open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Айнур (исем)

**Айнур** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Айнур — башҡорт һәм ғәрәп һүҙҙәренән — ай + нур ҡушып яһалған исем; ай һымаҡ яҡты, нурлы, матур тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Асҡаров Айнур Юлай улы (1 август 1987 йыл) — режиссёр, продюсер, сценарист. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2020), Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2012).

Шәйбәков Айнур Рәүил улы (27 август 1992 йыл) — Рәсәй шашкасыһы (халыҡ-ара шашка). Халыҡ-ара гроссмейстер (2015 йылдың 1 ғинуарынан).

Бирғәлин Айнур Азамат улы (17 октябрь 1989 йыл) — мосолман дин әһеле. 2019 йылдың 16 октябренән Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты мөфтөйө (рәйесе).

Искәндәров Айнур Әхмәт улы — Баянист. Халыҡ-ара баянсылар конкурстары лауреаты.
 
Бейембәтов Айнур Илгиз улы — Башҡортостан Республикаһының алтынсы саҡырылыш (2018—2023) Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтайҙың 34-се Белорет һайлау округынан депутаты. Бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре буйынса комитет ағзаһы.

Фәтихов Айнур Хәлит улы (22 февраль 1983 йыл −14 октябрь 2020 йыл) — башҡорт һәм татар эстрадаһының популяр һәм виртуоз баянисы. Бик күп халыҡ-ара бансылар конкурстары лауреаты.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Айнур урамы — Татарстан Ре февраль спубликаһының баш ҡалаһы Ҡазандың Совет районындағы урам. Оҙонлоғо 861 метр тәшкил итә.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Бәҙретдин (исем)

**Бәҙретдин** — башҡорт ир-ат исеме.

## Этимология
Бәҙретдин ғәрәп теленән килеп ингән ир-ат исеме. Бәҙре (тулған ай) һәм дин һүҙҙәре ҡушылып төҙөлгән. Иң һәйбәт бала тигәнде аңлата.

## Билдәле шәхестәр
Бәҙрүш Моҡамай, ысын исеме Мөхәмәтйәнов Бәҙретдин Мөхәмәтйән улы (5 октябрь 1909 йыл — 20 сентябрь 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған башҡорт шағиры. 1939 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Йомалин Бәҙретдин Әбделғәзе улы (15 июль 1926 йыл) — «Заветы Ильича» колхозы рәйесе. Октябрь Революцияһы (1986 йыл), ике тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1973, 1976 йылдар), «Почет Билдәһе» (1971), 2-се дәрәжә Ватан Һуғышы (1985 йыл) ордендары, 6 миҙал кавалеры. Ике тапҡыр БАССР Юғары Советы Президиумының (1976, 1986 йылдар), СССР Эске эштәр министрлығының (1972 йыл) Почет грамоталары менән бүләкләнә. Ауыл хужалығы өлкәһендәге уңыштары өсөн ул «БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә һәм халыҡ мәғарифын үҫтереүҙәге әүҙем эшмәкәрлеге өсөн «БАССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы» билдәһенә лайыҡ була.

## Фамилияла
Бәҙретдинов Ратмир Сәрүәр улы (15 ноябрь 1931 йыл — 30 октябрь 2020 йыл) — бейеүсе, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977).

Бәҙретдинов Сәлимйән Миңләхмәт улы (3 май 1950 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, журналист, ғалим-фольклорсы. Филология фәндәре кандидаты (2010). Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990), СССР Журналистар союзы (1988) һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы (2000) ағзаһы. I һәм III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайҙары делегаты. Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика (1996) һәм Учалы районының Муса Мортазин исемендәге (1996) премиялары лауреаты. Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы (2000) һәм «За заслуги в проведении Всероссийской переписи населения» миҙалы (2003) менән бүләкләнгән. Рәсәй Федерацияһының Хеҙмәт ветераны (2010).

Бәҙретдинов Рәғиб Мәрүәретдин улы (17 август 1945 йыл) — Илеш районы «Октябрь» колхозының комбайнсыһы. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

Бәҙретдинов Миңнулла Бәҙретдин улы (1901 йыл — 29 сентябрь 1943 йыл) — Советтар Союзы Геройы (1944). Граждандар һəм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы.

Бәҙретдинов Низам Сәләхетдин улы (; 1910 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, ҡыҙылармеец. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, артиллерист.

Бәҙретдинов Йәғәфәр Зәйнәғетдин улы (12 февраль 1912 йыл — 2007 йыл) — финансы-иҡтисадсы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1974), Бөйөк Ватан һуғышы яугире.

Бәҙретдинов Тимур Таһир улы, Бәҙретдинов Тимур (Каштан) Таһир улы (11 февраль 1978 йыл) — Рәсәй киноһында комедия актеры, телевидение һәм КВН телетапшырыуҙарын алып барыусы.

Бәҙретдинов Рәмил Рафаил улы (17 ғинуар 1958 йыл) — ғалим-санитар табибы, курортолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Талха (исем)

**Талха** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

## Этимологияһы
**Талха** исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән, *һайлап алынған*, *бик һәйбәт* тигән мәғәнәләрҙе асыҡлай.

## Билдәле кешеләр
Ғиниәтуллин Талха Йомабай улы, псевдонимы *Анатолий Генатулин* (20 апрель 1925 йыл — 7 ноябрь 2019 йыл) — Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2010), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990). Рус телендә ижад иткән СССР һәм Рәсәй әҙибе. 1978 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Милләте башҡорт. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

Рәсүлев Талха  Ғайса улы — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, Зәки Вәлидиҙең яҡын көрәштәштәренең береһе.

Талха ибн Усман — Мөхәммәт бәйғәмбәрҙең кәтибе (писары) була.

## Фамилияла
Талхина Динә Азат ҡыҙы (27 июль 1952 йыл — 27 февраль 2007 йыл) — башҡорт шағиры, 1992 йылдан Башҡортостандың һәм Рәсәй Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2003).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Талха — Мысырҙағы ҡала.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Тимур (исем)

**Тимур** — төрки сығышлы ир-ат исеме.

## Этимологияһы
Тимур — мосолман булмаған халыҡтар араһында ла ир балаларға йыш ҡушылған төрки сығышлы исем. 1336—1405 йылдарҙа Урта Азияла дәүләт эшмәкәре — әмир Аҡһаҡ Тимер исеме менән бәйле.

## Билдәле шәхестәр
Тимур Марсель улы Сафин (4 август 1992 йыл) — рапирала фехтовальщик, ике тапҡыр Европа чемпионы. Европа уйындары, донъя һәм Европа чемпионаттары приздарын алыусы. Командалы рапира ярыштарында Олимпия чемпионы (2016), рапирала шәхси ярыштарҙа XXXI йәйге Олимпия уйындарының бронза миҙалын яулаусы. Фехтование буйынса Рәсәй спорт мастеры (2007), халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2012)

Тимур Таһир улы Бәҙритдинов — Рәсәй киноһында комедия актеры, телевидение һәм КВН телетапшырыуҙарын алып барыусы.

Тимур Александрович Исмәғилев (27 февраль 1982 йыл) — Рәсәйҙең хәҙерге заман композиторы, пианист, аранжировкалар яһаусы.

