open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Латипов Ғабдрахман Хәким улы

** Латипов Ғабдрахман Хәким улы ** (1917 — 25 ғинуар 1945) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).

## Биографияһы
1917 йылда Өфө губернаһы Өфө өйәҙе Иҫке Бәшир ауылында тыуған.

1941 йылдан алып Ҡыҙыл Армияла.

Дала, Көньяҡ-Көнбайыш, 3-сө, 2-се һәм 1-се Украина фронттарында хеҙмəт итə.

## Батырлығы

Сержант Латипов 1945 йылдың 25 ғинуарында Бреслау ҡала янында Одер йылғаһы ана сыҡҡанда күрһәткән батырлығы өсөн үлгәндән һуң лайыҡ була.

«Советтар Союзы Геройы» исеме 1945 йылдың 10 апрелендә бирелә.

## Наградалары
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (10.04.1945)
* Ленин ордены (10.04.1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)

## Хәтер

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар

* 
*
Сайранов

**Сайранов** — фамилия.

* Сайранов Рауил Нурмөхәмәт улы (1937 т.) — иҡтисадсы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1996).
*  Сайранов Садиҡ Уйылдан улы (1917—1976) — Советтар Союзы Геройы (1945).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Сайрани Ғариф (1791—1856) — дин, суфыйсылыҡ әһеле.
* Сайран — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл.
Фәрхетдинов

**Фәрхетдинов** — фамилия.

*  Фәрхетдинов Мирғәй Әхмәй улы (1915—1944), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, Советтар Союзы Геройы (1944).
* Фәрхетдинов Рауил Ғилметдин улы (11.11.1920—16.09.2010), ғалим-терапевт, йәмәғәтсе, медицина фәндәре докторы (1971).
* Фәрхетдинов Рәшит Ғабдулхай улы (11.09.1966) — биология фәндәре докторы (2005).
* Фәрхетдинов Усман Рауил улы (18.12.1954), ғалим-терапевт, медицина фәндәре докторы (2003). 
----
* Фәрхетдинова Зөлфирә Әғләм ҡыҙы (8.04.1943), йырсы, педагог, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).
Мәзитов Ғәли Әхмәт улы

**Мәзитов Ғәли Әхмәт улы** (14 сентябрь 1912 йыл — 30 ғинуар 1993 йыл) — совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашҡан хәрби жеҙмәткәр, лётчик, гвардия подполковнигы (1954). Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Ғәли Әхмәт улы Мәзитов 1912 йылдың 14 сентябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Яңы Шах ауылында тыуған.

1933 йылдан алып Ҡыҙыл Армияла.

1941 йыл июненән башлап Төньяҡ-Көнбайыш, Сталинград һәм Көнбайыш фронттарында хеҙмəт итə.

## Батырлығы

Советтар Союзы Геройы исеме 1944 йылдың 19 авгусында бирелә.

## Наградалары
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (19.08.1944)
* Ленин ордены (19.08.1944)
* Ике Ҡыҙыл Байраҡ ордены (24.02.1942; 20.06.1942)
* Александр Невский ордены (12.03.1943)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)
* Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1940)
* «Сталинград оборонаһы өсөн» миҙалы (1942)

## Хәтер

* Ялта ҡалаһында Герой йәшәгән йорт стенаһына таҡтаташ ҡуйылған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
* 
*   
*
Көбәкәев Тимерәй Көбәкәй улы

**Көбәкәев Тимерәй Көбәкәй улы** (1 июль 1919 йыл — 15 ғинуар 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының автоматсылар взводы командиры, гвардия кесе сержанты. Советтар Союзы Геройы (1943, үлгәндән һуң). 

## Биографияһы
Тимерәй Көбәкәй улы Көбәкәев 1919 йылдың 1 июлендә Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡалтасы районы) Төлдө ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.

Тулы булмаған урта мәктәпте тамамлай. Тыуған ауылында тракторист, һуңынан һалсы булып эшләй.
Ҡыҙыл Армияға 1942 йылда БАССР-ҙың Ҡалтасы район военкоматы тарафынан саҡырыла. Шул уҡ йылдан Бөйөк Ватан һуғышына инә.

Комсомолец, гвардия кесе сержанты, 130-сы гвардия уҡсылар полкының автоматсылар взводы командиры Көбәкәев 1943 йылдың 15 ғинуарында 13 яугирҙан торған төркөм составында Ростов өлкәһе Тарасов районының станция эргәһендәге Дон ҡасабаһы (хәҙерге Красновка станцияһы) ситендәге өс йортто тотоп тора. Гитлерсылар йорттарға ут төрткәс тә яугирҙар атышыуын дауам итә. Ошо яуҙа һәләк була.

Тарасов районының Красновка станцияһындағы туғандар ҡәберлегендә ерләнгән.

## Батырлығы
Комсомолец, гвардия кесе сержанты, 130-сы гвардия уҡсылар полкының автоматсылар взводы командиры Көбәкәев 1943 йылдың 15 ғинуарында 13 яугирҙан торған төркөм составында Ростов өлкәһе Тарасов районының станция эргәһендәге Дон ҡасабаһы (хәҙерге Красновка станцияһы) ситендәге өс йортто тотоп тора. Гитлерсылар йорттарға ут төрткәс тә яугирҙар атышыуын дауам итә. Ошо яуҙа һәләк була.
Тарасов районының Красновка станцияһындағы туғандар ҡәберлегендә ерләнгән.

## Наградалары
* СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 31 мартындағы Указына ярашлы, командалыҡтың ҡушҡан бурысын өлгөлө башҡарғаны һәм фашист илбаҫарҙары менән алышта күрһәткән батырлығы, ҡаһарманлығы өсөн гвардия кесе сержанты Көбәкәев Тимерәй Көбәкәй улына үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме һәм «Алтын йондоҙ» миҙалы бирелә.
* Ленин ордены (31.03.1943)
* «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн» миҙалы (30.12.1942)

## Хәтер
* Красновка станцияһы перроны эргәһендә 13 Геройға һәйкәл ҡуйылған.
* Мәскәүҙә, Ҡораллы Көстәрҙең Үҙәк музейында «Красновканың 13 Геройы» стенды йыһазландырылған.
* Башҡортостандың Ҡалтасы районы үҙәгендә, Еңеү паркында Т. К. Көбәкәевҡа һәйкәл ҡуйылған.
* Тыуған ауылында мәктәп уның исемен йөрөтә, иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.
* Тимерәй Көбәкәев тураһындағы материалдар Бабай урта дөйөм белем биреү мәктәбе музейында һаҡлана.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
* 
* 
*
Фәрхетдинов Мирғәй Әхмәй улы

**Фәрхетдинов Мирғәй Әхмәй улы** (12 август 1915 йыл — 28 март 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир. Өлкән лейтенант, пулемёт ротаһы командиры. 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Мирғәй Әхмәй улы Фәрхетдинов 1915 йылдың 12 авгусында Өфө губернаһының Бәләбәй өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Шаран районы) Яңы Ҡаръяуҙы ауылында тыуған. Милләте башҡорт

Атаһы вафат булғандан һуң, ҡартатаһында тәрбиәләнә. Мәктәпте тамамлағас, тимер юлда йөк ташыусы, бригадир булып эшләй.

1937 йылдың 13 октябрендә Башҡорт АССР-ы Туймазы районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға саҡырыла. 1939—1940 йылдарҙа Совет-фин һуғышында ҡатнаша. Һуғыштан һуң кесе лейтенанттар курстарын тамамлай.

1941 йылдан КПСС ағзаһы. Бөйөк Ватан һуғышы осоронда, 1942 йылдан Төньяҡ Кавказ, Көньяҡ-Көнбайыш, 2-се һәм 3-сө Украина фронттарында хеҙмəт итə.

3-сө Украина фронтында 57‑се армияның 223-сө уҡсылар дивизияһы 1041-се уҡсылар полкының пулемёт ротаһы командиры була. 1944 йылдың 24 мартында өлкән лейтенант Мирғәй Фәрхетдинов үҙенең яугирҙары менән Украинаның Николаев өлкәһе Буг ауылы янында Көньяҡ Буг йылғаһын тәүгеләрҙән булып аша сыға. Был алышта Фәрхетдинов яраланһа ла, батальон Көньяҡ Буг йылғаһының уң яҡ ярында ныҡлап нығынғансы һуғышсыылар менән етәкселек итеүен дауам итә.

