Футбол буйынса 1934 йылғы донъя чемпионаты

**Футбол буйынса 1934 йылғы донъя чемпионаты** () — икенсе донъя чемпионаты, ул 1934 йылдың 27 майынан 10 июненә тиклем Италияла үтә. Чемпион — Италия командаһы.

## Һайлап алыу этабы
Уругвайҙа үткән беренсе донъя чемпионаты уңышлы үтә, шуға күрә икенсе чемпионатта планлаштырылғандан күберәк команда (16 урынына 32) ҡатнашырға теләк белдерә. Шуға күрә беренселек алдынан тәү тапҡыр һайлап алыу осрашыуҙары үтә.

Донъя чемпионы Уругвай Боливия һәм Парагвай командалары Италияға бармай.

Шул арҡала Аргентина һәм Бразилия финал турнирында һайлап алыу раундынан тыш уйнау хоҡуғы ала. Турнирҙар тарихында ғәмәлдәге донъя чемпионы сираттағы чемпионатҡа эләкмәгән (үҙҙәренең баш тартыуы арҡаһында) башҡа осраҡтар булмай.

Чемпионат хужалары «Сан-Сиро» стадионында Греция менән осраша һәм 4:0 иҫәбе менән еңә. Греция командаһы ҙур иҫәп менән еңелеүе арҡаһында Афинала яуап уйыны үткәреүҙән баш тарта. Был чемпионат — һайлап алыу турнирында хужалар ҡатнашҡан берҙән-бер чемпионат.

Австрия һәм Венгрия командалары бер һайлап алыу төркөмөндә була, әммә улар бер-береһе менән уйнауҙан баш тарта, көсһөҙөрәк болгарҙар менән уйнауҙы хуп күрә. Венгрҙар Болгария менән ике, ә австриялылар бер генә уйын үткәрә, әммә болгарҙар бөтә матчтарҙа ла отола һәм донъя чемпионатына үтә алмай.

Ирландия командаһы бельгиялыларҙан туптар айырмаһы насар булғанлыҡтан, бер голға ғына айырылһа ла, еңелә. Был донъя практикаһында туптар индереү һәм үткәрмәү айырмаһын ҡулланыуҙың беренсе осрағы була. Нидерланд — Бельгия матчында ФИФА-ның буласаҡ президенты Стэнли Роуз судья була.

АҠШ командаһы ҡатнашыуға бик һуң ғариза бирә һәм Римдә Мексика менән һайлап алыу матчы үткәрҙе. Улар донъя чемпионатының беренсе турына сыға, әммә итальяндарҙан 1:7 иҫәбе менән еңелә.

Беренсе тапҡыр донъя чемпионатында Африка континентынан Мысыр командаһы ҡатнаша. Квалификация раундында улар фәләстиндәрҙе ике осрашыуҙа (7:1 һәм 4:1) еңә.

;Ҡатнашыусы командалар

## Финал турнирында үтеүселәр

*Курсив* менән донъя вице-чемпионы билдәләнгән.

## Стадиондар

## Финал турниры

### Турнир селтәре


### 1/8 финал

----

----

----

----

----

----

----

### 1/4 финал

----

----

----

**Ҡабаттан уйнау**

### Ярымфиналдар

----

### 3-сө урын өсөн матч

### Финал
1934 йылғы донъя чемпионатының финал уйыны 10 июндә Римдә «Стадио ПНФ» аренаһында үтә. Матчты 50 мең кеше ҡарай.

Турнир финалын швед Иван Эклинд етәкселегендәге халыҡ-ара судьялар командаһы үткәрә. Матч башландаы тамашасылар Эклиндтың Муссолини эргәһенә менеп, «Дюче» менән һөйләшеүен күрә.
Һуңыраҡ арбитр үҙенең ҡылығын былай тип аңлата: «Мин бөйөк кешегә хөрмәт күрһәттем».

Командаларға еңеүсене асыҡлау өсөн 90 минут етмәй. Өҫтәмә ваҡытта турнир хужаларына Анджело Скьявио голы еңеү килтерә. Италия йыйылма командаһы Чехословакияны 2:1 иҫәбе менән еңә.

## Бомбардирҙар

## Ҡыҙыҡлы факттар
Был донъя чемпионаты иң аҙ матчлы һәм иң ҡыҫҡаһы булып ҡала — 15 көн эсендә ни бары 17 уйын үткәрелә. Көйәрмәндәр үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған барлыҡ уйындарҙы ла ҡарай алмай: плей-оффтың бөтә матчтары ла бер юлы башлана.

Был чемпионаттың иң яҡшы бомбардиры тип Чехословакия командаһынан Олдржих Неедлы иҫәпләнә, ул 5 шайба индерә. Әммә, рәсми мәғлүмәттәр буйынса, Германия менән осрашыуҙа ул хет-трик яһамай: голдарҙың береһен Рудольф Крциль индерә. Шуға күрә Неедлы дүрт гол менән был чемпионаттың иң яҡшы бомбардиры исемен немец Эдмунд Конен һәм итальян Анджело Скиавио менән бүлешә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Чемпионат мира по футболу 1934 на официальном сайте FIFA
* Чемпионат мира по футболу 1938 на сайте RSSSF
* «Дуче на футболе». История чемпионатов мира от «Ленты.ру»: Италия-1934