Кинйәабыҙ

**Кинйәабыҙ** (**Кинйәбыҙ**, **Кинйә-Абыҙ**) — Башҡортостан Республикаһының Көйөргәҙе районындағы ауыл, Свобода ауыл Советына ҡарай. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны — 157 кеше.
Почта индексы — 453352, ОКАТО коды — 80239805004.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

Көйөргәҙе районының көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Ермолаево): 28 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Свобода): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ермолаево): 28 км

## Урамдары

*  Еңеүҙең 40 йыллығы (урамы) —  40 лет Победы (улица)
*  Ғ. Арыҫланов (урамы) —  Г.Арсланова (улица)
*  С. Биктимеров (урамы) —  С.Биктимирова (улица)
*  Х. Ғайсин (урамы) —  Х.Гайсина (улица)

## Ауыл тарихы
Ул Емельян Пугачев етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Пугачевтың иң яҡын дуҫы, кәңәшсеһе булған Кинйә Арыҫланов тарафынан 1760-сы йылдарҙа нигеҙләнгән. Ауылды төҙөү тураһында риүәйәттәр һаҡланып ҡалған. Оло Көйөргәҙе йылғаһын һыулай. Ауылдан алыҫ түгел туғайлыҡ, Көйөргәҙе йылғаһының ике яғынан — тауҙар. Былар ауылды ҡышын ыжғыр бурандарҙан ышыҡлаһа, яҙ көндәрендә мал өсөн «ҡотҡарыусы» булған. Йылҡы малы һәр саҡ тибендә йөрөй алған.

Ауыл 1832—1835 йылдарҙа ике өлөшкә бүленә. Халыҡ телендә Туғай Кинйәһе һәм Күзмин Кинйәһе тип йөрөтөлһә, рәсми документтарҙа 1-се һәм 2-се Кинйәбыҙ тип йөрөтөлә.

Беренсе Кинйәабыҙ 1987 йылда ғәмһеҙлек арҡаһында юҡҡа сыҡҡан.

## Билдәле шәхестәр
*  Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы — башҡорттарҙан беренсе Советтар Союзы Геройы.
*  Биктимеров Сәлмән Ғәлиәхмәт улы — Советтар Союзы Геройы.
* Кинйә Арыҫланов — Пугачев яуы полковнигы, башҡорт дворяны, старшина. Халыҡ уны ҙурлап «абыҙ» тип йөрөткән. Крәҫтиәндәр һуғышы ҡыйратыла башлағас, ҡаҙаҡтар менән уртаҡ тел табыр өсөн ҡаҙаҡ далаларына йүнәлә. Шунда ҡартая. Халыҡ (боронғо риүәттәр буйынса) уны үлер алдынан ауылға ҡайтарғандар, ауылда ерләнгән тип иҫкә ала ине.
* Һеләүһен Кинйин — Кинйә Арыҫлановтың улы. Пугачев яуында ҡатнашыусы. Хәҙерге Хәлиловтарҙың, Һабансиндарҙың ҡарт олаталары.
* Хәлил Һабансин — 1812 йылғы Ватан һуғышында полк муллаһы булып ҡатнаша.
* Үзбәк Аҡмырҙин — хәрби эшмәкәр. 1-се Башҡорт атлы полкы составында 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының 1813—1814 йылдарҙағы сит илгә походтарында ҡатнашыусы.
* Арыҫланов Ибәтулла Йәғәфәр улы (1891—1938) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре, юрист. Башҡорт АССР-ының Баш суды рәйесе (1932—1935).
* Арыҫланов Нурамбәк Ғиниәт улы (15.07.1928—30.06.2012), иҡтисадсы-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (2002). Иҡтисад фәндәре докторы (1985), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһының (1996) һәм Башҡорт АССР‑ының (1981) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2009).

## Матбуғатта
* Беҙ — Кинйә нәҫеленән!
* Музейға сәйәхәт

## Сайтта
* Бер ауылдан ике Советтар Союзы Геройы

## Фильм
* Кинйә абыҙ

## Видеофильм
Кинйә абыҙ музейы[

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Ауыл тураһында «Уфаген» сайтында

## Ауыл ваҡытлы матбуғатта
* Исмәғилев А. Батыр рухы ҡайтты ауылына. Көйөргәҙе районының Кинйәбыҙ ауылында. Кинйә Арыҫлановтың тыуыуына 285 йыл тулыуға арналған байрам үтте / Азамат Исмәғилев // Йәшлек. — 2008. — 24 июль.