open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Иҫке Ҡобау

**Иҫке Ҡобау** () — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 639 кеше.
Почта индексы — 452445, ОКАТО коды — 80228880005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 7 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Сыуаш-Ҡобау): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Чувәш-Кубово): 0 км

## Билдәле шәхестәре
* Низаметдинов Шамил Рауил улы (18.04.1959), ғалим-инженер‑төҙөүсе, 1994—2002 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999 йылдан — кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1994), профессор (1998).  
* Тәкәев Данис Солтан улы (1940—2008) — тел белгесе, педагог. Филология фәндәре докторы (2000), профессор (1995). Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1990).
* Тикеев Фаил Солтан улы (1950) — тел белгесе, тарихсы, педагог. Тарих фәндәре кандидаты (2004).
* Әбделвәхит Әбдрәшитов (1787—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
* Село Старокубово, Республика Башкортостан Сайт «Командировка.ру»
Иҫке Юрмаш

**Иҫке Юрмаш** () — Башҡортостандың Иглин районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 127 кеше.
Почта индексы — 452414, ОКАТО коды — 80228860007.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Турбаҫлы): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шакша): 7 км

## Билдәле шәхестәр
* Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы (23.07.1932) — 1962-1994 йылдарҙа Өфөләге 21-се төҙөлөш тресы бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978), РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1967). 

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Таутөмән

**Таутөмән** () — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 2219 кеше.
Почта индексы — 452400, ОКАТО коды — 80228855001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таутөмән): 0 км

## Билдәле шәхестәре
* Корженевский Арнольд Геннадьевич (30.01.1939), ғалим-тау инженеры‑геофизик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2007). Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының (1996), Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтенең (2001) атҡаҙанған хеҙмәткәре, «Татнефть» предприятиеһының почётлы нефтсеһе (1999). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1981). 

## Транспорт
Таутөмән ауылында тимер юл станцияһы бар. Ул «1680 км. Туҡталыш пункты» () һәм «Сыуаш-Ҡобау» станциялар араһында урынлашҡан.

### Тимер юл станцияһынан үткән электричкалар
#### Иглин станцияһы яғына

#### Бердяуш станцияһы яғына

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Үктәй

**Үктәй** () — Башҡортостан Республикаһының Иглин районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 397 кеше.
Почта индексы — 452417, ОКАТО коды — 80228870005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 18 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Меңйетәр): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглино): 18 км

## Билдәле шәхестәре
* Закиров Мөхәмәтхан Хажи улы (17.09.1934—5.06.1996), ғалим-библиограф. 1956—1963 йылдарҙа хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының библиография бүлеге мөдире, 1963—1973 йылдарҙа — директор урынбаҫары, 1973—1995 йылдарҙа — директоры. Педагогия фәндәре кандидаты (1971). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1976). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  

## Һылтанмалар
* 
* Уктеево на портале «Генеалогия и Архивы»
Урман (Иглин районы)

**Урман** () — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 2877 кеше.
Почта индексы — 452405, ОКАТО коды — 80228874001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 42 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Урман): 0 км

## Билдәле шәхестәре
* Бикбаев Илдар Зиннур улы (15.02.1959), йәмәғәт эшмәкәре. Рәсәй Федерацияһының 7-се саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты. Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһы аппараты етәксеһе, Башҡортостандың эҙәрмәндәр отрядтарының республика йәмәғәт фонды советы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре.
* Лесунов Валерий Павлович (12.01.1949—18.12.2004), хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1994—1998 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, 1998—2004 йылдарҙа Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 1—3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай (1995—2004) депутаты. Иҡтисад фәндәре кандидаты (2003), доцент. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе (1995). Почёт ордены кавалеры (2000).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
*
Орондо

**Орондо** () — Башҡортостандың Иглин районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 192 кеше.
Почта индексы — 452413, ОКАТО коды — 80228803006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 69 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Аҡбирҙе): 14 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглино): 69 км

## Билдәле шәхестәр
* Пинкевич Альберт Петрович (24.12.1883—25.12.1937), ғалим-педагог, халыҡ мәғарифы эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогика фәндәре докторы (1935), профессор. (1918). Сәйәси золом ҡорбаны.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Шыланны

**Шыланны** () — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 10 кеше.
Почта индексы — 452402, ОКАТО коды — 80228815013.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иглин): 28 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Иван-Казанка): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Иглино): 28 км

## Билдәле шәхестәре
* Гайслер Зоя Павловна (22.01.1930), биҙәү-ҡулланма сәнғәте рәссамы. 1980 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1977).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Абдулла (Илеш районы)

**Абдулла** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 285 кеше була.
ОКАТО коды — 80230826002.

## Дөйөм мәғлүмәт
Иғмәт ауыл Советына ҡарай. Район үҙәге Үрге Йәркәйҙән көньяҡ-көнсығышҡа 20 км һәм Бүздәк тимер юл станцияһынан төньяҡҡа табан 102 км алыҫлыҡта, Наҙы йылғаһы (Кеүәш йылғаһының ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 1117 кеше; 1920 — 1320; 1939 — 879; 1959 — 651; 1989 — 340; 2002 — 326; 2010 — 285 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

