' (2013) Amar Chitra Katha. ISBN 9789350853863.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* .
* Рәсми биография (Amul): amul.com/m/dr-v-kurien.
Ғәйфуллин

**Ғәйфуллин** — башҡорт һәм татар фамилияһы.

*  Ғәйфуллин Абдрахман Зәйнулла улы (1908—1945}), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).
*  Ғәйфуллин Миңләхмәт Зиннәт улы (1914—2002) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959).
----
*  Ғәйфуллина Рәмзиә Мөҙәрис ҡыҙы (1938 т.) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).
* Ғәйфуллина Рәсимә Риф ҡыҙы (1964 т.) — Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2011).
* Ғәйфуллина Эльвира Хәйретдин ҡыҙы (1950 т.) — хор дирижёры, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).
Ғәлимйәнов Сәлимйән Ғәлимйән улы

** Ғәлимйәнов Сәлимйән Ғәлимйән улы ** (25 сентябрь 1915, Өфө губернаһы, Бөрө өйәҙе, Төлсөкбаш ауылы — 12 июль 2005, Асҡын районы, Төлгөҙбаш ауылы) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1943).

## Биографияһы
1915 йылдың Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Төлсөкбаш ауылында тыуған.

1942 йылдан башлап Сталинград, Көньяҡ-Көнбайыш, Дон, Воронеж, Ялан һәм 2-се Украина фронттарында хеҙмəт итə.

## Батырлығы

Советтар Союзы Геройы исеме 1943 йылдың 26 октябрендә бирелә.

## Наградалары
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (26.10.1943)
* Ленин ордены (26.10.1943)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (13.10.1943)
* «Сталинградты обороналаған өсөн» миҙалы

## Хәтер

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар

* 
*
Ғәлимйәнов

**Ғәлимйәнов** — фамилия.

*  Ғәлимйәнов Сәлимйән Ғәлимйән улы (1915—2005}), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1943).
*  Ғәлимйәнов Флүр Ғәлимйән улы (1932—2010) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
Закиров

**Закиров** — фамилия.

*  Закиров Игорь Рәүеф улы (1945 т.) — осоусы, Рәсәй Федерацияһы Геройы (1994).
*  Закиров Әхмәт Закир улы (1911—1988), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
----
* Закирова Римма Рәйес ҡыҙы (1977 т.) — балет артисы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2010).
Закиров Әхмәт Закир улы

**Закиров Әхмәт Закир улы** (19 март 1911 йыл — 29 март 1988 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар полкының взвод командиры, гвардия лейтенанты (1944). Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Әхмәт Закир улы Закиров 1911 йылдың 19 мартында Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Борай районы) Кәшкәләү ауылында тыуған. Милләте башҡорт.

Урта белем ала. Ҡырғыҙ ССР-ы Ош өлкәһе Кызыл-Кия ҡалаһында шахтала эшләй. 1933—1935 һәм 1937—1939 йылдарҙа Алыҫ Көнсығышта Ҡыҙыл Армияның кавалерия полкында хеҙмәт итә. Хәрби хеҙмәте тамамланғас, Владивостокта йәшәргә һәм эшләргә ҡала.

1941 йылда Владивосток хәрби пехота училищеһын тамамлай һәм Бөйөк Ватан һуғышына ебәрелә. Брянск, Көнбайыш һәм Үҙәк фронттарында хеҙмəт итə.

Үҙәк фронтында 61-се армия 76-сы гвардия уҡсылар дивизияһы 239-сы гвардия уҡсылар полкының взвод командиры була. Гвардия кесе лейтенанты Әхмәт Закиров бигерәк тә Днепр өсөн Белорус ССР-ы Гомель өлкәһе Комарин ауылы тирәһендәге алыштарҙа батырлыҡ күрһәтә. 1943 йылдың 27-нән 28 сентябргә ҡараған төндә офицер Днепр аша үтеүҙе разведкалау һәм йылғаның уң яҡ ярында плацдармды яулап алыу мәсьәләһе ҡуйылған яугирҙарҙы етәкләй. Уның 20 һалдаттан торған штурмлау төркөмө, дошмандың көслө пулемёт һәм миномёт утына ҡарамаҫтан, Днепр йылғаһы аша сығып, фашист окоптарына төшә һәм дошман пулемёттары утын туҡтатып, ҡалған частарҙың йылға аша сығыуын тәьмин итә һәм шуның менән уларға уң яҡ яр буйында нығынырға мөмкинлек бирә. Был алыштарҙа гвардия кесе лейтенанты Закиров ҡаты яралана һәм госпиталгә эләгә.

Днепр йылғаһы аша сыҡҡанда күрһәткән батырлығы өсөн 1944 йылдың 15 ғинуарында «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡ була.

1944 йылдың февралендә госпиталдән сыға һәм туған яғына ҡайтарыла. Һуғыштан һуң Өфөлә йәшәй, Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында машинист булып эшләй. 1953 йылдан КПСС ағзаһы.

1988 йылдың 29 мартында Өфөлә вафат була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Советтар Союзы Геройы (1944)
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (15.01.1944)
* Ленин ордены (15.01.1944)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)
* Миҙалдар.

## Хәтер
* Башҡорт АССР-ы Борай районы Кәшкәләү ауылы урта мәктәбенең пионер дружинаһы уның исемен йөрөтә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* Закиров Ахмет Закирович// Подвиг их — бессмертен. — Уфа, 2000. — С. 112.

## Һылтанмалар
*    
* 
* 
*
Slum Dwellers International

**Slum Dwellers International** (Емерек өйҙәрҙең халыҡ-ара йәшәүселәре) — Кейптаун ҡалаында урынлашҡан халыҡ-ара коммерциялы булмаған ойошма. 1996 йылда Һиндостанда эшләгән Джокин Арпутхам һәм урындағы емерек өйҙәрҙе йәшәүселәр был ойошмаға нигеҙ һалалар. «Slum Dwellers International» маҡсаты — үҙенең мәнфәғәттәрен эффектив яҡлау һәм тормош шарттарын яҡшыртыр өсөн емерек өйҙәрҙең йәшәүселәрен берләштереү, шул өйҙәрҙә тороусыларҙы үҙҙәренең райондарын яҡшыртыу эштәрендә эшләтер өсөн дәүләт һәм халыҡ-ара ойошмалар менән хеҙмәттәшлекте нығытыу. «Slum Dwellers International» программалары донъяның 500 ҡалаһында булған 15 мең емерек өйҙәрҙен ылыҡтыра (1 миллион кешенән артыҡ). Ойошманың милли хөкүмәттәре менән 20 килешеаүе бар, ул 130 мең ғаиләгә ер алырға ярҙам итә.

