Брегвадзе Нани Георгиевна

**Брегвадзе Нани Георгиевна** (; 21 июль 1936 йыл) — совет грузин йырсыһы, пианист, педагог. СССР-ҙың халыҡ артисы (1983).

## Биографияһы
Нани Брегвадзе 1936 йылдың 21 июлендә (башҡа сығанаҡтар буйынса — 1938 йылда) Тбилисиҙа тыуа.

Музыкаль ғаиләлә үҫә.

Музыка мәктәбе, музыка техникумы тамамлай.

1963 йылда Вано Сараджишвили исемендәге Тбилиси дәүләт консерваторияһын профессор Гаянэ Мачутадзеның фортепиано класы буйынса тамамлай. Махсус вокаль белеме булмай. Студент сағында уҡ Грузия дәүләт филармонияһының К. Певзнер етәкселегендәге «Рэро» Тбилиси дәүләт оркестрында йырлай башлай (1959—1964).

1964 йылда Мәскәү мюзик-холы менән Парижда гастролдә була. Гастролдән һуң уны «Орэра» вокаль-инструменталь ансамбленә саҡыралар, унда 15 йыл эшләй, 80-дән ашыу илдә була.

1966 йылда ансамблгә Вахтанг Кикабидзе (һуҡма музыка ҡоралдары, вокал) килеп ҡушыла, ул йырсының яҡын дуҫына әйләнә.

1980 йылдан яңғыҙ йыр карьераһын башлай.

1960-сы йылдарҙа Нани Брегвадзе совет сәхнәһенә рус һәм сиған романстарын ҡайтарған тәүге йырсыларҙың береһе була һәм Изабелла Юрьева, Тамара Церетели, Кето Джапаридзе традицияларын яңырта.

1990-сы йылдар аҙағында рус романсын башҡарыусы йәштәрҙең «Романсиада» Мәскәү халыҡ-ара конкурсының жюри составына индерелә.

1997 йылда Грузияның яңы башлаған йырсыларына ярҙам итеү һәм сит илдәргә гастролдәрен ойоштороу өсөн «Нани» компанияһын ойоштора һәм уның етәксеһе була.

«Ҡатын-ҡыҙҙар тыныслыҡ өсөн» ассоциацияһы, «Метехи» ҡатын-ҡыҙҙар клубы ағзаһы, «Совет ҡатын-ҡыҙы» йәмғиәте ағзаһы була.

2000 йылда Грузияла Нани Брегвадзеның иҫтәлекле йондоҙон һалалар.

Педагогик эш менән шөғөлләнә: 2002 йылдан бер нисә йыл Мәскәү мәҙәниәт һәм сәнғәт университеты эстрада-джаз йырҙарын башҡарыу кафедраһы мөдире була (профессор).

## Ғаиләһе

* Атаһы — Брегвадзе Георгий Ефремович (1909 — ?), актёр
* Әсәһе — Микеладзе Ольга Александровна (1913 — ?), Микеладзеларҙың шөһрәтле кенәз ырыуынан булған
* Ире — Мамаладзе Мераб Григорьевич (1937)
* Ҡыҙы — Мамаладзе Эка (Екатерина) Мерабовна (1960), Грузияла популяр йырсы
* Ейәндәре — Леван, Георгий, Наталья
* Бүләләре — Дмитрий, Сандро, Николоз.

## Маҡтаулы бүләктәре һәм исемдәре
* Грузин ССР-ының атҡаҙанған артисы (1968)
* Грузин ССР-ының халыҡ артисы (1974)
* СССР-ҙың халыҡ артисы (1983)
* Грузияның Шота Руставели исемендәге дәүләт премияһы (1998)
* Намыҫ ордены (Грузия) (1997)
* Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй) (2008)
* Балҡыш Президент ордены (Грузия, 2010)
* «Меценатлыҡ өсөн» алтын миҙалы (2003)
* «Сәнғәткә хеҙмәт итеү» алтын ордены
* «Грузияның быуат йырсыһы» исеме
* Рәсәй Художество академияһының почётлы сит ил ағзаһы
* Тбилисиҙың почётлы гражданы (1995)
* Бенальмадена ҡалаһының (Испания, 1996) почётлы гражданы.

