Футбол буйынса Германия йыйылма командаһы

**Футбол буйынса Германия йыйылма командаһы** () — халыҡ-ара футбол ярыштарында Германия исеменән сығыш яһаусы команда. Етәксе органы — Германия футбол ассоциацияһы. Германия футбол ассоциацияһы — 1908 йылдан ФИФА һәм 1954 йылдан УЕФА ағзаһы.

Германияның ғәмәлдәге йыйылма командаһы Германия империяһы, Веймар Республикаһы, Өсөнсө рейх һәм Германия Федератив Республикаһы йыйылма командаларының хоҡуҡлы вариҫы булып тора.

Германия йыйылма командаһы донъяның иң һөҙөмтәле йыйылма командаларының береһе булып тора, дүрт донъя чемпионатында (1954, 1974, 1990, 2014) һәм өс Европа чемпионатында (1972, 1980, 1996) алтын миҙал яулай. Шулай уҡ Германия командаһы донъя чемпионатында дүрт көмөш һәм дүрт бронза миҙалғ һәм Европа чемпионатында өс көмөш һәм өс бронза миҙалға яулай. Донъя һәм Европа чемпионаттарында яулаған миҙалдарҙың дөйөм һаны буйынса немецтар беренсе урында тора. Германия йыйылма командаһы шулай уҡ Конфедерациялар Кубогын 2017 йылда беренсе тапҡыр яулай.

Лотар Маттеус йыйылма команда өсөн 150 матчта уйнай; йыйылма команданың иң яҡшы бомбардиры — Мирослав Клозе (71 гол).

2023 йылдың 26 октябренә ҡарата йыйылма команда ФИФА рейтингында 16-сы. һәм 2017 йылдың 11 октябренә УЕФА рейтингында 1-се урынды биләй.

## Тарихы

### Ойоштороуҙан алып [[Беренсе донъя һуғышы]]на тиклем (1899—1914)
1899 йылдан 1901 йылға тиклем Германия һәм Англия командалары араһында биш халыҡ-ара футбол матчы үтә һәм уның тәүге матчтары тип атарға була. Бындай уйындар немец тарихнамәһендә «Ur-Länderspielen» тип атала. Был матчтарҙың инициаторы — Вальтер Бенсеман, ул немец футболына нигеҙ һалыусы тип һанала.

1900 йылда, Германия футбол ассоциацияһына нигеҙ һалынғандан һуң, спорт функционерҙары берлектең төп маҡсаттарының береһе булараҡ даими йыйылма команда булдырыу тураһында һүҙ алып бара башлай. Йыйылма команданы финанслауға аҡса етмәү сәбәпле, матчтар үткәреү мөмкинлеге булмай: команданы 1908 йылғы Олимпиадаға әҙерләргә тырышыу уңышһыҙ тамамлана. Әммә Олимпиаданан һуң ҡыҙыҡһыныу арта. Немец функционерҙары йыйылма команданы 1912 йылғы Олимпиадала ҡатнашырға әҙерләргә тейеш була.

Германия футбол ассоциацияһына нигеҙ һалынғандан һуң һигеҙ йыл үткәс, 1908 йылдың 5 апрелендә Германия һәм Швейцария йыйылма командалары араһында беренсе рәсми матч үтә, уны команданың беренсе матчы тип атайҙар. Уйын Базель ҡалаһындағы «Ландхоф» стадионында үтә, швейцарҙар 5-3 иҫәбе менән еңә.

Беҙҙең көндәргә тиклем Швейцария Германия йыйылма командаһының иң принципиаль дәғүәсеһе тип һанала: донъя һуғыштарынан һәм ГДР барлыҡҡа килгәндән һуң тәүге матчтарҙа Германия йыйылма командаһы тик Швейцарияға ғына ҡаршы уйнай. 1909 йылдың 4 апрелендә Карлсруэла немецтар 7000 тамашасы алдында 1:0 иҫәбе менән еңә. 2008 йылдың 26 мартында, Германия йыйылма командаһының беренсе уйынына йөҙ йыл тулыу алдынан, немецтар Швейцария йыйылма командаһы менән 800-сө осрашыуын үткәрә һәм 4:0 иҫәбе менән еңеү яулай.

Тәүге ҙур футбол турнирҙары Олимпия уйындары сиктәрендә үткәрелә. Германия йыйылма командаһы 1912 йылда Олимпия уйындарында дебют яһай ала, әммә беренсе раундта, Австрия йыйылма командаһынан 1:5 иҫәбе менән еңелеп, уйындан төшөп ҡала. Йыуаныс турнирында (*[[Урыҫ теле|рус]]. утешительный турнир*) немецтар Рәсәй йыйылма командаһына ҡаршы уйында 16 гол индерә, был Германия йыйылма командаһы өсөн рекорд булып тора. Готфрид Фукс был матчта ун гол индерә һәм турнир рекордын ҡуя.

