Сью Графтон

**Сью Графтон** (; ) — детектив жанрҙа ижад итеүсе Америка яҙыусыһы, детектив жанрҙың  күп абруйлы әҙәби премияларына эйә булыусы. «Алфавитная серия» әҫәренең  авторы булараҡ киң билдәле, унда төп персонаж булып уйҙырма Санта-Тереза ҡалаһынан  шәхси детектив Кинси Милхоун тора.

## Биографияһы
Сью Графтондың атаһы Корнелиус Графтон детектив жанр авторы була. Яҙыусының  атаһы ла, әсәһе лә пресвитериан миссионерҙары балалары була. Атаһы юрист, муниципаль облигациялар менән шөғөлләнгән, ә әсәһе  урта мәктәптә химия уҡытыусыһы булып эшләгән.   Икенсе  донъя һуғышынан һуң яҙыусының ата-әсәһе  алкоголь менән бәйле проблемалары кисерә башлай, һәм Графтон былай тип һөйләй: «Биш йәштән һәм артабан миңә үҙемде үҙаллы тәрбиәләргә тура килә».

Графтон һәм уның өлкән апаһы Энн Луисвиллда үҫә, унда Сью урта мәктәпте тамамлай. Һуңғараҡ ул Луисвилл университетына (беренсе курс) һәм Көнбайыш Кентуккиҙың (хәҙер Көнбайыш Кентукки университеты) педагогия колледжына йөрөй, 1961 йылда  Луисвилл университетын тамамларҙан алда, инглиз әҙәбиәте  һәм һынлы сәнғәт һәм гуманитар фәндәр бакалавры дәрәжәһен ала.

Уҡыуҙы тамамлап, Графтон ҡала дауаханаһында регистратурала, шулай уҡ Санта-Моникала һәм Санта-Барбарала кассир һәм медицина  секретары булып эшләй. 

1960 йылда Графтондың әсәһе эскелек һәм тәмәк тартыуҙан барлыҡҡа килгән үңәс яман шешенә операциянан һуң өйгә ҡайтҡас үҙ-үҙенә ҡул һала. Атаһы 1982 йылда  вафат була.

### Әҙәби эшмәкәрлеге
Графтондың атаһы детектив әҙәбиәтте ярата һәм үҙе лә яҙа. Ул Графтонды яҙыу һәм мөхәррирләү барышы менән таныштыра, уның яҙыусы булырға дәртләндерә. Графтон 18 йәшендә илһамланып яҙа башлай, ә дүрт йылдан һуң тәүге романын тамамлай. Ул яҙыуын дауам итә һәм тағы алты роман яҙа. Ете романының икеһе («Дения Кезиа» и «Война Лолли-Мадонна») баҫылып сыға. Һуңыраҡ Графтон үҙенең тәүге биш баҫылып сыҡмаған романдарын юҡ итә. 

Беренсе романдарына танылыу алмағас, Графтон киносценарийҙар яҙа башлай. Киләһе 15 йыл дауамында ул (1973 йылдан алып 1989 йылға тиклем) телевизион фильмдар өсөн сценарийҙар өҫтөндә эшләй. Уның «Хождение по огню»  фильмы  сценарийы 1979 йылда Кристофер премияһына лайыҡ була, был премия 1949 йылдан АҠШ-та продюсерҙарға, режиссерҙарға һәм китап яҙыусыларға, фильм һәм телевизион сценарийҙары өсөн бирелә.  

Уның сценарийҙар яҙыу өлкәһендәге тәҗрибәһе уны хикәйәне структурлаштырыу, диалогтар яҙыу һәм эҙмә-эҙлекле ваҡиғалар  булдырыу нигеҙәренә өйрәтә.  Тиҙҙән Графтон нәфис әҙәбиәт яҙыуға  әйләнеп ҡайтырға әзерлеген тоя. «Айырылышҡанда  һәм опека ваҡытында  алты йыл  дауам  иткән әсе һуғышты»,   үҙенең элекке ирен йәрәхәтләү йәки үлтереү ысулдарын ул күҙ алдына килтерә. Уның фантазиялары шул тиклем сағыу була, уларҙы яҙып алырға ҡарар итә .

#### Алфавит серияһын булдырыу
1982 йылда Сью детектив «Алфавитная серия» әҫәре өҫтөндә эшләй башлай. Тәүге детектив «А» тип атала  — тимәк алиби". Артабан «Б.» һәм башҡалар.  Был серияның героиняһы Кинси Милхаун. үҙенең урынын был детектив жанр йүнәлешендәге «текә» ир-егеттәр» араһында ышаныслы таба.

Графтондың әҫәрҙәре 28 илдә һәм 26 телдә баҫылып сыға.  Голливудта тормош һәм эш Сьюға шул тиклем  ауыр тәьҫир итә,  шуға күрә үҙенең детективтарын  хатта  үҙе үлгәндән һуң да экранлаштырырға рөхсәт итмәй. Графтон стиле өсөн ҡыҫҡа детектив уйҙырма хас. Стиле йыш ҡына  «ҡыҫҡа, еңел, зирәк» тип һүрәтләнә.

Сью Графтон  77 йәшендә һөт биҙе яман шеше менән ике йыл көрәшкәндән һуң вафат була.

## Алфавитная серия

* 1982 — 1. A is for alibi — «А» — значит алиби
* 1985 — 2. B is for burglar — «Б» — значит безнаказанность («Б» — значит безопасность)
* 1986 — 3. C is for corpse
* 1987 — 4. D is for deadbeat
* 1988 — 5. E is for evidence
* 1989 — 6. F is for fraud
* 1990 — 7. G is for gumshoe
* 1991 — 8. H is for homicide
* 1992 — 9. I is for innocent — «Н» — значит невиновен
* 1993 — 10. J is for judgment — «К» — значит кара
* 1994 — 11. K is for killer — «У» — значит убийца
* 1995 — 12. L is for lawless
* 1996 — 13. M is for malice
* 1998 — 14. N is for noose
* 1999 — 15. O is for outlaw
* 2001 — 16. P is for peril — «П» — значит погибель
* 2002 — 17. Q Is for quarry
* 2004 — 18. R Is for Ricochet
* 2005 — 19. S Is for Silence — «М» — значит молчание
* 2007 — 20. T Is for Trespass
* 2009 — 21. U Is for Undertow
* 2013 — 22. W Is for Wasted
* 2015 — 23. X
* 2017 — 24. Y Is for Yesterday

## Бүләктәре
Сью Графтондың әҙәби ижады Эдгар По,  Shamus, һәм өс тапҡыр Энтони  бүләктәре менән билдәләнгән.  Ул детектив яҙыусыларҙың  Америка ассоциацияһы президенты итеп һайлана.   2004 йылда яҙыусы Росс Макдональд һәм «Марло» наградаларына лайыҡ була

## Иҫкәрмәләр