Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәге

**Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәге** — Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ҡалаһында урынлашҡан төбәк ғилми үҙәге. 1951 йылда СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы булараҡ ойошторола. 2017 йылдан бөгөнгө атамаһын йөрөтә. 

## Тарихы
* 1951 йыл. СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы (СССР ФА БФ) ойошторола.  Составы: Биология институты, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, Тау-геология институты, иҡтисади тикшеренеүҙәр секторы һәм химия секторы. 
* 1961—1963 йылдар. СССР Фәндәр академияһында барған үҙгәртеп ҡороуҙар барышында СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы учреждениеларының күпселеге СССР Фән һәм техника буйынса дәүләт комитетына тапшырыла. 
* 1967 йыл. СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы тергеҙелә. Составы: Геология институты, Химия институты, Биология институты, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, биохимия һәм цитохимия бүлеге, иҡтисади тикшеренеүҙәр бүлеге.
* 1987 йыл. СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы СССР Фәндәр академияһының Урал үҙәгендәге Башҡортостан фәнни үҙәге итеп үҙгәртелә. 
* 1992 йыл. Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге үҙаллы төбәк фәнни үҙәге статусын ала.
* 2017 йылдан — Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәге

## Төп подразделениелары
* Ботаника баҡса-институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Биология институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Биохимия һәм генетика институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Геология институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты (РФА Өфө фәнни үҙәге)
* Математика институты менән уның хисаплау үҙәге (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Р. Р. Мәүлитов исемендәге Механика институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* Нефть химияһы һәм катализ институты (Рәсәй Фәндәр академияһы)
* Органик химия институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)
* РФА Металдарҙың үтә һығылмалылығы проблемалары институты (Рәсәй Фәндәр академияһы) 
* Социаль-иҡтисади тикшеренеүҙәр институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге) 
* Молекулалар һәм кристалдар физикаһы институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге) 
* Р. Ғ. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)

## Рәйестәре
* 1951—1956 — Г. В. Вахрушев
* 1956—1964 — Р. Д. Оболенцев
* 1967—1984 — С. Р. Рафиҡов
* 1984—1993 — Г. А. Толстиков
* 1993—2006 — Р. И. Ниғмәтуллин
* 2006—2010 — М. С. Юнысов
* 2011 йылдан — У. М. Джемилев

## Билдәле ғалимдары
* Толстиков Генрих Александрович — РФА академигы
* Монаков Юрий Борисович — РФА академигы
* Юнысов Марат Сабир улы — РФА академигы
* Ниғмәтуллин Роберт Искәндәр улы — РФА академигы
* Рафиҡов Сәғит Рәүеф улы — РФА мөхбир ағзаһы 
* Леонтьев Алексей Фёдорович — РФА мөхбир ағзаһы 
* Джемилев Усеин Мәмәт улы — РФА мөхбир ағзаһы 
* Напалков Валентин Васильевич — РФА мөхбир ағзаһы 
* Казаков Валерий Петрович — РФА мөхбир ағзаһы 
* Пучков Виктор Николаевич — РФА мөхбир ағзаһы 
* Хөснөтдинова Эльза Камил ҡыҙы
* Миһранова Эльза Венер ҡыҙы

## Әҙәбиәт
"Известия Уфимского научного центра РАН" 

Ильгамов М. А., Саитова М.А. Академическая наука Башкортостана // Вестник РАН. М., 2000. - Т. 70, № 6.

Кузеев Р.Г. Наука в Башкирской АССР сегодня и завтра. Уфа: Издательство Башк. респ. орг. об-ва «Знание», 1980.

Республика, склоненная над книгой. Башкирский филиал АН СССР. // Башкирия за полвека. Уфа: Башкирское книжное издательство, 1969.

## Иҫкәрмәләр

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Башҡортостан Фәндәр академияһы

## Һылтанмалар
* 
* Официальный веб-сайт УНЦ РАН 
* Статья в «Башкортостан: Краткая энциклопедия»
* http://www.nigmatulin.ru/stati-i-publikatsii/moi-trinadtsat-bashkirskih-let.html