## Репертуарындағы йырҙар

* «Ожидание» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, Н. Вацадзе көйө)
* «Потерянная любовь» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Где же был ты, мой любимый» (И. Чавчавадзе һүҙҙәре, Г. Чубинишвили көйө)
* «Случайно встретилась с тобой» (В. Дюнин һүҙҙәре, Г. Пономаренко көйө)
* «Ах, эта красная рябина» (А. Софронов һүҙҙәре, С. Заславский көйө)
* «Два кольца» (А. Бектабеков һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Я помню вальса звук прелестный» (Н. Листов көйө)
* «Только раз бывают в жизни встречи» (П. Герман һүҙҙәре, Б. Фомин көйө)
* «Газовая косынка» (М. Козырев һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Снился мне сад» (Б. Борисов — Е. Дитерихс)
* «Капризная, упрямая» (иҫке романс)
* «Дай, милый друг, на счастье руку мне» (К. Лучич һүҙҙәре һәм көйө)
* «Не уезжай, ты мой голубчик» (иҫке романс)
* «Пой, моя гитара» (А. Башкин һүҙҙәре, А. Кручинин көйө)
* «Горчит калина» (Н. Кондакова һүҙҙәре, В. Зубков көйө)
* «Вернись» (В. Ленский һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Снегопад» (А. Рустайкис һүҙҙәре, А. Экимян көйө)
* «Калитка» (А. Будищев һүҙҙәре, А. Обухов көйө)
* «Уйди, совсем уйди» (В. Верещагин һүҙҙәре, Ф. Дризо көйө)
* «Сухая верба» (Г. Левин һүҙҙәре, Г. Сорочан көйө)
* «Очаровательные глазки» (иҫке романс)
* «Звон гитары» (Н. Жемчужный һүҙҙәре һәм көйө)
* «Песня о Тбилиси» («Тбилисо») (П. Грузинский һүҙҙәре, Р. Лагидзе көйө)
* «Звезда счастья» (Д. Гвишиани һүҙҙәре, Н. Габуния көйө)
* «Тебе, любимая» (В. Пшавела һүҙҙәре, Г. Чубанишвили)
* «Яблоня» (Н. Беседин һүҙҙәре, В. Орловецкий көйө)
* «Я вас любил» (А. Пушкин һүҙҙәре, Б. Шереметьев көйө)
* «Ивушка» (В. Алферов һүҙҙәре, Г. Пономаренко көйө)
* «Я так любила вас» (Б. Прозоровский көйө)
* «Вальс для вас» (Б. Дубровин һүҙҙәре, М. Кажлаев көйө)
* «Романс о романсе» (Б. Ә. Әхмәҙуллина һүҙҙәре, А. Петров көйө)
* «А напоследок я скажу» (Б. Әхмәҙуллина һүҙҙәре, А. Петров көйө)
* «Дорогой длинною» (К. Подревский һүҙҙәре, Б. Фомин көйө)
* «Как в последний раз» (В. Луговой һүҙҙәре, Г. Гладков көйө)
* «Караван» (Б. Тимофеев һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Снова дождь» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Грузинское небо» (П. Грузинский һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө)
* «А сердце всё ж любовью полно» (В. Дюнин һүҙҙәре, Г. Пономаренко көйө)
* «Семь летящих коней» (Г. Поженян һүҙҙәре, В. Сапрыкин көйө)
* «Диалог» (Л. Куклин һүҙҙәре, Г. Сорочан көйө)
* «Прощальный романс» (Е. Бачурин һүҙҙәре һәм көйө)
* «Голос сердца» (И. Чавчавадзе һүҙҙәре, Г. Чубинишвили көйө)
* «Песня о луне» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө)
* «Мухамбази» (Д. Гвишиани һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө)
* «Когда цветёт миндаль» (П. Грузинский һүҙҙәре, Б. Квернадзе көйө)
* «Солнце взойдет» (П. Грузинский һүҙҙәре, Б. Квернадзе көйө)
* «Мы оба лжём» (Б. Тимофеев һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Жёлтый лист» (А. Софронов һүҙҙәре, С. Заславский көйө)
* «Снежинка» (О. Осенин һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Под лаской плюшевого пледа» (М. Цветаева һүҙҙәре, А. Петров көйө)

