open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кәреш

Кәреш () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 11 кеше.
Почта индексы — 452072, ОКАТО коды — 80244825003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 46 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Елдәр): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 90 км

## Ауыл тарихы
1812 йылда, 25 ир-ат һәм 19 ҡатын-ҡыҙ аҫаба ерҙәрҙән Аҙнай ауылына күсерелгән.Кәреш ауылы шулай барлыҡҡа килә. 1834 йылда – 76, 1870 йылда - 492, 1917 йылда - 147, 1920 йылда 149 башҡорт иҫәптә торған.

## Ер-һыу атамалары
* Йылға исемдәре:Ҡушйылға,Ташйылға,Ерекле йылға,Ҡоло йылға,Тоҙло йылға
* Туғай исемдәре:Зәйҙулла төбәге, Ләүән төбәге, Дегермән туғайы.
* Ялан исеме:Байрамғол соҡоро,Юғары шар.
* Аҡлан:Ҡайынлыҡ,Сағанлыҡ

## Урамы
•Тыныслыҡ урамы  ()

## Бөгөнгө ауыл
Әлеге ваҡытта ауылда 3 ғаилә йәшәй: Хәбибуллина Тәғлимә Әнүәр ҡыҙы (улы Редик),Ғилмиев Рифҡәт (ҡатыны),Әхмәтшина Минзилә Тимербулат ҡыҙы (ҡыҙы һәм ейәне).
2022 йылдың 7 майында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм тыл хеҙмәтсәндәндәре хөрмәтенә тантаналы рәүештә мемориаль комплекс асылды.

## Сығанаҡтар
Көсөгән (Миәкә районы)

**Көсөгән** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 558 кеше.
Почта индексы — 452091, ОКАТО коды — 80244830001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Мөхәмәтрәхим Ғәбдрәшитов (1787—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.
* Сайранов Рауил Нурмөхәмәт улы (1937 т.) — СССР һәм Рәсәй иҡтисадсыһы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1970), профессор (2003) 445-се б.
* Сайранов Барый Нурмөхәмәт улы (25 декабрь 1932 йыл)- Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 445-се бит.

## Иҫкәрмәләр
Кәкән-Васильевка

**Кәкән-Васильевка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 303 кеше.
Почта индексы — 452087, ОКАТО коды — 80244835004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 15 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Кожай-Семёновка): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 30 км

## Ауыл тарихы
Кәкән йылғаһы янында Кәкән-Васильевка (Васильево йәки Кәкән-Йылға) XVIII—XIX быуаттар арауығында барлыҡҡа килгән.
1816 йылда — 120, 1834 — 201, 1870 — 309, 1895 — 689, 1920 йылда — 797 сыуаш теркәлгән.

## Сығанаҡтар
Кожай-Семёновка

**Кожай-Семёновка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 590 кеше.
Почта индексы — 452087, ОКАТО коды — 80244835001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 21 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 29 км

## Ауыл тарихы
 
* Ауылға Бәләбәй өйәҙе Илекәй-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә, 1795 йылда, керҙәшлек килешеүе буйынса, сыуаштар нигеҙ һала.
Улар хәҙерге Бишбүләк районының Киҫтәнле-Боғҙан ауылынан Богдан һәм Семен исемле кешеләр була.XVII быуаттың аҙағында "Каркылмас" тигән урынға төпләнгәндәр. Уларға башҡа урындарҙан да сыуаштар ҡушыла. Һуңынан ер үлсәүселәр уларға урынды Кожай йылғаһының башы булған ерҙән, көньяҡ-көнбайыштан 2-3 саҡрым алыҫлыҡта бүлә. Йылғаның исеме һәм яңы торамаға нигеҙ һалыусының исеме менән уны "Кожаевой Семенова" тип атағандар. Бейеклектә уңайлыҡтар бик булмай. Ер биләмәләре лә уңдырышһыҙ була.Семен һәм башҡалар, йәшәү урынын ("Кожай-Тамаҡ") алмаштырып, ниһайәт, Тимәш йылғаһы буйында туҡтала. Торама "Кожай Семеновка" тип атала башлай.
• Халҡы игенселек, малсылыҡ, һөнәрселек, баҡыр мәғдәне сығарыу менән шөғөлләнә.
• 1893 йылда 56 ихата,унда 145 ир-егет, 164 ҡатын-ҡыҙ; 1905 йылда 112 ихатала 322 ир, 320 ҡатын-ҡыҙ йәшәүе теркәлгән. Сиркәү-мәхәллә мәктәбе була.
• XIX быуат аҙағында бер класлы училищелар - дини ведомство мәктәптәре араһында Кожай-Семеновская иҫәптә була. 1918 йылдың 21 ғинуарында "Сиркәүҙе дәүләт һәм мәктәптән айырыу тураһында"ғы декретҡа ҡул ҡуйыла.
• Берҙәм хеҙмәт совет мәктәбе ойошторола. Ете йыллыҡ уҡытыу индерелә.Тәүге сығарылышы- 1943 йылда була.
• 1961-1962 уҡыу йылында һигеҙ йыллыҡ мәктәп асыла.
• 1975 йылда һигеҙ йыллыҡ мәктәп урта мәктәп тип үҙгәртелә. Мәғлүмәт Никитин Вадим Вячеславович тарафынан бирелгән, Бәләбәй ҡалаһы.

## Сығанаҡтар
Күл-Ҡуңҡаҫ

**Күл-Ҡуңҡаҫ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 209 кеше.
Почта индексы — 452080, ОКАТО коды — 80244829004.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 40 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡаран-Ҡуңҡаҫ): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 38 км

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Ауыл тарихы
1795 йылда  Түбәнге Ҡуңҡаҫта (хәҙерге Күл-Ҡуңҡаҫ) 10 йортта 49 керҙәш башҡорт һәм 2 йортта 8 мишәр йәшәү билдәле була.1816 йылда 55 кеше иҫәпкә алынған, 1834 йылда башҡорттарҙан - 90, мишәрҙәрҙән 11 ир-егет иҫәпкә алынған. Ниһайәт, 1816 йылда - 8,  1859 йылда 20 аҫаба башҡорт  иҫәпкә алынған. 2-се Яңы Көңкәҫ бүлендек ауылы барлыҡҡа килә. 1870 йылда Иҫке Көңҡаҫта 58 йортта 309 башҡорт була.

