Ҡыяуыҡ

**Ҡыяуыҡ, Кейәүк** () — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 146 кеше була. Йәнырыҫ ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453237, ОКАТО коды — 80231880003.

## Тарихы
Ҡыяуыҡ ауылы шул уҡ исемле йылға эргәһендә урынлашҡан һәм күскенселәр тарафынан нигеҙләнгән. Халыҡтың ҡатнаш составы 1795 йылдан алып теркәлгән. Ул саҡта 6 аҫаба-башҡорт йәшәгән 2 хужалыҡ һәм 121 типтәр йәшәгән 20 хужалыҡ була. Яңы Ҡыяуыҡта 14 хужалыҡта 65 аҫаба башҡорт, 4 йортта 24 ерһеҙ башҡорт, 7 хужалыҡта 35 типтәр йәшәгән. Аҙаҡ типтәрҙәр беренсе ауылға ҡушылғандар. Күренеүенсә, типтәрҙәр татар типтәрҙәрен, шулай уҡ аҫабалыҡ хоҡуғынан мәхрүм ителгән башҡорттарҙы ла үҙ эсенә алған. 64 йылдан һуң Ҡыяуыҡта 60 ихатала 399 типтәр була. 1920 йылда 171 йортта 891 типтәр йәшәгән. Типтәрҙәр Ҡыяуыҡ ауылына 1749, 1784, 1803 йылдарҙа индерелгәндәр. Ергә керҙәш-башҡорттар менән бергә хужа булғандар. 1839 йылда  типтәрҙәрҙең 42 ихатаһында (245 кеше) һәм башҡорттарҙың 5 ихатаһында (22 кеше) 160 ат, 55 һыйыр, 123 һарыҡ, 127 кәзә була. 133 умарталары булған. 1865 йылда 71 йортта 402 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, ылаусылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, бакалея кибете теркәлгән; шөғөлдәр араһында шулай уҡ аҡ балсыҡ эшкәртеү булған.

## Хәҙерге осор
Ҡыяуыҡ ауылы Йәнырыҫ ауыл Советына ҡарай. Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %) йәшәй. Клуб бар. Балалар эргәләге Йәнырыҫ урта мәктәбенә йөрөп уҡыйҙар.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Ауыл Ҡыяуыҡ йылғаһы яры буйында, Йәнырыҫтан 500 метр алыҫлыҡта урынлашҡан. Эргәнән Ҡарамалы йылғаһы аға.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 43 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Янурус): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 41 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Фәүзиә Рәхимғолова урамы ()
* Мәктәп урамы ()

## Иҡтисады
* Газ үткәргес торбаларҙы хеҙмәтләндереү.
* Ауыл хужалығы.
* Туризм.

## Билдәле шәхестәре
* Маннанов Шакир Фәтих улы (1.10.1917—23.04.1973), Бөйөк Ватан һуғышы яугире. Уҡсылар полкының тоҫҡаусыһы, орудие командиры, старшина. Дан орденының тулы кавалеры. Ошо орден менән дүрт тапҡыр бүләкләнгән 29 һуғышсының береһе.
* Тамара Искәндәриә (10.06.1958), шағир, журналист, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, «Аҡбуҙат» балалар журналының баш мөхәррире.
* Хәбиров Фәрит Барый улы (01.01.1930—29.06.2003), педагог, дәүләт хеҙмәткәре. БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1986), РСФСР-ҙың атҡаҙанған һөнәри‑техник белем биреү уҡытыусыһы (1991), Луначарский исемендәге премия лауреаты (1991).
* Әшрәпов Әсхәт Тажетдин улы (15.04.1931—19.04.2008), кинооператор. 1955 йылдан «Казахфильм» киностудияһының кинооператоры, 1961 йылдан «Эдельвейс» киностудияһы директоры. Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1979) һәм ике тапҡыр Дәүләт премияһы лауреаты (1967, 1970). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
* 
* Кияуково &#124; Генеалогия и архивы
* «Налог Белешмәһе» системаһында Ҡыяуыҡ ауылы
*