Тимур Мөхәмәт улы Ғарипов (26 февраль 1975 йыл) — театр актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы, Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты — Георг IV, Петя, Әбүләй ролдәрен башҡарған өсөн (2003).

Аҡһаҡ Тимер — Урта, Көньяҡ һәм Көнбайыш Азия, шулай уҡ Кавказ, Волга буйы һәм Русь тарихында тәрән эҙ ҡалдырған шәхес, яулап алыусы. Атаҡлы йыhангир, әмир (1370 йылдан). Баш ҡалаһы Сәмәрҡәнд булған империяға һәм Тимериҙәр династияһына нигеҙ һалыусы.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*  Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында» 
* 
* «Башҡортостан ҡыҙы» Ҡунафина Гөлшат «Исемең матур, кемдәр ҡушҡан» 

## Сығанаҡтар
Аҫылбаев Рәхимйән Вилдан улы

**Аҫылбаев Рәхимйән Вилдан улы** (; 15 февраль 1917 йыл — 2003 йыл) — ҡурайсы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, колхоз рәйесе, Моҡас ауыл Советы рәйесе.

## Биографияһы
Рәхимйән Вилдан улы 1917 йылдың 15 фералендә Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы) Абҙаҡ ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Башланғыс белемде тыуған ауылы мәктәбендә ала. 13 йәшендә ВЛКСМ сафына инә, һәм 13 йәшлек үҫмерҙе комсомол путевкаһы буйынса күрше Әхмәр ауылындағы май заводына мөдир итеп тәғәйенләйҙәр. Ике йылдан һуң Ғәҙелша, Ҡусҡар (Әбйәлил районы) приискыларында эшләй. 1939 йылда совет армияһы сафына алына.

Бөйөк Ватан һуғышының тәүге көндәренән үк фронттың алғы һыҙығында була. 1946 йылда ғына тыуған яғына ҡайта һәм һуғыш осоронда ҡаҡшаған ауыл хужалығын тергеҙеү эшенә тотона. Баймаҡ урман хужалығында техник, «Ирәндек» колхозы рәйесе, Моҡас ауыл Советы рәйесе, Молотов исемендәге колхоз рәйесе вазифаларында эшләй. Һаулығы ҡаҡшау сәбәпле, 1953 йылда тыуған ауылына ҡайтып, тәүҙә колхозда, ә 1957 йылдан хаҡлы ялға сыҡҡансы элемтә бүлексәһендә эшләй.

Рәхимйән Аҫылбаев 7 йәшенән ҡурай тарта, 10 йәшенән мәктәптә һәм ауыл сәхнәһендә сығыш яһай башлай. 1931 йылда Баймаҡ районында үткәрелгән сәнғәт фестивалендә ҡурайсылар араһында 1-се урын яулай. 1932 йылдағы фестивалдә 1-се урынды Байыш ауылынан Зәйнетдин Йәнбәков, 2-се урынды Рәхимйән Аҫылбаев ала. Һуғыштан һуң ҡурайсы-ҡорҙаштары Насиров Сәмиғулла, Батталов Мөхтәр, Абдуллин Айрат, Байтимеров Хәбир менән бергә район, республика кимәлендә үткәрелгән мәҙәни сараларҙа әүҙем ҡатнаша.

*«Рәхимйән Аҫылбаев бик көслө ҡурайсы ине, көйҙө күп белде, тарихын мотлаҡ һөйләп уйнай торрғайны. 1991 йылда Йомабай Иҫәнбаевтың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы Хәйбулла районында үткәрелгән ҡурайсыларҙың республика бәйгеһендә Рәхимйән ағай тәүҙә тарихын һөйләп көй уйнаны, шунан бейеү көйөнә күскәйне,.. сәхнә алдында тамаша ҡылып ултырған халыҡ, ситтән килгән ҡунаҡтар ҙа бейергә төшөп китте…»*

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Ғәйнетдинов Ю. И. Ҡурай һәм ҡурайсылар. Өфө. «АльфаРеклама». Т. 1 000 экз. — С. 424.
Әйүпов

**Әйүпов** — фамилия.

* Әйүпов Вадим Рәмил улы (13 октябрь 1974 йыл) — спортсы, тренер.
* Әйүпов Мансур Әнүәр улы (8 июль 1947 йыл) — ғалим-политолог, партия, дәүләт, матбуғат һәм юғары мәктәп эшмәкәре.
* Әйүпов Рим Шәрип улы (1938—2015) — СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры.
* Әйүпов Риф Сәлих улы (1939—2015) — ғалим-тарихсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Әйүпов Рәфғәтдин Талип улы (1914—1987) — нефтсе.
* Әйүпов Фәрүәз Фәррәх улы (1910—?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Әйүпов Хәмит Вәли улы (1914—1987) — ғалим-ветеринар, юғары мәктәп эшмәкәре.
----
* Әйүпова Зилара Ғайса ҡыҙы (1933—2014) — бейеүсе.
* Әйүпова Ләлә Әҙһәм ҡыҙы (18 август 1951 йыл) — журналист.
* Әйүпова Регина Рифат ҡыҙы (14 октябрь 1995 йыл) — спортсы.
* Әйүпова Руфина Рифат ҡыҙы (17 март 1999) — Рәсәй спортсыһы.
Сәфәр (исем)

**Сәфәр** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Сәфәр исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән. Бер нисә мәғәнәгә эйә: беренсеһе — юл, сәйәхәт; икенсеһе — Һижрә-Ай календарында 2-се айҙың исеме (шул айҙа тыуған балаға ҡушылған исем)

## Билдәле кешеләр
Агишев Сәфәр Аҡбулат улы 1913 — 10 июль 1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 275-се гвардия кавалерия полкында хеҙмәт итә. Кесе лейтенант.

Мусин Сәфәр Ғайсар улы (5 ноябрь 1948 йыл) — хеҙмәт ветераны, 1965—2007 йылдарҙа Салауат ҡалаһының «Салаватстрой» төҙөлөш тресының балта оҫтаһы, ташсыһы, мастеры (1995 йылдан). Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1975, 1977, 1986). Фёдоровка районының почётлы гражданы.

Сәфәр хан (Сәйет Йәғәфәров) — 1681—1684 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе. Башҡорт старшинаһы, мулла.

## Фамилияла
Сәфәров Марс Ғиләж улы (18 апрель 1937 йыл) — ғалим-химик-органик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Химия фәндәре докторы (1979), профессор (1982). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1986), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1998). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986).

Сәфәров Валерий Фидан улы (21 июнь 1950 йыл) — ғалим-архитектор, педагог. 1979 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2007—2012 йылдарҙа «БашНИИстрой» институтының баш архитекторы. Тарих фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған архитекторы, Рәсәй Федерацияһының почётлы архитекторы.

Сәфәров Альберт Тәлғәт улы (5 май 1958 йыл, Өфө) — СССР биатлонсыһы, биатлон буйынса совет һәм Рәсәй тренеры, биатлонда Рәсәй тренеры һәм эшмәкәре, функционеры. Ишембай биатлон мәктәбенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Башҡортостан Республикаһы Биатлон федерацияһының экс-рәйесе.Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (2000), СССР-ҙың спорт мастеры (1979) һәм биатлон буйынса халыҡ-ара категориялы судья (2003) Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1999).