## Урамдары

* Дим урамы,  ()
* Йәштәр урамы,  () 

## Билдәле шәхестәре
* Мусин Хәйҙәр Хәләф улы (17.01.1949—2017), ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 1989—2005 йылдарҙа «Ҡаран» совхозының директоры һәм генераль директоры, 2005—2016 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының Миәкә районындағы идаралыҡ етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, «Почёт Билдәһе» һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры.
* Мусин Хәбир Хәләф улы (26.05.1950—22.01.2024), агроном, ауыл хужалығы, комсомол, партия, урындағы башҡарма һәм муниципаль органдар хеҙмәткәре. 1992—2008 йылдарҙа Миәкә район хакимиәте башлығы. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡортостан Республикаһының 1-се һәм 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Райондың Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премияһы лауреаты (2018).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Ҡорманайбаш

**Ҡорманайбаш** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 194 кеше.
Почта индексы — 452090, ОКАТО коды — 80244850004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 52 км

## Ауыл тарихы
•1802 - 1803 йылдарҙа ерҙәрҙе Генераль ыҙанлауҙан һуң, шунда уҡ Илекәй-Мең улусы аҫабалығында Ҡорманайбаш (Үрге Ишле) ауылы барлыҡҡа килә.
•Ул - Яңы Ишле ауылынан бүленеп сыҡҡан ауыл. Тәүге тапҡыр ул 1816 йылда теркәлә,был ваҡытта ауылда 30 ир-егет иҫәпләнә, ә 1834 йылғы мәғлүмәттә -70 кеше.
•1917 йылда 102 йортта 570 типтәр йәшәгән, 3 йортта - 11 башҡорт, 1920 йылда 550 типтәр теркәлгән.
Халҡы: 1906 й. – 381 кеше; 1920 – 551; 1939 – 404; 1959 – 327; 1989 – 175; 2002 – 209; 2010 – 194 кеше. Татарҙар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Ҡырғыҙ‑Миәкә урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.
Хәҙерге исеме гидронимға бәйле. 1834 й. Ауыл халҡы игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгән. 1906 йылда мәсет булыуы теркәлгән.

## Урамдары
Исемдәре:

• Гагарин урамы ()

• Королев урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Мөлөкөв Хәлим Мансур улы (20.01.1943)-Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 415-се б.

## Сығанаҡтар
Кесе Гәйнә

**Кесе Гәйнә** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 62 кеше.
Почта индексы — 452087, ОКАТО коды — 80244835005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 27 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Кожай-Семёновка): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 38 км

## Билдәле шәхестәр
* Тулин Сергей Заһит улы (1992 йылға тиклем Ғиззәтуллин Риф Заһит улы, (1.09.1957) — Совет һәм Рәсәй Армияһы хәрби хеҙмәткәре, десантсы, запастағы генерал-майор, юридик фәндәр кандидаты (2009). Рәсәй Федерацияһы Геройы (1996). 

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Кесе Кәркәле

**Кесе Кәркәле** (; элекке атамаһы *Кәркәлетамаҡ*) — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 196 кеше булған.
Почта индексы — 452094, ОКАТО коды — 80244815006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 34 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Оло Кәркәле): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 77 км

## Билдәле шәхестәре
* Аҙанова-Вафина Фәниә Ғабдулғәзиз ҡыҙы (1.05.1937), ғалим-агроном, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1993).
* Ғәбделвәхит Ғәбдрәхимов (1788—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.
* 

## Һылтанмалар
*
Ҡолтай-Ҡаран

**Ҡолтай-Ҡаран** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 204 кеше.
Почта индексы — 452077, ОКАТО коды — 80244810004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 31 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Боғҙан): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 50 км

## Ауыл тарихы
Ҡолтай-Ҡаран (Үрге Тамъян, Тамъян-Ҡолтай-Ҡаран)

Ауыл Илекәй-Мең улусы ерендә XX быуат башында барлыҡҡа килә. Унда йәшәүселәр - үрҙә телгә алынған Тамъян ауылдарының элекке аҫабалары.
1917 йылда 71 йортта 403 башҡорт иҫәптә торған, улар ҡарамағында 460 дисәтинә һөрөнтө ер булған. 25 хужалыҡтың 4 дисәтинәгә тиклем һөрөнтө ере, 17-һенең - 10-ға, 16-һының - 15-кә һәм 5- 15-тән ашыу дисәтинә ере барлығы документтарҙа күренә. Әммә 8-е бөтөнләй игенселек менән шөғөлләнмәгән. Бөтәһе 155 баш эшсе малы иҫәпләнгән.

Икенсе сығанаҡтағы мәғлүмәттәрҙән:ауылға XIX быуат аҙағында Бәләбәй өйәҙе Ил‑Күл‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә шул уҡ өйәҙҙең Тамъян‑Таймаҫ, Ереклекүл ауыл кешеләре бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һала. Тәүҙә Үрге Тамъян булараҡ теркәлгән. 1896 йылда Тамъян‑Ереклекүл (Ҡ.‑Ҡ.)  тип аталған, ул осорҙа 60 йортта 319 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. 1906 йылда Тамъян‑Ҡолтай‑Ҡаран исеме менән  теркәлгән, мәсет булған. 
Халҡы: 1906 й. – 391 кеше; 1920 – 382; 1939 – 337; 1959 – 258; 1989 – 216; 2002 – 251; 2010 – 204 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Тамъян‑Таймаҫ урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.

## Урамдары

• Ҡазан урамы   
• Матросов урамы 
• Яңы урамы  
• Йылға урамы  

## Сығанаҡтар
Маяҡ (Миәкә районы)

**Маяҡ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 122 кеше.
Почта индексы — 452086, ОКАТО коды — 80244805003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Биҡҡол): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 52 км

## Ауыл тарихы

Ауыл 1932 йылды Ҡырғыҙ‑Миәкә районында Миәкә совхозы ойошторолоуға бәйле Совхоздың 3‑сө фермаһы ҡасабаһы булараҡ нигеҙ һалына. 1980‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә, 2005 йыл хәҙерге статусын ала.