1944 йылдың 28 мартында Братский ауылының госпиталендә ҡаты яраларҙан вафат була.

«Советтар Союзы Геройы» исеменә Көньяҡ Буг йылғаһы аша сыҡҡанда күрһәткән батырлығы өсөн үлгәндән һуң 1944 йылдың 3 июнендә лайыҡ була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Советтар Союзы Геройы (1944)
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (03.06.1944)
* Ленин ордены (03.06.1944)
* Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (27.03.1943; 30.11.1943)
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1940)

## Хәтер
* Украина Николаев өлкәһе Братский ҡасабаһы урамдарының береһе уның исемен йөрөтә, уға унда хәтер билдәһе ҡуйылған.
* Башҡортостан Республикаһы Шаран районы Мичуринск ауылының мәктәбе уның исемен йөрөтә, бында ҡаһарманға һәйкәл ҡуйылған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Времени неподвластно. — Уфа, 1978. — С. 3—43.
* 
* Фархутдинов Миргай Ахмаевич //

## Һылтанмалар
* 
* 
*
Садиҡов

**Садиҡов** — төрки фамилия.

* Садиҡов Абдулабай Ғәббәс улы (1922 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Садиҡов Айрат Зәғфәр улы (1978) — спортсы. Самбо буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2008).
* Садиҡов Рим Хәсән улы (1934—1999) — химик‑технолог. Техник фәндәре кандидаты (1973). 
* Садиҡов Рәйес Әсхәт улы (1948) — физик. Химия фәндәре докторы (2009).
* Садиҡов Рәүеф Ғайса улы (1951) — философ. Философия фәндәре докторы (2008). 
* Садиҡов Рәфис Рауил улы (1959) — спортсы. Башҡортостандың күренекле спортсыһы (1994).
* Садиҡов Төхвәт Әбдрәхим улы (? — 1943) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Садиҡов Фәнис Ғилман улы (1936) — балалар хирургы. Медицина фәндәре докторы (1990), профессор (1992). 
*  Садиҡов Фәрит Шәмсетдин улы (1927—1987) — тракторсы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973).
* Садиҡов Фәһим Бинйәмин улы (1928—1998) — философ. Философия фәндәре докторы (1973), профессор (1974).
* Садиҡов Хәмзә Әғләм улы (1922 — ?) — 112-се Башҡорт каваерия дивизияһы яугиры.
* Садиҡов Әхмәт Сәлих улы (1908—1942) — актёр, режиссёр.
----
* Садиҡова Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы (1931) — башҡорт яҙыусыһы, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981).
* Садиҡова Мәхмүҙә Хисай ҡыҙы (1919—1985) — СССР ғалим-археологы.
* Садиҡова Фәриҙә Вәли ҡыҙы (1956) — ғалим-селекционер. Биология фәндәре кандидаты (1997).
* Садиҡова Әҡлимә Ғариф ҡыҙы (1908—1993) — РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1972) һәм БАССР-ҙың халыҡ артисы (1955).
Сөнәғәтуллин Йәүҙәт Оморҙаҡ улы

**Сөнәғәтуллин Йәүҙәт Оморҙаҡ улы** (12 июнь 1924 йыл — 29 сентябрь 2007 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар полкының штаб начальнигы элемтәсеһе, рядовой. Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Йәүҙәт Оморҙаҡ улы Сөнәғәтуллин 1924 йылдың 12 июнендә Башҡорт АССР-ы Тамъян-Ҡатай кантонының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы ның) Иманғол ауылында тыуған. Милләте — башҡорт.

Һигеҙ класс тамамлай. 1940−1942 йылдарҙа Учалы районының «Коммунар» колхозында эшләй.

1942 йылда Учалы районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияһы сафына алына. 1943 йылдың майынан алып Бөйөк Ватан һуғышының Воронеж, 2-се Украина һәм 2-се Белоруссия фронттарында хеҙмәт итә.
 
Воронеж фронтына ҡараған 52-се армияның 254-се уҡсылар дивизияһы составындағы 933-сө уҡсылар полкының штаб начальнигы элемтәсеһе булған рядовой Йәүҙәт Оморҙаҡ улы Сөнәғәтуллин 1943 йылдың 2 октябрендә Украина ССР‑ы Черкассы өлкәһенең Крещатик ауылы янында Днепр йылғаһы аша сыҡҡанда күрһәткән батырлығы өсөн «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡ була.
 
1946 йылда демобилизациялана. 1946—1949 йылдарҙа К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтында белем ала. Учалы районы эске эштәр бүлегендә паспортист булып эшләй. Милиция майоры званиеһында хаҡлы ялға китә. Учалы урта мәктәбендә уҡыта һәм директор булып эшләй.

Сөнәғәтуллин Йәүҙәт Оморҙаҡ улы 2007 йылдың 29 сентябрендә Өфөлә вафат була, Учалы ҡалаһында ерләнә.

## Батырлығы
«1943 йылдың 13 ноябрендә иптәш Сөнәғәтуллин тәүгеләрҙән булып Днепрҙың көнбайыш ярына һыу аша сыға һәм батальон командиры фарманына ярашлы, ҡараңғылыҡтан файҙаланып, бер үҙе дошман ҡурғауылының алғы сигенә бара һәм постарҙың ҡайҙа ҡуйылғанын асыҡлай. Был мәғлүмәттәрҙе ҡулланыу һөҙөмтәһендә дошман ҡурғаулығы көтөлмәгән һөжүм менән алына. Свидовки ауылы өсөн алыштарҙа Сөнәғәтуллин, батырлыҡ һәм ҡыйыулыҡ күрһәтеп, граната менән танкты һәм йөк тейәлгән автомашинаны шарлата. Быға өҫтәп пулемётты һәм уны хеҙмәтләндереүселәрҙе юҡ итә. Автомат уты менән 14 фашисты дөмөктөрә».

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 22 февралендәге Указына ярашлы, командованиеның хәрби заданиеһын өлгөлө үтәгәне, күрһәткән ҡаһарманлығы һәм ҡыйыулығы өсөн рядовой Сөнәғәтуллин Йәүҙәт Оморҙаҡ улына Ленин ордены һәм «Алтын йондоҙ» миҙалы (№ 5134) тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.

## Наградалары
* «Алтын йондоҙ» миҙалы (22 февраль 1944)
* Ленин ордены (22 февраль 1944)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (6 апрель 1985),
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (27 октябрь 1943)
* миҙалдар.

## Хәтер
* Учалы ҡалаһында Советтар Союзы Геройы Йәүҙәт Сөнәғәтуллин исемендәге призға милли көрәш буйынса ярыштар уҙғарыла.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* *Ҡаһарманова Б.* Герой сафта әле: [Бөйөк Ватан Һуғышы ветераны Жәүҙәт Сөнәғәтуллин тураһында] // Йәшлек. — 2007. — 8 май.
* Славные сыны Башкирии. Кн. 2. — Уфа, 1966. — С. 443—450.
* Шёл парнишке в ту пору… — Киев, 1985. — С. 287.

## Һылтанмалар
* 
* 
*
Биом

**Биом** — бер тәбиғәт зонаһынлағы экосисмема йыйылмаһы, оҡшаш климат шарттары менән билдәләнгән бер төрлө типтағы тереклек системаһы.

Башҡа сығнанаҡтарға ярашлы — бер береһе менән тығыҙ бәйләнгән биоценоздарҙан торған биосистема. Одум Юджин биргән төшөнсә буйынса «Үҫемлектәр донъяһы йәки башҡа ландшафт үҙенсәлектәре менән айырылып торған эре региональ йәки субконтиненталь биосистеманы билдәләүсе термин».

10-дан 32-гә тиклем типты берләштереүсе биом классификацияһы бар. Биомдар ниндәй киңлектә, вертикаль зона, бүленгән секторҙа урынлашыуына ҡарап билдәләнә.

Рәсәй һәм сиктәш илдәр биләмәләре 13 ер өҫтө биомдарына бүленә.

