Флёге Эмилия

**Эмилия Луиза Флёге** (*нем.* Emilie Louise Flöge ,  — , ) австрия тегенсеһе һәм модельеры, рәссам Густав Климттың моделе, музаһы һәм туғандарса яҡын дуҫы. Рәссам Эмилияның ике портретын: беренсеһе —1891 йылда 17 йәшлек ҡыҙ сағында һәм икенсеһе — үҙ-үҙенә ышанған 30 йәшлек ҡатын осоронда, 1902 йылда яҙа. Элис Штробль картинаның эскиздарын тикшереүҙәренә ярашлы, билдәле «Үбеү» картинаһында  рәссам менән бергә Эмилия Флёге һүрәтләнгән.

## Биографияһы
Эмилия Флёге Художество академияһын тамамлаған (1837—1897) Герман Флёге (1837—1897) менән уның хәләл ефете Штагль Барбараның күбекле тәмәке торбалары фабриканты ғаиләһендә тыуған. Эмилиянан тыш Флёге ғаиләһендә өлкән улы Герман, ҡыҙҙары Паулина менән Һелена булған. Эмилия Флёге 17 йәшендә, өлкән апаһы Һелена уның ҡустыһы Эрнстҡа кейәүгә сыҡҡанда, Густав Климт менән таныша. Флёге Эмилия Бургтеатрҙа Климттың түшәм фрескаһы өсөн рәссамға һын булып торорға килгән була. Дәртле ғишығына, бер ҡасан да Климт тормошонда берҙән-бер ҡатын-ҡыҙ булмаясағын аңлап, Эмилия 1899 йылда уҡ нөктә ҡуя. Улар айырылышҡан мәлгә Климт 19 йәшлек Альма Шиндлерға ғашиҡ була, ә уның ике моделе Мария Учицки һәм Мария Циммерман унан йөклө була. Шуға ҡарамаҫтан, Эмилия Флёге менән Густав Климт ышанысҡа һәм яратыу хисенә нигеҙләнгән бик яҡын мөнәсәбәттәрҙе ғүмерлеккә һаҡлап ҡалды. Күп ваҡытын бергә үткәрәләр, тамашасыларға пар булып сығалар. Густав Климт үлем түшәгендә тап Эмилияны саҡырған. Бер ҡасан да өйләнмәгән Климт үлгәндән һуң тап Эмилия Флёгены Вена йәмғиәте уның тол ҡатыны итеп ҡабул итәсәк, рәссам мираҫының бер өлөшө уға биреләсәк. Эмилия ла Климттан һуң үҙенең шәхси тормошон яйға һалмай, рәссам мираҫын һаҡлаусы ролендә ҡала. Шул маҡсатта ул ателье өҫтөндәге фатирында айырым бүлмә бирә. Климт та, Флёге ла үҙ мөнәсәбәттәренә бер ҡасан да комментарий бирмәне, ә ул үлгәндән һуң, Һеленаның бер туғанының ҡыҙы һүҙҙәренә ҡарағанда, Эмилия рәссамға яҙған хаттарын яндырған. 1983 йылда Эмилия Флёгеның архивы асыла, унда 1897—1917 йылдарҙа Климт тарафынан ебәрелгән дүрт йөҙгә яҡын почта карточкаһы һәм хаты бар, әммә был мөхәббәт хаттары түгел, ә ғәҙәти ҡыҫҡа көндәлек һәм көнкүреш хәбәрҙәре булып сыға.

Апалары кеүек, Эмилия тегенсегә уҡый. 1904 йылда апалары менән бергә Венала Мариахильфер-штрассе урамында «Апалы-һеңлеле Флёге» тип аталған эксклюзив һәм экстравагант мода салонын аса. Мода салонын биҙәү менән Йозеф Хоффман һәм Коломан Мозер шөғөлләнде, улар бер йыл элек «Вена оҫтаханалары» дизайнер студияһына нигеҙ һалған һәм уны вертикаль һәм горизонталь стилдә ыҡсым ҡара-аҡ стилдә башҡарған. Һелена Доннерҙың һеңлеһе әйтеүенсә, апалы-һеңлеләр кулинария күргәҙмәһендә ҡатнашыусылар өсөн униформа тегеү һөҙөмтәһендә кәрәкле башланғыс капитал туплаған. Эмилия ғаилә предприятиеһында продукцияның дизайны өсөн яуап биргән, Һелена клиенттарҙы хеҙмәтләндереү менән шөғөлләнгән, ә Паулина ҡағыҙ эшен үҙ өҫтөнә алған. Флёге салонының "Вена оҫтаханалары"на яҡынлығы эстетик концепцияла ғына түгел, дизайнға һәм сифатҡа дәғүәләрҙә лә, клиент төркөмөнөң ҙур булмауында ла сағылыш тапты. Густав Климттың апалы-һеңлеле Флёгеның салоны өсөн кейем моделдәрен конструкторлауҙа ни тиклем әүҙем ҡатнашыуы билдәһеҙ, әммә «Вена оҫтаханалары» өлгөләренең һәм Климт картиналары орнаменталистикаһының яҡынлығы күҙгә ташлана. Эшһөйәр Эмилия Флёге үҙ сиратында рәссамға эшендә, атап әйткәндә, 1908 йылдың йәйендә һәм 1909 йылда Стокле фризы эскиздарын ваҡытында эшләп бөтөрөргә ашыҡҡанда, ярҙам иткәне билдәле.