## Сығанаҡтар
Миәкәтамаҡ

**Миәкәтамаҡ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 675 кеше.
Почта индексы — 452084, ОКАТО коды — 80244835006.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 19 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Кожай-Семёновка): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 24 км
## Ауыл тарихы
Миәкәтамаҡ ауылы Миәкә йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға 1752 йылда, купчий ҡағыҙы буйынса, Р.Уразлин һатып алған Нуғай даруғаһы Илекәй‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә, хеҙмәтле татарҙар нигеҙ һала. Исеме гидронимдан алынған. 1795 йылда 18 йортта 99 кеше йәшәгән, 1865 й. 46 йортта — 299 кеше. Игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1906 йылда шулай уҡ мөгәзәй теркәлгән.1906 йылда халыҡ һаны 631 кеше булған.
Татарҙар йәшәй (2002). Төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.
Икенсе сығанаҡтан мәғлүмәт: ерҙе файҙаланыу хоҡуғына улар властарға 1752 йылдың 25 сентябрендәге килешеү яҙмаһы,Вәхитов тип аталған документты тапшыра, әммә ул башҡорт Үтәкәевтең үҙенең ерҙәрен тәржемәсе Роман Уразлинға һатыуы тураһында купчий ҡәлғәһе булып сыға. Был документ нисек хеҙмәтле татарҙар ҡулында булған — быға халыҡ үҙе яуап бирә. Ер, баҡтиһәң, уларға мираҫ булып ҡалған, сөнки Ураҙлин уларҙың яҡын туғаны булған.
1795 йылда 18 йортта 99 хеҙмәтле татар иҫәпкә алынған. 1816 йылда — 140, 1834 йылда — 234, 1870 йылда — 299 татар иҫәпләнгән.

## Билдәле шәхестәре
* Вәхитов Валерий Асрар улы (24.03.1952)-Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.

## Иҫкәрмәләр
Нарыҫтау

**Нарыҫтау** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 331 кеше.
Почта индексы — 452089, ОКАТО коды — 80244828002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 54 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Илсеғол): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 51 км
## Ауыл тарихы
Нарыҫтау, Дим йылғаһы үҙәнендә, район үҙәгенән төньяҡта урынлашҡан ауыл . Илсеғол ауыл советына ҡарай. Ауылға 1914 һәм 1917 йылдар араһында Бәләбәй өйәҙендә шулай уҡ өйәҙҙең Себенле ауылы (хәҙерге Әлшәй районы) аҫаба-халҡы бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һала. Ауылдың исеме Нарыҫтауҙың исеме менән бәйләнгән.  Нарыҫ тигән исем башҡорттарға борон күрше йәшәгән коми халыҡтары биргән исем. Ул һүҙ ” бәләкәй генә түбә, ҡалҡыулыҡ, уба” (фин-уғыр телдәренең береһе (коми телендә)) түбәләр теҙмәһе тигәнде аңлата. 

1917 йылда уҡ унда 398 башҡорт йәшәгән, 67 хужалыҡ булған. Артабан халыҡ иҫәбе тотороҡло була: 1959 йылда - 328, 1989 йылда 325 кеше. XXI быуат башында (2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса)
Нарыҫтауҙа 397 кеше йәшәй.

## Иҫтәлекле урындар
* Сәхәбәләр мемориаль комплексы

## Сығанаҡтар
Николаевка (Миәкә районы)

**Николаевка** () — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 13 кеше булған.
Почта индексы — 452096, ОКАТО коды — 80244845009.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 24 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 56 км

## Билдәле шәхестәре
* Максимча Иван Васильевич (14.09.1922—26.04.1985), хәрби осоусы һәм СССР-ҙың граждандар авиацияһы лётчигы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1945).
* Перепечай Николай Антонович (23.03.1926—20.01.2008), ауыл хужалығы эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1958—1989 һәм 1993—1994 йылдарҙа Бөрө районы «Ленин Октябре» колхозы рәйесе. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1977). Ленин (1971), 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976), Почёт Билдәһе (1966) һәм 3-сө дәрәжә Дан (1944) ордендары кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.
* 

## Һылтанмалар
Яңы Ҡарамалы (Миәкә районы)

**Яңы Ҡарамалы** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 576 кеше.
Почта индексы — 452083, ОКАТО коды — 80244860001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 42 км
## Ауыл тарихы
Яңы Ҡарамалыға XVIII быуат аҙағында мишәрҙәр нигеҙ һала, артабан, 1801 йылдың 6 декабрендәге килешеүгә ярашлы, башҡорттар дәүләт крәҫтиәндәре составына ингән сыуаштарға ла бында йәшәргә рөхсәт бирә.
1816 йылда бында мишәрҙәр (280 кеше) һәм сыуаштар (254 кеше) йәшәгән. 1834 йылғы ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 370 кеше сыуаш милләтенән була.
1870 йылда — 558 , 1895—1109, 1920 йылда — 1343 сыуаш милләтле халыҡ теркәлгән.
Яңы Ҡарамалы ауылына Нуғай даруғаһы Ҡырҡ‑Өйлө‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалына.Уны 1748 йылда, керҙәшлек килешеүе буйынса, мишәрҙәр  һала. 1801 йылда бында  сыуаш дәүләт крәҫтиәндәре килеп ултыра. 1865 йылда ауылда  (Ҡыҙылъяртамаҡ) 61 йортта 558 кеше йәшәгән.Халыҡ игенселек менән шөғөлләнгән. Һыу тирмәне булған. 1906 йылда бында сиркәү (1883 йылда төҙөлгән), сиркәү‑мәхәллә мәктәбе, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 й. – 1186 кеше; 1920 – 1343; 1939 – 1310; 1959 – 977; 1989 – 705; 2002 – 658; 2010 – 576 кеше. Сыуаштар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, сиркәү бар.

