open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Үрге Сәрҙек

**Үрге Сәрҙек** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 383 кеше. Татар-Олҡан ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452767, ОКАТО коды — 80251865004.

## Тарихы
Ауылға Ҡазан даруғаһы Ҡыр-Йылан улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә типтәрҙәр нигеҙ һала. Үрге Сәрҙек ауылы 1626 йылдың 21 февралендә типтәрҙәргә бирелгән батша грамотаһы нигеҙендә барлыҡҡа килә. Яһаҡлы татарҙарҙың ер биләүенең нигеҙе булып уларға Ҡыр-Йылан башҡорттары 1753 йылдың 4 октябрендә биргән килешеү хаты хеҙмәт итә. Үрге Сәрҙек ауылы халҡы киләһе быуаттарҙа ла формалаша. Атап әйткәндә, яһаҡлы татарҙар 1795 йылдың 14 апрелендәге килешеү буйынса ҡабул ителгәндәр, 1839 йылдың 26 сентябрендәге килешеүгә ярашлы 4 ихата хеҙмәт итеүсе  татарҙар Мәһәҙей Исланов, Кинйәбай Ҡыйыҡов һәм башҡаларҙы индергәндәр. 1834 йылдарға тиклем типтәрҙәр үҙҙәренә сыуаштарҙы индерәләр.

## Хәҙерге осор
Ауылда башланғыс мәктәп‑балалар баҡсаһы (Татар-Олҡан урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002).
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр башҡорттар (68 %), татарҙар (29 %).
## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Татар-Олкан): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 22 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Йәшел урамы ()
* Интернационал урамы ()
* Май урамы ()
* Тыныслыҡ урамы ()
* Йырынлы урам ()
* Таулы урамы ()
* Йылға урамы ()
* Хеҙмәт урамы ()
* Үҙәк урам ()
* Клуб урамы ()
* Йәштәр урамы ()

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Үрге Сәрҙек ауылы
* 

## Иҫкәрмәләр
Воздвиженка (Туймазы районы)

**Воздвиженка** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 232 кеше. Ғәфүр ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452774, ОКАТО коды — 80251817004.

## Исеме
Ауылдың исеме сиркәү исеменән алынған.

## Тарихы
1925 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек урыҫтар (73 %) йәшәй.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Дуҫлыҡ): 22 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 13 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Яр буйы урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Йылға урамы ()
* Сиркәү урамы ()

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Воздвиженка (Туймазы районы) ауылы

## Иҫкәрмәләр
Дуҫлыҡ (Туймазы районы)

**Дуҫлыҡ** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 2145 кеше булған. Ғәфүр ауыл Советының административ үҙәге.
Почта индексы — 452778, ОКАТО коды — 80251817001.

## Исеме
Ауыл исеме *дуҫлыҡ* һүҙенән алынған.

## Тарихы
1925 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән.
1981 йылда РСФСР-ҙың Юғары Советы Президиумы Указы менән Туймазы совхозы ҡасабаһының исеме *Дуҫлыҡ* тип үҙгәртелә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (53 %) йәшәй.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 9 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Еңеүҙең 60-йыллығы урамы ()
* Грушалы тыҡрығы ()
* 8 Март урамы ()
* Көнсығыш тыҡрығы ()
* Көнсығыш урамы ()
* Сейәле урамы ()
* Яҙ урамы ()
* Көнбайыш урамы ()
* Йылға аръяғы урамы ()
* Йылға аръяғы тыҡрығы ()
* Клуб тыҡрығы ()
* Йәшел урам ()
* Ер еләге урамы ()
* Клуб урамы ()
* Комсомол урамы ()
* Кооператив урамы ()
* Мәктәп урамы ()
* Урман урамы ()
* Йәй тыҡрығы ()
* Туғай урамы ()
* Ҡурай еләге  урамы ()
* Йәштәр урам ()
* Яңы урам ()
* Көҙ урамы ()
* Йәйғорло урам ()
* Баҫыу урамы ()
* Совет тыҡрығы ()
* Йылға урамы ()
* Баҡса урамы ()
* Салауат Юлаев урам ()
* Яҡты урам ()
* Совет урамы ()
* Спорт урамы ()
* Фабрика урамы ()
* Сәскәле урам ()
* Көньяҡ урамы ()
* Алмағаслы урамы ()
* Еләкле урамы ()
* Еләкле тыҡрығы ()

## Билдәле шәхестәре
* Савко Зөлфирә Хәмит ҡыҙы (15.01.1947), хеҙмәт ветераны, китапханасы. 1974—2008 йылдарҙа ауыл китапханаһы мөдире. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993). Сығышы менән Йәрмөхәмәт ауылынан. 

## Һылтанмалар
* «Налог Белешмәһе» системаһында Дуҫлыҡ (Туймазы районы) ауылы
* 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Ярмунса

**Ярмунса** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 349 кеше. Бишҡурай ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80251805004.

## Исеме
Ауылдың исеме *Ярмунса* йылғаһыны исеменән алынған.

## Тарихы
Ярмунса ауылына ошо уҡ исемле йылға буйында типтәрҙәр ҡатламына күскән яһаҡлы татарҙар нигеҙ һала. Был хәл 1738 йылдың 8 февралендә һәм 1745 йылда Ҡаңлы улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүе буйынса була. 1795 йылда 26 йортта 184 кеше йәшәгән, 1865 йылда 74 йортта — 514 кеше. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

XVIII быуаттың икенсе яртыһында ауылдан алыҫ түгел Ерекле-Ҡаран йылғаһы буйында Ярмунса баҡыр рудниктары үҙләштерелә.

