Зәкирйәнов Әлфәт Мәғсүм улы

**Зәкирйәнов Әлфәт Мәғсүм улы** (7 октябрь 1959 йыл) — әҙәбиәт ғалимы, тәнҡитсе. Татарстан Фәндәр академияһының Ғ. Ибраһимов исемендәге Тел, әҙәбиәт һәм сәнғәт институтының әҙәбиәт белеме бүлеге мөдире. Ҡаҙан федераль университетының Лев Толстой исемендәге Филология һәм мәҙәниәт ара бәйләнештәр институтының татар әҙәбиәте кафедраһы профессоры.  Педагогия фәндәре кандидаты (1993), филология фәндәре докторы (2012). Урыҫ мәктәптәре өсөн татар әҙәбиәте дәреслектәре, татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары өсөн методик әсбаптар, ваҡытлы матбуғатта баҫылған бөгөнгө әҙәби процесҡа арналған тәнҡит мәҡәләләре авторы. Татарстан Яҙыусылар союзы ағзаһы (2005). Шәйхи Маннур исемендәге премия лауреаты (2019).

## Биографияһы
Әлфәт Мәғсүм улы Зәкирйәнов 1959 йылдың 7 октябрендә Татар АССР-ының Мамадыш районы Юғары Яке ауылында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Мәғсүм Закирйәновтың һигеҙ балалы ғаиләһендә етенсе бала булып тыуған. Үсәли ҡыҙы булған үҙ әсәһенән бик йәшләй етем ҡалған: әсәһе Зәйтүнә район үҙәгенән ауылға ҡайтҡанда ул ултырған машина ауып, шунда вафат булған. Баҫҡан ауылынан булған Сабира инәй тәрбиәһендә үҫә. Бәләкәй һәм Урта Кирмән ауылдарына йөрөп уҡый. 1976 йылда Түбәнге Кама ҡалаһында төҙөүсе булып эшләй. Ҡазан дәүләт педагогия институтының тарих-филология факультетын тамамлай (*[[1983 йыл|1983]]*). Мамадыш районы Урта Кирмән мәктәбенә татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп билдәләнә. Бер йылдан Уразбахты мәктәбенә директор итеп күсерәләр, 1984—1987 йылдарҙа Уразбахты мәктәбе директоры. 1987 йылда ғаиләһе менән Ҡазанға күсенә, мәктәптә уҡытыусы, директор урынбаҫары булып эшләй. 1989 йылда Мәскәүҙәге Милли мәктәптәр институты ҡарамағындағы аспирантураға уҡырға инә. 1993 йылда «» тигән темаға педагогика фәндәре кандидатлығына диссертация яҡлай. Мәғарифтың милли проблемалары институтының Ҡазан филиалында фәнни хеҙмәткәр, ғилми сәркәтип. 1995 йылдан Ҡазан дәүләт университетының татар әҙәбиәте кафедраһында өлкән уҡытыусы, 1997 йылдан доцент булып эшләй. 2012 йылда «» темаһына филология фәндәре докторлығына диссертация яҡлаған.

## Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙар өлкәһе
Әҙәбиәт уҡытыу мәсьәләләре менән фәнни нигеҙҙә шөғөлләнә. Рус мәктәптәренең 5 һәм 11 кластарында уҡыусы татар балалары өсөн әҙәбиәт дәреслектәре төҙөүҙә ҡатнаша. Татар теле, әҙәбиәте уҡытыусылары һәм уҡыусылары өсөн дәреслек-әсбаптары баҫылып сыға: «Мәктәптә татар әдәбиятын укыту мәсьәләләре» (1997), «11 сыйныфта татар әдәбиятын укыту» (2001), «Сыйныфтан тыш уку дәресләре» (2002). «Татар әдәбияты: теория, тарих» (2004) китаптарын сығарыуға өлөш индерә. «Татар әдәбияты тарихы» һигеҙ томлыҡ баҫмаһын төҙөүселәрҙең береһе.

Татар әҙәбиәте тарихына, бөгөнгө әҙәби процесҡа, әҙәби тәнҡиткә, проза, драматургия мәсьәләләренә ҡараған мәҡәләләре «Казан утлары», «Фәнни Татарстан», «Фән һәм мәктәп», «Мәгариф», «Шәһри Казан» һ. б. газета-журналдарҙа баҫылып килә. 50-нән артыҡ ғилми хеҙмәт, «Заман белән бергә» тәнҡит мәҡәләләре йыйынтығы (*[[2004 йыл|2004]]*) авторы.

## Китаптары
# Заман белән бергә: әдәби тәнкыйть мәкаләләре.  К.: ТКН, 2004. ISBN 5-298-00415-1
# Татар әдәбияты. Теория. Тарих  (автордаш). К.: Мәгариф, 2004.
# Әдәбият белеме: терминнар һәм төшенчәләр сүзлеге (автордаш)  К.: Мәгариф, 2007.
# Яңарыш юлыннан: хәзерге татар әдәбият белеме мәсьәләләре. К.: ТКН, 2008.

## Ғаиләһе
Ҡатыны Гөлсинә Данан ҡыҙы, Ҡаҙандың Совет районы 90-сы гимназияһы директоры.

: ҡыҙы Алия, педагог. Алияның ире Альберт, геолог. Балалары Искәндәр, Суфия.
: ҡыҙы Люция, психология фәндәре кандидаты, Ҡазан дәүләт медицина институты уҡытыусыһы.

## Әҙәбиәт

# Әдипләребез: биобиблиографик белешмәлек. 2 томда. Төзүчеләре Р. Н. Даутов һәм Р. Ф. Рахмани. К.: ТКН, 2009.
# *Ирек Нигъмәти*. Йөзлек белән туганнар. «Гаилә һәм мәктәп», 2019 ел, октябрь, 2-5нче бит.

## Һылтанмалар

* Закирзянов Альфат Магсумзянович.  Сайт КФУ
* Әлфәт Закирҗанов. tataroved.ru
* Әлфәт Закирҗанов.  «Әдипләр» порталы
* Әлфәт Закирҗанов. matbugat.ru
* Список опубликованных работ

## Иҫкәрмәләр