### Веймарской республикаһы йыйылма командаһы (1918—1933)

## Өй аренаһы

Йыйылма команданың даими стадионы юҡ. Ул өйҙәге матчтарын илдең төрлө ареналарында үткәрә.
Матчтары йышыраҡ Берлин стадиондарында үтә (47 осрашыу). Англияға ҡаршы тәүге өйҙәге уйыны 1908 йылдың 20 апрелендә Берлинда үтә. Шулай уҡ Гамбург (36 матч), Штутгарт (34), Кельн, Мюнхен (һәр береһендә 29), Ганновер һәм Дюссельдорф (һәр береһе 27) стадиондарында сығыш яһай.

Халыҡ-ара матчтар өсөн иң ҙур арена — Берлин олимпия стадионы (74 000 урын). Килеүселәр рекорды 1950 йылдың 22 ноябрендә Штутгартта ҡуйыла. Был йыйылма команданың Икенсе донъя һуғышынан һуң беренсе уйыны була. Швейцарияға ҡаршы матчты 102 000 тамашасы ҡарай.

## Ғәмәлдәге турнир һәм алдағы матчтар
Германия йыйылма командаһы 2024 йылдағы Европа чемпионатына турнирҙы ойоштороусы булараҡ автоматик рәүештә квалификациялана.

## Һуңғы матчтар

* д — Германияла матчтар (өйҙә)
* г — дәғүәсе майҙанында матч
* н — нейтраль майҙанда матч
* ТМ — иптәштәрсә матч
* пен. — гол пенальтиҙан индерелә
* авт. — автогол

## Халыҡ-ара турнирҙарҙа сығыш яһау тарихы

### [[Футбол буйынса донъя чемпионаты|Донъя чемпионаттарында сығыштары]]
Германия йыйылма командаһы бөтә 20 донъя чемпионатында ҡатнаша. Немецтар донъя чемпионатына ике тапҡыр ғына үтмәй. 1930 йылда был иҡтисади сәбәптәр арҡаһында, ә 1950 йылда Германия ФИФА ағзаһы булмауы һәм турнир тамамланғандан һуң берекмә составына индерелеүе арҡаһында була. Бундестим — дүрт тапҡыр донъя чемпионаты еңеүсеһе, 5 титулға эйә булған Бразилиянан ғына ҡалыша. Шулай уҡ немецтар дүрт тапҡыр турнирҙың көмөш һәм бронза призеры була.. 1954 йылдан 2014 йылға тиклем Германия йыйылма командаһы донъя чемпионатының иң яҡшы һигеҙ командаһы иҫәбенә һәр ваҡыт инә.

### [[Футбол буйынса Европа чемпионаты|Европа чемпионаттарында сығыштары]]
Команда Европа чемпионаттарында 1968 йылдан алып сығыш яһай. Беренсе һайлап алыу турында немецтар квалификация аша үтә алмайҙар. Артабан команда хаталарға юл ҡуймай һәм өс алтын миҙал яулай. Немецтар турнирҙың өс тапҡыр көмөш һәм ике тапҡыр бронза призеры..

### Конфедерациялар Кубогында сығыш яһауы
Йыйылма команда Конфедерациялар Кубогында өс тапҡыр ҡатнаша: 1999 йылда Мексикала, 2005 йылда тыуған илендә өсөнсө урынды биләй, ә 2017 йылда Рәсәйҙә, финалда Чили йыйылма командаһын 1:0 иҫәбе менән еңеп, алтын миҙал яулай. 1992, 1997 и 2003 йылдарҙа немецтар уйындарҙан баш тарта

### Олимпия уйындарында сығыштары
Германияның төп йыйылма командаһы Олимпия уйындарының футбол турнирҙарында өс тапҡыр ҡатнаша. Уның иң яҡшы һөҙөмтәне 1928 һәм 1936 йылдарҙа сирек финалда күрһәтә. 1952 йылдан башлап уйындарҙа Олимпия йыйылма командаһы ҡатнаша, уның составына төп команданың ҡайһы бер уйынсылары индерелә. 1958 йылғы донъя чемпионатынан һуң ФИФА донъя чемпионатының финал өлөшөндә уйнаған уйынсыларға Олимпия уйындарында ҡатнашыуҙы тыя. Төп һәм олимпия командалары киҫелешенең аҙағы шулай тамамланды.

### УЕФА-ның Милләттәр Лигаһында ҡатнашыуы

## Әҙәбиәт
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Официальный сайт Немецкого футбольного союза
* Страница на официальном сайте УЕФА
* Страница на официальном сайте ФИФА
* Статистика выступлений на ''RSSSF''