## Хәҙерге осор
Ауылда башҡорттар йәшәй (2002). Балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты бар. 
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

;**Милли состав**
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләт — башҡорттар (78 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 50 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 25 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Ҡабыҡ Күпер урамы ()
* Гагарин урамы ()
* Тау башы урамы ()
* Тау башы тыҡрығы ()
* Түбәнге урам ()
* Мал зыяраты биләмәһе ()
* Үҙәк урам ()

## Билдәле шәхестәре
* Латыпова Земфира Үзбәк ҡыҙы (26.02.1955—24.11.2021), хоҡуҡ белгесе, беренсе класлы судья. 1988 йылдан Башҡортостан Республикаһы Юғары суды судьяһы, 2009 йылдан — Юғары суд рәйесе урынбаҫары, 2018 йылдан — Юғары суд рәйесе вазифаһын башҡарыусы, 2019 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Юғары суды рәйесе. Судьяларҙың 9-сы Бөтә Рәсәй съезы делегаты (2016). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. II  дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы кавалеры. 
* Шафиҡов Бәхтегәрәй Сәлимгәрәй улы (15.12.1932) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе, Күмертау ҡалаһының почётлы гражданы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4

## Һылтанмалар
*   
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Ярмунса ауылы
Горный (Туймазы районы)

**Горный** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 292 кеше. Иҫке Туймазы ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452775, ОКАТО коды — 80251855002.

## Исеме
Ауыл исеме урынлашҡан ере буйынса алынған. 

## Тарихы
1925 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән.
Ауыл биләмәһе, Башҡортостан Республикаһының 2005 йылдың 20 июлендәге N 211-з һанлы «Яңы тораҡ пункттары барлыҡҡа килеү, берләштерелеү, бөтөрөлөү һәм статусы үҙгәреү, административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһындағы» Законына ярашлы, «ауыл» статусы ала, 1-се статья:
6. Ауыл тибын билдәләп, түбәндәге тораҡ пункттарҙың статусын үҙгәртергә:
1) Туймазы  районында: г) Иҫке Туймазы ауыл Советының  Горный ҡасабаһының 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 11 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Иҫке Туймазы): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 11 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Гагарин урамы ()
* Юл урамы ()
* Ленин урамы ()
* Кәсеп урамы ()
* Баҡса урам ()
* Төньяҡ урамы ()
* Көньяҡ урамы ()

## Һылтанмалар
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Горный (Туймазы районы) ауылы
## Иҫкәрмәләр
Знаменка (Туймазы районы)

**Знаменка** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата кеше йәшәмәй. Николаевка ауыл Советы составына инә
Почта индексы — 452785, ОКАТО коды — 80251840003.

## Тарихы
Революцияға тиклемге исеме - Сброд. Халҡы башлыса Вятка күскенселәренән, отставкалағы һалдаттарҙан торған.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — урыҫтар (100 %) йәшәй.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Николаевка): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 21 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* «Налог Белешмәһе» системаһында Знаменка (Туймазы районы) ауылы

## Иҫкәрмәләр
Иманғол (Туймазы районы)

**Иманғол** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 133 кеше. Үрге Бишенде ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452780, ОКАТО коды — 80251810003.

2005 йылдан хәҙерге статусына эйә.

## Исеме
Ауыл исеме *Иманғол* тигән кеше исеменән алынған (русск. Имангул).

## Тарихы
1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән. 1925 йылда 5 хужалығы булған Иманғол утары булараҡ телгә алына.
Ауыл биләмәһе, Башҡортостан Республикаһының 2005 йылдың 20 июлендәге N 211-з һанлы «Яңы тораҡ пункттары барлыҡҡа килеү, берләштерелеү, бөтөрөлөү һәм статусы үҙгәреү, административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһындағы» Законына ярашлы, «ауыл» статусы ала, 1-се статья:
6. Түбәндәге тораҡ пункттарҙың статусын ауыл тип үҙгәртергә:
1) Туймазы районында: д) Үрге Бишенде ауыл Советының Иманғол ҡасабаһы 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр — башҡорттар (54 %), татарҙар (41 %) йәшәй.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 24 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Үрге Бишенде): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 24 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* МУП Октябрьсккоммунводоканал биләмәһе ()
* Үҙәк урам ()
* Йылғалы урамы ()
* Фәррәхов урамы ()
* Шоссе урамы ()
* Монтажсы баҡсасылыҡ ширҡәте биләмәһе ()
* Виктория баҡсасылыҡ ширҡәте биләмәһе ()

## Билдәле шәхестәре
* Фәррәхов Йосоп Тимербай улы (20.04.1935—31.01.2001), урмансы, СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1983). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1986).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
* Деревня Имангулово Туймазинского района Республики Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»
* «Налог Белешмәһе» системаһында Иманғол (Туймазы районы) ауылы
*
Имәнкүпер

**Имәнкүпер** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 123 кеше. Соҡаҙыбаш ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452787, ОКАТО коды — 80251875003.

## Тарихы
Имәнкүпер ауылы тәүге тапҡыр 1895 йылда теркәлгән, ул саҡта унда 70 йортта 466 кеше йәшәгән; 1920 йылда 109 йорттағы 637 татар йәшәгән.

