Йен Зигмунд

**Зи́гмунд Ве́рнер Па́уль Йен** (; , Моргенрёте-Раутенкранц, Саксония, Германия — , Штраусберг, Бранденбург, Германия) — ГДР-ҙың тәүге һәм берҙән-бер лётчик-космонавты, йыһанда беренсе  немец, ГДР Геройы, Советтар Союзы Геройы, отставкалағы авиация генерал-майоры. Атеист. Германияның берҙәм социалистик партияһы (СЕПГ) ағзаһы. Уның исеме урамдарға, мәктәптәргә ҡушылған.
Зигмунд Йен исеме астероидҡа бирелгән — (17737) Зигмундйен.

## Биографияһы
Зигмунд Йен 1937 йылдың 13 февралендә  Моргенрете-Раутенкранц ҡасабаһында атаһы — ағас бысыу заводы эшсеһе һәм өйөндә тегенселек менән шөғөлләнгән әсәһе ғаиләһендә тыуған. 1943-1951 йылдарҙа урындағы мәктәптә уҡый, 8-се кластан һуң Клингенталдағы «Фалькенштейн Типографияһы» халыҡ предприятиеһында типография баҫыусыһы һөнәренә эйә була.
1955 йылда ГДР-ҙың Милли халыҡ армияһы сафына алына, унда ГДР-ҙың Франц Меринг исемендәге Һауа Оборонаһы юғары офицерҙар училищеһына курсант булып ҡабул ителә. Училищены 1958 йылда тамамлағандан һуң, Хәрби-Һауа Көстәре (ВВС) частарында хеҙмәт итә.
1966-1970 йылдарҙа  Ю. А. Гагарин исемендәге Хәрби-һауа академияһында уҡый. Ю.А. Гагарин. 1976 йылдың декабрендә өс этаплы һайлап алыу һөҙөмтәһендә ГДР Хәрби-Һауа Көстәре подполковнигы Зигмунд Йен «Интеркосмос» программаһы буйынса йыһанға осоуға әҙерлек өсөн һайлап алына.

1978 йылдың 26 авгусында *«Союз-31»* совет йыһан карабының космонавт-тикшеренеүсеһе сифатында Валерий Быковский менән бергә **Салют-6** орбиталь станцияһына экспедиция составында ҡатнаша. «Союз-29» йыһан карабына ергә ҡайта. Осош 7 тәүлек 20 сәғәт 49 минут 4 секунд дауам итә. 1978 йылда Йенға полковник, ә 1986 йылда ГДР Хәрби—Һауа Көстәренең генерал-майоры дәрәжәһе бирелә. 1983 йылда Йен Үҙәк Ер физикаһы институтында (Потсдам) «Ерҙе Дистанцион зондлау» һөнәре буйынса фән докторы дәрәжәһен ала. 1990 йылда, Германияға берләшер алдынан, ГДР-ҙың Милли халыҡ армияһы сафын ҡалдыра.
Германия берләшкәндән һуң 1990-1993 йылдарҙа Мәскәүҙә Германияның DLR йыһан агентлығы һәм Европа йыһан агентлығы вәкиле булып эшләй. Артабан Рәсәй космонавтар әҙерләү Үҙәгендә Европа космик агентлығы (ЕКА) вәкиле була.

Зигмунд Йен 2019 йылдың 21 сентябрендә вафат була. Өйләнгән була.

;Статистика

## Мәҙәниәттә
2003 йылда «Гуд бай, Ленин!» немец фильмында швейцар актёры Штефан Вальц уның образын тыуҙыра. Фильм сюжеты буйынса Эрих Хонеккерҙан һуң СЕПГ үҙәк комитетының киләһе генераль секретары була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* ГДР Геройы. 1978
* Карл Маркс ордены. 1978
* Германия Демократик Республикаһының атҡаҙанған хәрби осоусыһы.
* Германия Демократик Республикаһының лётчик-космонавты.
* Советтар Союзы Геройы. 1978
* Ленин ордены. 1978
* «Космосты үҙләштереүҙәге ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы (12 апрель, 2011 йыл, Рәсәй) — *пилотлы космонавтика өлкәһендә халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн*.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Biographie bei der Deutschen Raumfahrtausstellung .
* Kosmonautenzentrum «Sigmund Jähn» Chemnitz.
* «Helden-Kosmonaut der DDR wird 70», Bayerischer Rundfunk, 13. Februar 2007.
* «DDR-Bürger mit All-Erfahrung», dpa / Süddeutsche Zeitung, 13. Februar 2007.
* Зигмунд Йен: всё было строго секретно // Перевод интервью с Зигмудом Йеном, опубликованное в журнале Шпигель (№ 15-2011, Alles war tief geheim)..

;Видео
* «Зигмунду Йену исполнилось 70», ZDFmediathek, 13. Februar 2007, 2:53 Min.