Әмир

**[[Әмир (титул)|Әмир]]**, **Эми́р** () — Шәреҡ һәм Африкалағы ҡайһы бер мосолман илдәрендә  хаким, кенәз титулы,  шулай уҡ был титулды йөрөткән кеше.
* **Әмир** әл-мөслимин — әлмөрәүиҙәр дәүләте башлығының рәсми титулы
* Әмир әл-хаж — Мәккәгә хаж ҡылған мосолмандар башлығы һәм хажиҙар каруаны етәксеһе.  
* **Әмир** әл-мөьминин — хәлифәләр һәм башҡа мосолман хакимдары титулы.
## Исем-фамилияларҙа
Фарсыларға, төркиҙәргә (шул иҫәптән, башҡорттарға)  — ғәрәптән ингән ир-ат исеме,  ғәрәп телендә **«принц»**, **«кенәз»**, **«түрә»** тигәнде аңлата.

* **Әмир**-Солтан I (авар нуцалы)
* **Әмир**-Кәбир — Насреддин-шаһ заманында   Персияның премьер-министры (вәзир).
* **Әмир** Дамар Коку — судан футболисы..
* **Әмир** Мүғиззи — XI—XII быуаттарҙың фарсы-тажик шағиры.
* **Әмир** Рәшит Мөхәммәт — Ираҡ сәйәси эшмәкәре, генерал.
* **Әмир** Халил — фарсы рәссамы.
* **Әмир** әд-Дин — Хубилай заманында һарайҙа ғәрәп архитекторы.
*Әмир Хосроу Дәһләүи, ысын исеме **Абул-Хәсән Йәмин әд-Дин Хосроу** (, , ; 1253, Патиали, хәҙер Уттар-Прадеш штаты, — 1325, Дели) — фарсы телле шағир, шулай уҡ һинд телендә лә яҙған

;Рәсәйҙәге һәм Башҡортостандағы шәхестәр
* Ҡорбанов **Әмир** Әбәкәр улы  (1909—1966) — Дағстан совет драматургы, актёр, прозаик һәм театр эшмәкәре.  Дағстан АССР-ының халыҡ артисы.
*Абдразаҡов Әмир Ғәбделмән улы (15 ғинуар 1934 йыл — 6 март 2008 йыл) — башҡорт театр актёры, кинорежиссёр, сценарист.
*Арыҫланов Әмир Солтан улы (25 сентябрь 1926 йыл — 23 февраль 1987 йыл) — рәссам. 1963 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1986).
*Ҡарамышев Әмир Батыргәрәй улы (7 апрель 1893 — 7 август 1918) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре.Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашҡан шәхес.
*Гәрәев Әмир Сәлимгәрәй улы (18 февраль 1928 — 2 ноябрь 2008) — башҡорт яҙыусыһы, журналист.
* Чанышев Әмир Иҙрис улы (15 ғинуар 1909 — 4 апрель 1996) — яҙыусы, әҙәбиәт белгесе.
*Әминев Әмир Мөхәмәт улы  (1953 йылдың 1 ғинуары, БАССР-ҙың Ғафури районы Һабай ауылы) — башҡорт яҙыусыһы, прозаик.
*Ишемғолов Әмир Миңләхмәт улы (22 май 1960) — Башҡортостандың хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим, биология фәндәре докторы (2005), профессор (2006), умартасылыҡ буйынса Рәсәйҙә танылған белгес.
* Мирсәй Әмир (тулы исеме Мирсаяф Мәсәлим улы Әмиров) — татар яҙыусыһы, драматург, прозаик, публицист, йәмәғәт эшмәкәре, Татарстандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ғ. Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты
*Солтангәрәев Әмир Миһран улы (20 февраль 1958 йыл) — хоҡуҡ белгесе, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, яҙыусы (документаль проза), публицист.
* Моратов Әмир Фәттәх улы (1926—2003) — педагог, журналист, яҙыусы. БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, СССР һәм БАССР журналистар Союзы ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы
* Ҡаҙаҡбаев Әмир Ғайса улы (9 март 1957) — медицина фәндәре кандидаты, әйҙәүсе офтальмолог, юғары категориялы табип
*Шамаев Әмир Ғабдрахман улы (8 август 1929 йыл — 25 март 2017 йыл) — медицина эшмәкәре, ғалим-табип, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (1998). Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың атҡаҙанған табибы.
*Юлдашбаев Әмир Мырҙағәли улы (25 октябрь 1940, БАССР, Хәйбулла районы, Аҡъяр ауылы — 26 апрель 2017, Өфө ҡалаһы) — башҡорт ғалим-философы һәм дәүләт эшмәкәре, философия фәндәре кандидаты (1971), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре
* Абдразаҡов Асҡар Әмир улы (11 июль 1969 йыл) — сит илдәрҙә лә танылған опера йырсыһы,Башҡортостандың халыҡ артисы (1994 йыл)
*Абдразаҡов Илдар Әмир улы (26 сентябрь 1976) — Сит илдәрҙә лә танылған опера йырсыһы (бас).
* Абыҙгилдин Абрек Әмир улы  (1 март 1937 — 24 декабрь 2013)- СССР һәм Рәсәй рәссамы.

## Топонимика
Әмир (Асҡын районы)
Әмир (Стәрлебаш районы)
* Әмир —  Израилдәге кибуц.
* Әмир-Орлюк — Ҡырымда юҡҡа сыҡҡан ауыл.
* Әмир-Ҡорт —  Чечен республикаһындағы тау түбәһе.
* Әмир Темур хиёбони ( метро станцияһы)| —  Ташкент метрополитенындағы станция.

## Шулай уҡ ҡара
* Гүр-**Әмир**
* **Әмир**а — ҡатын-ҡыҙ исеме.