## Ауылдар
•Сәфәр (Учалы районы) () — Башҡортостан Республикаһының Учалы районындағы ауыл.
•Сафар (Миәкә районы) — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы ауыл.
•Сафар (Шишмә районы) — Башҡортостан Республикаһының Шишмә районындағы ауыл.
• Иҫке Сәфәр — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Аҡтаныш районындағы ауыл.
• Яңы Сәфәр — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Мөслим районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Сәфәр — һижри иҫәп менән икенсе ай.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Алағуз (исем)

**Алағуз** — башҡорт ир-ат исеме, шулай уҡ башҡа мосолман татар,ҡаҙаҡ төрки халыҡтарҙа бар.

## Этимологияһы

## Билдәле кешеләр
Алағуз Баҡынов (Алағузя Баҡынов) — 1710 йылда Баҡын(Алағуз) ауылында тыуған Дыуан улусы старшинаһы. Уның комадаһы 1771—1773 йылдарҙағы Поляк походыңда ҡатнашҡан. Салауат Юлаевтың көрәштәше. 1774 йылдың ғинуарында Красноуфимскиға һәм Ҡоңғөргә походта ҡатнаша.(Салауат Таймасов) китабы.

## Фамилия
Алағузин Ҡабул — Баш күтәреусе. Дыуан улусы старшинаһы Алағуз Баҡыновтың улы. 1734 йылда Алағуз ауылында тыуған. 1774 йылдың ноябрендә Юлай Аҙналин менән бергә Силәбегә баш һалып килә. 1798 йылда Троицк өйәҙенең 3-сө башҡорт кантонында старшина булып хеҙмәт итә.

Алағузов Марат Ескали улы.- Полковник. Рәсәй федерацияһының Атҡаҙанған хәрби штурманы исеменә лайыҡ була 1992 йылда .
 
Алағузова Баян Маҡсат ҡыҙы —(1974 йылдың 9 ғинуарында) ҡаҙаҡ йырсыһы, ,телевидениела алып барыусы, актриса, продюсер, *Shine Production* компанияһы башлығы.
 
Турум Алағузов — композитор, дирижер, Ҡаҙағстан республикаһы композиторҙар союзы ағзаһы.

Тулумгузин Әбделхаҡ Алагуз улы.-10.11.1914 Мәләүез районы,Мөхәс ауылы. Лейтенат. Бөйөк ватан һуғышында германияны еңгән өсөн 1941—1945 медале.

## Ауылдар
Алағуз — Башҡортостандың Ҡыйғы районындағы ауыл.

## Топонимия
Алағузлы () — Башҡортостан Республикаһы Ишембай районындағы бәләкәй йылға, Кесе Шешәнәк йылғаһының уң ҡушылдығы.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Айытҡол (исем)

**Айытҡол** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

## Этимология
Айытҡол исеме ғәрәп айыт һәм башҡорт ҡол (ир-ат исемдәре ялғауы) һүҙҙәре ҡушылып яһалыуҙан барлыҡҡа килгән. Был исемде байрам көндө тыуғандарға ҡушҡандар..

## Билдәле кешеләр
Айытҡол Таймаҫов (1777 йыл—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

## Фамилияла
Айытҡолова Эльвира Ринат ҡыҙы (19 август 1973 йыл) — ғалим-филолог, журналист, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының 5-се һәм 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресс) — йәмәғәт ойошмаларының Халыҡ-ара берлеге Президиумы рәйесе (2019 йыл). РФ Дәүләт Думаһының 8-се саҡырылыш депутаты (2021 йыл).

Айытҡолов Азат Миңлеғәле улы (27 ғинуар 1956 йыл) — ҡурайсы, педагог, Рәсәйҙең атҡаҙанған (1998 йыл), Башҡортостандың халыҡ артисы (1991 йыл), Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы(1990 йыл) һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2000 йыл) лауреаты, Салауат Юлаев ордены кавалеры (2021 йыл).

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Баҡын (исем)

**Баҡын (Баҡый)** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа осрай.

## Этимологияһы
Баҡын, Баҡый — «мәңге йәшәусе», «мәңгелек» тигән мәғәнәләрҙе аңлатҡан мосолман ир-ат исеме.

## Билдәле шәхестәр
Баҡын Кейексин (Баҡый Кинкчин) — 1736—1745 йылдарҙа Дыуан волосы старшинаһы. Беренсе документаль сығанаҡ Алағуз (Баҡын) ауылы Ҡыйғы районы Башҡортостан тураһында.1735-1740 йылдағы башҡорт восстанияһыда.(Башҡортостан тарихы китабы( 6-сы том Демидова. Н. Ф.).

Баҡый Туйкиев (1719, Уҫы даруғаһы Уран улусы Уръябаш а., хәҙ. БР‑ҙың Ҡалтасы р‑ны Иҫке Уръябаш а., — ?), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е. И. Пугачёв полковнигы. Уҫы даруғаһы Уран улусы мариҙарынан. Шул уҡ улустың старшинаһы.

## Фамилиялар
Алағуз Баҡынов () — Дыуан улусы старшинаһы, 1764 йылда Ырымбур сик һыҙатында башҡорт-мишәр отряды командиры була. Һуңғараҡ Польша походына ла бара. Пугачёв етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнаша.

Баҡыев Рим Сәғит улы (4 ғинуар 1939 йыл) — Башҡортостандың хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре, 1994—1999 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры, Рәсәй Федерацияһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты (1999—2003), Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1993). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1986), «Почёт Билдәһе» (1976) һәм Почёт (1999) ордендары кавалеры. Башҡорт АССР-ының Благовещен районы Яңы Турбаҫлы ауылында тыуған.

## Топонимдар
Баҡый (Белорет районы) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл.

Баҡый (Стәрлебаш районы) — Башҡортостандың Стәрлебаш районындағы ауыл.

## Сығанаҡтар

## Иҫкәрмәләр
Ишморат (исем)

**Ишморат** (исем) — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимология
Ишморат башҡорт теленә башҡорт һәм ғәрәп һүҙҙәрен ҡушыуҙан килеп ингән исем: иш + морат; теләп алған иш, иптәш тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Илбәков Ишморат Ҡәйүм улы (10 февраль 1963 йыл) — ҡурайсы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1997).

Абайҙуллин Ишморат Ғәйфулла улы (; 21 май 1955 йыл — 2001 йыл) — Башҡорт АССР-ының ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының халыҡ депутаты (1991—1995), Башҡортостан Республикаһының беренсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты (1995—1999). Милләте — башҡорт.

## Фамилияла
Ишморатов Ғүмәр Йосоп улы (28 сентябрь 1951 йыл) — ғалим-химик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Химия фәндәре докторы (1993), профессор (1997).Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2003). А. Н. Несмеянов исемендәге премия лауреаты (1999).

Ишморатов Хәләф Хәлфетдин улы (2 февраль 1960 йыл) — дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы беренсе, икенсе һәм бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Салауат Юлаев ордены кавалеры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт жеҙмәткәре. ЛХК «Башлеспром» ААЙ-ның директорҙар Советы рәйесе.

