Силәбе юғары хәрби автомобиль команда-инженерия училищеһы

**А. П. Ротмистров исемендәге Силәбе хәрби автомобиль юғары команда-инженерия училищеһы** —  — 1930 йылдың 18 июнендә нигеҙләнгән автомобилист офицерҙар әҙерләүсе юғары хәрби-уҡыу йорто.

Йыллыҡ байрам көнө — 18 июнь.

## Төп тарихы
1930 йылдың 18 июнендә, СССР Оборона халыҡ комиссары бойороғо менән, Ржев ҡалаһында, Ҡыҙыл Армияның Баш артиллерия идаралығының 40-сы артиллерия базаһында ҡорал һәм орудие техник-оҫталары өсөн курстар булдырыла. 1935 йылдан башлап шул уҡ базала Кесе хәрби техниктар курстарына үҙгәртелә.

1941 йылдан, Бөйөк Ватан һуғышының тәүге осоронда, ике тиҙләтелгән курс сығарыла, фронт ихтыяждары өсөн йөҙ туҡһан биш офицер ебәрелә. 1941 йылдың сентябрендә курсанттар курс һәм уҡытыусылары Ржев ҡалаһын яҡлауҙа ҡатнашалар, унан һуң бөтә курс Куйбышевҡа Һамар эвакуациялана. 1942 йылдан курстар 40-сы Кесе хәрби техник курстарына, 1943 йылдан — хәрби техник курстарына, 1944 йылдан — автомобиль техниктары курстарына үҙгәртелә. 1944 йылдан курстар Силәбегә күсерелә һәм Ҡыҙыл Армияның Силәбе автотрактор артиллерия техниктары училищеһы тип үҙгәртелә. Бөтә һуғыш осоронда училище хәрәкәттәге армия һәм фронт өсөн ике меңдән артыҡ офицер әҙерләй.

1947 йылдың 4 сентябрендә Силәбе Артиллерия автотрактор техниктары училищеһы Силәбе автотрактор артиллерия-техник училищеһына үҙгәртелә. 1949 йылдан училище Баш артиллерия идаралығынан Баш автотрактор идаралығына күсерелә . 1950 йылда автотрактор артиллерия-техникумы автотрактор училищеһына, 1954 йылда автотрактор хәрби училищеһына үҙгәртелә. 1960 йылда хәрби автотрактор мәктәбе Силәбе хәрби автомобиль мәктәбе тип үҙгәртелә

1968 йылдың 31 ғинуарында СССР Министрҙар Советы Ҡарары менән Силәбе хәрби автомобиль мәктәбе дүрт йыллыҡ уҡыу осоро менән юғары хәрби автомобиль команда училищеһына үҙгәртелә һәм инженер-автомобилист белгеслеге буйынса офицерҙар әҙерләү менән шөғөлләнә. 1978 йылдың 8 июлендә Юғары хәрби автомобиль команда училищеһы Силәбе биш йыллыҡ уҡыу осоро менән Юғары хәрби автомобиль инженерлыҡ училищеһына үҙгәртелә, . 1982 йылдың 19 майында СССР Министрҙар Советы ҡарары менән Силәбе юғары хәрби автомобиль инженерия училищеһына броня-танк көстәрнең баш маршалы П. А. Ротмистров исеме бирелә.

1998 йылдың 29 авгусында Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарары менән Силәбе юғары хәрби автомобиль инженерия училищеһы Силәбе хәрби автомобиль институтына үҙгәртелә. 2004 йылдың 9 июлендә институт П. А. Ротмистров исемендәге Силәбе юғары хәрби автомобиль команда-инженерия училищеһына үҙгәртелә.

1930 йылдан алып институттың йәшәү осоронда ул егерме биш меңдән артыҡ офицер әҙерләй һәм СССР Ҡораллы Көстәре һәм Россия Федерацияһы ихтыяждары өсөн етмешкә яҡын сығарылыш яһай. Мәктәпте тамамлаусылар һәм уҡытыусылар Афған һуғышы ваҡытында хәрби бурыстар башҡарҙылар, Днестр буйы һәм Тажикстан конфликттары, Беренсе һәм Икенсе чечен һуғышы, Чернобыль атом электр станцияһы аварияһын бөтөрөүҙә ҡатнаштылар. Училищены тамамлаған етмеш ике хәрби генерал дәрәжәһенә лайыҡ булды..

2010 йылдың 1 октябрендә Рәсәй Федерацияһы оборона министры А. Э. Сердюков бойороғо менән Силәбенең 990-сы номерлы юғары хәрби команда-инженерия училищеһы бөтөрөлә..

## Етәкселеге
* арт.-техн. хеҙмәт полковнигы   С. С. Ковалев (1932—1943)
* инженер-полковник А. А. Смирнов (1943—1944)
* полковник П. А. Бояринов (1944—1949)
* генерал-лейтенант Е. Н. Нестеренко (1949—1964)
* генерал-лейтенант В. М. Зюбко (1964—1984)
* генерал-майор Г. В. Киприянов (1984—1987)
* генерал-майор А. И. Жежера (1987—1999)
* генерал-майор А. А. Напримеров (1999—2008)

## Билдәле тамамлаусылар
* генерал-полковник Майоров, Леонид Сергеевич
* генерал-полковник Гончаров, Николай Васильевич
* генерал-полковник Васенин, Вячеслав Александрович

## Иҫкәрмә

## Әҙәбиәт
* *Урал ковал победу: сборник-справочник * / П. Г. Агарышев и др.; Совет Министров респ. Башкортостан, Ком. по делам архивов [и др.]. — Челябинск : Южно-Уральское кн. изд-во, 1993 г. — 382 с. — ISBN 5-7688-0475-7
* *Челябинск : Библиогр. указ.* / Челяб. обл. универс. науч. б-ка, Информ.-библиогр. отд.; [Составители А. А. Банникова и др.]. — Силәбе : Б. и., 1990 г. — 269 с

## Һылтанмалар
* 
*