Хаустов Валентин Иванович

**Хаустов Валентин Иванович** (1884 йыл — 1922 йылдан һуң) — токарь, меньшевик, Өфө губернаһынан IV саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты (1912—1917), ВЦИК ағзаһы. 1917 йылда Дәүләт Думаһының Ваҡытлы комитеты (ВКГД) составына инә һәм Петросовет башҡарма комитеты ағзаһы —почта-телеграф хеҙмәткәрҙәре эштәре буйынса комиссар булып китә. 1918 йылда КОМУЧ-ты хуплай.

## Биографияһы

### Иртә йылдары. Токарь
Крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Башланғыс земство училищеһын тамамлай.

1898—1905 йылдарҙа Өфө тимер юл депоһында токарь булып эшләй. Социал-демократик хәрәкәттә ҡатнаша, шуның өсөн ике тапҡыр сәйәси эше буйынса ҡулға алына.

Император рус армияһында хәрбибурысын үтәгәндән һуң, 1908 йылда ҡабат металл буйынса токарь булып эшләй, бер көнлөк эш хаҡы 1 һум 15 тин тәшкил итә. РСДРП ағзаһы булып тора.

### IV Думаһы депутаты
1912 йылдың 20 октябрендә эшсе Хаустов Өфө губерна һайлау йыйылышынан (эшселәрҙән депутат) Рәсәй империяһының Дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһына һайлана. Шул уҡ ваҡытта, һайланғас ҡулға алына, ләкин — 20-һе иртән — иреккә сығарыла.

Думала Социал-демократик фракцияға инә. Алты комиссия ағзаһы була: юлдар, финанс, пенсия һәм бер тапҡыр бирелә торған пособиеларҙы тураһында дөйөм уставты үҙгәртеү, православие сиркәүе эштәре, хәрби һәм диңгеҙ эштәре, эш һорауҙары буйынса. Думаның 38-се чтатьяһы нигеҙендә 15 ултырыштан ситләтелә.

Беренсе донъя һуғышына ҡаршы сығыш яһай: 

### Дәүләт Думаһының Ваҡытлы комитеты
Февраль революцияһынан һуң Дәүләт Думаһының ваҡытлы комитетына (ВКГД) инә, бер үк ваҡытта Петроград эшсе һәм һалдат депутаттары Советыбашҡарма комитеты ағзаһы була. 19 мартта башҡарма комитет ултырышында, почта-телеграф хеҙмәткәре эштәре буйынса комиссар итеп тәғәйенләнә. Бынан тыш, ул Юл бәйләнештәре буйынса министрлыҡ ҡарамағында Тимер юлдарҙа хеҙмәт итеү тураһында устав әҙерләү буйынса ойошторолған Махсус комиссияһында Петрсовет башҡарма комитетының вәкиле була.

Ваҡытлы комитеттың ҡарары менән 1 майҙа урындағы сәнәғәт предприятиеларында нормаль эшмәкәрлекте тергеҙеү һәм ярҙам итеү буйынса саралар күреү өсөн Уралға ебәрелә. 7-12 майҙа Петроградта үткән РСДРП№ның сеньшевиктар һәм берләшкәг ойошмаларының Бөтә Рәсәй конференцияһы делегаты (кәңәшләшеү тауышы хоҡуғы менән) була. 19-25 августа баш ҡалала үткән РСДРП Берләштереү съезында ла шундай уҡ вәкәләткә ул эйә була.

1917 йылдың июнендә (йәки 30 сентябрендә) Петроградта үткәнБөтә Рәсәй эшсе һәм һалдат депутаттарының беренсе съезында ВЦИК-ка һайлана, әммә тиҙҙән унан сыға.

3 октябрҙә ул Рәсәй республикаһының Ваҡытлы советына (Предпарламент) ағза итеп һайлана. Шул уҡ айҙа Икенсе Бөтә Рәсәй советтар съезына әҙерлек барышында Уралдың бер нисә ҡалаһында була.

Октябрь революцияһын ҡабул итмәй.

1918 йылдың көҙөндә КОМУЧ-ты хуплай. Меньшевиктар исеменән Өфө ҡала думаһына һайлауҙарҙа ҡатнаша.

1921 йыл һуңында Иркутск губернаһында йәшәй, унда, күҙаллауҙар буйынса, Транспорт-матди бүлектең эвакостанцияһы мөдире булып эшләүе мөмкин. Урындағы чекисттар тарафынан «күренекле, ҙур» партия хеҙмәткәре, «1919 йылдан һуң большевиктарҙы ла, меньшевиктарҙы ла яратмай. Антисемит. Обыватель психологияһы» тип ҡылыҡһырлана.

Валентин Иванович Хаустовтың артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.

## Ғаиләһе
1912 йылда буйҙаҡ була.

## Библиография
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* 
*  Архивная копия от 4 марта 2016 на Wayback Machine
* 
* 
* 
* 
* 
; Архив сығанаҡтары
* РГИА. Ф. 1278. Оп. 9. Д. 847; Оп. 10. Д. 27, 28. Л. Фото; Д. 1348. Л. 27.