Кубань дәүләт технология университеты

**Кубань дәүләт технология университеты** (**КубГТУ**) — Краснодарҙа урынлашҡан Федераль дәүләт юғары белем биреү учреждениеһы, Краснодар крайының иң эре юғары уҡыу йорттарының береһе. 2011 йылға юғары уҡыу йортонда 1400 уҡытыусы эшләй, 23 мең студент, 600 аспирант һәм дәғүә итеүсе белем ала.

## Тарихы
1903 йылдан башлап Екатеринодар ҡала думаһы ҡалала юғары уҡыу йортон асыу тураһында бер нисә тапҡыр үтенес менән мөрәжәғәт итә, әммә үтенес һөҙөмтәһеҙ ҡала.

1918 йылдың 16 июнендә Кубань-Ҡара диңгеҙ совет республикаһының Халыҡ мәғарифы советы съезы Екатеринодарҙа  политехник институтын - Кубань ҡалаһындағы беренсе юғары уҡыу йорто асырға ҡарар итә.

Тиҙҙән   юғары уҡыу йорто Төньяҡ Кавказ политехник институтына үҙгәртелә (1919 йылдың 29 ғинуарында ректор итеп Н.А. Шапошников һайлана), ләкин күпмелер ваҡыттан һуң йәнә Кубань политехник институты тип үҙгәртелә (КПИ).   1923 йылда КПИ ябыла, әммә  уның агрономия факультетынан барлыҡҡа килгән  кадрҙары һәм мәсьәләләре  Кубань ауыл хужалығы институтында (КСХА) һаҡланып ҡала. 1930 йылда ауыл хужалығы технологиялары һәм ауыл хужалығы тауарҙарын алып барыу факультеты нигеҙендә  Төньяҡ-Кавказ институты аҙыҡ-түлек сәнәғәте ойошторола. Ул 1931 йылдың йәйендә Бөтә Союз май һығыу  институты булып китә, ә 1938 йылда — Краснодар май сәнәғәте химия-технология институты була. Кубань ауыл хужалығы институты 1938 йылда Краснодар шарап эшләү  һәм виноград институты  итеп үҙгәртелә.

Немец-фашист оккупацияһы  осоронда, Үзбәкстанда эвакуацияланғанда, Краснодар май сәнәғәте химия-технология институты  һәм Краснодар шарап эшләү  һәм виноград институты үҙ эшен дауам итә. 1943 йылда, эвакуациянан  ҡайтҡандан һуң, Краснодар май сәнәғәте химия-технология институты  һәм Краснодар шарап эшләү  һәм виноград институты Краснодар аҙыҡ-түлек сәнәғәте институтына  берләшә, уның директоры булып П.Г. Асмаев тәғәйенләнә. 1955 йылда Краснодар аҙыҡ-түлек сәнәғәте институтының ректоры итеп И.М.Аношин тәғәйенләнә

1963 йылда  Краснодар аҙыҡ-түлек сәнәғәте институты Краснодар политехник институты тип үҙгәртелә,  ә 1980 йылда СССР  Юғары Советы Президиумының ҡарары менән халыҡ хужалығы  өсөн юғары квалификациялы белгестәр әҙерләгәне һәм  фән ҡаҙаныштары өсөн Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә. 

1993 йылда юғары уҡыу йорто университет статусын ала һәм  Кубань дәүләт  технология университеты итеп үҙгәртелә.  
1918 йылдан юғары уҡыу йорто Рәсәйҙең халыҡ хужалығы һәм 60-тан ашыу сит ил өсөн юғары белемле 73 меңдән ашыу белгес әҙерләгән.

## Университет бөгөн
Кубань дәүләт технология университеты - төбәктең һәм Рәсәйҙең иң ҙур уҡыу-ғилми үҙәктәренең береһе. Университет Төньяҡ Кавказ төбәге ойошмалары һәм предприятиелары, Рәсәйҙең башҡа райондары, алыҫ һәм яҡын сит илдәр өсөн белгестәр әҙерләй.

Кубань дәүләт тенология университеты  - Рәсәйҙә генә түгел, Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһендә лә тәмәке, кофе, сәй, парфюмер сәнәғәте өсөн үҙенсәлекле тармаҡтар буйынса белгестәр әҙерләй, игенде һаҡлау һәм эшкәртеү технологияһы буйынса Рәсәйҙең төп юғары уҡыу йорто, май технологиялары, тауар һәм экспертиза, кесе предприятиеларҙың ағыҡ-түлек инженерияһы буйынса  белгестәр әҙерләй

2015 йылда Кубань дәүләт технология университеты продукция һәм хеҙмәттәр сифаты өлкәһендә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкәне һәм сифат менеджментының юғары һөҙөмтәле алымдарын индергән өсөн Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте премияһына лайыҡ була.

## Рейтингтары
2014 йылда «Эксперт РА» агентлығы университетты Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары исемлегенә индерә, унда уға «Е» рейтинг класы бирелә

2019 йылда Кубань дәүләт технология университеты  IT һәм «Юғары уҡыу йорттары репутацияһы рейтингы»  өлкәһендә 50 юғары уҡыу йорто иҫәбенә инә

Дәүләт вуздарына бюджет ҡабул итеү сифаты рейтингында 656 юғары уҡыу йорттарынан  Кубань дәүләт технология университетының 1-се курсына иҫәптә торған уртаса балл буйынса Рәсәйҙә 238-се урынды биләй

Университет  «Милли танылыу» рейтингында Рәсәйҙең 695 юғары уҡыу йортонан 48-се урынды биләй: 2019 йылдың иң яҡшы юғары уҡыу йорттары: университет техник вуздары рейтингында тәүге 20-се урынды биләй; 16 предмет өлкәһе буйынса университет  беренсе квартилгә инә, аҙыҡ-түлек сәнәғәте, хеҙмәтте һаҡлау; тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәләрендә рейтингтың икенсе һәм өсөнсө баҫҡысында урынлаша .

## Институттары

* Нефть, газ һәм энергетика институты 
* Компьютер информацион системалар һәм хәүефһеҙлеге институты
* Аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәте институты 
* Иҡтисад, эшҡыуарлыҡ һәм идаралыҡ институты 
* Транспорт инфраструктураһы һәм төҙөлөш институты 
* Автопарк һәм машиналар эшләү институты
* Фундаменталь фәндәр институты
* Тармаҡлы белгестәр әҙерләү һәм ҡайтанан әҙерләү институты 
* Сит ил граждандары өсөн әҙерлек факультеты 
* Инженер-технология колледжы  
* Өҫтәмә профессиональ белем биреү идаралығы

## Филиалдары

* Армавир механика-технология институты
* Новороссийск политехник институты

## Билдәле уҡытыусылары

* Агабальянц Г.Г.
* Алексеенко В.А.
* Аношин И.М.
* Арутюнян Н. С.
* Аутлев М. Г.
* Булатов А. И.
* Вартумян Г. Т.
* Ждан-Пушкин М. Н.
* Зайко Г. М.
* Козлов В. В.
* Корнилов Ю. Г.
* Кошелев А. Т.
* Красовский А. А.
* Кричинский С. С.
* Маршак С. Я.
* Мержаниан А. А.
* Пароменский А. И.
* Пархоменко В. А.
* Розинг Б. Л.
* Серебренников А. А.
* Трофимов А. С.
* Тумасов Б. Е.
* Фролов-Багреев A. M.
* Шапошников Н. А.
* Щербаков В. Г.
* Щербина Ф. А.
* Ярилов А. А.


*

## Иҫкәрмәләр