## Эре биомдар
* Ҡоро субтропиктар; Ҡырымдың көньяҡ яры — урта диңгеҙ климаты.
* Ҡара диңгеҙ буйындағы Туапсе-Трабзон участкаһы дымлы субтропиктары.
* Субтропик финбош: Көньяҡ Африка Республикаһындағы Кап өлкәһе.<nowiki/>
* Эверглейдс тропик һаҙлыҡтары: Флорида штаты, АҠШ.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ<span class="cx-segment" data-segmentid="71"></span>
* Биоценоз

## Иҫкәрмәләр

## Библиография
* *Вронский А. В.* Прикладная экология: учебное пособие. — Ростов н/Д.: Изд-во «Феникс», 1996. — 512 с. — ISBN 5-85880-099-8
* *Уиттекер Р.* Сообщества и экосистемы. — М.: Прогресс, 1980. — 327 с.
Кунжут

**Кунжу́т**, йәки **Сеза́м** () — педалиялар (*Pedaliaceae*) ғаиләһенә ингән үлән үҫемлектәр ырыуы.

## Атамаһы
Латинса атамаһы Sesamum — σήσαμον тигән боронғо грек һүҙенән, ә боронғо грек теленә семит телдәренән (арами телендә *shūmshĕmā*, ғәр.  سمسم‎‎) күскән, һуңғы осор бабил теленән *shawash-shammu*, ассирий теленән *shamash-shammū*, *shaman shammī* — «майлы үлән» тигән мәғәнә биргән һүҙҙәрҙән барлыҡҡа килгән.

## Ботаник һүрәтләнеше

Бер йыллыҡ йәки күп йыллыҡ үлән үҫемлектәр. Япраҡтары сиратлап, йәки ҡапма-ҡаршы, йәки аҫта ҡапма-ҡаршы, өҫтә сиратлап урынлашҡан, бөтөндәр йәки өс теллеләр (һирәкләп өскә бүленгәндәр).

Сәскәләре эре, биш киҫекле, ҡуйынлы, дихазияларҙа 1—3-әр. Сәскә һаптары ҡыҫҡа, төбөндә икешәр сәскә яны япраҡсаһы бар. Каса япрағы бишкә бүленгән, тажы ҡыңғырау йәки буранка-төрөпкә һымаҡ, ике иренле тип әйтергә лә була, 3 (һирәкләп 5) ҡалаҡлы түбәнге һәм ҡыҫҡа ике ҡалаҡлы өҫкө иренле. Һеркәстәре 4 (5—10) (ғәҙәттә бер йәки ике һеркәсе етлекмәгән була һәм стаминодияға әйләнә). Емшәне өҫкө, ике емеш япраҡлы, өҫтәмә ялған бүлкәле, үҙәк бағаналы, уға күп һанлы орлоҡтар йәбешә; емешлек ауыҙы ике ҡалаҡлы.

Емеше — оҙонса, төбөнә тиклем асылыусан, ҡыҫыҡ дүрт ҡырлы, һабаҡҡа һылашҡан ҡумта.

## Таралыуы
Ырыу төрҙәре нигеҙҙә <nowiki/>Африкала осрай. Бер төрө — һинд кунжуты (*<span lang="la">Sesamum indicum</span>*) — ҡырағай хәлдә билдәле түгел, бөтә тропик һәм субтропик төбәктәрҙә үҫтерелә, ҡайһы берҙә ҡырағайлана.

## Хужалыҡта ҡулланылыуы
Ҡулланыу өсөн һинд кунжуты *<span lang="la">Sesamum indicum</span>*) ҡиммәтле майлы үҫемлек булараҡ мөһим һанала. Орлоғо кәзинәк эшләү һәм икмәк-ҡалас өҫтөнә һибеү өсөн файҙаланыла. Кулинарияла киң ҡулланыла.

## Төрҙәренең исемлеге
*Кунжут* ырыуына 10 төр инә:
* 
* 
* 
* Һинд кунжуты , йәки Ябай кунжут, йәки Көнсығыш кунжуты
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *Васильченко И. **Т.*Род Кунжут — Sesamum L.Флора СССР. В 30 т.Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1958. — Т. XXIII. — С. 12—13. — 776 с. — 2300 экз.
* *Камелин Р. **В.*Род Кунжут — Sesamum L.Флора европейской части СССРОтв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1981. — Т. V. Ред. тома Р. В. Камелин. — С. 315—316. — 380 с. — 4200 экз.

## Һылтанмалар
*
Ҡуян (мәғәнәләр)

**Ҡуян** — йәнлек атамаһы.

* Ҡуян — кимереүселәр ғаиләһенә ҡараған ҡыҫҡа ҡойроҡло, оҙон шеш ҡолаҡлы йәнлек.
* Ҡуян (йондоҙлоҡ) — йондоҙлоҡ.

## Тораҡ пункттар
* Ҡуян (Аҡтаныш районы) — Татарстандың Аҡтаныш районындағы ауыл.
* Ҡуян (Бөрө районы) — Башҡортостандың Бөрө районындағы ауыл.
* Ҡуян (Краснокама районы) — Башҡортостандың Краснокама районындағы ауыл.
* Ҡуян (Калегин ауыл советы, Ҡалтасы районы) — Башҡортостандың Ҡалтасы районындағы ауыл.
* Ҡуян (Яңы Килбаҡты ауыл советы, Ҡалтасы районы) — Башҡортостандың Ҡалтасы районындағы ауыл.
* Ҡуян (Пермь крайы) — Пермь крайының Пермь районындағы ауыл.
* Ҡуян (Свердловск өлкәһе) — Свердловск өлкәһенең Красноуфимск округындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ҡуянбай — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы ауыл.
* Ҡуянсы — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл.
* Ҡуянтау — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл.
Әл-Ҡарауин

**Әл-Ҡарауин** (*ғәр. ал-Карауиййин*, , ) — Фес (Марокко) ҡалаһындағы университет. 859 йылда Фатима әл-Фихри асҡан университет ислам донъяһына дини һәм белем биреү үҙәге булып тора. Был университет мосолман һәм донъя мәҙәниәтенә ҙур йоғонто яһаған ғалимдар, философтар һәм дин белгестәре биргән.

Гиннестың рекордтар китабынтөҙөүселәр «боронғо һәм бөгөнгө көнгә тиклем эшләп килгән университет» булыуын таныйҙар. Әммә европа университеттарынан айырмалы булараҡ ғәрәп университеттары «университет» исеменән диплом бирмәгән: айырым тәрбиәсе-остаздар уҡытыуына баҫым яһалған. Тик 1947 йылда ғына Әл-Ҡарауин европа университеты һымаҡ үҙгәргән.

## Тарихы
859 йылда Тунистан күсеп килгән сауҙагәр әл-Фихри аҡсаһына төҙөгән мәсет дини белем биреү үҙәгенә әйләнә. Марокко солтандары яҡлауы аҫтында университет даими рәүештә киңәйә, булем биреүҙе киңәйтә. Дини фәндәрҙән башҡа грамматика, риторика, логика, медицина, математика, астрономия, химия, тарих, география һәм музыка уҡытыла.

Урта быуаттарҙа Әл-Ҡарауин христиан Европаһы һәм мосолманКөнсығышыараһында мәҙәни бәйләнештәр булдырыуҙа ҙур роль уйнай. Ибн Ғәрәби, Ибн Халдун, Әл-Иҙриси, Маймонид, Лев Африканский кеүек ғалимдар һәм философтар университет менән бәйленеш тотҡан. Әл-Ҡарауинда Рим папаһы Сильвестр II математиканы өйрәнгән тигән фараз бар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Марокко юғары белем биреү сайтанда университет координаталары 
* «Вокруг света» университет һәм ҡала тураһында
Асҡыс (йоҙаҡ асҡысы)

**Асҡыс** — йоҙаҡтарҙы аса торған ҡорал; йоҙаҡты аса, бикләй, механизмдарҙы бора-бушата, көйләй торған ҡорал.

Металл (тимер, баҡыр һ.б.), ағас, пластмасса асҡыс эшләү өсөн материал булып тора.

## Тарихы
Беренсе асҡыстар, йоҙактары менән бергә беренсе цивилизациялар барлыҡҡа килгәндә үк барлыҡҡа килгән. Улар мифтарҙа һәм Тәүратта телгә алына. Фирғәүен Рамсес IIҡәберлегенде тарихсылар ағас асҡыс таба.