## Билдәле шәхестәре
* Власов Анатолий Филиппович (1960) — медицина фәндәре кандидаты, доцент.

## Иҫкәрмәләр
Новый Мир (Миәкә районы)

**Новый Мир** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл, Николаевка ауыл Советы биләмәһенә ҡарай. 

2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 304 кеше.
Почта индексы — 452096, ОКАТО коды — 80244845010.
 
## Тарихы
Ауылға 1926 й. Бәләбәй кантонында шулай уҡ кантондың Макаровка, Максимовка, Михайловка, Николаевка, Славянка ауылдары кешеләре бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һала.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 23 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Николаевка): 1 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 55 км

Сүлле йылғаһы (Дим й. басс.) буйында урынлашҡан. 

рыҫтар йәшәй (2002). 
2002 йылғы мәғлүмәткә ярашлы, төп халҡы - урыҫтар.
 
Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Сығанаҡтар

## Һылтанмалар
*
Петропавловка (Миәкә районы)

**Петропавловка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 46 кеше.
Почта индексы — 452091, ОКАТО коды — 80244830006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 29 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Көсөгән): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 72 км

## Ауыл тарихы
Ауылға 1890 йылды Орёл губернаһы тарафынан Һатып алынған ерҙә нигеҙ һалына. 1920 йылды 87 йортта 500 кеше була. 

## Сығанаҡтар
Рассвет (Миәкә районы)

**Рассвет** () — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 304 кеше булған.
Почта индексы — 452086, ОКАТО коды — 80244805004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 19 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Биҡҡол): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 50 км

## Билдәле шәхестәре
* Халиҡов Рөстәм Миңлегәрәй улы (27.10.1969), хужалыҡ эшмәкәре. 2005 йылдан «Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең филиалы — Стәрлетамаҡ спирт-араҡы комбинаты директоры. Башҡортостан Республикаһының 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.  

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
*
Ржановка (Миәкә районы)

**Ржановка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата кеше йәшәмәй.
Почта индексы — 452093, ОКАТО коды — 80244865005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 11 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сатый): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 63 км
## Билдәле шәхестәре
* Поздняков Александр Васильевич (5 август 1937 йыл)— география  фәндәре докторы, профессор. 

## Сығанаҡтар
Урыҫ Урсайы

**Урыҫ Урсайы** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 28 кеше.
Почта индексы — 452098, ОКАТО коды — 80244820002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 21 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Йәнәби-Урсай): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 40 км

## Ауыл тарихы
Урсай ауылына 1870 йылда керҙәш башҡорттарҙың ерендә крәҫтиәндәр нигеҙ һала. 30 ғаилә нигеҙләнгән. 1902 йылда 82 йортта 460 кеше иҫәпләнгән.

## Сығанаҡтар
Сатый

**Сатый** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 590 кеше.
Почта индексы — 452093, ОКАТО коды — 80244865001.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 31 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 74 км
## Ауыл тарихы
Сатый ауылы Сатый йылғаһы (Өйәҙе йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Ауылға 1779 йылда, керҙәшлек килешеүе буйынса, Нуғай даруғаһы Илекәй- Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә шул уҡ даруғаның Бөрйән улусы башҡорттары нигеҙ һалған, тип фараз ителә. Ауыл тәүге төпләнеүсе Сатый Атйетәров исеме менән аталған. 18 быуаттың аҙағында ш. уҡ яһаҡлы татарҙар иҫәпкә алынған. 1795 йылда 34 йортта 160 кеше йәшәгән, 1865 йылда 130 йортта — 820 кеше. Малсылыҡ, игенселек, итек тегеү, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. 2 мәсет, училище, 2 тирмән булған. 1906 йылда 2 мәсет, бакалея һәм мануфактура кибеттәре теркәлгән. И. Т.Хәбибуллин, М.Ә.Шәмсетдинов ошо ауылда тыуған.
Халҡы: 1906 йылда — 1185 кеше; 1920—1483; 1939—786; 1959—717; 1989—664; 2002—602; 2010—590 кеше.
Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

## Билдәле шәхестәре
* Ибәтулла Ғөбәйҙуллин — 12-се Башҡорт полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалы кавалеры.
* Хәбибуллина (Мөзәғитова) Флүрә Ғабдулла ҡыҙы (30.04.1935), театр актёры. 1960 йылдан хәҙерге Салауат башҡорт дәүләт драма театры, 1975—1982 һәм 1989—1992 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, 1992—1994 һәм 1996—1999 йылдарҙа Туймазы татар дәүләт драма театры актрисаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1974).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* Башҡорт энциклопедияһы — Сатый   
* Сатыево на портале «Генеалогия и Архивы»
Садовый (Миәкә районы)

**Садовый** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 569 кеше.
Почта индексы — 452085, ОКАТО коды — 80244805005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Биҡҡол): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 29 км

## Ауыл тарихы
Ауылға 1932 йыл Ҡырғыҙ‐Миәкә районында  совхозы ойошторолоуға бәйле совхоздың Үҙәк усадьба ҡасабаһы булараҡ нигеҙ һалына. 1991 йыл хәҙерге исемен, 2005 йыл хәҙерге статусын йөрөтә. 1939 йылда 817 кеше; 1959 йылда 515 кеше; 1989 йылда 715 кеше; 2002 йылда 627 кеше; 2010 йылда 569 кеше теркәлгән. 2002 йылға торошло башҡорттар, татарҙар йәшәй. Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

## Билдәле шәхестәре
* Мөлөкөва Зәкирә Бәҙретдин ҡыҙы (15.05.1943) — филология фәндәре кандидаты,Рәсәй Федерацияһының юғары профессиональ мәғарифының маҡтаулы хеҙмәткәре. 416-сы бит.

## Сығанаҡтар
Сергеевка (Миәкә районы)

**Сергеевка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 78 кеше.
Почта индексы — 452089, ОКАТО коды — 80244828004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 56 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Илсеғол): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 53 км

Д. Сергеевка берет свое начало с 1891 г., когда она состояла из 17 дворов. Тогда она называлась Новосергеевским поселком. В 1897 г. было 57 дворов 107.
## Ауыл тарихы
Сергеевка ауылы тарихы 1891 йылдан башлана, 17 ихатанан торған ҡасаба булған. Ул ваҡытта Яңысергеевка тип аталып йөрөтөлгән. 1897 йылда 57 йорт булған.