Ҡалаларҙағы ярлыларға голобаль солидарлыҡ 1990-сы йылдарҙа, Көньяҡ Америкаһының емерек өйҙәрҙә йәшәүселәре һәм Мумбай ҡалыһының өйһөҙ булған кешеләр араһында бәйләнештәр килгән саҡта, тыуа. «Slum Dwellers International» Джокин Арпутхам етәкселеге аҫтында емерелгән, бәлкәй һәм насар өйҙәрҙә тороусыларҙы федерацияларға һәм профсоюздарға берләштерә, уларға тәжрибәһе менән алмашырға ярҙам итә, трущобаларҙың етәкләү структураларына ҡатын-ҡыҙҙарҙы индерә, ярлылар өсөн приюттар, үҙ-ара ярҙам кассаларын, һаҡлап тотоу һәм кредитлы учреждениялар ойоштора. Ойошманың икенсе эше — шул насар өйҙәрҙең хужаларын уларҙың тормошон үҙгәртә алған (өйҙәр, һыу үткәргестәр, канализациялар, дауаханалар, медицина пунктарын һәм мәктәптәрҙе төҙөү) дәүләт органдары, төрлө хәйриә фондтары һәм социаль предприятиелар менән бәйләү.

«Slum Dwellers International» айырым программалары һаҡлап тотоу һәм кредитлы учрежденияларҙы микрофинанслау ярҙамында трущобаларҙың берләшмәләрендә ҡатын-ҡыҙҙарҙы лидер позицияларына урынлаштырыуға йүнәлгән. «Slum Dwellers International» бүлексәләре ошо илдәрҙә бар:Һиндостан, Непал, Шри-Ланка, Пакистан, Филиппин, Таиланд, КАР, Кения, Намибия, Эсватини, Зимбабве, Уганда, Малави, Лесото, Танзания, Замбия, Ангола, Сьерра-Леоне, Буркина-Фасо, Гана, Нигерия, Ботсвана, Того, Либерия, Мысыр, Бразилия, Аргентина, Боливия, Колумбия һәм Гаити Республикаһы.

«Slum Dwellers International» халыҡ йәшәгән урындар буйынса БМО программаһы, Санта-Фе институты, Билл һәм Мелинда Гейтс фонды, Форд фонды, Сколл фонды, «Habitat for Humanity International», «Cities Alliance», «Association of African Planning Schools», «Swedish International Development Cooperation Agency» һәм Арджун Аппадураи менән эшләй. В 2007 году Slum Dwellers International основала Urban Poor Fund International (UPFI). 2014 йылда «Slum Dwellers International» Сколл фондынан социаль эшҡыуарлыҡ өсөн премия ала.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсми сайт
* Facebook-та бите
Елагин Андрей Владимирович

**Андре́й Влади́мирович Ела́гин** (12 декабрь 1964 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, Рәсәйҙә инвалид коляска етешереүсе иң ҙур шәхси компанияларҙың береһе һәм инвалид-спортсылар өсөн титан коляскаларын эшләүсе берҙән-бер булған «Катаржина» компанияһын ойоштороусы һәм уның етәксеһе.

## Биографияһы

Андрей Владимирович Елагин 1964 йылдың 12 декабрендә тыуған. Юғары белемде Рәсәй дәүләт физик культура, спорт, йәштәр һәм туризм университетында «Физик культура һәм спорт» йүнәлешенең «Кешене физик реабилитациялау» махсуслаштырыуы буйынса ала. 1984 йылда юл-транспорт фажиғәһендә алған йәрәхәт арҡаһында коляскала йөрөүсе инвалид булып ҡала.

1990 йылда Андрей Елагин инвалидтарҙың сәләмәтлеген тергеҙеү (реабилитация) өлкәһендә ҙур ғына уңыштарға өлгәшкән «Rekryterings Gruppen» швед компанияһының сәләмәтлеген нығытыу йыйындарында ҡатнаша. Нәҡ ошонда уның еңеләйтелгән инвалид коляскалары етештереү ниәте тыуа, һәм Елагин фекерҙәштәре менән Рәсәйҙә шуға оҡшаш производство ойошторорға ҡарар итә. 1995 йылда инвалидтар өсөн әүҙем кресло-коляскаларҙы камиллаштырыусы һәм етештереүсе автономлы коммерцияға ҡарамаған «Катаржина» ойошмаһына нигеҙ һала һәм уның генераль директоры була. Компанияның етәксеһе булараҡ Юрий Лужков, Дмитрий Медведев, Владимир Путин менән осраша.

Андрей Елагин шулай уҡ Стратегик инициативалар агентлығы ойошторған кәңәшмәләрҙә ҡатнаша, Мәскәү йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Спорт, туризм һәм ял буйынса комиссия етәксеһе урынбаҫары һәм Социаль яҡлау, ғаилә эштәре, йәштәр һәм балалар буйынса комиссия ағзаһы була. 2014 йылда Мәскәү ҡала думаһына депутатлыҡҡа үҙенең кандидатураһын ҡуя. Шул уҡ йылда Мәскәү мэры янындағы инвалидтар һәм башҡа мөмкинлектәре сикләнгәндәрҙең эштәре буйынса координацион советы составына индерелә. «Здравоохранение—2014» күргәҙмәһендә ҡатнаша. 2015 йылдың 22 апрелендә Рәсәй Федерацияһының Йәмәғәт палатаһы «Социаль страховкалауҙың проблемалары һәм уны сисеү юлдары» () ултырыштарында сығыш яһай.

## Бүләктәре һәм премиялары
Елагин Андрей Владимирович Рәсәй Федерацияһының сауҙагәрҙәр һәм сәнәғәтселәр йәмғиәтенең «Ватан даны өсөн» () миҙалы менән бүләкләнгән.

## Иҫкәрмәләр
Акимов Борис Николаевич

**Акимов Борис Николаевич** (31 март 1979 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, журналист һәм социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендәге «LavkaLavka» проектын ойоштороусыларҙың береһе.

## Биографияһы
Борис Николаевич Акимов 1979 йылдың 31 мартында Мәскәү ҡалаһында профессор һәм химия фәндәре докторы Алексей Георгиевич Акимов һәм рәссам Елена Владимировна Акимова ғаиләһендә тыуған.

Юғары белемде Рәсәй дәүләт гуманитар университетының политология факультетында ала. Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте янындағы Финанс академияһының философия һөнәре буйынса аспирантураһын тамамлай һәм философия фәндәре кандидаты дәрәжәһен ала. 1992 йыл дауамында АҠШ-та Вашингтон штатының Такома ҡалаһында уҡый һәм йәшәй.

Һуңыраҡ Борис Акимов «Rolling Stone» (был журналдың русса версияһын ойошторуында ҡатнаша) һәм «Афиша» журналдарында баш мөхәррир урынбаҫары вазифаһын башҡара. Аҙағыраҡ «Сноб» проектының креатив директоры булып эшләй.

2009 йылдың яҙында Борис Акимов үҙенең дуҫтары — информацион технологиялар сфераһындағы белгес Александр Михайлов һәм һатыусы Василий Пальшин менән берлектә «LavkaLavka» проектына нигеҙ һала. 2013 йылда үҙ фермер хужалығын аса. Шулай уҡ ул провинцияларға ярҙам итеүҙе ойошторор өсөн «Ҙур ер» () проектына нигеҙ һалырға планлаштыра.

