Благовещен—Хэйхэ күпере

**[[Благовещен (ҡала, Амур өлкәһе)|Благовещен]] — [[Хэйхэ]] күпере** () — Амур йылғаһы аша Рәсәй менән Ҡытайҙы тоташтырыусы автомобиль күпере. Рәсәй ярындағы Каникурган ауылы менән Хэйхэ ҡала округының Айхуэй районы Синфу улусының (幸福乡) Чанфа (长发村) ауылы араһында урынлашҡан. Күпер оҙонлоғо — 1284 метр. Рәсәйҙән төҙөлөшкә киткән сығымдар 13,6 млрд һум тәшкил итә, ҡытайҙарҙан (һум буйынса) — 5,2 млрд һум.

## Проект характеристикаһы

Төҙөлөп ятҡан бөтә транспорт үткәүеле Амур йылғаһы аша 540,33 м оҙонлоғондағы күперҙең Рәсәй яғынан, Каникурган каналы аша күперҙе (278 м), оҙонлоғо яҡынса 17 км, 3 транспорт сиселеше, айырым территориялар бәйләнеше өсөн 2 объектты үҙ эсенә ала. Төҙөлөштөң дөйөм хаҡы — 19 млрд һум, күперҙең Рәсәй өлөшөнөң хаҡы — 14 млрд һум. Күперҙең дөйөм оҙонлоғо — 1284 метр; күперҙең 12 арауығы бар, шуларҙың иң ҙур бишәүһенең оҙонлоғо 147 м. Күперҙә киңлеге 3,75 м булған транспорт саралары өсөн ике һыҙат бар, юлдың дөйөм киңлеге — 11,5 м, киңлеге 0,75 м булған ике хеҙмәт үткәүеле бар. Суднолар йөрөшө өсөн ике аралыҡ бар, уларҙың һәр береһе 140 х 17 м.

## Тарих
Благовещенда сик буйы йылғаһының Рәсәй һәм Ҡытай ярҙарын тоташтырыу өсөн кәм тигәндә сирек быуат планлаштырылған. Олег Кожемяко губернаторлығы ваҡытында уҡ практик эштәр башлана. 2014 йылда ҡытай коллегаһы, Хэйлунцзян провинцияһы башлығы, Рәсәй-Ҡытай ЭКСПО күргәҙмәһе барышында ниәт тураһында декларацияға ҡул ҡуя, унда күперҙе төҙөү 2016 йылдың йәйендә башланырға тейеш тип ҡаралған була. 2015 йылда хөкүмәт-ара килешеүгә ҡул ҡуйылды, ул был ҙур төҙөлөш проектын 2016 йылдың декабрендә башлап ебәрҙе.

2018 йылдың мартында Алыҫ Көнсығышты үҫтереү министры Александр Козлов былай ти:— Беҙ илдә беренсе булып концессия килешеүе шарттары буйынса сик буйы күпере төҙөү проектын тормошҡа ашырабыҙ. Әле төҙөлөштөң әүҙем этабы бара, бөтә ресурстар йәлеп ителгән. Иҫәпләүҙәр буйынса күперҙе төҙөү Амур районында йөк һәм пассажирҙар ағымын ике тапҡырға арттырырға ярҙам итәсәк.2018 йыл аҙағында Амур йылғаһы аша Благовещен (Рәсәй) — Хэйхэ (Ҡытай) ҡалалары янында сик буйы күперен төҙөүселәр 10-сы һанлы таяныс яғынан Рәсәй-Ҡытай сигенә табан шыуышыуҙың беренсе этабын башлай.

Төҙөлөш майҙанына барғанда Амур өлкәһенең транспорт һәм төҙөлөш министры Александр Зеленин билдәләүенсә, төбәктә яуаплылыҡ кимәле арта: ил өсөн бындай мөһим объектты төҙөү барышы Рәсәй Президентының иғтибарын йәлеп итә һәм Рәсәй Федерацияһы хөкүмәтендә контролдә тотола.

«Үткәүелдең иғлан ителгән ваҡыты – 2019 йыл аҙағы – үтәлер тип ышанам. Шуға күрә төҙөүселәрҙең уңыштары, барыһына ҡарамаҫтан, тәүлек әйләнәһенә эшләй, аҙнаһына ете көн барыбыҙ өсөн дә айырым», — ти Александр Козлов.

Рәсәй һәм Ҡытай өлөштәрен бәйләү 2019 йылдың 31 майында үтә.

2019 йылдың 29 ноябрендә күпер төҙөлөшө тамамланыуы тураһында иғлан ителә.

Файҙаланыуға тапшырыуға рөхсәт 2020 йылдың 12 майында алынған. Күперҙә хәрәкәт коронавирус пандемияһы арҡаһында сикләүҙәр бөтөрөлгәндән һуң башланырға тейеш ине. 

2022 йылдың 10 июнендә күпер асыла. Юл хаҡы уртаса 8700 һум тәшкил итә. 2022 йылдың декабренә тиклем даими контроль-үткәреү пункты төҙөү планлаштырыла.

## Перспективалар
Ҡытай сигендә даими контроль-үткәреү пункты төҙөү пландары бар. Өлкә губернаторы Василий Орлов әйтеүенсә, ваҡытлыса контроль-үткәреү пунктын төҙөү Ҡырым ярымутрауында ваҡытлыса контроль-үткәреү пункты төҙөү тәжрибәһен иҫәпкә аласаҡ.

## Иҫкәрмә

## Һылтанмалар

* Проекттың башы.
* 2017 йыл проекты