## Хәҙерге осор
Ауылда фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). 
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Ишем йылғаһы (Сәрмәсән йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 57 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Соҡаҙыбаш): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 33 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Көнсығыш урам ()
* Йылға аръяғы урам ()
* Коммунистик урам ()
* Мәктәп урам ()

## Билдәле шәхестәре
*  Хәлиуллин Айрат Нәсибулла улы (16.05.1934—11.07.2000), хеҙмәт алдынғыһы. 1952—1993 йылдарҙа «Востокнефтепроводстрой» тресының бригадиры, механик колоннаһы һәм участка начальнигы, 1979 йылдан — 3‑сө төҙөлөш идаралығы начальнигы урынбаҫары. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1964).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* Имян-Купер на портале «Генеалогия и Архивы»  
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Село Имян-Купер, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»  
* 
*
Ҡайынйылға (Туймазы районы)

**Ҡайынйылға** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 78 кеше.
Почта индексы — 452774, ОКАТО коды — 80251861004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 10 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Нөркәй): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 10 км

## Иҫкәрмәләр
Кәкребаш

**Кәкребаш** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 774 кеше.
Почта индексы — 452771, ОКАТО коды — 80251825001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (64 %) һәм татарҙар (30 %) йәшәй. .
## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 12 км

## Күренекле шәхестәре
* Арыҫланов Тимер Гәрәй улы — шағир.
## Әҙәбиәт
* (ИСКЕ) КӘКРЕБАШ,БӘЙРӘКӘТҮБӘ. ШӘЖӘРӘ КИТАБЫ (архив материаллары нигезендә төзөлгән). Туймазы 2022

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
*
Кәлшәле

**Кәлшәле** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 525 кеше.
Почта индексы — 452796, ОКАТО коды — 80251830003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 43 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡарамалы-Ғөбәй): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 35 км
## Ауыл тарихы

## Билдәле шәхестәре
* Арыҫланов Әмир Солтан улы (25.09.1926—23.02.1987), рәссам. 1963 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы.Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1986).
* Юлдашев Әхнәф Әхмәт улы (30.07.1920—11.08.1988), ғалим-тел белгесе, төркиәтсе. Филология фәндәре докторы (1966), профессор (1967). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
* 
* Кальшали на портале «Генеалогия и Архивы»
* Село Кальшали, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»
Ҡандра

**Ҡандра** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны кеше.
Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80 251 827 001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Ауыл тарихы
Ауылға 1906 һәм 1910 йылдар араһында, Бәләбәй өйәҙендә Һамар—Златоуст (хәҙерге Куйбышев) тимер юлы төҙөлгәндән һуң, Ҡандра станцияһы ҡасабаһы булараҡ нигеҙ һалына. 1937—1956 йылдарҙа Ҡандра районының административ үҙәге булып иҫәпләнә.Ауыл Туймазы нефть ятҡылығын үҙләштереү барышында үҫеш ала. 50‑се йылдарҙа Ҡандра 18 быуаттың 1‑се яртыһында нигеҙләнгән Ҡандра-Әмин ауылы менән берләшә.
1955 йылдан алып Ҡандра исемен йөрөткән ҡала тибындағы ҡасаба булып иҫәпләнә. 1962—2002 йылдарҙа Туймазы ҡалаһы составында, 2005 йылда хәҙерге статусын ала. 
Халҡы: 1920 й. — 170 кеше; 1939 — 3065; 1959 — 8362; 1989 — 10785; 2002 — 12077; 2010 — 10885 кеше. Башҡорттар, татарҙар, урыҫтар йәшәй (2002).
Ҡандрала икмәк комбинаты урынлашҡан. 2 урта, 1 төп (2‑се урта мәктәп филиалы) мәктәп, муз. мәктәбе, уҡыусылар йорто, 3 балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, мәҙәниәт йорто (“Рябинушка” урыҫ халыҡ фольклор ансамбле, “Дуҫтар” башҡ. халыҡ фольклор ансамбле), 2 китапхана бар..

## Билдәле шәхестәр
* Камил Йыһаншин (15.03.1950), Башҡортостандың рус телендә ижад иткән яҙыусыһы. Башҡортостан Республикаһының (2004) һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2011). Салауат Юлаев исемендәге дәүләт (2012) һәм Степан Злобин исемендәге әҙәби премия (2001) лауреаты.
* Мордвинцев Геннадий Васильевич (1.06.1938), тархсы-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Тарих фәндәре кандидаты, профессор. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Ситдиҡов Баян Ғариф улы (1916—1979) — ғалим-фармаколог. Медицина хеҙмәте полковнигы. Медицина фәндәре докторы (1969), профессор (1971).
* Финогентов Валерий Николаевич (5 июль 1953 йыл) — ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1993 йыл), профессор (1994 йыл).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
*
Ҡандра-Ҡотой

**Ҡандра-Ҡотой** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 713 кеше.
Почта индексы — 452765, ОКАТО коды — 80251827003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 34 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 5 км
## Ауыл тарихы
Ҡандра- Ҡотой-Ҡандракүл буйында урынлашҡан ауыл. Ауылға 1795 һәм 1816 йылдар араһында Бәләбәй өйәҙе Ҡаңлы улусы Ҡандракүл ауылы башҡорттары үҙ ерҙәрендә бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һала. Тәүге төпләнеүсе лә билдәле. Ул- Ҡотой Көҙәймәтов. 1865 йылда 48 йортта 272 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 1906 йылда мәсет (1887 йылда төҙөлгән), бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. Ауыл халҡы балыҡсылыҡ менән шөғөлләнгән.
Халҡы: 1906—580 кеше; 1920—804; 1939—847; 1959—669; 1989—718; 2002—704; 2010—651 кеше. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Төп мәктәп (Ҡандра урта мәктәбе № 1 филиалы), балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.
Ауылдың билдәле шәхестәре: Р. М. Буранғолова, Р. М.Ғәйфуллина..

