Яңы Афон монастыры

**Яңы Афондың Симон-Кананита монастыры** —Абхазияла Афон тау итәгендә урынлашҡан ирҙәр монастыры. 1875 йылда Рәсәй императоры Александр III ҡатнашлығында  Иҫке Афондан (Греция) изге Пантелеймон рус монастыры монахтары нигеҙ һала .  1924 йылда ябыла, 1994 йылда диндарҙарға кире ҡайтарыла.2011 йылдың 11 февралендә Абхазия хөкүмәте  монастырҙыАбхаз  православие сиркәүенә ҡайтара. Абхаз.  2011 йылдың 15 майында монастырь  «Изге Абхазия Митрополияһының»  ҡанунлаштырылмаған  кафедраһы була.

## Тарихы
Монастырҙы төҙөү өсөн урынды 1875 йылда Афон ҡарттары һайлай.  Эш күләме бик ҙур була— майҙанды таҙартыу өсөн тауҙың өлөшөн киҫергә, тиҫтәләрсә мең тонна тупраҡ һәм тау тоҡомдарын сығарырға  кәрәк була.  Буласаҡ монастырь байтаҡ бейеклектә була һәм уңайлы барыу урыны булмауы менән эште ҡыйынлаштыра.

Рус-төрөк һуғышы ваҡытында (1877—1878) монастырь талауға һәм бөлөүгә дусар була.

1880 йылда монастырҙы тергеҙеү башлана, ул егерме йылға һуҙыла. Монастырҙы тергеҙеүҙә император  Александр III ҡатнаша.  Атап әйткәндә, уның бүләге булып монастырҙың иң бейек башняһының музыкаль куранттары тора  (көнбайыш корпустың үҙәгендә манара)   Төҙөлөш 1900 йылда   тамамлана. 1900 йылдың 28 сентябрендә ғибәҙәтхананы изгеләндереү үтә. .

Монастырь апостол Симон Кананиттың боронғо ғибәҙәтханаһы  янында төҙөлә. Ҡорамдан алыҫ түгел мәмерйә бар, риүәйәттәр буйынса, унда Симон Кананит яңғыҙ көн күргән  һәм доға ҡылған. Был мәмерйә   1884 йылда  изгеләндерелә, һәм унда изге апостолдар Андрей һәм Симондың иконалары ҡуйыла. 

1917 йылдағы революцияға тиклем Яңы-Афон  монастыры Кавказдың төп дини үҙәктәренең береһе була.

1924 йылда монастырь  «контрреволюцион агитация» өсөн совет властары тарафынан ябыла.  Күпмелер ваҡыт ул ташландыҡ була, келәт кеүек  файҙаланыла. Грузин-абхаз конфликты осоронда  1992—1993 йылдарҙа монастырҙа  хәрби госпиталь урынлаша. 1994 йылда диндарҙарға  ҡайтарыла.

2011 йылдың 10 февралендә Абхазия хөкүмәте  монастырҙы Абхаз  православие сиркәүенә бушлай мөҙҙәтһеҙ ҡулланыуға тапшыра.

## Етәкселек мәсьәләһе
2011 йылдың апрелендә Бөтә Русь һәм Мәскәү Патриархы Кирилл  Абхаз сиркәүе иерейы Виссарион Аплиаа һорауы буйынса  монастырға яүы етәксе игумен Ефремды (Виноградов-Лакербай) ебәрә, был элекке башлығы иеромонах Андрейҙың ризаһыҙлығын тыуҙыра. Һуңғыһы был ҡарарға буйһоноуҙан баш тарта, иерей Виссарионды «Яңы Афондағы Симон Кананит монастырында власты алмаштырыу маҡсатында Мәсәү патриархияһы менән йәшерен эш итеүҙә» ғәйепләй, шулай уҡ,  иерей Виссарион «Абхазиялағы ҡорамдарҙың һәм сиркәүҙәрҙең яҙмышын Абхазия христиан халҡынан йәшерен бер үҙе ҡарар итә»

Иеромонах Андрейҙы (Ампар) тыңламаусынлығы өсөн патриарх Кирилл судына биреү ҡарар ителә.

Абхаз мәхәлләһе халҡы 2011 йылдың 11 апрелендәге асыҡ хатта «рәсәй-абхаз мөнәсәбәттәрен ҡатмарлаштырыуға килтереүгә мөмкин булған конфликтты булдырмаҫ өсөн» патриарх Кирилдан игумен Ефремды кире ҡайтарыуҙы һорай.

