Кириллов Игорь Леонидович

**Кириллов Игорь Леонидович** (14 сентябрь 1932 йыл — 29 октябрь 2021 йыл) — СССР һәм Рәсәй Үҙәк Дәүләт телевидение һәм радио дикторы(1957—1991), актёр, тележурналист. СССР Дәүләт премияһы лауреаты (1977), СССР-ҙың халыҡ артисы (1988). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (), Халыҡтар Дуҫлығы (1980) ордендары кавалеры

## Биографияһы
ИгорьЛеонидович Кириллов 1932 йылдың 14 сентябрендә Мәскәүҙә хәрби хеҙмәткәр, инженер-майор Кириллов Леонид Михайлович (1904—1979) һәм И. Сталин исемндәге завод китапханасыһы Ревеека Вениаминовна Кириллова (1901—1995) ғаиләһендә тыуған. ВГИК-ҡа уҡырға инә, беренсе курсты тамамлай, ләкин килеп тыуған шарттар арҡаһында китергә мәжбүр була. 1955 йылда М. С. Щепкин исемендәге юғары театр училищеһын тамамлай.

1955—1957 йылдарҙа — Мәскәү драма һәм комедия театры актеры (хәҙер Таганкалағы театр).

1957 йылдың июлендә Шаболовка телеүҙәгендә СССР Үҙәк телевидениеһының Музыка редакцияһы директоры ярҙамсыһы булып эшләй башлай. Шулай уҡ режиссер, әҙәби тәнҡитсе, кино тәнҡитсеһе булып эшләй. Телевидениеға килгәндән һуң ике ай ярым үткәс, эфирға сыға (1957 йылдың 27 сентябрендә), дикторҙар конкурсында еңеп сыға. Ул совет тамашасыларына 1957 йылдың октябрендә Ерҙең беренсе яһалма юлдашын осороу тураһында хәбәр итә, ә 1961 йылдың апрелендә — Юрий Гагариндың осоуы тураһында.. 20 йылдан ашыу «Время» программаһының дикторы булаҺуңғы тапҡыр программаны 1989 йылдың 30 декабрендә алып бара. Уның «фирменный» тауыш тембры (түбән «көмөш» баритон) башҡаларҙан еңел айырыла.

1961 йылдан КПСС ағзаһы.

1968— 1989 йылдарҙа СССР Үҙәк телевидениеһының диктор бүлеген етәкләй. Йыш ҡына ил етәкселеге урынына халыҡҡа Яңы йыл мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһай.

СССР Үҙәк телевидениеһында комментатор, репортёр, күңел асыу программалары алып барыусыһы, шулар араһында 1962—1970 йылдарҙа «Голубой огонёк», 1971—1975 йылдарҙа «Песня года». 1965—1980 йылдарҙа Ҡыҙыл майҙанда парадтарҙың телевизион тапшырыуын алып бара (йыш ҡына Шатилова Анна Николаевна менән).

Дикторҙар бүлегенән киткәндән һуң, 1990—1991 йылдарҙа «Взгляд» телепрограммаһының алып барыусыһы булып эшләй, унда режиссер Иван Демидов тарафынан быуындар бәйләнешен сағылдырыу өсөн саҡырыла. «Оба-на!» юмористик пилот сығарылышында сәхнә артында «Похороны еды» сюжетында текст уҡый.

1990—1994 йылдарҙа комментатор, 1994—2000 йылдарҙа «VID телекомпания» ЯАЙ-ның дөйөм продюсер хеҙмәте консультанты була. «Экслибрис» китаптары тураһында программа (1994—1995), «Телескоп» программаһында яңылыҡтар колонкаһын (1996—1997)һәм киске канал «ВИД представляет» тапшырыуын алып бара. Шулай уҡ «Деловая Россия» каналының художество етәксеһе була.

1995 йылдың апреленән — «Беренсе канал» телевизион производство бүлеге Дирекцияһының эфирҙы биҙәү диктор-консультанты (2002 йылдың 2 сентябренә тиклем — «ОРТ») 2001 йылға тиклем тапшырыуҙар программаһын, бер нисә иғланды тауышландыра, шулай уҡ каналдың халыҡ-ара версияһы өсөн эшләй. 1996 йылдан 2011 йылға тиклем йыл һайын 9 Майҙа тынлыҡ минутында тексты уҡый, шулай уҡ Еңеү көнө парадтарын трансляция алып барыуҙа ҡатнаша.

