Кеше һөлдәһе һөйәктәре

**Кеше һөлдәһе** 206 һөйәктән тора. 
Йәйә эсендә уларҙың урыҫса һәм латинса исемдәре бирелгән, икенсе йәйәләге цифрҙар бер төрлө һөйәктәр һанын күрһәтә.

## Баш һөйәктәре


File:Human_skull_side_simplified_(bones)_ru.svg|250px|thumb|center|Баш һөйәктәре төҙөлөшө (вид сбоку)
rect 107 53 209 79 Маңлай һөйәге
rect 578 53 711 82 Түбә һөйәге
rect 572 420 734 445 Соңҡа һөйәге
rect 486 467 615 493 Сикә һөйәге
rect 361 509 489 538 Бит һөйәге
rect 8 473 126 538 Аҫҡы яңаҡ
rect 8 375 123 440 Өҫкө яңаҡ
rect 5 313 123 342 Күҙ йәше һөйәге
rect 6 247 123 280 Танау һөйәге
rect 6 184 168 217 Рәшәткәле һөйәк
rect 10 114 184 144 Шына һөйәк
poly 383 57 450 57 515 74 552 94 592 142 611 188 622 241 576 332 534 336 530 317 492 325 480 315 478 274 474 251 436 220 376 202 309 224 302 219 328 154 322 141 359 113 357 73 366 65 381 58 Түбә һөйәге
poly 623 243 632 285 630 315 620 353 588 392 559 417 527 419 498 430 460 424 434 425 420 435 389 429 380 411 380 399 386 385 393 395 416 396 428 422 451 417 480 401 498 394 530 354 535 336 565 337 577 329 598 308 608 283 621 243 Соңҡа һөйәге
poly 308 226 370 202 435 220 473 250 480 313 494 324 529 319 533 336 496 392 429 421 420 394 394 395 387 381 392 356 383 349 371 351 358 361 345 360 322 352 297 356 276 328 305 324 302 296 308 226 Сикә һөйәге
poly 385 57 355 76 355 115 322 141 329 153 299 217 296 221 285 222 262 256 241 257 239 270 221 267 212 272 184 234 181 215 194 188 211 151 260 103 311 71 383 57 Маңлай һөйәге
poly 380 348 390 360 382 388 359 440 347 501 331 523 287 541 243 546 196 552 154 547 150 525 157 501 150 480 205 477 284 456 282 407 287 361 301 356 319 382 330 392 352 385 365 373 364 359 375 349 383 350 Аҫҡы яңаҡ
poly 240 257 261 257 266 326 275 327 296 356 261 378 228 398 218 366 203 340 207 324 224 321 238 303 242 283 240 258 265 252 Бил һөйәге
poly 307 223 305 323 265 326 274 285 269 272 265 250 281 222 307 223 Шына һөйәк
poly 140 423 162 420 228 429 283 418 284 453 188 480 153 481 141 452 139 423 Кешенең тештәре
poly 203 258 213 276 210 299 219 322 199 333 215 362 228 398 287 363 281 419 230 428 141 424 150 393 146 372 173 363 171 344 162 333 161 315 176 288 203 261 Өҫкө яңаҡ
poly 189 246 197 263 178 284 162 309 153 291 158 279 177 271 185 259 189 245 Танау һөйәге
poly 212 273 221 266 235 272 231 283 230 310 219 316 211 303 214 273 Күҙ йәше һөйәге
poly 235 272 240 289 231 314 230 287 236 273 Рәшәткәле һөйәк