## Билдәле шәхестәре
* Куликов Александр Василь улы (10.10.1935-1989)-Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.Өс тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байрағы ордены кавалеры. 399-сы б. 

## Сығанаҡтар
Һыуыҡҡул-Михайловка

**Һыуыҡҡул-Михайловка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 313 кеше.
Почта индексы — 452083, ОКАТО коды — 80244860004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 7 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡарамалы): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 36 км

## Билдәле шәхестәре
* Викторов Виталий Васильевич (11.07.1960)-медицина фәндәре докторы.
* Коротаева Лариса Валерьевна (1.01.1974) — тел белгесе, диалектолог, филология фәндәре кандидаты (2005), Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (2011). Фәнни хеҙмәттәре сыуаш теленең диалектологияһына, лексикологияһына, сыуаштарҙың календарь йолаларына һәм байрамдарына арналған. 165-тән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. Рәсәй гуманитар ғилми фонды башланғысында «Башҡортостан Республикаһы сыуаштарының фольклор-диалектика атласы» (2015-2017) проекты етәксеһе. 2008 йылдан Сыуашстан милли сәнғәт академияһының мөхбир ағзаһы..

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Тамъян-Таймаҫ

**Тамъян-Таймаҫ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 602 кеше.
Почта индексы — 452077, ОКАТО коды — 80244810006.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 23 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Боғҙан): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 43 км

## Ауыл тарихы
• Тамъяндар — меңлеләр керҙәштәре, сығыштары менән Ырымбур губернаһы Верхнеурал һәм Быҙаулыҡ өйәҙҙәренән иҫәпләнәләр. Улар 1762 йылдың 1 майындағы Илекәй-Мең улусы аҫабалары менән килешеү буйынса, Тамъян- Таймаҫ һәм Ереклекүл ауылдарына нигеҙ һалалар.
• Тамъян-Таймаҫ исеме тураһында шуны әйтергә була: Тамъян — этноним, Таймаҫ — антропоним. Ауылға тәүге төпләнеүсе Тамъян улусы старшинаһы Таймаҫ Ҡотлин була. Уның улдары һәм ейәндәре: Көсөк (1743—1827), улдары: Әбделтимер, Әбделфәиз, Ильяс) һәм Әмир (1746—1825) Таймаҫовтар, Әмирҙең ейәне — Райман Биктимеров.

• Халҡының бер өлөшө (9 ир-ат) был ауылға Минзәлә өйәҙенең Һарыһаҙ-Таҡырмән ауылынан күсеп килә. 1816 йылда был ауылда аҫаба башҡорттар (60 йән), яһаҡлы татарҙар (89 йән), типтәрҙәр (12 ир-ат) 1 йәшәгән.

• 1795 йылда — 150, 1816 йылда — 238, 1834 йылда — 350, 1859 йылда — 522, 1870 йылда — 537, 1917 йылда — 827, 1920 йылда 868 башҡорт иҫәпкә алынған.

• 1843 йылда 350 кешегә 1080 бот яҙғы иген сәселә.

## Урам исемдәре

• Йылға урамы,   
• Коммунистик урамы, 
• Туғай урамы,  
• М.Ғафури урамы, 
• Йәштәр урамы, 
• Совет урамы,  
•Үҙәк урамы,  

## Билдәле шәхестәре
* Кәримов Сәмиғулла Зиннәтулла улы (02.01.1945)-техник фәндәр кандидаты. 395-се б.

## Сығанаҡтар
Тауҡай-Ғәйнә

**Тауҡай-Гәйнә** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 156 кеше.
Почта индексы — 452091, ОКАТО коды — 80244830007.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 26 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Көсөгән): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 70 км
## Ауыл тарихы
Хәҙерге Тауҡай-Ғәйнә ауылы урыны Нуғай даруғаһы Күл-Иле-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәре була.Унда 1750 йылда керҙәшлек килешеүе б‑са Пермь губернаһы Ғәйнә улусы башҡорттары Тауҡай исеме менән нигеҙ һала.
1795 йылда 23 йортта 152 кеше , 1865 йылда (хәҙ. исемдә) 96 йортта — 591 кеше йәшәгән.Халҡы малсылыҡ, игенселек, урман кәсептәре м‑н шөғөлләнгән.Ауылда мәсет, училище, 2 һыу тирмәне булған. 1906 йылда мәсет, мәктәп, бакалея кибете, 2 мөгәзәй теркәлгән. 
Халҡы: 1906 й. — 785 кеше; 1920 — 901; 1939 — 452; 1959 — 405; 1989 — 215; 2002 — 223; 2010 — 156 кеше. Татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер-акушерлыҡ пункты бар.
Ә.Л.Ғәлиев, Ғ.Ҡ.Зарипова, Ә.Ф.Латипов ошо ауылда тыуған

## Урам исемдәре
* Тау урамы,  ()

* Йылға урамы,  ()

* Үҙәк  урамы ,  ()

* Мәктәп урамы ,  ()

## Билдәле шәхестәре
* Зарипова Ғәйникамал Ҡыям ҡыҙы (15.06.1943)-ауыл хужалығы фәндәре докторы,Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 386-сы б.
* Назарова Зилә Миневәли ҡыҙы (15 сентябрь 1938 йыл)-Башҡортостандың атҡаҙанған малсыһы,«Халыҡтар дуҫлығы» (1985 й.),«3-сө дәрәжә Хеҙмәт даны» (1978 й. ордендары кавалеры. 421-се б.

## Сығанаҡтар
Софиевка (Миәкә районы)

**Софиевка** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 136 кеше.
Почта индексы — 452096, ОКАТО коды — 80244829005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡаран-Ҡуңҡаҫ): 20 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 56 км
## Ауыл тарихы
Ауылға 1892 йылда Бәләбәй өйәҙендә Ырымбур губернаһынан урыҫ күскенселәре Софиевка ширҡәте булараҡ нигеҙ һала. 1906 йылда 2 бакалея кибете теркәлгән. 20‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә, 30‑сы йылдарҙа хәҙерге статусын ала. 1920 йылда 64 йортта 425 кеше йәшәгән.

