open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Казактар

thumb|Казактар хат яҙалар
**Казакта́р** − сығышы буйынса төрлө булған социаль төркөмдәр.

## Атаманың килеп сығыуы
М. Фасмер буйынса боронғо урыҫ телендәге «козакъ» (үҙе теләп ялланған эшсене аңлатҡан) һүҙенән килә.

В. И. Даль һүҙлегендә «ил гиҙеү, күсеп йөрөү» тип аңлатҡан Урта Азияла ҡулланылған «казмак» һүҙенән сыға тип белендерә.

Төрки телдәрҙән барлыҡҡа килгән тейҙәр (*qаzаq* — «ирекле, бойондороҡһоҙ кеше, мажаралар эҙләүсе, берәҙәк»).

Сытин хәрби энциклопедияһында төрлө версиялар күрһәтелә:
* касоктарҙан (бер Кавказ халҡы)
* Касахиянан
* төрөк-татар (төрки) «каз» (ҡаҙ) һүҙенән
* Козары ауылынан
* Монгол теленән («ко» — һаҡлау; «зах» — сик)

## Һылтанмалар
Документаль фильм «Энциклопедия казачества»
Әл-Һүмәзә сүрәһе

**Әл-Һумәзә сүрәһе** ( ) (Ғәйбәтсе), Ҡөрьән Кәримдең 104-се сүрәһе, 9 аяттан тора. 

## Ғәрәпсәһе

 بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ  
# وَيْلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ
# الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ
# يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ
# كَلَّا ۖ لَيُنبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ
# وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ
# نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ
# الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ
# إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌ
# فِي عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ
# 



## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!
# Үәйлүл-ликүлли һумәзәтил-лүмәзәһ
# Әлләҙии джәмәғә мәәләү-үә ғәддәдәһ
# Йәхсәбү әннә мәәләһү әхләдәһ
# Кәлләә ләйүм-бәҙәннә фил-хутамәһ
# Үә мәә әдраакә мәл-хутамәһ
# Нәәру-ллаһил-мүүҡадәһ
# Әлләтии тәтталиүу ғаләл әф'идәһ
# Иннәһәә ғәләйһим мүьсадәһ
# Фии ғәмәдим-мүмәддәдәһ

## Тәржемәһе


Шәфҡәтле, рәхимле Аллаһ исеме менән...

# Һәр ғәйбәтсегә, хурлаусыға ҡайғы!
# Байлыҡ йыйып, уны әҙерләп ҡуйыусыға!
# Ул байлығы уны мәңге [үлемһеҙ] ҡалдырыр тип уйлай.
# Юҡ һәм юҡ! Һис шикһеҙ, Әл-Хутамаға ырғытыласаҡ ул.
# Ә Әл-Хутаманың нимә икәнен һиңә ҡайҙан белергә?
# Алланың ялҡынлы уты ул,
# йөрәктәр өҫтөнән күтәрелә ул.
# Уларҙың өҫтөндә ул көмбәҙ кеүек, 
# оҙон бағаналарҙа. 



## Һылтанмалар

http://www.shortsuras.ru/al-humaza/ 

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ғаср сүрәһе

**Әл-Ғаср сүрәһе** ( ) (Киске уаҡыт), Ҡөрьән Кәримдең 103-сө сүрәһе. Өс аяттан тора, Мәккәлә иңгән сүрә.

## Ғәрәпсәһе
سورة «العصر» 103

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1 وَالْعَصْرِ

2 إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ

3 إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1 Үәл-ғаср

2. Иннәл-иңсәәнә ләфии хуср

3. Иллә-ләҙиинә әәмәнүү үә ғәмилүү-ссалихәәти үә тәүәсау билхәҡҡи үә тәүәәсау биссабр

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!
# Киске уаҡыт менән ант итәм! 
# Ысынлап та, кеше зыян күреү хәлендә,
# иман килтереп, изге эштәр ҡылып, бер-береһен хәҡиҡәткә өйрәтеүселәр һәм бер-береһен сабырлыҡҡа өндәүселәрҙән башҡа!

## Һылтанмалар

* http://www.falaq.ru/quran/arab/103

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әт-Тәкәҫүр сүрәһе

**Әт-Тәкәәҫүр сүрәһе** () (Байығыуҙа ярышыу), Ҡөрьән Кәрим 102-се сүрәһе, 8 аяттан тора.

Риүәйәте:Бәни Ғәбде Мәнәф менән Бәни Сәһем ҡәбиләләре ғаиләләренең күплеге менән маҡтаныша торған булғандар. Бәни Ғәбде Мәнәф ҡәбиләһенең кешеләре күберәк булып сыҡҡан. Шунан икенсеһенекеләр яһилият ваҡытында күпләп үлгән туғандарҙы ла ҡушып һанарға тәҡдим иткәндәр. Шулай һанағандан һуң улар алға сыҡҡан. Аллаһы тәғәлә улар хаҡында ошо сүрәне иңдергән
## Ғәрәпсәһе

سورة «التكاثر» 102

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1. أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ

2. حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ

3. كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ

4. ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ

5.كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ

6. لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ

7. ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ

8. ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ

## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Әлһәәкүмү-ттәкәәҫур.

2. Хәттәә зуртүмүл-мәҡаабир.

3. Кәлләә сәүфә тәғләмүүн.

4. Ҫүммә кәлләә сәүфә тәғләмүүн.

5. Кәлләә ләү тәғләмүүнә ғилмәл-йәҡиин.

6. Ләтәрауннәл-джәхиим.

7. Ҫүммә ләтүс'әлүннә йәүмә'иҙин ғәни-ннәғиим.

## Мәғәнәһе

Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

# Һеҙҙе байығыуҙа ярышыу [имандан] ситкә йүнәлдерҙе
# һеҙ ҡәберҙәргә барып, мәйеттәрҙе лә һанауға барып еттегеҙ.
# Юҡ һәм юҡ! Һеҙ беләсәкһегеҙ.
# Шунан, юҡ һәм юҡ! Һеҙ беләсәкһегеҙ!
# Юҡ һәм юҡ! Шикләнмәҫлек белем менән белһәгеҙ ине һеҙ. 
# Һеҙ, һис шикһеҙ, тамуҡ ялҡынын күрәсәкһегеҙ.
# Шунан, һеҙ уны, һис шикһеҙ, асыҡ күҙ менән хатағыҙҙы күрәсәкһегеҙ.
# Шунан ошо көндө һеҙ, әлбиттә, [донъялағы] рәхәтлек тураһында һораласаҡһығыҙ.

## Һылтанмалар

* http://www.falaq.ru/quran/arab/102

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ҡариғә сүрәһе

**Әл-Ҡариға сүрәһе** () (Ҡурҡыныс хөкөм), Ҡөрьән Кәримдең 101-се сүрәһе, 11 аяттан тора.
## Ғәрәпсәһе
سورة «القارعة» 101

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1. الْقَارِعَةُ

2. مَا الْقَارِعَةُ

3. وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ

4. يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ

5. وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوشِ

6. فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ

7. فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

8. وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ

9. فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ

10. وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ

11. نَارٌ حَامِيَةٌ

## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Әл-ҡаариғәһ.

2. Мәл-ҡаариғәһ.

3. Үә мәә адраакә мәл-ҡаариғәһ.

4. Йәүмә йәкүүнү-ннәәсү кәл-фәраашил-мәбҫүүҫ.

5. Үә тәкүүнүл-джибәәлү кәлғиһнил-мәңфүүш.

6. Фә'әммәә мәң ҫәҡуләт мәүәәзиинүһ.

