open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
БМО-ның Именлек Советы

**БМО-ның Именлек Советы** (ингл. *United Nations Security Council*, фр. *Conseil de sécurité de l'ONU*, ғәр. مجلس أمن الأمم المتحدة‎‎, ҡыт. 联合国安全理事会, исп. *Consejo de Seguridad de la ONU*) — даими эшләп килгән БМО органы. Именлек Советы - БМО-ның тыныслыҡ хөкөм һөрөүен  күҙәткән төп органы.

1945 йылда үткән Ялта конференцияһында Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының нигеҙҙәре эшләнелә: еңеүсе илдәр БМО Именлек Советына инәләр, һәр береһенә вето хоҡуғы бирелә. Вето ҡуйылған осраҡта резолюция ҡабул ителмәй.

Ғәҙәттә вето хоҡуғы һирәк ҡулланыла, ләкин бер нисә киҫкен халыҡ-ара низағ ваҡытында вето куйылған, мәҫәлән, Изсраилгә ҡағылышлы АҠШның ветоһы, Ираҡҡа ҡағылышлы Франция ветоһы, Ҡырымға ҡагылышлы Рәсәй ветоһы.

## Именлек Советының даими ағзалары
*Рәсәй
*Ҡытай
*Бөйөк Британия
*АҠШ
*Франция

Именлек Советының даими ағзалары вето хоҡуғына эйә була.

## Даими булмаған ағзалар
Именлек Советының 10 даими булмаған ағзаһы география  буйынса һайланыла:
* 5 -  Африка , Азиянан;
*1— Көнсығыш Европанан;
* 2 — Латин Америкаһынан;
*2 — Көнбайыш Европанан һ.б.

## Кәңәшмә форматтары
Именлек Советы кәңәшмәләре түбәндәге форматтарҙа үтә:
* Именлек Советы ултырыштары, асыҡ һәм ябыҡ;
* Именлек Советы ағзалары ултырыштары;
* Рәсми булмаған диалог;
* Аррии формулаһы буйынса ултырыш.

## Ҡарар ҡабул итеү
Именлек Советы ҡарарҙарына (процедураға ингәндән тыш) 15 тауыштан  9 -ы бирелгән булыу талап ителә, быға даими ағзаларҙың тап килгән тауышы ла инә. Шул уҡ ваҡытта бер яҡҡа ла тауыш бирмәү ҙә вето итеп ҡарала. Мәгәр Советтың даими ағзаһы быны ҡарар ҡабул итеүгә ҡамасау  итеп ҡарамаҫҡа тип белдерә ала. Ыңғай яуаптар тейешле кимәлдә йыйылған осраҡта документ ҡабул ителгән һанала. .

Бәхәстә ҡатнашҡан яҡ тауыш бирмәй

Ҡағиҙә булараҡ, Именлек Советы ҡарарҙары БМО-ның Именлек Советы резолюциялары итеп рәсмиләштерелә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Сайт Совета Безопасности ООН
* База данных членства в Совете Безопасности с 1946 года
* Вето в Совете Безопасности ООН
* Заседания Совета Безопасности ООН и принятые на них решения
* Резолюции Совета Безопасности
* Заявления Председателя Совета Безопасности
* Временные правила процедуры Совета Безопасности
Гинин Николай Степанович

**Гинин Николай Степанович** (10 декабрь 1925 йыл — 15 август 1999 йыл) — хеҙмәт алдынғыһы. 1942—1986 йылдарҙа «Уралэнергомонтаж» тресында слесарь, 1946 йылдан — бригадир, 1966—1981 йылдарҙа слесарь-бригадир. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). СССР-ҙың энергетика һәм электрификация отличнигы (1966). Нефтекама ҡалаһының почётлы гражданы (1978).

## Биографияһы
Николай Степанович Гинин 1925 йылдың 10 декабрендә хәҙерге Пермь крайының Добрян районы Тысяцково ауылында тыуған. Тулы булмаған урта белемле.

Хеҙмәт эшмәкәрлеген Пермь өлкәһенең Губаха ҡалаһындағы 13-сө һанлы һөнәрселек училищеһын тамамлағандан һуң 1942 йылда «Пермьэнергомонтаж» тресы Краснокама монтаж участкаһында слесарь булып башлай. 1943—1946 йылдан алып Ҡыҙыл, Яйвин, Березовка ГРЭС-ында, Соликамск һәм Түбәнге Тагил йылылыҡ электр станцияларында слесарҙар бригадиры булып эшләй. 1966 йылдан Башҡорт АССР-ы «Уралэнергомонтаж» тресында Нефтекама участкаһының слесарь-монтажсылар бригадиры булып эшләй.

Бригада 300 мең киловатт-сәғәт блоктарҙы монтажлауҙа, Ҡарман ГРЭС төҙөлөшөндә эшләп, монтажлау блоктары 300 мең киловатт-сәғәт, йыйыу майҙансығында һәр береһе 30 тонна йөк күтәрерлек ике кран, бер кран 50 тонна йөк күтәрерлек, ҡаҙанлыҡ бүлегендә һәр береһе 125 тонна йөк күтәрерлек ике күпер краны урынлаштыра. Электр станицяһына ҡормалдар ҡуйыуҙа монтаж башынан алып 185 берәмек механизм төҙөкләндерелә: яр буйы насосының насос циркулярҙары, турбина ҡулайламаларының конденсатлы, түгә торған насостары, эжекторҙарҙың күтәреү насостары, электр туҡландырыу насостары һәм машина залының башҡа механизмдары.

Гинин Сергей хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһын күтәреүгә, хеҙмәт етештереүсәнлеген арттырыуға, хеҙмәт юғалтыуҙарын экономиялауға ҙур иғтибар бүлә. Һигеҙенсе биш йыллыҡ йылдарында (1966—1970) бригаданың бер ағзаһына план буйынса 50 180 һум тәшкил итһә, етештереү планы 53 698 һумға арттырып үтәлә.

Бер эшсе эшләйәсәк 1970 йылдың заданиеһы алдан — 1970 йылдың 1 ноябренә үтәлә, йыллыҡ үтәү 125—130 процент тәшкил итә.

Биш йыллыҡ план заданиеларын уңышлы үтәгәне өсөн СССР Юғары Советы Президиумының 1971 йылдың 20 апрелдәге указы менән Н. С. Гининға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.

Гинин Николай Степановичтың бригадаһы Нефтекама ҡалаһында Ирекле ГРЭС-ын, «Башсельмаш» заводын төҙөүҙә ҡатнаша.

1985 йылда пенсияға сыға.

Нефтекама ҡалаһының Почётлы гражданы.

Гинин Николай Степанович 1999 йылдың 15 авгусында вафат була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971)
* Ленин ордены (1971), «Почёт Билдәһе» (1962), миҙалдар менән бүләкләнгән

## Хәтер
* Нефтекама ҡалаһында Гинин Н. С. исеме менән урам аталған.
* Герой йәшәгән йортҡа мемориал таҡта ҡуйылған.

## Әҙәбиәт
* Герои труда/ Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трех степеней из Башкортостана./ сост. Р. А. Валишин [и др.]. — Уфа: Китап, 2011. — 432 с. : ил. — ISBN 978-5-295-05228-6.

## Һылтанмалар
* 
* Администарция г. Нефтекамска. Официальный сайт. Почётные граждане города Нефтекамска. Гинин Николай Степанович
* https://web.archive.org/web/20140729150514/http://delogazeta.ru/chrono/read/1971.html
Гнусин Александр Фёдорович

**Гнусин Александр Фёдорович** (24 декабрь 1919 йыл — 20 июль 2007 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, уҡсылар дивизияһы артиллерия полкының разведка начальнигы. Полковник (1975). Советтар Союзы Геройы (1945). 

