Мөхәммәттең дипломатлығы

**Мөхәммәттең дипломат карьераһы** (570 й. — 8 июнь 632) — Мөхәммәттең с.ғ.с. иртә Ғәрәбстандағы үҫеп килгән мосолман өммәте башлығы булыу осорон һәм Ғәрәбстандағы, уның тирә-яғындағы башҡа халыҡтарҙың хакимдары менән хатлашыуын үҙ эсенә ала. Был осор исламға тиклемге Ғәрәбстандағы яһилиәт йолаларынан иртә ислам идара итеү системаһына күсеүе, шулай уҡ шәриғәт ҡанундарына һәм ислам теократияһына ярашлы ислам юриспруденцияһын сағылдырыусы принциптарын урынлаштырыу менән билдәләнә.

## Тарихы
Мәҙинәнең ике төп ғәрәп ҡәбиләһе — бәнү әл-Хәзрәж һәм бәнү Аус — Мөхәммәттең һижрәтенә тиклем бер-береһе менән быуаттан ашыу Мәҙинәне контролдә тотоу өсөн һуғыша Минанан алыҫ булмаған Ғәҡәбәне алғандан һуң, Мөхәммәтте аустар ҙа, хәзрәжиҙәр ҙә Мәҙинәнең дөйөм лидеры итеп ҡабул итә, һәм ул был проблеманы Мәҙинә Конституцияһын урынлаштырып хәл итә; төрлө төркөмдәр, шул иҫәптән Мәҙинәнең ғәрәп йәһүдтәре араһындағы үҙ-ара эш итеүҙе көйләгән был документ менән уға ҡул ҡуйған яҡтар ризалаша. Был уның өсөн башҡа кимәл роль була, сөнки Мәккәлә ул дини лидер булараҡ ҡына эш алып бара. Һөҙөмтәлә Мәҙинәлә берҙәм община, шулай уҡ Мөхәммәттең ун йыллыҡ дипломатик карьераһы башланыу менән бер рәттән сәйәси өҫтөнлөктәре барлыҡҡа килә.

Ғүмеренең һуңғы йылдарында Мөхәммәт с.ғ.с. башҡа лидерҙар менән хаттар, илселәр аша бәйләнеш урынлаштырған йәки шәхсән рәүештә уларға, мәҫәлән, Таифҡа барған; Мөхәммәт исламға күсергә саҡырған мөрәжәғәтен Ғәрәбстандан ситтә таратырға йыйынған. Һаҡланып ҡалған хатлашыу миҫалдарына Ираклийға, Хосров II һәм Негусҡа яҙған хаттары инә. Мөхәммәт Пәйғәмбәр Ғәрәбстан ярымутрауында башҡа лидерҙар менән бәйләнештәр булдырһа ла, был сиктәрҙән ары хаттар киттеме, юҡмы икәне һорау тыуҙыра.

Мөхәммәттең дипломат булараҡ карьераһының төп билдәләүсе мәлдәрен түбәндәгеләр тәшкил итә: *Ғәҡәбә бәйғәте*, *Мәҙинә Конституцияһы* һәм Хоҙайбиә солохо. Хәбәр ителеүенсә, Мөхәммәт ислам диненә саҡырып, башҡа билдәле лидерҙарға ебәргән хаттарҙа көмөш мөһөрөн ҡулланған.[1][2][3]

## Галерея
Файл:Taifroad.jpg|слева|мини|344x344пкс|Таифҡа юл алғы планда,Таиф тауҙары артҡы планда (Сәғүд Ғәрәбстаны).]]

Файл:Muhammad-Letter-To-Heraclius.jpg|справа|мини|300x300пкс|Мөхәммәт император Ираклийғаебәргән тип фаразланған хат; репродукция Маджид Али Хан «*Мөхәммәт-һуңғы Рәсүл»*, Ислам китап хеҙмәте, Нью-Дели (1998).
Файл:Muhammad_Bahrain_letter_facsimile.png|мини|300x300пкс|Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Мунзир б. Саваға хаты (Солтан Әхмәт Ҡорайшиҙан алынған хаттың ҡулъяҙма күсермәһе. «Изге Пәйғәмбәр хаттары», Ҡарачи (1983).
Файл:Muhammad's_Letter_to_Mukaukis.png|мини|300x300пкс|Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең Мукаукисҡа яҙған хаты.1858 йылда Мысырҙа табылған.
Файл:Mina_Makkah_City.jpg|мини|348x348пкс|*Хаж ҡылыусылар*  Минала


## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ислам тарихы
* Шәриғәт
* Ридуан бәйғәте

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* 
* 
* 
* al-Mubarakpuri, Saif-ur-Rahman (2002). *al-Raheeq al-Makhtoom, «The Sealed Nectar»*. Islamic University of Medina. Riyadh: Darussalam publishers. .
* 
* P.J. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs (Ed.), *[[Encyclopaedia of Islam]] Online*. Brill Academic Publishers..
* 
* 

## Һылтанмалар
* Muhammad Husayn Haykal: «The Life of Muhammad»; Online version 
* Letters sent by Muhammad