7.Фәһүүә фии ғиишәти-ррадыийәһ.

8. Үә әммәә мән хаффәт мәүәәзиинүһ.

9. Фә'үммүһү һәәүийәһ.

10. Үә мәә әдраакә мәәһийәһ.

11. Нәәрун хәәмийәһ.

## Тәржемәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

# Ҡурҡыныс хөкөм!
# Нимә ул ҡурҡыныс хөкөм?
# Ҡурҡыныс хөкөмдөң ни икәнен һиңә нимә белдерер?
# Кешеләр туҙҙырылған күбәләктәр кеүек булған көндө, 
# һәм тауҙар тетелгән йөн шикелле булғас, 
# һәм кемдең үлсәүе ауыр тартһа,
# ул рәхәт тормошта булыр.
# Ә кемдең үлсәүе еңел тартһа,
# уның әсәһе упҡын булыр.
# Ә упҡындың ни икәнен һиңә нимә белдерер?
# Дөрләп янған ут ул.
## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/101

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ғәдийәт сүрәһе

**Әл-Ғәдийәт сүрәһе** ( ) (Елеүселәр), Ҡөрьән Кәримдең 100-сө сүрәһе, 11 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سورة «العاديات» 100

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1. وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا

2. فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا

3. فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا

4. فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا

5. فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا

6. إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ

7. وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ

8. وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ

9. أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ

10. وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ

11. إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّخَبِيرٌ

## Транскрипцияһы

Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Үәл-ғәәдийәәти дабхә.

2. Фәл-мүүрийәәти ҡадхә

3. Фәл-мүғиираати субхә

4. Фә'әҫәрнә биһи нәҡғә

5. Фәүәсатнә биһи джәмғә

6. Иннәл-иңсәәнә лираббиһи ләкәнүүд.

7. Үә иннәһү ғәләә ҙәәликә ләшәһиид.

8. Үә иннәһү лихүббил-хайри ләшәдиид.

9. Ә фәләә йәғләмү иҙәә бүғҫира мәә фил-ҡубуур

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

# Тындары бөтөп елеүселәр менән ант итәм,
# осҡондар сәсрәтеп сығарыусылар менән,
# таң уаҡытында һөжүм итеүселәр менән!
# Һәм улар шуның менән унда туҙан күтәрҙеләр,
# һәм шулай итеп төркөм араһына бәреп инделәр.
# Кеше, ысынлап та, Раббыһы алдында шөкөр итмәй.
# Һәм быға, ысынлап та, ул үҙе шаһит.
# Ысынлап та, ул рәхәтлекте-байлыҡты ныҡ ярата.
# Белмәйме ни ул: ҡәберҙәрҙә булған нәмәләр ҡуптарылып сығарылғас,
# һәм күңелдәрҙә булған нәмәләр асыҡланғас,
# ул көндө Раббылары улар тураһында, ысынлап та, хәбәрҙар.

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/100

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әл-Фил сүрәһе

**Әл-Фил сүрәһе** ( ) (Фил), Ҡөрьән Кәримдең 105-се сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 5 аяттан тора.

Риүәйәте: Пәйғәмбәрҙең донъяға килере йылы Йәмән иленең хакимы Әбраһа бине Сабах әл-Әшрәм Санга ҡалаһында бер ғибәҙәтхана төҙөткән. Барса халыҡтың Ҡәғбәтулланан үҙҙәренә йөрөй башлауын теләгән. Шул ниәтен ишетеп, бер ғәрәп әлеге сиркәүгә инеп, нәжес менән буяп бөткән. Әбраһаның асыуы сығып, Ҡәғбәтулланы емерергә ант иткән. Мәхмүди исемле бер ҙур филде ғәскәре алдына ҡуйып сәфәргә сыҡҡан. Ул саҡта Мәккәнең хакимы булып Пәйғәмбәребеҙҙең олатаһы Ғәбделмоталлип торған. Ул халыҡҡа тау араларына ҡасырға бойорған да Ҡәғбәтуллаға килеп, доға уҡып, ҡәүеме янына киткән. 
Фил ҡалаға яҡынлашҡас, Ҡәғбәтуллаға хөрмәт йөҙөнән теҙ сүккән дә, күпме туҡмаһалар ҙа урынынан тормаған да ҡуйған. Шул саҡ күк йөҙөндә тамуҡ ҡоштары пәйҙә булған. Уларҙың томшоҡтарында ташҡа әйләнгән балсыҡ булған. Таш тейгән кешеләр һәләк булған, ҡалғандары ҡасҡан. Әбраһаның тәнендә бер ҙур йәрәхәт барлыҡҡа килгән. Ҡалаға ҡайтып еткәс, шунда йән биргән.

## Ғәрәпсәһе

          
 بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ  
# اَلَمۡ تَرَ کَیۡفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِاَصۡحٰبِ الۡفِیۡلِ 
# اَلَمۡ یَجۡعَلۡ کَیۡدَہُمۡ فِیۡ تَضۡلِیۡلٍ 
# وَّ اَرۡسَلَ عَلَیۡہِمۡ طَیۡرًا اَبَابِیۡلَ 
# تَرۡمِیۡہِمۡ بِحِجَارَۃٍ مِّنۡ سِجِّیۡلٍ 
# فَجَعَلَہُمۡ کَعَصۡفٍ مَّاۡکُوۡلٍ 


Транскрипцияһы:
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!
# Ә ләм тәра кәйфә фәғәлә раббукә би'aсхәәбил-фиил
# Ә ләм йәджғәл кәйдәһум фии тадлиил
# Үә әрсәлә ғәләйһим тайрән әбәәбиил
# Тәрмииһим бихиджәәратим миң сиджжиил
# Фәджәғәләһум кәғасфим мәькүүл

## Тәржемәһе


Шәфҡәтле, рәхимле Аллаһ исеме менән...
# (Әй Мәхәммәт ғ.с.) Раббыңдың фил эйәләренә ни эшләгәнен күрмәнеңме?
# Уларҙың хәйләкәрлектәрен бушҡа ебәрмәнеме??
# Уларға туп-туп ҡош ебәрҙе.
# Ҡоштар уларға ташҡа әүерелгән балсыҡ атты;
# Аллаһы тәғәлә шул таштар менән уларҙы иҙелгән үлән кеүек итте.



## Һылтанмалар

http://www.shortsuras.ru/al-fil/ 

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Саҡ районы

**Саҡ районы** (, ) — Ҡырым АР территорияһында урынлашҡан 14 райондың береһе. Райондың административ үҙәге — Саҡ .

Райондың майҙаны — 2257 км². Халыҡ тығыҙлығы — 35.87 кеше/км².

Телефон коды — +380 6563.

## Халыҡ
2012 йылда бында 77 896 кешенең йәшәүе мәғлүм.

2001 йылғы Украина йән иҫәбен алыу буйынса милли составы : * урыҫтар — 45,2 %* ҡырым татарҙары — 17,5 %* украиндар — 31,5 %* белорустар — 2,2 %* поляктар — 0,2 %* молдавандар — 0,2 %.

## Иҫкәрмәләр

## Тышҡы һылтанмалар
* Саҡ районының рәсми сайты
Әл-Фатиха сүрәһе

**Әл-Фатиха сүрәһе** (, *Китапты асыу *), башҡорт телендә **Әл-Фәтихә** исеме менән дә осрай. — Ҡөрьән Кәримдең 1 сүрәһе. Мәккәлә бишенсе булып һәм бар аяттары ла бер ваҡытта иңгән беренсе сүрә. 7 аяттан, 29 һүҙҙән, 139 / 142 өндән (хәреф) тора. 