Төп эштәренән башҡа, Борис Акимов тағы ла музыка һәм һынлы сәнғәт менән шөғөлләнә, ун йыл дауамында «The Inquisitorum» төркөмөндә ҡатнаша, коллекционерлыҡ менән ҡыҙыҡһына.

## Ғаиләһе
* Борис Николаевичтың ҡатыны Ольга Акимова, уларҙың өс балаһы бар: ҡыҙы Варвара, улдары Алексей һәм Пётр.

## Иҫкәрмәләр
Danone Ecosystem Fund

**Danone Ecosystem Fund** — 2009 йылда Danone франция аҙыҡ-түлек корпорацияһы ойошторған иғәнәләр фонды һәм шхси коммерциялы булмаған ойошма. Фондтың төп маҡсаты — экологик таҙа продукты эшкәрткән, һаҡлаған һәм етештергән, заманса эш ысулдарына өйрәткән, социаль тотороҡлоҡто һәм бәләкәй менән урта бизнеста эш менән булышыуҙы үҫтергән ваҡ фермерҙарҙан, кооперативтарҙан һәм дистнибьютерҙарҙан торған партнер селтәрен үҫтереү. Danone Ecosystem Fund төрлө социаль проектарҙы финанслай: ваҡ ғаилә фермаларын һәм ҙур булмаған аҙыҡ-түлек ритейлерҙар төҙөү, инновацион экологик ысулдарҙы һәм Danone предприятиеһы тирәһендәге ерҙәрҙе үҫтереү, тренинг фермаларын һәм уҡыу йорттарын төҙөү. Шулай уҡ фонд әсә компанияһының социаль стандарттарына тура килгән тәьмин итеүселәргә ярҙам итә.

Фонд коммерциялы булмаған ойошмалар, микрофинанслау һәм консалитинг учреждениялар, Мөхәммәт Юныс һәм Ашока фонды структуралары менән тығыҙ бәйләнештә эшләй. 2013 йылға ҡарата Danone Ecosystem Fund 30-ҙан артыҡ партнер менән бергә 50 мең кешегә тормошон яҡшыртырға ярҙам иткән 50 социаль-экономик программаны башлап ебәрә.

## Эшмәкәрлеге

Danone Ecosystem Fund фондының тәүге социаль-экономик проекты ваҡ фермерҙар араһында ярлылыҡ кимәлен әҙәйтергә һәм эшкәртә торған предприятиеларға тапшырылған һөттөң сифатын күтәрергә мөмкинлек биргән Украинала һөт кооперативтарын һәм ғаилә фермаларын үҫтереү программаһы була. 2011 йылда Danone һәм уның партнерҙары ярҙамында Днепропетровск өлкәһендә 60 һыйыр башына уҡыу фермаһы төҙөлә. Шунда бөтәһе, кем ғаилә фермаһын эшләргә теләй, өсөн тренингтар эшләнгән. 2013 йылда фонд Тернополь өлкәһендә ер еләге кооперативтары селтәрен эшләтеп ебәрә. Кооперативтар эшләгән ауылдарҙа фонд балалар майҙансыҡтарын төҙөй.

2011 йылдың көҙ миҙгелендә Danone Ecosystem Fund икенсе партнерҙары менән бергә Испанияла гендер көсләүенән зыян күргән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн социаль мәктәп аса. Мәктәп зыян күргәндәргә мөмкинлектәрен киңәйтергә, йәмәғәт эсенә керергә һәм Danone Spain компанияның структураһында эшкә урынлашырға ярҙам итә.

2013 йылда Липецк өлкәһендә йәшәү урыны һәм 90 һыйыр башлы уҡыу фермаһы менән булған коммерциялы булмаған «Һөтлө Бизнес Академияһы» сей һөтө етештереүен үҫтергән ойошмаһын аса. 2014 йылда Danone Ecosystem Fund балалар гематологияһы, онкологияһы һәм имуннологияһы федераль фән-клиник үҙәге, ҡандың ҡаты ауырыуҙары менән булған балаларға ярҙам иткән региональ йәмғиәт хәйриә фонды һәм Nutricia Advance компанияһы менән бергә ауырыу балаларҙың ризығын оптимизациялау буйынса проект тәҡдим итә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсми сайт 
* Danone Ecosystem Fund: Co-Creating Inclusive Innovation for Future Value
Кейеков

**Кейеков** — башҡорт фамилияһы.

* Кейеков Мөхәмәтғәли Ғәбдессәлих улы (Ғәли Соҡорой) (1828—1889) — башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе.
* Кейеков Ғарифулла Мөхәмәтғәли улы (1861—1918) — башҡорт шағиры һәм яҙыусыһы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Кейековтар — башҡорт дворян нәҫеле.
Обсервер (компания)

**Обсервер** — инвалид коляскалары һәм уға кәрәкле ҡоролмалар уйлап табыу һәм етештереү, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә «ҡаршылыҡһыҙ мөхит» булдырыу менән шөғөлләнгән рәсәй компанияһы. Калининградта урынлашҡан.
2009 йылда эшҡыуар Роман Аранин нигеҙ һала.

## Тарих

2004 йылда бер нисә обой һәм сантехника һатыу итеү магазины булған Калининград эшҡыуары Роман Аранин, парапланеризм менән шөғөлләнгәндә аварияға эләгә, шуның арҡаһында тулыһынса параличланған ҡала. Операция һәм реабилитация курсы үткәндән һуң, Романдың өлөшләтә башы һәм ҡулы хәрәкәт итә башлай. Һуңғараҡ тәбиғәттә саф һауала йөрөп килеү өсөн, Аранин үҙенең инженер дуҫы менән коляска-вездеход эшләйҙәр, ә 2009 йылда ошондай ҡоролмалар эшләү өсөн Обсервер компанияһын асалар.

Һуңғараҡ профиль киңәйә һәм үҙенең инвалидтар өсөн эшләнгән әйберҙәрен һатыуҙан башҡа, көнбайыш компаниялары менән хеҙмәтләшлек итә башлай һәм уларҙан сит илдән ступенькоходтар, лифттар, күтәргес платформаларға әйләнеүсе баҫҡыстан күтәргестәр һәм баҫҡыстар һатып ала башлайҙар.

2015 йылдың башына компания 15 сит ил контрагенттары менән хеҙмәттәшлек итә, ҡайһы берҙәренән әҙер әйберҙәр, икенселәренән үҙҙәренең коляскала моделдәре өсөн кәрәк-яраҡтар һатып алына.

Үҙ продукциялары сит илдәргә дилерҙар аша сыға башлай, Обсерверҙың ассортименттары Белоруссияла, Ҡаҙаҡстанда, Польшала, Германияла, Литвала, Яңы Зеландияла, Бразилияла һәм Аргентинала һатыла.

Ҡоролмаларҙы етештереү һәм һатыуҙан башҡа, компания инвалидтар техникаһын ремонтлау һәм хеҙмәтләндереү цехы аса. Компанияның штатында 20 кеше эшләй, шуларҙың етәүһе — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләр. 2013 йылда «Беҙҙең киләсәк (фонд)» фонды ярҙамы менән, компания был проект «Бөтә Рәсәй төбәктәрендә инвалид коляскалыр ремонтлау оҫтаханаһы төҙөү» исемле яңы проект башлап ебәрә, унда оҫтаханаларҙа инвалидтар үҙҙәре эшләйҙәр.