«Кто хочет стать миллионером», «Угадай мелодию», «В наш время», «Сегодня вечером» һәм башҡа программаларҙың ҡунағы була. 2012 йылдың 24 ноябрендә кадр артында «Абракадабра» альманахында текст уҡый.

1974 йылдан — СССР журналистар Союзы ағзаһы. 2004 йылдан — Рәсәй телевидение академияһы ағзаһы. 2004 йылдан башлап — ағза. Рәсәй телевидениеһы академияһы. Радио һәм телевидение хеҙмәткәрҙәрен камиллаштырыу институтында (хәҙер Медиаиндустрия академияһы) уҡыта. Профессор, Халыҡ-ара театр һәм кино академияһы академигы.

«Время не время» тапшырыуын Анна Шатиловаменән «Юмор ҒМ» радиоһында алып бара. Төрлө реклама роликтарынтауышландыра йәки уларҙың ҡайһы берҙәрендә төшә..

2020 йылда 1945 йылда Еңеү парады тергеҙелгән кинохроникаһын тауышландырыуҙа ҡатнаша.

### Ауырыуы һәм вафаты
2021 йылдың 10 сентябрендә Игорь Кириллов Боткин дауаханаһына тромбоз диагнозы ҡуйыла. Аяғын киҫәләр. Бер айҙан хәле ҡабаттан ҡаҡшай. Табиптар уға CVID-19 диагнозы ҡуя. 2021 йылдың 13 октябренән реанимацияла ята..

2021 йылдың 29 октябрендә Мәскәүҙә 90-сы йәшендә вафат була. Үлемдең рәсми сәбәбе — йәш менән бәйле хроник сирҙәр.

Хушлашыу тантанаһы 2021 йылдың 2 ноябрендә үтә, Игорь Кириллов Новодевичье зыяратында, СССР-ҙың халыҡ артисы Элина Быстрица ҡәбере янында ерләнгән.

### Ғаиләһе
* Беренсе ҡатыны, Кириллова Ирина Всеволодовна, (18 июнь 1932—2004 13 май), 1954 йылда өйләнешәләр. Уларҙың ике балалары тыуа — ҡыҙы Анна (1961) һәм улы Всеволод ул (1971—2011).
** Ҡыҙы Анна консерваторияны тамамлай, Германияла йәшәй, опера йырсыһына кейәүгә сыға, айырылышҡандар, театрҙа режиссерҙың музыкаль ассистенты булып эшләй...
** Улы Всеволод Африка илдәрендә сафари ойошмаһында махсуслаша, Камерунда панкреатиттан вафат була. Мәскәүҙә Данилов зыяратында әсәһе янында ерләнгән.
* 2013 йылда Игорь Кириллов икенсе тапҡыр — үҙенән 34 йәшкә кесе Татьяна Александровнаға өйләнә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

; Дәүләт наградалары

* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (.1968);
* РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1982);
* СССР-ҙың халыҡ артисЫ (1988);
* СССР дәүләт премияһы (1977) ;
* Хеҙмәт ҡыҙыл байраҡ ордены;
* Халыҡтар дуҫлығы ордены (1980) — *XXII Олимпиада уйындарын әҙерләү һәм үткәреү буйынса ҙур эштәре өсөн*
* IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2006) — ватан *телерадиотапшырыу* *үҫешенә ҙур өлөш индергәне һәм күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн*
* III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» (.2011) — *ватан телевидениеһын үҫтереүгә ҙур ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн*
* Почет ордены (.2018) — *ватан мәҙәниәтен һәм сәнғәтен,[[киң мәғлүмәт саралары]]н үҫтереүгә, ҙур өлөш индергәне өсөн, күп йыллыҡ емешле эшмәкәрлеге өсөн*
* «Мәскәүҙең 850 йыллығы иҫтәлегенә» миҙалы

