Һамар дәүләт техник университеты

**Һамар дәүләт техник университеты** (**СамДТУ**) — Һамар ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто, Рәсәй.

## Тарихы
1930 йылда Һамар ҡалаһында механика, энергетика һәм химия-технология институттары асыла.

1933 йылда, элекке үҙ аллы булған өс юғары уҡыу йорто берләшеп Урта-Волга индустриаль институты барлыҡҡа килә.

1935 йылда Урта-Волга индустриаль институты, Куйбышев индустриаль институты тип үҙгәртелә. Институтҡа В. В. Куйбышев исеме бирелә (КИИ).

1962 йылда Куйбышев политехник институты В. В. Куйбышев исемендәге Куйбышев политехник институты (КПтИ) тип атала башлай. Сызрань ҡалаһында филиалы асыла.

1980 йылда институт Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.

1992 йылда юғары уҡыу йортона университет статусы бирелә.

2014 йылда Новокуйбышевск ҡалаһында филиалы асыла.

2015 йылда Һамар дәүләт архитектура-төҙөлөш университеты (СГАСУ) менән берләштерелә.

2016 йылда Рәсәйҙең 11 төбәк терәк вуздарының береһенә әүерелә.

## Ректорҙары

* 1915—1917 — Павел Ильич Митрофанов.
* 21 март — 4 апрель 1933 йыл — Стефан Вацлавович Чешейко-Сохацкий.
* 1933 йылдың 4 апреле — 1934 йылдың 2 майы — Василий Иванович Бессонов.
* 3 май — декабрь 1934 йыл, — Аркадий Ефимович Бобко.
* 16 декабрь 1934 — 20 сентябрь 1937 йыл — Сергей Михайлович Калмыков.
* 29 сентябрь 1937 — 10 октябрь 1938 йыл — Галишников Степан Кузьмич.
* Октябрь — декабрь 1938 йыл — Федор Тимофеевич Кокин.
* 28 ғинуар 1939 йыл — 28 июль 1951 йыл — Николай Прокофиевич Воскобойников.
* 19 октябрь 1951 йыл — 31 ғинуар 1959 йыл — Василий Федорович Совкин.
* 4 март 1959 — 7 декабрь 1961 йыл — Козлов Виктор Степанович.
* 1961 йыл 8 декабрь — 1968 йыл 11 июнь — Панов Николай Николаевич.
* Июнь 1968 йыл — октябрь 1975 — Волков Иван Сергеевич.
* 1975 йыл 30 октябрьә — 1985 йыл 18 октябрь — Сергей Михайлович Моратов.
* 18 октябрь 1985 йыл — 20 сентябрь 1999 йыл — Юрий Петрович Самарин.
* 1999 йылң 15 декабрь — 2009 йыл ноябрь — Владимир Васильевич Калашников.
* 2009 йылдың 15 декабренән хәҙерге ваҡыт буйынса — Дмитрий Евгеньевич Быков.

## Структураһы
* Төҙөлөш һәм архитектура академияһы (АСА)
* Автоматика һәм информацион технологиялар институты
* Инженер-иҡтисади һәм гуманитар белем биреү институты
* Өҫтәмә белем биреү институты
* Аҙыҡ-түлек производстволары факультеты (ФПП)
* Нефть-газ технологиялар институты (ИНГТ)
* Химия-технология факультеты (ХТФ)
* Инженер-технология факультеты (ИТФ)
* Йылылыҡ энергетикаһы факультеты (ТЭФ)
* Электротехника факультеты (ЭТФ)
* Машиналар эшләү, металлургия һәм транспорт факультеты
* Хәрби уҡыу үҙәге
* «Физик тәрбиә һәм спорт» кафедраһы
* Дөйөм белем биреү архитектура-техник лицейы

## Рейтингы
1RAEX (РАЭКС-Аналитика) Рейтинг агентлығы мәғлүмәттәре буйынса Рәсәйҙең 100 иң яҡшы юғары уҡыу йорто исемлегендә Һамар дәүләт техник университеты 2017 йылда 49-сы, ә 2018 йылда 52-се урында биләй (https://lancmanschool.ru/abiturientam/rejting-100-luchshix-vuzov-rossii-ot-ekspert-ra/).

## Билдәле тамамлаусылары
*Ҡарағыҙ: Категория: [[:Категория:Выпускники СамГТУ]]*

## Иҫкәрмәләр
* «Учредить в городе Самаре политехнический институт» // Технополис Поволжья. 2014. № 1.

## Һылтанмалар
* Официальный сайт Самарского политеха
* ВКонтакте
* Facebook
* Twitter
* Instagram
* YouTube