Компания шулай уҡ хөкүмәт органдары менән хеҙмәттәшлек итә, Аранин төҙөгән «Ковчег» йәмәғәт ойошмаһы мөмкинселектәре сикләнгн кешеләр өсөн «ҡаршылыҡһыҙ мөхит» төҙөйҙәр, Рәсәйҙә инвалидтар өсөн аэропорттарҙы йыһазландыралар, хәҙерге ваҡытҡа 15 аэропорт йыһазландырылған, шулай уҡ пляждарҙы йыһазландырыу бара — 8 пляж йыһазландырылған, музейҙар менән эш алып барыла.

2014 йылда «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар Фонды үткәргән бөтә Рәсәй конкурсының еңеүсеһе була.

2015 йылда компанияға нигеҙ һалыусы Роман Аранин «Социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә шәхси ярҙамы өсөн» номинацияһында «Импульс добра» премияһы лауреаты була.

## Продукцияһы

* Инвалид коляскалары
* Ступенькоходтар (уларҙың ярҙамы менән инвалид коляскаһындағы кеше баҫҡыстан менә һәм төшә ала)
* Таянғыс-йөрөгөстәр
* Хэндбайктар (ҡул ярҙамында хәкәткә килеүсе велосипедтар)
* Инвалидтар өсөн пляждар
* Пандустар
* Махсуслаштырылған санузелдар
* Күтәргес платформалар
* Реабилитация ҡоролмалары
* «Асыҡ мөхит» барлыҡҡа китереү өсөн ҡоролмалар

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт
Социаль өлкәлә инновация үҙәге (Русал)

**Социаль өлкәлә инновация үҙәге ** — 2013 йылда Русал компанияһы төҙөгән инновация үҙәге.

Рәсәйҙә үҙ-ара оҡшаш булған үҙәктәр араһында һәм эре бизнес ярҙам иткән беренсеһе проект һанала.

Үҙәккә «Социаль программалар үҙәге» фонды, төбәк һәм ҡала хөкүмәттәре, Сбербанктың төбәк бүлексәләре, урта һәм бәләкәй бизнесҡа ярҙам итеү фондтары, муниципаль һәм төбәк Һатыу-етештереү палаталары һәм башҡа ойошмалар ярҙам итәләр.

## Тарихы
Үҙәк «Русал» компанияһы тарафынан Красноярскта Яңы проекттарҙы үҫтереү стратегик инициатива агентлығы ярҙамы менән 2013 йылда барлыҡҡа килә. Уға 5 миллион АҠШ доллары инвестиция йәлеп ителгән. «Русал» менән шул ваҡытта Иркутск өлкәһендә һәм Свердловск өлкәһенең Краснотурьинск ҡалаһында оҡшаш проекттар төҙөлә.

2014 йылдың октябренә ҡарата үҙәк 10 миллиард һумдан ашыу аҡсаны хәйриә һәм социаль программаларға йүнәлтә. Русалдың социаль проекттары һәм коммуникация департаменты директоры Рөстәм Зәкиев һүҙҙәренсә, Себерҙә XIII төбәк ара эшҡыуарлыҡ форумында, Красноярск крайынан өс социаль эшҡыуарлыҡ ойошмалары үҙәктән процентһыҙ бурысҡа аҡса алалар: «Дети мегаполиса» балалар үҫеш үҙәге, хәйриә һәм бәләкәй нәшриәттәрҙең китаптарын һатыу менән шөғөлләнеүсе «Федор Михалыч» китап магазины һәм һаулығы насар булған кешеләрҙе дауалаусы «Зубник» профессионал стоматологияһы.

2014 йылдың ноябрендә «Стенгазета» Рәсәй мәктәп нәшриәт ойошмалары үҙәккә ярҙам итә башлайҙар.

2015 йылдың 17 мартында «Русал» компанияһы «Формула будущего» социаль проекты конкурсын ойоштора.

## Мәсьәләләре һәм маҡсаттары
Үҙәктең маҡсаты: актив эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгән кешеләрҙе, эре һәм бәләкәй бизнес етәкселәрен һәм коммерция булмаған социаль ойошмаларҙы социаль эшҡыуарлыҡ проекттары аша төбәк социаль мәсьәләләрен хәл итеүгә йәлеп итеү.

## Оҡшаш проекттар
Оҡшаш проекттар Санкт-Петербургта, Иркутск өлкәһендә һәм Омск өлкәһендә бар.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

### Электрон хеҙмәттәр
*  
*  
*
Шатлыҡтар кибете

**«Шатлыҡтар кибете»** — 2012 йылда асылған тәүге Мәскәү хәйриә магазины. Магазиндың үҙенсәлеге — тауарҙар өсөн иғәнәләр йыйыу, ә билдәләнгән хаҡ буйынса һатып алыу түгел. Табышты магазин Рәсәйҙә шәфҡәтлелекте алға этергән һәм популярлаштырған ойошмаларға бирә. Шулай уҡ магазин балалар йортона, хоспистарға, ҡарттар йортона, күп балалы ғаиләргә һәм башҡа мохтаждарға ярҙам күрһәткән хәйриә ойошмаларына кейемдәрҙе бүләк итеп бирә.

## Концепция

«Шатлыҡтар кибете» Мәскәүҙә тәүге шәфҡәтлек магазины була, был Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡтың яңы төрө була. 2010 йылда Санкт-Петербург ҡалаһында «Рәхмәт!» исемле Рәсәйҙәге тәүге шәфҡәтлелек магазины асыла. Әммә Европа берләшмәһендә һәм Америка Ҡушма Штаттарында бындай магазиндар һаны бик күп. Һатыуҙарҙан алынған аҡса шәфҡәтлелек ойошмаларына йүнәлтелә һәм социаль программаларҙы үтәүгә китә.

"Шатлыҡтар кибете"нең ассортименты магазинға кәрәкмәгән әйберҙәрен килтергән Мәскәүҙә йәшәүселәр ярҙамында төҙөлә. Магазиндың эшселәре һатыла торған тауарҙарға хаҡтарҙы ҡуймайҙар, шуның өсөн һатып алыусылар үҙҙәре тауарҙың хаҡын билдәләй һәм шул хәтлем аҡсаны бирә ала.

## Ярҙам

Йыйылған аҡсалар «Бөтәбеҙҙә бергә» шәфҡәтлелек йыйылышына кергән фондтарға (улар араһында «Ғүмер бүләк ит», «Настенька», «Балалар йөрәктәре») күсерелә. Һатылмаған кейемдәр балалар йорттарына, хоспистарға, ҡарттар йорттарына, күп балалы ғаиләләргә һәм башҡа социаль яҡтан һаҡланмаған төркөмдәргә ярҙам иткән шәфҡәтлелек фондтарына бирелә.