Ишморатова Светлана Ирек ҡыҙы (20 апрель 1972 йыл) — биатлонсы, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры. Рәсәй Биатлонсылар союзының идара ағзаһы. 2016 йылдың 5 февраленән Мәскәүҙең ЦСКА футбол клубы етәксеһе урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәренең запастағы подполковнигы.

Ишморатов Хажиәхмәт Вәлиәхмәт улы (1909 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы кавалеры.

Ишморатов Искәндәр Ғөбәйҙулла улы (1908 йыл — 6 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец.

Ишморатов Мансур Ғәйзулла улы (1913 йыл — 1 февраль 1945 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.

## Ауылдар
Ишморат () — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл..

Ишморат (Ҡыуандыҡ) () — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ ҡалаһы составындағы ауыл.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Ғабдулла (исем)

**Ғабдулла **— ғәрәптәрҙән таралған мосолман ир-ат исеме.

## Этимологияһы
Ғабдулла — «алла ҡошо» тигән мәғәнәне аңлата. Ир балаларға мосолман халҡында йыш ҡушылған исем.

## Билдәле шәхестәр
Ғабдулла Сәиди (*Ғабдулла бин Сәид әл-Болғари әл-Бөрйәни әл-Һаҡмари*; ысын исеме — *Ғабдулла Сәйетбаттал улы Нурмөхәмәтов*; 3 май 1836 йыл — 1 сентябрь 1914 йыл) — башҡорт дин әһеле, ишан, мәғрифәтсе, яҙыусы һәм шағир.

Ғабдулла Туҡай (26 апрель 1886 йыл — 15 апрель 1913 йыл) — шағир, татар әҙәбиәте классигы, яңы заман татар әҙәбиәтенә һәм әҙәби теленә нигеҙ һалыусы, әҙәби тәнҡитсе һәм публицист.

Ғабдулла ибн Ғәбд әл-Моталлип — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең атаһы, Ғәбд әл-Моталлиптың улы.

Ғабдулла Амантай (23 декабрь 1907 йыл — 10 июль 1938 йыл) — башҡорт шағиры, балалар яҙыусыһы; әҙәбиәт һәм фольклор өйрәнеүсе; йәмәғәт эшмәкәре. 1926 йылдан — ВКП(б) (КПСС), 1934 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Ғабдуллаһ ибн Ғәббәс — Мөхәммәт Пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм атаҡлы сәхәбәһе һәм ике туғаны, ислам экзегетикаһына нигеҙ һалыусы. Ғәббәс ибн Ғәбдел Мотталибтың улы була. Ул иң яхшы Ҡөрьән мөфәссирҙәренән була
 
Ғабдулла ибн Ғәбдел Ғәзиз әс-Сәғүд — 2005 йылдың 1 авгусынан (Урағай) Сәғүд Ғәрәбстаны короле.

## Фамилияларҙа
Ғабдуллин Таһир Хажмөхәмәт улы (1 май 1940 йыл) — совет һәм партия эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының республиканың социаль һәм иҡтисади үҫеш мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың уникенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғабдулла Иҙелбаев исемендәге 2-се Башҡорт кавалерия полкы

Ғабдулла Туҡай һәйкәле (Яр Саллы)

Ғабдулла Туҡай һәйкәле (Түбәнге Кама, 1991)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*  Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында» 
* 
* «Башҡортостан ҡыҙы» Ҡунафина Гөлшат «Исемең матур, кемдәр ҡушҡан» 

## Сығанаҡтар
Фән (исем)

**Фән** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Фән исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән ингән, белем, ғилем, фән тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Вәлиәхмәтов Фән Ғәфис улы (18 ғинуар 1951 йыл) — йырсы. 1979 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы, 1995—2005 йылдарҙа Татарстан Республикаһының Яр Саллы ҡалаһы «Энергетик» мəҙəниəт һарайының «Болғар» ансамбле солисы. Башҡортостан (2011) һəм Татарстан (2007) Республикаларының халыҡ артисы. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2021). Шаран районының почётлы гражданы (2013). 

Шәрифуллин Фән Шәмсулла улы (рус. Шарифуллин Фан Шамсуллович),20 ноябрь 1932 йыл — 19 март 2016 йыл) — СССР-ҙың партия, хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре. КПСС-тың Краснокама һәм Яңауыл район комитеттарының элекке беренсе секретары. 1990 йылдың 11 октябрендә БАССР-ҙың ун икенсе саҡырылыш Юғары Советының өсөнсө сессияһында республиканың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул иткән Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Милләте — башҡорт. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры. Яңауыл районының почётлы гражданы (2003).

Исхаҡов Фән Ғәйнетдин улы (2 сентябрь 1932 йыл — 11 март 2014 йыл) — «Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ» ордены кавалеры (1973), бригадир һәм тракторсы. 1954 йылдан Ҡырмыҫҡалы районының Салауат исемендәге колхозы ағзаһы. СССР ВДНХ-ның Алтын (1970) һәм Бронза (1977) миҙалдары менән бүләкләнә. Ҡырмыҫҡалы районының маҡтаулы гражданы.

## Ауылдар
Фән (Әлшәй районы) — () — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Фән (шулай уҡ **ғилем**) — кеше эшмәкәрлегенең ысынбарлыҡ тураһындағы объектив белемдәрҙе булдырыусы һәм системалаштырыусы өлкәһе.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Шайморат (исем)

**Шайморат (исем)** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Шайморат башҡорт теленә фарсы, ғәрәп телдәренән ингән, иң яҡшы морат (теләк) тигәнде аңлата

## Фамилия
Шайморатов Миңлеғәле Минһажетдин улы (15 август 1899 — 23 февраль 1943) — генерал-майор, 112-се (16-сы гвардия) Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры.

## Ауылдар
Шайморат () —  Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 

Шайморатов ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Шайморатов ордены — 2019 йылдың ноябрендә булдырылған орден, Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаһы булып тора. Хәрби, гражданлыҡ һәм хеҙмәт бурысын үтәгәндә ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып күрһәтелгән ҡаһарманлыҡ, батырлыҡ һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр ваҡытында кешеләрҙе ҡотҡарған өсөн бирелә. 

«Шайморатов генерал» флешмобы — Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы тарафынан «Шайморатов генерал» йырын башҡарыу буйынса ойошторолған флешмоб.

Шайморатов генерал (йыр) — Ҡадир Даян һүҙҙәренә яҙылған.

Генерал Шайморатов урамы — Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ ҡалаһында урам

Шайморатов урамы — Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһында урам

Шайморатов урамы — (русса Улица Шаймуратова (Салават)) — урам ҡаланың көнбайыш ьиҫтәһендә 111-се кварталда урынлашҡан.

М. Шайморатов исемендәге «Булат» махсус отряды — Өфөләге махсус тәғәйенләнештәге 29-сы отряд. Рәсәй Федерацияһы Президентының Указына ярашлы, 2012 йылдың декабрендә РФ Эске эштәр министрлығының Өфөләге 29-сы махсус тәғәйенләнештәге «Булат» отрядына генерал Миңләғәле Шайморатов исеме бирелә.

