Комо

**Комо** (, ломбе. Comm , , ) — Италияның Ломбардия төбәгендәге ҡалаһы, шул уҡ исемдәге провинцияның административ үҙәге. Был ҡала Комо күленең көньяҡ-көнбайыш осонда Альп тауҙары менән уратылып урынлашҡан.

## Тарих
Comum борон, моғайын, галлдар ҡалаһы булған, ул Рим республикаһы составына б. э. тиклемге 193 йылдарҙа ингән. Хәҙерге урынына Юлий Цезарь күрһәтеүе буйынса күсерелгән. Уның әһәмиәте һәр быуатта тайпылышһыҙ арта барған һәм 379 йылда ҡаланың үҙ епискобы булған.

XI быуаттан башлап Комо менән идара итеүҙе ҡала халҡы үҙ ҡулына алған. Фридрих Барбаросса Комола Миланға ҡаршы торған үҙе яғында тороусыһын тапҡан. 1183 йылда Комо Милан менән килешкән һәм уның хакимдары (Висконта һәм Сфорца) власы аҫтына күскән. Урындағы хужалыҡ ебәк һәм йөн етештереү менән кәсеп иткән. 1470-се йылдарҙа Комо Италияның беренсе китап баҫыу үҙәктәренең береһенә әүерелгән.

## Иҫтәлекле урын
Заманса ҡаланың үҙәге булып Ковур майҙаны тора, уның иң ҙур бинаһы — мәрмәр Санта-Мария-Ассунт мәрмәр һарайы. Был һарай, барокко архитекторы Ювара тарафынан 1399 йылда һалынған. Уның стилендә готика һәм ренессанс стилдәре элементтары ла килешле урын тапҡан. Собор эргәһендә — Бролетто, элекке ратушаның матур бинаһы (1215, фасад 1435). Ҡала нығытмаларынан Порт-Витториа манараһы һаҡланып ҡалған (1192).

Ҡаланың боронғо ҡоролмаһы — Сан-Карпофоро (IV быуат, артабан үҙгәртеп ҡоролған) сиркәүе— ул элекке рим Меркурий ҡорамы урынында тора. Роман стилендәге Санта-Аббондио сиркәүе Урбан II тарафынан 1095 йылда изгеләндерелгән. Был сиркәү ҡалала яңы собор төҙөлгәнгә тиклем ҡаланың төп ғибәҙәтханаһы булып иҫәпләнгән. Ломбард стиленең саф өлгөһө — XII быуатта төҙөлгән СаФеделе базиликаһы.

Замансараҡ биналар булып Халыҡ йорто (1932, арх. Джузеппе Терраний); Беренсе донъя һуғышында һәләк булғандар һәйкәле (шул уҡ архитектор); ҡасандыр Одескалька кенәздәренә ҡараған Ольмо виллаһы (1797)тора. Шулай уҡ Комо провинцияһында билдәле Карлотта виллаһы (яҡынса 1690 й.), Белладжо ҡалаһы янындағы Ференц Лист йәшәгән Мельци виллаһы (1808—1810) бар.

Ҡала тауҙар менән уратып алынған, уларҙың береһенә — Брунатеға — фуникулерҙа күтәрелергә һәм күҙәтеү майҙансығынан ҡаланың матур күренештәре менән һоҡланырға мөмкин.

Ҡалала боронғо рим мунсаларының диуар ҡалдыҡтары табылған.

## Демография
Халыҡ динамикаһы:
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:460 height:380
PlotArea = left:55 bottom:55 top:35 right:35
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:100000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 31260
 bar:1871 from:0 till: 33369
 bar:1881 from:0 till: 36183
 bar:1901 from:0 till: 43714
 bar:1911 from:0 till: 50203
 bar:1921 from:0 till: 53767
 bar:1931 from:0 till: 60128
 bar:1936 from:0 till: 62415
 bar:1951 from:0 till: 70447
 bar:1961 from:0 till: 81983
 bar:1971 from:0 till: 97996
 bar:1981 from:0 till: 95571
 bar:1991 from:0 till: 87059
 bar:2001 from:0 till: 78680
 bar:2011 from:0 till: 85704
PlotData=
 bar:1861 at: 31260 fontsize:S text: 31.260 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 33369 fontsize:S text: 33.369 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 36183 fontsize:S text: 36.183 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 43714 fontsize:S text: 43.714 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 50203 fontsize:S text: 50.203 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 53767 fontsize:S text: 53.767 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 60128 fontsize:S text: 60.128 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 62415 fontsize:S text: 62.415 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 70447 fontsize:S text: 70.447 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 81983 fontsize:S text: 81.983 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 97996 fontsize:S text: 97.996 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 95571 fontsize:S text: 95.571 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 87059 fontsize:S text: 87.059 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 78680 fontsize:S text: 78.680 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 85704 fontsize:S text: 85.704 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:По данным ISTAT


## Коммуна хакимиәте
* Телефон: +39 2521 031
* Электрон почта: urp@comune.como.it
* Рәсми сайт: http://www.comune.como.it/

## Фотогалерея

Файл:Como_Dom.jpg|Собор
Файл:ComoPalace.jpg|Ольмо виллаһы
Файл:Como-panorama_from_monte-croce.jpg |Ҡала һәм күл күренештәре


## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт населённого пункта
* Национальный институт статистики
* http://www.istat.it/english/