Магазиндың асылыу көнөндә 116 мең һум аҡса йыялар. Тәүге аҙнала — 71,5 мең һум. Һәр айҙағы табыш 200-ҙән 300 мең һумға тиклем үҙгәреп тора.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

* Charity Shop

## Иҫкәрмәләр
Барановский Аркадий Игоревич

**Барановский Аркадий Игоревич** (12 август 1977 йыл) — юрист, йәмғиәт эшмәкәре, тотҡондарҙы социаль-психологик адаптацилау уникаль методикаһының авторы, Рәсәй социаль эшҡыуары, элекке тотҡондар өсөн социаль һәм коммерциялы «Ирекле дебют» һәм «Ҡайтыу» проекттарының нигеҙләүсеһе һәм генераль директоры, «Йәһүд мәрхәмәтлелек комитеты» фондының «Тотҡондарға ярҙам» проектының етәксеһе.

## Биографияһы
Арка́дий И́горевич Барано́вский 1977 йылдың 12 авгусында Мурманск өлкәһенең Мурманск ҡалаһында тыуған. 1990—1993 йылдарҙа Израильда йәшәй, аҙаҡтан Рәсәйгә ҡайта, 1995 йылдан алып Мәскәүҙә йәшәй. Бында Маймонид исемендәге дәүләт классик академияһының юридик һәм философия факультеттарында юғары белем ала. 1996—1998 йылдарҙа «Ор Самеах» һәм «Эш а-Тора» халыҡ-ара уҡыу үҙәктәрендә йәһүд тарихы, фәлсәфәһе һәм этикаһы буйынса семинарҙарҙа тыңлаусы була. 1999 һәм 2000 йылдар араһында Йәһүд кантор сәнғәте мәктәбендәге курстарҙы тамамлай. 2000 йылда Маймонид исемендәге дәүләт классик академияһының аспирантураһына уҡырға инә. Шулай уҡ өс йыл дауамында Иудаика юғары академияһында уҡый. Социаль проекттар менеджеры (Юғары иҡтисад мәктәбенең дипломы) һәм Тораны каллиграф-күсереп яҙыусы («Мишмерет СТаМ» дипломы) булып тора.

2008 йылда элекке тотҡондарҙы социаль-психологик реабилитациялау менән шөғөлләнеүсе «Ҡайтыу» () проектын ойошторған. Уның базаһында 2010 йылда Аркадий Барановский «Ирекле дебют» театрына нигеҙ һала. "Халыҡ-ара йәһүд гәзите"ндә () баш мөхәррир вазифаһын башҡара.

Аркадий Барановский бер нисә китаптар, шул иҫәптән 2005 йылда баҫылып сыҡҡан «Моше Бен Маймон (презентация)» брошюраһы һәм 2011 йылда нәшер ителгән «Маймонид. Учитель и целитель» китабының авторы.

## Иҫкәрмәләр
Белова Евгения Михайловна

**Белова Евгения Михайловна** (1 ғинуар 1987 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, балаларҙы, шул иҫәптән ДЦП диагнозы һәм башҡа һаулыҡтары сикле булған балаларҙы, сыныҡтырыу, һауыҡтырыу һәм социаллаштырыу менән шөғөлләнеүсе «Һаумы!» шәхси балалар һауыҡтырыу үҙәгенең нигеҙләүсеһе.

## Биографияһы
Евгения Михайловна Белова 1987 йылдың 1 ғинуарында Мәскәү ҡалаһында тыуған. Әсәһе һөнәре буйынса инженер, атаһы — полиция хеҙмәткәре.

Театр студияһында шөғөлләнгән, мәктәпте экстернат формаһында алтын миҙалға тамамлағандан һуң, актриса булырға ҡарар итә. Мәскәү яңы драма театры янындағы Театр институтына В. В. Долгачёвтың курстарына уҡырға инә, әммә һуңыраҡ ҡарарын үҙгәртә. Һәм Рәсәй дәүләт туризм һәм сервис университетын «социаль-мәҙәни сервис һәм туризм» һөнәре буйынса ҡыҙыл дипломға тамамлай. Артабан М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетында социаль эшҡыуарлыҡ сфераһында идаралыҡ курстарын һәм башҡа бизнес-тренингтарҙы үтә. Уның өсөн уға ире менән фатирҙарын залогҡа һалырға, машиналарын һатырға, банкта 500 мең һум суммаға кредит алырға, әсә капиталы менән ҡулланырға тура килә.

1998—2000 йылдарҙа Евгения Белова НТВ каналыда күрһәтелгән «Аңла мине» телевизион программаһын алып барыусы булып, 2006—2009 йылдарҙа — Билайн Call-үҙәктә белгес булып, 2007—2008 йылдарҙа — «Мәскәү. Ҡулланыу буйынса инструкция» телетапшырыуының рубрикаларында дежурҙа тороусыларҙың береһе.

2012 йылдың мартында ул ДЦП диагнозы һәм башҡа һаулыҡтары сикле булған балаларҙы, сыныҡтырыу, һауыҡтырыу һәм социаллаштырыу менән шөғөлләнеүсе «Һаумы!» шәхси балалар һауыҡтырыу үҙәген И. М. Сеченов исемендәге Беренсе Мәскәү дәүләт медицина университетының тергеҙелеү дауалауы бүлеге хеҙмәткәре табип Наталия Рыбакова менән берлектә аса.

2013 йылда «Мисс Долгопрудный—2013» матурлыҡ конкурсының еңеүсеһе була.

2014 йылдың яҙында Евгения Белова «Социаль эшҡыуарлыҡтың иң яҡшы күрһәткесе» номинацияһында «Яҡшылыҡ импульсы» премияһының лауреаты була. Шул уҡ йылда «СКБ Контур» компанияһы «„Рәсәй терәге“ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтың бөтә рәсәй йәмәғәт ойошмаһы» менән берлектә уҙғарылған «Мин — бизнесмен 2014» видеороликтар конкурсында Евгения Белова 2000 тиерлек тауыш йыйып еңеүсе тип табыла һәм 300 мең һум суммаһына грант ала.

2014 йылда Евгения Белова Долгопрудный ҡалаһындағы «Салют» физкультура-һауыҡтырыу комплексында инклюзив уйын бүлмәһе ойошторор өсөн кәрәкле сумманы алыу мағсатында Boomstarter сайтында краудфандинг иғәнә йыйыҙы башлап ебәрә. Шул уҡ йылдан алып Долгопрудный ҡалаһының һәм Мәскәү өлкәһенең йәмәғәт палаталарының ағзаһы булып тора. Долгопрудный ҡалаһының балалар приютына «Ал сәскә» () реабилитацион үҙәгенә әүҙем булышлыҡ күрһәтә.

## Ғаиләһе
2007 йылдан алып Долгопрудный ҡалаһында йәшәй. Кейәүҙә, ике бала тәрбиәләй — улы Илья һәм ҡыҙы София.

## Иҫкәрмәләр
Kоlibri Kapital

**Kоlibri Kapital** — <nowiki/>Норвегияныңүҫеш илдәрендә фәҡир ҡатламдарға микрофинанс кредиттары биреү өлкәһендә эшмәкәрлек алып барыусы инвестициялау компанияһы. 2000 йылда асылған, штаб-фатиры Ослолаурынлашҡан.

