Үрге Әрмет

**Үрге Әрмет** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 382 кеше. Әрмет ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453238, ОКАТО коды — 80 231 805 002.

## Тарихы
Үрге Әрмет XVIII быуаттың 30-сы йылдарынан билдәле. V ревизияла 80 башҡорт һәм 6 ихатала 23 типтәр теркәлгән. Шул осорҙан алып бында яһаҡлы татарҙар ҙа йәшәгән. Шуларҙың 56-һы 1773-1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан, әммә был ревизия, башҡа ауылдарға күсенеү арҡаһында, уларҙы күрһәтмәй. Типтәрҙәр бында 1747, 1754 йылдарҙа уҡ төпләнгәндәр. 1859 йылда 45 ихатала 160 аҫаба-башҡорт һәм 118 типтәр йәшәй. 1920 йылда бында башҡорттар өҫтөнлөк итә. 165 йортта 830 башҡорт һәм типтәр була.
1839 йылда 109 башҡорттоң (типтәрҙәр буйынса мәғлүмәт юҡ) 110 аты, 50 һыйыры, 70 һарығы, 80 кәзәһе, 150 умартаһы, 10 солоғо була.

Пугачев ихтилалында был ауылдың 56 кешеһе ҡатнаша.

Егән йылғаһы буйында XVIII быуаттың 80-се йылдарында старшина Әрметрәхим исеме менән аталған Әрмет ауылы урынлашҡан. V ревизияла ике ауыл — Түбәнге Әрмет һәм Әрметрәхим халҡы иҫәпкә алына. 1834 йылда — 230, 1859 йылда — 147 башҡорт була. 1920 йылда 237 ихатала 1265 кеше йәшәгән.

Ауыл халҡы малсылыҡ, ер эшкәртеү һәм һөнәрселек менән шөғөлләнгән. 230 башҡорт (35 ихата) 1839 йылда 150 ат, 35 һыйыр, 120 һарыҡ, 200 кәзә, 80 умарта һәм 15 солоҡҡа эйә була. Улар 280 бот көҙгө һәм 758 бот яҙғы иген сәскән. Уларҙа һыу тирмәне булған .

1839 йылда Үрге һәм Түбәнге Әрмет араһында Урта Әрмет ауылы барлыҡҡа килә, унда 81 башҡорт һәм 51 типтәр йәшәй. 1920 йылда ауылда 678 кеше йәшәй һәм 137 йорт хужалығы була, халҡы башлыса башҡорт. 1920 йылдан һуң Үрге Әрмет 1839 йылда барлыҡҡа килгән Урта Әрмет ауылы менән берләштерелә.

1877 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда 26 йорт хужалығы, 142 ир-ат һәм 147 ҡатын-ҡыҙ була. Мәсет булған.

## Хәҙерге осор
Ауылда башланғыс мәктәп (Түбәнге Әрмет урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**
  

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса ауылда башҡорттар йәшәй.

## Географик урыны
Ауыл Кесе Әрмет йылғаһы яры буйлап урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 49 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Түбәнге Әрмет): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ ): 47 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* 1-се Май урамы ()
* Совет урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Ғәбиҙуллин Зәйнулла Ғәйнулла улы (10 октябрь 1941 йыл — 8 август 2014 йыл) — ғалим-микробиолог, йәмәғәтсе. 1975 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, өлкән ғилми хеҙмәткәр, шул иҫәптән 1984 йылдан — микробиология кафедраһы мөдире. 1992—2014 йылдарҙа Бөтә Рәсәй эпидемиологтар, микробиологтар һәм паразитологтар йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе рәйесе. Медицина фәндәре докторы (1990), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының (2001) атҡаҙанған фән эшмәкәре, СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1987). 
* Мырҙаҡаев Фәрүәз Ғиниәт улы (15 июнь 1935) — ) — гигиенист-токсиколог. Медицина фәндәре докторы (1974), профессор (1984). Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (1986).
* Сиражетдинов Шәрифулла Ғәтиәт улы ( 1897 йыл — 1963 йыл) — легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовойы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1943). Ишембай районы Үрге Әрмет ауылында тыуа.

## Һылтанмалар
* страница Арметово на портале «Генеалогия и Архивы»
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 
* https://web.archive.org/web/20131227110022/http://xn--p1acf.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/prosmotr/2-statya/9952-verkhnearmetovo-derevnya-v-ishimbajskom-r-ne
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Үрге Әрмет ауылы
* 
* 
## Иҫкәрмәләр