Ҡыңғыр-Мәнәүез

**Ҡыңғыр-Мәнәүез** (, икенсе атамаһы **Ҡорған**) — Башҡортостан Республикаһының Бишбүләк районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 1323 кеше булған.
Почта индексы — 452055, ОКАТО коды — 80212831001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Ауыл тарихы
Ҡыңғыр-Мәнәүез (Ҡорған) ауылы бай, әммә драматик тарихҡа эйә.Типтәрҙәрҙән торған Ҡорған ауылы 1741—1742 йылдарҙа Ҡаңлы улусының аҫаба ерендә нигеҙләнә. Һуңынан башҡорттар завод хужаһы И. Осокинға типтәрҙәр биләгән бөтә ерҙәрен һата. Шуға күрә типтәрҙәр  Илекәй-Мең улусының аҫаба башҡорттары еренә күсергә мәжбүр була, уларға аҫаба башҡорттар 1761 йылғы килешеү яҙмаһы бирә. Был 1762 йылдың 15 июлендәге Өфө провинция канцелярияһы указы менән раҫлана.
Типтәр ҡатламына күскән яһаҡлы татарҙарҙан тыш, 1762 йылда Ҡыңғыр-Мәнәүез ауылында (улар үрҙә әйтелгәнсә, 1762 йылда барлыҡҡа килә) керҙәш башҡорттар ҙа йәшәй, 1816 йылда 23 кешенән 4 йорт тәшкил итә. Уларҙың исемдәрен шул уҡ йылдағы ревизия күсерә. Һибәтулла Мөхәмәтбаҡыев, 61 йәш,улдары: Фәйзулла, Сафиулла. Миңлейәр; Дәүләтша Мөхәмәтбаҡыев, 43 йәш, Шаһиморат, Нәҙерша, Тажетдин, Хөснөтдин, Сәйетбатталдың улдары; ахун Сәйфелмөлөк Мөхәмәтбаҡыев, 34 йәш, Мөхәмәт-Жандың улы; Абдулла Әбүзәров, 1815 йылда бында 9-сы башҡорт кантонынан (Ырымбур өйәҙе) күсерелгән 50 йәш.
Бында йәшәүселәрҙең бер өлөшө Атйетәр ауылынан күсеп килгән.
1762 йылда - 102, 1783 йылда - 178, 1795 йылда - 246, 1816 йылда - 318, 1834 йылда - 442, шул иҫәптән 25 башҡорт, 1859 йылда - 788, 1870 йылда - 803, 1920 йылда 400 йорт эргәһендә 2042 типтәр иҫәпләнә.
Бында XIX  быуат башынан мәсет һәм уның эргәһендәге мәктәп, шулай уҡ 5 - 7 тирмән иҫәпкә алынған.

## Урам исемдәре

* Айрат Хисмәтуллин урамы,  ()
* Көнсығыш урамы,  ()
* Шишмә урамы,  ()
* Урман урамы,  ()
* Йәштәр урамы,  ()
* Тау аҫты урамы ,  (
* Баҡса урамы,  ()
* Совет урамы,  ()
* Үҙәк  урамы ,  ()
* Мәктәп урамы ,  ()

## Билдәле шәхестәре
* Ғатауллин Барый Бакир улы (19.03.1925—16.01.2023), ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1980—1986 йылдарҙа Ауырғазы районы «Агропромхимия» берекмәһенең баш агрономы, 1989—1996 йылдарҙа 82-се һөнәри училищеның уҡыу хужалығы идарасыһы. 2-се дәрәжә Ватан һуғышы һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе.
* Сафиуллин Марс Ғәлим улы (12.03.1952—16.09.2019), бейеүсе, юғары һәм махсус урта мәктәп уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989).
* Сөләймәнов Әнүәр Зөфәр улы (6.09.1954), журналист, яҙыусы. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2010). Бишбүләк районының Фәтих Кәрим исемендәге һәм Бәләбәй районының Динис Бүләков исемендәге премиялары лауреаты.
* Фәритов Хәбир Салауат улы (1913—1997), педагог-методист. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Зарипов Марат Исмәғил улы (15.09.1946)-Башҡортостандың атҡаҙанған энергетигы. 384-се бит

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
*