## Тарихы
Ауылға Ҡазан даруғаһы Йылан улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1718 йыл керҙәшлек килешеүе буйынсаса типтәрҙәр нигеҙ һала. 1795 йылда 200 кеше йәшәгән, 1865 йылда 112 йортта — 621 кеше. Игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, һыу тирмәне, 25 кибет булған; йәрминкәләр үткәрелгән. 1906 йыл мәсет, мәҙрәсә, бакалея һәм һыра кибете теркәлгән; йәрминкәләр үткәрелгән. Т. Л. Рахманов, Ә. Л. Рахманов, З. И. Сәйетғәлиев ошо ауылда тыуған.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 20 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Иғмәт): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 102 км

## Билдәле шәхестәре
* Рахманов Тәлғәт Лотфулла улы (15.06.1920—24.08.2010), СССР-ҙың партия һәм ауыл хужалығы эшмәкәре. 1962—1987 йылдарҙа КПСС-тың Илеш район комитетының беренсе секретары. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
* Сәйетғәлиев Зифҡәт Ислам улы (18 март 1947 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Һылтанмалар
*    
* Абдуллино на портале «Генеалогия и Архивы»
Аҡкүҙ (Башҡортостан)

**Аҡкүҙ** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 492 кеше була.
ОКАТО коды — 80230804001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 24 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 131 км

## Билдәле шәхестәре
* Ғәлимова Сажиҙә Ҡасим ҡыҙы (5.04.1933—12.05.2009), йырсы, 1963—1988 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. РСФСР-ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР-ының (1969) атҡаҙанған артисы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1971).
* Рәхмәтуллина Ләйсән Зөфәр ҡыҙы (19.08.1964), график-акварелсе, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2015) һәм  Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1997).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.     
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4  

## Һылтанмалар
* Аккузево на портале «Генеалогия и Архивы»
Баҙытамаҡ

**Базытамаҡ** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 666 кеше булған.
Почта индексы — 452272, ОКАТО коды — 80230812001.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 41 %, татарҙар 36 % тәшкил итә.

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 35 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 142 км

## Билдәле шәхестәре
* Муллайәнов Кәбир Ҡадир улы (1939) — агроном-селекционер. Төшлө емеш культуралары буйынса белгес.
* Халиҡов Хәлил Мирзаян улы (4.03.1939), хужалыҡ, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1985—1989 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Рәйесе урынбаҫары. Башҡорт АССР‑ының 11-се һәм 12-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1994).
* Әхәтов Шәүҡәт Нурлығаян улы [14.11.1922—7.12.2020), нефть сәнәғәте эшмәкәре, ғалим-инженер, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1952—1983 йылдарҙа Урал‑Себер магистраль нефть үткәргестәре идаралығының яуаплы хеҙмәткәре: бүлек етәксеһе, идаралыҡ начальнигының етештереү буйынса урынбаҫары, баш инженер, 1970 йылдан — идаралыҡ начальнигы, бер үк ваҡытта 1975—1995 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. Техник фәндәр кандидаты (1975), доцент (1981). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған (1972), СССР‑ҙың почётлы (1977) нефтсеһе. СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1983). Ленин (1973), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1977), Почёт Билдәһе (1966) ордендары кавалеры.

## Микротопонимдар
Вайсеева Каринаның эше..

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
*
Ашман

**Ашман** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 15 кеше булған.
Почта индексы — 452281, ОКАТО коды — 80230840002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 12 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ишҡар): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 119 км

## Билдәле шәхестәре
* Әхсән Баян (тулы исеме Әхсән Фәтхелбаян улы Баянов, 8.12.1927—7.05.2013), журналист, шағир, прозаик һәм драматург. Татарстан Республикаһының халыҡ шағиры (2004) һәм Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1999), Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1988). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1977).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
* Ашманово (Ашмяк) на портале «Генеалогия и Архивы»
Буралы (Илеш районы)

**Буралы** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 235 кеше.

Почта индексы — 452278, ОКАТО коды — 80230836002.

## Тарихы
Йылан ырыуының Уразай түбәһе 6-сы йортона ҡараған Буралы ауылы шул исемдәге йылға үҙәнендә ята. Аҫаба башҡорттар 1718 йылда үҙ ерҙәренә типтәрҙәрҙе индерә. Әммә икенсе төрлө документ та бар: Йылан улусы башҡорто Уразмәт Туҡтаровҡа һәм уның ҡустыһы Һарыға "шул уҡ улус башҡорто Тумал Ҡарамышев хәбәрһеҙ юғалыу сәбәпле, уның өсөн оклад яһағын (һыуһар һәм ярты батман бал) түләргә ҡушыла...". Күренеүенсә, тәүге типтәрҙәр — Йылан ырыуы башҡорттары. 1785 йылда яҙылған документта ла был ауыл атап үтелә: Буралы ауылында йәшәгән Йомағол атлы кешенең ауылдашына 14 һум бурыслы булыуы билдәләнелә.

1783 йылда ауылда 8 кешенең йәшәүе теркәлә, 1795 йылда 9 ихатала — 54 башҡорт, 1816 йылда 7 ихатала — 68 башҡорт, 1834 йылда 8 ихатала — 102, 1858 йылда 30 ихатала — 182, 1870 йылда 31 ихатала 200, 1920 йылда 547 ихатала 112 башҡорттоң йәшәүе теркәлә. Таблицанан күренеүенсә, 1870 һәм 1920 йылдарҙағы мәғлүмәттәр хаталы, сөнки ул йылдарҙа ауылда башҡорттар менән бергә типтәрҙәр ҙә һәм Мишәрҙәр ҙә йәшәгән була. 

