Николае Чаушеску

**Никола́е Чауше́ску** (; 26 ғинуар 1918 йыл — 25 декабрь 1989 йыл— Румынияның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, 1965 йылдан Румыния коммунистар партияһы (РКП) Үҙәк Комитетының генеральный секретары, 1969 йылдан РКП-ның генеральный секретары. 1967 йылдан 1974 йылғаса Румыния Социалистик Республикаһының (СРР) Дәүләт Советы Рәйесе, (формаль рәүештә — 1989 йылғаса). 1974—1989 йылдарҙа Румыния Социалистик Республикаһы Президенты.

Хакимлек итеүенең тәүге ун йылында ил эсендә һаҡ ҡына либераллашыу сәйсәтен тормошҡа ашырһа, халыҡ-ара мөнсәбәттәрҙә — Көнбайыш Европаға һәм Америка Ҡушма Штаттарына ҡарата күберәк асыҡлыҡ сәйәсәте алып бара. Советтар Союзына ҡарата үҙенән алда формалашҡан курсты дауам итә, СССР-ҙың күп башланғыстарынан (мәҫәлән, 1968 йылда Чехословакияға ғәскәр индереү кеүек) алыҫыраҡ тора. Шул уҡ ваҡытта Көнсығыш Европаның социалистик илдәре менән яҡшы бәйләнештәрҙе һаҡлап ҡала. Икенсе тиҫтә йылда Чаушеску ҡатыраҡ етәкселек стилен ҡуллана, эске һәм тышҡы сәйәсәттә милләтселек курсы алға ҡуйыла, уның шәхес культы, туған-тыумасалыҡ менән эшнәлеккә (непотизм) таяныуы үҙен ныҡлап һиҙҙерә, башҡаса фекер йөрөтөүселәрҙе эҙәрлекләү башлана.

Чаушеску режимы 1989 йылда коммунистарға ҡаршы күтәрелгән ихтилал һөҙөмтәһендә ҡолатыла. Дәүләт түңкәрелешенә Румынияла йәшәгән венгрҙарҙың Тимишоара ҡалаһындағы сыуалыштары сәбәпсе була. Был ваҡиғалар барышында Чаушеску баш ҡаланан ҡаса, әммә һуңынан хәрбиҙәр тарафынан тотола һәм ҡатыны Елена менән бергә яңы власть ойошторған трибуналға тапшырыла.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *Mic Dicționar Enciclopedic* («Small encyclopedic dictionary»), 1978
* Edward Behr, *Kiss the Hand you Cannot Bite*, ISBN 0-679-40128-8
* Dumitru Burlan, *Dupa 14 ani — Sosia lui Ceauşescu se destăinuie* («After 14 Years — The Double of Ceauşescu confesses»). Editura Ergorom. 31 Июля 2003 (на *рум. яз.*).
* Juliana Geran Pilon, *The Bloody Flag. Post-Communist Nationalism in Eastern Europe. Spotlight on Romania*, ISBN 1-56000-062-7; ISBN 1-56000-620-X
* Marian Oprea, «Au trecut 15 ani — Conspirația Securității» («After 15 years — the conspiracy of Securitate»), in ''Lumea Magazin'' Nr 10, 2004 : (на *рум. яз.*; link leads to table of contents, verifying that the article exists, but the article itself is not online).
* Viorel Patrichi, «Eu am fost sosia lui Nicolae Ceauşescu » («I was Ceauşescu’s double»), *Lumea Magazin* Nr 12, 2001 (на *рум. яз.*)
* Stevens W. Sowards, ''Twenty-Five Lectures on Modern Balkan History (The Balkans in the Age of Nationalism)'' , 1996, in particular Lecture 24: The failure of Balkan Communism and the causes of the Revolutions of 1989 
* Victor Stănculescu, «Nu vă fie milă, au 2 miliarde de lei în cont»  («Do not have mercy, they hold 2 billion lei [33 million dollars] in their account[s]»), in *Jurnalul Național*, 22 Ноября 2004
* John Sweeney, *The Life and Evil Times of Nicolae Ceauşescu*, ISBN 0-09-174672-8
* Stelian Tănase, «Societatea civilă românească şi violența» («Romanian Civil Society and Violence»), in *Agora*, issue 3/IV, Июль-Сентябрь 1991
* Filip Teodorescu, et al., s:Stenograma sedintei de audiere din 14 decembrie 1994|Extracts from the minutes of a Romanian senate hearing, 14 Декабря 1994, featuring the remarks of Filip Teodorescu.
* Cătălin Gruia, «Viata lui Nicolae Ceausescu», in *National Geographic|National Geographic Romania*, Ноябрь 2007, стр. 41-65
* 
* 
* 
* 
* Алексей Борзенко, «Румынский секундомер бежит быстрее», журнал «Наш современник» № 6, 1992 г.

### Биографияһы
* «Кругосвет» энциклопедияһы. Чаушеску Николае

## Һылтанмалар

* Николае и Нику Чаушеску в Москве (Встреча в верхах или воспоминания переводчика)
* Декабрьские события 1989 года в Румынии: революция или путч? — журнал «Неприкосновенный запас» 2009, № 6(68)
* Чаушеску свергло ЦРУ? — одна из версий
* Тайны истории. Конец «гения Карпат». Сенсационные признания участников свержения Чаушеску
* Смерть Чаушеску. Отчёт Дориана Марку
* А говорили — мамалыга не взрывается — репортаж о событиях революции
* Зря тронул Трансильванию — обзорная статья к 20-летнию со дня расстрела
* Николае Чаушеску: падение самодержца Горбачев Фонд