Джуди Гарленд

**Джуди Гарленд** (, ҡыҙ фамилияһы **Фрэнсис Этель Гамм** (), 10 июнь 1922 йыл — 22 июнь 1969 йыл) — Америка актёры һәм йырсыһы, «Алтын глобус», «Грэмми», «Тони» премиялары һәм киноакадемияның *Йәштәр наградаһы* лауреаты, ике мәртәбә «Оскар» премияһы номинацияһына лайыҡ була. Актёрҙар Лайза Миннелли һәм Лорна Лафтың әсәһе. 1999 йылда Джуди Гарленд Америка киносәнғәт институты тарафынан Американың бөйөк кино йондоҙҙары исемлегенә индерелгән.

## Биографияһы
Фрэнсис Этель Гамм берәҙәк артистар ғаиләһендә тыуған. Бала саҡтан уҡ сығыш яһай башлай. Өлкән апалары Мэри Джейн Гамм (1915—1964) һәм Дороти Вирджинияға (1917—1977) эйәреп, ике йәш ярым сағында атаһының кинотеатры сәхнәһендә Раштыуа спектаклендә хор менән «Jingle Bells» йырын башҡара. Был уның дебюты була.

1934 йылда быға тиклем күп йылдар дауамында «Сёстры Гамм» водевиль шоу менән гастролдәрҙә йөрөгән апалары Чикагоның "Көнсығыш театры"нда Джордж Джессел менән сығыш яһайҙар. Нәҡ Фрэнсис төркөмгә икенсе исем һайларға төҡдим итә, сөнки «Гамм» исемен тамашасылар көлөү менән ҡаршы алған. «Гарленд апалы-һеңлелеләр» («Сёстры Гарленд») исеме һайлана, Хоаги Кармайклдың популяр йыры менән мауыҡҡан Фрэнсис тиҙ арала үҙ исемен Джудиға алыштыра. Амбициозлы әсәләре ныҡышмалы рәүештә балаларын кино сәнғәте өлкәһенә этәрә. 1935 йылда ҡыҙҙарын «MGM» студияһында ҡарауҙарына өлгәшә. Гарлендтар кейенеп — яһанырға ла өлгөрмәгән булған, әммә Джудиның тәбиғилеге студия башлығы Луис Майерҙы үҙенә йәлеп итә. Киностудия 13 йәшлек ҡыҙ менән бер ниндәй һынауһыҙ оҙайлы контракт төҙөй. Компания тарихында был берҙән — бер осраҡ була.

17 йәшендә Джуди «Волшебник страны Оз» исемле музыкаль фильмдағы эше өсөн махсус «үҫмер» Оскарын ала.

1937 йылдағы «Чистокровки не плачут» фильмында Джудиның партнеры киноға тәүге тапҡыр төшөүсе йәш актёр Микки Руни була. Гарленд-Руни дуэты тамашасылар араһында шул тиклем билдәле булып китә, хатта «MGM» студияһы ошо пар менән туғыҙ фильм төшөрә. Барлығы Гарленд студияның 27 фильмында төшкән.

Уның «MGM»-ҙа аҙаҡҡы актерлыҡ эше "Йәйге гастролдәр "(«Летние гастроли») музыкаль фильмы була. Киноға төшкән саҡта ул һаулыҡ яғынан бик етди проблемалар кисерә һәм йыуаная. Шәхси проблемалары арҡаһында төшөрөү процесы һигеҙ айға һуҙылып китә. Тағы ла ике айҙан, 20 фунтҡа ябығып, элекке ауырлығын ҡайтарған Гарленд фильмдағы билдәле сценала «Get Happy» йырын башҡара.

## Шәхси тормошо
1941 йылдың 28 июлендә 19 йәшендә Гарленд 31 йәшлек музыкант Дэвид Роузға кейәүгә сыға. Тиҙ арала ауырға ҡала, әммә 1942 йылда әсәһе, ире һәм эшкә яллаусы — «MGM» киностудияһы талабы буйынса ауырын төшөрә. 1943 йылдың ғинуарында ир менән ҡатын суд ҡарары буйынса айырым йәшәү тураһында килешеүгә ҡул ҡуялар. Официаль рәүештә Гарленд һәм Роуз 1944 йылда айырылышалар.

1945 йылда режиссёр Миннелли Винсентҡа кейәүгә сыға, бер йылдан ҡыҙы Миннелли Лайза тыуа, әммә 1951 йылда был никах та тарҡала. Өсөнсө тапҡыр Джуди Гарленд 1952 йылда продюсер Сидни Лафтҡа сыға, Лорна (1952) ҡыҙын һәм Джоуи (1955) улын тыуҙыра; 1965 йылда улар айырылашалар. Артабанғы тормошонда актриса тағы ла ике мәртәбә кейәүгә сыға: Марком Херонға (1965—1966) һәм Микки Динсҡа (март—июнь 1969).

## Вафат булыуы
1969 йылдың 22 июнендә Джуди Гарлендты ире Микки Динс үле килеш Лондон Челсиһында арендлаған квартираларында ваннала таба. Ике аҙна элек кенә Гарлендҡа 47 йәш тулған була. Вафатының сәбәбе осраҡлы ғына дозаны арттырыуҙан килеп сыҡҡан. Нью-Йорк штаты Фэрнклифф зыяратында ерләнгән.

## Фильмография

{{ВФильме|1930|Күберсектәр (фильм, 1930)|Bubbles| «The Gumm Sisters» составында үҙ-үҙен уйнай}

## Наградалары
* Алтын глобус 1954 — «Иң яҡшы ҡатын - ҡыҙ  роле комедияла һәм мюзиклда» («Звезда родилась»)
* Академия Йәштәр наградаһы  1940 — үткән йылда йәштәр киноһындағы ҙур уңыштары өсөн
* Өс «Грэмми» (1962, 1962, 1997) премиялары.

## Факттар
* Джуди Гарленд һулаҡай ҡуллы була.
* Гарленд 100 йыл эсендә 100  иң яҡшы AFI версияһы буйынса Америка фильмдарындағы йырҙары рейтингы лидеры.Был рейтингка уның башҡарыуында биш композицияһы инә, шул иҫәптән «Over the Rainbow» исемлектең башында тора. Был йыр Быуат йырҙары исемлегендә лә беренсе урын алған. 
* «Летние гастроли» фильмында  Джуди календарҙән 22 июнь битен йыртып ала, был көн уның үлгән көнө булып сыға. Легенда буйынса, Джуди Гарлендтың үлгән көнө Канзаста ураган сыға.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

*