1843 йылда  40 башҡортҡа 96 бот ужым һәм 184 бот яҙғы иген сәселә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Этәй): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 119 км

## Билдәле шәхестәре
* Йосопов Ислам Йосоп улы [1.09.1924—16.04.1991), ғалим-инженер-радиотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби-хеҙмәткәр. 1972—1991 йылдарҙа Өфө авиация институтының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1971), профессор (1978). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985). 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Үрге Маншыр

**Үрге Маншыр** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 524 кеше булған.
Почта индексы — 452282, ОКАТО коды — 80230826004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 21 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 102 км

## Билдәле шәхестәре
* Нуретдинов Әнүәр Нуретдин улы (1916—?) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Мәрҙәншина Ләйлә Хәниф ҡыҙы (15.05.1927—10.09.2017), нефть сәнәғәте алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1976). СССР-ҙың почётлы нефтсеһе (1977). Октябрьский ҡалаһының почётлы гражданины (1983).
* Фәхруллина Резида Рауил ҡыҙы (1.04.1962), театр актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан (2003) һәм Татарстан (2006) Республикалаоының халыҡ артисы.
* Әхийәров Камил Шәйехмырҙа улы (19.02.1930), ғалим-педагог, юғары мәктәп эшмәкәре. Педагогия фәндәре докторы (1974), профессор (1976). Башҡорт АССР-ының VI саҡырылыш Юғары Советы депутаты. РСФСР-ҙың (1982) һәм Башҡорт АССР-ының (1980) атҡаҙанған фән эшмәкәре, БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1960), СССР-ҙың мәғариф отличнигы (1977), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1974), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2000), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2001), Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1985). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1979) һәм «Почёт Билдәһе» (1976) ордендары кавалеры. Илеш районының почётлы гражданы (2012).
* Хафизов Айрат Рим улы (5 ғинуар 1957 йыл) — ғалим-инженер. 1979 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999 йылдан тау-нефть факультеты деканы; 2016—2020 йылдарҙа нефть һәм газ скважиналарын быраулау кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (1999). Башҡортостан комсомолының фән һәм техника өлкәһендәге премияһы лауреаты (1989), Рәсәй газ сәнәғәтенең почётлы хеҙмәткәре (2013).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.    

## Һылтанмалар
*
Үрге Сереккүл

**Үрге Сереккүл** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 402 кеше.
Почта индексы — 452270, ОКАТО коды — 80230876002.

## Тарихы
Аҫаба башҡорттарҙың ерендә ятҡан ауыл Йылан ырыуының Уразай түбәһенә ҡарай. 1790 йылда килешеү буйынса тораҡ пунктына татар кешеһе индерелә: "1799 йылдың 26 февралендә Йылан улусы Ҡаҙан даруғаһы Өфө өйәҙе башҡорто Туйгилде Йәйшаев шул уҡ Ҡазан даруғаһына ҡараған Сереккүл ауылында йәшәгән үҙ туғаны, татар Уразмәт Мамышевҡа, шулай уҡ артабан уның улдары, ейәндәре - вариҫтарына аҫаба ерҙәрҙе файҙаланыу хоҡуғын бирә. Шул уҡ ваҡытта уларға аҫабалар файҙаланған бөтә хоҡуҡтар ҙа бирелә". Һөҙөмтәлә артабан халыҡ иҫәбен алыу документтарында татар тип теркәлмәйҙәр, тик мишәрҙәр генә иҫәпкә алына.

1795 йылда ауылда 155 башҡорт, 1816 йылда — 219, 1834 йылда — 274, 1858 йылда — 542, 1870 йылда — 282, 1920 йылда 1265 башҡорт теркәлә. 1920 йылда ни өсөндөр мишәрҙәр күрһәтелмәй.

1843 йылда 152 башҡортҡа 168 бот ужым һәм 352 бот яҙғы иген сәселә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 6 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Түбәнге Сереккүл): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 113 км

## Билдәле шәхестәре
* Ҡәйүмов Хәүис Мырҙайән улы (2.06.1929—23.05.2006), хужалыҡ эшмәкәре. 1963—1990 йылдарҙа Дүртөйлө районының «Победа» колхозы рәйесе. РСФСР-ҙың 8‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981). Ленин (1971), Октябрь Революцияһы (1973), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1986) ордендары кавалеры.
* Муллайәнов Сәлимйән Хәбиб улы (1946) — педагог. Рәсәй Федерацияһының Почетлы башланғыс һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
*  
*  Деревня Верхнечерекулево, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»
Иғмәт

**Иғмәт** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 296 кеше.
Почта индексы — 452282, ОКАТО коды — 80230826001.

## Тарихы
Ауыл Наҙы йылғаһының ике ярында урынлашҡан. Уң яҡ ярындағы ерҙәр Йәлдәк улусына ҡараған Маншыр ауылының аҫаба башҡорттарының ерҙәре, ә һул яҡ ярҙағыһы Йылан улусы башҡорттарының ерҙәре була. Халҡы — сығыштары буйынса башҡорт ырыуынан булған татарҙарҙан хасил булған типтәрҙәр. Улар 1697, 1718 һәм 1772 йылдарҙағы килешеү нигеҙендә, шулай уҡ Башҡорт комиссияһының 1738 йылдағы Указына ярашлы Йылан улусы башҡорттары тарафынан был ерҙәргә индерелә. Атап үтелгән йылдарҙа Йәлдәк ырыуы башҡорттарының тағы ла күпмелер типтәрҙәрҙәрҙе үҙ ерҙәренә индереүе ихтимал.