Шайморатов исемендәге кадет кластары — шайморатовсылар — Башҡортостан Республикаһы мәктәптәрендә асылған кадет кластары. Айырым ҡаҙаныштары өсөн уҡыусылар «Йәш шайморатовсы» билдәһе менән бүләкләнә.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Мөҙәрис (исем)

**Мөҙәрис** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимология
Мөҙәрис (Мөдәрис) башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән, мәҙрәсәлә дәрес биреүсе, өлкән уҡытыусы тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Багаев Мөҙәрис Басир улы (1951 йыл) — башҡорт шағиры, драматург, балалар яҙыусыһы, фантаст, журналист. Рәсәй һәм Башҡортостандың Журналистар союздары ағзаһы. «Йәшлек» гәзите, «Аманат» журналы, «Илһам шишмәләре» шиғри фестивалендә «Ете төш» повесы өсөн Рәшит Солтангәрәев исемендәге премия лаураты . Әҫәрҙәре Башҡортостандың хәҙерге заман яҙыусылары альманахына индерелгән. Ишембай ҡалаһында йәшәй.

Мөсифуллин Мөҙәрис Ғәйнелғилем улы (25 март 1957 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, драматург, мәҙәниәт эшмәкәре. 1995 йылдан Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (1995).

## Фамилия
Мөҙәрисов Миңлеғәли Закир улы (23 февраль 1947 йыл — 24 март 2015 йыл) — СССР биатлонсыһы, биатлон буйынса СССР һәм Рәсәй тренеры. 1995—2003 йылдарҙа Рәсәй Йәйге биатлон һәм ғәмәли күпбәйге федерацияһының тренерҙар советы рәйесе. Ғәмәли‑хәрби күпбәйгеләр буйынса РСФСР‑ҙың атҡаҙанған тренеры (1989) һәм бөтә Союз категориялы судья (1983), биатлон буйынса СССР‑ҙың спорт мастеры (1971). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (2006).

Мөҙәрисов Рушат Сәлих улы (1974 йылдың 24 феврале) — драма актеры, Өфө дәүләт «Нур» татар театры актеры (1993 йылдан), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2019), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2008).

Мөҙәрисова Нурия Ғәлихан ҡыҙы (7 ноябрь 1963 йыл) — спортсы, педагог. Ғәмәли‑хәрби күпбәйгеләр (полиатлон) буйынса 1987—1991 йылдарҙа СССР-ҙың, 1992—1995 йылда Рәсәйҙең йыйылма командалары ағзаһы. Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (1996), Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (1999). Күп тапҡырҙар Европа, СССР, РСФСР һәм Рәсәй чемпионы, шул кимәлдәге ярыштарҙың көмөш һәм бронза призёры.

## Ауылдар
Мөҙәрис () — Башҡортостандың Өфө районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Мөҙәрис Әли әфәнде мәсете   (, , ), шулай  **Әл-Хужа мәсете** тип тә атала () — Косовоның Призрен ҡалаһындағы  мәсет,  1543—1581 йылдарҙа Косово территорияһындағы иң боронғо мәсеттәрҙең береһе булып тора.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Байназар (исем)

**Байназар** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла

## Этимологияһы
Байназар башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән — бай + назар (уй, иғтибар; ярҙам); иғтибарлы, ярҙамсыл бай (хужа), изге назар тигәнде аңлата

## Билдәле шәхестәр
Байназар (тархан) — Златоуст өйәҙе Мырҙалар волосы (хәҙерге Салауат районы Арҡауыл ауыл советы биләмәһе) тарханы, Айҙар Байыҡ сәсәндең атаһы.

## Фамилияла
Байназаров Ғәлиулла Хәйрулла улы (1919 — 20. 08. 1943), 112-се кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой.

Байназаров Булат Байназар улы (1902 йыл (башҡа сығанаҡтар буйынса 1923 йыл — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, ҡыҙылармеец (башҡа сығанаҡтар буйынса сержант).

Байназаров Баязит Рәмзи улы — 1980 йылдың 17 ғинуарында Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районының Яумбай ауылында тыуған. 1997 йылда Өфө сәнғәт училищеһының Сибай филиалына вокал сәнғәте класына уҡырға инә. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Камил Абдрахман улы Вәлиевта уҡый. Беренсе курсты тамамлағандан һуң, 1998 йылда Сибай дәүләт филармонияһына артист-вокалсы булып урынлаша. 2001 йылда училищены тамамлай. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2009г.)

## Ауылдар
Байназар () — Башҡортостандың Бөрйән районындағы ауыл. 

Байназар () — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы бөткән ауыл.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Мөбәрәк

**Мөбәрәк** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Мөбәрәк башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән, бәхетле, ҡәҙерле, хөрмәтле, уңышлы; изге тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Биҡҡолов Мөбәрәк Мираҫбай улы (8 март 1956 йыл) — инженер-механик, хәрби хеҙмәткәр, полковник. 2000—2011 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Федераль именлек хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары. "Почёт билдәһе" ордены кавалеры (2007).

Хәбибов Мөбәрәк Хәбиб (Хәбир) улы  (1913 йыл -?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты, ҡыҙылармеец.

Назыров Мөбәрәк Йыһанша улы (1 ғинуар 1906 йыл — 1973 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, подполковник. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының хәрби комиссары. Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1943) кавалеры.

Шәймәрҙәнов Мөбәрәк Нурый улы  (1909 йыл — 19? йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. Ветеринар. Старшина. Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943, 1945), II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985).

## Фамилияла
Мөбәрәков Арыҫлан Ҡотләхмәт улы (төп исеме — Ҡотләхмәтов Арыҫлан Мөбәрәк улы; 15 декабрь 1908 йыл — 5 май 1977 йыл — СССР-ҙың театр һәм кино актёры, режиссёр һәм драматург, йәмәғәт эшмәкәре. 1948 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы, 1941 йылдан —ВКП(б)/КПСС ағзаһы. СССР-ҙың халыҡ (1955), РСФСР-ҙың (1944) һәм БАССР-ҙың  атҡаҙанған артисы (1940). Башҡорт АССР-ының 1—5 саҡырылыш Юғары Советы депутаты. БАССР‑ҙың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1989, үлгәндән һуң). Ленин (1949), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1968) һәм «Почёт Билдәһе» (1944) ордендары кавалеры.

Мөбәрәкова Гөлли Арыҫлан ҡыҙы (9 сентябрь 1936 йыл — 20 февраль 2019 йыл) — башҡорт театр актёры, режиссёр һәм юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1961 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Профессор (1993). СССР-ҙың (1990) һәм РСФСР-ҙың (1981) халыҡ, БАССР-ҙың атҡаҙанған  артисы (1969). Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы СССР-ҙың (1990) һәм РСФСР-ҙың (1981) халыҡ, Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған артисы (1969). Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1976). "Почёт билдәһе" (2012), Халыҡтар дуҫлығы (2016) һәм Салауат Юлаев ордендары (2007) кавалеры.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғәйет мөбәрәк (мүбәрәк) (,  — байрам ҡотло булһын) — исламда Ҡорбан байрамы һәм Ураҙа байрамы көндәрендә сәләмләү һүҙе. Ғәрәптәр өсөн «Ғәйет (байрам) мөбәрәк» ғибәрәһе теләһә ниндәй байрам менән ҡотлау өсөн ҡулланыла һәм урыҫ телендәге «Байрам менән!» тип ҡотлауҙың универсаль аналогы булып тора.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Баранов Василий Александрович

**Баранов Василий Александрович** (1896—1978) — совет табип-хирургы, һаулыҡ һаҡлау эшмәкәре, Карел-Фин ССР-ының атҡаҙанған табибы (1943), РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1958), Петрозаводскиҙың Почетлы гражданы (1973).