File:Human_skull_front_simplified_(bones)_ru.svg|191px|thumb|center|Алдан күренеш
rect 307 11 371 27 Маңлай һөйәге
rect 320 73 396 90 Түбә һөйәге
rect 323 189 397 204 Сикә һөйәге
rect 325 239 398 257 Бит һөйәге
rect 303 293 398 311 Рәшәткәле һөйәк
rect 323 370 366 389 Кешенең тештәре
rect 7 355 74 396 Аҫҡы яңаҡ
rect 2 294 70 333 Өҫкө яңаҡ
rect 2 183 60 224 Шына һөйәк
rect 5 114 69 134 Күҙ йәше һөйәге
rect 17 27 86 47 Танау һөйәге
poly 194 22 254 33 278 46 300 73 310 93 307 117 307 135 298 153 295 163 301 174 300 182 278 190 250 164 213 185 198 180 182 186 152 166 119 196 93 177 95 163 93 158 82 139 83 123 83 102 90 78 111 52 141 33 191 21 Маңлай һөйәге
poly 311 97 319 126 318 154 302 159 300 152 307 133 306 114 309 95 Түбә һөйәге
poly 304 159 316 157 312 208 299 216 304 192 302 176 304 159 Сикә һөйәге
poly 301 179 305 194 300 217 313 209 317 215 312 241 308 245 283 264 275 244 275 230 266 224 246 224 240 216 257 218 264 207 279 189 302 180 Бит һөйәге
poly 304 250 297 321 285 344 252 376 232 384 178 387 157 379 119 356 104 332 97 301 86 263 87 247 98 267 112 274 128 309 147 336 193 345 230 343 259 334 260 326 270 306 272 269 304 250 Эйәк
poly 197 270 216 262 210 241 212 216 270 227 283 264 261 281 258 311 199 304 140 315 137 282 98 269 123 235 158 219 181 219 175 251 175 266 197 270 Өҫкө яңаҡ
poly 198 304 256 310 257 335 201 344 146 338 142 312 197 304 Кешенең тештәре
poly 83 92 82 136 90 155 77 159 73 135 82 94 Түбә һөйәге
poly 77 160 83 159 91 172 88 191 90 219 81 217 83 190 77 164 Сикә һөйәге
poly 97 180 118 194 128 206 128 231 102 266 74 225 78 221 91 219 87 197 97 182 Бит һөйәге
poly 186 184 197 181 210 184 211 215 198 211 181 218 182 205 188 185 Танау һөйәге
poly 88 155 93 163 91 173 85 165 88 155 Шына һөйәк
poly 120 196 151 168 171 179 171 187 157 213 132 224 131 208 120 197 Шына һөйәк
poly 222 180 248 161 276 188 255 216 229 202 222 182 Шына һөйәк
poly 299 151 301 162 300 173 295 163 297 153 Шына һөйәк
poly 175 185 181 191 177 202 174 192 177 184 Күҙ йәше һөйәге
poly 217 187 214 193 217 203 219 195 218 183 Күҙ йәше һөйәге
poly 221 193 228 203 229 216 221 206 219 194 Рәшәткәле һөйәк
poly 170 195 170 203 169 212 175 204 172 194 Рәшәткәле һөйәк
poly 198 232 202 245 196 259 192 246 196 234 Рәшәткәле һөйәк



**[[Баш һөйәктәре]]** (Череп человека, cranium) 29 һөйәктән тора.
* Мейе бүлеге (8 һөйәк):
** Маңлай һөйәге (лобная кость, os frontale);
** Түбә һөйәге (теменная кость, os parietale) (2);
** Соңҡа һөйәге (затылочная кость, os occipitale);
** Шына һөйәк (клиновидная кость, os sphenoidale);
** Сикә һөйәге (височная кость, os temporale) (2);
** Рәшәткәле һөйәк (решётчатая кость, os ethmoidale).
* Бит бүлеге (15 һөйәк):
** Өҫкө яңаҡ (верхняя челюсть, maxilla) (2);
** Аңҡау һөйәге (нёбная кость, os palatinum) (2);
** Төрән һөйәге (сошник, vomer);
** Бит һөйәге (скуловая кость, os zygomaticum) (2);
** Танау һөйәге (носовая кость, os nasale) (2);
** Күҙ йәше һөйәге (слёзная кость, os lacrimale) (2);
** Аҫҡы танау ҡабырсағы (нижняя носовая раковина, concha nasalis inferior) (2);
** Аҫҡы яңаҡ (нижняя челюсть, mandibula);
** Тел аҫы һөйәге (подъязычная кость, os hyoideum).
*[[Урта ҡолаҡ]] һөйәктәре* (3×2):
* Сүкеш һөйәк (молоточек, malleus) (2);
* Һандал һөйәк (наковальня, incus) (2);
* Өҙәңге һөйәк (стремя, stapes) (2).

## Кәүҙә һөйәктәре
*[[Умыртҡа бағанаһы]] (позвоночный столб, columna vertebralis) 32—34 умыртҡанан тора:
* [[Муйын умыртҡалары]] (шейные позвонки, vertebrae cervicales, 7), шул иҫәптән [[Атлант]] [[Атлант (анатомия)|атлант]] (atlas) һәм [[эпистрофей]] (эпистрофей00 (axis);
* [[Күкрәк умыртҡалары]] (грудные позвонки, vertebrae thoracicae, 12);
* [[Бил умыртҡалары]] (поясничные позвонки, vertebrae lumbalis, 5);
* Һигеҙгүҙ һөйәге умыртҡалары (крестцовые позвонки, vertebrae sacralis, 5) * Һигеҙгүҙ һөйәкке ҡушылған (крестец, os sacrum);
* Ҡоймос умыртҡалары (копчиковые позвонки, vertebrae coccygae, 3-5) *[[ҡоймос]]ҡа ҡушылған (копчик, os coccygis).

*Күкрәк ситлеге (Грудная клетка, compages thoracis) 37 һөйәктән тора (шуларҙың 12-һе умыртҡа һөйәге булып та иҫәпләнә):
* Ҡабырға (ребро, costae) (12×2);
* Күкрәк һөйәге (грудина, sternum).