1762 йылда 138 кеше, 1795 йылда - 142, 1816 йылда - 200, 1834 йылда - 399, 1870 йылда - 505, 1920 йылда 1242 кешенең йәшәүе халыҡ иҫәбен алыу документтарында теркәлә.

Ауыл, кантон идаралыҡтарында эшләүгә күскән башҡорттар  *башҡорт ырыуынан булған яһаҡ татарҙары* тип аталып йөрөтөлә, әммә улар үҙҙәрен типтәрҙәр тип таный. Шуға ла 1920 йылда үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу документтарында улар "башҡорт ырыуына ҡараған" типтәрҙәр булараҡ теркәлә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 100 км

## Билдәле шәхестәр
* Мусин Рәзил Ситдиҡ улы (20.07.1943—9.03.1994), партия, хужалыҡ, йәмәғәт һәм дәүләт эшмәкәре, КПСС-тың Дүртөйлө район комитетының элекке 1-се секретары һәм Дүртөйлө ҡалаһы һәм районының элекке хакимиәт башлығы, 1990—1994 йылдарҙа Башҡорт ССР-ы Юғары Советы Рәйесе урынбаҫары, Башҡорт АССР-ының 10-12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.  
* Рафиҡов Ғәббәс Ғабдрафиҡ улы (26.03.1899—1982) — дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. Илеш район Советы башҡарма комитетының беренсе рәйесе (1935—1937), шулай уҡ Салауат (1939—1944) һәм Ҡырмыҫҡалы (1944—1955) район Советтарының элекке рәйесе. Башҡорт АССР-ының 2-се һәм 3-сө саҡырылыш Юғары Советы депутаты. БАССР Юғары Советы Президиумы, КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты һәм СССР Журналистар союзы ағзаһы, РСФСР-ҙың персональ пенсионеры. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Ҡыҙыл Йондоҙ һәм ике «Почёт Билдәһе» ордены 
кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
* Игметово на портале «Генеалогия и Архивы»
Илеш

**Илеш** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 409 кеше.
Почта индексы — 452275, ОКАТО коды — 80230880003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 30 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ябалак): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 146 км

## Ауылдың билдәле шәхестәре
* Роберт Бикмөхәмәтов (11.01.1929—28.08.1995) — оҙаҡ йылдар Мәскәү дәүләт университетында эшләгән билдәле әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы (1983), профессор (1987), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1989).

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Иләкшиҙе

**Иләкшиҙе** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. Бишҡурай ауыл Советына ҡарай.

2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 240 кеше була.
Почта индексы — 452268, ОКАТО коды — 80230816002.

## Географик урынлашыуы
Ташшишмә йылғаһы (Кеүәш йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 28 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 106 км.

## Тарихы
Ауылға Йәлдәк ырыуы башҡорттары үҙ аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һала. Рәсми документтарҙа тәүге тапҡыр 1784 йылда телгә алына, ошо йылды аҫаба башҡорттар менән килешеү буйынса ауылда типтәрҙәр төпләнә.

## Халҡы

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Гәрәев Муса Ғaйса улы (1922—1987), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби осоусы, йәмәғәт эшмәкәре. 1965—1977 йылдарҙа ДОСААФ-тың Башҡортостан өлкә комитеты рәйесе, СССР-ҙың II—IV саҡырылыш, Башҡорт АССР-ының VII—IX саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (23.02.1945; 19.04.1945).
* Әзмәтов Хәсән Әхмәтзыя улы (2.10.1939), ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1999), профессор (2003). Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡорт АССР-ының (1987) атҡаҙанған уйлап табыусыһы, СССР‑ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1985).  Салауат Юлаев ордены кавалеры (2010).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 
* 

## Һылтанмалар
* 
* Илякшиде на портале «Генеалогия и Архивы»
Исәмәт (Илеш районы)

**Исәмәт** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 728 кеше.
Почта индексы — 452277, ОКАТО коды — 80230828001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 17 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 124 км

## Билдәле шәхестәр
* Фәтихов Хәлит Шәйех улы (20.03.1958), Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы баянсыһы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2004).

## Сығанаҡтар
Этәй

**Этәй** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 506 кеше.
Почта индексы — 452278, ОКАТО коды — 80230836001.

## Тарихы
Баҙы йылғаһы буйында урынлашҡан Этәй ауылы — Йылан ырыуының Уразай түбәһе башҡорттары нигеҙ һалған тораҡ пункты. 1739 йылда аҫабалар үҙ ерҙәренә, яһаҡ түләү шарты менән,  удмурттарҙы индерә. 1794 йылға тиклем ауылға сит милләт вәкилдәрен индереү дауам итә. 1794 йылда бер нисә удмурт крәҫтиәне индерелә, бер йылдан һуң улар типтәр ҡатламына (сословие) күсә.. 

1795 йылда үткәрелгән Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу документтарында 7 ихатала 40 башҡорт, 10 ихатала 74 удмурт теркәлә. 1816 йылда 12 ихатала - 72 башҡорт, 11 ихатала - 98 удмурт, 1834 йылда 14 ихатала 109 башҡорт, 17 ихатала - 127 удмурт, 1858 йылда 29 ихатала - 199 башҡорт, 35 ихатала 222 удмурт, 1870 йылда 68 ихатала - 160 башҡорт, 237 удмурт һәм 15 мишәр, 1920 йылда 185 ихатала 926 башҡорттоң йәшәүе теркәлә.