## Биографияһы
Пудож ҡала дауаханаһы санитары ғаиләһендә тыуған.

1915 йылда Петрозаводск фельдшер-акушерлыҡ мәктәбен тамамлай, Пудож өйәҙенең Ундозеро ауылында фельдшер булып эшләй.

Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша: айырым самокат батальонында фельдшер булып хеҙмәт итә.

1918 йылдың ғинуарынан —Петрозаводск ҡала дауаханаһы фельдшеры.

1927 йылдан, Ленинград медицина институтын тамамлағандан һуң, табип-интерн, ординатор, Петрозаводск ҡала дауаханаһының травматология бүлеге мөдире булып эшләй.

Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында — Беломор ҡала дауаханаһының хирургия бүлеге мөдире.

1945—1950 йылдарҙа — М. Д. Иссерсон исемендәге Петрозаводск хирургия дауаханаһының баш табибы.

1951—1955 йылдарҙа — Карел-Фин ССР-ы республика дауаханаһының баш табибы (1956 йылдан — Карел АССР-ы).

1955 −1967 йылдарҙа — КАССР һаулыҡ һаҡлау министрлығы дауаханаһының баш табибы, Карел АССР-ы һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш хирургы.

Карел АССР-ы Юғары Советы, Карел-Фин ССР-ы Юғары Советы депутаты булып һайлана.

Карел АССР-ы табип-хирургтарының ғилми йәмғиәте рәйесе, Бөтә союз хирургтар йәмғиәте идараһы ағзаһы була.

Петрозаводскиҙың Сулажгор зыяратында ерләнгән

## Хәтер
1979 йылда Республика дауаханаһына В. А. Баранов исеме бирелгән.
2018 йылда дауахана эргәһендәге сквер Василий Баранов хөрмәтенә аталған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Баранов А. В. А. Иванов Табип. — Петрозаводск, 1948
* Г. Л. Васильев, Карелия Һаулыҡ Һаҡлау Левина С. М. — Петрозаводск, 1960
* Һөйгән халыҡ Карелия: СССР юғары вәкәләтле власть органдарына депутаттар, РСФСР, Карелия менән Карелия һәм РФ юғары вәкәләтле власть органдары, 1923—2006: белешмә / авт.-сост. Бутвить А. И. — Петрозаводск, 2006. — 320 б.

## Һылтанмалар
* В. А. Баранов
* Беҙҙең баш табип беренсе 
* Һыу 120 йыллығына В. А. Баранов
Бикҡол (исем)

**Бикҡол** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

## Этимологияһы
Бикҡол — башҡорт телендәге бик һәм ҡол һүҙҙәренән яһалған. Бик — көслө, ныҡлы мәғәнәһенә эйә. Баланың матур киләсәген күреү теләге менән ҡушылған исем.

## Фамилияла
Бикҡолов Шәриф Сәғҙәтулла улы, Шәриф Бикҡол (28 май 1924 йыл — 3 сентябрь 1995 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт шағиры, яҙыусы һәм журналист. 1950 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. РСФСР‑ҙың (1980) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты (1969). 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) һәм «Почёт Билдәһе» (1974) ордендары кавалеры.

Бикҡолов Хөрмәт Талха улы (22 март 1927 йыл — 4 август 1997 йыл) — яҙыусы, тәржемәсе, нәшерсе. 1980 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987).

Бикҡолов Шамил Рәғиб улы — 1946 йылдың 25 июнендә Өфө ҡалаһында тыуған. Юғары белемле, Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Тарих преподавателе. Башҡортостан Республикаһының «Өфө полиграфкомбинаты» Дәүләт унитар предприятиеһы директоры.

Бикҡолов Шакир Сәлим улы (15 ғинуар 1932 йыл — 18 май 1983 йыл) — шағир. 1968 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.

Бикҡолова Нурия Нәғимйән ҡыҙы (12 ғинуар 1956 йыл) — ғалим-физик. 1993 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Физика-математика фәндәре докторы (2006), профессор (2008). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2000).

Бикҡолова Әлмира Талха ҡыҙы (22 октябрь 1929 йыл — 22 сентябрь 2013 йыл) — ғалим-химик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Шағир һәм йәмәғәт эшмәкәре. Химия фәндәре докторы (1991), профессор (1995). Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы һәм Президиумы ағзаһы, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы. 1996—2013 йылдарҙа «Күп милләтле Санкт‑Петербург» яҙыусылар союзы рәйесе, 1995—2013 йылдарҙа Санкт‑Петербургтағы Башҡорт милли-мәҙәни автономияһы рәйесе. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2009).

Бикҡолов Мөнир Кәрәмәт улы (25 март 1944 йыл — 23 июль 2016 йыл) — хеҙмәт алдынғыһы. 1971—2004 йылдарҙа Өфө телефон аппаратураһы заводында һәм «БЭТО» йәмғиәтендә слесарь. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

## Ауылдар
• Биҡҡол (Миәкә районы) — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районыныдағы ауыл.
• Биҡҡол (Бишбүләк районы) — Башҡортостан Республикаһының Бишбүләк районындағы ауыл.
• Биҡҡол (Арғаяш районы) — Силәбе өлкәһенең Арғаяш районыныдағы ауыл. 
• Биҡҡол (Әбйәлил районы) — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районындағы ауыл.
•Бикҡол (Шишмә районы) — Башҡортостан Республикаһының Шишмә районындағы ауыл.
•Биҡҡол (Шаран районы) — Башҡортостан Республикаһының Шаран районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Бикҡол (Туҡ ҡушылдығы) — Ырымбур өлкәһе Александровский районындағы йылға. Йылға Туҡ йылғаһының һул яғынан барып ҡушыла (Туҡ ағышында 278 км). Йылға оҙонлоғо 34 км

Бикҡол торамалары — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районы Бикҡол ауылы эргәһендә урынлашҡан б.э.т. XVI—XV быуаттарға ҡараған Бура мәҙәниәте археологик ҡомартҡылары.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Гөлнара (исем)

**Гөлнара** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ исеме .Шулай уҡ башҡа төрки халыҡтарҙа ҡулланыла.

## Этимологияһы
Гөлнара — фарсы теленән ингән, гранат сәскәһе тигән төшөнсәне аңлата.

## Билдәле шәхестәр
Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы (14 май 1964 йыл) — хоҡуҡ белгесе. 2018 йылдан Башҡортостан Республикаһының 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.

Гөлнара Ирнес ҡыҙы Әмирова (7 июль 1968 йыл) — башҡорт театр актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2008).

