Анна де Ноай

**Анна де Ноай** (, тыуғанда исеме — *Anna Elisabeth Bibesco-Bassaraba, Princess de Brancovan*, кейәүҙә — *Marquise Mathieu de Noailles*, 15 ноябрь 1876, Париж — 30 апрель 1933, Париж) — француз шағирәһе, әҙәби салон хужабикәһе.

## Биографияһы
Румыния кенәзе Григорие Бибеску-Бранковяну һәм Греция княгиняһы Ралука Музуростың (Raluca Moussouros) ҡыҙы. Ралука Музурос билдәле пианист була, уның ата-бабалары араһында болгар Яңырыуы эшмәкәрҙәре Софроний Врачанский һәм Стефан Богориди бар.

Аннаның олатаһының ҡатыны княгиня Елена Бибеско XIX быуат аҙағында Париждың әҙәби һәм художестволы тормошонда күренекле роль уйнаған.

1897 йылда Анна маркиз де Ноайға кейәүгә сыҡҡан. Уларҙың йорто Париждың донъяуи һәм интеллектуаль үҙәге булғаню Пер-Лашез зыяратында ерләнгән.

## Ижады
Бер нисә шиғырҙар йыйынтыҡтары, өс роман, автобиография китаптары авторы. Символизмға яҡын булған. Уның шиғырҙарын 1901 йылда Сара Бернар башҡарған.

## Әҫәрҙәре

* *Le Cœur innombrable* (1901)
* *L’Ombre des jours* (1902)
* *La Nouvelle Espérance* (1903)
* *Les Éblouissements* (1907)
* *Les Vivants et les Morts* (1913)
* *Les Forces éternelles* (1920)
* *Poème de l’amour* (1924)
* *Passions et vanités* (1926)
* *L’Honneur de souffrir* (1927)
* *Exactitudes, Paris* (1930)
* *Derniers Vers et Poèmes d’enfance* (1934)

## Салон хужабикәһе
Ош урамындағы уның салонынжа башҡалар араһында артабанғы шәхестәр булған: Рейнальдо Ан, Поль Валери, Альфонс Доде, Макс Жакоб, Франсис Жамм, Андре Жид, Поль Клодель, Кокто, Колетт, Пьер Лоти, Габриэла Мистраль, Робер де Монтескью, Франсуа Мориак, Марсель Пруст.

## Сәнғәттә һүрәтләнеше
Шағирә портретын артабанғы рәссамдар төшөргән: Жак-Эмиль Бланш, Антонио де ла Гандара, Кеес ван Донген, Филип Де Ласло, Игнасио Сулоага (ҡарағыҙ: http://www.clicktour.ru/articles/59/1005997/0007763g.htm ), Жан-Луи Форен.

1906 йылда уның скульптура портретын Роден яһаған.

## Ҡаҙаныштары
* Почёт легионы ордены кавалеры.
* Бельгия Король француз әҙәбиәте һәм теле академияһына ҡабул ителгән тәүге ҡатын.
* 1910 йылда Француз академияһы Анна де Ноай премияһын булдырған.
* 1921 йылда Француз академияһының Ҙур әҙәби премияһына лайыҡ булған.

## Рәсәйҙә Анна де Ноай
1916 йылда Марина Цветаева уның *Новое упование* (1903) романын урыҫ теленә тәржемә иткән (1927 йылда Марина Цветаева авторға хат яҙған — уны бында уҡығыҙ: http://www.tsvetayeva.com/letters/let_noaj.php). Шиғырҙарын Иван Тхоржевский, Всеволод Рождественский, Павел Лыжин, Юрий Корнеев һәм башҡалар урыҫ теленә тәржемә иткәндәр.

## Урыҫ телендә публикациялар
* Сады / Пер. Вл. Гусева. — Киев, 1913.
* Стихи// Семь веков французской поэзии в русских переводах. — СПб: Евразия, 1999. — С. 527—530.
* Стихи// Французская поэзия XX века. — М.: Эксмо, 2005. — С. 86-91.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Анна де Ноай в Литературной энциклопедии
* Higonnet-Dugua E. Anna de Noailles, cœur innombrable: biographie, correspondance. Paris: Michel de Maule, 1989
* Broche F. Anna de Noailles: un mystère en pleine lumière. Paris: Robert Laffont, 1989
* Bargenda A. La poésie d’Anna de Noailles. Paris: L’Harmattan, 1995
* Perry C. Persephone Unbound: Dionysian Aesthetics in the Works of Anna de Noailles. Lewisburg: Bucknell UP, 2003