## Сығанаҡтар
Өйәҙебаш

**Өйәҙебаш** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 423 кеше.
Почта индексы — 452074, ОКАТО коды — 80244815008.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Оло Кәркәле): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 63 км
## Ауыл тарихы
Өйәҙебаш 1870 йылда  363 кеше йәшәгән, 60 йорт хужалығынан торған ҙур сыуаш ауылы булған. Әммә ауылға нигеҙ һалыныу ваҡыты тураһында материал юҡ.
Шуға ҡарамаҫтан, Өйәҙебаш  XIX быуат башында барлыҡҡа килгән, тип ышаныс менән әйтергә мөмкин.
Быуат аҙағында унда 103 ихата иҫәбендә 696 кеше йәшәгән. 1920 йылда 167 ихатала 949 сыуаш йәшәгән.

## Сығанаҡтар
Сирәштамаҡ

**Сирәштамаҡ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 132 кеше.
Почта индексы — 452071, ОКАТО коды — 80244810007.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Боғҙан): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 33 км
## Ауыл тарихы
XX быуат башында нигеҙ һалынған бүлендек биләмәләр иҫәбендә Сирәштамаҡ ауылы ла бар. 1920 йылда унда 119 башҡорт йәшәгәнлеге билдәле. 
Халҡының һаны төрлө осорҙарҙа:1906 й. — 85 ; 1920 — 119; 1939 — 137; 1959 — 178; 1989 — 143; 2002 — 146; 2010 — 132 кеше иҫәпләнгән.2002 йылғы мәғлүмәттәр буйынса,бында башҡорт халҡы йәшәй. Ауылға 20 быуат башында Бәләбәй өйәҙендә, фаразланыуынса, шул уҡ өйәҙҙең Урсай‑Йәнәби ауылы (хәҙ. Йәнәби- Урсай ауылы) кешеләре нигеҙ һала.

## Билдәле шәхестәре
* Мәсәлимова Рауилә Сабир ҡыҙы (1955 й.) — йырсы,Башҡортостандың атҡаҙанған артисы.
* Ғизетдинова Минегөл Сабир ҡыҙы (26.07.1958) — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

## Сығанаҡтар
Өршәкбаш-Ҡарамалы

**Өршәкбаш-Ҡарамалы** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 620 кеше.
Почта индексы — 452097, ОКАТО коды — 80244870001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 31 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 74 км

## Ауыл тарихы
Ауылға 1755 йылғы килешеү буйынса, башҡорттарҙан һатып алынған Меркет-Мең улусының аҫаба ерендә мишәрҙәр нигеҙ һала. Бында башҡорттар ҙа (1859 йылда 5 йортта 36 кеше), шулай уҡ типтәрҙәр ҙә йәшәгән.1783 йылда 60 типтәр иҫәпкә алынған, 1795 йылда — 81 (башҡа ҡатлам буйынса мәғлүмәттәр юҡ). 1816 йылда- 208, 1834 йылда — мишәрҙәрҙән 368 йән теркәлгән. 1859 йылда 240 аҫаба кеше һәм 364 керҙәш ир-ат иҫәпләнә. 1870 йылда 1226 кеше булған. 1920 йылда 522 хужалыҡта 2685 мишәрҙе иҫәпкә алалар.
Өршәкбаш-Ҡарамалы -1944 йылдың 8 мартында, фашистарҙың дзотын үҙенең кәүҙәһе менән ҡаплаған Миңлеғәли Ғөбәйҙуллиндың тыуған төйәге. Ошо ҡаһарманлығы өсөн ул Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була. 

Ауыл халҡы элек-электән умартасылыҡ, игенселек, сана яһау менән шөғөлләнгән. Мәсет, училище, 7 кибет, 4 һыу тирмәне булған. 1906 йылдан (хәҙерге исемдә) 2 мәсет, бакалея кибете, 3 мөгәзәй теркәлгән. Хәҙергә көндә урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана, Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин музейы, мәсет бар.

## Урамдары

* Ғ.Туҡай (урамы) ()
* Гоголь (урамы) ()
* Ғөбәйҙуллин (урамы) ()
* Киров (урамы) ()
* Комсомол (тыҡрығы) ()
* Ленин (урамы) ()
* Йәштәр (урамы) ()
* Пушкин (урамы) ()

## Арҙаҡлы шәхестәр
* Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы — Бөйөк Ватан һуғышында, кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплап, батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының пулемёт взводы командиры, гвардия лейтенанты. Советтар Союзы Геройы.
* Сәйетов Марат Һиҙиәт улы (29 июль 1947 йыл) — Башҡортостандың атҡаҙанған врачы.
* Сәйетов Раил Һиҙиәт улы ( 1 ғинуар 1952 йыл) — техник фәндәр докторы, профессор. 444-се бит.

## Сығанаҡтар
Сурай (Миәкә районы)

**Сурай** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 130 кеше.
Почта индексы — 452082, ОКАТО коды — 80244840004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Мәнәүезтамаҡ): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 40 км
## Ауыл тарихы
Сурай (Сурин) ауылы Илекәй-Мең улусына ҡарай. Тәүге төпләнеүсенең улы Ишкилде Суров 1763 йылда Ғәйнәямаҡ ауылына Тайна улусы башҡорттарын индереүҙә ҡатнаша. Ер эштәре ҡағыҙҙарында  башҡа Суров та телгә алына (Илсенәй). Шул уҡ улустың аҫабаһы. Әммә Суров ауылы Стәрлетамаҡ өйәҙенән 1743 йылғы килешеү буйынса ҡабул ителгән ерһеҙ башҡорттарҙы үҙенә һыйындыра. Уларҙың тамғалары- X Т 1Ь Т Р Х.
Һандарға иғтибар итәйек.
1795 йылда 4 йорт була, унда 9 ир-ат һәм 13 ҡатын-ҡыҙ йәшәй.Керҙәш башҡорттар һаны ҡырҡа арта: 1816 йылға 205 кеше, 1834 йылда - 179, 1859 йылда - 196, 1870 йылда - 156, 1920 йылда - 313 
1843 йылда 179 башҡортҡа 440 бот яҙғы иген сәселә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Сәтәй-Бөрйән

**Сәтәй-Бөрйән** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 268 кеше.
Почта индексы — 452085, ОКАТО коды — 80244805006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 31 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Биҡҡол): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 31 км
## Ауыл тарихы
XVIII быуат аҙағында Бөрйән улусы башҡорттары Ил-күл-мең ырыуы ерҙәрендә Сәтәй-Бөрйән ауылына нигеҙ һалалар. Уларҙың сығыш урындары ла билдәле: Йәрмөхәмәт һәм Төрөкмән ауылдары (хәҙерге Баймаҡ районы). Бөрйән — керҙәштәр. Уларҙың тамғалары ^ бөтә дөйөм бөрйән тамғаһына тап килә.