1843 йылда 109 башҡортҡа 192 бот ужым һәм 264 бот яҙғы иген сәселә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 13 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 120 км

## Билдәле шәхестәр
* Хисаметдинов Рәбис Аҡмал улы (1947) — ғалим-табип, һаулыҡ һаҡлау өлкәһе эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәтсе.

## Сығанаҡтар
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Ишҡар

**Ишҡар** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 576 кеше.
Почта индексы — 452281, ОКАТО коды — 80230840001.

## Тарихы
Сарьяз йылғаһы үҙәнендә ятҡан Ишҡар ауылы Йылан ырыуы биләмәләре аша үткән почта  юлында урынлашҡан була. Шуға ла уның халҡы Рәсәй империяһында барған һәр ваҡиғала әүҙем ҡатнашыусы булып китә. 1773 - 1774 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышында ла ауылдың ир-егеттәре әүҙем ҡатнаша. Тархан һәм старшина булған Ишҡар Арыҫлановтың яуҙағы эшмәкәрлеге тураһында крәҫтиәндәр һуғышы буйынса тултырылған күп кенә сығанаҡтарҙа бәйән ителә. Ул Емельян Пугачевтың полковнигы була.

Аҫаба башҡорттар йәшәгән был ауылға 1755 йылдан башлап сит милләт кешеләре индерелә башлай. 1795 йылда ауылдағы 8 ихатала 65 башҡорт, 5 ихатала ерһеҙ башҡорттар (припущенниктар), 2 ихатала типтәрҙәр йәшәй. 1870 йылда 55 ихатала 366 башҡорттоң йәшәүе теркәлә. 1920 йылда ауылда йәшәүселәрҙең бөтәһе лә үҙҙәрен башҡорт тип таный (178 ихатала 849 башҡорт).

1843 йылда 194 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 122 км

## Билдәле шәхестәре
* Ишҡар Арыҫланов — Башҡортостанда 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Е. И. Пугачёв полковнигы. Тархан.
* Кәлимуллин Ләбип Сәхиулла улы (27.07.1939—2.07.2012), партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1984 йылдан Башҡорт АССР-ының яғыулыҡ, 1988—1990 йылдарҙа финанс министры, БАССР Министрҙар Советының Президиум ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1975), райондың почётлы гражданы (2005).
* Фәнүнә Сиражетдинова (15.02.1949), йырсы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994)

## Һылтанмалар
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Иштирәк (Илеш районы)

**Иштирәк** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 492 кеше.
Почта индексы — 452266, ОКАТО коды — 80230848002.

## Тарихы
Ҡырғыҙ улусының 11-се йортона ҡараған ауыл Күрпе йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан. Тораҡ пунктында Ҡырғыҙ ырыуы башҡорттары, ерһеҙ башҡорттар (припущенниктар), шулай уҡ Бүләр ырыуы башҡорттары тарафынан ауылға индерелгән типтәрҙәр төпләнә. Типтәрҙәрҙең ауылға ҡасан индерелеүе теүәл генә билдәле түгел.

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу документтарында ауылда 1762 йылда 70 кеше, 1783 йылда - 86, 1795 йылда 6 ихатала - 132, 1816 йылда - 360, 1834 йылда - 284, 1858 йылда 122 ихатала - 806, 1870 йылда 174 ихатала - 894, 1917 йылда 344 ихатала 1759 кешенең йәшәүе теркәлә. Ерһеҙ башҡорттар (припущенниктар) һәм яһаҡ татарҙары 1920 йылғы рәүиздә типтәрҙәр тип теркәлә.

1843 йылда бөтә башҡорттарға - 46 аҫаба башҡорт һәм 238 ерһеҙ башҡортҡа - 920 бот ужым һәм 1264 бот яҙғы иген сәселә. 1816 йылда ауылда мәсет, 2 тирмән була.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 12 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡарабаш): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 119 км

## Билдәле шәхестәре
* Фәтхетдинов Фаил Камил улы (1964), ғалим-әҙәбиәт белгесе, журналист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 2001 йылдан «Ҡыҙыл таң» республика гәзитенең баш мөхәррире. Филология фәндәре кандидаты (2002). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2003).

## Һылтанмалар
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
* Иштеряково на портале «Генеалогия и Архивы»

## Иҫкәрмәләр
Ҡыпсаҡ (Илеш районы)

**Ҡыпсаҡ** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 123 кеше.
Почта индексы — 452260, ОКАТО коды — 80230804003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Аҡкүҙ): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 135 км

## Билдәле шәхестәре
* Ибраһимов Роберт Ғабит улы (1949), хужалыҡ эшмәкәре. 1981 йылдан Илеш районы «Урал» колхозы рәйесе. Рәсәй Федерацияһының (2010) һәм Башҡортостан Республикаһының (1993) атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986).  Райондың почётлы гражданы (2019.  