Иң киң таралған сүрә, һәр намаҙҙа мотлаҡ уҡыла.

## Уҡылышы

## Сүрә
Был бүлектә сүрәнең ғәрәп телендә яҙылышы, кирил һәм латин хәрефтәрендә башҡорт теленә транскрипцияһы, башҡорт телендә тәфсире бирелә.


**1:1** 
: * Бисмилләәһир-Рахмәәнир-Рахиим
: * Мәрхәмәтле һәм Рәхимле Аллаһ исеме менән (башлайым).


**1:2** 
: * Әл-хәмдү лилләәһи раббил-ғәләмиин
: * Ғәләмдәр Раббыһы Аллаһҡа маҡтау !


**1:3** 
: * Әр-Рахмәәнир-Рахиим
: * Мәрхәмәтлегә, Рәхимлегә.


**1:4** 
: * Мәәлики йәүмид-диин 
: * Хөкөм көнөнөң батшаһына.


**1:5** 
: * Иййәәкә нәғбүдү үә иййәәкә настәғиин 
: * Һиңә генә ғибәҙәт ҡылабыҙ һәм Һинән генә ярҙам һорайбыҙ.


**1:6** 
: * Иһдинә-ссыираат-аль-мүстәҡиим
: * Беҙҙе тура юлдан алып бар — Узең ниғмәт күрһәткәндәрҙең юлынан.


**1:7** 
: * Сыраат-әл-ләҙиинә әнғәмтә ғәләйһим ғайри-әл-мағдууби ғәләйһим үә ләәд-дааальлииин
: * Һинең асыуға торғандар һәм аҙашҡандар юлынан түгел.

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Әл-Әғрәф сүрәһе

**Әл-Әғрәф сүрәһе** (, *Кәртәләр *) — Ҡөрьән Кәримдең 7 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 206 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
54. Иннә раббәкүмү -ллааһу-лләҙии халәҡассәмәәүәәти үәл-арда фии ситтәти әййәәмиң ҫүммәс-тәүәә ғәләл-ғәрши йуғши-лләйлә-ннәһәәра йатлүбүһү хәҫииҫәү үәшшәмсә үәл-ҡамәрә үәннүджүүмә мүсәххараатим би`әмриһи ә ләә ләһүл-хальҡу үәләмру тәбәәракәллааһу раббүл-ғәәләмиин.

55. Үдғүү раббәкүм тәдарруғәү үә хуфйәтән иннәһү ләә йүхиббүл-мүғтәдиин.

56. Үә ләә түфсидүү фил-ардыи бәғдә исләәхиһәә үәдғүүһү хауфәү үә тамәғән иннә рахмәтә-ллааһи ҡариибүм-минәлмүхсиниин.

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Исра сүрәһе

**Әл-Исра сүрәһе** (, *Төндә күсереү *) — Ҡөрьән Кәримдең 17 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 111 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
110. Ҡули-дғүүллааһа әүи-дғүү-ррахмәәнә әййәм мәә тәдғу фәләһүл-әсмәә`үлхүс-нәә үә ләә тәджһәр бисаләәтикә үә ләә түхаафит биһәә үәбтәғыи бәйнә ҙәәликә сәбиилә.

111. Үә ҡулил-хәмдү лилләәһилләҙии ләм йәттәхыиҙ үәләдәү-үә ләм йәкүл-ләһү шәриикүң фил-мүлки үә ләм йәкүл-ләһү үәлиййүм минә-ҙҙүлли үә кәббирһү тәкбиира.

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Кәһф сүрәһе

**Әл-Кәһф сүрәһе** (, *Мәмерйә *) — Ҡөрьән Кәримдең 18 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 110 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
107-109. Иннә-лләҙиинә әәмәнүү үә ғәмилүүссаалихәәти кәнәт ләһүм джәннәәтүл-фирдәүси нүзүлә хаалидиинә фииһәә йәбғуунә ғәнһәә хиүәлә. Ҡуль ләү кәәнәлбәхру мидәәдәлликәлимәәти раббии ләнәфидәл-бәхру ҡаблә әң тәңфәдә кәлимәәтү раббии үә ләү джиьнәә бимиҫлиһи мәдәдә.

110. Ҡуль-иннәмәә әнәә бәшәруммиҫлүкүм йүүхәә иләййә әннәмәә иләәһүкүм иләәһүү-үәәхидүң фәмәң кәәнә йарджүү лиҡаа`ә раббиһи фәлйәғмәл ғәмәләң саалихәү үә ләә йүшрик биғибәәдәти раббиһи әхәдә.

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Та Һа сүрәһе

**Та Һа сүрәһе** (, *Та һа *) — Ҡөрьән Кәримдең 20 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 135 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ (1

114) فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ ۗ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَىٰ إِلَيْكَ وَحْيُهُ ۖ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا

## Транскрипцияһы
1) Бисмилләәһир-рахмаанир-рәхиим 

114) Фата-’ала-ЛЛахул-Маликул-Хакк! Уа ла та’-жал бил-Кур-ани мин-кабли ай-йукда илайка уахйух; уа кур-Рабби зидни ’илма

## Мәғәнәһе
1) Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

114) Алла, хаҡ батша, бар нәмәнән дә юғары! Уны үәхи итеү тамам булғанға тиклем Ҡөрьән менән ашыҡма, һәм: «Раббым, белемемде арттыр!» — тип әйт.

## Һылтанмалар
* Та-Һа сүрәһе «Ислам-Афиша»«» сайтында

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Мәидә сүрәһе

**Әл-Мәидә сүрәһе** (, *Аш табыны*) — Ҡөрьән Кәримдең 5 сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 120 аяттан тора.

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе
1. Әй, иман килтергәндәр, антығыҙҙа (вәғәҙәгеҙҙә) тороғоҙ. Хайуандарығыҙ һеҙгә хәләл ризыҡ ителде. Аятта һа­налғандарҙан (харамдан) башҡаһы. Ихрамда булһағыҙ, аусы­лыҡ тыйыла. Хаҡтыр, Аллаһ Үҙе теләгәнен хөкөм итә. (Ант, вәғәҙә өс төрлө Ҡөръәндә яҙылғанса ғына эш ҡылырмын, тип Аллаһ ҡаршыһындағы ант. Аллаһ исеме менән әйтелгән нәҙерҙәр. Кешеләрҙең үҙ-ара ҡуйышҡан вәғәҙәләре, һүҙҙәре. Ихрам, йәғни харам, хаж ваҡытында ихрам бәйләү йолаһы бар. Ихрам бәйләгән кеше махсус кейем кейә. Ихрам ваҡытында хәләл ҡылынған кейектәрҙе ауларға ярамай.)