2013 йылдың 2 октябрендә иеромонах Андрей тәҡдиме буйынса  (Ампар) Абхазияның Изге Митрополия Советы менән Давидҡа  Яңы Афондағы изге апостол Симон Канатит монастыры наместнигы бурысын  йөкмәтә.

## Архитектураһы
Монастырҙа бөтәһе алты ҡорам  — Раббы Вознесениеһы, изге апостол Андрей Первозванный ҡорамы, Афон руханиҙары хөрмәтенә ҡорам, ыҙа сигеүсе Иеронға бағышланған ҡорам һәм Божья Матерь «Ҡотҡарыусы» иконаһы хөрмәтенә ҡорам. 

Монастырь корпустары тарафынан барлыҡҡа килгән дүртмөйөш уртаһында 1888—1900 йылдарҙа  төҙөлгән   Пантелеимон соборы күтәрелеп тора. Уны биш көмбәҙ ослай; үҙәк көмбәҙҙең бейеклеге — 40 метр. Собор оҙонлоғо  — 53,3 м, киңлеге — 33,7 м. Соборҙы   XIX быуат аҙағы— XX быуат башында рус сиркәү төҙөлөшөндә киң таралған   неовизантик  стилдә  төҙөлгән.  Эстән стеналарын 1911—1914 йылдарҙа Владимир губернаһынан Палех ауылы оҫталары һәм В. Молов һәм А. В. Серебряков етәкселеге аҫтында Мәскәү рәссамдары төркөмө  биҙәй.  Пантелеймон соборы Абхазияла иң ҙур дини ҡоролма булып тора.  

Манара аҫтында   элекке монастырҙың аш-һыу бүлмәһе урынлаша, уның стеналары бәләкәй сиркәүҙәрҙәге кеүек үк билдәле Волга оҫталары  — ағалы-ҡустылы Оловянниковтар тарафынан фрескалар менән биҙәлә

## Галереяһы

Файл:2014 Nowy Aton, Widok z Twierdzy Anakopia (04).jpg|Анакопий  ҡәлғәһенән Яңы Афон монастырына күренеш 
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (04).jpg
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (06).jpg
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (07).jpg|Инеү урыны
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (20).jpg|Монастырҙың  яғынан инеү урыны 
Файл:77 Новоафонский монастырь.JPG|Монастырь ихатаһында
Файл:Новоафонский монастырь.JPG|Пантелеймон соборы
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (19).jpg|Соборға инеү урыны
Файл:81 Новоафонский монастырь. Церковь.JPG|Пантелеймон соборында
Файл:82 Новоафонский монастырь. Церковь.JPG
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (wnętrze) (07).jpg
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (wnętrze) (08).jpg
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (wnętrze) (09).jpg
Файл:2014 Nowy Aton, Monaster Nowy Athos (wnętrze) (10).jpg


* Арсений (Мини), *иеромонах* (1 авгусҡа төҙөүселәр вазифаһын 1875 йылдың 17-се ноябрендә — 1879)
* Иерон (Носов-Васильев), *архимандрит* (1880 4 майҙа — 5 май 1912)
* Иларион (Кучин), *архимандрит* (1912-1924 5 майында)
* Петр (Пиголь), *игумен* (1990 йыл)
* Андрей (Ампар), *иеромонах* (23 май 2011 — 2013 йылдың октябренән 2)
* Давид (Сарсание), *иеродиакон* (2 октябрь 2013)

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Арсений (Мини). Абхазия һәм уны яңы-Афонский Симоно-Кананитский асылды. Мәскәү, 1899
* Н Милованова. Абхазия а христиан. Сухум, 2014

]]== Һылтанмалар ==

* Захват монастыря раскольниками // Комментарии протодиакона Андрея Кураева
* 
* Поздняев, Андрей Стародавние традиции Нового Афона (неопр.).  Гудок (12.11.2005). Дата обращения 3 марта 2010. Архивировано 4 марта 2012 года.
* Новоафонский монастырь: фотографии, 2008 г.
* Фотоальбом «Святыни Абхазии»
* Степан Семёнович Кондурушкин. «[Вслед за войной.](https://ru.wikisource.org/wiki/Вслед%20за%20войной%20(Кондурушкин)/От%20Новороссийска%20до%20Батума#IV) [От Новороссийска до Батума](https://ru.wikisource.org/wiki/Вслед%20за%20войной%20(Кондурушкин)/От%20Новороссийска%20до%20Батума#IV)»