Позерн Борис Павлович

**Позерн Борис Павлович** (7 июль 1882 йыл — 25 февраль 1939 йыл) — СССР партия һәм дәүләт эшмәкәре, РСДРП-ның II съезына тиклем партстажы булған совет власы өсөн көрәшкән етәкселәрҙең береһе. СССР НКВД-ның махсус тройкаһы составына инә.

## Биографияһы
Түбәнге Новгородта тыуған, милләте буйынса немец. 1902 йылдан — РСДРП ағзаһы. 1903—1917 йылдарҙа Түбәнге Новгородта, Һамарҙа, Мәскәүҙә, Вологдала, Минскиҙа партия эшен алып бара. Күп тапҡыр ҡулға алына. Партия ҡушаматтары: *Западный*, *Степан Злобин*.

Февраль революцияһынан һуң Минск советының беренсе рәйесе була. I Бөтә Рәсәй Советтар съезы делегаты, ВЦИК-тың ағзаһы. 1917 йылдың июленән — РСДРП(б)-ның Петербург комитеты ағзаһы, РСДРП-ның IV съезы делегаты. Октябрь ихтилалы алдынан РСДРП(б)-ның Үҙәк Комитеты тарафынан Псковҡа ебәрелә, унда Төньяҡ фронты штабы урынлашҡан була, Октябрь революцияһынан һуң — Төньяҡ фронты штабы комиссары. 1918 йылдың март-май айҙарында — Петроград хеҙмәт коммунаһының хәрби эштәр буйынса ағзаһы. 1918 йылдың майынан 1919 йылдың майы тиклем — Петроград хәрби коммунаһы комиссары. 1918 йылдың июнендә үлем язаһына ҡаршы сығыш яһай. 1918 йылдың 6 сентябренән 1919 йылдың 20 майына тиклем — Петроград хәрби округы комиссары. 1918 йылдың декабрь айында Балтик флотының хәрби советы ағзаһы итеп тәғәйенләнә. 1919 йылдың 5 июненән алып 5 авгусҡа тиклем — Көнбайыш фронтының РВС-ның ағзаһы, 1919 йылдың 4 авгусынан 1920 йылдың 15 ғинуарына тиклем авгусҡа тиклем 15 — Көнсығыш фронтының, 1920 йылдың 3 февраленән 15 декабренә тиклем — 5-се армия РВС-ның ағзаһы.

1921—1922 йылдарҙа — РСФСР ВСНХ-ның туҡыу сәнәғәте баш идаралығының рәйесе. 1922 йылдан — партия эшендә. 1926—1929 йылдарҙа — Ленинградта Наркомпростың тулы хоҡуҡлы вәкиле, Зиновьев исемендәге Коммунистик университеты ректоры. 1925 йылдан — Ленинград губерна комитеты секретары, һуңынан ВКП(б)-ның өлкә комитетының (секретары. 1929—1933 йылдарҙа — ВКП(б)е-ның Ленинград өлкә комитеты секретары, һуңынан өлкә комитетының мәҙәниәт һәм пропаганда бүлеге мөдире. ВКП(б)-ның Үҙәк Контроль комиссияһы ағзаһы (1923—1930). Партияның XIII, XIV һәм XV съездарында Үҙәк Комитеты ағзаһы итеп һайлана, партияның XVI и XVII съездарында — ВКП(б)-ның Үҙәк Комитетына ағзалыҡҡа кандидат (1930 йыл).

1937—1938 йылдарҙа — прокурор Ленинград өлкәһе прокуроры. СССР НКВД-һы тарафынан 1937 йылдың 30 июлендәге 00447-се һанлы бойороғона ярашлы Ленинградта булдырылған «махсус тройка» составына инә, Ленинградта «халыҡ дошмандарының» атып үлетереү исемлектәренә ҡул ҡуя, йәғни репрессияларҙа ҡатнашаref>Сталинский план по уничтожению народа: Подготовка и реализация приказа НКВД № 00447 «Об операции по репрессированию бывших кулаков, уголовников и других антисоветских элементов» // Архив Александра Н. Яковлева.

## Йомғаҡлау этабы
1938 йылдың 9 июлендә Б. А. Позерн үҙе «халыҡ дошманы» булараҡ ҡулға алына, хөкөмгә тарттырыла һәм атып үлтереүгә хөкөм ителә. Приговор 1939 йылдың 25 февралендә үтәлә. 1957 йылда аҡлана.

## Хеҙмәттәре
* Коммунистическая партия и крестьянство. Л., Прибой, 1925
* Оппозиция на XV партконференции. Л., Прибой, 1927
* Как оппозиция «обороняет» СССР. Л., Прибой, 1928
* В ответ вредителям и интервентам усилим оборону СССР. Л., Прибой, 1931

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Позерн Борис Павлович // ЦЕНТРАЛЬНЫЙ КОМИТЕТ КПСС, ВКП(б), РКП(б), РСДРП(б): * Историко-биографический справочник / Сост. Горячев Ю. В. — М.: Издательский дом «Парад», 2005. — 496 с.: илл. — ISBN 5-8061-0062-6.