Орехов Борис Валерьевич

**Орехов Борис Валерьевич** (30 сентябрь 1982 йыл) — ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты (2008). 2013 йылдан «Юғары иҡтисад мәктәбе» ғилми эҙләнеүҙәр университеты () уҡытыусыһы. Башҡорт теле фольклорының электрон архивын (2011) һәм "Башҡорт теленең поэзия корпусы"н (2013) төҙөүсе, Норвегияның «RuN-Euro» корпусын (2010) һәм Рус теленең милли корпусын төҙөүҙә ҡатнашыусы. «Назиров архивы» исемле электрон журналдың баш мөхәррире.

## Биографияһы
Борис Валерьевич Орехов 1982 йылдың 30 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Өфө ҡалаһында тыуған.

Башҡорт дәүләт университетында бакалавриат (2003) һәм магистратура (2005) тамамлаған.

2003—2008 йылдарҙа Өфө ҡалаһында Көнсығыш иҡтисад, гуманитар фәндәр, идара һәм хоҡуҡ институтының (Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһы) әҙәбиәт ғилеме кафедраһында ассистент, өлкән уҡытыусы булып эшләй.

2006—2011 йылдарҙа Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының сит ил әҙәбите һәм илдәр ғилеме, рус теле кафедраһы, роман-герман тел ғилеме һәм сит ил әҙәбите кафедраларында өлкән уҡытыусы булып эшләй.

2010 йылда Норвегияның Осло университетында саҡырылған ғилми эҙләнеүсе вазифаһын үтәй.

2011—2013 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының компьютер филология лабораторияһы хеҙмәткәре.

2013 йылдың 1 мартынан «Юғары иҡтисад мәктәбе» ғилми эҙләнеүҙәр университетының филология факультеты доценты.

## Ғилми эшмәкәрлеге
2008 йылда Воронеж дәүләт университетында «Ф. И. Тютчев лирикаһында мотив структураһын төҙөү принциптары»  темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.

### Башҡорт теле менән бәйле эштәре
* Башҡорт теленең шиғриәт корпусы — 101 шағирҙың 17 меңдән ашыу шиғыры ингән, 450 меңгә яҡын шиғыр юлындағы 1 миллион 800 мең тирәһе башҡорт һүҙен берләштерә. 2013 йылда төҙөлгән.
* Башҡорт дәүләт университетының электрон фольклор архивы — даими тулыландырылған архивта һуңғы 50 йылда университет хеҙмәткәрҙәре һәм студенттары туплаған фольклор материалдарының тулы текст коллекцияһы. 2011 йылда төҙөлгән.
* Башҡорт морфологияһын анализлаусы автомат программа.
* Башҡорт теле өсөн семантик яҡынлыҡты иҫәпләүсе калькулятор , 2016 йылда эшләнгән. 21 миллион һүҙ байлығы бар.
* Башҡорт теле өсөн хокку — япон шиғриәтенең хокку жанрында башҡорт телендә автоматик шиғыр яҙыусы.
* Башкирская Википедия через призму компьютерно-лингвистического анализа, 2013.
* Мониторинг башкирского сегмента Интернета (Башнета), 2013.

### Китаптары
# Орехов, Б. В. Башкирский стих XX века / Б. В. Орехов. — СПб.: Алетейя, 2019. — 344 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-907189-29-4
# Орехов, Б. Мин шиғриәт үҙе... Компьютер шиғырҙар / вступ. статья Б. Орехова, ред. и сост. И. Саитбатталов. — Өфө: Мир печати, 2020. — 72 с. — 50 экз. — ISBN 978-5-9613-0667-5
# Орехов, Б. В. Антиответы, или Как не надо отвечать на экзамене по зарубежной литературе / Б. В. Орехов . — Уфа: Вагант, 2008. — 32 с. — 200 экз. — ISBN 978-5-9635-0090-3.
# Орехов, Б. В. Идеографический словарь языка французских стихотворений Ф. И. Тютчева / Б. В. Орехов ; Башкирский гос. университет, каф. общего и сравнительно-исторического языкознания. — Уфа: Даурия, 2004. — 44 с. — 250 экз. — ISBN 5-901066-24-3.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Ғалимдарҙың «Academia.edu» социаль селтәрендә Борис Ореховтың шәхси сәхифәһе