## Концепцияһы
Kаlibri Kapital — үҙ акцияларынсығарып, улар менән Swedbank интернет-магазины аша Норвегияның эске баҙарында сауҙа итеүсе инвестицион компания. Акциялар һатыуҙан килгән аҡсаны компания үҫеш илдәрендә микрофинанслау институттары асыуға һала, ә улар үҙ клиенттарына льготалы шарттарҙа кредит бирә. Кредит ҡайтарылғандан һуң, аҡса, ҙур булмаған процент өҫтәлеп, Kаlibri Kapital'ға ҡабат әйләнеп ҡайта, шул рәүешле компания үҙ акцияларын тотоусыларға дивидендтар ҙа түләү мөмкинлеген ала. 40 000-дән ашыу кеше компания акционеры булып тора.

Компания һайлаған йүнәлешкә ярашлы кредиттар үҫеш илдәрендәге үҙ эшен асҡан фәҡирҙәргә эшмәкәрлеген йәйелдереү йәки йәшәү йә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн бирелә. Кредиттар шәхси активтар, мәҫәлән, ювелир изделиелар, көнкүреш техникаһы менән йә булмаһа үтескә алыусылар төркөмө тарафынан тәьмин ителә ала. Кредиттар, ҡағиҙә булараҡ, ҡыҫҡа ваҡытҡа һәм ҙур булмаған күләмдә бирелә. 

2012 йылға компанияның әйләнештәге капиталы 21,2 миллион Норвегия кронаһы тәшкил итә.

Компания нигеҙҙә <nowiki/>Латин Америкаһы, Азия һәм Африка илдәрендә кредит бирә.

2015 йылға компания үҙенең аҡсаһын түбәндәге төбәк микрофинанс институттарына һала:
* D-FRIF (Боливия)
* Funbodem (Боливия)
* La Sagrada Familia (Боливия)
* D-MIRO (Эквадор)
* Georgian Credit (Грузия)
* Stromme Microfinance East Africa (Уганда, Кения, Танзания һәм Көньяҡ Судан)
Компания мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 10 000 кронаға алынған акциялар 30 фәҡир ғаиләгә 5 йыл буйы ярҙам итә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсми сайт 
* Twitter компании
Бекеме Масаде

**Бекеме Масаде** (; 19 август 1982 йыл, Лагос) — Нигерияэшҡыуары, яҙыусы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе. «CSR-in-Action» исемле социаль предприятиены нигеҙләүсе һәм уның башҡарма директоры.

Масаде кеше ресурстарына идара итеү һәм хеҙмәт мөнәсәбәттәре өлкәһендәге уңыштары өсөн Лондондың Королева Мария университеты наградаһына лайыҡ була.

## Биографияһы
Масаде 1982 йылдың 19 авгусында Лагоста тыуа, Бениндың федераль дәүләт ҡатын-ҡыҙҙар колледжын тамамлай. Масаде ғаиләһе менән Лагоста йәшәй һәм бизнес йүнәлешле «CSR-in-Action» социаль платформаһына идара итә, ул корпоратив социаль яуаплылыҡҡа, ҡатын-ҡыҙҙар һәм йәштәр хоҡуҡтарын һәм мөмкинлектәрен киңәйтеүгә, Нигерияла тотороҡло үҫешкә бағышланған.

2005 йылдың февраленән декабренә тиклем Масаде Нигериялағы"Adroit Studios" компанияһында шоуҙарҙы алып барыусы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе булып эшләй. Артабан ул Лагоста "Galaxy Television"да «Musique Graffiti» алып барыусыһы була. 2006 йылда The Guardian британ гәзитенең мөхәррир ярҙамсыһы булып эшләй башлай. 2007 йылда ул, Бөйөк Британияла Кингстон короллек районында торлаҡ төҙөлөшө проекттары координаторы һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр белгесе булараҡ, сит илдәрҙә эшләү тәжрибәһен ала. Унан һуң Нигерияла «PHB» банкында ISO стандарттарын (Бизнес-процестарҙы камиллаштырыу) индереү буйынса мөдир була.

Масаде 2010 йылда Монреалдә Бөтә донъя энергетика конгресы, 2011 йылда Копенгагенда"United Nations Global Compact Local Network Meet", Нью-Йоркта «Clinton Global Initiative» кеүек халыҡ-ара форумдарҙа һәм БМО-ның Генераль Ассамблеяһында делегат була, «The Nigeria Economic Summit Group» 17-се саммитында доклад менән сығыш яһай.

Социаль эшҡыуар булараҡ, ул Нигерияла йәштәргә булышлыҡ итеүсе төрлө социаль саралар үҙәгендә була. 2009 йыл аҙағына «CSR-in-Action» һәм «RedBee Limited» тигән ике компанияны нигеҙләй. RedBee Limited — маркетинг сиселештәре менән шөғөлләнеүсе берләштерелгән компания. «CSR-in-Action» Африкала социаль этиканы, социаль яуаплылыҡты һәм корпоратив идараны пропагандалаусы социаль предприятие булараҡ теркәлгән, фирманың шулай уҡ Көнбайыш Африкала беренсе һәм берҙән-бер корпоратив социаль яуаплылыҡ онлайн порталы бар. Тотороҡло бизнес һәм корпоратив социаль яуаплылыҡ булдырыу буйынса күп һанлы хеҙмәттәре өсөн Масаденың «CSR-in-Action» фирмаһына БМО-ның Иҡтисади һәм социаль советында консультант статусы бирелә.

Уны Нигерияла корпоратив социаль яуаплылыҡ һәм тотороҡло үҫеш мәсьәләләре буйынса идея лидеры тип һанайҙар. 2014 йылдың майында Масаде «CSR-in-Action» Нигерия эшҡыуарҙарының тотороҡло үҫеш буйынса беренсе кәңәшмәһен үткәрҙе. Был сарала Нигерия иҡтисадының төрлө тармаҡтарынан 33 бизнес-лидер ҡатнашты.

## Иҫкәрмәләр
Рәхмәт!

**«Рәхмәт!»** ( ) — 2010 йылда барлыҡҡа килгән Рәсәйҙәге тәүге шәфҡәтлелек магазины. Хәҙер был өҫ һәм аяҡ кейемдәре, аксессуарҙар һәм китаптар өсөн 4 магазиндан һәм 20 контейнерҙан торған селтәр.