* «Ой, цветёт калина» (М. Исаковский һүҙҙәре, И. Дунаевский көйө)
* «В час заката» (В. Лифшиц һүҙҙәре, М. Блантер көйө)
* «А ты полюбишь» (Р. Рождественский һүҙҙәре, А. Колц көйө)
* «Не оставляйте женщину одну» (С. Каратов һүҙҙәре, В. Орловецкий көйө)
* «Живёт моя отрада» (С. Рыскин һүҙҙәре, М. Шишкин көйө)
* «Сорванца зовут Мария» (Е.Черных һүҙҙәре, Т. Марков көйө)
* «Осенняя роса» (Ю. Гарин һүҙҙәре, И. Йошка көйө)
* «Паутина» (К. Керкорян һүҙҙәре, К. Певзнер көйө)
* «Свеча горела» (Б. Пастернак һүҙҙәре)
* «Ямщики» (Б. Вахнюк һүҙҙәре, Г. Мовсесян көйө)
* «Совсем чужие» (Б. Тимофеев һәм С.Фруг һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Ночь светла» (М. Языков һүҙҙәре, М. Шишкин көйө)
* «Страна воспоминаний» (А. Дмоховский һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Песня о виноградной лозе» (И. Нонешвили һүҙҙәре, Р. Лагидзе көйө)
* «Синеглазая колдунья» (Л. Чучубрия, П. Грузинский һүҙҙәре, Ш. Милорава көйө, русса тексы Б. Брянскийҙыҡы)
* «Любовь, как лодочка» (А. Софронов һүҙҙәре, С. Заславский көйө)
* «День и ночь» (И. Резник һүҙҙәре, О. Тевдорадзе көйө)
* «И льётся песня» (М. Лахтин һүҙҙәре, В. Кручинин көйө)
* «Желаю вам» (Р. Рождественский һүҙҙәре, Ю. Гуляев көйө)
* «Эхо любви» (Р. Рождественский һүҙҙәре, Е. Птичкин көйө)
* «Левкои» (А. Башкин һүҙҙәре, Б. Прозоровский көйө)
* «Тёмная ночь» (В. Агатов һүҙҙәре, Н. Богословский көйө)
* «Осень прислала мне письма» (И. И. Шкляревский һүҙҙәре, Я. Френкель көйө)
* «Солнце — мой друг» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Искусство» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө)
* «Салхино» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Дургвишвили көйө)
* «Песня — моя радость» (П. Грузинский һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Хевсурская баллада» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Если бы ты любил меня» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «И не сказали ни единого слова» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Солнечные капли» (А. Дмоховский һүҙҙәре, Т. Мегвинетухуцесси көйө)
* «Кончилась наша любовь» (А. Борли һүҙҙәре, М. Жур көйө)
* «Маленькая баллада» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө, русса тексы А. Дмоховскийҙыҡы)
* «Дай мне помечтать» (М. Панцери һүҙҙәре, Д. Нис көйө)
* «Где же ты, мой милый» (Н. Арешидзе һүҙҙәре, Г. Цабадзе көйө, русса тексы Б. Брянскийҙыҡы)
* «Примо — секондо» (халыҡ һүҙҙәре, Г. Музакис көйө)
* «Ты моя надежда» (Г. Табидзе һүҙҙәре, В. Азарашвили көйө)
* «Тандэм» (Мессен һүҙҙәре, Л. Рид һүҙҙәре)
* «Снова пою» (Д. Ботари көйө, В. Семёнов эшкәртеүе, билдәһеҙ автор һүҙҙәре)
* «Но я вас все-таки люблю» (иҫке романс, Н. Ленский һүҙҙәре)
* «Пой, звени, моя гитара!» («Медовый-аметистовый») (В. Кручинин көйө, К. Подревский һүҙҙәре)
* «Сумерки» (М. Поцхишвили һүҙҙәре, Н. Вацадзе көйө)
* «Молодость моя» (Б. Пургалин һүҙҙәре, Н. Габуния көйө)
* «О чем вы шепчетесь, деревья?» (В. Луговой һүҙҙәре, Г. Гладков көйө)
* «Дитя и роза» (М. Кузмин көйө һәм һүҙҙәре)
* «Что взгрустнулось тебе» (И. Сельвинский һүҙҙәре, М. Блантер көйө)
* «Признание» (Н. Шемятенкова һүҙҙәре, В. Михайлов көйө)
* «Зелёные годы» (С. Ковалёв һүҙҙәре)
* «Этот цветок не ярок» (В. Масс һүҙҙәре, М.Блантер көйө)
* «У окна» (В. Сергеева һүҙҙәре, И. Шварц көйө)
* «Разговор с тобой» (А. Эшпай-ул һүҙҙәре, А. Эшпай көйө)
* «Воспоминания» (А. Эшпай-ул һүҙҙәре, А. Эшпай көйө)
* «Месяц в синем небе» (В. Масс һүҙҙәре, М.Блантер көйө)
* «Кони-звери» (И. Сельвинский һүҙҙәре, М. Блантер көйө)
* «Беловежская пуща» (Н. Добронравов һүҙҙәре, А. Пахмутова көйө)
* «Наедине со всеми»
* «Пришёл мой месяц»
* «Мольба»
* «Твои глаза»
* «Волшебные слова»
* «Запоздалое признание»
* «Любовь» (итальян йыры)