## Асҡыс төрҙәре

Шыуҙырмалы (региль) асҡыстар эшләү технологияһы яғынан ҡатмарлы асҡыстар булып тора. Шыуҙырмалы асҡыстар йоморо һәм яҫы булырға мөмкин.

## Асҡыс эшләү технологияһы

## Фотогалерея


Файл:Doppelschluessel.jpg|Берлин асҡысы
Файл:Key duplicator, 1917.jpg|1917 йылғы асҡыс күсермәһен эшләй торған станок
Файл:Keymaker india.jpg|Мастер ключник. Бангалор.
Файл:Tubular key.jpg|Көпшә асҡыс
Файл:Coat of arms of Vatican City (2001–2023).svg|Ватикан гербында төшөрөлгән асҡыс
Файл:DEU Soest COA.svg|Зост ҡалаһы гербы.
Файл:Schluessel set.jpg|
Файл:Leather key chain.JPG|Асҡыстар бәйләме


## Шулай уҡ ҡарағыҙ<span class="cx-segment" data-segmentid="137"></span>
* Асҡыс (мәғәнәләр)
* Отмычка (асҡысһыҙ йоҙаҡ асыу ҡоралы)
* Асҡыс (электротехника)
* Асҡыс (криптография)

## Иҫкәрмәләр
Экспорт

**«Экспорт»** төшөнсәһе  тигәндән килеп сыҡҡан, һүҙмә-һүҙ тәржемә иткәндә, тауарҙарҙы һәм хеҙмәттәрҙе илдең портынан алып сығыуҙы аңлата. Тауарҙар һәм хеҙмәттәрҙе һатып алыусы илде — «импортёр», һатыусы илде «экспортёр» тип йөрөтәләр. Бер илдән икенсе илгә законлы юл менән тауар йәки хеҙмәтте импортлау сауҙа өлкәһендә иң таралған эшмәкәрлек төрө булып тора. Нәҡ шунлыҡтан экспорт менән бер рәттән импорт халыҡ-ара иҡтисади мөнәсәбәттәрҙең нигеҙен тәшкил итә.

## Төп мәғлүмәттәр
Тауар экспортлау — билдәле бер үҙенсәлектәргә эйә булған матди уңайлыҡтарҙы сығарыу. Хеҙмәттәр экспортлау — сит ил партнёрҙарына етештереү йәки ҡулланыу өлкәһендәге хеҙмәттәрҙе һатып биреү. Капиталды экспортлау — сит илдә үҙ производствоңды ойоштороу маҡсатында инвестиция һалыу.

Ул халыҡ-ара хеҙмәт бүленеше һөҙөмтәһе, импорттың матди нигеҙе булып тора.

Тауар экспортлау төрҙәре: илдә етештерелгән йәки эшкәртелгән тауарҙарҙы сығарыу, тауарҙарҙы (бигерәк тә сеймалды йәки ярымфабрикаттарҙы) сит илгә алып сығып, эшкәртеп алып ҡайтыу, ватан тауарҙарын ваҡытлыса алып сығыу (күргәҙмәләргә, йәрминкәләргә, аукциондарға һ. б.) һәм кире алып ҡайтыу, предприятиеларҙың тура производство бәйләнештәре йүнәлешендә сығарып алып ҡайтыу, реэкспорт — элек индерелгән тауарҙарҙы алып сығыу.

Илдең тышҡы сауҙа балансы дәүләттең экспорт-импорт дәүмәленең төп күрһәткесе булып тора. Ул илдә экспорт менән импорт айырмаһын күрһәтә. 2010 йылға был рейтингта алдынғы урындарҙы Германия, ҠХР һәм Рәсәй биләне. Ләкин был күрһәткес илдең иҡтисади хәлен аныҡ күрһәтмәй — мәҫәлән, иң күп ЭТП-лы АҠШ был исемлектә иң һуңғы юлда тора. Экспорт күләме буйынса Рәсәй туғыҙынсы урынды ғына биләй. Беренсе урында Ҡытай тора.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
*
Арҡауыл

**Арҡауыл** күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәғәнәләре
### Тораҡ пункт атамаһы
* Арҡауыл (Благовещен районы) — Башҡортостандың Благовещен районындағы ауыл.
* Арҡауыл (Ҡариҙел районы) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл.
* Арҡауыл (Өфө ҡалаһы ҡала округы) — Башҡортостандың Өфө ҡалаһындағы ауыл.
* Арҡауыл (Салауат районы) — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Арҡауыл һаҙлығы — тәбиғәт ҡомартҡыһы (2005).
Журнал

**Журнал** — китап һымаҡ сығарылған ваҡытлы баҫма. Журналдар ғәҙәти китаптарға оҡшамаған. Журналдың йылына бер нисә мәртәбә баҫыла. Журнал ваҡытлы баҫма тип атала, сөнки яңы сығарылыша сығып тора. Журналдар ҡағыҙға баҫыла. Кешеләр журналдарға яҙыла. Time журналын миҫалға килтерергә була. Журналдарҙа бик күп өлкәләрҙән мәҡәләләр баҫыла. Журналдар гәзит кеүек, әммә журналды әҙерләү өсөн оҙағыраҡ ваҡыт кәрәк, журнал биттәре төҫлө итеп баҫыла һәм гәзиттән ҡыйбатыраҡ тора. Һирәк кенә журналдар уҡыусыларна бәләкәй генә бүләктәр менән килә.

Журнал, гәзит кеүек үк, билдәле бер идеологик төркөмдөң, ижтимағи синыфтың, сәйәси фирҡәнең мәнфәғәтенә ярашлы йәмәғәт фекерен тыуҙырыусы киң мәғлүмәт һәм пропаганда сараһы. Компьютер версткаһы технологияһы һәм төҫлө баҫыу ысулы барлыҡҡа килгәс, Рәсәйҙә XX быуат аҙағы — XXI быуат башында журналдар реклама сараһына әйләнә. Ҡағиҙә булараҡ журналдар билдәлә бер төркөмгә тәғәйенләнгән, йәки реклама каталогы булып тора.

Интернет барлыҡҡа килгәс журналдар интернет селтәрендә сыға башланы. Элек сығарылған ҡағыҙ журналдарҙың архивы барлыҡҡа килде, һуңыраҡ онлайн-журналдар сыға башланы.

## Журнал төрҙәре

Журнал һәм гәзиттәр түбәндәгесә классификацияға бүленә:
* сығыу йышлығы буйынса — аҙналыҡ, айлыҡ, ике айға бер мәртәбә сығыусы һ.б.;
* форматы буйынса;
* тематикаһы буйынса;
* мәғлумәт биреү стиле буйынса.

## Журнал үзенсәлектәре
Журнал гәзиткә ҡарағанда һирәгенрәк сыҡҡанға күрә мәғлүмәт тапшырыу тиҙлеге ҡалыша. Әммә журналдың ваҡиғаларҙы анализлау, уйланыу, һөҙөмтә сығарыу өсөн ваҡыты киңерәк.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* 
*  «Фолианты» сайты  — элекке журнал һәм гәзит киҫемтәләре
Ҡунаҡбай

**Ҡунаҡбай** — антропоним, топоним.

## Мәҡәләләр

* Ҡунаҡбай (Көйөргәҙе районы) — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл.
* Ҡунаҡбай (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы ауыл.
* Ҡунаҡбай (Стәрлетамаҡ районы) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл.
* Ҡунаҡбай (Учалы районы) — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл.
* Ҡунаҡбай (Һарытау өлкәһе) — Һарытау өлкәһенең Перелюб районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Үрге Ҡунаҡбай — Ырымбур өлкәһенең Переволоцк районындағы ауыл.
* Хөсәйен Ҡунаҡбай — башҡорт шағиры.
Асҡыс

**Асҡыс** — күп мәғәнәле һүҙ:

* **[[Асҡыс (йоҙаҡ асҡысы)|Асҡыс]]**— йоҙаҡты аса, бикләй, механизмдарҙы бора-бушата, көйләй торған ҡорал;
* **Асҡыс** — гайка асҡысы;
* **Асҡыс** — электромеханикала реле менән идара итеү ҡорала;
* **Асҡыс** — телеграфта Морзе алфавиты билдәләрен тапшырыу ҡоралы.
* **Асҡыс** — криптографияла шифрланған тексты уҡыу алгоритмы.
Бынан тыш башҡорт телендә *тел асҡысы*, *йөрәккә асҡыс табыу* тигән төшөнсәләр бар.