## Эшләү принцибы

2010 йылда Санкт-Петербургта асылғас, «Рәхмәт!» Рәсәйҙә тәүге шәфҡәтлелек магазины була. Магазин бер уҡ ваҡытта бер-нисә Рәсәй шәфҡәтлелек ойошмалары менән эшләй. Магазиндың эшләү схемаһы буйынса, килтерелгән кейемдәрҙең 90 проценты шәфҡәтлелек ойошмаларына күсерелә йә мохтаж булған халыҡ төркөмдәренә (табыштары әҙ кимәлдә булған ғаиләләргә, пенсионерҙарға, мөмкинселектәре сикләнгән кешеләргә һәм башҡаларға) бирелә. Ҡалған ун проценты һатыла. Ҡулланыуға ярашлы булмаған кейемдәр эшкәртелеүгә китә. Һатыуҙарҙан алынған аҡса административ сығымдарҙы ҡаплауға китә, ә таҙа табыш шәфҡәтлелек ойошмаларына күсерелә. Шулай уҡ магазиндың ассортиментында шәфҡәтлелек ойошмаларынан сувенирҙар бар, уларҙың һатыуынан булған бөтә аҡсалар ҙа ойошмаларҙың проектарына йүнәлтелә.

2014 йылдан башлап Санкт-Петербург ҡалаһында магазин селтәрҙәре өҫ һәм аяҡ кейемдәрен, китаптарҙы һәм башҡа нәмәләрҙе йыйыу өсөн контейнерҙар урынлаштыра. 2015 йылдың март айына ҡарата, үҙҙәренең хәбәрҙәре буйынса, ҡалала 20 шундай контейнер урынлаштырыла.

## Ярҙам

Тәүге йылда, Санкт-Петербургта бер «Рәхмәт!» магазины ғына булғанда, уның етәкселәре, улар үҙҙәре әйтеүе буйынса, аҡсалар күсереү өсөн йөрәк ауырыуҙары булған балаларҙы дауалаған «Балалар йөрәктәре» фондын һәм «Ночлежка» ойошмаһын һайлайҙар. 2015 йылдың 5 майына ҡарата «Рәхмәт!» магазиндары шәфҡәтле маҡсаттарға 3 765 255 һум күсерә. Шулай уҡ һәр магазинда «Ночлежка» шәфҡәтлелек ойошмаһының копилкалары бар, шунда кешеләр өйһөҙ булғандарға төшкө ашҡа аҡса күсерә ала. 2015 йылдың 5 майына ҡарата копилка аша «Ночлежка» компанияһына 86 225 һум аҡса күсерелә.

## Иҫкәрмәләр
БлагоБутик

**«БлагоБутик»** — Мәскәү хәйриә магазины, килеме ауырыу балалар өсөн «Подари жизнь» һәм «Вера» фондтарына ебәрелә Магазин өсөн билдәле актёрҙар, музыканттар һәм дизайнерҙар үҙҙәренең кейемдәрен бирәләр.

## Үҙенсәлеге

2012 йылда билдәһеҙ эшҡыуар тарафынан, «БлагоБутик» хәйриә магазины асыла, тәүҙән үк «Подари жизнь» һәм «Вера» фондтарына ярҙам итә башлай. Рәсәйҙә оҡшаш магазиндар яңыраҡ ҡына барлыҡҡа килә башланылар, беренсеһе 2010 йылда барлыҡҡа килә, ә шул уҡ ваҡытта үҫешкән илдәрҙә улар күптән бар. Был магазиндар классик секонд-хендҡа оҡшамағандар, сөнки улар социаль эшҡыуарлыҡ моделен ҡулланалар. Һатыуҙан килгән аҡса административ сығымдарҙы ҡаплауҙа китә, әммә күберәк өлөшө хәйриә ойошмаларына китә. «БлагоБутика» ике эре Рәсәй фондтарына ярҙам итә, магазиндың идара итеүсеһе Елена Таланина һүҙҙәренсә, килемдең 50 % күберәк өлөшө күсерелеп барасаҡ.

Магазин күберәк танылған бренд әйберҙәрен ҡабул итә. Магазинға танылған кешеләр үҙҙәренең әйберҙәрен бирәләр, улар араһында: Сулпан Хаматова, Дина Корзун, Индеборга Дапкунайте, Геннадий Хазанов, Лия Ахеджакова, Алёна Бабенко, Татьяна Арно, Софико Шеварнадзе, Тина Канделаки, Максим Рапопорт, Даша Гаузер, Лада Калинина, Макс Черницов, Елена Железнякова һәм башҡалар бар.

## Иҫкәрмәләр
Күмәстәр ағаста үҫмәй

**Күмәстәр ағаста үҫмәй** () — социаль эшҡыуарлыҡ ҡағиҙәләре буйынса эшләгән шәхси белем биреү проекты. 2011 йылдан башлап Мәскәү ҡалаһында генераль директор Мария Иванова етәкләүе аҫтында эшләй башлай. Компания үҙҙәренең тармаҡтарында белгестәр ҡатнашыуы ярҙамында балалар һәм үҫмерҙәр өсөн профессиональ ориентация курстарын үткәреү менән шөғөлләнә.

## Тарихы

2011 йылда Мария Иванова етәкселеге аҫтында тыуа. Мария Иванова Түбәнге Новгород ҡалаһының Н. А. Добролюбов исемндәге дәүләт лингвистик университетын тамамлай, тәүҙә шәхси балалар баҡсаһын ойоштороу менән шөғөлләнә һәм интернет менән социаль селтәрҙәрҙә ҙур булмаған AdComm («Эдкомм» яуаплығы сикләнгән йәмғитәте) маркетинг агентствоһын етәкләй.

Бизнес-план буйынса проект үҙ эсенә ике төп эште керетә: интерактив онлайн-портал һәм мастер-кластар һәм оффлайнда ысын шарттарҙа эшләү мөмкинселектәрен тәҡдим иткән партнерҙар компаниялары. Асыҡ интернет-сайт белем биреү интеграторынан тора. Шул интеграторҙа бала нимәгә үҙенең ваҡытын бағышларға, кем ул булға килә, нимәне төҙөү, барлыҡҡа килтереү ваҡытында ул ҡатнашҡы теләй һәм нимәгә өйрәнә алыуҙы һайлай ала: программа эсендә интерактив уйындар, уҡытыусы менән видео-дәрестәр, викторинаның һорауҙарына яуаптар, роботтар йыйыу, һынлы сәнғәт һәм башҡалар бар. Оффлайн өлөшөндә бала үҙен был йә икенсе һөнәрҙә һынап ҡарай ала, ул махсус курстарҙа ҡатнаша, предприятиеларҙа, коммерциялы һәм коммерциялы булмаған ойошмаларҙа стажировкалар үтә. Ойошманың аудиторияһына ете йәштән 16 йәшкә тиклемге балалар, ата-әсәһе менән булған үҫмерҙәр һәм өйҙәге белем алыуҙа булған балалар керә .

2011 йылдың 14 авгусында IpPro компанияһы һәм уның етәксеһе, Александр Леонов, үткәргән «Проектар оранжереяһы» конкурста еңгәс, проект официаль рәүештә эшләй башлай.

