Шүлкә

**Шүлкә** () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы утар. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 234 кеше.
Почта индексы — 453673, ОКАТО коды — 80206816003.

## Исеменең килеп сығышы
Ауылдың исеме Йылайыр йылғаһы ҡушылдығы Шүлкә йылғаһы буйында урынлашҡанға күрә Шүлкә ойконимынан алынған. Шулай уҡ ауылды *Коммунар, Шүлкәбаш, Шүлкәтамаҡ* тип йөрөткәндәр.

## Географик урыны
Йылайыр йылғаһының ҡушылдығы Шүлкә йылғаһы янында урынлашҡан
* Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 46 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (1-се Эткол): 20 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 91 км

## Тарихы
Утар ХХ быуат башында Столыпин аграр реформаһы дәүерендә барлыҡҡа килгән. Халҡы малсылыҡ, урман кәсептәре, һунар, дегет эшләү, күмер әҙерләү өсөн ағас яндырыу, баҙар итеү менән шөғөлләнә.

Коллективлашыу осоронда 1931 йылда бында «Пионер» колхозының бригадаһы ойошторола, үҙәге Ямашта була. 1939 йылда исеме «Коммунар» тип үҙгәртелә.
1947 йылда әлеге колхоз ғәмәлдән сығарыла, уның урынына халыҡ ҡулланыу тауарҙары етештергән сәнәғәт артеле (промартель) төҙөлә.
1954 йылда яңы ойошторолған эрәлетелгән С. Юлаев исемендәге промартель составына инә, үҙәге Крепостной Йылайырҙа һәм Ишбирҙелә була. Промартелдең төп йүнәлештәре — ағас әҙерләү, пиломатериалдар етештереү, буралар эшләү һәм башҡалар.

1960 йылда промартель ҡабаттан Баймаҡ райпромкомбинаты менән берләштерелә. Халыҡ ҡулланыу тауарҙарының ассортименты киңәйә.
1967 йылда промкомбинат базаһында Баймаҡ леспромхозы ойошторола һәм Шүлкә ауылы уның участкаларының береһе булып ҡала.
1983 йылдан алып бында пиломатериалдар етештереү, ағас эше изделиелары эшләү буйынса «Коммунар» үҙаллы кесе предприятиеһы төҙөлә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли составы
Ауылда 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, бөрйән ырыуы башҡорттары (100 %) йәшәй.

## Урамдары

* З. Аҡназаров урамы (
* Суйынсы урамы ()
* Ямаш урамы ()
 

Халыҡ телендә дүрт урам: *Мамыҡ, Балғалаҡ, Кәкере һәм Аръяҡ*.

## Ер-һыу атамалары

* Әбесҡан (Әбей осҡан) шишмәһе ауылды икегә бүлеп тора
* Мамыҡ урамы (магазинға килгән мамыҡты бер урам кешеләре үҙ-ара бүлешеп алған)
* Кәкере урам
* Әптерҙаҡүлгән урын
* Ямаш утары
* Тайышбатҡан һаҙлығы (айыу батҡан һаҙлыҡ)
* Табыр (табор һүҙенән, Йылайыр туғайы)
* Ҡылғантүш (ҡылған үҫкән урын)
* Алтынбай аҡланы
* Сәбилә тауы
* Ынйы тауы (Ынйыбикә исемле ҡыҙ ошо тауҙа уйнарға яратҡан)
* Күрәнбесән аҡланы
* Атйөҙгөс (тәрән ятыу урыны)
* Боецтал (Байстал халыҡ телендә, граждандар һуғышы осоронда шишмә эргәһендә ике боецты үлтергәндәр)
* Ҡасҡын яланы
* Туғыҙбай утары (информанттар Моталлапова Рәйсә Ғоссам ҡыҙы, Сәғәҙәтова Мөғлифә Мөхөтдин ҡыҙы)

## Билдәле кешеләре
— Абдуллина Фирүзә Дәүләтша ҡыҙы (24 февраль 1961 йыл) — уҡытыусы, шағир. 2017 йылдан Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* 
* Усманова М. Г. Имя отчей земли. Историко лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5
* Словарь топонимов Башкирской АССР