Иҫке Мерәҫ

**Иҫке Мерәҫ** () — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл. Имай-Ҡарамалы ауыл Советы биләмәһенә инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 259 кеше.
Почта индексы — 453427, ОКАТО коды — 80222816009.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Ауылдың тарихы
Ауылға XVIII быуаттың 1‑се яртыһында Нуғай даруғаһы Өршәк‑Мең улусы башҡорттары аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Көнсығышҡа табан 49 км алыҫлыҡта Өршәк йылғаһы буйында урынлашҡан. Мерәҫ — тәүге төпләнеүсе улус старшинаһы Мерәҫ Юлымбәтов исеме. 1815 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса бында — ҡаҙаҡтар, 1817 йылда һәм 1832 йылда шундай уҡ шарттарҙа керҙәш башҡорттар килеп ултыра. 1795 йылда 25 йортта 160 кеше йәшәгән, 1865 йылда 71 йортта — 397 кеше.

Ауыл халҡы малсылыҡҡ, умартасылыҡ, игенселек, урман кәсептәре менән шөғөлләнгән. Мәсет, училище, һыу тирмәне булған. 1906 йылда мәсет, министрлыҡ мәктәбе теркәлгән. 1835 йылда Иҫке Мерәҫ 7‑се башҡорт кантонының үҙәге булған. XIX быуат аҙағында — XIX быуат башында Яңы Мерәҫ ауылы барлыҡҡа килгәндән һуң хәҙерге исемен ала.

Ҡаҙаш тархан легендаһынан өҙөк:

## Урамдары
Исемдәре:
* Үҙәк урам ()

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 49 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Имай-Ҡарамалы): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 49 км

## Билдәле шәхестәре
* Ғәбдерәхим Усман әл-Болғари (1752—1836) — башҡорт әҙибе.
* Ибраһим Мерәҫов — 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан Өршәк-Мең улусы башҡорт старшинаһы.
* Хәбиәхмәтова Миңлегөл Тимерхан ҡыҙы (15 декабрь 1951 йыл) — педагогик хеҙмәт ветераны, Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы, Рәсәй Федерацияһының почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре.
* Йосопов Борис Хафиз улы () (1 май 1942 йыл —?) — совет һәм хужалыҡ эшмәкәре, 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында Республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте — башҡорт
* Йәғәфәр ишан (1747 йыл—1824 йыл) — ҙур ғилем эйәһе һәм дин әһеле, көслө табиб булараҡ даны таралған шәхес йәшәгән һәм Иҫке Мерәҫ зыяратында ерләнгән.
## Һылтанмалар
### Ревизия мәғлүмәттәре
* Материалы ревизских сказок по: Мразова д., Стерлитамакский уезд, 7 к-н; год 1834, фонд И-138, опись 2, дело 525
* Материалы ревизских сказок по: Мрясева д., Стерлитамакский уезд, 7 к-н; год 1834, фонд И-138, опись 2, дело 525
* Материалы ревизских сказок по: Мрясева д., Стерлитамакский уезд, 7 к-н; год 1834, фонд И-138, опись 2, дело 525

### 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары
* Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Старо-Мрясево, Белебеевский уезд, Имай-Карамалинская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 1039 
## Халыҡ ижады информаторҙары
* «Ерләү йолаһы (Ҡәбер ҡаҙыу)» 1989 йылда Усманов Ибраһим Ибраһим улынан (1905 йыл— ?) Р.Ә.Солтангәрәева яҙып алған. «Башҡорт халыҡ ижады» Йола фольклоры  I томға һәм «Дәүләкән ынйылары»на ингән .   
* «Кендек инәһенең теләктәре» 317(Ғ) 1988 йылда Сөләймәнова Мәфтуха Миңлеғәле ҡыҙынан (1909 йыл-?) Р.Ә.Солтангәрәева яҙып алған. «Башҡорт халыҡ ижады» Йола фольклоры  I томға һәм «Дәүләкән ынйылары»на ингән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
*  А.З.Асфандияров  «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 469-се б. 
* 
* 
* Давлеканово ТV Телевидение «Село, в котором мы живём» Имай-Кармалинский сельсовет

* Список населённых пунктов БашРеспублики (составлен Центральным Статическим Управлением) издание «Башкниги» Уфа-1926 г. Старо-Мрясово № 136 стр.24,30 
* 
*