## Һылтанмалар
* Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)
* Башкирско-русский словарь (под редакцией З. Г. Ураксина, 1996)
Ҡунаҡбаев

**Ҡунаҡбаев** — фамилия.

* Ҡунаҡбаев Рауил Ғибат улы (1956) — педагог, муниципаль хеҙмәт ветераны. 
*  Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы (1901—1996) — селекционер, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987).
* Ҡунаҡбаев Хөсәйен Әхмәтйән улы, Хөсәйен Ҡунаҡбай (1912—1943) — шағир һәм журналист. 

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ҡунаҡбай
* Ҡунаҡов
Һарытау өлкәһе

**Һарытау өлкәһе** () — Волга буйы федераль округы составындағы Рәсәй Федерацияһы субъекты. Административ үҙәк — Һарытау ҡалаһы. Көньяҡта —Волгоград өлкәһе, көнбайышта — Воронеж һәм Тамбов өлкәләре, төньяҡта — Пенза, Һамар, Ульяновск һәм Ырымбур өлкәләре менән сиктәш, көнсығышта Рәсәйҙең Ҡаҙағстан менән дәүләт сиге үтә.

1936 йылдың 5 декабрендә Һарытау крайын үҙгәртеп ҡороу һөҙөмтәһендә ойошторолған.

## Билдәле шәхестәре
* Ишемғужин Евгений Измайлович (19.07.1939—4.10.2014), ғалим-тау инженеры, юғары мәктәп эшмәкәре. 1993—2004 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университетының уҡыу эштәре буйынса проректоры. Техник фәндәр докторы (1989), профессор (1991), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1998), СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1985). Пугачёв ҡалаһынан.
* Кувыкин Степан Иванович (7.11.1903—16.09.1974), инженер-нефтсе, СССР-ҙың хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре, 1942—1957 йылдарҙа «Башнефть» берекмәһе начальнигы, 1965—1970 йылдарҙа СССР нефть сәнәғәте министры урынбаҫары. Техник фәндәр кандидаты (1957). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948),БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1957). СССР-ҙың 3—6-сы саҡырылыш, РСФСР-ҙың 2-се саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Ике тапҡыр (1946, 1950) Сталин премияһы лауреаты,  дүрт Ленин (1942, 1948, 1953, 1965), өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1944, 1945, 1957) һәм «Почёт Билдәһе» (1973) ордендары кавалеры.

## География
### Географик урыны
Һарытау өлкәһе Рәсәйҙең Европа өлөшөнөң көньяҡ-көнсығышында, Түбәнге Волга буйының төньяҡ өлөшөгдә урынлашҡан. Көнбайыштан көнсығышҡа — 575 км-ға, төньяҡтан көньяҡҡа 330 км-ға һуҙылған. Өлкә аша Волга йылғаһы аға, ул уны ике өлөшкә — *Һул яр буйы* һәм *Уң яр буйы* өлөштәренә бүлә.

## Халҡы

Рәсәй дәүләт статистика комитеты мәғлүмәттәренә ярашлы өлкәнең халыҡ иҫәбе ***' кеше () тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — ***' чел./км2 (). Ҡала халҡы — **** % (). Демографик күрһәткестәр буйынса Һарытау өлкәһе Рәсәйҙә 70-се урынды биләй.

Һарытау һәм Һамар өлкәләрендә Ырғыҙ-Кәмәлек башҡорттары йәшәй. Һарытау өлкәһендә башҡорттар күпләп Перелюб районының Байғондо, Күҙәбай, Күсембәт, Ҡунаҡбай, Пугачёв районының Бобровый Гай (Бәгәнәш, Ҡондоҙло), Мәҡсүт (Бишул) һ. б. торама пункттарҙа йәшәй.

## Административно-территориаль ҡоролошо һәм урындағы үҙидаралыҡ

### Урындағы үҙидаралыҡ
Өлкәлә урындағы үҙидаралыҡ 439 муниципаль берәмектән тора. Шуларҙан: 4 ҡала округтар, 38 муниципаль райондар, 42 ҡала торамалар, 355 ауыл торамалар (2010).

2005 йылға ҡарата өлкәлә барлығы 1805 тораҡ пункттар, 18 ҡала иҫәпләнә.

### Ҡала округтары
# Һарытау ҡалаһы муниципаль берәмеге
# Светлый  ҡала округы
# Михайловский  муниципаль берәмеге
# Шихандар 

### Муниципаль райондар

### Тораҡ пункттар

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* География Саратовской области. — Саратов: «Детская книга», 1997.
* *Огаджанов В. А., Огаджанов А. В., Маслова М. Ю.* О цикличности в проявлениях локальной сейсмичности в районе Саратовского геодинамического полигона. Недра Поволжья и Прикаспия. 2013. Вып. 76. С. 52-57.

## Һылтанмалар

* 
* Правительство Саратовской области 
* Сведения о городах Саратовской области
* Культурная жизнь Саратова
* География Саратовской области
*
Мәҡсүт

**Мәҡсүт** һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.

## Мәҡәләләр
* Мәҡсүт (исем) — ир-ат исеме.
* Мәҡсүт (Бөрйән районы) — Башҡортостандың Бөрйән районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Бәләбәй районы) — Башҡортостандың Бәләбәй районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Йылайыр районы) — Башҡортостандың Йылайыр районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Күгәрсен районы) — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Стәрлебаш районы) — Башҡортостандың Стәрлебаш районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Стәрлетамаҡ районы) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Туймазы районы) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Һарытау өлкәһе) — Һарытау өлкәһенең Пугачёв районындағы ауыл.
* Мәҡсүт (Ырымбур өлкәһе) — Ырымбур өлкәһенең Төйлөгән районындағы ауыл, әлеге ваҡытта Дәүләтҡол ауылы составында.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Мәҡсүтов — фамилиялаштар исемлеге.
* Бәләкәй Мәҡсүт — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл.
* Мәҡсүт разъезы — Башҡортостандың Бәләбәй районындағы ауыл.
Туҡтағол

**Туҡтағол** һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.

## Мәҡәләләр

* Туҡтағол (Баймаҡ районы) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл.
* Туҡтағол (Баҡалы районы) — Башҡортостандың Баҡалы районындағы ауыл.
* Туҡтағол (Туймазы районы) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Байыш — исемдәш тораҡ пункттар исемлеге.
Мәхмүт

**Мәхмүт** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр
* Мәхмүт II — ғосман солтаны.
* Мәхмүт (Белорет районы) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл.
* Мәхмүт (Салауат районы) — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл.
* Мәхмүт (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы ауыл.
* Мәхмүт (Әбйәлил районы) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Мәхмүт Ғәли — төрки шағиры.
* Мәхмүт Ҡашғари — төрки ғалимы.
* Мәхмүт сәсән — башҡорт шағир-импровизаторы, ҡурайсы.
* Мәхмүтов — фамилиялаштар исемлеге.
Мәхәтхир Мөхәмәт

**Мәхәтхир Мөхәмәт** (*джави*; 10 июль 1925 йыл) — Малайзияның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, 1981—2003 йылдарҙа һәм 2018—2020 йылдарҙа Малайзия премьер-министры.

## Биографияһы
Мәхәтхир 1925 йылдың 10 июлендә Британ Малайяһының Алор-Сетар ҡалаһында мәктәп уҡытыусыһы Мөхәмәт бин Искәндәр ғаиләһендә тыуған. Белеме буйынса табип: 1953 йылда Сингапурҙағы Малайя университетының медицина факультетын тамамлай. Медицина практикаһын алып бара.

1946 йылда яңы ғына нигеҙләнгән *Берләшкән малай милли ойошмаһы (БММО)* составына инә. 1964 йылда БММО-нан ил парламенты ағзаһы булып китә. 1969 йылда Малайзия премьер-министры Абдул Рахмандың сәйәсәтен тәнҡитләгәне өсөн БММО составынан сығарыла. «Малай дилеммаһы» китабын яҙа, ул сыҡҡандан мәлдән үк илә тыйылған була.

1972 йылда, Хөсәйен Абдул Разак премьер-министр булғанда, БММО-ла ағзалығы тергеҙелә һәм бер йылдан һуң Мәхәтхир Мөхәмәт сенатор итеп тәғәйенләнә. 1976—1981 йылдарҙа — премьер-министрҙың урынбаҫары. 1981—2003 йылдарҙа БММО президенты һәм Малайзия премьер-министры.

2008 йылдың 19 майында, премьер-министр *Абдулла Әхмәт Бадави*ға йоғонто яһау һәм уны вазифаһын урынбаҫары Нәжип Разак файҙаһына ташлап китеүен мәжбүр итеү ниәте менән БММО-нан сығыуын белдерә. Партияға Нәжип Разак премьер-министр вазифаһын биләй башлағас ҡайта.

### Дәүләт эшмәкәрлеге
Мәхәтхир Мөхәмәт осоронда Малайзия насар үҫешкән аграр иҡтисадлы илдән "азия юлбарыҫтары"ның береһенә әүерелә. Көнбайыш хазиналарына ҡаршы итеп «азия хазиналарын» пропогандалай. Халыҡ-ара Ҡушылмау хәрәкәтен етәкләй.

Малайзияны 2020 йылға ҡарата индустриаль үҫешкән дәүләткә әйләндереүҙе маҡсат итеп ҡуйған «Кәүҙәләнеш 2020» концепцияһының авторы. Мәхәтхир Мөхәмәттең ҙур ҡаҙаныштары иҫәбенә 1998 йылғы финанс көрсөгөнән үҙ көстәренә нигеҙләнеп сығыу булып тора. 

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* Доктор Махатхир Мохамад. Политик и личность. — М.: Форум, 2001. ISBN 5-89747-030-8
* *Погадаев В. А.* «Феномен личности Махатхира. Политический портрет» — в «Азия и Африка сегодня». М.: Российская академия наук, N 5, 2001, с. 66-68.
* *Victor A. Pogadaev.* 20 Tahun Yang Mengubah Wajah Malaysia (20 лет, преобразившие облик Малайзии). Berita Harian, 13. 3. 2002

## Һылтанмалар
* Мохамад Махатхир. Путь вперед lib.ru
* Махатхир — премьер, изменивший Малайзию pereplet.ru
Корасон Акино

**Мария Корасо́н Кохуангко-Аки́но** (*Кори Акино*; , 25 ғинуар 1933 йыл — 1 август 2009 йыл) — дәүләт эшмәкәре. 1986—1992 йылдарҙа Филиппин президенты.

## Биографияһы
Корасон Акино 1933 йылдың 25 ғинуарында Филиппиндың Тарлак провинцияһының Паники ҡалаһында ҡатнаш (филиппин, ҡытай һәм испан) сығышлы хәлле ғаиләлә тыуған, алты баланың береһе була.

1948—1953 йылдарҙа АҠШ-та уҡый, математика уҡытыусыһы һәм француз теленән тәржемәсе квалификацияһын ала. Тыуған илена ҡайтып Филиппин Алыҫ Көнсығыш университетының юридик факультетына уҡырға инә.

1954 йылда элекке Милли Асамблея рәйесенең улы Бенигно Акиноға кейәүгә сыға. Бенигно Акино уңыщлы сәйәси карьера төҙөй — 1955 йылда Консепсьон ҡалаһының мэры, һуңыраҡ — Тарлак провинцияһының губернаторы, ә 1967 йылда — сенатор була. Был ваҡытта Корасон Акино йорт хужабикәһе булып, биш балаһын — улы Бенигно Акино III һәм дүрт ҡыҙын тәрбиәләй.

1973 йылда Филиппин президенты Фердинанд Маркос президент һайлауҙары һөҙөмтәһенән ҡурҡып илдә хәрб хәл индерә һәм күренекле оппозиция лидерҙарын, шул иҫәптән Бенигно Акиноны ҡулға алырға бойора. Һөҙөмтәлә тормош иптәше ете йыл буйына тотҡонлоҡта булған саҡта, Корасон Акиноның сәйәси карьераһы башланып китә, 1978 йылда ул парламент һайлауҙары кампанияһын ойоштороуҙа ҡатнаша.

АҠШ президенты Джимми Картер булышлығында сенатор Акино төрмәнән сығарыла һәм ғаиләһе менән бергә илдән ҡыуып ебәрелә. 1983 йылда ул иленә ҡайтырға маташа һәм Манила аэропортында атыла (һуңыраҡ был аэропортты уның хөрмәтенә атайҙар).

Ире үлгәндән һуң Корасон Акино оппозиция лидерҙарының береһе булып китә. 1986 йылдың февралендә уҙғарылған президент һайлауҙарында кандидат була. Президент кампанияһы властар яғынан көсләү һәм үлтерештәр менән билдәләнә һәм ғәмәлдәге президент Маркос еңгәнен иғлан итеү менән тамамлана. Шуға ҡарамаҫтан, Акино яғында булғандар президент һайлауҙары һөҙөмтәләрен ҡабул итмәйҙәр, һәм 22 февралдә оппозиция оборона министры булышлығында Маркосты отставкаға китергә мәжбүр итә. 1986 йылдың 25 февралендә Корасон Акино президент вазифаһын башҡара башлай.

Корасон Акино власҡа килгәс, илдә демократик реформалар башлана. 

Улы Бенигно Акино 2010 йылғы президент һайлауҙарында Либераль партиянан кандидат булып, күпселек тауыш йыя һәм Филиппин президенты итеп һайлана.

## Иҫкәрмәләр
Әмирлек

**Әмирлек** () — ислам дәүләтендә идара итеү формаһы. «Әмирлек» һүҙе әмир етәкселек иткән Хәлифәт, Солтанлыҡ, Имамлыҡ төшөнсәләре менән берҙәй. Әмирлек — нәҫелдән күсеүсе монархия түгел. Тәүҙә әмирҙәрҙә ислам общинаһы (умма) һайлаған. Әмирлек өсөн мосолмандарҙың йәшәү ҡануны — шәриғәттетормошҡа ашырыу мөһим шарт булып тора. Ваҡыт үтеү менән әмирлектәр үҙгәрә, хәҙерге ваҡытта әмилектәр короллектәргә оҡшаған. Бөгөнгө донъяла әмирлектәр күп ҡалмаған, Яҡын Көнсығышта Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре тигән конфедерацияға ингән илдәр һәм үҙалла дәүләттәр Катар һәм Кувейт. 1996 йылдан 2001 йылға тиклем Ислам идара итеү формаһы Афғанстан Ислам Әмирлеге исемле әмирлек Афғанстанда була. 2007 йылда ислам ҡаршылыҡ күрһәтеү көстәре Төньяҡ һәм Көньяҡ Вәзирстанда әмирлек иғлан иткәс Доку Умаров Төньяҡ Кавказдың әмире тип, Ичкерия Чечен Республикаһы исеме бөтөрөлдө тип иғлан ителә. 2011 йылда Йәмәндә хөкүмәткә ҡаршы сығыштар башланғас, «АӘл-Ҡағиҙә» мөжәһидтәре Ғәрәп ярымутрауында әмирлек иғлан итә. Шулай уҡ "Әш-Шабаб"ойошмаһы Сомали иленең көньяғында әмирлек урынлаштырыу өсөн көрөшә.

## Үҙ аллы әмирлектәр
* Кувейт
* Катар

## Әмирлектәр— дәүләт провинциялары
* Берләшкән Ғәрәп Әмирләктәре<br />
* Сәғүд Ғәрәбстаны провинциялары

## Тарихи әмирлектәр

### Иғлан ителгән, әммә тарихта булмаған әмирлектәр
* Кавказ әмирлеге — 2007 йылда

## Шулай уҡ ҡарағыҙ<span class="cx-segment" data-segmentid="293"></span>
* Ислам дәүләттәре
Солтанов Барый Муллағәли улы

**Солтанов Барый Муллағәли улы** (13 октябрь 1907 йыл — 21 ғинуар 1945 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, пулемётсылар отделениеһы командиры, өлкән сержант. Советтар Союзы Геройы (1945). 