## Биографияһы
Александр Фёдорович Гнусин 1919 йылдың 24 декабрендә Өфө губернаһының Бәләбәй өйәҙе  Топчий Ключ ҡасабаһында (1960-сы йылдарҙа бөткән) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.

Мәктәптең ун синыфын, артабан уҡытыусылар курсын тамамлай, һуңынанБашҡорт АССР-ының Бәләбәй ҡалаһында мәктәптә уҡытыусы булып эшләй. 1939 йылдың сентябрендә Гнусин Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһына хеҙмәткә саҡырыла. 1940 йылда ул полк мәктәбен, 1941 йылдың декабрендә Рязань хәрби артиллерия училищеһын тамамлай. 1942 йылдың ғинуарынан — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында. 1944 йылдың декабренә капитан Александр Гнусин 46-сы армия, 2-се Украина фронты 316-сы уҡсылар дивизияһының 857-артиллерия полкында разведка начальнигы була. Венгрияны азат итеүҙә батырлыҡ күрһәтә.

1944 йылдың 4 декабренән  5 декабренә ҡарай төндә Гнусин ике радист менән Будапешттан көньяҡҡа ҡарай Текель ҡалаһы районында Дунайҙы аша сыға. Маскировкаланып, ул дошман позицияларына совет артиллерияһының утына төҙәтмәләр бирә. Шәхсән дошман уты нөктәһен юҡ итә. Гнусин төн дауамында атыуға уңышлы төҙәтмәләр индерә, был уҡсылар частәренә Дунайҙы уңышлы һуғышып аша сығыуға мөмкинлек бирә.

СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы Указы менән «командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм немец илбаҫарҙары менән һуғышта ҡаһарманлыҡ һәм батырлыҡ күрһәткәне өсөн» капитан Александр Гнусинға Ленин ордены һәм 4877 һанлы «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» тигән юғары исем бирелә.

Гнусин һуғыш тамамланғандан һуң Совет Армияһында хеҙмәтен дауам итә. 1955 йылда ул офицер составын камиллаштырыу буйынса Үҙәк артиллерия курстарын тамамлай. 1960 йылда полковник дәрәжәһендә запасҡа китә. Одесса хәрби округының штабында эшләй. Одессала йәшәй, 2007 йылдың 20 июлендә вафат була, Одесса ҡалаһында ерләнгән.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Советтар Союзы Геройы (1945).
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (24.03.1945).
* Ленин ордены
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены  (06.04.1985).
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (07.06.1944).
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены.
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (07.06.1943).
* Миҙалдар.

## Хәтер
Бәләбәй ҡалаһында 1-се урта мәктәп бинаһына (Ҡыҙыл Армия урамы, 77) «Беҙҙең мәктәптә Советтар Союзы Геройы Александр Федорович Гнусин уҡыған. Артиллерист» Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәте" тигән мемориаль таҡтаташ ҡуйылған belebey.bashkortostan.ru/about/places/325996/

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь&#x20;&#x2F;&#x20;Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов.&nbsp;— М.: Воениздат, 1987.&nbsp;— Т.&nbsp;1 /Абаев — Любичев/.&nbsp;— 911&nbsp;с.&nbsp;— 100 000 экз.&nbsp;— ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
* Подвиги их — бессмертны. — Уфа: Китап, 2000.
* Славные сыны Башкирии. Книга 2. Уфа, 1966.

## Һылтанмалар
*
Ҡуғанаҡ ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)

**Ҡуғанаҡ ауыл Советы** — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы муниципаль районының административ-территориаль һәм муниципаль берәмеге.

Административ үҙәге — Оло Ҡуғанаҡ ауылы.

## Тарихы
Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

2008 йылда ауыл Советы составына Покровска ауыл Советы инә.

Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-з һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереүгә һәм тораҡ пункттарын тапшырыуға бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһындағы» Законында түбәндәге юлдар бар:

"Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона түбәндәге үҙгәрештәрҙе индерергә:

40) Стәрлетамаҡ районы буйынса:
б) «Ҡуғанаҡ» атамаһын һаҡлап, Ҡуғанаҡ һәм Покровка ауыл Советтарын берләштерергә, административ үҙәген Оло Ҡуғанаҡ ауылында урынлаштырырға.

Покровка ауыл Советының Берёзовка, Егәнтамаҡ ауылдарын, Хрипунов утарын Ҡуғанаҡ ауыл Советы территорияһы составына индерергә.

Ҡуғанаҡ ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.

Покровка ауыл Советын иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташларға;

## Халҡы

## Ауыл биләмәһе составында

## Иҫкәрмәләр
Зайцев Гавриил Фёдорович

**Зайцев Гавриил Фёдорович** (7 апрель 1905 йыл — 8 июнь 1975 йыл) — хәрби хеҙмәткәр. СССР-ҙың Хәрби-Диңгеҙ флоты вице-адмиралы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ике Ленин, өс Ҡыҙыл Байраҡ һәм Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары кавалеры.

## Биографияһы
Гавриил Фёдорович Зайцев 1905 йылдың 7 апрелендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Белорет ҡалаһында тыуған.

1927 йылда СССР Хәрби-Диңгеҙ флотына хеҙмәткә саҡырыла. Ҡыҙылфлотсы, кесе командир, клуб начальнигы булып хеҙмәт итә.

1932 йылдан партия-сәйәси вазифаларҙа хеҙмәт итә, Ленинград хәрби-диңгеҙ базаһы сәйәси бүлегенең партия комиссияһы яуаплы секретары, һыу аҫты кәмәһе хәрби комиссары була. 

1938 йылда В. И. Ленин исемендәге Хәрби-сәйәси академияның хәрби-диңгеҙ факультетын тамамлай.

1938—1939 йылдарҙа Зайцев СССР Хәрби-Диңгеҙ флотының Төп сәйәси идаралығы кадрҙар бүлеге начальнигы булып хеҙмәт итә.

Бөйөк Ватан һуғышын Гавриил Зайцев Каспий хәрби флотилияһы Хәрби советы ағзаһы булып ҡаршылай. Әүҙем хәрби хәрәкәт башлау менән, ул Балтик яр буйы оборонаһы хәрби комендантының сәйәси бүлеге буйынса урынбаҫары вазифаһына йүнәлтелә. 1942 йылда Зайцев Алыҫ Көнсығышҡа күсерелә һәм Тымыҡ океан флоты сәйәси идаралығы начальнигы урынбаҫары вазифаһын биләй. Шул уҡ йылдың 12 декабрендә уға яр буйы хеҙмәттәре генерал-майоры хәрби дәрәжәһе бирелә.

Һуғыштан һуң Гавриил Зайцев СССР Хәрби-Диңгеҙ флотында партия-сәйәси вазифаларҙа хеҙмәтен дауам итә. 1951 йылдың ноябрь айында уға «генерал-лейтенант» хәрби дәрәжәһе бирелә. 1955 йылда Генераль штаб Хәрби академияһының хәрби-диңгеҙ факультетын тамамлай. 1956 йылда Зайцев отставкаға сыға. Уның һуңғы вазифаһы — СССР Хәрби-Диңгеҙ флотының Баш штаб начальнигының сәйәси эштәр буйынса урынбаҫары. 1975 йылдың 8 июнендә вафат була, Мәскәүҙә Введенский зияратында ерләнгән.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ике Ленин ордены,
* өс Ҡыҙыл Байраҡ ордены,
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены,
* миҙалдар,
* бүләккә бирелгән исемле ҡорал.

## Иҫкәрмәләр
Солонин Василий Степанович

**Солонин Василий Степанович** (25 декабрь 1914 йыл — 4 декабрь 1980 йыл) — Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Йылайыр совхозы баш инженеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы.

## Биографияһы
Василий Степанович Солонин 25 декабрендә тыуған 1914 йылдың 25 декабрендә хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Яңы Покровка районы Яңы Михайловка ауылында тыуған.

Белеме — урта махсус, 1956 йылда Троицк ауыл хужалығы техникумын тамамлай.

Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1931 йылда Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Йылайыр совхозында тракторсы өйрәнсеге булып башлай. 1932 йылдан алып ошо хужалыҡта тракторсы-комбайнсы, комбайнсы булып хеҙмәт итә. Механизатор һөнәрен үҙләштереп, республикала тәүгеләрҙән булып техниканы юғары етештереүсәнлекле ҡулланыу өсөн социалистик ярышы инициаторы булып сығыш яһай.

1944 йылда игенселек совхозында тракторсы-комбайнсы булып эшләп, В. С. Солонин ашлыҡ һуғып алыу буйынса иң юғары күрһәткестәргә ирешә — дәүләткә 17 мең центнер ашлыҡ тапшыра, шул уҡ ваҡытта 1680 килограмм яғыулыҡ-майлау материалдарын һаҡлап ҡала. Ҡоролоҡло 1946 йылда 1668 гектар майҙандан 13 337 гектар центнер иген һуғып ала, 2700 килограмм яғыулыҡ-майлау материалдарын һаҡлап алып ҡала, 1947 йылда бер-беренә тоташтырылған ике «Сталинец» комбайндарында 1400 гектар майҙандан 15 мең центнерҙан ашыу икмәк һуғып ала. В. С. Солониндың звеноһы артабанғы йылдарҙа ла беркетелгән майҙандарҙың айырым участкаларында иген уңышын 28-30 центнер процентҡа тиклем еткерә.

26 гектарлыҡ майҙандағы һәр гектарҙан 33, 8 центнер бойҙай алғаны өсөн СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1948 йылдың апрелендә указы менән В. С. Солонинға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.

1949 йылда Силәбе ауыл хужалығын механизациялау институты янындағы курстарҙа белем ала, уҡыуҙы тамамлағандан һуң Йылайыр совхозында механик, оҫтаханалар мөдире булып эшләй. 1956 йылда Өфө районының Шемяк совхозына баш инженер итеп ебәрелә. 1957—1972 йылдарҙа Баймаҡ районының Йылайыр совхозында баш инженер булып эшләй.

Икенсе саҡырылыш РСФСР-ҙың Юғары Советы депутаты була(1947—1951).

Солонин Василий Степанович 1980 йылдың 4 декабрендә вафат була.

## Наградалары

* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948)
* Ленин ордены (1944, 1948), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнгән (1967), миҙалдар менән бүләкләнгән

## Әҙәбиәт

* Герои труда/ Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трех степеней из Башкортостана./ сост. Р. А. Валишин [и др.]. — Уфа : Китап, 2011. — 432 с. : ил. — ISBN 978-5-295-05228-6.
* Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 5. П-С. 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.; науч.. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа.
## Һылтанмалар
* Баймаҡ районының рәсми сайты: Солонин Василий Степанович
Покровка ауыл Советы (Стәрлетамаҡ районы)

**Покровка ауыл Советы** — Стәрлетамаҡ районы составындағы административ-территориаль берәмек һәмауыл биләмәһе (муниципаль берәмек тибы), 2008 йылда бөтөрөлә.Почта индексы — 453156. ОКАТО коды — 80249872000. ИФНС коды — 0242. Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 16 декабрендәге «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законына ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә була.

Ҡуғанаҡ ауыл Советы менән берләштерелә.

## Ауыл Советы составында
Покровка ауыл Советы: Покровка ауылы — административ үҙәк, Березовка, Егәнтамаҡ ауылдары, Хрипунов утары (приложение 44 ф);

* Покровка ауылы
* Берёзовка ауылы
* Егәнтамаҡ ауылы
* Хрипунов утары

## Тарихы
Башҡортостан Республикаһының 2008 йылдың 19 ноябрендәге 49-з һанлы «Айырым ауыл Советтарын берләштереүгә һәм тораҡ пункттарын тапшырыуға бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр тураһындағы» Законында түбәндәге юлдар бар:

"Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона түбәндәге үҙгәрештәрҙе индерергә:

40) Стәрлетамаҡ районы буйынса:
б) «Ҡуғанаҡ» атамаһын һаҡлап, Ҡуғанаҡ һәм Покровка ауыл Советтарын берләштерергә, административ үҙәген Оло Ҡуғанаҡ ауылында урынлаштырырға.

Покровка ауыл Советының Берёзовка, Егәнтамаҡ ауылдарын, Хрипунов утарын Ҡуғанаҡ ауыл Советы территорияһы составына индерергә.

Ҡуғанаҡ ауыл Советы сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.

Покровка ауыл Советын иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташларға;

## Йылғаһы

* Мәҡәле йылғаһы.

## Географик урыны
2008 йылға Ғафури һәм Ауырғазы райондары, Ҡуғанаҡ ауыл Советы, Подлесный ауыл Советы, Талалаевка ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш була (Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы» Законы).

## Иҫкәрмәләр
Косоротов Василий Емельянович

**Косоротов Василий Емельянович** (5 август 1871 йыл — 1 декабрь 1957 йыл) — Башҡортостанда революцион хәрәкәттә ҡатнашыусы, Рәсәй Империяһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт думаһы ағзаһы, большевик-депутаты; Ленин ордены кавалеры (1954).

## Биография
Василий Емельянович Косоротов 1871 йылдың 24 июлендә (яңы стиль буйынса 5 августа) Ырымбур губернаһының Верхнеуральск өйәҙе Белорет заводы ҡасабаһында, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Белорет ҡалаһында, эшсе ғаиләһендә тыуған

Халыҡ мәктәбен тамамлағандан һуң ул да эшсе булып китә, 1883—1888 йылдарҙа Белорет заводында эшләй. 1903—1905 йылдарҙа Турғай өлкәһендә һөргөндә була. Һөргәндән әйләнеп ҡайтҡас Өфө губернаһында төпләнә, он тирмәнендә балта оҫтаһы булып эшләй. 1906 йылдан РСДРП ағзаһы. 1905—1907 йылдарҙағы Уралда булған революцияла ҡатнаша, революцион эшмәкәрлек өсөн ҡулға алына һәм һөргөндә була. Өфө губернаһынан Рәсәй империяһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты — социал‑демократик фракция ағзаһы. 1909 йылдың апрелендә Юрүҙән заводы эшселәре алдында хөкүмәткә ҡаршы сығышы өсөн Думанан сығарыла.

1910 йылдан Василий Косоротов Өфөлә, Һамарҙа Әстерханда большевиктар партияһы эшендә була. Октябрь революцияһынан һуң, 1917 йылдан, Һамарҙа совет һәм хужалыҡ эштәрендә була: 1918 йыл — Һамар халыҡ хужалығы губерна советы рәйесе, Һамар эшселәр, крәҫтиәндәр һәм ҡыҙылармеецтар депутаттары губерна советы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары.

1922 йылдан Косоротов Мәскәүҙә эшләй — тәүҙә тышҡы сауҙа халыҡ комиссариатында, 1924 йылдан — Балтик буйы һәм Скандинавия илдәрендә ауыл хужалығы кооперацияһы Союзы вәкиле. 1930 йылда «Интурист» Бөтә союз берекмәһе рәйесе урынбаҫары, һуңынан тағы ла тышҡы сауҙа халыҡ комиссариатында эшләй.

1932 йылдан — персональ пенсионер, Мәскәүҙә йәшәй, 1957 йылдың 1 декабрендә вафат була. Новодевичье зыяратында ерләнгән (5-се участка, 13-сө рәт).

## Хәтер
* Белорет ҡалаһында урам Косоротов исеме менән аталған (элекке Неудачинская); 1895—1910 йылдарҙа ул йәшәгән йортҡа мемориаль таҡта ҡуйылған.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Большой советской энциклопедии
*
Кедрин Максим Николаевич

**Кедрин Максим Николаевич** (21 сентябрь 1982 йыл) — Рәсәй саңғысыһы, Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры, Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы (1999—2003), Рәсәй чемпионатының көмөш призеры (1999, 2003 — слалом, 2003 — тиҙ йөрөшлө шыуыу (скоростной спуск) һәм супергигант), үҫмер спортсылар араһында донъя чемпионы (1999), FIS халыҡ-ара ярыштарҙың бронза призеры (2000 — слалом), Австрия чемпионатының бронза призеры (2002 — слалом-гигант).

## Биографияһы
Максим Николаевич Кедрин 1982 йылдың 21 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған. 

Тау саңғыһы техникаһы оҫталығына тренерҙары Вячеслав Николаевич һәм Галина Дмитриевна Астаховтар етәкселегендә өйрәнә. Һигеҙенсе класты тамамлағандан һуң, Санкт-Петербургҡа күсә, әсәһе эшләгән олимпия резервы мәктәбендә уҡый. 2001 йылдың ноябрендә Максим Францияла «Халыҡ-ара класлы Рәсәй спорт мастеры» спорт разряды нормаларын һәм талаптарын үтәй.

Алған йәрәхәттәре арҡаһында 2003 йылда ҙур спорттан китергә мәжбүр була.

### Спорт династияһы

* Атаһы: Николай Кедрин — слаломда СССР үҫмерҙәр беренселегендә ике тапҡыр чемпион, халыҡ-ара класс спорт мастеры, 70-се йылдарҙа саңғы спорты буйынса СССР-ҙың йыйылма командаһы ағзаһы.
* Әсәһе: Кедрина Людмила Владимировна — тау саңғыһы буйынса СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры, тау саңғыһы спорты буйынса ун тапҡыр Рәсәй чемпионы, СССР-ҙың йыйылма командаһы составында донъя чемпионатында ҡатнаша, Европа беренселеге призеры була.
* Апаһы: Кедрина Анастасия Николаевна — ике тапҡыр Рәсәй чемпионы (2009, Таштагол, супергигант, суперкомбинация), донъя беренселегендә ҡатнашыусы (2009, Германия), 2008—2009 йылдар миҙгелендә Рәсәйҙең тау саңғыһы спорты һәм сноуборд Федерацияһы уны үҫмер спортсылар араһында «Миҙгел асышы» тип таный, 2009 йылдан Рәсәйҙең төп йыйылма командаһы составында шөғөлләнә.

## Һүрәттәр

## Һылтанмалар
* 

## Иҫкәрмәләр
Кедрина Людмила Владимировна

**Кедрина Людмила Владимировна** (27 ғинуар 1961 йыл — 10 октябрь 2015 йыл) — тау саңғысыһы, СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры, тау саңғыһы спорты буйынса ун тапҡыр Рәсәй чемпионы, СССР йыйылма командаһы составында донъя чемпионатында ҡатнашыусы, Европа беренселеге призеры. 2009 йылдан — Санкт-Петербургтың тау саңғыһы спорты һәм сноуборд Федерацияһы йыйылма командаһының баш тренеры

## Биографияһы
Людмила Владимировна Кедрина (ҡыҙ фамилияһы *Реус*) 1961 йылдың 27 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған.

1971 йылда тау саңғыһы мәктәбенә килә, Вячеслав Астахов етәкселегендә шөғөлләнә. 1973 йылда СССР үҫмерҙәр йыйылма командаһы составына инә. 1979 йылда уға «СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры» исеме бирелә. Ун тапҡыр СССР чемпионы, Европа чемпионаттарының көмөш призеры, саңғы спорты буйынса донъя чемпионатында ҡатнаша.

Үҙенең спорт карьераһы тамамланғас, тренер булып эшләй башлай. «Охта-парк» спорт комплексының балалар тау саңғыһы мәктәбе тренерҙар составын етәкләй. Кедрина Людмиланың тәрбиәләнеүселәре өс йыл дауамында — 1999, 2000, 2001 йылдарҙа — Рәсәй чемпиондары булалар, уның улы Максим 2002 йылда олимпия уйындарында ҡатнаша. Ҡыҙы Анастасия — ике тапҡыр Рәсәй чемпионы (2009, Таштагол, супергигант, суперкомбинация), донъя беренселегендә ҡатнашыусы (2009, Германия), Рәсәй тау саңғыһы спорты һәм сноуборд Федерацияһы уны 2008—2009 йылдар миҙгелендә йәш спортсылар араһында «Миҙгел асышы» тип таный, 2009 йылдан Рәсәй йыйылма командаһының төп составында шөғөлләнә.

2009 йылдан — Санкт-Петербургтың тау саңғыһы спорты һәм сноуборд Федерацияһы йыйылма командаһының баш тренеры, күп йылдар дауамында Рәсәй тау саңғыһы спорты һәм сноуборд Федерацияһының тренерҙар Советына инә.

2015 йылдың 10 октябрендә Санкт-Петербург ҡалаһында вафат була, Новодевичье зыяратында ерләнгән.

## Билдәле тәрбиәләнеүселәре
* Арцыбышева Екатерина Николаевна— Рәсәй спорт мастеры,
* Мария Воробьева — Рәсәй спорт мастеры,
* Екатерина Алексеевна Захарова — Рәсәй спорт мастеры, Европа Кубогында ҡатнаша, Skiinterkriterium халыҡ-ара ярыштар призеры, Рәсәй Кубогы һәм Финляндия асыҡ Кубогы чемпионы һәм призёры, Санкт-Петербург асыҡ беренселегенең һәм башҡа Бөтә Рәсәй чемпионаттарының күп тапҡыр еңеүсеһе, 1999—2006 йылдарҙа Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы,
* Заяц Василий Эдуардович — Рәсәй спорт мастеры, Рәсәй чемпионы, Skiinterkriterium халыҡ-ара ярыштары призеры, Финляндия асыҡ Кубогы призеры, Санкт-Петербург асыҡ беренселегенең һәм башҡа Бөтә Рәсәй чемпионаттарының күп тапҡыр еңеүсеһе,
* Кедрин Максим Николаевич — халыҡ-ара класлы Рәсәй спорт мастеры, 2002 йылда XIX Ҡышҡы Олимпия уйындары ҡатнашыусыһы,
* Лунёв Александр — Рәсәй спорт мастеры, «Олимпийские надежды России» ярыштары призеры.

## Һүрәттәр

## Иҫкәрмәләр
Кулеша Вадим Анатольевич

**Кулеша Вадим Анатольевич** (8 июнь 1932 йыл — 7 март 2011 йыл) — ғалим-инженер-металлург, хужалыҡ эшмәкәре. 1978—2000 йылдарҙа Белорет металлургия комбинатының генераль директоры. РСФСР-ҙың 12‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Техник фәндәр докторы (2000). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған металлургы (1981). СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1988). Октябрь Революцияһы (1986), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) һәм ике «Почёт Билдәһе» ордены (1966, 1976) кавалеры.

## Биографияһы
Вадим Анатольевич Кулеша 1932 йылдың 8 июнендә Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған.

1956 йылда Урал политехник институтын тамамлай (1956). Прокат һәм метиз етештереү өлкәһендә белгес.

Эш урыны: 1956 йылдан Белорет металлургия комбинатында бүлек начальнигы, һалҡын прокат таҫмаһы цехы начальнигы, баш инженер урынбаҫары, директор, 1988—1999 йылдарҙа — комбинаттың генераль директоры булып эшләй.

РСФСР-ҙың халыҡ депутаты (1990—1993).