## Билдәле ауылдаштар
* Вәлиәхмәтов Рим Марс улы (1960), социолог, ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Социология фәндәре кандидаты (1993). Башҡорт дәүләт университетының философия һәм социология факультеты деканы (2020).
* Абдуллин Урал Әхмәт улы (30.10. 1941)- ғалим-физик.Физика- математика фәндәре кандидаты, доцент.
* Әхмәҙуллин Раил Ғәлиулла улы (20.07 1940)-хеҙмәт алдынғыһы.«Почет Билдәһе» ордены кавалеры.

## Сығанаҡтар
Шатмантамаҡ

**Шатмантамаҡ** () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 528 кеше.
Почта индексы — 452072, ОКАТО коды — 80244825007.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (67 %) һәм татарҙар (32 %) йәшәй.

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 40 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Елдәр): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 83 км

## Ауыл тарихы
Күл-Иле-Мең улусы аҫабалығында Шатмантамаҡ исеме менән керҙәш башҡорттар ауылы барлыҡҡа килгән. Унда йәшәүселәр Минзәлә өйәҙе Ҫарайлы-Мең улусы Һаҡлыбаш ауылынан 1766 йылдар тирәһендә килгән. Документтар буйынса, ауыл 1795 йылғы 5-се ревизияла теркәлеү үтмәгән. Ул ошо ревизия һуң барлыҡҡа килгән. Бында 1816 йылда — 111, 1834 йылда — 159, 1850 йылда — 254, 1859 йылда 310 ир-ат теркәлгән.

1870 йылда — 700, 1917 йылда — 1740, 1920 йылда 300 йорт эргәһендә 1547 башҡорт иҫәпләнә.

Хужалыҡ тураһында — киләһе һандар.
1843 йылда 322 башҡорт иҫәбенә 32 бот ужым һәм 2712 бот яҙғы иген сәселә.
1917 йылғы мәғлүмәттәр буйынса, 295 йорт 1864 дисәтинә һөрөнтө ер биләй. 114 йорттоң — 4, 96-һының — 10, 31-енең — 15, 29-ының 15-тән ашыу дисәтинә һөрөнтө ере булыуы теркәлгән. Ауыл эргәһендә 2 тирмән булған. 25 хужалыҡтың сәсеүлектәре булмаған.  

## Урамдары

* Көнсығыш урамы () 
* Ғ.Туҡай урамы ()
* Тау урамы () 
* Дуҫлыҡ урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Йылға урамы ()
* Шоссе урамы () 

## Билдәле шәхестәре
* Мәсәлимов Тәлғәт Хәсән улы (1958 й.) — художник-график,Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы.402-се б.
* Вәлиуллин Наил Ғәбит улы ( 05.08.1956)— Башҡортостандың атҡаҙанған экономисы. 359-сы б.
* Ғәлимов Дамир Ғәбиҙулла улы (09.02.1950)— Башҡортостан Республикаһы хеҙмәтләндереү өлкәһенең атҡаҙанған хеҙмәткәре.367-се б.

## Сығанаҡтар
Баш-Шиҙе

**Баш-Шиҙе** (*Шиҙе, Башҡорт Шиҙеһе*; ) — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 228 кеше.
Почта индексы — 452440, ОКАТО коды — 80245810001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡыҙылъяр): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглин): 47 км

## Билдәле шәхестәре
* Абдрахман Сәлихов (1791—?), хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
*
Оло Теңкәш

**Оло Теңкәш** () — Башҡортостандың Нуриман районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 320 кеше.
Почта индексы — 452443, ОКАТО коды — 80245805003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡыҙылъяр): 27 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Байгилде): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглин): 23 км

## Сығанаҡтар
Ишморат

**Ишморат** (), Йәләндебаш — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл. Иҫке Исай ауыл советына инә.
Почта индексы — 452435, ОКАТО коды — 80245855003.

## Халыҡ һаны
1896 йылда Ишморатта 60 йорт була, уларҙа 340 кеше йәшәй. 1920 йылда йорттар һаны 107-гә етә, барлығы 585 кеше көн итә.
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Ауылда башҡорттар йәшәй.

## Географик урыны
Ишморат ауылы Ҡариҙелдең һул ҡушылдығы булған Йәләнде (Йәнәлде) йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә (Ҡыҙылъяр) тиклем көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай: 30 км
* Ауыл Советы үҙәгенә (Иҫке Күл) тиклем: 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһына (Иглин) тиклем төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай: 55 км.

## Тарихы
Ауылға XIX быуаттың 70-се йылдарында Өфө өйәҙе Бүләкәй Көҙәй улусының аҫаба башҡорттары нигеҙ һала. Йәнәлде (Йәләнде) йылғаһы башланған ерҙә урынлашҡанлыҡтан уны Йәләндебаш тип тә йөрөтәләр.

1894 йылда Бүләкәй-Көҙәй улусының аҫаба башҡорттары «буш ятҡан» башҡорт биләмәләрен ҡаҙна ҡарамағына алыуға ныҡлы ҡаршылыҡ күрһәтә. Исай, Иҫке Күл, Яңы Күл, Ишморат, Баш-Шиҙе ауылдары кешеләре, мылтыҡтар тотоп, ер бүлергә килгән власть вәкилдәрен ҡыуып ебәрә. Шунан һуң урманлы биләмәләрҙе бүлергә тип урыҫ ирҙәре килә. Башҡорттар уларҙы ла ҡыуып ебәрә. Был күтәрелеште полиция баҫтыра. 1906 йылда ауылда мәсет, ике бакалея кибете эшләй.