Эмилия Флёге "мода баш ҡалаһы"ндағы яңы тенденциялар хаҡында хәбәрҙар булыу өсөн йылына ике тапҡыр Парижға барған. «Тормош реформаторҙары» һәм Поль Пуареның модалы коллекцияһы тәьҫирендә, 1906 йылда ҡатын-ҡыҙҙарға корсетһыҙ һәм киң салбарһыҙ ампир күлдәктәр кейергә тәҡдим итеүсе, Эмилия Венала медицина һәм эстетика күҙлегенән сығып ҡарағанда өҫтөнлөктәргә эйә булған иркен һәм ирекле «реформа күлдәктәрҙе» алға этәреү менән шөғөлләнә: улар ҡатын-ҡыҙҙың эске органдарын да ҡыҫмаған, иркен хәрәкәт итеү мөмкинлеген биргән. Бынан тыш, «реформалы күлдәктәр» ҡатын-ҡыҙҙар эмансипацияһы — үҙаң, шәхес азатлығы һәм ир-егеттәр өҫтөнлөгөнән ҡотолоу идеяларына яуап биргән. Эмилияның һыҙатлы һәм «Хоффман шашкалы» билдәле күлдәктәренең дизайны ла Вена оҫтаханаһына барып тоташа. «Реформалы күлдәктәр» яңы барлыҡҡа килгән буржуазияның элитар даирәләрендә рекламалана һәм күп халыҡтың таныуына өлгәшә алмай. Париждан айырмалы рәүештә, консерватив Венала быуаттар сигендә «реформа күлдәген» кейеп йәмғиәткә күренеү өсөн етерлек ҡыйыулыҡ кәрәк булған. Берта Цукеркандль-Шепс хәтерләүенсә, 1913 йылда юбка-салбар кейгән Поль Пуаре манекенщицаларының Вена Кернтнерштрассеһында күренеүе полицейскийҙарҙың ҡыҫылышын талап иткән транспорт коллапсы барлыҡҡа килә. Предприятиеның уңышы дәлилдәре һаҡланмаған: 1945 йылда Эмилия Флёге фатирындағы янғында бөтә документтар юҡҡа сыға. «Апалы-һеңлеле Флёге» салоны 1938 йылда ябылған: уның клиенттарының күбеһе йәһүд ҡатындары булған һәм был ваҡытҡа Венанан киткән, йәки национал-социалистар ҡорбаны булған. Салон клиенттары — Элизабет Ледерер, Адель Блох-Бауэр, Евгения Примавези, Фридерика Мария Беер Флёге моделдәренә оҡшаған кейемдәрҙә Густав Климт портреттарында мәңгеләштерелгән.

Эмилия Флёге XIX быуат Көнбайыш һәм Моравия Словакияһынан милли һәм халыҡ кейемдәре коллекцияһын йыйған, әлеге ваҡытта ул Вена биҙәү-ҡулланма сәнғәте музейында һаҡлана һәм 369 самаһы туҡыу объекты иҫәпләнә.

## Мәҙәниәттә
Эмилияның тормошона, Климттың «Үбеш» картинаһы менән бәйле, Элизабет Хикейҙың «Һүрәттәге үбеү» (The Painted Kiss) исемле китабы арналған. 2006 йылда Рауил Руистың «Климт» нәфис фильмында Эмилия Флёге ролен актриса Вероника Феррес башҡара.

## Флёге Эмилияның билдәле яҡташтары
* Брентано Антония — 1780—1869) Австрия сәнғәте коллекционеры, меценат һәм Людвиг Ван Бетховендың яҡын дуҫы.
* Нойхаузер Адель (*нем.* Adele Neuhauser) род. 1959 йылдың 17 ғинуарында тыуған) — австрия театр һәм кино актрисаһы, Австрия киноһы академияһы (Akademie des Österreichischen Films) ағзаһы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* Wolfgang G. Fisher with Dorothea H. Ewan (1997). "Gustav Klimt and Emilie Floege: An Artist and His Muse, " *Woman’s Art Journal* 17:2, p. 42.
* Hickey, Elizabeth (2005). *The Painted Kiss: A Novel*, Atria Books, New York, ISBN 0743492609 (*Der gemalte Kuss*, Bloomsbury, Berlin 2005, ISBN 3827006279).
* O’Connor, Anne-Marie (2012). *The Lady in Gold, The Extraordinary Tale of Gustav Klimt’s Masterpiece, Portrait of Adele Bloch-Bauer*, Alfred A. Knopf, New York, ISBN 0-307-26564-1
* 
* 
* 
* 

## Һылтанмалар
* austria.info: Emilie Flöge, die Mode-Revolutionärin und der Kuss
* artinwords.de: Gustav Klimt — Emilie Flöge. Reform der Mode, Inspiration in der Kunst