2. Әй, иман килтергәндәр, Аллаһ шәриғәтенең, харам айҙарҙың, ҡорбан салыуҙың, ғәрдәнлектәрҙең (биҙәлгәндәрҙең) һәм Раббынан сауҙа файҙаһы һәм Уның ризалығын эҙләп Бәйтүл-Харамға килгәндәрҙең дәрәжәһен төшөрмәгеҙ, уларҙы рәнйетмәгеҙ. Ихрамдан сыҡҡас та ау башларға мөмкин. Харам мәсетенә керетмәгәндәре өсөн һин асыу тотоп, асыуланма. Изгелек итеүҙә, яман эш ҡылыуҙан һаҡланыуҙа бер-берегеҙгә ярҙамлашығыҙ. Гөнаһ ҡылыуҙа, дошманлыҡ эштәрендә ярҙамлашмағыҙ. Гөнаһлы булып, Аллаһ ҡаршыһында яуап биреүҙән ҡурҡы­ғыҙ. Аллаһтың язаһы бик тә хәтәр булыр. (Харам айҙар - һуғышырға ярамай торған айҙар. Бәйтүл-Харам - харамлыҡ, ярамаған эш ҡылырға ярамай торған бина. Ғәрдәнлек - дини байрамдарҙа мосолманлыҡты, хажилыҡты айырып күрһәтеп тороусы биҙәнеү әйберҙәре: муйынсаҡ, алҡа һәм башҡалар. Ҡорбанға салынырға тейешле хайуандың, муйынына матурлау-биҙәү әйберҙә­ре, йәғни ғәрдәнлектәр тағыла, был осраҡта, әлбиттә, ҡорбан ғәрдәнлеге тураһында һөйләнә.)

3. Үләкһә, ҡан, сусҡа ите, Аллаһтан башҡа затҡа ба­ғышлап салынған, быуылып үлгән, (таш, күҫәк менән бәреп) үлтерелгән, бейеклектән йығылып үлгән, һөҙөп үлтерелгән, йәнлектәр ботарлаған хайуан итен - үлеп етмәгәндә салып ҡалынғандан тыш - табына торған таш һындарға бағышлап салынған иттәрҙе ашау һәм фал уҡтары (ырымланған уҡтар) менән үлсәү һеҙгә харам ителде. (Ундай иттәрҙе ашау) юлдан сығыу, тип атала. Бөгөн кәферҙәр һеҙҙе динегеҙҙән яҙҙырыу эшенән ваз кистеләр. Хәҙер уларҙан ҡурҡмағыҙ инде. Минең язамдан ҡурҡығыҙ. Бөгөн һеҙҙең динегеҙҙе мөкәм­мәл иттем, һеҙгә тигән ниғмәтемде тамам иттем һәм һеҙҙең өсөн әҙерләнгән Ислам динен хуп күрҙем. Кем дә кем ашарына ризыҡ таба алмайынса, аслыҡтан ашарға мәжбүр булһа, (харамды ла) ашай ала, гөнаһлы булмаҫ дәрәжәлә. Һис шикһеҙ, Аллаһ ярлыҡаусы һәм кисереүсеҙер.

## Һылтанмалар
Изге Ҡөрьән башҡорт телендә

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Мүьминүн сүрәһе

**Әл-Мүьминүн сүрәһе** (, *Иман килтергән кешеләр *) — Ҡөрьән Кәримдең 23-сө сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 118 аяттан тора.

## Транскрипцияһы

## Йөкмәткеһе
Сүрә иман килтергәндәр  бәхетле булыр һәм тантана итер тигән хәбәр менән башлана. Шунан мөьминдәрҙең әхлаҡи үҙенсәлектәре һүрәтләнә. Артабан кеше яралтылмышы процесы һәм  үҫеше  тураһында һөйләнелә. Сүрәлә Аллаһы тәғәләнең ҡеүәтен раҫлаған ҡайһы бер күренештәр килтерелә, шулай уҡ пәйғәмбәрҙәр тарихы бәйән ителә, был хикәйәттәр Илаһи Китаптарҙың бер сығанаҡтан икәнен, бөтә быуын кешеләре  бер-береһенә оҡшай икәнен күрһәтә. Артабан сүрәлә Аллаһ кешене камил  ҡиәфәтле итеп яралтҡан, был  уның Ҡөҙрәтлелеген иҫбатлай тип аңлатыла.

Аллаһ яуызлыҡҡа яҡшылыҡ менән яуап бирергә һәм иманлы булырға өндәй.

## Һылтанмалар

* Ҡөрьән (башҡортса)https://wikisource.org/wiki/%D3%98%D0%BB-%D0%9C%D1%83%D1%8A%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D3%99%D2%BB%D0%B5
*Сура Аль-Муъминун

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Хаж сүрәһе

**Әл-Хаж сүрәһе** (, *Хаж *) — Ҡөрьән Кәримдең 22 сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 78 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
ا

## Транскрипцияһы

## Йөкмәткеһе

Был сүрә Аллаһы тәғәләнең ҡөҙрәте һәм ҡиәмәт көнөндә кешене бөйөк ҡурҡыу биләп аласағы  тураһында киҫәтеү менән башлана. Сүрәлә Аллаһ тураһында бер ни белмәгән, наҙан көйө Уның тураһында  бәхәс алып барыусылар хаҡында бәйән ителә. Артабан ҡиәмәттән һуң кешенең тергеҙелеүе, ә быға  кеше һәм үҫемлектәрҙең  яралтылғанлығы дәлил булып тороуы әйтелә. Был сүрәлә Хаж, уның йолалары һәм Исламда уның мөһим әһәмиәте һүрәтләнә. Шулай уҡ мосолмандарға дошмандар һөжүм иткәндә ҡаршы  алыш алып барырға рөхсәт бирелә.Сүрә аҙағында боттар, уларға мәжүсиҙәрҙең табыныуы тасуирлаған, ул һындарҙың  хатта  иң көсһөҙ йән эйәһен - себенде лә  яралта алмауы әйтелә. Сүрә намаҙ уҡырға, зәкәт таратырға, ислам йолаларын үтәп, Аллаһ юлында көрәшергә саҡыра.

## Һылтанмалар

* Әл-Хаж сүрәһе https://wikisource.org/wiki/%D3%98%D0%BB-%D0%A5%D0%B0%D0%B6_%D1%81%D2%AF%D1%80%D3%99%D2%BB%D0%B5

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Ән-Нур сүрәһе

**Ән-Нур сүрәһе** (, *Нур *) — Ҡөрьән Кәримдең 24-се сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 64 аяттан тора.

## Транскрипцияһы

## Йөкмәткеһе

Был сүрәлә Аллаһ йәмғиәтте уйнаш итеүҙән һәм тәүфиҡһыҙлыҡ таратыуҙан таҙартырға саҡыра — һүҙҙә лә, эштә лә. Сүрә иманлы һәм тәүфиҡлы булырға өндәй.

Артабан Аллаһ — күктәрҙең һәм ерҙең Нуры тип атала. Сүрәлә мәсеттәр  тураһында мәсьәлә күтәрелә. Шулай уҡ кафырҙарҙың яманлыҡтары, бынан тыш Аллаһы тәғәләгә табыныуҙан үжәтләнеп баш тартыусылар тураһында әйтелә. Сүрә аҙағында  дөйөм эш өсөн көрәшкә Аллаһ Рәсүле саҡырған осраҡта мөьминдәрҙең, диндарҙарҙың әхлаҡи сифаттары ниндәй булырға тейешлеге әйтелә.

## Шулай уҡ ҡара
*Аллаһы Тәғәләнең күркәм исем сифаттары
## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Ас-Саффәт сүрәһе

**Ас-Саффәт сүрәһе** (, *Сафтарҙа тороусылар *) — Ҡөрьән Кәримдең 37 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 182 аяттан тора. Сүрәнең беренсе аятында сафҡа теҙелгән фәрештәләр тураһында һөйләнә. Исеме шунан килә. «Саффәт» — бер сафтағылар, тигән һүҙ.

## Транскрипцияһы
1-6. Үә-ссааффәәти саффә. Фәззәджираати зәджра. Фәттәәлийәәти ҙиҡра. Иннә иләәһәкүм ләүәәхид. Раббүссәмәәүәәти үәл-ардыи үә мәә бәйнәһүммә үә раббүл-мәшәәриҡ. Иннәә зәййәннәәссәмәәә-ддүнйәә бизиинәтил-кәүәәкиб.