Бөйөк Ватан һуғышына тиклем Ишморатта «Октябрь» колхозы ойошторола. Хужалыҡ малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнә.

1940 йылда «Октябрь» колхозында ҡарабойҙайҙан 15,2 центнер уңыш алына. 1941 йыл башына крәҫтиән хужалыҡтарын коллективлаштырыу тамамлана. «Октябрь» колхозында йылҡы фермаһы асыла. Һуғыш йылдарында бөтә ил халҡы кеүек үк ишмораттар ҙа таңдан төнгә тиклем ауыл хужалығы эштәрендә була. Ҡатын-ҡыҙҙар техникаға ултыра. Ишморат тарихына механизатор Нәжибә Кәлимуллинаның исеме инеп ҡалған.

1955—1960 йылдарҙа колхоздар эреләтелә, Нуриман районындағы 60 колхоз урынына 26 колхоз ҡала. Мәҫәлән, өс ауыл советы биләмәһендәге колхоздар Баһау исемендәге колхозға берләшә, һуңынан унан «Урал» колхозы бүленеп сыға. «Урал»ға Иҫке Исай, Иҫке Күл, Ишморат ауылдары инә.

Ишморатта умартасылыҡ үҫә. 1969 йылда «Урал» колхозы умартасылары Будапештта умартасылыҡ буйынса халыҡ-ара күргәҙмәлә ҡатнаша. Ишмортаттан билдәле умартасы Мөхәмәтнур Нурмөхәмәт улы Гәрәев 1969, 1971 йылдарҙа Бөтә Союз Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә ҡатнаша, СССР колхозсыларының III съезы делегаты була. Колхоздың продукцияһы был күргәҙмәләрҙә миҙалдар менән билдәләнә.

«Урал» колхозы 2006 йылда конкурс производствоһын тамамлау тураһында Арбитраж суды билдәләмәһе менән бөтөрөлә.

## Хәҙергеһе
Ишморатта төп мәктәп (Иҫке Күл урта мәктәбе филиалы), фельдшер-акушерлыҡ пункты, китапхана эшләй. Ауылда ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар һәм үҫмерҙәр өсөн социаль приют бар (2003 йылда төҙөлгән). Клуб та ошо приют бинаһында урынлашҡан.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Ҡыҙылъяр (Нуриман районы)

**Ҡыҙылъяр** () — Башҡортостан Республикаһының Нуриман районындағы татар ауылы; Райондың һәм Ҡыҙылъяр ауыл Советының административ үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны — 4280 кеше булған.
коды — 80245815001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Тарихы

## Географияһы
Ҡариҙел йылғаһының һул ярында урынлашҡан. 
* Өфөгә тиклем алыҫлығы — 86 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһына (Иглин) тиклем — 52 км.

## Социаль-мәҙәни өлкә
Ҡыҙылъяр урта мәктәбе, музыка мәктәбе, балалар баҡсаһы, балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе, үҙәк район дауаханаһы, китапхана, балалар китапханаһы, тарих‑тыуған яҡты өйрәнеү музейы, мәҙәниәт йорто бар, мәҙәниәт йортонда өс үҙешмәкәр сәнғәт халыҡ коллективы эшләй. Ауылда ике мәсет бар.

## Радио, матбуғат
* 103,2 МГц Авторадио (Әшә);
* 100,5 МГц Спутник FM (Ҡыҙыл Шишмә);
* 106,3 МГц «Юлдаш» радиоһы (Ҡыҙыл Шишмә).

## Билдәле шәхестәре
* Ғәлин Фәнүр Зөфәр улы (1.11.1947), ғалим-химик, химия фәндәре докторы (1993), профессор (1999), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1999), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының мөхбир ағзаһы (2012) .
* Мифтахов Сәғит Мифтах улы (1907—1942), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яҙыусы, драматург.
* Носратуллин Вил Ҡасим улы (19.08.1946), СССР һәм Рәсәй иҡтисадсыһы, иҡтисад фәндәре докторы, профессор.
* Сәлимгәрәева Ирина Мөхәмәт ҡыҙы (15.1936—8.06.2008), ғалим-инженер-технолог. 1962 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Химия институты хеҙмәткәре, 1974 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр; 1986–1991 йылдарҙа Бөтә Союз нефтте һәм нефть продукттарын йыйыу, әҙерләү һәм күсереү ғилми-тикшеренеү институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр. Химия фәндәре докторы (1985). 
* Һәүбәнова Рәхимә Ғилметдин ҡыҙы (9.11.1914—16.07.2002), театр актёры. 1933—1978 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артисы, 1978—1989 йылдарҙа — реквизиторы. 1946 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1970).
* Шәйхетдинов Ғимай Фәсхетдин улы (21.06.1913—6.09.1952) Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, гвардия уҡсылар дивизияһының гвардия артиллерия полкының батарея командиры, гвардия өлкән лейтенанты. Башҡорт АССР-ының 2-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
*
Яңы Күл

**Яңы Күл** () — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1465 кеше.
Почта индексы — 452436, ОКАТО коды — 80245835001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡыҙылъяр): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглин): 36 км

## Билдәле шәхестәр
* Ғәйнуллина Мәхмүзә Кәлим ҡыҙы (6.09.1937) — ғалим-профпатолог, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Медицина фәндәре докторы (1999). Өфөләге Хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институтының 1985—2002 йылдарҙағы баш табибы. 1974—1999 йылдарҙа Башҡортостан телевидениеһындағы «Һаулыҡ» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союздары ағзаһы (1997) Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының (1999) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) атҡаҙанған табибы.
* Нуриманов Баһауетдин Йәләлетдин улы (2.05.1893—11.08.1918), Башҡортостанда ХХ быуат башындағы революцион хәрәкәт етәкселәренең береһе, Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында әүҙем ҡатнашыусы.
* Баязит Хәйруллин (1871 — ?) — шәйех, суфый, Владикавказ мәсете имамы.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар