Көҫәпәй

**Көҫәпәй** () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл, Мәсетле ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 250 кеше.
Почта индексы — 452482, ОКАТО коды — 80247840003.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 27 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Мәсетле): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачёво): 56 км

Көҫәпәй Йүрүҙән йылғаһы ҡушылдығы Муҡшы йылғаһы (11 км) буйында, район үҙәге Малаяҙ ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 27 километр һәм Кропачёво станцияһынан (Силәбе өлкәһе) 56 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

## Тарихы
Көҫәпәй ауылына XVIII быуаттың 2-се яртыһында Себер даруғаһы Мырҙалар улусы биләмәһендәге Мәсетле ауылы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған.

## Биләмә берәмектәренә инеүе

## Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше
Көҫәпәй ауылы Мәсетле ауылынан күсеп сыҡҡан кешенең исеме йәғни антропоним менән бәйле яңы ауыл булған.

1795 йылда Көҫәпәй ауылында 22 хужалыҡта 140 кеше йәшәгән.

1816 йылда ике ауылда — 342, 1834 йылда 628 кеше йәшәгән.

1849 йылдың октябрендә был ауылдар тураһындағы бер документта былай тип яҙылған: «Башҡорттарҙың бер өлөшө Мырҙалар-Мәсетле ауылынан Йүрүҙән аръяғына күсеп сыҡҡан, һәм ауылды Көҫәпәй тип атаған».

Ике ауыл бергә иҫәпкә алынғанлыҡтан, игенселек торошо тураһында мәғлүмәт юҡ тиерлек. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, XIX быуат аҙағына игенселек хаҡында ҡайһы бер мәғлүмәт бар. Игенселек системаһы әлегә ныҡлы урынлашмаған, нан () өс баҫыулыға күсмәгән, була. Ҡара тупраҡҡа арыш, һоло, бойҙай сәскәндәр. Муҡшы йылғаһы буйындағы һыу тирмәнен йылына 15 һум менән 12 йылға ҡуртымға биргәндәр.

1842 йылда 22 хужалыҡта 167 ат, 116 һыйыр, 54 һарыҡ, 3 кәзә аҫыралған. Малды йәй буйы көтөүҙә йөрөткәндәр. Бесәнлектәр Йүрүҙән йылғаһының һыубаҫар туғайҙарында ла, таусыҡтарҙа ла урынлашҡан булған. 30-ға яҡын кеше һәр береһе 6 һум эш хаҡына яҡын-тирә ауылдарға ураҡҡа ялланған. Яҙ көндәрендә Балашевтың урман дачаһында 20 кеше, һәр береһе айына 4 һум ялына, урман ҡырҡҡан һәм ағас яндырып күмер эшләгән.

1865 йылда (Мырҙалар-Мәсетле ауылы халҡы менән бергә) 83 йортта 587 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, ситкә китеп эшләү (отходничество) менән шөғөлләнгәндәр. Һыу тирмәне була.

1906 йылда мәсет теркәлгән.

## Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше
1920 йылда Көҫәпәйҙә 63 хужалыҡта 332 кеше йәшәгән. Әлеге ваҡытта Көҫәпәй ауылында төп мәктәп, фельдшер-акушер пункты бар.

## Халыҡ һаны
Көҫәпәйҙә башҡорттар йәшәй (2002).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле кешеләре
* Нуриев Дамир Әхмәт улы (18.03.1941), ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1996), профессор. Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәр биреү хеҙмәткәре (1998), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2004).
* Әхтәров Урал Нурит улы (5.07.1940), урман хужалығы хеҙмәткәре, «Почёт Билдәһе» һәм III дәрәжә Хеҙмәт даны ордендары кавалеры.

## Көҫәпәйҙә тыуып-үҫкәндәр

## Хәтер

## Урамдары

* Совхоз урамы ( Совхозная (улица)
* Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
* Соколов урамы — ( Соколова (улица)
* Үҙәк урам ( Центральная (улица).

## Тирә-яҡ мөхит
**Ер-һыу атамалары**

*Тауҙар:*

*Таусыҡтар, түбәләр:*

*Йылғалар, күлдәр:*
* Йүрүҙән
* **Муҡшы**

*Шишмәләр:*

*Ялан-бесәнлектәр:*

*Башҡа урын-ер атамалары:*

### 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Мырҙалар

## Ҡушаматтар

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 104—105 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7
* tv-rb.ru/teleproekty/poznavatelno-razvlekatelnye/bashkorttar/

## Һылтанмалар
* 
* 

## Иҫкәрмәләр