Ставрополь дәүләт аграр университеты

**Ставрополь дәүләт аграр университеты** — Ставрополь ҡалаһындағы Төньяҡ Кавказ дәүләт юғары белем биреү учреждениеһы. Юғары уҡыу йортоноң элекке исеме: *Ставрополь дәүләт ауыл хужалығы академияһы*.

## Тарихы
* 1930 йыл — Мәскәү зоотехния институтын үҙгәртеп ҡороу һөҙөмтәһендә дүрт белем биреү учреждениеһы барлыҡҡа килә: йылҡысылыҡ факультеты базаһында Мәскәү йылҡысылыҡ һәм йылҡы үрсетеү заводы зоотехния институты, Мәскәү эре мөгөҙлө мал институты, *Мәскәү һарыҡсылыҡ институты* һәм Мәскәү зооветеринария институты. *Мәскәү һарыҡсылыҡ институты* Мәскәүҙә ике йыл эшләй һәм 1932 йылда, төп етештереү базаһына — нәҙек йөнлө һарыҡсылыҡҡа территориаль яҡынлашыу маҡсатында, тулы составта Төньяҡ Кавказға күсерелә.
* 1933 йыл — юғары уҡыу йортона Краснодар һарыҡсылыҡ институты һәм Таганрог институтының ит-һөт малсылығы бүлеге ҡушыла. Ул *Төньяҡ-Кавказ зоотехния институты* исеме ала.
* 1940 йыл — Игенселек халыҡ комиссариатының *Бөтә Союз һарыҡсылыҡ ғилми-тикшеренеү институты*
* 1970 йыл — юғары уҡыу йортонда әҙерлек бүлеге булдырыла, унда ауыл хужалығы производствоһы алдынғыларын, әүҙем йәмәғәтселәрҙе ҡабул итеү ауыл хужалығы предприятиелары йүнәлтмәһе буйынса тормошҡа ашырыла.
* 1976 йыл — юғары квалификациялы ауыл хужалығы белгестәре әҙерләүҙә ҡаҙаныштары, фәнни асыштар эшләгәне һәм ауыл хужалығы производствоһына индергәне өсөн институт Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, ә 1980 йылда РСФСР Юғары Советы Президиумының Почет грамотаһы менән бүләкләнә.
* 1994 йыл — Юғары белем буйынса дәүләт комитеты институтты *Ставрополь дәүләт ауыл хужалығы академияһы* тип үҙгәртеп ҡороу тураһында ҡарар ҡабул итә.
* 2001 йыл — академияның исеме *Ставрополь дәүләт аграр университеты* тип үҙгәртелә

## Етәкселәре
; Төньяҡ-Кавказ зоотехния институты директорҙары

* 1930—1934 — Виктор Виктор Викторович
* 1934—1937 — Ян Ярулла Вирса
* 1937—1938 — Алексей Иванович Михалин

; Ворошиловск зооветеринария институты директоры

* 1938—1941 — Герасим Хрисанфович Алафинов

; Ставрополь ауыл хужалығы институты, директорҙары

* 1942—1955 — Феодосий Васильевич Козель
* 1955—1961 — Салмин Игнатий Прокофиевич

; Ставрополь ауыл хужалығы институты ректорҙары

* 1961—1968 — Жуков Александр Иванович
* 1968—1984 — Виктор Иванович Лисунов
* 1984—1999 — Никитин Виктор Яковлевич, РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Халыҡ-ара аграр белем биреү академияһы академигы, Халыҡ-ара юғары мәктәп академияһы академигы, Халыҡ-ара мәғлүмәтләштереү академияһы академигы, Ставрополь крайының Почетлы гражданы.

; Ставрополь дәүләт аграр университеты ректорҙары

* 1999—2019 — Трухачев Владимир Иванович, ауыл хужалығы фәндәре докторы, иҡтисад фәндәре докторы, профессор; РФА академигы; Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре; РФ юғары профессиональ белем биреүҙең Почетлы хеҙмәткәре; Рәсәй Федерацияһының почетлы фән һәм техника хеҙмәткәре; Рәсәй агросәнәғәт комплексының почетлы хеҙмәткәре; Халыҡ-ара аграр белем биреү академияһы академигы; Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы; Халыҡ-ара юғары мәктәп фәндәре академияһы академигы; Халыҡ-ара фәнни асыштар һәм уйлап табыу авторҙары академияһы академигы; Халыҡ-ара хоҡуҡ тәртибе һәм хәүефһеҙлек академияһы академигы, Ставрополье Хеҙмәт Геройы; Бөтә Рәсәй сифат ойошмаһы ағзаһы, Берҙәм Рәсәй партияһы ағзаһы, Ставрополь крайы Думаһы депутаты.
* 2020 йылдан — Иван Вячеславович Атанов.

## Эшмәкәрлеге
Университетта юғары белем биреүҙең 126 программаһына ярашлы (специалитет, бакалавриат, магистратура) уҡытыу алып барыла. Унда 18,5 мең студент уҡый. Университет структураһына 9 факультет, 51 кафедра, 90 инновацион лабораториялар һәм үҙәктәр, 結 ～ 漸ノ篇техно-парк «УниверАгро», нәшриәт-полиграфия комплексы «АГРУС», 32 бәләкәй инновацион предприятиелар, ат спорты мәктәбе, виварий, ғилми китапхана инә.

Ставрополь дәүләт аграр университетында эшләүселәр һаны 1405 кеше тәшкил итә, шул иҫәптән 698 уҡытыусы. Профессор-уҡытыусылар составының 92,1%-ының ғилми дәрәжәһе һәм исеме бар. Хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса йәше − 39 йәш.

## Ҡаҙаныштары
- Ставрополь дәүләт аграр университеты сифат өлкәһендә ике тапҡыр РФ Хөкүмәте премияһы лауреаты исеменә лайыҡ була.

- Университет «Награда EFQM за совершенство — 2008 (EFQM Excellence Award)» Европа конкурсы финалисы.

- Ставрополь дәүләт аграр университеты коллективы 2008 йылда EFQM Excellence Award премияһына конкурстың Рәсәйҙә беренсе ойошма-финалисы була. 

- Университет 2010 йылда EFQM «Exellence award-2010» Европа конкурының призеры булған Рәсәйҙән тәүге ойошма.

- 2012 йылда университет «Prize in for Ouality Excellence Diamond International» (European Research Quality Society) халыҡ-ара премия еңеүсеһе була.

## Рейтингы
1RAEX (РАЭКС-Аналитика) Рейтинг агентлығы мәғлүмәттәре буйынса Рәсәйҙең 100 иң яҡшы юғары уҡыу йорто исемлегендә Ставрополь дәүләт аграр университеты 2017 йылда 73-сө, ә 2018 йылда 65-се урында биләй (https://lancmanschool.ru/abiturientam/rejting-100-luchshix-vuzov-rossii-ot-ekspert-ra/).

## Факультеттары
* Иҫәп-финанс
* Иҡтисад
* Сервис һәм туризм
* Ауыл хужалығын механизациялау
* Экология һәм ландшафт архитектураһы
* Электроэнергетика
* Ветеринария медицинаһы
* Биотехнология
* Агробиология һәм ер ресурстары
* Урта профессиональ белем биреү

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Категория: Выпускники Ставропольского государственного аграрного университета
* Категория: Преподаватели Ставропольского государственного аграрного университета

## Һылтанмалар
* Официальный сайт СтГАУ http://stgau.ru
* Выпускники университета http://stgau.ru/obschinf/history/vipuskniki.php 
* Награды СтГАУ в области качества http://stgau.ru/sites/CUKO/nagradi/index.php