; Башҡа бүләктәре

* Рәсәй телевидениеһы академияһың почётлы призы «ТЭФИ» — «ватан телевидениеһын үҫтереүгә индергән шәхси өлөшө өсөн» (1998)
* Маҡтаулы титул «Кеше-эпоха» (2001)
* Рәсәй Федерацияһы Президенты Рәхмәте — 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 60 йыллығына арналған байрам сараларын әҙерләүҙә һәм үткәреүҙәге ҡаҙаныштары өсөн (31.10.2005)
* II дәрәжә Мәскәү Изге кенәз Данииль ордены (2012)

## Фильмографияһы
* 1960 — Девичья весна — *корреспондент*
* 1991 — Семь дней с русской красавицей — *диктор ЦТ ([[:ru:Камео|камео]])*
* 1997 — Старые песни о главном 2 — *ведущий «[[:ru:Голубой огонёк|Голубого огонька]]<nowiki/>»*
* 2000 — Зависть богов — *камео*
* 2006 — Парк советского периода — *камео*
* 2006 — Кинофестиваль, или Портвейн Эйзенштейна — *камео*
* 2008 — Другое лицо — *камео*

### Тауышландырыу
* 1970 — Воспоминания о будущем (документальный) — *тексты уҡый*
* 1986 — Досье человека в «Мерседесе» (художественный) — *диктор*
* Бер мең туғыҙ йөҙ туҡһан — Осраҡта (анимация) — *тексты уҡырға*
* 2003 — Козлёнок в молоке (художественный) — *диктор телевидени*
* 2005 — Большой петух (из мультсериала «Гора самоцветов», анимационный) — *читает текст заставки*
* 2006 — Жихарка (из мультсериала «Гора самоцветов», анимационный) — *читает текст заставки*
* 2006 — Мальчик с пальчик (из мультсериала «Гора самоцветов», анимационный) — *читает текст заставки*
* 

### Фильмдарҙа ҡатнаша.
* 1987 — Дети XX съезда (документаль фильм)
* 2005 — Анна Шилова (телеканалының тапшырыуҙар циклы «ДТВ» «Как уходили кумиры» (документаль)
* 2007 — Телеформат. Алып барыусылар (документаль), «Интер»
* 2008 —Обожжённые славой (документально)

## Реклама хеҙмәте
* Реклама «Запорожец» (репортаждар).
* Реклама «Дарыухана Столички» (компания «Неофарм») (2016—2020).

## Мәҙәниәттә
* 1995 йылда «Нос» тележурнал өсөн тура эфир менән ҡатнаша,.
* И. Кирилловтың тауышы менән британ йырсыһы Стингтың "Russians йыры асыла. Фонограммала « Время». программаһының бер сығарылышының фрагменты ҡулланыла.. Уның тауышы төркөм йырҙарында ла ҡулланылған. Depeche Mode «I Want You Now» и «To Have and To Hold» ().
* И. Кириллов «Несчастный случай» төркөмөнөң «Сталинский сокол» йырында яңғыраған шиғырҙарҙы уҡый (альбом «Tanz Lieber Mein»).

## Хәтер
Дикторҙың ижадына һәм хәтеренә арналған документаль фильмдар һәм телетапшырыуҙар:

* «Игорь Кириллов. *„Портрет на фоне“*» («1-й канал Останкино», 1992)
* Игорь Кириллов. *«Кумиры»*" («Первый канал», 2002)
* «Игорь Кириллов. *„Улыбку шире, ты в эфире!“*» («Первый канал», 2007
* «Игорь Кириллов. *„Жизнь в прямом эфире“*» («Первый канал», 2012)
* «Игорь Кириллов. *„Как молоды мы были…“*» («Первый канал», 2017)
* Памяти Игоря Кириллова (телепередача) («Первый канал», 2021)
* «Прощание. Игорь Кириллов» («ТВ Центр», 2022


## Иҫкәрмәләр


## Һылтанмалар
* 
* 
* Его «Время» не ушло
* Игорь Кириллова. Сегодня вечером. Выпуск от 17.09.2016
* Юрий Богомолов. У «Времени в плену» (урыҫ.). «Известия» (13 сентябрь 2002). Мөрәжәғәт дата: 2021 13 нояб.