Новосибирск дәүләт университеты

**Новосибирск дәүләт университеты** (тулы исеме — юғары һөнәри белем биреүҙең федераль дәүләт бюджет белем биреү учреждениеһы «Новосибирск дәүләт милли тикшеренеү университеты») — Рәсәй  милли тикшеренеү университеттарының береһе. Университет төп донъя  фәнни-белем биреү үҙәктәре араһында Рәсәй юғары уҡыу йорттарының халыҡ-ара конкурентлылык һәләтен  арттырыу программаһының 5-100 проектында ҡатнашыусылар иҫәбенә инә. 

Барлыҡҡа килеү осоронда  Новосибирск дәүләт университеты тип атала. 2009  йылда милли тикшеренеү университеты статусын ала.  2011 йылда юғары һөнәри белем биреүҙең федераль дәүләт бюджет белем биреү учреждениеһы «Новосибирск дәүләт милли тикшеренеү университеты» тип үҙгәртелә

Уҡытыусылар составының байтаҡ өлөшө бер үк ваҡытта РФА Себер бүлеге хеҙмәткәрҙәре булып тора. Өлкән курс студенттары профессиональ тикшеренеү әҙерлеген институттарҙа үтә.

## Тарихы

Новосибирск дәүләт университеты СССР Министрҙар Советының 1958 йылдың 9 ғинуарындағы  ҡарары менән СССР Фәннәр академияһының  Себер бүлеген төҙөү тураһындағы ҡарарҙан һуң  ярты йыл үткәс ойошторола. Дәрестәр 1959 йылдың  29 сентябрендә башлана - академик С.Л. Соболев яңы университет студенттарына беренсе лекцияны уҡый. 

; 1958

* 9 ғинуар. СССР Министрҙар Советы Новосибирск дәүләт университетын ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул  итә, ул СССР ФА  Себер бүлексәһенең состав өлөшө һымаҡ ҡарала. 

; 1959

* 9 апрель. Академик Н. И. Векуа   Новосибирск дәүләт университеты ректоры итеп тәғәйенләнә (1959—1965).
* 19 май. Новосибирск университетының көндөҙгө һәм киске уҡыу формаһына дата  билдәләнә — 1 сентябрь 1959 йыл. Факультет түбәндәге йүнәлештәр буйынса белгестәр әҙерләй: математика, механика, физика, химия, файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар  эҙләүҙең геофизик ысулдары һәм разведкалау 
* 28 сентябрь. Университетта дәрестәр башлана. Беренсе лекцияны СССР ФА академигы  С Л. Соболев  уҡый. Шунан бирле йола буйынса НДУ-ның беренсе курс студенттары өсөн лекцияны Новосибирск ғилми үҙәгенең төп ғалимдарының береһе уҡый. 

; 1960

* 6 август. НДУ-ла аспирантура  асыла 

; 1961

* Июль. Тәбиғи фәндәр факультетының биология бүлегенә тәүге студенттар туплана

; 1963

* 23 ғинуар. НДУ янында илдә махсуслаштырылған  беренсе физика-математика мәктәбе асыла

; 1964

* НДУ тамамлаған математик Ю. Л.Ершов һәм физик  А. А. Галеев диплом яҡлап бер йыл үткәс  физика-математика фәндәре кандидаты ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп, диссертацияны уңышлы яҡлайҙар .

; 1966

*
* 3 май. Кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлап,  2 йыл үткәндән һуң  Ю. Л. Ершов физика-математика фәндәре докторы  ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп,  диссертацияны уңышлы яҡлай 

; 1967

* НДУ-ла  иҡтисад факультеты ойошторола.

; 1970

* 1963 йылда физика-математика фәндәре докторы Ю.Л. Ершов СССР ФА  академияһының ағза-корреспонденты итеп һайлана. 

; 1979

* НДУ-ға Ленин комсомолы исеме бирелә

; 1984

* 16 октябрь. Новосибирск дәүләт университеты (НДУ) халыҡ хужалығы һәм фәнде үҫтереү эше өсөн   юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү эшендәге ҡаҙаныштары өөсөн СССР Юғары Советы Президиумы указы менән Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.  

; 1991

* 4 июль. НДУ янында информатиканың юғары колледжы ойошторола

; 2005

* Ким Ир Сен исемендәге университет  хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла 

; 2007

* Мәскәүҙә «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекттар сиктәрендә үткән Бөтә Рәсәй инновацион белем биреү программалары конкурсына йомғаҡ яһала. Бәйге йомғаҡтары  буйынса НДУ «Инновационные образовательные программы и технологии, реализуемые на принципах партнёрства классического университета, науки, бизнеса и государства» проектын тормошҡа ашырыуға  930 миллион һум аҡса ала (ашырыу срогы — 2007-08).

; 2013

* Университет «*вуздарҙы халыҡ-ара рейтингтарҙа алға этәреүгә ярҙам  итәсәк сараларҙы тормошҡа ашырыу өсөн махсус субсидия алыу хоҡуғына»* бәйгелә  15 еңеүсе иҫәбенә инә.

; 2015

* НДУ-ла яңы уҡыу-лаборатория бинаһы асыла

По состоянию на 2020 год в Новосибирском государственном университете действуют следующие программы бакалавриата:

## Уҡыу программалары
* Бизнес-информатика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Дөйөм биология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Молекуляр  биология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Информацион  биология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физиология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Цитология и генетика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Көнсығыш фәне һәм  африканистика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Дөйөм һәм төбәк геология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Геофизика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Геохимия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Нефть промыслаһы һәм тау  геофизикаһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Геология һәм яныусы ҡаҙылмалары геохимияһы  (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Журналистика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Программа инженерияһы һәм компьютер фәндәре (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Компьютер фәндәре һәм системотехника (уҡыу ваҡыты– 4 йыл)
* Тарих (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Сит телдәр уҡытыу методикаһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Мәҙәни-ара коммуникациялар теорияһы һәм практикаһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Тәржемә һәм тәржемә фәне (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математика һәм компьютер фәндәре (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Менеджмент (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Механика һәм математик моделләштереү (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Ғәмәли математика һәм информатика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Клиническая психология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Ойоштороу психологияһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Социология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Дөйөм физика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физик информатика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Филология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Философия тарихы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Социаль философия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Философия фәне (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математик һәм ғәмәли лингвистика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Органик булмаған химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Органик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Аналитик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Биоорганик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Ҡаты есем химияһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Катализ (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Экономика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Юриспруденция (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)

2020 йылға Новосибирск дәүләт университетында Специалист (квалификация) түбәндәге программалар эшләй:
* Органик булмаған химия (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Органик химия (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Аналитик химия (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Биоорганик химия (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Физик химия (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Ҡаты есем химияһы (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Катализ һәм адсорбция (уҡыу ваҡыты – 5 йыл)
* Дауалау эше (уҡыу ваҡыты – 6 йыл)

2020 йылға Новосибирск дәүләт университетында киләһе магистратура программалары эшләй:
* Биотехнология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Информацион технологиялар, биоинформатика һәм цифрлы агротехнологиялар (срок обучения – 2 года)
* Информацион биология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Молекуляр биология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Экология (срок обучения – 2 йыл)
* Структуралы биоинформатика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физиология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Цитология һәм генетика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Эволюцион экология һәм зоопсихология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Нефть һәм газ геологияһы һәм геохимияһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Минералогия һәм эндоген процестарҙың геохимияһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Ер ҡабығы тикшереүҙең геофизик ысулдары (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Петрология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Төбәк геология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Стратиграфия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Нефть һәм газ системаларын моделләштереү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* IT-геофизика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Видеоконтент продюсерлау һәм етештереү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Коммуникациялар менән идара итеү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Компьютер моделләштереү һәм мәғлүмәттәрҙе анализлау (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Прграмма системаларын әҙерләү технологияһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Информацион процестар һәм системалар (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Төньяҡ һәм Үҙәк Азия тарихы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Евразия тарихында сәйәси һәм социомәҙәни трансформациялар (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Геометрия һәм топология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Дифференциаль тигеҙләмәләр (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Математик иҡтисад (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Математик анализ (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Теория вероятностей и математическая статистика (уҡыу ваҡыты – 2 года)
* Функциялар теорияһы (уҡыу ваҡыты – 2 года)
* Алгебра һәм математик логика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Ғәмәли математика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Иҫәпләү математикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Иҫәпләү системалары (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Дискрет математика һәм информатика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Математик һәм компьютер лингвистикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Программалау (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Теоретик кибернетика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Дифференциаль тигеҙләмәләр (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Стратегик идара итеү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Финанс менеджменты (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Гидродинамика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Геофизиканың математик ысулдарыи (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Математик моделләштереү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Макро- и наноструктураларҙың деформацияһы механикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Нефть инжинирингы һәм математик моделләштереү (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Теоретик механика (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Социология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Квант информацион технологиялар (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Акустик, гидродинамик тулҡынлы процестар физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Атом һәм молекулалар физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Биологик системалар физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Кинетик күренештәр физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физика конденсированного состояния вещества (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Шыйыҡса һәм газдың физик механикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Оптик күренештәр физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Плазма физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физика полупроводников и микроэлектроника (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физика современных радиоэлектронных технологий (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Тиҙләтеүҙәр физикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физика ядра и элементарных частиц (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Методическое обеспечение физико-химических исследований конденсированных фаз (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Ядро медицинаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Математик һәм компьютер  лингвистикаһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Рус филологияһы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Зарубежная филология. Европейские языки в этнокультурном и межкультурном контексте (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Русский язык, литература, культура (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* История философии (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Социальная философия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Философия науки (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Неорганическая химия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Органическая химия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Аналитическая химия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Биоорганическая химия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Физическая химия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Химия твёрдого тела (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Катализ и адсорбция (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Нанокомпозитные материалы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Химия окружающей среды, химическая экспертиза и экологическая безопасность (срок обучения – 2 йыл)
* Энергоэффективный катализ (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Катализ в переработке углеродсодержащего сырья (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Химическое материаловедения (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Современная экономическая теория и моделирование (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Прикладная экономика: ресурсы, пространство, финансы (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Цифровые технологии в финансах: анализ данных и практика решений (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Поведенческая экономика: социально-психологические детерминанты принятия решений и математическое моделирование (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Конституционное право, муниципальное право, конституционный судебный процесс и государственное, муниципальное управление (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Гражданское право, корпоративное право, семейное право (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Юриспруденция в сфере здравоохранения (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Международное и российское предпринимательское право (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Международное публичное право, международное частное право, международное экономическое право (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Правовое регулирование финансов, денежно-кредитной системы, налогообложения и аудита (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Уголовное право и уголовный процесс (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Юриспруденция в сфере высокотехнологичного бизнеса (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
Существуют также специальные программы магистратуры, обучение по которым осуществляется на английском языке:
* Анализ больших данных и искусственный интеллект – Big data analysis and artificial intelligence (срок обучения – 2 года)
* Антиковедение и философия – Classics and philosophy (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Управление финансами – Financial management (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Материаловедение – Material science (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Управление нефтегазовой отраслью – Oil and gas management (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)

По состоянию на 2020 год в Новосибирском государственном университете действуют следующие программы ординатуры:
* Акушерлыҡ һәм  гинекология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Гастроэнтерология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Дерматовенерология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Кардиология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Онкология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Пластик хирургия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Терапия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Урология (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
* Хирургия (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)
Существуют также специальные программы ординатуры, обучение по которым осуществляется на английском языке:
* Дерматовенерология – Dermatovenerology (уҡыу ваҡыты – 2 йыл)

По состоянию на 2020 год в Новосибирском государственном университете действуют следующие программы аспирантуры:
* Молекуляр биология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Экология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физиология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Генетика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математик һәм программное обеспечение вычислительных машин, комплексов и компьютерных сетей (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математическое моделирование, численные методы и комплексы программ (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Отечественная история (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Всеобщая история (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Археология (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Этнография, этнология и антропология (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Вычислительная математика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Дискретная математика и математическая кибернетика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Вещественный, комплексный и функциональный анализ (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Дифференциальные уравнения, динамические системы и оптимальное уравнение (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Геометрия и топология (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Теория вероятностей и математическая статистика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Математическая логика, алгебра и теория чисел (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Механика деформируемого твёрдого тела (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Механика жидкости, газа и плазмы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Палеонтология и стратиграфия (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Петрология, вулканология (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Геохимия, геохимические методы поисков полезных ископаемых (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Геофизика, геофизические методы поиска полезных ископаемых (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Геология, поиски и разведка нефтяных и газовых месторождений (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Общая и региональная геология (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Геотектоника и геодинамика (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Журналистика (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Приборҙар һәм эксперименталь физика ысулдары (уҡыу ваҡыты – 4 года)
* Теоретик физика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Оптика (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физика конденсированного состояния (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физика плазмы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Ярым үткәргестәр физикаһы  (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Теплофизика и теоретическая теплотехника (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физика атомного ядра и элементарных частиц (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Химическая физика, горение и взрыв, физика экстремальных состояний вещества (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физика пучков заряженных частиц и ускорительная техника (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Лазер физикаһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Кристаллография, кристалдар физикаһы (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Онтология һәм теория познания (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Философия тарихы (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Социаль философия (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Фән һәм техника философияһы (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Органик булмаған химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Органик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Биоорганик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Физик химия (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Кинетика и катализ (уҡыу ваҡыты – 4 йыл)
* Экономическая теория (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Экономика природопользования (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Финанс, денежное обращение и кредит (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Иҡьисадтың математик һәм инструменталь ысулдары (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Эшҡыуарлыҡ иҡтисады (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Тел теорияһы (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Рус теле (срок обучения – 3 йыл)
* Рус әҙәбиәте (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)
* Сағыштырмаса тарихи, типология һәм сағыштырмаса  тел ғилеме (уҡыу ваҡыты – 3 йыл)

## Университет бөгөн
Хәҙерге ваҡытта НДУ составына 6 факультет , өс ингститут,  110-ға яҡын кафедра инә. . Студенттарҙың дөйөм һаны — 8177 кеше, 1000 артығы сит ил студенттары. Уҡытыусыларҙың  дөйөм һаны — 2111 кеше, улар араһында 925 доцент, доктор дәрәжәһе менән 336 профессор, Рәсәй ФА  56 ағзаһы, сит илдән  43 уҡытыусы. Университеттың  29 илдә  132 партнерлыҡ вузы, магистратураның 72 урыҫ телле программаһы, магистратураның, специалитет һәм аспирантураның 19 инглиз телле  программаһы бар. 

Университеттың ғилми приоритеттары — физика, биология, медицина, химия, геология, математика, IT.

Уҡытыусыларҙың яҡынса 80%  —  РФА   Себер бүлексәһе ғалимдары. Шуға күрә белем кимәле  донъя фәнни ҡаҙаныштары менән тығыҙ бәйле. Студенттар иртә курстарҙан уҡ 100-ҙән ашыу  ғилми-тикшеренеү лабораторияларҙа, шулай уҡ РФА Себер бүлексәһе 38 ғилми-тикшеренеү институттарында  фәнни тикшеренеүҙәр менән шөғөлләнә

*

 

## Рейтинг

## Институттары, факультеттары

* Геология-геофизика факультеты (ГГФ)
* Гуманитар институты (ГӨ)
* Тәбиғи фәндәр факультеты (ФЕЙК)
* Информацион технологиялар факультеты (ФИТА)
* Медицина һәм психология институты (ИМП)
* Механика-математика факультеты (ММФ)
* Әҙерләү һәм квалификацияны  күтәреү институты (ИППК)
* Физик факультетыны (ФФ)
* Философия һәм хоҡуҡ институты (ИФП)
* Иҡтисад факультеты (ЭФ)

## Ректорҙары

* 1959—1964 — Векуа Илья Несторович, физика-математика фәндәре докторы, СССР ФА академигы
* 1964—1965 — Рем Солоухин Иванович (вазифаны башҡарыу), физика-математика фәндәре докторы (һуңынан СССР ФА ағза-корреспонденты)
* 1965—1978 — Беляев Спартак Тимофеевич, физика-математика фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (1968 йылдан — академигы) 
* 1978—1980 — Коптюг Валентин Афанасьевич, химия фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (1979 йылдан — академигы) 
* 1980—1982 — Деревянко Анатолий Пантелеевич, тарих фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (һуңынан академигы) 
* 1982—1985 — Накоряков Владимир Елифериевич, физика-математика фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (һуңынан академигы) 
* 1986—1993 — Ершов Юрий Леонидович, физика-математика фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (1991 йылдан — академигы) 
* 1993—1997 — Врагов Владимир Николаевич, физика-математика фәндәре докторы, профессор
* 1997—2007 — Диканский Николай Сергеевич, физика-математика фәндәре докторы, РФА мөхбир ағзаһы (һуңынан академигы) 
* 2007—2012 — Собянин Владимир Александрович, химия фәндәре докторы, профессор
* c 2012 — Федорук Михаил Петрович, физика-математика фәндәре докторы, профессор (2016 йылдан — ағза-корреспондент,  2019 йылдан — РФА академигы)

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Новосибирский государственный университет // Николай Кузанский — Океан [Электронный ресурс]. — 2013. — С. 228. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — .
* 

## Һылтанмалар

* Официальный сайт Новосибирского государственного университета
* Научно-исследовательская часть НГУ
* Профиль НГУ на портале StudyInRussia