Иванова эшҡыуарҙар өсөн булған сараларға йөрөй, презентациялар менән сығыш яһай, оҙаҡламай фекерҙәштәр командаһын йыйғас, тәүге йылда ун алты кешенән торған модельерҙар өсөн курс йыйыла. 2012 йылдың көҙ миҙгеленә ҡарата белем биреү программаһына 12 тулы курс керә, шулар араһында режиссёрҙар, актёр оҫталыҡтары, фотография, архитектура һәм башҡа курстар. Ойошма ЗИЛ-дың мәҙәниәт йортонда бүлмәне арендалай, 2013 йылда биш курс хеҙмәтләндерелә (курста 10-15-шәр дәрес), уҡыусылар ун бишәр кеше булған төркөмдәргә бүленәләр, дәрестәр аҙнаһына бер тапҡыр була, бер дәрестең хаҡы 1000 һумға тигеҙ була.

Компанияның пландарында эш сығарған методикаларҙы лицензиялау, онлайн-технологиялар төҙөү һәм франшиза төҙөү бар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Күмәстәр ағаста үҫмәй   — рәсми сайт .
Social Venture Network

**Social Venture Network** (SVN, «Социаль венчур селтәре») — ағзалары тотороҡло үҫешеүҙең стабиль йәмғиәт, социаль инновациялар һәм әһәмиәтле социаль йоғонто яһауға ынтылған Америка Ҡушма Штаттарындағы коммерциялы булмаған ойошма. 1987 йылда Джожуа Мейлман һәм Уэйн Силби ойошмаға нигеҙ һала, штаб-квартира Сан-Франциско ҡалаһында, Калифорния штатында урынлашҡан. Social Venture Network йөҙләп социаль яуаплы бизнес-лидерҙарҙы, шәхси компанияларҙы, социаль предприятиеларҙы, социаль инвесторҙарҙы һәм коммерциялы булмаған ойошмаларҙы. SVN даими рәүештә конференциялар һәм осрашыуҙар үткәрә, шунда ҡатнашыусылар тәжрибәләре менән бүлешәләр һәм киләсәккә эшләү стратегияһын эшләйҙәр, төрлө номинацияларҙығы еңеүселәрҙе бүләкләй, китаптар баҫтырып сығара.

Social Venture Network эш этикаһы һәм копоратив социаль яуаплылыҡ өлкәләрендә икенсе уңышлы ойошмаларға өлгө һәм дәрт бирә. Шул ойошмалар араһында B Lab, Investors' Circle, Net Impact, Business Alliance for Local Living Economies, Social Enterprise Alliance, Business for Social Responsibility һәм Pinchot University бар. 1996 йылда Гэри Хиршберг, Stonyfield Farm аҙыҡ компанияһының президенты, бизнесмендар һәм коммерциялы булмаған ойошмаларҙың ағзалары өсөн йылына ике тапҡыр форумдар үткәргән Социаль венчур институтын нигеҙләй.

2004 йылда Social Venture Network компанияһы SVN китап серияһын барлыҡҡа килтереү маҡсаты менән Berrett-Koehler Publishers (Сан-Франциско) матбуғат нәшриәте менән эшләй башлай. Был сериялағы китаптар социаль бизнесты башлап ебәреү һәм үҫтереү буйынса практик белешмә кеүек SVN ағзалары менән яҙыла, улар йомшаҡ тышта, PDF форматында йә электрон китаптар ярҙамында уҡыу өсөн баҫтырылып сыға.

2007 йылдан башлап Social Venture Network үҙенең Bridge Project проекты сиктәрендә йәш социаль эшҡыуарҙарға үҙҙәренең социаль йоғонто яһауын билдәләүҙә һәм киңәйтеүҙә ярҙам итер өсөн уларға инновацион эшмәкәрлек өсөн престижлы премиялар бирә һәм уларҙы стипендиялар менән тәьмин итә. KOMAZA, Design that Matters, TerraCycle, Back to the Roots, Revolution Foods, World of Good, Root Capital, Green for All кеүек предприятиелар һәм ойошмалар үҙ ваҡыттарында премияның лауреаттары була (Social Venture Network ойошмаһы бүләкләгәндән һуң ҡайһы бер еңеүселәрҙе шулай уҡ Echoing Green, The Hitachi Foundation һәм White House Champions of Change компаниялары бүләкләй, еңеүселәр Forbes Impact 30 йыл һайын булған рейтингка инәләр).
   
2011 йылда Social Venture Network социаль эшҡыуарҙар һәм инвесторҙар өсөн семинарҙар серияһы һәм тренингтар үткәреү өлкәһендә Эсален институты менән эшләй башлай. Social Venture Network штаб-квартираһы «йәшел офис» кеүек сертификациялана. Ойошма компанияларҙы B Corporation разрядына керетер өсөн методик китаптар һәм популяр булған Sustainable Shopping Guide гид-белешмә баҫтырып сығара.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсми сайт
* YouTube-та бите
* Фейсбук-та бите
Лившиц Константин Александрович

**Ливши́ц Константи́н Алекса́ндрович** (24 август 1967 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, иҡтисад фәндәре кандидаты. Тәүлек әйләнәһенә зәғифтәргә һәм өлкән йәштәге кешеләргә социаль ярҙам итеү хеҙмәте «Хәстәрлек системаһы» шәхси компанияһының генераль директоры һәм нигеҙләүсеһе, «Леге» компаниялар төркөмөнөң генераль директоры, оло йәштәге кешеләрҙең тормошон яҡшыртыуына булышлыҡ итеү «Оло быуын донъяһы» коммерция булмаған хеҙмәттәшлек идаралығының ағзаһы һәм ойоштороусыларының береһе булып тора.

## Биографияһы

Лившиц Константин Александрович Ленинград ҡалаһында тыуған. 1994 йылда Академик И. П. Павлов исемендәге беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университетын «дауалаусы табип» һөнәре буйынса тамамлай. 1997 йылда Санкт-Петербург медицина дипломдан һуң белем биреү академияһының курстарын тамамлай. 2004 йылда Санкт-Петербург дәүләт сауҙа-иҡтисади университетында «Фармацевтика хеҙмәттәре системаһын камиллаштырыуҙа ойоштороу-иҡтисади механизмдар» () темаһына диссертация әҙерләй. 2005 йылда Стокгольм иҡтисад мәктәбен (Швеция) тамамлай.

Лившиц «Леге» һәм «Хәстәрлек системаһы» компанияларының нигеҙләүсеһе һәм етәксеһе булып тора. Стокгольм иҡтисад мәктәбе фекеренсә, 2003 йылда «Хәстәрлек системаһы» компанияһы иң яҡшы йыл бизнес-проекты була. 2014 йылда Константин Лившицтың «Хәстәрлек системаһы» компанияһы «Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалар фонды менән уҙғарылған «Социаль эшҡыуар-2014» бөтә Рәсәй конкурсының премияһы менән бүләкләнгән һәм биш йыл ваҡытҡа 2,5 миллион һум суммаға процентһыҙ займ ала.

Лившиц Яңы проекттарҙы үрләтеү буйынса стратегик инициативалар агентлығының эксперт советы ағзаһы һәм «Хэсэд Авраам» мәрхәмәтлелек үҙәгенең попечителлек советы ағзаһы булып тора.

## Ғаиләһе
Константин Лившиц өйләнгән, ғаиләһендә бер ул тәрбиәләнә.

## Иҫкәрмәләр