Обыдённова Гөлнара Тәлғәт ҡыҙы  — (11 апрель 1955, Силәбе ҡалаһы) — археолог, тарих фәндәре докторы (2002), профессор (2002). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2006).

Гөлнара Зиннәтнур ҡыҙы Шәймөхәмәтова — журналист, яҙыусы. 2010 йылдан «Балтач таңнары» район гәзите хәбәрсеһе, 2017 йылдан — район мәҙәниәт һарайы директоры. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар һәм 2011 йылдан Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы. Башҡорт АССР-ының Балтас районы Түбәнге Ҡарыш ауылында тыуған.

Гөлнара Ҡәүи ҡыҙы Вәлиева (21 май 1965 йыл) — мәҙәниәт хеҙмәткәре, китапханасы, йәмәғәтсе. 2015 йылдан Яңауыл районының «Биләмә-ара мәҙәни-ял итеү үҙәге» муниципаль автономиялы мәҙәниәт учреждениеһы директорының халыҡҡа китапхана хеҙмәте күрһәтеү буйынса урынбаҫары, 2012 йылдан район башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015).

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар

## Һылтанмалар
*  Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында»  
*
Мотаһар (исем)

**Мотаһар ** — башҡорт һәм башҡа төрки телле халыҡтарға ғәрәптәрҙән ингән ир-ат исеме.

## Этимологгияһы
Мотаһар — «саф», «изге» мәғәнәләрен аңлатҡан мосолман ир-ат исеме.

## Билдәле шәхестәр
Мотаһар Мирхәйҙәр улы Камалетдинов (1875 йыл — 1938 йыл) — башҡорт дин әһеле. Башҡорт АССР-ы мосолмандары Үҙәк Диниә назараты мөфтөйө (1936).

Мотаһар Ҡунаҡбай улы Ғәлин (? 1915 йыл — 21 ноябрь 1942 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, кесе политрук, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 275-се кавалерия полкының политбүлек буйынса эскадрон командиры ярҙамсыһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1942).

Мотаһар Закир улы Нәҙершин (1923 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

Мостафин Мотаһар Ғәлеәҡбәр улы — Зәки Вәлидиҙең көрәштәше. Бөрйән-Түңгәүер кантоны Таналыҡ улусында ер бүлеге мөдире.

Мотаһар — Мөхәммәт пәйғәмбәргә бирелгән бик күп күркәм исемдәр, ҡушаматтарҙың береһе.

Нурғәлиев Мотаһар Фәтих улы (1927 йыл) — быраулаусы, рационализатор. «Татнефть» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең почетлы нефтсеһе. Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры.

## Әҙәби геройҙар
Мотаһар — Ноғман Мусиндың «Кеше һуҡмағы» повесындағы герой.

Мотаһар Сарбаевич — М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры Нәжиб Асанбаев пьесаһы буйынса ҡуйылған «Бер йәшлектә, бер ҡартлыҡта» спектаклендәге герой.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*  Кусимова Т. «Исемдәр донъяһында» 
* 
* «Башҡортостан ҡыҙы» Ҡунафина Гөлшат «Исемең матур, кемдәр ҡушҡан» 

## Сығанаҡтар
Бикбулат (исем)

**Бикбулат** — башҡорт ир-ат исеме. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла был исем осрай.

## Этимологияһы
Бикбулат исеме фарсы теленән бик һәм булат һүҙҙәренән барлыҡҡа килгән."Булат ҡылысы һымаҡ ныҡ" һәм (бәк) «түрә» тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Бикбулат Арҡаев (Әликәшев) (? — 1755) — башҡорт старшинаһы. 1755—1756 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе.

## Фамилияла
Бикбулатов Фәрит Хәйбулла улы (8 август 1936 йыл — 26 ноябрь 2016 йыл) — башҡорт йырсыһы. 1968—1989 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәре (диктор, мөхәррир, музыкаль тапшырыуҙар бүлегенең өлкән мөхәррире). Башҡорт АССР-ының халыҡ (1986) артисы. Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (2005).

Бикбулатов Наил Вәли улы (14 февраль 1931 йыл — 18 апрель 1996 йыл) — башҡорт ғалимы, этнограф, тарих фәндәре кандидаты (1965).

Бикбулатова Зәйтүнә Ислам ҡыҙы (28 май 1908 йыл — 23 февраль 1992 йыл) — башҡорт театр актёры. 1938 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1928—1992 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. СССР‑ҙың (1973) һәм РСФСР‑ҙың (1955) халыҡ, РСФСР‑ҙың (1947) һәм Башҡорт АССР‑ының (1944) атҡаҙанған артисы. РСФСР‑ҙың К. С. Станиславский исемендәге (1967), БАССР-ҙың Салауат Юлаев исемендәге (1976) дәүләт премиялары лауреаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1958), «Почёт Билдәһе» (1968) ордендары кавалеры.

Бикбулатов Илдар Ғәлимнур улы (4 ноябрь 1953 йыл) — рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1986 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1999).

Бикбулатова Гөлнара Фәрит ҡыҙы (14 май 1964 йыл) — хоҡуҡ белгесе. 2018 йылдан Башҡортостан Республикаһының 6-сы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.

Бикбулатов Зиннур Ғизелхаҡ улы (20 ғинуар 1947 йыл — 26 апрель 2009 йыл) — ғалим-зоотехник, хужалыҡ һәм партия эшмәкәре. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1999). 1980—1990 йылдарҙа КПСС-тың Мәләүез ҡала комитеты секретары, халыҡ депутаттарының Мәләүез район Советы башҡарма комитеты рәйесе. Ике «Почёт Билдәһе» ордены (1976, 1986) кавалеры.

Бикбулатов Мостафа Шаһинур улы (1903−?) — ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары (1927—1929).

## Ауылдар
Бикбулат (Күгәрсен районы) () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.

Бикбулат (Салауат районы) () — Себер даруғаһы Шайтан-Көҙәй улусында (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Салауат районы менән Силәбе өлкәһенең Әшә районы сиге) нигеҙләнгән ауыл. 1775 йылда яндырыла.

Бикбулат (**Бикбулат**) — йәнәй ырыуы башҡорттарының ауылы. XVII быуаттың икенсе яртыһынан һуңыраҡ түгел нигеҙләнгән тип иҫәпләнә. Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Йәнәй улусы Туғыҙ түбәһенә ҡарай. 1959 йылдың 19 ноябренән — Татарстандың Минзәлә районы составында була.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Бикбулатбаш — тау. Башҡортостандың Ишембай районы Хажы ауылынан 4,5 км алыҫлыҡта төньяҡ-көнсығыштараҡ урынлашҡан . Тауҙың атамаһы Бикбулат (кеше исеме) һәм баш (түбәһе, башы) һүҙҙәренән килеп сыҡҡан.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Мортаза (исем)

**Мортаза** — башҡорт һәм башҡа төрки халыҡтарҙа ҡулланылған ир-ат исеме.

## Этимологияһы
Мортаза башҡорт теленә ғәрәп теленән ингән. һайлап алынған, яҡшы мәғәнәһен аңлата.

## Билдәле кешеләр
Рәхимов Мортаза Ғөбәйҙулла улы (7 февраль 1934 йыл) — Советтар Союзының һәм Рәсәйҙең хужалыҡ, дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының беренсе Президенты (12 декабрь 1993 — 15 июль 2010)

## Фамилияла
*Шулай уҡ [[Мортазин]] фамилияһы мәҡәләһен ҡарағыҙ.*
Мортазин Муса Лот улы (20 февраль 1891 йыл — 27 сентябрь 1937 йыл) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, дәүләт һәм хәрби эшмәкәр. Башҡортостан Үҙәк башҡарма комитеты рәйесе (1921—1922), Айырым башҡорт кавалерия бригадаһы командиры (1919—1920). Комбриг (1935). Сәйәси золом ҡорбаны.