## Биографияһы
Барый Муллағәли улы Солтанов 1907 йылдың 13 октябрендә Пермь губернаһы Шадринск өйәҙе (хәҙерге Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы) Хәлит ауылында тыуған. Милләте — башҡорт.

1929—1941 йылдарҙа «Донбасс» колхозында бригадир, рәйес булып эшләй. 1941 йылдан — Ҡыҙыл Армияла.

1942 йылдың ғинуарынан Калинин һәм Брянск фронттарында хеҙмəт итə, дүрт тапҡыр яралана, күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә. 1942 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

2‑се Белоруссия фронтында 50‑се армия 380‑се уҡсылар дивизияһы 1264‑се уҡсылар полкының пулемёт отделениеһы командиры була.

1944 йылдың 26—30 мартында Белорус ССР-ы Могилёв өлкәһе Виляга утары тирәһендәге хәрби операциялары осоронда өлкән сержант Солтанов үҙенең станок пулемёты уты менән 20-гә яҡын немец һалдаттарын һәм офицерҙарын юҡ итә.

1944 йылдың 31 мартында 380‑се уҡсылар дивизияһы буйынса 83-сө һанлы приказға ярашлы III дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә.

1944 йылдың 6—7 июлендә Белорус ССР-ы Минск өлкәһе Смолевич районы Пятигодка (Пятилетка) совхозы тирәһендә 1264‑се уҡсылар полкының пулемёт отделениеһы командиры өлкән сержант Солтанов пулемёт расчёты менән дошмандың контрһөжүмдәрен умело ҡаға, үҙенең һалдаттары сафтан сыҡҡас, пулемёттан бер үҙе ут асыуын дауам итә, ҡамауҙан сығырға ниәтләгән дошмандың һигеҙ контрһөжүмен кире ҡаға һәм 150 немец һалдатын һәм офицерын юҡ итә. Был алыштарҙа күрһәткән батырлығы өсөн 1945 йылдың 24 мартында, Барый Солтанов үлгәндән һуң, Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.

Артабан 269-сы уҡсылар дивизияһы 1020-се уҡсылар полкы взвод командиры ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә. 1945 йылдың 21 ғинуарында Белорус ССР-ы Белосток өлкәһе Говоров районы (хәҙерге Польша Подляск воеводствоһы) Винна-Посвентна ауылы янындағы алышта батырҙарса һәләк була. Залендже ауылында ерләнә.

## Бүләктәре
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (24.03.1945)
* Ленин ордены (24.03.1945)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
* III дәрәжә Дан ордены (31.03.1944)

## Хәтер
* Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы Хәлит ауылы урамдарының береһенә уның исеме бирелгән, уға һәйкәл һәм ул йәшәгән йортҡа һәм мәктәп бинаһына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
* Мәскәүҙең Еңеү паркындағы Бөйөк Ватан һуғышы үҙәк музейы Дан залында ҡаһармандың исеме алтын хәрефтәр менән уйылып яҙылған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Султанов Барый //
* 

## Һылтанмалар
*
Кофи Аннан

**Ко́фи А́тта А́ннан** (; 8 апрель 1938 йыл — 18 август 2018 йыл) — Гана дипломаты, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының 7-се Генераль секретары (1997—2006), 2012 йылдың 24 февраленән 31 авгусына тиклем — Сүриәләге низағты бөтөрөү буйынса БМОның һәм Ғәрәп илдәре лигаһының махсус илсеһе. Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты (2001).

## Биография
Кофи Аннан 1938 йылдың 8 апрелендә ул саҡтағы Британия колонияһы булған Алтын Ярҙың (1957 йылдың 6 мартынан бойондороҡһоҙ Гана дәүләте) Кумаси ҡалаһында тыуған. 

Кофи Аннан ҡыҫҡа ваҡытлы ҡаты ауырыуҙан һуң 2018 йылдың 18 авгусында Швейцарияның Берн ҡалаһында вафат булды. 

## Бүләктәре
* I дәрәжәләге Мәрхәмәтле Өмөт ордены (КАР)
* I дәрәжәләге кенәз Ярослав Мудрый ордены (Украина, 2002)
* А. М. Горчаков хәтер миҙалы (РФ, 2002)
* I дәрәжәләге «Достык» ордены (Ҡаҙағстан, 2002)
* I дәрәжәләге «Манас» ордены (Ҡырғыҙстан)
* Ирек орденының оло сылбыры (Португалия, 2005)
* Нидерланд арыҫланының оло тәреһе (Нидерланд, 2006)
* Улоф Пальме премияһы (Швеция, 2006)
* Вестфаль тыныслыҡ премияһы (2008)

## Факттар
* Гананың төп халҡының ашанти телендә «Кофи» һүҙе «йомала тыуған» тип аңлатыла.
* Кофи Аннандың энеһе футболист Энтони Аннан футбол буйынса Гана йыйылма командаһы өсөн сығыш яһай.
* Кофи тышҡы йөҙө менән актёр Морган Фрименға ныҡ оҡшаған, шунлыҡтан урамда уны йыш ҡына Фримен менән бутайҙар.
* Кофи Аннан Гана университетының почётлы канцлеры.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Сайт фонда Кофи Аннана
* 
* Биография
* Выступления и послания
* Десятилетка Аннана Lenta.ru 16.10.2006
Немец музейы

**Немец тәбиғи фәндәр һәм техника ҡаҙаныштары музейы** (), йәки **Неме́цк музе́йы** () — Мюнхенда урынлашҡан донъялағы иң ҙур тәбиғәт белеме һәм техника музейы. Бында 50-нән ашыу фән тармағын сағылдырған яҡынса 28 000 экспонат йыйылған. Техника һәм тәбиғәт белеме донъяһынан музей экспонаттарының киң коллекциялары менән йыл һайын 1,5 миллиондан ашыу кеше таныша.

## Тарих
Оскар фон Миллер (1855—1934) инициативаһы буйынса 1903 йылдың 28 июнендә Немец инженерҙары союзы йыйылышында Германияның Мюнхен ҡалаһында Немец музейына нигеҙ һалына. 1906 йылда ваҡытлы биналарҙа экспозиция асыла. Тәүге экспонаттар Баварияның математик-физик коллекцияларынан торған. 1906 йылда Изар йылғаһындағы утрауҙа музей бинаһының фундаментына нигеҙ һалына.

### Хронология
* 1903 — Немец музейына нигеҙ һалына
* 1906 — Максимилианштрасселағы элекке милли музей биналарында тәүге экспозициялар асыла
* 1909 — Эхрхардтштрасселағы иҫке казармала артабанғы коллекциялар асыла
* 1911 — музей бинаһы төҙөлөшө тамамланыуына бағышланған байрам
* 1925 — Музей утрауында Немец музейының яңы бинаһы асыла
* 1928 — библиотека һәм зал биналарын төҙөү башлана
* 1930 — библиотека һәм зал биналарын төҙөлөшө тамамланыуына бағышланған байрам
* 1932 — библиотека асыла
* 1935 — конгресс залы асыла
* 1944 — музейҙың яҡынса 80 % биналары емерелә
* 1948 — емерелгәндән һуң музей ҡабат асыла
* 1984 — авиа һәм космосҡа осоу буйынса яңы зал асыла; боҙлауыҡтан һәм һыу баҫыуҙан зыян күргән бер нисә бүлектәре ябыла
* 1992 — Шлайсхайм махсус ултырыу майҙанында авиацион зал асыла
* 1995 — Бонн Немец музейы филиал булараҡ асыла
* 2003 — элекке йәрминкә территорияһында Транспорт үҙәге асыла

## Һылтанмалар

* Бонндағы Немец музейы филиалы
Собханғол

**Собханғол** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр
* Собханғол (Ауырғазы районы) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл.
* Собханғол (Белорет районы) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл.
* Собханғол (Туймазы районы) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Иҫке Собханғол — исемдәш тораҡ пункттар исемлеге.
* Яңы Собханғол — Башҡортостандың Бөрйән районындағы ауыл.
Суртан (мәғәнәләр)

