М. М. Раскова исемендәге Тамбов юғары хәрби авиация осоусылар училищеһы

**[[Раскова Марина Михайловна|М. М. Раскова]] исемендәге Тамбов юғары хәрби авиация осоусылар училищеһы** (**[[Раскова Марина Михайловна|М. М. Раскова]] исемендәге** **Тамбов ВВАУЛ**) — Тамбов ҡалаһында урынлашҡан юғары хәрби осоусылар училищеһы.

## Атамалары
Тарихи исемдәре:

— 4-се хәрби авиация мәктәбе
— Энгельс хәрби авиация училищеһы
— М. Раскова исемендәге Энгельс хәрби авиация училищеһы
— М. Раскова исемендәге Тамбов хәрби авиация осоусыларр училищеһы
— Советтар Союзы Геройы М. Раскова исемендәге Тамбов юғары хәрби авиация осоусылар училищеһы
— Советтар Союзы Геройы М. Раскова исемендәге Тамбов Ҡыҙыл Байраҡ юғары хәрби авиация осоусылар училищеһы
— М. Раскова исемендәге Тамбов юғары хәрби авиация осоусылар училищеһы

## Училище тарихы
14-се Хәрби пилоттар мәктәбе 1930 йылдың 15 декабрендә Һарытау өлкәһенең Энгельс (элекке Покровск) ҡалаһында Советтар Союзы Халыҡ комиссарының «14 хәрби мәктәп булдырыу тураһында» исемле А1/017821-се директивтарына ҡул ҡуйыуҙан башлана.

Полковник Алексей Петрович Мейер мәктәптең беренсе начальнигы итеп тәғәйенләнә.

1931 йылдың 7 декабрендә 14-се Хәрби пилоттар мәктәбе буйынса осоу формированиеларын ойоштороу тураһында бойороҡ була.

1931 йылдың 31 декабренә тиклем инструктор составы менән комплектлау тамамлана.

Тәүге курсанттар хәрби-теоретик әҙерлек тамамланғандан һуң 1932 йылдың 15 ғинуарында Ленинград Хәрби-теоретик мәктәбенән илдең юғары уҡыу йорттарынан иң яҡшы студенттар һәм теоретик әҙерлек тамамланғандан һуң килә.

1932 йылдың 27 ғинуарынан курсанттар ер өҫтөндә осоуға әҙерлек башлайҙар.

Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 1995 йылдың 26 авгусындағы «М. М. Раскова исемендәге Тамбов юғары хәрби авиация осоусылары училищеһын бөтөрөү тураһында» 1168-р һанлы бойороғо менән ябыла.

## Начальниктары
— полковник Алексей Петрович Мейер
— полковник Филипп Александрович Агальцов, 1941—1943 
— авиация генерал-майоры Удонин Илья Давыдович, 1954—1960
— авиация генерал-майоры Сергей Матвеевич Белявский, 1960—1962
— авиация генерал-майоры Георгий Николаевич Меняйленко, 1962—1972
— авиация генерал-майоры Юрий Александрович Еремеев (ИЛ-28-ҙ ултыртҡанда һәләк була), 1972—1976
— авиация генерал-майоры Владимир Трофимович Антонов, 1976—1980
— авиация генерал-майоры Федор, 1980—1987
— авиация генерал-майоры Александр Василий Егорович, 1987—1989
— авиация генерал-лейтенанты Василий Дмитриевич Ключенок, 1989—1995

## Советтар Союзы Геройҙары, Рәсәй Федерацияһы Геройҙары
—  Волков Сергей Александрович (космонавт) — Рәсәй космонавты, Рәсәй Федерацияһы Геройы (2009), лётчик-космонавт (2009). «Команда тактик бомбард авиацияһы» белгеслеге буйынса училище тамамлаған .
—  Дейнеко Юрий Михайлович — Рәсәй Федерацияһы Геройы, гвардия гвардияһы подполковнигы, беренсе класлы хәрби лётчик, Рәсәй Федерацияһы Геройы (2003), хәрби бурысын үтәгәндә күрһәткән батырлығы өсөн
—  Куимов Николай Дмитриевич — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған лётчик-һынаусыһы, Рәсәй Федерацияһы Геройы (2006)
—  Меницкий Валерий Евгеньевич — СССР-ҙың атҡаҙанған һынаусы-һынаусы, Микоян исемендәге Мәскәү клиник дауаханаһының шеф-пилот, Микоян исемендәге ОКБ генераль конструкторы урынбаҫары (1992—2008), Советтар Союзы Геройы (1982). Ленин премияһы лауреаты
—  Оськин Виктор Семёнович — Рәсәй Федерацияһы Геройы, подполковник, беренсе класлы хәрби лётчик, Рәсәй Федерацияһы Геройы (1992)

## Башҡа билдәле тамамлаусылар

— Андросов Павел Васильевич — ВГК-ның 37-се һауа армияһы командующийы (2007—2009), генерал-майор, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған хәрби лётчигы
— Афиногентов Александр Иванович — авиацияның Баш идаралығы начальнигы — 2016 йылдың 13 октябренән Рәсәй Федерацияһы Милли гвардияһы ғәскәрҙәренең Федераль авиация хеҙмәте начальнигы, генерал-лейтенант, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған хәрби лётчигы
— Волков Александр Никитович — Хәрби-транспорт авиацияһы командующийы (1979—1986) һәм СССР граждандар авиацияһы министры (1987—1990), авиация маршалы
— Дудаев Джохар Мусаевич — Чечен Республикаһының (Ичкерия) беренсе президенты (1991—1996), чечен сәйәси эшмәкәре, авиация генерал-майоры
— Жихарев Анатолий Дмитриевич — Алыҫ авиация командующийы (2009 йылдың авгусынан 2016 йылдың сентябренә тиклем), генерал-лейтенант, хәрби лётчик-снайпер, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған хәрби лётчигы

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
*  
*  
*  
*