## Сығанаҡтар
Ҡыҙыл Байраҡ

**Ҡыҙыл Байраҡ** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 62 кеше булған.
ОКАТО коды — 80230840003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 13 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ишҡар): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 120 км

## Билдәле шәхестәре
* Шәйҙуллин Марат Ғәвис улы (1931—16.04.2007), хужалыҡ эшмәкәре. 1969 йылдан «Башвостокнефтеразведка» тресының Ҡалтасы быраулау контораһы (артабан идаралығы) директоры, 1970—1995 йылдарҙа идаралыҡ начальнигы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1979), Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1994), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе (1981). Октябрь Революцияһы (1986), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1981) һәм «Почёт Билдәһе» (1976) ордендары кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
Кесе Бишҡурай

**Кесе Бишҡурай** () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 169 кеше.
Почта индексы — 452268, ОКАТО коды — 80230816003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 26 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 1 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 104 км

## Билдәле шәхестәр
* Ғилданов Хәләф Ғилван улы (1.02.1932—7.01.1994), хеҙмәт алдынғыһы, 1952—1992 йылдарҙа  Илеш районы «Коммунар» колхозы тракторсыһы. Башҡорт АССР-ының туғыҙынсы саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1975—1980). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1975). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы (1975). 
* Минһажев Әнис Ғилемйән улы (10.07.1948), хоҡуҡ һаҡлау органдары ветераны, отставкалағы милиция полковнигы. 1993—1995 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының Дәүләт автоинспекцияһы идаралығы, 1995—2002 йылдарҙа Нефтекама ҡала эске эштәр идаралығы начальнигы. Башҡортостандың атҡаҙанған юрисы (1998).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* *[[Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы|Асфандияров А. З.]]* История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Һылтанмалар
*
Түбәнге Сереккүл

**Түбәнге Сереккүл** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 573 кеше.
Почта индексы — 452270, ОКАТО коды — 80230876001.

## Тарихы
Түбәнге Сереккүлдә тик аҫаба башҡорттар ғына йәшәй. Был ике ауыл халҡы Йәркәй, Йөннө ауылдарындағы башҡорттар менән бергә 1830 йылда Туҡтамыш Һөйөндөковҡа 5 йылға Рәс йылғаһында балыҡ тотоу хоҡуғын тапшыра. 1795 йылда 11 ихатала 120 башҡорт, 1816 йылда 12 ихатала - 98, 1834 йылда 14 ихатала - 111, 1858 йылда 31 ихатала - 253, 1870 йылда 50 ихатала - 315, 1920 йылда 144 ихатала - 750 башҡорттоң йәшәүе теркәлә".

Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек һәм умартасылыҡ менән шөғөлләнә. 1843 йылда бер башҡортҡа 5,2 бот иген сәселә.

Ауылдың ир-аттары 1812 йылғы Ватан һуғышында әүҙем ҡатнаша. Абдрафиҡ Солтанғолов был һуғышта һәләк була.

Кантон идаралығы йылдарында (1798-1865 йй.) башҡорттар Урал (Яйыҡ) буйындағы сик буйы һыҙатында һәр береһе 6-шар ай хәрби хеҙмәттә була. Алты айлыҡ йәйге һәм ҡышҡы хеҙмәттәре төрлө командалар составында үтә. 6 айҙан һуң яугирҙар өйҙәренә ҡайтып китә, улар урынына икенселәре килә. 20 йәштән 50 йәшкә тиклем ир-егеттәр 6-8 тапҡыр ошондай хәрби хеҙмәт вазифаһын үтәй. Мәҫәлән, Сереккүлдә йәшәгән (Үрге Сереккүлме, йәки Түбәнге Сереккүлме икәнлеге күрһәтелмәгән) үрәтник 45 йәшлек Шаһабитдин Сабитов (Һөйөндөктөң улы) бындай хеҙмәтте бик тапҡыр үтәй (уның улы Сәхретдин). Зауряд-йөҙ башы 49 йәшлеку Әрдәшир Бәширов (Сабдикеев улы) ла ошондай хеҙмәттә 5 тапҡыр була (уның улдары: Әхмәҙей, Әстрахабей, Әхмәтнәби, Әхмәтйән).

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 116 км

## Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре
* Сабитов Мәрһәм Карам улы (1916- ) — партия һәм дәүләт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. КПСС-тың Ауырғазы район комитетының беренсе секретары.
* Илдус Тимерханов (25.04.1956) — башҡорт балалар яҙыусыһы, журналист, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2012).

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* *[[Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы|Асфандияров А. З.]]* История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Яңы Аташ

**Яңы Аташ** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 79 кеше.
Почта индексы — 452269, ОКАТО коды — 80230868003.
 
## Тарихы
Тораҡ пункты — Йәлдәк улусынан килеп төпләнгән керҙәштәр (припущенниктар) ауылы. 1917 йылда ауылдың 19 ихатаһында 89 кеше йәшәй, һәм улар милләттәрен төмән (себер татарҙары) тип яҙҙыра. 17 ихатала йәшәгәндәр үҙҙәренең типтәр булыуҙарын таный. Бында 1 ихатала 7 татар йәшәй. 1920 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу документтарында 30 ихатала 190 типтәрҙең йәшәүе теркәлә.

## Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре
* Нәзиф Раян улы Бәхтизин (31.12.1927—21.10.2007) — үҫемлекселек белгесе, агроэколог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ағза-кореспонденты, юғары мәктәп уҡытыусыһы, профессор (1978). Республикала ауыл хужалығы фәнен ойоштороусыларҙың береһе. СССР Юғары мәктәбе отличнигы. БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970).
* Исламғәлиев Әнәс Нурислам улы (10.03.1941) — 1960-1984 йылдарҙа Салауат Юлаев исемендәге колхоз механизаторы, 15 йыл барышында комплекслы бригада етәксеһе, «Фиҙакәр хеҙмәт өсөн» һәм «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары менән бүләкләнгән (1980).
* Исламғәлиева (Шәрәфетдинова) Әлфиә Ғабдулла ҡыҙы (18.08.1946) — 40 йыл хеҙмәт стажы булған почта элемтәһе хеҙмәткәре, СССР Элемтә министрлығының Маҡтау грамотаһы һәм  «Хеҙмәт ветераны» миҙалы менән бүләкләнгән.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сүлте): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 94 км

## Урамдары
Ауылда түбәндәге урамдар бар:
* Бәхтизин урамы
* Беренсе май урамы

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Сығанаҡтар

## Һылтанмалар
*  Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. – 744 с. — ISBN 978—5—295—04683—4
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 

## Иҫкәрмәләр
Яңы Күктау

**Яңы Күктау** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 316 кеше.
Почта индексы — 452266, ОКАТО коды — 80230848003.

## Тарихы
Яңы Күктау ауылының үҫеше: 1795 йылда 11 ихатала 85 башҡорт, 1816 йылда 16 ихатала - 126, 1834 йылда 21 ихатала - 182, 1858 йылда 18 ихатала - 463, 1870 йылда 50 ихатала - 467 мишәрҙең (был мәғлүмәт хата, сөнки был ауылда бер ҡасан да мишәрҙәр йәшәмәгән), 1920 йылда 225 ихатала  1179 башҡорттоң йәшәүе теркәлә.

XIX быуаттың икенсе яртыһында ауылда мәсет, "училище", шулай уҡ тирмән була.

1843 йылда 182 башҡорттоң һәр береһенә 3,2 бот иген сәселә.

## Халыҡ һаны

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 8 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡарабаш): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 115 км

## Билдәле шәхестәре
* Фәррәхетдинов Рауил Ғоссаметдин улы (1939) — совет сәнәғәт эшмәкәре.

## Сығанаҡтар
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Түбәнге Йәркәй

**Түбәнге Йәркәй** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 977 кеше.
Почта индексы — 452260, ОКАТО коды — 80230878004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 2 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ирмәш): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 109 км

## Билдәле шәхестәре
* Маликов Марат Фәйзелҡадир улы (1937 т.) — хоҡуҡ белгесе. Юридик фәндәре докторы (1992), профессор (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1998).

## Сығанаҡтар
Иҫке Ҡырғыҙ

**Иҫке Ҡырғыҙ** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 439 кеше.

Почта индексы — 452274, ОКАТО коды — 80230856005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 34 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Айыу): 1 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 141 км

## Билдәле шәхестәре
* Киләй Тәнекәев — 1662—1664 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе.
* Шәйәхмәтов Илдар Тимерғасим улы (1951) — агроном, иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре докторы (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2001).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Иҫке Күктау

**Иҫке Күктау** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 669 кеше.
Почта индексы — 452285, ОКАТО коды — 80230864001.

## Тарихы
Ауыл Ҡырғыҙ улусы 10-сы Башҡорт кантонының 6-сы йортона ҡараған Айыу түбәһенә ҡарай. 1745 йылда ошо ауылдан башҡорт Зәйет Сәйетов Ябалаҡлы, Айыш, Илеш, Нуғай ауылдары аҫабалары менән берлектә батша крәҫтиәндәренә үҙҙәренең ерҙәрен ҡуртымға бирә. Шул уҡ Зәйет Сәйетов, Күктау ауылынан Әбдей Күҫәков һәм Сапай Биғәнәев Ҡырғыҙ ырыуына ҡараған тағы ла 13 ауыл аҫабалары менән бергә, бер тапҡыр 30 һум түләү шарты менән, 10 йылға үҙ ерҙәренә Ҡазан өйәҙе Әр даруғаһы Урсалы һәм Балыҡлы ауылдарынан яһаҡ татарҙарын ике утар булып төпләнеп йәшәү өсөн индерә.

Төп ауылда йәшәүселәрҙең бер өлөшө 1795 йылда V рәүиз алдынан яңы ауылға күсенеп төпләнә. Шул ваҡытта улар Ҡазан губернаһы Чистай өйәҙе Новоадамово ауылынан яһаҡ татарҙарын һәм мариҙарҙы ауылдарына индерә. Мишәрҙәрҙең ҡасан индерелеүе билдәле түгел.

Иҫке Күктауҙа 1795 йылда 24 ихатала - 160 кеше, 1816 йылда 38 ихатала - 303, 1834 йылда 45 ихатала - 432, 1858 йылда 70 ихатала - 605, 1870 йылда 75 ихатала - 689, 1920 йылда  269 ихатала - 1374 кеше йәшәй. Ауыл Бөрө менән Минзәлә ҡалаларын тоташтырған юлда урынлашҡанға күрә, бында почта станцияһы ла була. Мосолмандар өсөн Мәсет эшләй, уларҙың балалары мәсет эргәһендәге уҡыу йортонда белем ала. Ауылда тирмән дә эшләй.