7-11. Үә хифзам миң күлли шәйтааним мәәрид. Ләә йәссәммәғүүнә иләлмәләил-әғләә үә йуҡҙәфүүнә миң күлли джәәниб. Дүхүүрау үә ләһүм ғәҙәәбүү үәәсыиб. Илләә мән хатыифәл-хатфәтә фәәт-бәғәһү шиһәәбүң ҫәәҡиб. Фәстәфтиһим ә һүм әшәддү хальҡан әм мән халәҡнәә иннәә халәҡнәәһүм миң тыиинил ләәзиб.

12. Бәл ғәджибтә үә йәсхаруун.

## Йөкмәткеһе

Бер аллалыҡ  хәбәр ителгәндән һуң, сүрәлә үлгәндән һуң тергеҙелеүгә  инаныс тураһында бәйән ителә. Быға шикләнеп ҡараусыларға  сүрә ҡиәмәт көнө ҡапыл киләсәк тип янай.  Ҡиәмәт көнө мотлаҡ киләсәге тураһында сүрәлә дәлилдәр килтерелә — был  Аллаһ өсөн еңел тип әйтелә.

Тәҡүә кешеләр мәңгелек донъяла рәхәт сигәсәк, Аллаһы Тәғәләгә шөкөр итәсәк, гонаһлыларҙың утта янғанын күреп, үҙҙәрен гонаһтарҙан һәм Кафырлыҡтан һаҡлаған өсөн Хаҡ Тәғәләгә рәхмәтле буласаҡ. Сүрәлә Ахирәт, Йәннәт һәм Йәһәннәм һүрәтләнә.

Төрлө ваҡытта, төрлө кешеләр менән төрлө хәлдәр булғанын тасуир иткәндән һуң, сүрәнең  мөьминдәргә әһәмиәте аңлатыла, күп аллалыҡта Аллаһы Тәғәләнең балалары бар тип иҫбатлау кире ҡағыла.   Фәрештәләр һәм ендәр тураһында хәбәр ителә

## Һылтанмалар
* Сура 37. Ас-Саффат // Йусуф Али «The Holy Qur’an» (Священный Коран: Текст, перевод и комментарии), 1938 г.
* Ҡөрьән https://wikisource.org/wiki/%D0%90%D1%81-%D0%A1%D0%B0%D1%84%D1%84%D0%B0%D1%82_%D1%81%D2%AF%D1%80%D3%99%D2%BB%D0%B5

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әр-Рәхман сүрәһе

**Әр-Рәхман сүрәһе** (, *Шәфҡәтле *) — Ҡөрьән Кәримдең 55-се сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 78 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
33-38. Йәә мәғшәраль-джинни үәл-инси инистәтағтүм әң тәңфүҙүү мин әҡтаари-ссәмәәүәәти үәл-ардыи фәңфүҙүү ләә тәнфүҙүүнә илләә бисүлтаан. Фәби`әййи әәләә`и раббикүмәә түкәҙҙибәән. Йүрсәлү ғәләйкүмәә шүүәәҙум мин нәәриү үә нүхәәсүң фәләә тәнтәсыираан. Фәби`әййи әәләә`и раббикүмәә түкәҙҙибәән. Фәиҙәңшәҡҡатиссәмәә`ү фәкәәнәт үәрдәтәң кәддиһәән. Фәби`әййи әәләә`ир раббикүмәә түкәҙҙибәән.

## Мәғәнәһе
33-38: Һеҙ икегеҙ Раббығыҙҙың изгелектәренән ҡайһыһын ялғанға һанарһығыҙ? Һеҙҙең икегеҙгә лә ут ялҡыны һәм төтөн ебәрелер һәм һаҡлана алмаҫһығыҙ. Һеҙ икегеҙ Раббығыҙҙың изгелектәренән ҡайһыһын ялғанға һанарһығыҙ? Күк ярылғас һәм ҡыҙыл тире кеүек булғас. Һеҙ икегеҙ Раббығыҙҙың изгелектәренән ҡайһыһын ялғанға һанарһығыҙ? 

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Ас-Сафф сүрәһе

**Ас-Сафф сүрәһе** (, *Сафтар*) — Ҡөрьән Кәримдең 61 сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 14 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар
"Ҡөрьән академияһы" сайтында 61 сүрә

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Мунафиҡун сүрәһе

**Әл-Мунафиҡун сүрәһе** (, *Ике йөҙлөләр  *) — Ҡөрьән Кәримдең 63 сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 11 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Хәшр сүрәһе

**Әл-Хәшр сүрәһе** ( - *Йыйып ҡыуып сығарыу*;  - *Изгнание* ) — Ҡөрьән Кәримдең 59 сүрәһе. Мәҙинәлә иңгән сүрә, 24 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
21-23: Ләү әңзәлнәә һәәҙәл – Ҡур‘әәнә ғәләә джә – бәлил – ләра`әйтәһү хаашиғәм мүтәсаддиғәм мин хашйәтилләәһ үә тилкәл – әмҫәәлү надрибүһәә линнәәси ләғәлләһүм йәт – фәккәруун. Һүүәллааһү – лләҙии ләә иләәһә илләә һүүә ғәәлимүл – ғайби үә – шшәһәәдәти һүүә-ррахмәәнү- ррахиим. Һүүә-ллааһү-лләҙии ләә иләәһә-илләә һүүәл-әлмәликүл-ҡуддүүсү-ссәләә-мүл-мүьминүл-мүһәйминүл-ғәзиизүл-джәббәәруль-мүтәкәббиру. Сүбхәәнә Аллаһи ғәммә йүшрикүүн. 

24: Һүәә-ллааһуль-хаалиҡуль-бәәри`ул-мүсаууируләһүл-әсмәә‘үл- хүснәә йүсәббихү ләһүмәәфии-ссәмәәүәәти үәл-ардыи үә һүүәл ғәзиизүл-хәкиим.

## Мәғәнәһе
21-23: Әгәр Беҙ был Ҡөрьәнде  тау өҫтөнә төшөрһәк, Алланан ҡурҡыуҙан тауҙың түбәнселек менән ярылғанын күрер инек.Ошондай миҫалдар килтерәбеҙ Беҙ кешеләргә, ихтимал, улар фекер йөрөтөрҙәр! Ул – Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ. Ғәйеп нәмәне лә, асыҡты ла белә, Ул – рәхмәтле, рәхимле! Ул – Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ. Ул – батша, изге, тыныс,тоғро, һаҡлаусы,бөйөк, ҡөҙрәтле, юғары күтәрелгән. Аллаға дан, Уға ҡушып һөйләгәндәрҙән юғары ул!

24: Ул – Аллаһ, барлыҡҡа килтереүсе, төҙөүсе, һүрәткә индереүсе. Иң гүзәл исемдәр Уныҡы. Күктәрҙә Ерҙә булған нәмәләр Уға тәсбих әйтәләр. Ул – бөйөк, хикмәтле!

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим (Сауд Ғәрәбстанында нәшер ителгән Ҡөрьәндең фотокүсермәһе, ғәрәп тексының хәҙерге башҡорт яҙмаһы менән бирелгән транскрипцияһы, башҡортсаға тәржемәһе). — Өфө, Башҡортостан китап нәшриәте, 1992, 960 бит.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // — Стәрлетамаҡ: ҡала типографияһы, 2007. — 609 бит.