## Билдәле шәхестәре
* Ғәйфуллина Рәмзиә Мөҙәрис ҡыҙы (12.12.1938), малсылыҡ алдынғыһы. 1954—1962 йылдарҙа Туймазы районының А. Матросов исемендәге колхозында сусҡа ҡараусы, 1962—1970 йылдарҙа — комплекслы бригада бригадиры, 1971—1974 йылдарҙа һөт-тауар фермаһы мөдире, 1977— 1993 йылдарҙа — зоотехник. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
*
Ҡарамалы-Ғөбәй

**Ҡарамалы-Ғөбәй** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 1083 кеше.
Почта индексы — 452786, ОКАТО коды — 80251830001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 38 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 30 км

## Ауыл тарихы
Ҡарамалы-Ғөбәй ауылы (гидроним һәм антропонимы атамаһынан) заводчик  Осокиндың  ер дачаһында барлыҡҡа килгән, шуға күрә унда йәшәүселәр башҡорт олоҫоноң керҙәштәре тип һаналмағандар.
Беренсе күскенсе Фәйзулла Ғөбәйевтың улы 1825 йылғы прошениеһында сауҙагәр татар тип аталған.
Унда ул ауылдаштары Ибраһим Ҡотлин, Тимеркей Әбделкәримов, Кәрим Әдбрәшитов, Иҫәнсул Ишмөхәмәтов, Хәмиҙулла Халиҡовты телгә ала.
Ауылға Ҡазан даруғаһы Ҡыр-Йылан улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә  яһаҡлы һәм хеҙмәтле татарҙар килеп төпләнә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр б‑са, 1755 йылға тиклем керҙәш башҡорттар, икенселәре буйынса — 1756 йылдан һуң (аҫаба башҡорттар м‑н килешеү б‑са ер Үрге Троицк заводына оброк түләү шартында ҡуртымға бирелгәндән һуң) нигеҙ һалыуҙары билдәле. Халҡы һуңынан типтәрҙәр ҡатламына күсә. 1795 йылда 244 кеше , 1865 йылда 90 йортта — 500 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, һыу тирмәне булған. 1906 йылда шулай уҡ бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 й. — 1309 кеше; 1920 — 1446; 1939 — 1332; 1959 — 1230; 1989 — 1096; 2002 — 1052; 2010 — 1120 кеше.
Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана бар..

## Билдәле шәхестәре
* Ришат Айрат улы Төхвәтуллин-йырсы, (*[[1989 йыл]]дың [[3 март]]ы, [[СССР|ССРБ]], [[РСФСР]], [[БАССР]], [[Туймазы районы]], [[Ҡарамалы-Ғөбәй]]*) — эстрада йырсыһы (*лирик тенор*), «Татар йыры» халыҡ -ара фестивале лауреаты, Башҡортостандың (*[[2018 йыл|2018]]*) һәм Татарстандың (*[[2019 йыл|2019]]*) атҡаҙанған артисы.

## Һылтанмалар

## Иҫкәрмәләр
Константиновка (Туймазы районы)

**Константиновка** (; икенсе атамаһы **Кесе Николаевка**) — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 140 кеше булған.
Почта индексы — 452780, ОКАТО коды — 80251840007.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 32 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Николаевка): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 32 км

## Билдәле шәхестәре
* Лысенков Алексей Максимович (19.04.1921—219.03.1945), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир. Артиллерия полкының үҙйөрөшлө батарея командиры, лейтенант (1945). Советтар Союзы Геройы (1944).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
*
Йүкәле Шишмә

**Йүкәле Шишмә** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 84 кеше. Үрге Бишенде ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452790, ОКАТО коды — 80251810006.

## Исеме
Ауылдың исеме эргәһендәге шишмә исеменән алынған.

## Тарихы
1925 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән. 
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек милләт татарҙар (78 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Бишенде): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 20 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Инешле урамы ()
* Тау урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Таипов Шәһит Лотфулла улы (1937), нефть сәнәғәте ветераны, йәмәғәтсе. 1977 йылдан «Әлмәтнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигының капиталь төҙөлөш буйынса урынбаҫары; 1988—1998 йылдарҙа «Татнефть» берекмәһе капиталь төҙөлөш идаралығының начальник урынбаҫары, производство бүлеге начальнигы. ВЛКСМ-дың 15-се (1966) һәм 16-сы (1970) съездары делегаты. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (1997). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1976). 

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* «Налог Белешмәһе» системаһында Йүкәле Шишмә ауылы

## Иҫкәрмәләр
Бәләкәй Туҡмаҡ-Ҡаран

**Бәләкәй Туҡмаҡ-Ҡаран** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата кеше йәшәмәй. Бишҡурай ауыл Советы составына инә. 
Почта индексы — 452771, ОКАТО коды — 80251825010.

## Исеме
2008 йылдың 9 февраленә тиклем ауыл Туҡмак-Ҡаран тип атала. Был атама Туҡмаҡ-Ҡаран гидронимына барып тоташа (туҡмаҡ ‘ҡыҫҡа’ һәм ҡаран ‘ҡаран, йылға’).

