Аста Нильсен

**Аста Нильсен** (, тыуғандағы исеме **Аста Софи Амалия Нильсен** *Asta Sofie Amalie Nielsen*; 11 сентябрь 1881 йыл — 25 май 1972 йыл) — Данияның Германияла танылыу алған тауышһыҙ кино актёры. Рәсәйҙә 1914 йылға тиклем ныҡ популяр булған.

## Биографияһы
Аста Нильсен Швецияла һәм Данияла үҫкән, бала саҡтан уҡ театр менән таныш булған. Аста Нильсен 1902 йылдан Копенгагенда даими эшләй. Беренсе төшкән фильмы «Бездна» (Afgrunden, 1910). Был фильмы аша ул артабан да эшен дауам итергә мөмкинлек бирә һәм ул режиссёр Урбан Гад тарафынан контрактын 1915 йылғаса оҙайта.

Тәүҙә ул ире Урбан Гад фильмдарында ғына төшә. Был ролдәр күбеһенсә кире ҡатындарға тура килә.Мәҫәлән: «Ят ҡош»(Der fremde Vogel, 1911) йәки «Меҫкен Дженни» (Die arme Jenny, 1912) фильмдары. Шулай уҡ комик фильмдарҙа ла үҙ талантын күрһәтте, «Фәрештәкәй» (Engelein, 1914) .

1916 йылда ул Данияға китә, унан тик Беренсе донъя һуғышы тамамланғас ҡына ҡайта. Ул осорҙа Аста Нильсен әҙәби һәм драматик әҫәрҙәрҙе экранлаштырыу өсөн генә төшә. 1920—1922 йылдарҙа үҙенең фильмдарына продюсер булараҡ сығыш яһай. "Гамлет"та төп ролде башҡара.

1923—1930 йылдарҙа рус актёры Григорий Михайлович Хмараның ҡатыны һәм сәхнәләш партнеры була.

## Фильмография
* "Afgrunden"(1910)
* "Balletdanserinden" (1911)
* "Ангел" ("The Angel"; 1914)
* "Интоксикация" (1919)
* "Хоровод" ("Merry-Go-Round"; 1920) 
* "Курфюрстендамм" (1920)
* "Гамлет" (1921)
* "Wandering Souls" (1921)
* "Roswolsky's Mistress" (1921)
* "Мисс Джули" (1922)
* "I. N. R. I." (1923)
* "Earth Spirit" (1923)
* "Athletes" (1925)
* "Будды" (1925)
* "Hedda Gabler" (1925)
* "Die freudlose Gasse" ("Безрадостная улица"; 1925)
* "Падшие" (1926)
* "Трагедия улицы" (1927)
* "Порок человечества" (1927)
* "Невозможная любовь" (1932)

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Andreas Hansert: *Asta Nielsen und die Filmstadt Babelsberg. Das Engagement Carl Schleussners in der deutschen Filmindustrie.* Michael Imhof, Petersberg 2007, ISBN 978-3-86568-232-1.
* NDB|19|230||Nielsen, Asta Carla Sofie Amalie|Jürgen Kasten|118587854
* Asta Nielsen: *Die schweigende Muse – Lebenserinnerungen.* Carl Hanser, München 1977, ISBN 3-446-12420-9.
* Hans Schifferle: *Magie des Körpers. „Totentanz“ mit Asta Nielsen (1912).* In: Peter Buchka (Hrsg.): *Deutsche Augenblicke. Eine Bilderfolge zu einer Typologie des Films* (= *„Off“-Texte.* Bd. 1). Belleville, München 1996, ISBN 3-923646-49-6, S. 10 f. (zuerst: Süddeutsche Zeitung 1995).
* Renate Seydel, Allan Hagedorff (Hrsg.): *Asta Nielsen*. Eine Biographie. Ihr Leben in Fotodokumenten, Selbstzeugnissen und zeitgenössischen Betrachtungen. Gestaltet von Bernd Meier und mit einem Vorwort versehen von Svend Kragh-Jacobsen. 1. Auflage. Henschelverlag Kunst und Gesellschaft, Berlin (DDR) 1981. 263 S., mit s/w Abb. (LSV-Nr. 8414, 625284 4) (2. Auflage. ebenda 1984).
* Renate Seydel (Hrsg.): *Asta Nielsen. 1881–1972. Ein Leben zwischen Kopenhagen – Berlin und Hiddensee.* Demmler Verlag, Ribnitz-Damgarten 2011, ISBN 978-3-910150-86-7.
* Günter Helmes: *„Senkt die Fahnen vor ihr, denn sie ist unvergleichlich und unerreicht.“ Annäherungen an Asta Nielsen, den ersten ‚Star‘ der Filmgeschichte.* In: Jahrbuch zur Kultur und Literatur der Weimarer Republik, Bd. 17, 2015/16, S. 47–73.

## Һылтанмалар