Гайги Вайгель

**«Гайга вайгель»** (эрзя теленән урыҫсаға тәржемә «Яңғырауыҡлы тауыш») — Яңы Пырма ауылындағы эрзя фольклор халыҡ ансамбле, Мордва Республикаһының Кочкуров районы.

Эрзяларҙың фольклор йырҙарын, үҙҙәре ижад иткән таҡмаҡтарҙы, йола һәм автор йырҙарын башҡаралар, ансамбль репертуарына милли уйындар ҙа индерелгән. Коллектив Мордва Республикаһы Дәүләт премияһы лауреаты. Атҡаҙанған халыҡ ижады коллективы (2014).

## Тарихы
Коллектив 1953 йылда барлыҡҡа килә. Беренсе составындағы йырсыларҙан ике инәй-өлөсөй генә һаман да сәхнәгә сыға. 1970 йыл ансамбль өсөн бик әһәмиәтле була: улар Мәскәүҙә билдәле «Мелодия» тауыш яҙҙырыу студияһында йырҙарын грампластинкаға яҙҙыра. Прасковья Кузьминична Крамойкина ансамблдә һәр ваҡыт башлап йырлаусы була. Башҡа йырсыларҙан Дарья Леонтьевна Антошкина, Фёкла Ефимовна Мокейкина эрзя руцяһын сигеү, репертуар һайлау, онотолоп барған боронғо ауыл йолаларын йыйыу һәм тергеҙеү менән шөғөлләнә. Улар башҡа фольклор коллективтары өсөн костюмдар әҙерләүҙә лә ярҙам итә. Бер нисә йылдан һуң ансамбль Кочкуров районының визит карточкаһына әйләнә.

70-се йылдарҙа Р. С. Зорькина ансамбль етәксеһе була. Хәҙер ул «Ламзурь» фольклор ансамблендә йырлай. 1983 йылдан Яңы Пырманың фольклор ансамбленә Мария Дмитриевна Бояркина етәкселек итә бвшлай, тап ошо ваҡытта ансамблгә яңғырауыҡлы «Гайги вайгель» исеме бирелә.

## Фестиваль һәм конкурстарҙа ҡатнашыу
«Гайги вайгель» — Мордва Республикаһының Дәүләт премияһы лауреаты, район, республика, Бөтә Рәсәй, халыҡ-ара конкурстар һәм фестивалдәр дипломанты һәм лауреаты. Эрзянь Раськень Озкс һәм «Торамась терди» () байрамдарында күп тапҡырҙар ҡатнаша. Ансамбль «Эрзя туйы» традицияларын тергеҙә, унда кәләш һәм кейәү, ҡунаҡтар һәм туғандары өсөн дә, шулай уҡ кәләш өсөн махсус һамаҡлау өсөн (причетание) () айырым йырҙар бар .

### 2007 йыл
* «Шумбрат, Финно-Угрия!» (Саранск)
* «Раштыуа» Рәсәй православие фольклор фестивалендә ҡатнаша (Санкт-Петербург), унда «Эрзянь туйы» (), Роштовань калядамотнень ().
* Шул уҡ йылда коллектив «Крутушка» фестивалендә сығыш яһай (Ҡазан);

### 2013 йыл
* «Гайги вайгель» халыҡ фольклор ансамбле — «Беҙ бөтәбеҙ бергә — Рәсәй» Бөтә Рәсәй халыҡ ижады фестиваленең I дәрәжә лауреаты. (Чебоксар).
* «Фин-уғыр транзиты: туғандарса осрашыуҙар» Халыҡ-ара сәнғәт һәм халыҡ ижады фестивалендә ҡатнаша (Саранск).
* Шул уҡ йылда ансамбль үҙҙәренең Мәҙәниәт йортонда 60 йәшлек юбилейын билдәләй.

### 2016 йыл
* Махачкалала йәйгеһен үткән VII «Тау кешеләре» Халыҡ-ара фольклор һәм йола мәҙәниәте фестивалендә ҡатнаша.

## Ансамблдең составы

** Агеева Роза Степановна
** Адмайкина Евдокия Герасимовна
** Адмайкина Мария Никитишна
** Адмайкина Нина Фёдоровна
** Бояркина Мария Дмитриевна (художество етәксеһе)
** Ведяйкина Мария Петровна
** Кромойкина Прасковья Кузьминична
** Мокейкина Фекла Ефимовна
** Потанина Валентина Фёдоровна
** Лазуткина Вера Николаевна
** Устинова Раиса Алексеевна
** Фролкина Просковья Николаевна
** Фролкин Иван Ильич — 2003 йылдан аккомпаниатор.

## Репертуары
Репертуары бик күп боронғо эрзя йырҙарынан тора: «Маштыть, авакай» (), «Ох, авакай, чиямак» (), «Дованть колмо церанзо» (), «Вирьга юты Машура» (), «Бути саемс, Ваня леляй, саемак» (), «Пиже садсо» () һәм башҡа йырҙар.

## Дискография
* Л. Н. Шамов (сәнғәт фәне кандидаты, С.-Петербург) профессиональ тауыш яҙҙырыу студияһында «Гайги вайгель» ансамбле башҡарыуында 20 йыр яҙҙыра. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, CD форматында сығарылмаған
* Фин-уғыр транзиты: туғандарса осрашыуҙар. CD йыйынтығы. 2013 («Тундосить ютась» һәм «Кодамо моро» эрзя халыҡ йырҙары)
* альбом «Штатол», этно-поп төркөмө OYME. 2015 йыл («Тундось ютась, мазысь ютась» һәм «Ох, парыям-дугинем» эрзя халыҡ йырҙары)

## Һылтанмалар
** : «Гайги вайгель» — «Вай, доля» морось
** : «Гайги вайгель» — «Колмо кинеть»
** : «Гайги вайгель» — «Вай, пасиба, тиринь тетяй»
** : «Торамась терди» — «Гайге вайгель» (Пырма веле)
** : МТРК Мир ЗВОНКИЕ ГОЛОСА,
* 

## Иҫкәрмәләр