1842 йылда 1812 йылғы Ватан һуғышы яугиры, 10-сы Башҡорт полкының зауряд-хорунжийы Бикбалтай Мөхәмәтрәхимов (Ғайсар улы) (1774 й. т.) иҫән була. Уның улдары:  Мөхәмәтйән, Мөхәмәтвәлит, Мөхәрәм, Йыһангәрәй. Уның ҡустыһы Мөхөмөтшәриф Ғайсаров (1786 й. т.) зауряд-есаул булып хеҙмәт итә, 5 тапҡыр Ырымбур сик буйы хеҙмәтендә була, уның улдары: Әбүбәкер, Ғүмәр, Усман, Ғәли. 

1843 йылда 378 башҡортҡа 288 бот ужым һәм 552 бот яҙғы иген сәселә. Ауыл халҡының белеме тураһындағы факт та ҡыҙыҡлы. 1896 йылда ауыл сходы ҡарарына 106 йорт хужаһының 11-е төркисә ҡул ҡуя, ҡалғандары үҙ тамғаларын ҡуя.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Бикбалта Ғайсаров — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы, хорунжий.
* Мәрүәров Фидан Садиҡ улы (1952) — тыуған яҡты өйрәнеүсе. Ҡырғыҙ ырыуы башҡорттарының шәжәрәләрен төҙөүсе.

## Әҙәбиәт
* 
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Иҫке Татыш

**Иҫке Татыш** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 451 кеше булған.
Почта индексы — 452275, ОКАТО коды — 80230880004.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 55 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 162 км

Ауыл Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡыһы — Татыш күле буйында урынлашҡан.

## Билдәле шәхестәре
* Шәрифйәнов Билус Ғәлимйән улы (1961), ғалим-зоотехник. 1992 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының ғилми хеҙмәткәре; 1993—2004 йылдарҙа һәм 2009 йылдан өлкән, 2005 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр, 2007—2008 йылдарҙа ауыл хужалығы малдарын ашатыу һәм мал аҙыҡтары технологияһы лабораторияһы мөдире. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2004).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
*
Сүлте

**Сүлте** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 339 кеше булған.
Почта индексы — 452269, ОКАТО коды — 80230868001.
 
## Тарихы
Ағиҙелдең һул ҡушылдығы булған Баҙы йылғаһы үҙәнендәге Сүлте ауылын Ҡыр-Йылан улусына ҡараған Йәлдәк ырыуы башҡорттары рөхсәте менән борондан Байлар ырыуының ерһеҙ башҡорттары (припущенниктар йәки керҙәштәр) төйәк итә. Беренсе булып Каманың уң яғында йәшәгән Солтанғәли (Султы — Сүлте) атлы уҙаман ҡустылары Игелек һәм Ҡорбанғәли менән бергә Байлар улусынан килеп төпләнә. Тәүҙә улар бер аҙ ваҡыт хәҙерге Дүртөйлө районының Солтанбәк ауылынан көнбайыштараҡ ятҡан ҡалҡыулыҡҡа урынлаша. Бер аҙҙан Йәлдәк ырыуы аҫабалары яңы урынға күсенеп ултырғандан һуң Байлар ырыуы башҡорттары мәңгелеккә бында төпләнеп ҡала. 1700 йылда Сүлте ауылы Бурлытау тигән биләмәгә ныҡлап төпләнә.

Сүлте башҡорттарының ышаныслы кешеһе Әбделвәхит Ейәнғолов XVII быуат аҙағында төҙөлгән килешеүҙән өҙөмтә килтерә: "Байлар улусынан минең олатайым Сүлтенай Багаев иптәштәре менән Йәлдәк улусында йәшәгән ырыуҙаштары ерендә 1691 йылдың 17 мартында бирелгән яҙмаға ярашлы Баттал умарта урманын һәм Баҙы йылғаһы буйындағы  сабынлыҡтарҙы Наҙы йылғаһы үҙәненә тиклем ошо яҙмаға ярашы файҙаланырға хоҡуҡлы...".

Архив документтары буйынса ауылға нигеҙ 1693 йылда һалына, ә легенда буйынса — 1700 йылда. 1858 йылда үткәрелгән рәүиз документтарында ауыл халҡы керҙәштәр (припущенниктар) булараҡ теркәлә, ә 1870 йылда улар башҡорттар тип таныла. Керҙәш башҡорттар типтәрҙәр составын тулыландыра. 

1834 йылда ауылда тирмән, тимерлек эшләй. Типтәрҙәрҙә 120 солоҡ, ә башҡорттарҙа 55 умарта һәм 30 солоҡ булыуы теркәлә. 1843 йылда 270 башҡортҡа 464 бот ужым һәм 776 бот яҙғы иген сәселә. Никахтар буйынса: 1816 йылда 31 ғаиләнең 6-һында күп ҡатынлылыҡ күҙәтелә. Ә 1834 йылда бындай күренеш 50 ғаиләнең 8-ендә күҙәтелә. XIX быуат уртаһында дүрт, өс һәм 2 ҡатын менән йәшәгән 6 ғаилә билдәләнә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 20 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 90 км

## Билдәле шәхестәре
* Хәйретдинов Ирфад Шәрәфетдин улы (12.02.1927—16.01.1997), хеҙмәт алдынғыһы. 1957—1989 йылдарҙа «Саҡмағошнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы электромонтёры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1981), СССР-ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1972). 
* Хәсәншин Данил Дәүләтша улы (22.08.1937) — композитор, 1973 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.    
*  

## Һылтанмалар
*   
* Сюльтино на портале «Генеалогия и Архивы»