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ҡәләм сүрәһе

**Әл-Ҡәләм сүрәһе** (, *Ҡәләм *) — Ҡөрьән Кәримдең 68 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 52 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
51-52: Үә ии йәкәәдү-лләҙиинә кәфәруу ләйүзлиҡуунәкә би`әбсаариһим ләммәә сәмиғүүҙҙикра үә йәҡуулүүнә иннәһү ләмәджнүүн. Үә мәә һүүәиллә ҙикрульлилғәләмиин.

## Мәғәнәһе
51-52: Һәм кафырҙар, ысынлап та, иҫкә төшөрөүҙе ишеткән саҡта һине күҙҙәре менән әйләндереп ташларҙай булалар, һәм улар: “Ысынлап та, был мәжнүн” – тиҙәр. Әммә был ғәмәлдәргә иҫкә төшөрөүе генә!

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Мәғәридж сүрәһе

**Әл-Мәғәридж сүрәһе** (, *Баҫҡыстар *) — Ҡөрьән Кәримдең 70 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 44 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Джинн сүрәһе

**Әл-Джинн сүрәһе** (, *Ендәр *) — Ҡөрьән Кәримдең 72 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 28 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы
1-4: Ҡуль үүхийә иләййә әннәһүс-тәмәғә нәфәрум минәлджинни фәҡаалүү иннәә сәмиғнәә Ҡур`әәнән ғәджәбә. Йәһдии иләәррушди фә`әәмәннәә биһи үә лән нүшрикә бираббинәә әхәдә. Үә әннәһү тәғәәләә джәддү раббинәә мәә-ттәхаҙә саахибәтәүүә ләә үәләдә. Үә әннәһү кәәнә йәҡуулү сәфииһүнәә ғәләә-ллааһи шәтата.

## Мәғәнәһе
1-4: Әйт: “Миңә үәхи ҡылынды: ендәрҙең төркөмө тыңлаған һәм улар әйткәндәр: “Ысынлап та, беҙ ғәжәп Ҡөрьән ишеттек. Ул тура юлға алып бара, беҙ Уға иман килтерҙек, һәм Раббыбыҙға һис кемде тиңдәш итмәйәсәкбеҙ. Һәм Ул Раббыбыҙҙың бөйөклөгө юғары булһын! – Үҙенә ҡатында һәм бала ла алманы. Арабыҙҙан булған ахмаҡ Аллаға ҡарата саманан тыш һүҙҙәр һөйләне

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Бәләд сүрәһе

**Әл-Бәләд сүрәһе** (, *Ҡала *) — Ҡөрьән Кәримдең 90-cы сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 20 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سورة «البلد» 90

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْب

2وَأَنتَ حِلٌّ بِهَذَا الْب

3وَوَالِدٍ وَمَا وَلَ

4 لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي كَبَ

5 أَيَحْسَبُ أَن لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ

6 يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُّبَ

7 أَيَحْسَبُ أَن لَّمْ يَرَهُ أَحَدٌ

8 أَلَمْ نَجْعَل لَّهُ عَيْنَيْنِ

9 وَلِسَانًا وَشَفَتَيْ

10 وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ

11فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ

12وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَة

13 فَكُّ رَقَبَ

14 أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَ

15 يَتِيمًا ذَا مَقْرَبَ

16 أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَ

17ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

18أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَن

19وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ

20عَلَيْهِمْ نَارٌ مُّؤْصَدَةٌ

## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Ләә уҡсимү биһәәҙәл бәләд.

2. Үә әңтә хиллүм-биһәәҙәл-бәләд.

3. Үә үәәлидиү-үә мәә үәләд.

4.Ләҡад халәҡнәл-иңсәәнә фии кәбәд.

5. Ә йәхсәбү әлләй-йаҡдира ғәләйһи әхәд.

6. Йәҡууллү әһләктү мәәләл-ләбәдә.

7. Ә йәхсәбү әл-ләм йәраһү әхәд.

8. Ә ләм нәджғәл ләһү ғәйнәйн.

9. Үә лисәәнәү-үә шәфәтәйн.

10. Үә һәдәйнәәһү-ннәдждәйн

11. Фәләҡ-тәхәмәл-ғәҡабәһ.

12. Үә мәә әдраакә мәл-ғәҡабәһ.

13. Фәккү раҡабәһ.

14. Әү итғәәмүң фии йәүмиң ҙии мәсғабәһ.

15. Йәтиимәң ҙәә мәҡрабәһ.

16. Әү мискиинәң ҙәә мәтрабәһ.

17. Ҫүммә кәәнә минә-лләҙиинә әәмәнүү үә тәүәәсау биссабри үә тәүәәсау бил-мархәмәһ

18. Үүләә'икә асхәәбүл-мәймәнәһ

19. Үә-лләҙиинә кәфәруу би'әәйәәтинәә һүм асхәәбүл-мәш'әмәһ

20. Ғәләйһим нәәрум-мәьсадәһ

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Юҡ, ошо ҡала менән ант итәм!

2. Һәм һин ошо ҡалала тораһың.

3. Һәм тыуҙырыусы ата менән, һәм ул тыуҙырған бала менән ант итәм!

4. Беҙ кешене мәшәҡәтле итеп барлыҡҡа килтерҙек.

5. Әллә ул уға бер кемдең дә көсө етмәҫ тип уйлаймы?

6. «Мин сикһеҙ күп мал һәләк иттем»,— ти ул.

7. Әллә ул уны бер кем дә күрмәне тип уйлаймы?

8. Әллә Беҙ уға ике күҙ яһаманыҡмы?

9. Һәм тел, һәм ике ирен?

10. Һәм Беҙ уны ике бейеклеккә алып барҙыҡ.

11. Ә ул текәлектән ҡыйыу ынтылманы.

12. Һәм ул текәлектең ни икәнен һиңә нимә белдерер?

13. Ҡолдо иреккә ебәреү,

14. йәки аслыҡ көнөндә туйҙырыу

15. яҡындарҙан булған етемде,

16. йәки бер нәмәһе лә булмаған ярлыны.

17. Шунан һуң ул иман килтергәндәрҙән һәм сабырлыҡты ҡушыусыларҙан, һәм мәрхәмәтлекте ҡушыусыларҙан булыр.

18. Былар уң яҡ эйәләре.

19. Ә Минең аяттарыма иман килтермәгәндәр, улар — һул яҡ эйәләре.

20. Улар өҫтөндә ут көмбәҙ кеүек булыр.

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/90

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Иҫкәрмәләр
Әш-Шәмс сүрәһе

**Әш-Шәмс сүрәһе** (, *Ҡояш *) — Ҡөрьән Кәримдең 91-cе сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 15 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سورة «الشمس» 91

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1 وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا

2وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا

3وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا

4 وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا

5 وَالسَّمَاء وَمَا بَنَاهَا

6وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا

7وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا

8فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

9 قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا

10 وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا

11كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا

12إِذِ انبَعَثَ أَشْقَاهَا

13فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا

14 فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا

15وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا

## Транскрипцияһы

1.Үә-шшәмси үә духәәһәә

2.Үәл-ҡамәри иҙәә тәләәһәә

3. Үәннәһәәри иҙәә джәлләәһәә

4. Үә-лләйли иҙәә йағшәәһәә.