## Тарихы
Туҡмаҡ-Ҡаран ауылы сағыштырмаса йәш башҡорт-ҡырғыҙ тораҡ пункты. Шулай уҡ Ғауыл булараҡ та билдәле булған. Бында сауҙагәр һәм яһаҡлы татарҙар йәшәгән. Татарҙарҙың ҡайһы берҙәренең ерҙе файҙаланыу буйынса документтары булмаған, ҡалғандары 1739 йылдың 27 сентябрендәге керҙәшлек килешеүе яҙмаһы менән ҡабул ителгәндәр.
1870 йылда 23 ихатала 145 башҡорт, 53 яһаҡлы татар; 1917 йылда 20 ихатала 128 башҡорт, 28 ихатала 196 яһаҡлы татар; 1920 йылда 60 ихатала 306 яһаҡлы татар тип күрһәтелә.
 
1816-1833 йылдар араһында сауҙагәр татарҙар был ауылды ташлап киткән. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу хаталы рәүештә халыҡтың этник сығышын күрһәтә: бында башҡорттар ҙа, татарҙар ҙа йәшәгән.

1843 йылда һәр башҡортҡа ни бары 1,5 бот иген сәселгән. 12 бот картуф ултыртылған. Уларҙың 70 бал ҡорто умартаһы булған булған.

## Хәҙерге осор
Хәҙерге осорҙа Бәләкәй Туҡмаҡ-Ҡаран даими йәшәүсе халҡы булмаған ауыл.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 60 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 35 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Бәләкәй Туҡмаҡ-Ҡаран ауылы

## Иҫкәрмәләр
Түбәнге Троицк

**Түбәнге Троицк** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 3817 кеше. Түбәнге Троицк ауыл Советының административ үҙәге.
Почта индексы — 452784, ОКАТО коды — 80251839000.
1927 йылдан 2004 йылға тиклем ҡала тибындағы ҡасаба статусына эйә булған.

## Тарихы
1760 йылда Ҡаҙан даруғаһының Ҡыр-Йылан һәм Ҡаңлы улусы башҡорттарынан һатып алынған ерҙәрҙә Ҡыйҙаш йылғаһы (Кама йылғаһы бассейны) буйында И. Г. Осокин Түбәнге Троицк баҡыр иретеү заводына нигеҙ һала. Завод 1760 йылда эшләй башлай. Ул Үрге Троицк заводы эргәһендә ярҙамсы завод итеп файҙаланыла. Түбәнге Троицк ауылына 18 быуаттың 60‑сы йылдарында Түбәнге Троицк заводы эргәһендәге торама булараҡ нигеҙ һалына. 1865 йылда 189 йортта 1149 кеше йәшәгән.

## Хәҙерге осор
Ауылда Түбәнге Троицк урта мәктәбе, балалар баҡсаһы, балалар шифаханаһы,  балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет, сиркәү бар. Башҡортостан буҫтау комбинаты урынлашҡан.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 33 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 33 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Буденный урамы ()
* Володарский урамы ()
* Гагарин урамы ()
* Тау урамы ()
* Горький урамы ()
* Калинин урам ()
* Карл Маркс урамы ()
* Киров урамы ()
* Комсомол урамы ()
* Ҡыҙыл Армия урамы ()
* Ленин урамы ()
* Лермонтов урамы ()
* Матросов урамы ()
* Октябрь урамы ()
* НГДУ-ның ярҙамсы хужалығы урамы ()
* Баҫыу урамы ()
* Пушкин урамы ()
* Йылға урамы ()
* Төньяҡ урамы ()
* Төҙөлөш урамы ()
* Тельман ()
* Уҡытысы урамы ()
* Фрунзе урамы ()
* Чапаев урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Ғәниев Камил Сәмиғулла улы (10.01.1922), совет хәрби, дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, генерал-лейтенант, командарм.
* Саҙретдинов Ғимад Саҙретдин улы (1901 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, өлкән сержант. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* 
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Түбәнге Троицк ауылы
Яңы Арыҫланбәк

**Яңы Арыҫланбәк** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 156 кеше. Сәйрән ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452791, ОКАТО коды — 80251845002.

## Тарихы
Ҡобау улусы ауылдары шулай уҡ 16-сы тирмәгә буйһона. Ҡобауҙарҙың Генераль ыҙанлау йылдарында 39 000 дисәтинә ере була. Ҡобауҙарҙың өс тораҡ пунктының береһе Арыҫланбәк ауылы XVIII быуат уртаһында этник яҡтан ҡатнаш булып китә, 1758 йылдың 12 октябрендәге һәм 1781 йылдың 1 мартындағы керҙәшлек килешеүҙәренә ярашлы, аҫаба-ҡобауҙар типтәрҙәрҙе ҡабул итә.

1905-1919 йылдар араһында Яңы Арыҫланбәк ауылы барлыҡҡа килә. Унда Бәләбәй өйәҙе территорияһында ошо өйәҙҙең Арыҫланбәк ауылы (хәҙер Иҫке Арыҫланбәк ауылы) кешеләре бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һала, аҫабалар күсеп килә. 1920 йылда 140 ихатала 714 кеше иҫәпләнә.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләт — башҡорттар (88 %) йәшәй.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 47 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сайрән): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 17 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Хеҙмәт урамы ()
* Мәктәп урамы ()
* Ферма Элит-Птица биләмәһе ()

## Билдәле шәхестәре
* Кашаф Ғәзи (ысын исеме Кәшшәфетдинов Мирғәзи Солтан улы; 2.4.1907, Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Яңы Арыҫланбәк ауылы (Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы) — 9.12.1975, Ҡаҙан], әҙәбиәт белгесе, яҙыусы. Филология фәндәре кандидаты (1960). Көнсығыш педагогия институтын тамамлағандан һуң Ҡаҙанда эшләй: 1939 й. алып Татарстан китап нәшриәтенең, 1942—45 йылдарҙа һәм 1950—58 йылдарҙа “Совет әҙәбиәте” журналының баш мөхәррире, 1947—50 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Ҡаҙан филиалының Тел, әҙәбиәт һәм тарих институты хеҙмәткәре.

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* «Налог Белешмәһе» системаһында Яңы Арыҫланбәк ауылы
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Яңы Нарыш

**Яңы Нарыш** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 174 кеше. Үрге Троицк ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452783, ОКАТО коды — 80251815004.

= Исеме =
Ауылдың исеме ‘яңы’ һүҙе һәм Нарыштау тауының исеме ҡушып яһалған.

## Тарихы
Ауылға XX быуаттың 40‑сы йылдарында Нарыш ауылы (хәҙерге Октябрьский ҡалаһы эсендә) кешеләре нигеҙ һалған тип фараз ителә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр — башҡорттар (46 %), сыуаштар (33 %)ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

## Географик урыны
Ауыл Ҡыҙаш йылғаһы (Кама йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 37 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Троицк): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 37 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Ҡайынкүл урамы ()
* Йәйғорло урамы ()
* Урман урамы ()
* Ҡояшлы урамы ()
* Мәктәп урам ()
* Көньяҡ урамы ()
* Еләкле урамы ()
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Новонарышево на портале «Генеалогия и Архивы»
* «Налог Белешмәһе» системаһында Яңы Нарыш ауылы
* 

## Иҫкәрмәләр
Яңы Һыуыҡҡул

**Яңы Һыуыҡҡул** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 13 кеше. Николаевка ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452785, ОКАТО коды — 80251840009.

## Тарихы
Яңы Һыуыҡҡул ауылы тәүге тапҡыр 1895 йылда 185 кеше йәшәгән 35 ихаталы ауыл тип билдәләнә. 1920 йылда 48 ихатала 274 башҡорт йәшәгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләт — татарҙар (77 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 23 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Николаевка): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 20 км.

## Билдәле кешеләре
* Әхмәтшин Моратша Әхмәтша улы (1910 — апрель 1944 йыл) — 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия рядовойы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы кавалеры. Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы Николаевка ауыл Советы Яңы Һыуыҡҡул ауылында тыуған.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Новосуккулово на портале «Генеалогия и Архивы»
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Яңы Һыуыҡҡул ауылы
## Иҫкәрмәләр
Түбәнге Ҡаранйылға

**Түбәнге Ҡаранйылға** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 24 кеше. Ҡандра ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452765, ОКАТО коды — 80251827007.

## Тарихы
2007 йылдың 10 сентябренә тиклем  Ҡаранйылға разъезы ауылы тип атала.

2008 йылға тиклем ауыл Иҫке Ҡандра ауыл Советы составына инә.

 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 44 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡандра-Ҡотой): 16 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 7 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Тимер юл урамы ()

## Иҫкәрмәләр
Яңы Бишенде

**Яңы Бишенде** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 266 кеше. Үрге Бишенде ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452797, ОКАТО коды — 80251810009.

## Исеме
Ауылдың атамаһы ‘яңы’ һүҙе һәм Бишенде йылғаһы исеменән яһалған

## Тарихы
Ауылға XIX быуаттың 2‑се яртыһында Бәләбәй өйәҙе Ҡыр‑Йылан улусы Үрге һәм Түбәнге Бишенде ауылдарының башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1896 йылда 75 йортта 437 кеше йәшәгән. Игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, мөгәзәй булған. 1906 йылда 3 һыу тирмәне теркәлгән. 1920 йылда Яңы Бишенде 795 башҡорт йәшәгән 35 ихатанан тора.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләт — башҡорттар (87 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Бишенде): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 20 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Ҡайынлы урамы ()
* Йылға аръяғы урамы ()
* Үҙәк урам ()
*  ДНГ N3 биләмәһе ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Новые Бишинды на портале «Генеалогия и Архивы»
* 
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Яңы Бишенде ауылы

## Иҫкәрмәләр
Түбәнге Сәрҙек

**Түбәнге Сәрҙек** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 231 кеше. Татар-Олҡан ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452767, ОКАТО коды — 80251865007.

## Тарихы
Түбәнге Сәрҙек (Бигән) ауылы 1676 йылдың 7 октябрендә типтәрҙәргә бирелгән батша грамотаһы нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Яһаҡлы татарҙарҙың ер биләүенең нигеҙе булып уларға Ҡыр-Йылан башҡорттары 1753 йылдың 4 октябрендә биргән килешеү хаты хеҙмәт итә. Сәрҙекте икенсе төрлө Бигән тип атағандар. Тәүге исеме гидронимдан, ул алдағы. Икенсеһе — антропонимдан, сығышы буйынса һуңыраҡ. Бигәндең улдарын XVIII быуаттың һуңғы ревизияһы яҙып алған. Уларҙың өлкәндәре — Бигәнов Бигәш, ул 1713—1784 йылдарҙа йәшәгән. Уның улдары Баҡый, Назар, Сабир, Мәхмүт, Мәҡсүт, Биксәнтай. Икенсеһе — Собханғол Бигәнов, 1732 йылда ауылдың бер өлөшө Бигән тип аталған, бер осор уларҙың халҡы хатта айырым һаналған. Мәҫәлән, 1816 йылда Түбәнге Сәрҙек ауылында 20-гә тиклем, Бигәндә — 284 типтәр йәшәгән. Артабанғы ревизияларҙа һәм иҫәп алыуҙарҙа уларҙың халҡы бергә теркәлгән.
1783 йылда 158 типтәр, 1795 йылда 217 типтәр һәм 160 башҡорт, 1816 йылда 37 ихатала 304 типтәр, 1834 йылда 70 ихатала 481 типтәр, 1858 йылда 93 ихатала 506 типтәр, 1870 йылда 582 типтәр, 1895 йылда 943 типтәр, 1917 йылда 217 ихатала 1244 типтәр һәм 1 ихатала 8урыҫ, 1920 йылда 281 ихатала 1298 башҡорт йәшәй тип күрһәтелгән. Ике осраҡта (1795 һәм 1920 йылдарҙа) типтәрҙәр хаталы рәүештә башҡорттар тип атала, әммә башҡа ревизиялар материалдары буйынса улар бөтөнләй иҫәпкә алынмай.
Халыҡ игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгән. Мәсет булған. 1906 йылда 2 һыу тирмәне, 2 бакалея кибете иҫәпкә алынған.

## Хәҙерге осор
Ауылда башланғыс мәктәп (Татар-Олҡан урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто бар.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр башҡорттар (65 %), татарҙар (31 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 21 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Татар-Олкан): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 20 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()
* Тау урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Вәлиев Камил Мөхәммәтшәкир улы  (*[[1942 йыл]]дың [[20 сентябрь|20 сентябре]], [[БАССР]], [[Туймазы районы]], [[Түбәнге Сәрҙек]] ауылы*) — драма актеры, режиссер, Татарстан АССР-ының халык (*[[1979 йыл|1979]]*), РСФСР-ҙың атҡаҙанған (*[[1984 йыл|1984]]*) артисы. Әлмет татар дәүләт драма театры артисы (*[[1964 йыл]]дан*). Рафаил Төхвәтуллин премияһы лауреаты (*[[2002 йыл|2002]]*). «Тантана» премияһы лауреаты (*[[2016 йыл|2016]]*).

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Нижний Сардык на портале «Генеалогия и Архивы»
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Покровка (Туймазы районы)

**Покровка** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына  халыҡ һаны 111 кеше булған. 
Почта индексы — 452772, ОКАТО коды — 80251870006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 17 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Төмәнәк): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 17 км

## Билдәле шәхестәре
* Большаков Виктор Григорьевич (9.06.1938), хеҙмәт алдынғыһы, 1957—2006 йылдарҙа «Востокнефтепроводстрой» тресы  водителе. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1984).
* Ёлкин Иван Сергеевич (22.03.1924—3.04.1991), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, гвардия подполковнигы. Советтар Союзы Геройы (1945).

## Иҫкәрмәләр
Раевка (Туймазы районы)

**Раевка** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 94 кеше.
Почта индексы — 452775, ОКАТО коды — 80251855006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Иҫке Туймазы): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 13 км

## Иҫкәрмәләр
Яңы Арыҫлан

**Яңы Арыҫлан** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 33 кеше. Бишҡурай ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80251805005.

## Исеме
Ауылдың исеме ‘яңы’ һүҙе һәм Арыҫлан тигән кеше исеме ҡушып яһалған

1920 йылда ауылда 289 татар йәшәгән 55 ихата иҫәпләнгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр татарҙар (62 %), башҡорттар (38 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 63 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 38 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* «Налог Белешмәһе» системаһында Яңы Арыҫлан ауылы

## Иҫкәрмәләр
Сәйрән (Туймазы районы)

**Сәйрән** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 675 кеше.
Почта индексы — 452791, ОКАТО коды — 80251845001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 42 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 12 км
## Ауыл тарихы

## Билдәле шәхестәре
* Гәрәев Әүфәр Миңлеғәзим улы (1946 т.) — географ-гидролог. География фәндәре докторы (1991), профессор (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1998), Башҡортостан Республикаһы һыу хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (2010).
* Ғәниев Мөнир Мирғәлим улы (1940 йылдың 14 мартында тыуған) — агроном, биология фәндәре кандидаты (1967), профессор (1999). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1999), СССР юғары мәктәбе отличнигы (1990).

## Иҫкәрмәләр
Райман (Туймазы районы)

**Райман** (; боронғо атамаһы *Кинйәкәй*) — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 949 кеше булған..

Почта индексы — 452752, ОКАТО коды — 80251870004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 2 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Төмәнәк): 13 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 2 км
## Ауыл тарихы
Райман ауылы 1715 йылдан алып билдәле, керҙәшлек килешеүе буйынса бында типтәрҙәр килеп ултырған. Ул Өҫән йылғаһы буйында урынлашҡан.Ауылға Ҡазан даруғаһы Ҡыр‑Йылан улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1795 йылда 106 кеше, 1865 йылда 75 йортта — 568 кеше иҫәпкә алынған.Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, сауҙа менән шөғөлләнгән. Мәсет, һыу тирмәне, 20 бакалея кибете булғанлығы билдәле. 1906 йылда 2 мәсет, һыу тирмәне, тимерлек, 3 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 й. — 1106 кеше; 1920—1302; 1939—1207; 1959—626; 1989—577; 2002—817; 2010—970 кеше йәшәгән. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Халҡы «Алға» крәҫтиән (фермер) хужалығында эшләй. Урта мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, мәсет бар..

## Билдәле шәхестәре
* Лотфуллин Мәғәриф Мөсәғит улы (24.03.1941—05.1996), хужалыҡ эшмәкәре. 1975—1996 йылдарҙа Туймазы фарфор заводы директоры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған туҡыу һәм еңел сәнәғәт хеҙмәткәре (1994). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Туймазы ҡалаһының почётлы гражданы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
*   
* Райманово на портале «Генеалогия и Архивы»
Иҫке Ҡандра

**Иҫке Ҡандра** () — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 308 кеше булаған. Ҡандра ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452765, ОКАТО коды — 80251827001.

## Тарихы
Ауылға Ҡазан даруғаһы Ҡаңлы улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. Баҫылып сыҡҡан сығанаҡтар буйынса Ҡандра исеме менән 1716 йылдан билдәле. Ҡыр-Ҡаңлы (Ҡаңлы) улусы башҡорто Балтас Аблаев «Яһаҡ түләүе өсөн ҡытлыҡ» арҡаһында үҙенең аҫаба ерҙәренә татар Сырым Каринды индерә (уның еренең сиктәре: Сәрмәсән йылғаһынан алып Мәтәү йылғаһы буйлап Куан-Сакет йылғаһының үрге ағымына тиклем, унан Өҫән йылғаһы буйлап түбәнгә Нөгөшкә, уның үренә тиклем, Иҙәш йылғаһына, Баҡырсы урманына, Төрөш һырты буйлап һәм Сәрмәсән Ветляной кисеүенә тиклем). XVIII быуат аҙағынан хәҙерге исемен йөрөтә. 1795 йылда 27 йортта 173 кеше, 1865 йылда 73 йортта — 397 кеше, 1895 йылда 108 йортта — 791 кеше, 1920 йылда 170 йортта — 834 кеше йәшәгән. 1906 йылда мәсет, һыу тирмәне, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.

2008 йылға тиклем ауыл Иҫке Ҡандра ауыл советы составында була.

## Хәҙерге осор
Ауылда фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар. Татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек милләттәр  татарҙар (69 %), башҡорттар (27 %).

## Географик урыны
Ауыл Нөгөш йылғаһы (Өҫән йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 32 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡандра-Ҡотой): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 5 км

## Билдәле шәхестәре
* Баҙыҡшанов Таһир Ибраһим улы (1.05.1941—25.06.2023), зоотехник. 1992—1998 йылдарҙа Благовещен районы хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
* Ғәбдрәшитов Фазулла Ғабдулла улы (25.10.1903—5.04.1975), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының станоклы пулемёт тоҫҡаусыһы, гвардия рядовойы. Советтар Союзы Геройы (1944).

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Һалҡыншишмә

**Һалҡыншишмә** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 0 кеше. Татар-Олҡан ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — ?, ОКАТО коды — 80251865009.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %).
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2010) мәғлүмәте буйынса ауылда даими йәшәүсе кеше ҡалмаған.

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Татар-Олкан): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 24 км.

= Урамдары =
Урам исеме:
* Ҡайынлы урамы ()
* Урман урамы ()

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* «Налог Белешмәһе» системаһында Һалҡыншишмә ауылы
Туҡай (Туймазы районы)

**Тукай** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 601 кеше. Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452789, ОКАТО коды — 80251830005.

## Тарихы
Ерҙән файҙаланыу хоҡуғын Туҡай ауылы типтәрҙәре Өфө губернаһы канцелярияһының 1770 йылдың 9 авгусындағы указы менән нигеҙләй. Әммә был уларҙың ергә хоҡуғын дәлилләү генә булып тора. Типтәрҙәр башҡорттар тарафынан 1765 йылда уҡ индерелә. Ике йылдан һуң Ҡыр-Йылан улусының аҫаба ер хужалары менән ер тураһында бәхәс тыуа, ул 1767 йылда хәл ителә. XIX быуат аҙағында ауылда 2 мәсет, 3 тирмән, тимерлек, мөгәзәй, 2 бакалея кибете була.

1783 йылда 93, 1795 йылда 138, 1834 йылда 301, 1858 йылда 545, 1870 йылда 658, 1895 йылда 1447, ә 1920 йылда 1586 типтәр йәшәгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләттәр татарҙар (52 %) башҡорттар (44 %).

### Географик урыны
Алыҫлығы:
* район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 33 км,
* ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡарамалы-Ғөбәй): 7 км,
* яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем (Ҡандра): 21 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Аҡташ урамы ()
* Бәләбәй урамы ()
* Тау урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Ҡасаба урамы ()
* Йылға урамы ()
* Трактор урамы ()
* Үҙәк урамы ()
* Мәктәп урамы ()

## Билдәле шәхестәр
* Хәкимов Талип Абзалетдин улы (4.04.1915—3.04.1982), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Тукаево на портале «Генеалогия и Архивы»
* «Налог Белешмәһе» системаһында Туҡай (Туймазы районы) ауылы
*
Ташкисеү (Туймазы районы)

**Ташкисеү** () — Башҡортостандың Туймазы районындағы татар ауылы. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 61 кеше. Төмәнәк ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452772, ОКАТО коды — 80251870007.

## Тарихы
Ташкисеү brt башҡорт йорто менән утар булараҡ  1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән. 
2006 йылға тиклем ауыл Кәкребаш ауыл Советы составына инә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек милләттәр — татарҙар (59 %), башҡорттар (36 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 19 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Төмәнәк): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 19 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* «Налог Белешмәһе» системаһында Ташкисеү (Туймазы районы) ауылы
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан от 29.12.2006 № 404-з
*