Мостович Владимир Яковлевич

**Мостович Владимир Яковлевич** (8 апрель (20 апрель) 1880 йыл — 5 август 1935 йыл) — Рәсәй империяһы һәм СССР-ҙың ғалим-металлургы. РCФCР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1934). Себерҙә металлургия фәнни мәктәбенә нигеҙ һалыусы.

## Биографияһы
Мостович Владимир Яковлевич  йылдың Рига ҡалаһында тыуған. 1897 йылда Рига реаль училищеһын тамамлай, ә 1903 йылда Рига политехник институтының химия бүлеген, инженер-технолог дипломын алып, тамамлай. 1903 йылдың 1 авгусында Томск технология институтының металлургия  лабораторияһына өлкән лаборант итеп тәғәйенләнә.

1906 йылда ике йылға Германияға һәм бер йылға АҠШ-ҡа командировкаға ебәрелә. Германияла ул әйҙәүсе, алдынғы профессорҙарының лекцияларын тыңлай, Шарлоттенбургта, Фрейденбург тау академияһында эшләүсе профессорҙарҙан металлургия проблемаларын өйрәнә, ҡайһы бер заводтар һәм заводтар лабораторияларына килә. АҠШ-та Бостон технология институтында профессор Н. О. Хофман лекцияларын тыңлай, Гарвард университетында профессоры Е. Е. Петерста баҡыр металлургияһы курс тыңлай; Колумбия университетының металлургия лабораторияһында профессор Н, М, Хавста шөғөлләнә. 1910 йылдың йәйендә ул ҡабат Германияла булып, Шарлоттенбург политехникумы лабораторияһында металлография һәм уны төҫлө металдар металлургияһында ҡулланыу буйынса башлаған эштәрен дауам итә.

1911 йылда Варшава политехник институтының металлургия кафедраһында штаттағы уҡытыусыһы итеп тәғәйенләнә. 1912 йылдың сентябренән алып Томск технология институтының экстраординарный профессоры вазифаһында тора; металдар  металлургияһы буйынса курстар алып бара, төҫлө металлдар металлургияһы, пробиркалар сәнғәте буйынса спецкурстар алып бара, химик технология лабораторияһында дәрестәр алып бара һәм дипломдар проектлау менән булыша. Институттың проректор була (1919 й. июнь-1920 й. ноябрь), сәнәғәт бүлеге ағзаһы (1919 й.), 1913/14 уҡыу йылында ҡала профессорҙар дисциплинар суды ағзаһы, 1920 йылда кафедраның профессоры итеп раҫлана.

1925 й. Мәскәү тау академияһында уҡыта, төҫлө металдар лабораторияһә мөдире була.

1931 йылда Томск технология институтын яңыртып ҡорғас, Орджоникидзеға (хәҙерге Төньяҡ-Кавказ тау-металлургия институты) металлургия институтына профессор итеп тәғәйенләнә. 1934 йылда техник фәндәр докторы ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлай.

1929-1932 йылдарҙа Урал баҡыр заводтарын реконструкциялау осоронда баҡыр иретеү технологияһын эшләүҙә әүҙем ҡатнаша.

Мәскәүҙә 5 августа, 1935 йыл вафат була.

## Библиография

* Пробирное искусство (конспект лекций). — Томск : Студ. техн. кружок при Том. технол. ин-те, 1915. —  125 с.;
* Исследование золотосодержащих руд в металлургической лаборатории Томского технологического института // Изв. ТТИ. — 1918. — Т. 39. — № 3; (совм. с В. А. Пазухиным)
* Обработка золотосодержащих руд: Хлоринация. — Томск, 1922;
* Обработка золотосодержащих руд: Цианирование. — Томск, 1923;
* Кислород в штейнах медной плавки // «Известия Сибирского технологического ин-та». — 1925, Т. 1 (47), вып. 1;
* Пробирное искусство (Методы сухого пути). — Л.: Науч. химико-техн. изд-во. Науч.-технич. упр-ние В.С.Н.Х., 1928 (гос. тип. им. Ив. Федорова). — 147 с.;
* Исследование золотосодержащих руд (из металлургической лаборатории цветных металлов Сибирского технологического института) / В. Я. Мостович, С. М. Анисимов, М. П. Верховцев. — М.: Гос. техн. изд-во, 1929. — 161 с.
* Методика исследования золотосодержащих руд. —  М.-Л.: Цветметиздат, 1932. — 80 с.;
* Обработка золотосодержащих руд…  —  М.-Л.: НКТП- Цветметиздат, 1932 ([Калуга]: тип. Мособлполиграфа). — 110 с.;
* Флотация риддерской свинцово-цинковой руды / В. Я. Мостович, В. Г. Агеенков, С. М. Анисимов. — М.-Л.: НКТП-Цветметиздат, 1932 (Ленинград: 2 тип. изд-ва Леноблисполкома и Совета). — 88 с.;
* Металлургия свинца. — М.-Л.: Металлургиздат, 1940 (Ленинград). — 384 с. (совм. с С. М. Анисимовым)
* Пирометаллургия меди (Курс лекций проф. В. Я. Мостовича) / Перер. и доп. Д. Г. Новиковым ; Под ред. проф. В. Г. Агеенкова. — М.-Л., 1944. — 364 с.

## Әҙәбиәт

* 
* Мостович, Владимир Яковлевич / т. в. Глембоцкая // Ҙур рәсәй энциклопедияһы : [35 т. / гл. ред. Ю. С. Осипов.  — М. : Ҙур рәсәй энциклопедияһы, 2004-2017.
* Хеҙмәт йыйынтығы / Главзолото. — М.-Л.: ОНТИ-НКТП-СССР. Башлығы. әҙәби ра-ры төҫлө металлургия буйынса, 1936. (биографияһы менән)

## Һылтанмалар

* Мостович Владимир Яковлевич  в Электронной энциклопедии Томского политехнического университета
* МОСТОВИЧ Владимир Яковлевич  в Электронной энциклопедии Томского университета