## Өҫкө ослоҡ һөйәктәре
**Ҡулбаш билбауы** (пояс верхней конечности, cingulum membri superioris) (2×2):
* ҡалаҡ һөйәк (лопатка, scapula) (2);
* умрау һөйәк (ключица, clavicula) (2).
**Өҫкө ослоҡтөң буш өлөшө** (свободная часть верхней конечности, pars libera membri superioris) (3×2)

*Яурын* (плечо, brachium) :
* Ҡулбаш һөйәге (Плечевая кость, humerus) (2).
*Ҡушар һөйәк* (предплечье, anterbrachium):
* терһәк һөйәге (локтевая кость, ulna) (2);
* терһәк ҡушар һөйәге (лучевая кость, radius) (2).
*Ҡул суғы (кисть, manus)* (27×2).
* Беләҙек (Запястье, carpus) (8×2):
** ҡайыҡ һөйәге (ладьевидная кость, os scaphoideum) (2);
** ярым ай һөйәк (полулунная кость, os lunatum) (2);
** өс ҡырлы һөйәк (трёхгранная кость, os triquetrum) (2);
** борсаҡ кеүек һөйәк (гороховидная кость, os pisiforme) (2);
** трапеция-һөйәк (кость-трапеция, os trapezium) (2);
** трапеция кеүек һөйәк (трапециевидная кость, os trapezoideum) (2);
** сурайған һөйәк (головчатая кость, os capitatum) (2);
** ырғаҡ һөйәк (крючковидная кость, os hamatum) (2).
* Ус төбө (пясть, metacarpus):
** Ус һөйәктәре (пястные кости, ossa metacarpi) (5×2).
* Бармаҡ һөйәктәре (ossa digitorum) (14×2) — *һәр ҡулда 5-әр бармаҡ, баш бармаҡта- 2 фаланга(I) , һәр бармаҡта 3-әр [[Фаланга (анатомия)|фаланга]] : (баш бармаҡ, большой палец, I (pollex); һуҡ бармаҡ указательный палец, II (index); урта бармаҡ средний палец, III (digitus medius); сығанаҡ бармаҡ безымянный палец, IV (digitus anultaris); сәтәкәй бармаҡ мизинец, V (digitus minimus)).
** проксималь фаланга (phalanx proximalis) (5×2);
** урта фаланга (phalanx media) (4×2);
** дисталь фаланга (phalanx distalis) (5×2).

== Аҫҡы ослоҡ һөйәктәре ==
*'Янбаш билбауы** (Пояс нижней конечности, cingulum membri inferioris)
* [[Янбаш һөйәге]] (тазовая кость, os coxae) (2):
** [[бағым һөйәге]] (подвздошная кость, os ilium) (2);
** [[ултырыш һөйәге]] (седалищная кость, os ischii) (2);
** [[түмһәкәй һөйәге]] (лобковая кость, os pubis) (2).

**Аҫҡы ослоҡтөң буш өлөшө*' (свободная часть нижней конечности, pars libera membri inferioris) (30×2)

*Саңдыр* (бедро, femur):
* [[бот һөйәге]] (бедренная кость, femur) (2);
* [[тубыҡ ҡапҡасы]] (надколенник, patella) (2).
*Сираҡ* (голень, crus):
* [[сираҡ һөйәге]] (большеберцовая кость, tibia) (2);
* [[сираҡ ҡушар һөйәге]] (малоберцовая кость, fibula) (2).
*Табан* (стопа, pes, pedis) (26×2)
* [[ҡушарбаш һөйәктәре]] (предплюсна, tarsus) (7×2):
** [[үксә һөйәге]] (пяточная кость, calcaneus) (2);
** [[шайтан ашығы]] (таранная кость, talus) (2);
** [[ҡайыҡ һөйәк]] (ладьевидная кость, os naviculare) (2);
** [[медиаль шына һөйәк]] (медиальная клиновидная кость, os cuneiforme mediale) (2);
** [[аралыҡтағы шына һөйәк]] (промежуточная клиновидная кость, os cuneiforme intermedium) (2);
** [[латераль шына һөйәк]] (латеральная клиновидная кость, os cuneiforme laterale) (2);
** [[шаҡмаҡ һөйәк]] (кубовидная кость, os cuboideum) (2).
* [[Табан]] (плюсна, metatarsus):
** [[ашыҡ һөйәктәре]] (плюсневые кости, ossa metatarsi) (5×2).
* Бармаҡ һөйәктәре (ossa digitorum) (14×2) — *һәр табанда 5-әр бармаҡ, ике фалангаһы булған баш бармаҡтан (I)* (hallux) башҡа, һәр бармаҡта 3-әр фаланга*:
** проксималь фаланга (phalanx proximalis) (5×2);
** урта фаланга (phalanx media) (4×2);
** дисталь фаланга (phalanx distalis) (5×2).