Мортазин Дауыт Лот улы (1893 йыл — 1926 йыл) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. Башҡорт айырым кавалерия бригадаһының эскадрон командиры (1920). Күбәләк-Тиләү улусы башҡарма комитеты рәйесе.

Мортазин Владислав Львович (1963 йыл) — органсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).

Мортазин Ибраһим Ғаззали улы (? — 1920 йыл) — (? — 1920) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, Айырым Башҡорт кавалерия бригадаһының 28-се полкы командиры (1920).

Мортазин Ҡамса Дәүләтбай улы (1966 йыл) — башҡорт ғалимы, Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең йәмәғәт эшмәкәре, журналист, яҙыусы һәм шағир, филология фәндәре кандидаты (2005), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007).

Мортазин Рәүеф Әхмәт улы (1910 йыл — 1994 йыл) — башҡорт музыка сәнғәтендә беренсе симфония яҙған күренекле композитор, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1957), Салауат Юлаев премияһы лауреаты (1989).

Мортазин Хәйрулла Хәбибулла улы (1941 йыл —2016 йыл) — математик, физика‑математика фәндәре докторы (1994), профессор (1995).

Мортазин Һарун Фәүәрис улы (1893 йыл — ?) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. 

Мортазин Әхмәҙей Фәүәрис улы (1883 йыл — 1937 йыл) — башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре. 

Мортазин Әхәт Мотаһар улы (1959 йыл — 2018 йыл) — журналист. Башҡортостан Республикаһының халыҡ һәм атҡаҙанған артисы.

Мортазин-Иманский Вәлиулла Ғәйназар улы (1885 йыл — 1937 йыл) — Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисы.

Мортазина Миләүшә Ғәли ҡыҙы (1926 йыл) — БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1967), РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1973), РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1983).

## Ауылдар
Иҫке Мортаза () — Башҡортостандың Кушнаренко районындағы ауыл. 

Яңы Мортаза () — Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районындағы ауыл.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Мөҡсин

**Мөҡсин** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Этимологияһы
Мөҡсин исеме башҡорт теленә ғәрәп теленән үҙләштерелгән, изгелекле, яҡшылыҡ ҡылыусы тигәнде аңлата.

## Билдәле кешеләр
Мөҡсин Мәҙийәров (тыуыу һәм вафат булыу датаһы билдәһеҙ) — Емельян Пугачев етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнаша, Е. Пугачевтың полковнигы.

Мөҡсин Әбдесәләмов — мишәр старшинаһы Мөҡсин Әбдесәләмов отряды һәм поручик В. Лесковский командаһы 1774 йылдың 25 ноябрендә Салауат Юлаевты һәм уның көрәштәштәрен Миндеш ауылында (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Салауат районы) ҡулға ала. Батша властары ҡуштаны (ҡара: Зәйнәш Сөләймәнов)

## Фамилияла
Мөҡсинов Ирек Шәриф улы (26 март 1932 йыл — 29 октябрь 1999 йыл) — Рәсәй юрисы, дәүләт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының Конституция Судының беренсе рәйесе (1996—1999). Юридик фәндәр кандидаты (1963), профессор (1997), РСФСР-ҙың (1989) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (1997).

## Атаһының исеме
Хәсәнов Хәлидар Мөҡсин улы (3 сентябрь 1922 йыл — 25 март 2003 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, сержант, ҡыҙылармеец .

Рәимов Риф Мөҡсин улы (1904— 15 февраль 1953), ғалим-тарихсы, партия эшмәкәре. 1937—1941 һәм 1945—1953 йылдар (ҡара: 30 декабрь)

## Этноним
**мөҡсин** —  Иҙел (Ил) Гәрә (аралар: *мөҡсин*, аҡ түбәтәй, зәйнулла, мөйтән, мутин, мәхмүт, тояҡ, хәсән) ҡара: Гәрә 

## Ауылдар
Мөҡсин () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл.

Мөҡсин () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Мөҡсинов исемендәге урам - Өфө ҡалаһындағы урам

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Ғәлин Мәхмүт Харрас улы

**Ғәлин Мәхмүт Харрас улы** (1917 — 1995) — билдәле совет дәүләт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.

## Биографияһы
Ырымбур өлкәһе Орск өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы) Ишмөхәмәт ауылында 1917 йылда тыуған.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Кавалер медали «За отвагу» (04.09.1942 г.), кавалер медали «За отвагу» (05.07.1943 г.), кавалер Ордена Красного Знамени (28.12.1943 г.), кавалер Ордена Красного Знамени (08.05.1944 г.), кавалер Ордена Александра Невского (28.10.1944 г.), кавалер Отечественной войны II степени (22.02.1945 г.), кавалер Ордена Отечественной войны I степени (06.04.1985 г.).

## Сығанаҡтар

## Һылтанмалар
* Галин Махмут Харрасович
* Память народа. Галин Махмут Харрасович

## Иҫкәрмәләр
Яҡшымбәт (исем)

**Яҡшымбәт (исем)** — башҡорт ир-ат исеме, башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

## Этимология
Яҡшымбәт — башҡортса, (; Яҡшымбәтов фамилияһында һаҡланған.

## Фамилияла
Яҡшымбәтов Малик Нәсих улы (18 апрель 1944 йыл — 18 февраль 1993 йыл) — кинорежиссёр, 1991—1993 йылдарҙа «Башҡортостан» киностудияһының художество етәксеһе.

Яҡшымбәтов Әҡсән Хәсән улы (18 октябрь 1928 йыл — 6 ноябрь 2018 йыл) — Сибай руднигының элекке быраулаусыһы, бригадиры, газ һәм электр менән эретеп йәбештереүсеһе. Башҡортостан Республикаһының хеҙмәт ветераны.

Яҡшымбәтов Альфред Ғәбит улы — билдәле татар композиторы, баянсы. 1962 йылдың 10 ғинуарында Әлшәй районының Иҫке Аҡкулай ауылында тыуған. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы, Татарстан Республикаһының халыҡ артисы. 1979 йылда музыкаль гимназияны тамамлаған.

## Топонимияла
Яҡшымбәт (Көйөргәҙе районы) — Башҡортостан Республикаһының Көйөргәҙе районындағы ауыл, Яҡшымбәт ауыл Советын үҙәге. 

Яҡшымбәт ауыл советы — ауыл биләмәһе, Көйөргәҙе районына ҡараған муниципаль берәмек. 

Яҡшембәт (Күгәрсен районы) () — Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районындағы ауыл.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар