Сәхәүетдинов Венер Ғәзиз улы

**Сәхәүетдинов Венер Ғәзиз улы** (1 ғинуар 1939 йыл — 6 ғинуар 2019 йыл) — ғалим-хирург, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1981—1986 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина институты ректоры. Башҡортостан Республикаһының 1—3‑сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, 1995—1999 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Президент Советы ағзаһы. 2015 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1997), медицина фәндәре докторы (1979), профессор (1980). Рәсәй Федерацияһының (1991) һәм Башҡорт АССР‑ының (1985) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1994), Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1999), СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1987). Почёт (1998), «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2012) ордендары кавалеры.

## Биографияһы
Венер Ғәзиз улы Сәхәүетдинов 1939 йылдың 1 ғинуарында Башҡорт АССР-ы Мәләүез районы элекке Кинйәбай ауылында тыуа.

1962 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлай. 1962—1966 йылдарҙа, юғары белемле белгес булараҡ, Сибай ҡала дауаханаһында табип-хирург булып эшләй. 1966—1968 йылдарҙа СССР Медицина фәндәре академияһы аспирантураһында уҡый.

1969 йылдан алып Башҡорт дәүләт медицина институтында ассистент, декан, кафедра мөдире, 1982—1989 йылдарҙа бер үк ваҡытта ректор булып эшләй.

1995 йылда Өфө ҡалаһының 51-се Йылға аръяғы һайлау округынан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға депутат итеп һайлана.

Фәнни эштәре йүнәлештәре: остеомиелитты, йыуан эсәк патологияһын хирургик дауалау, үпкә һәм эренле шешек ауырыуҙары хирургияһы.

Уның тарафынан республикала хирургия мәктәбе ойошторолдо. Һигеҙ фән докторы, 40 фән кандидаты — ғалимдың уҡыусылары.

Сәхәүетдинов Венер Ғәзиз улы 2019 йылдың 6 ғинуарында  вафат булды һәм Мәләүез районында ерләнде.

## Хеҙмәттәре
500-ҙән ашыу фәнни (шул иҫәптән 10 монография, 40 уйлап табыу) авторы.
* Хирургическое лечение хронической неспецифической пневмонии в хирургической клинике. Ереван, 1971 (соавтор).
* Остеомиелит. М.: Медгиз. 1985.
* Светя другим сгораю, Уфа, 2012 г., изд. «Гилем» АН РБ, 493 стр.
* Как все начиналось, история БГМУ, Уфа, 2013 г., изд. «Гилем» НИК «Башкирская энциклопедия», 142 стр.
* Моя философия жизни, Уфа, 2015 г., изд. «Гилем» НИК «Башкирская энциклопедия», 284 стр.
* Национальная электронная библиотека Республики Башкортостан. В. Г. Сахаутдинова

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены (2012)
* Почёт ордены (1993)
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре
* БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1983)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Национальная электронная библиотека РБ, Венер Сахаутдинов. http://www.bashnl.ru/novosti/9791/ 
* Ректора ВУЗ-ов http://башкортостан.политика-россии.рф/%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B_%D0%B2%D1%83%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B1%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0/%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%83%D1%82%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87
* Академия наук Республики Башкортостан В. Г. Сахаутдинов http://www.anrb.ru/blog/Item/246/15
* БГМУ, В. Г. Сахаутдинов http://www.bashgmu.ru/about_the_university/management/1707/ 
* К 75-летию В. Г. Сахаутдинова http://ahrb.ru/novosti/k-75-letiyu-sahautdinova-venera-gazizovicha/ 
* Башкирская энциклопедия В. Г. Сахаутдинов http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/login/8-spisok/6304-sakhautdinov-vener-gazizovich
* Газета «Республика Башкортостан» http://www.agidel.ru/?param1=5431&tab=23  http://resbash.ru/pdf/2014/4/RB-24-04-14.pdf 
* Газета Комсомольская правда https://www.ufa.kp.ru/daily/23931/204962/
* Российская Государственная библиотека В. Г. Сахаутдинов http://search.rsl.ru/ru/record/01006518243
* ИА «Башинформ», В. Г. Сахаутдиновhttp://www.bashinform.ru/news/598615-tsel-ego-zhizni-sluzhenie-lyudyam-k-75-letiyu-professora-venera-sakhautdinova/http://ufa-news.net/society/2014/04/24/8483.html
* http://www.bashinform.ru/news/112668-deputat-gossobraniya-rb-vener-sakhautdinov-quot-kazhdyy-punkt-programmnogo-dokumenta-glavy-nashey-respubliki-otlichaet-sotsialnaya-napravlennost-quot/
* http://newsvideo.su/video/756775 

* http://www.u7a.ru/articles/health/5472
* -http://archive.openufa.com/index.php/society/305-5a73f07f-08d2-11e3-8d31-d673bc55754c
* http://ufa1.ru/text/news/63570-print.html
* http://www.mgntv.ru/vesti/society/3896-delo-znamenitogo-hirurga-prodolzhayut-ucheniki.html
* ТВ «Вести» https://www.youtube.com/watch?v=05fWE8ul_-A