5. Үәссәмәәи үә мәә бәнәәһәә

6. Үәл-ардыи үә мәә тахәәһәә

7. Үә нәфсиү-үә мәә сәүүәәһәә

8. Фәәлһәмәһәә фүджүүраһәә үә тәҡүәәһәә

9. Ҡад әфләхә мәң зәккәәһәә

10. Үә ҡад хаабә мәң дәссәәһәә

11. Кәҙҙәбәт ҫәмүүдү би-тағүәәһәә

12. Иҙим-бәғәҫә әшҡааһәә

13. Фәҡаалә ләһүм расүүлү-ллаһи нәәҡатә-ллааһи үә сүҡйәәһәә

14. Фәкәҙҙәбүүһү фәғәҡарууһәә фәдәмдәмә ғәләйһим раббүһүм биҙәмбиһим фәсәүүәһәә

15. Үә ләә йәхаафү ғүҡбәәһәә

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Ҡояш менән һәм уның балҡыуы менән ант итәм!

2. Һәм уның артынан эйәргән сағындағы Ай менән ант итәм!

3. Һәм уны яҡтыртҡан саҡтағы көн менән ант итәм!

4. Һәм уны ҡаплаған саҡтағы төн менән ант итәм!

5. Һәм Күк менән, һәм уны төҙөүсе менән ант итәм!

6. Һәм Ер менән, һәм уны йәйеүсе менән ант итәм!

7. Һәм йән менән, һәм уны тейешле итеп төҙөүсе

8. һәм уға боҙоҡлоҡ һәм тәҡүә һалыусы менән!

9. Уны [йәнде] сафлаған кеше уңышҡа иреште.

10. Ә уны мәкерләгән кеше уңышһыҙлыҡҡа тарыны.

11. Ҫәмүд халҡы аҙғынлыҡтары арҡаһында ялғанға һананы.

12. Бына уларҙың иң гонаһлыһы килде.

13. Һәм уларға Алланың рәсүле: «Алланың инә дөйәһе[нә теймәгеҙ] һәм ул эсһен»,— тине.

14. Ә улар уны алдаҡсыға һананылар, һәм дөйәнең һеңерен киҫтеләр. Һәм Раббылары уларҙы гонаһтары өсөн һәләк ҡылды, һәм быны [ғазапты] тигеҙләне.

15. Һәм бының һөҙемтәһенән Ул ҡурҡмай.

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/91

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ләйл сүрәһе

**Әл-Ләйл сүрәһе** (, *Төн *) — Ҡөрьән Кәримдең 92-се сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 21 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

سورة «الليل» 92

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى

2وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى

3 وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

4إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَت

5فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى

6 وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى

7فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى

8 وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى

9وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى 

10فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى

11وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى

12 إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى

13 وَإِنَّ لَنَا لَلْآخِرَةَ وَالْأُولَى

14فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى

15 لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَ

16 الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى

17وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى

18الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى

19 وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى

20إِلَّا ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى

21وَلَسَوْفَ يَرْضَى

## Транскрипцияһы
1. Үә-лләйли иҙәә йағшәә

2. Үә-ннәһәәри иҙәә тәджәлләә

3.Үә мәә халәҡә-ҙҙәкәра үәл-үңҫәә.

4. Иннә сәғйәкүм ләшәттәә

5. Фә'әммәә мән ағтаа үә-ттәҡаа

6. Үә сәддәҡа бил-хүснәә

7. Фәсәнүйәссируһү лил-йүсраа.

8.Үә әммәә мәм-бәхилә үәстәғнәә.

9.Үә кәҙҙәбә бил-хүснәә

10.Фәсәнүйәссируһү лил-ғүсраа

11. Үә мәә йүғнии ғәнһү мәәлүһү иҙәә тәраддәә

12. Иннәә ғәләйнәә ләлһүдәә

13. Үә иннә ләнәә ләл'әхиратә үәл-үүләә

14. Фә'әңҙартүкүм нәәраң тәлаҙҙаа

15. Ләә йасләәһәә илләл-әшҡаа

16. Әлләҙии кәҙҙәбә үә тәүәлләә

17. Үә сәйүджәннәбүһәл -әтҡаа.

18.Әлләҙии йүьтин мәә ләһү йәтәзаккәә

19. Үә мәә ли'әхәдин ғиндәһү мин ниғмәтиң түджзәә.

20. Илләб-тиға'ә үәджһи раббиһил-әғләә

21. Үә ләсәүфә йардаа

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Ҡаплаған уаҡыттағы төн менән ант итәм!

2. Һәм балҡыған уаҡыттағы көн менән ант итәм!

3. Һәм ирҙе һәм ҡатынды барлыҡҡа килтереүсе менән ант итәм!

4. Ысынлап та, һеҙҙең ынтылыштарығыҙ төрлө-төрлө!

5. Кем [хәйер-саҙаҡа] бирә һәм [Алланан] ҡурҡа,

6. һәм иң гүзәл нәмәне [үәхиҙе] хаҡ тип иҫәпләй,

7. Беҙ уға эштәрен уңышлы, еңел итербеҙ.

8. Ә кем бөхилләнә һәм байый,

9. һәм иң гүзәл нәмәне ялған тип иҫәпләй,

10. Беҙ уны ауырлыҡҡа йүнәлдерербеҙ.

11. Һәләк булған уаҡытта мөлкәте ҡотҡармаҫ уны.

12. Ысынлап та, тура юлдан алып барыу Беҙҙең өҫтөбөҙҙә.

13. Һәм, ысынлап та, ахирәт тә, был донъя ла Беҙҙеке.

14. Бына Мин һеҙҙе ялҡынлы ут менән иҫкәрттем-өгөтләнем.

15. Унда гонаһлылар ғына яныр,

16. ялған тип иҫәпләүселәр һәм йөҙ сөйөрөүселәр.

17. Ә тәҡүәле унан [уттан] алыҫ булыр.

18. Мал-мөлкәттәрен сафланыу [зәкәт] өсөн тотоусы,

19. һәм уның һис кемгә лә изгелек күрһәтер бурысы юҡ,

20. мәгәр бөйөк Раббыһының йөҙөн теләп кенә булмаһа инде.

21. Һәм Ул унан риза буласаҡ.

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/92

## Иҫкәрмәләр
Ад-Духә сүрәһе

**Ад-Духәә сүрәһе** (, *Иртә *) — Ҡөрьән Кәримдең 93-сө сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 11 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

سورة «الضحى» 93

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1 وَالضُّحَى

2 وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَى

3 مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَى

4 وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى

5وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَى

6أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَى

7وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَى

8 وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى

9 فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ

10وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ

11 وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ

## Транскрипцияһы
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Үә-ддухәә

2. Үә-лләйли иҙәә сәджәә

3. Мәә үәддәғәкә раббүкә үә мәә ҡаләә

4. Үә ләл'әәхирәтү хайруль-ләкә минәл-үүләә

5. Үә ләсәүфә йүғтыиикә раббәүкә фәтардаа

6. Ә ләм йәджидкә йәтиимәң фә'әәүәә

7. Үә үәджәдәкә дааләң фәһәдәә

8. Үә үәджәдәкә ғәә'иләң фә'әғнәә

9. Фә'әммәл-йәтиимә фәләә тәҡһар

10. Үә әммәә-ссәә'илә фәләә тәнһар

11. Үә әммәә биниғмәти раббикә фәхәддиҫ

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Иртә менән ант итәм!

2. Һәм ҡараңғыланып барған төн менән ант итәм!

3. Һине Раббың ташлап ҡалдырманы һәм нәфрәтләнмәне.

4. Һинең өсөн ахирәт донъяға ҡарағанда яҡшыраҡ бит.