## Хеҙмәттәре
Кулеша Вадим Анатольевич — 34 баҫма эше авторы, 30 уйлап табыуға авторлыҡ танытмаһы һәм патентҡа эйә

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* СССР Дәүләт премияһы (1983)
* Черепанов исемендәге премия (1999)
* Октябрь Революцияһы ордены (1986),
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971),
* ике «Почёт Билдәһе» ордены (1966, 1976),
* миҙалдар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*   
* http://www.bashinform.ru/news/345389/
* http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/65950/Кулеша
Кучкин Андрей Павлович

**Кучкин Андрей Павлович** (25 ноябрь (7 декабрь) 1888 йыл — 30 март 1973 йыл) — ғалим-тарихсы. Тарих фәндәре докторы һәм профессор (1951). Революция хәрәкәте эшмәкәре. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1912 йылдан РСДРП ағзаһы.

## Биографияһы
Андрей Павлович Кучкин 1888 йылдың 25 ноябрендә Ырымбур губернаһының  Белорет заводы ҡасабаһында тыуған. Совет власы өсөн көрәштә һәм граждандар һуғышында әүҙем ҡатнаша.

1907-1916 йылдарҙа Белорет, Өфө, Вятка ҡалаларында йәшерен революцион эшмәкәрлек менән әүҙем шөғөлләнә. Бер нисә тапҡыр төрмәгә эләгә, һөргөнгә ебәрелә.

1917 йылда буржуаз-демократик революциянан һуң РСДРП(б)-ның Вятка ҡала комитетын һәм Вятка эшсе һәм һалдат депутаттары Советы башҡарма комитетын ойоштороусыларҙың береһе.

«История Великой Отечественной войны» күп томлыҡ ғилми хеҙмәттең редакцион комиссияһы ағзаһы. Фәнни тикшеренеүҙәре шулай уҡ КПСС тарихына, Көньяҡ Уралда РСДРП‑ның урындағы ойошмалары эшмәкәрлегенә арналған. 300‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән махсус урта һәм юғары уҡыу йорттары өсөн КПСС тарихы буйынса дәреслектәр авторы.

Улы Владимир (1933 йыл тыуған) — тарихсы, ҡыҙы Ольга (1936 йыл тыуған). — яҙыусы, журналист.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ике Ленин ордены 
* миҙалдар

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 

## Әҙәбиәт
* *Зайцев В. С.* К 100-летию со дня рождения А. П. Кучкина // Вопросы истории. 1988. № 12.
* *Кучкина О. А.* О моём отце // История и историки: историографический вестник. 2005 / отв. ред. А. Н. Сахаров. — 2006. — 363 с. — ISBN 5-02-035069
БМО-ның Генераль секретары

**Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Генераль секретары**, *ҡыҫҡаса* БМО-ның Генераль секретары (*[[БМО-ның рәсми телдәре]]ндә*: , , , , , ) — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының төп идара органдарының береһе булған Секретариаттың баш вазифа башҡарыусы.

БМО-ның Генераль секретарын БMO-ның Именлек Советы тәҡдиме буйынса БМО-ның Генераль Ассамблеяһы билдәләп ҡуя. Ҡағиҙә буларак, БMO-ның Именлек Советы даими ағзаһы булған илдәрҙең вәкиле БМО-ның Генераль секретары итеп һайлана алмай.
БМО-ның Генераль секретары, ғәҙәттә, 5 йыл  һайлана, шулай уҡ яңы 5 йыллыҡ  һайланыу хоҡуғына эйә. Мөҙҙәттәр һаны сикләнмәгән.

## Вазифалары
БМО-ның Генераль секретары БMO-ның Именлек Советына донъяла тыныслыҡ һәм хәүефһеҙлектең торошона, үҙе уйлағанса, ҡурҡыныс янай торған мәсьәләләр буйынса мәғлүмат бирә. Уға бер хөкүмәт йәки хакимиәт тә күрһәтмә бирергә хаҡлы түгел. Ул Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы алдында ғына яуап  тота. 
БМО-ның Генераль секретары, БМО-ның Генераль Ассамблеяһы ҡабул иткән ҡағиҙәләр буйынса, БМО Секретариаты персоналын билдәләй.

## Һайланыу үҙенсәлеге

БМО-ның Генераль секретары 5 йыл  һайлана. БMO-ның Именлек Советы даими ағзаһы булған илдәр вәкилдәре кандидатураға вето һала ала. БМО-ның Генераль секретарын һайлағанда, ғәҙәттә, *Регион принцибы* иҫәпкә алына. Һайлау ябай аккламация юлы менән башҡарыла.

## Регион принцибы
БМО-ның Генераль Ассамблеяһының 1997 йылғы резолюцияһы регион принцибын (*[[ҡитға]]лар буйынса ротация принцибы*) ҡулланыуҙы күҙҙә тота. 
Әлеге резолюция буйынса, БМО-ның Генераль секретары планетаның төрлө региондары вәкилдәренән һайланырға тейеш

## Генераль секретарҙар

## Сығанаҡтар
# Большая российская энциклопедия. В 35 томах. Том 6 (Во-Ге). М.: НИ БРЭ, 2006. ISBN 978-5-85270-335-4

## Һылтанмалар
* БМО-ның Генераль секретары рәсми сайты

## Ошоно ла ҡара
* БМО
* БМО-ның Генераль Ассамблеяһы
* БMO-ның Именлек Советы
* БМО Уставы
* БМО-ның рәсми телдәре
* БМО-ның махсус ойошмалары исемлеге

## Иҫкәрмәләр
Парамонов Сергей Владимирович (фехтовальщик)

**Парамонов Сергей Владимирович** (16 сентябрь 1945 йыл) — СССР фехтовальщигы, халыҡ-ара класлы спорт мастеры, олимпия призеры.

## Биографияһы
Сергей Владимирович Парамонов 1945 йылдың 16 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған.
Сергей Парамонов — 1969 йылда Донъя чемпионаты еңеүсеһе (команда беренселегендә), 1970 йылғы Донъя чемпионатында шәхси беренселектә көмөш призер һәм 1971 йылғы Донъя чемпионатында команда ярышында көмөш призер, 1973 йылғы Донъя чемпионатында команда беренселеге бронза призеры. 1972 йылда Мюнхенда Йәйге Олимпия уйындарында ҡатнаша, унда команда беренселегендә бронза миҙал яулай. 1971, 1972, 1973 йылдарҙа Европа команда Кубогы еңеүсеһе.

Тренеры — В. Х. Быков.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Парамонов Сергей Владимирович
Татаринов Дмитрий Иванович

**Татаринов Дмитрий Иванович** (18 октябрь 1877 йыл — 25 июль 1956 йыл) — ғалим-терапевт, юғары мәктәп хеҙмәткәре һәм йәмәғәт эшмәкәре. Медицина фәндәре докторы (1905), профессор (1934). РСФСР-ҙың 1-се һәм 2-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1940), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1944), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1944) кавалеры

## Биографияһы
Дмитрий Иванович Татаринов 1877 йылдың 18 октябрендә Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Белорет Заводы ҡасабаһында  тыуған. 1901 йылда Мәскәү университетының медицина факультетын тамамлай. 

1901—1912 йылдарҙа Мәскәү университетының медицина факультеты ординаторы, клиника ассистенты. 1912—1914 йылдарҙа мәктәп табибы. 1914—1918 йылдарҙа Өфөлә Бөтә Рәсәй земство союзы госпиталендә бүлек мөдире. 1918—1920 йылдарҙа Томск ҡала поликлиникаһы мөдире. 

1920—1934 йылдарҙа Өфөнөң 2-се һәм 3-сө дауаханаларында терапия бүлеге мөдире. 

1934—1956 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина институтының госпиталь терапияһы кафедраһы мөдире булып эшләй. Башҡорт медицина институтында 3 кафедра ойоштора: эске ауырыуҙар пропедевтикаһы, госпиталь һәм факультет терапияһы. Эске ауырыуҙарҙы ғилми тикшеренеүҙәр үҫешенә, Башҡорт АССР-ында терапевтик хеҙмәтте барлыҡҡа килтереүгә ҙур өлөш индергән.

Төп фәнни хеҙмәттәре ашҡаҙан-эсәк тракты ауырыуҙарын, йөрәктәге физик кәмселекте, ревматизмды, сепсисты өйрәнеүгә арналған. 50-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. 

Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнгән (1944).

ВКП(б) ағзаһы. 1-се һәм 2-се саҡырылыш РСФСР-ҙың Юғары Советы депутаты итеп һайлана.

1956 йылда Өфөлә вафат була.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* профессор ТАТАРИНОВ Д. И. (1877—1956) . *Башкирский государственный медицинский университет*. Проверено 25 сентября 2018.
Красильников Александр Фёдорович

**Красильников Александр Федорович ** (22 октябрь 1898 йыл — 12 май 1957 йыл) — СССР-ҙың инженер-металлургы.

## Биографияһы
Александр Фёдорович Красильников 1898 йылдың 22 октябрендә Кострома губергияһының Будухино ауылында тыуған. 1929 йылда Ленинград тау институтын тамамлай.

Эш урындары: 1919 йылдан «Главкран» Кострома идаралығында өлкән контролер булып эшләй; 1926 йылдан алып — В. М. Молотов исемендәге Ленинград ҡорос прокатлау заводында цех начальнигы; 1934 йылдан — 707-се Минйәр заводында, 1935—1937 йылдарҙа — 706-сы Белорет заводында баш инженер; 1940 йылдан — Ленинград заводында ҡорос прокатлау цехы начальнигы, 1943 йылдан — «Гипрометиз» институтының баш технологы (Ленинград ҡалаһы). 1945 йылдан — 706-сы Белорет заводында директор урынбаҫары, 1950—1957 йылдарҙа — техник бүлек начальнигы.

Красильников етәкселеге аҫтында метиз етештереү технологияһы камиллаштырыла, цинкланған сым етештереүҙең яңы ысулы индерелә, продукцияның яңы төрҙәре үҙләштерелә. 1937 йылда репрессияға дусар була, 2004 йылда аҡлана.

## Маҡтаулы исемсдәре һәм башҡа бүләетәре
* Дәүләт премияһы (1952)

## Һылтанмалар
* Красильников Александр Федорович . Энциклопедия Урала.
*
Падин Андрей Викторович

**Падин Андрей Викторович** (20 февраль 1968 йыл) — спортсы. Биатлон буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1997) һәм атҡаҙанған тренеры (2003). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1997). Рәсәй ирҙәр йыйылма командаһы тренеры («А» ирҙәр командаһын функциональ әҙерләү буйынса тренер)

## Биографияһы
Андрей Викторович Падин 1968 йылдың 20 февралендә Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған. 1994 йылда Силәбе физик культура институтын тамамлай.

«Труд» балалар спорт йәмғиәтендә шөғөлләнә, тренеры Ф. Ф. Әхмәҙиев.

1996—1998 йылдарҙа Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы.

2001—2006 йылда Өфөлә балалар‑үҫмерҙәр олимпия резервы махсус спорт мәктәбендә биатлон буйынса тренер булып эшләй.

## Ҡаҙаныштары
* Европа чемпионы (1997), спринтта;
* Рәсәй чемпионы (1995) команда ярышында һәм АҠШ-тың асыҡ чемпионатында (1997) шәхси ярыштарҙа;
* Европа чемпионатының көмөш призеры (1997), эстафета;
* Спринтта Европа Кубогы этабында (1996) һәм Рәсәй чемпионатының команда ярышында (2000) көмөш призер;
* Европа Кубогы этабының бронза призеры, эстафетала (1996) һәм спринтта (2001);
* Рәсәй чемпионатының бронза призеры (2000), эстафета;
* АҠШ асыҡ чемпионатының бронза призеры (1997), эҙәрлекләү ярышы.

## Һылтанмалар
http://biathlonrus.com/team/coaches/36087/ на сайте Союза биатлонистов России

## Иҫкәрмәләр
Хорева Эльза Рәхимйән ҡыҙы

**Хорева Эльза Рәхимйән ҡыҙы** (29 октябрь 1958 йыл) — журналист, дәүләт хеҙмәткәре. 2011—2018 йылдарҙа «Республика Башкортостан» гәзитенең баш мөхәррире. Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш (1995—1999) Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Закондар сығарыу Палатаһы депутаты. 1979 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы.

## Биографияһы
Эльза Рәхимйән ҡыҙы Хорева (ҡыҙ фамилияһы *Баймөхәмәтова*) 1958 йылдың 29 октябрендә ул ваҡытта Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районының Темәс ауыл Советына ҡараған *3-сө урман заводы ҡасабаһында* (посёлок Лесозавода № 3) тыуған.

1966 йылда Сибай ҡалаһында 1-се синыфты тамамлай һәм артабанғы уҡыуын, ата-әсәһе удар комсомол төҙөлөшөнә барғанлыҡтан, 1967 йылда Свердловск өлкәһе Качканар ҡалаһының 3-сө урта мәктәбендә дауам итә.

1976 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға инә. 1978 йылда БДУ-ның ситтән тороп уҡыу бүлегенә күсеп, «Качканарский рабочий» ҡала гәзитендә үҙаллы хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай.  

1983 йылда журналист эшен Башҡортостан йәштәре гәзите «Ленинсы»—«Ленинец»та дауам итә, бында хәбәрсе, бүлек мөдире була.

1991 йылдан ижади эшмәкәрлеген «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһына арнай: «Аҙна»—«Неделя» ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙарын эфирға әҙерләп сығара. 

1995 йылда Эльза Хорева Һупайлы (урыҫса Сипайлово) округы буйынса Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Закондар сығарыу Палатаһына депутат итеп һайлана. Һөнәри нигеҙҙә Ҡануниәт, дәүләт төҙөлөшө һәм суд-хоҡуҡ мәсьәләләре буйынса комитетта эшләй, Башҡортостан Республикаһының ҡайһы бер үҙгәрештәр һәм өҫтәлмәләр менән бөгөнгө көндә лә ғәмәлдә булған күпе кенә закондарын әҙерләүҙә туранан-тура ҡатнаша. 

1999 йылда Ҡоролтай депутаты вәкәләтлектәре тамамланғандан һуң, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһындағы журналист эшенә кире ҡайта, бер үк ваҡытта  Үҙәк телевидениеның 1-се федераль каналы менән әүҙем хеҙмәттәшлек итеп, уның «Доброе утро» программаһы өсөн республикабыҙ тормошон яҡтыртҡан сюжеттар әҙерләй. 

2003 йылдан «Интерфакс» халыҡ-ара мәғлүмәт агентлығының Башҡортостан буйынса үҙ хәбәрсеһе булып эшләй.

2011—2018 йылдарҙа «Республика Башкортостан» гәзитенең баш мөхәррире була. 2018 йылдың майында был вазифаһынан үҙ теләге менән хаҡлы ялға китә.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Справочно-информационный ресурс «Кто есть кто в Республике Башкортостан»: Хорева Эльза Рахимьяновна  
* Государственное Собрание — Курултай Республики Башкортостан (Официальный информационный портал). Депутаты прошлых созывов. 1 созыв 
*    

## Һылтанмалар
* Вести. Интервью Вести. Интервью - Эльза Хорева, главный редактор газеты «Республика Башкортостан»   
* Корреспондентам бюро "Интерфакс-Поволжье" в Башкирии вручены почетные грамоты "Башнефти". 25.12.09. Сетевое издание «Интерфакс-Россия». Официальный сайт 
* Независимая Уральская газета
Соколов Николай Васильевич (Сталин премияһы лауреаты)

**Соколов Николай Васильевич** (21 май 1918 йыл — 29 ғинуар 1994 йыл) — ғалим-инженер-электрохимик. Техник фәндәр кандидаты (1958), профессор. СССР Дәүләт премияһы лауреаты (1952).

## Биографияһы
Соколов Николай Васильевич 1918 йылдың 21 майында Тверь губернаһының Городок ауылында тыуған.

1941 йылда Урал индустриаль институтын тамамлаған.

Институтты тамамлағас, 1941 йылдан алып 1972 йыл буйынса, Белорет металлургия комбинатында эшләй: мастер технолог, көпләү цехы начальнигы урынбаҫары, начальник урынбаҫары, заводтың үҙәк лабораторияһы (ЦЗЛ) начальнигы, баш инженер.

1958—1959 йылдарҙа Ҡытайҙа эшләй.

Соколов Николай Васильевич цинкланған сымдар, микросымдар, ҡатламланмаған пружиналы сымдар, юғары сыҙамлы сымдар, тауыш бөтөрөүсе сымдары, махсус тәғәйенләнешле юғары ныҡлыҡтағы канаттар һәм башҡалар етештереү ысулы эшләгән һәм производствоға индергән. Бының өсөн Белорет металлургия комбинатында прецизион иретмәләр, тикшереүҙең физик алымдары, сәнәғәт һыуҙарын таҙартыу, коррозиянан һаҡлау, сәғәт пружиналары һәм башҡа лабораториялар булдырыла.

## Хеҙмәттәре
Соколов Николай Васильевич — 150 баҫма хеҙмәт, шул иҫәптән 3 монография авторы, 30 уйлап табыуға авторлыҡ танытмаһына эйә.

Патент: сым етештереү ысулы 30.08.1974 йыл.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* СССР дәүләт премияһы (1952)
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены,
* «Почёт Билдәһе» ордены,
* миҙалдар.

## Һылтанмалар

* Энциклопедия Урала
Филиппов Анатолий Тимофеевич

**Филиппов Анатолий Тимофеевич** (6 сентябрь 1936 йыл — 23 июнь 2012 йыл, Белорет) — инженер-металлург, СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1987).

## Биографияһы
Филиппов Анатолий Тимофеевич 1936 йылдың 6 сентябрендә Белорус ССР-ының Минск өлкәһе Узда ауылында тыуған.

1959 йылда Жданов металлургия институтын тамамлай.

Эш урыны: 1959 йылдан Белорет металлургия комбинатында вальцовкалаусы, 1961—1965 йылдарҙа мастер, 1966 йылдан — конструктор, 1967 йылдан өлкән мастер, 1971 йылдан — цех начальнигы урынбаҫары, 1976 йылдан директор урынбаҫары, 1980—1996 йылдарҙа — прокатлау цехы-станы 150 начальнигы урынбаҫары булып эшләй.

Филиппов Анатолий Тимофеевич катанка етештереү технологияһын эшләү һәм производствоға индереүҙә ҡатнаша. 7 уйлап табыуға авторлыҡ таныҡлығына эйә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* СССР дәүләт премияһы (1987)

## Иҫкәрмәләр
Шилкин Константин Михайлович

**Шилкин Константин Михайлович** (17 апрель 1901 йыл — 11 сентябрь 1976 йыл) — металлург. Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1952). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1945).

## Биографияһы
Константин Михайлович Шилкин 1901 йылдың 17 апрелендә Троицк ҡалаһында (хәҙерге Силәбе өлкәһе) тыуған.

1934 йылда Ленинград индустриаль институтын, 1939 йылда — Өфөлә Башҡортостан инженер-техник хеҙмәткәрҙәрҙең һәм хужалыҡ хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһын күтәреү институтын тамамлай.

Эш урыны: 1916—1956 йылдарҙа өҙөклөктәр менән Белорет металлургия комбинатында эшләй, бүлек мөдире, 1938 йылдан — лаборатория начальнигы, 1954 йылдан — цех начальнигы, 1956 йылда комбинат директоры урынбаҫары. 1924—1927 йылдарҙа Выкса торба прокатлау заводында эшләй.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы (1952) Цинкланған сым етештереүҙең яңы ысулын уйлап табыү һәм производствоға индереүҙә ҡатнашҡаны өсөн.
* «Почёт Билдәһе» ордены (1945)
* миҙалдар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*    
* Урал энциклопедияһы
БМО Секретариаты

**Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Секретариаты** (БМО Секретариаты) — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының төп органдарының береһе.

## Секретариат бурыстары
Секретариат бурыстарына  ҡабул ителгән программаларын тормошҡа ашырыу, шул иҫәптән халыҡ-ара тыныслыҡ урынлаштырыу операцияларына етәкселек итеү һәм бәхәстәрҙә аралашсылыҡ; әһәмиәтле иҡтисади һәм социаль мәсьәләләр буйынса күҙәтеүҙәр төҙөү; БМО-ның башҡа органдарын эш менән тәьмин итеү , шул иҫәптән, мәғлүмәт менән дә: киң мәғлүмәт саралары менән үҙ-ара эш, БМО-лның рәсми телдәрҙенә тәржемә итеү инә.

БМО секретариатына БМО-ның Генераль секретары етәкселек итә, уны Генераль Ассамблея  БMO-ның Именлек Советы тәҡдиме буйынса 5 йыллыҡ мөҙҙәткә  тәғәйенләй, ҡабаттан тәғәйенләнеү һаны сикләнмәй. Генераль секретарь секретариат хеҙмәткәрҙәрен тәғәйенләй.

Генераль секретарь  һәм секретариат хеҙмәткәрҙәре БМО алдында ғына иҫәп-хисап тота, ә ағза дәүләттәр эштәренә ҡамасаулмаҫҡа бурыслы. 2014 йылдың 30 июненә ҡарата, дөйөм алғанда  секретариат персоналы яҡынса 41 426 хеҙмәткәр тәшкил итә..

## Секретариат структураһы
БМО-ның Секретариатының  структураһы ошолай: :
* БМО-ның Генераль секретары Канцелярияһы 
* БМО-ның Эске күҙәтеү хеҙмәттәре идаралығы
* БМО-ның хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса идаралығы
* БМО-ның  Сәйәси мәсьәләләр буйынса департаменты
* БМО-ның  Ҡоралһыҙлаыу мәсьәләләре буйынса идаралығы
* БМО-ның Именлек һаҡлау операциялары буйынса  департаменты
* БМО-ның Операцияларға идара итеү департаменты 
* БМО-ның Законлылыҡ һәм хәүефһеҙлек тәьмин итеүсе органдар эштәре  буйынса идаралығы 
* БМО-ның  Хәрби хәрәкәттә ярҙамы департаменты 
* БМО-ның Гуманитар мәсьәләләргә йүнәлеш биреү буйынса идаралығы 
* БМО-ның  Иҡтисади һәм социаль мәсьәләләр буйынса департаменты
* БМО-ның Генераль Ассамблея һәм конференцион идаралыҡ эштәре буйынса департаменты 
* БМО-ның Йәмәғәт мәғлүмәте департаменты 
* БМО-ның Идаралыҡ мәсьәләләре буйынса  департаменты 
* БМО-ның Йыһан киңлеге мәсьәләләре буйынса идаралығы

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Страница Секретариата БМО на сайте БМО.
Голубев Николай Сергеевич

**Голубев Николай Сергеевич** (29 декабрь 1902 йыл — 23 июнь 1987 йыл) — совет инженер-технологы. 1958—1969 йылдарҙа Белорет металлургия комбинатының баш инженеры. Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1952), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1958, 1966) кавалеры.

## Биографияһы
Николай Сергеевич Голубев 1902 йылдың 29 декабрендә Санкт-Петербургта тыуған. 1930 йылда Ленсовет исемендәге Ленинград технология институтын тамамлай.