**Суртан** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр
* Суртан — йыртҡыс йылға балығы.
* Суртан (Дыуан районы) — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл.
* Суртан (Стәрлетамаҡ районы) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Суртанбаш —  Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл.
* Суртанлыкүл — Башҡортостандың Балтас районындағы ауыл.
* Суртанүҙәк — Башҡортостандың Йылайыр районындағы ауыл.
Ҡыҙылъяр

**Ҡыҙылъяр** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр
* Ҡыҙылъяр (Архангел районы) — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Баулы районы) — Татарстандың Баулы районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Белорет районы)  — Башҡортостандың Белорет районындағы бөткән ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Бүздәк районы) — Башҡортостандың Бүздәк районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Ғафури районы) — Башҡортостандың Ғафури районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Ейәнсура районы) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Иглин районы) — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Илеш районы) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Күгәрсен районы) — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Ҡалтасы районы) — Башҡортостандың Ҡалтасы районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Ҡырмыҫҡалы районы) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Мәләүез районы) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Нуриман районы) — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Өфө районы) — Башҡортостандың Өфө районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Түбәнге Табын ауыл биләмәһе) — Татарстандың Мөслим районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр (Яңауыл районы) — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* 1-се Ҡыҙылъяр — Пермь крайының Барҙы районындағы ауыл.
* 2-се Ҡыҙылъяр — Пермь крайының Барҙы районындағы ауыл.
* Иҫке Ҡыҙылъяр — Башҡортостандың Тәтешле районындағы ауыл.
* Яңы Ҡыҙылъяр — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл.
* Ҡыҙылъяр мәмерйәһе — тәбиғәт ҡомартҡыһы.
Саруа

**Саруа** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр

* Саруа (йылға) — йылға, тәбиғәт ҡомартҡыһы.
* Саруа (күл) — күл, тәбиғәт ҡомартҡыһы.
* Саруа (Бөрө районы) — Башҡортостандың Бөрө районындағы ауыл.
* Саруа (Нуриман районы) — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Саруа ҡаласығы — археологик ҡомартҡы.
Яманйылға (мәғәнәләр)

**Яманйылға** — күп мәғәнәле һүҙ.

## Мәҡәләләр
* Яманйылға (йылға) — йылға, тәбиғәт ҡомартҡыһы, Ҡариҙел ҡушылдығы.
* Яманйылға (Боғалыш ҡушылдығы) — йылға, Боғалыш ҡушылдығы.
* Яманйылға (ҡала) — Силәбе өлкәһендәге ҡала.
* Яманйылға (Свердловск өлкәһе) — Свердловск өлкәһендәге ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Яманйылға районы — Силәбе өлкәһендәге район.
* Яманйылға тамағы — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл.
Әлибаев

**Әлибаев** — фамилия.

* Әлибаев Зәки Арыҫлан улы (10.01.1967) — башҡорт әҙәбиәт ғилеме белгесе, тәнҡитсе, яҙыусы, журналист. 2017 йылдың 31 мартынан Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы рәйесе
* Әлибаев Ҡадир Әхмәткирәй улы (1940—2003) — башҡорт шағиры.
* Әлибаев Сафуан Әфтәх улы, Сафуан Әлибай (1941—2014) — башҡорт шағиры һәм журналисы, Салауат Юлаев ордены кавалеры.
* Әлибаев Сәғит Рәхмәт улы (1903—1975) — совет дәүләт эшмәкәре, педагог, РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1960).
* Әлибаев Сәлихйән Ғәзиз улы (1905—1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Әлибаев Шайкамал Әлибай улы (1906—?) — капитан. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының эскадрон командиры. 
*  Әлибаев Әҙеһәм Ғәли улы (1925—1951) — Дан орденының тулы кавалеры.
----
* Әлибаева Зәйтүнә Рәхмәтулла ҡыҙы (1922—1942) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы  - (4 март 1949 йыл) - һаулыҡ һаҡлау өлкәһе һәм профсоюз эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1998) һәм почётлы доноры.
Рәсәй империяһы

**Рәсәй империяһы** (; шулай уҡ **Бөтә Рәсәй империяһы**, **Рәсәй дәүләте** йәки **Рәсәй**) — 1721 йылдың 22 октябренән (2 ноябренән) алып 1917 йылда Февраль революцияһына һәм Рәсәй республикаһын иғлан итеүгә тиклем йәшәгән дәүләт.

Төньяҡ һуғыш тамамлағандан һуң, Сенаттың үтенесе буйынса урыҫ батшаһы Пётр I 1721 йылдың 22 октябрендә (2 ноябрендә) Бөтә Рәсәй императоры һәм Ватан атаһы титулын ҡабул иткәс, империя иғлан ителә.

1721 йылдан 1728 йылға тиклем һәм 1730 йылдан 1917 йылға тиклем Рәсәй империяһының баш ҡалаһы Санкт-Петербург, ә 1728—1730 йылдарҙа — Мәскәү ҡалалары була.

Рәсәй империяһы ҡасандыр булған дәүләттәрҙән майҙаны буйынса (Британ һәм Монгол империяларынан һуң) өсөнсө була.

Империя башлығы — Бөтә Рәсәй императоры сикләнмәгән абсолют власҡа эйә була.

## Халҡы

1897 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәй империяһының халҡы 129,2 млн кеше тәшкил иткән.

## Комментарийҙар

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Һылтанмалар
* 
* 
* 
* Дореволюционные труды по русскому государственному праву
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
* 
*  
*  
*   СПб.: БЛИЦ 1995 г.
*  
*  
*  
*  
*  
* 
* 
* 
* 
*
Ғәбделҡадир

**Ғәбделҡадир** (тулы исеме **Ғәбделҡадир бин Мөхөтдин әл-Йызайыр**, ; 6 сентябрь 1808 йыл, Муасҡар — 26 май 1883 йыл, Дамаск) — ғәрәп әмире, Алжирҙың милли ҡаһарманы, юлбашсы, дин белгесе, суфый, ғалим, оратор һәм шағир.

## Биографияһы

### Тәүге йылдары

Ғәбделҡадир сығышы буйынса Урта диңгеҙ буйында урынлашҡан Оран ҡалаһында төпләнгән бик боронғо һәм затлы руханиҙар ырыуынан булған. Ғилми әҙәбиәттә йөрөгән фекер буйынса, Ғәбделҡадирҙың ата-бабалары бану-ифрен ғәрәпләштерелегән бәрбәр ҡәбиләһенән сыҡҡандар.

Ғәбделҡадир үҙенең атаһы Сәйет Мөхөтдин менән етәкләнгән Муасҡар ҡалаһындағы «Һетнә» мәҙрәсәһендә белем ала. Үҙенең ғәжәп һәләттәре, диндарлығы, ғилемлеге һәм ҡорал менән эш итә белеү арҡаһында ул йәш сағында уҡ киң танылыу ала.

Алжирҙағы эҙәрләүҙән Мысырға ҡаса, бынан Мәккәгә хаж ҡыла һәм хажи булараҡ тыуған яғына ҡайта. Бал ваҡытта француздар Алжирҙы баҫып алалар, әммә уларға ҡаршы ғәрәптәр ихтилал күтәрә.

### Антиколониаль көрәш етәкселегендә

Ғәбделҡадир төрлө социаль төркөмдәренең тарҡылышын еңеп сыға һәм 1832 йылда көнбайыш Алжир ҡәбиләләре менән әмир итеп һайлана. Шулай итеп, ул баш ҡалаһы Муасҡарҙа булған бойондороҡһоҙлоҡ дәүләт — әмирлек төҙөй, һәм рәсми рәүештә үҙен Марокко солтаны Ғәбдрахмандың вассалы һәм наместнигы тип таный. Әмир әл-мөмьин титулын ҡабул итә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *Бельмар* «A., sa vie politique et militaire» (Париж, 1863).
* *Ламенер* «Vie, aventures, combats et prise d’A.» (Париж, 1848)
* *Оганисьян Ю.*, Абд-аль-Кадир, Москва, 1968;
* Бу Азиз Яхья, Батль аль-кифах аль-амир Абд-аль-Кадир аль-Джазаири (Боевой герой эмир Абд аль-Кадир аль-Джазаири), Тунис, 1957.

## Һылтанмалар
*