5. Һәм Раббың һиңә бирер, һәм һин ҡәнәғәт булырһың.

6. Ул һине етем хәлдә табып, һыйыныр урын бирмәнеме ни?

7. Һәм Ул һине аҙашҡан хәлдә тапты һәм тура юлға һалды.

8. Һәм Ул һине ярлы хәлдә тапты һәм байытты.

9. Һәм һин етемде йәберләмә,

10. һәм теләнсене ҡыуып ебәрмә.

11. Һәм Раббыңдың ниғмәте тураһында һөйлә!

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/93

## Иҫкәрмәләр
Әл-Әғлә сүрәһе

**Әл-Әғлә сүрәһе** (, *Бөйөк *) — Ҡөрьән Кәримдең 87 сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 19 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе
Бисмилләһир-рахмәәнир-рахиим. 1. Раббының бөйөк исемен маҡтап, тәсбих әйт. (2) Аллаһ бөтөн нәмәне юҡтан бар итеп, тәртипләне. (3) Тәҡдир итеп, юл күрһәткән дә — Аллаһ. (4) Йәшел үләндәрҙе үҫтергән дә — Ул. (5) Ахырҙа ҡап-ҡара, ҡоп-ҡоро хәлгә килтергән дә — Аллаһ. 6. (Эй, Мөхәммәт) әҙ-әҙләп һиңә Ҡөрьән уҡытырбыҙ. Һин уны онотмаҫһың. (7) Оноторһоғоҙ бары тик Аллаһ онотторғанды ғына. Аллаһ йәшеренде лә, асыҡты ла белеп тора. (8) Һинең эштәреңде ҡулай-уңышлы итәсәкбеҙ. (9) Шулай булғас, һин өгөттән файҙа күргәндәрҙе өгөтлә. (10) (Гөнаһ эшләүҙән, яуап биреүҙән) ҡурҡҡандар өгөтләнер. (11) Бәхетһеҙ булғандар ғына өгөттән ҡасыр. (12) Улар хәтәр утҡа атыласаҡ. (13) Улар шунда үлмәйәсәк һәм терелмәйәсәк тә. (14, 15) Хаҡтыр, яҡшылап пакланған һәм Раббыны зикер иткән, намаҙ уҡыған кеше мораҙына ирешер. 16. (Әй, кәферҙәр), һеҙ донъя тормошон өҫтөн ҡуяһығыҙ. (17) Гәрсә, Әхирәт тормошо тағын да хәйерлерәк һәм ул — мәңгелек. (18) Хаҡтыр, был турала әүәлге китаптарҙа ла, (19) Ибраһим менән Мусаға индерелгән китаптарҙа ла яҙылған ине

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әл-Ғашийәһ сүрәһе

**Әл-Ғашийә сүрәһе** (, *Ҡаплаусы *) — Ҡөрьән Кәримдең 88-се сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 26 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1. هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ  (2)

عَامِلَةٌ نَّاصِبَةٌ  (3)

تَصْلَى نَارًا حَامِيَةً  (4)

تُسْقَى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ  (5)

لَّيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِيعٍ  (6)

(7)لَا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِي مِن جُوعٍ
  
8)جُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاعِمَةٌ  (

لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ  (9)

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ  (10)

لَّا تَسْمَعُ فِيهَا لَاغِيَةً  (11)

فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ  (12)

فِيهَا سُرُرٌ مَّرْفُوعَةٌ  (13)

وَأَكْوَابٌ مَّوْضُوعَةٌ  (14)

وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ  (15)

وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ  (16)

أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ  (17)

وَإِلَى السَّمَاء كَيْفَ رُفِعَتْ  (18)

وَإِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ  (19)

وَإِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ  (20)

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ  (21)

لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ  (22)

إِلَّا مَن تَوَلَّى وَكَفَرَ  (23)

فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الْأَكْبَرَ  (24)

إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ  (25)

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ  (26)

## Транскрипцияһы

## Мәғәнәһе

## Һылтанмалар

## Әҙәбиәт

## Иҫкәрмәләр
Әш-Шәрх сүрәһе

**Әш-Шәрх сүрәһе** (, *Ярып асыу *) — Ҡөрьән Кәримдең 94-се сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 8 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سورة «الشرح» 94

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1 أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَك

2وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ 

3الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَك

4وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ

5فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

6 إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

7فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ

8وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ

## Транскрипцияһы

1. Ә ләм нәшрах ләкә садрак.

2. Үә үәдағнәә ғәңкә үизрак.

3. Әлләҙи әңҡада ҙаһраҡ

4. Үә рафәғнәә ләкә ҙикрак.

5. Фә'иннә мәғәл-ғүсри йүсраа.

6. Иннә мәғәл-ғүсри йүсраа.

7. Фә'иҙәә фәрағтә фәңсаб

8. Үә иләә раббикә фарғәб

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Күкрәгеңде ярып асманыҡмы ни Беҙ?

2. Һәм һинең йөгөңдө алманыҡмы?

3. Ул һинең арҡаңа ауырлыҡ төшөрә ине бит.

4. Һәм һинең өсөн иҫкә алыуыңды күтәрҙек.

5. Ауырлыҡтан һуң, ысынлап та, еңеллек бит,

6. ысынлап та, ауырлыҡтан һуң еңеллек бит!

7. Һәм ҡасан бушанаһың, тырышып эшлә!

8. Һәм үҙ Раббыңа йүнәл!

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/94

## Иҫкәрмәләр
Әт-Тин сүрәһе

**Әт-Тиин сүрәһе** (, *Инжир ағасы *) — Ҡөрьән Кәримдең 95-се сүрәһе. Мәккәлә иңгән сүрә, 8 аяттан тора.

## Ғәрәпсәһе
سورة «التين» 95

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ

1.وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ

2 وَطُورِ سِينِينَ 

3وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ

4 لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِي

5 ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِي

6 إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ

7فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّي

8 أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ

## Транскрипцияһы
1. Үә-ттиини үә-ззәйтүүн.

2. Үә туури сииниин.

3. Үә һәәҙәл-бәләдил-әмиин.

4. Ләҡад халәкнәл-иңсәәнә фии әхсәни тәҡүиим.

5. Ҫүммә радәднәәһү әсфәлә сәәфилиин.

6. Иллә-лләҙиинә әәмәнүү үә ғәмилү-ссалихәәти фәләһүм әджрун ғайру мәмнүүн

7. Фәмәә йүкәҙҙибүкә бәғдү биддиин.

8. Ә ләйсә-ллаһу би'әхкәмил-хәәкимиин

## Мәғәнәһе
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!

1. Инжир ағасы һәм зәйтүн ағасы менән ант итәм!

2. Һәм Синай тауы менән ант итәм!

3. Һәм ошо именлек ҡалаһы менән ант итәм!

4. Беҙ кешене иң яҡшы һүрәттә барлыҡҡа килтерҙек.

5. Шунан Беҙ уны түбәндәрҙең түбәненә ҡайтарабыҙ,

6. иман килтереп, изге эштәр эшләгәндәрҙән башҡа, һәм уларға иҫәпһеҙ-хисапһыҙ әжер булыр.

7. Бының һуңында нимә ҡуша инде һине хөкөм хаҡында алдаҡсы тип иҫәпләргә?

8. Аллаһ хөкөм ҡылыусыларҙың иң яҡшыһы түгелме ни?

## Һылтанмалар

http://www.falaq.ru/quran/arab/95

## Әҙәбиәт
* Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
* Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
* Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004
## Иҫкәрмәләр