Эш урыны: 1918 йылдан Ленинградта «Ҡыҙыл Октябрь» заводында, 1928 йылдан — «Красный гвоздильщик» заводында эшләй. 1942 йылдан — Белорет ҡорос сым-канат заводында цех, бүлек начальнигы, 1945 йылдан — баш инженер, 1953 йылдан — директор. 1958—1969 йылдарҙа — Белорет металлургия комбинатында баш инженер.

Голубев Николай Сергеевич оборона ихтыяждары өсөн сыҙамлы пружиналы сымдар, ҡатламланмаған пружиналы сымдар (атыу ҡоралдары өсөн), тутыҡмаусы сымдар, шариклы подшипник, ҡаршылыҡ иретмәһенән сымдар, йәйпәкләнгән таҫмалар,  етештереүҙе үҙләштереүҙә ҡатнаша.

Һуғыштан һуң пружиналы һәм профилле таҫма цехын сафҡа индереүҙә ҡатнаша.

Белорет ҡорос сым-канат заводының 1912—1958 йылдарҙа үҫеше тарихы буйынса монография яҙған.

1987 йылдың 23 июнендә Белорет ҡалаһында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы) вафат була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Өсөнсө дәрәжә Сталин премияһы (1952) цинкланған сым етештереүҙең яңы ысулын уйлап табыу һәм производствоға индереүҙә ҡатнашҡаны өсөн
* ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1958, 1966)
* миҙалдар

## Һылтанмалар
*   
* Энциклопедия Урала
Ковальский Антон Филиппович

**Антон Филиппович Ковальский** (1906 — 14 апрель 1945) — 134-се гвардия айырым сапер батальоны саперы (11-се гвардия танк корпусы, 1-се гвардия танк армияһы, 1 Украина фронты), гвардия ефрейторы, Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Антон Филиппович Ковальский 1906 йылда хәҙерге Ғафури районының Урыҫ Һаҫыҡкүле ауылында тыуған.

Украин. ВКП(б) ағзаһы. Һуғышҡа тиклем колхозда балта оҫталары бригадиры булып эшләй.

1942 йылдың ғинуарында Ғафури районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға алына.

1943 йылдың февраленән Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында.

Гвардия ефрейторы А. Ф. Ковальский 1944 йылдың 19 июлендә Көнбайыш Буг йылғаһын кискәндә һуғышта батырлыҡ күрһәтә. 1945 йылдың 14 апрелендә алыштарҙың береһендә һәләк була..

## Батырлығы
«134-се гвардия айырым сапер батальоны (11-се гвардия танк корпусы, 1-се гвардия танк армияһы, 1 Украина фронты) саперы гвардия ефрейторы А. Ф. Ковальский 1944 йылдың 19 июлендә, дошмандың туҡтауһыҙ артиллерия уты һәм һауанан авиация менән бомбаға тотоу шарттарында Көнбайыш Буг йылғаһын аша сыҡҡанда, үҙенең саперҙар взводы менән бер сәғәт эсендә емерелгән күперҙе тергеҙә һәм танк өсөн урап үтә торған юл эшләй. Биш сәғәт дауамында Ковальский, һыу эсендә тороп, кисеүҙе тотоп тора. Бригаданың бөтә хәрби машиналарының өҙлөкһөҙ үтеүен тәьмин итә.

1944 йылдың 23 июлендә төндә, дошмандың автомат һәм миномет уты аҫтында Сан йылғаһы аша сыҡҡанда, рулевой булараҡ, пехотаны батальонға тиклем аша сығара, ә 1944 йылдың 24 июлендә Сан йылғаһы аша күпер төҙөгәндә, дошмандың миномет уты һәм бомбаға тотоуы аҫтында терәүҙәр ҡуйыу буйынса ҡуйылған заданиены үтәп сыға».

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 23 сентябрендәге указы менән, командованиеның заданиеһын өлгөлө үтәгәне һәм немец-фашист илбаҫарҙары менән һуғышта батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәткәне өсөн, гвардия ефрейторы Антон Филиппович Ковальскийгә Советтар Союзы Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 4572) тапшырыла.

## Наградалары

* «Алтын Йондоҙ» миҙалы, Советтар Союзы Геройы (23.09.1944).
* Ленин ордены.
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (23.01.1944)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (14.02.1944).
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (29.07.1943).
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1943).

## Хәтер
Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы Урыҫ Һаҫыҡкүле ауылында А. Ф. Ковальский уҡыған мәктәп бинаһында мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 2. В-Ж. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2006. — 624 с. — ISBN 5-88185-062-9.

## Һылтанмалар
Хәмзин Фәрит Хәбибулла улы

**Хәмзин Фәрит Хәбибулла улы** (15 апрель 1931 йыл — 2007 йыл) — партия органдары һәм дәүләт эшмәкәре. 1976—1987 йылдарҙа КПСС-тың Салауат ҡала комитетының беренсе секретары;  1988—1991 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Нәшриәт, полиграфия эштәре һәм китап сауҙаһы буйынса дәүләт комитеты рәйесе. Башҡорт АССР-ының 10-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры, Салауат ҡалаһының почётлы гражданы. 

## Биографияһы
Фәрит Хәбибулла улы Хәмзин 1931 йылдың 15 апрелендә Башҡорт АССР-ының Ғафури районы Баҙыҡ ауылында тыуған. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында — урындағы «Россия» колхозында эшләй, «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

1950 йылда Ишембай нефть техникумын тамамлай һәм Салауат нефть химияһы комбинатына эшкә инә. Бында 22 йыл эшләй, хеҙмәт эшмәкәрлеген электромонтер булып башлап, энергия идаралығы (УЭС) начальнигына тиклем үҫә, һуңынан 1967 йылда «Салауатнефтеоргсинтез» производство берекмәһенең баш энергетигы итеп тәғәйенләнә, был вазифаны 1972 йылға тиклем башҡара.

## Дәүләт һәм партия карьераһы
КПСС ағзаһы.

1973 йылда «Салауатнефтеоргсинтез» производство берекмәһенең партия комитеты сәркәтибе итеп һайлана.

1976 йылда Салауат ҡала партия комитетының беренсе секретары вазифаһына һайлана, унда 11 йыл эшләй. 

Фәрит Хәмзин КПСС-тың Салауат ҡала комитетының беренсе секретары булып эшләгән ваҡытта бер нисә социаль әһәмиәтле объект, «Алмаз» һәм «Төҙөүсе» мәҙәниәт йорттары төҙөлә һәм сафҡа индерелә, Төҙөүселәр урамындағы һуңғы барактар һүтелә, Ленин һәм Ленинград урамдары төҙөкләндерелә.

Ундан артыҡ саҡырылыш Салауат ҡала Советы депутаты була, КПСС өлкә комитеты ағзаһы, БАССР-ҙың 10-сы һәм 11-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты итеп һайлана. Юғары Советтың Закондар сығарыу комиссияһында ағза була (Башҡорт АССР-ы Юғары Советының 1985 йылдың 22 мартындағы «Башҡорт АССР-ы Юғары Советының закондар сығарыу комиссияһын һайлау тураһында» ҡарары).

1988 йылда БАССР-ҙың Нәшриәт, полиграфия эштәре һәм китап сауҙаһы (Госкомиздат БАССР) буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп тәғәйенләнә, 1991 йылда пенсияға киткәнгә тиклем шунда эшләй.

Пенсияға сыҡҡас, ҡаланың һайлау штабы начальнигы була. 2007 йылда вафат була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены,
* миҙалдары: «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фиҙакәр хеҙмәте өсөн», «Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 50 йыл»,
* В. И. Ленин тыуыуының 100-йыллығына юбилей миҙалдары,
* Почёт грамоталары һәм Рәхмәт хаттары.
* Салауат ҡалаһының почётлы гражданы (1998).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Почётные граждане города Салавата 
* Фарит Хабибуллович Хамзин