## Фильмография
* 1966 — Встреча в горах (йыр башҡара)
* 1969 — Москва в нотах (йыр башҡара)
* 1970 — Орэра, полный вперёд!
* 1971 — Ожерелье для моей любимой — *Айша*
* 1971 — Тепло твоих рук (вокал)
* 1973 — Мелодии Верийского квартала (вокал *Вардо*)
* 1974 — Ночной визит (вокал)
* 1977 — «Берега» (вокал)
* 1981 — Спасибо за нелётную погоду (йыр башҡара)
* 1981 — Распахните окна (вокал)
* 1982 — Примите вызов, синьоры! (вокал)
* 1983 — Старинные русские романсы
* 1984 — Вместе с Дунаевским (йыр башҡара)
* 1985 — Голубые города (Андрей Петров музыкаһына фильм-концерт) (йыр башҡара)
* 1987 — Время нашего детства
* 1991 — Я крёстный Пеле! — *Мака*
* 2006— Улицы разбитых фонарей 8 (1-се серия «Алиби») — *Вероника Георгиевна Жемчужникова*
* 2006— Три вальса (документаль)
* 2008— Софико (документаль)
* 2012 — Любовь с акцентом (новелла «Сочи-Батуми») — *юбилярша*
* Наводнение
* Свет в окне
* Тексель
* Булочница

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Брегвадзе Нани Георгиевна // Кто есть кто в современной культуре : В 2 вып. / Гл. ред. С. М. Семёнов, авт. и сост. Н. И. Шадрина, Р. В. Пигарев и др. — М.: МК-Периодика, 2006—2007. — [//ru.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/5936960073 ISBN 5-93696-007-3], 5-93696-010-2.