Е. А. Букетов исемендәге Ҡарағанды дәүләт университеты

**Академик Е. А. Букетов исемендәге Ҡарағанды дәүләт университеты** () —  дәүләт акцияларының 100 проценты коммерцияға ҡарамаған акционерҙар йәмғиәте (Ҡаҙағстан Республикаһының фән һәм юғары белем биреү министрлығы), Ҡарағанды ҡалаһында юғары уҡыу йорто .

## Тарихы

### Тарих башы
1938 йылда СССР Халыҡ Комиссарҙары Советы һәм Ҡаҙаҡ ССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарары менән Ҡарағанда **Уҡытыусылар институты** асыла. 1952 йылда СССР Министрҙар Советы бойороғо менән **Педагогия институты**  тип үҙгәртелә

1972 йылда Ҡаҙағстан компартияһы Үҙәк комитеты  һәм Ҡаҙаҡ ССР-ы Министрҙар Советының «Ҡарағанды дәүләт университетын ойоштороу тураһында " ҡарары менән **Ҡарағанды дәүләт университеты** ойошторола . Ҡарағанды дәүләт университеты ойошторолған ваҡытта Ҡаҙағстанда бер генә университет — Ҡаҙағстан дәүләт университеты була.Ҡарағанды дәүләт университеты икенсе университет була.

1972 йылда университет составында түбәндәге факультеттар: филология, тарих, иҡтисад, юридик, математика, физика, химия, биология; әҙерлек, киске, ситтән тороп уҡыу бүлексәләре; аспирантура; 37 кафедра; 40 уҡыу лабораторияһы, агробиостанция -  эшләй. 1972/73 уҡыу йылында 5 меңдән ашыу студент уҡый.

1991 йылда Ҡаҙаҡ ССР-ы Министрҙар Советы ҡарары менән Ҡарағанды дәүләт университетына академик  Е.&amp;nbsp;А. Букетов исеме бирелә

Шул уҡ ваҡытта айырым факультеттар педагогия институты составында ҡала, мәҫәлән, башланғыс белем биреү педагогикаһы һәм методикаһы һәм педагогика һәм психология (мәктәпкәсә) факультеттары. Академик Е.А.Букетов исемендәге  Ҡарағанды дәүләт университетының һәм Ҡарағанды педагогия институтының һуңғы ҡушылыуы 1996 йылда була.

## Рейтинг
Ҡаҙағстандың юғары уҡыу йорттары эшмәкәрлеген Бойондороҡһоҙ Ҡаҙағстан агентлығы (НКАОКО-IQAA)  үткәргән тикшеренеүҙәре һөҙөмтәләре буйынса 2017—2018 йылдар өсөн белем биреү сифатын тәьмин итеү буйынса Ҡарағанды дәүләт университеты Ҡаҙағстандың иң яҡшы күп профилле юғары уҡыу йорттары генераль рейтингында  3-сө урынды биләй.

2020 йылда Ҡаҙағстандың иң яҡшы университеттары араһында 4-се урынды биләй.

## Структураһы

### Факультеттары
**[http://ksu.kz/?page_id=2615&lang=ru Биология-география факультеты] **

* Ботаника кафедраһы
* Зоология кафедраһы
* Физиология кафедраһы
* География кафедраһы

**[http://ffl.ksu.kz/ Сит телдәр факультеты] **

* Сит тел әҙерлеге теорияһы һәм методикаһы
* Сит ил филологияһы
* Тәржемә теорияһы һәм практикаһы
* Сит телдәр

**[http://ksu.kz/?page_id=303&lang=ru Тарих факультеты] **

* Ҡаҙағстан тарихы кафедраһы Һәм Ҡаҙағстан Халҡы ассамблеяһы
* Археология, этнология һәм Ватан тарихы кафедраһы
* Бөтә донъя тарихы һәм халыҡ-ара мөнәсәбәттәр кафедраһы
* Ҡаҙағстан тарихы кафедраһы

**[http://mit.ksu.kz/ Математика һәм мәғлүмәт технологиялары факультеты] **

* Профессор Т. Ғ. Мостафин исемендәге алгебра, математик логика һәм геометрия кафедраһы.
* Математик анализ һәм дифференциаль тигеҙләмәләр кафедраһы
* Ғәмәли математика һәм информатика кафедраһы
* Математика һәм информатиканы уҡытыу методикаһы кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=312&lang=ru Педагогия факультеты] **

* Дефектология кафедраһы
* Башланғыс белем биреү педагогикаһы һәм методикаһы кафедраһы
* Һынлы сәнғәт һәм дизайн кафедраһы
* Мәктәпкәсә һәм психологик-педагогик әҙерлек кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=10367&lang=ru Физика-техник факультеты] **

* Профессор Ж. С. Аҡылбаев исемендәге инженер йылылыҡ физикаһы кафедраһы
* Транспорт һәм һөнәри белем биреү кафедраһы
* Физика һәм нанотехнологиялар кафедраһы
* Радиофизика һәм электроника кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=321&lang=ru Филология факультеты] **

* Журналистика кафедраһы
* Ҡаҙаҡ тел ғилеме кафедраһы
* Ҡаҙаҡ әҙәбиәте кафедраһы
* Г.А.Мейрамов  исемендәге рус теле һәм рус әҙәбиәте кафедраһы.
* Ҡаҙаҡ теленең практик курсы кафедраһы

**[http://fpf.ksu.kz/ Философия һәм психология факультеты] **

* Мәҙәниәт философияһы һәм теорияһы кафедраһы
* Психология кафедраһы
* Политология һәм социология кафедраһы
* Социаль эш һәм социаль педагогика кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=325&lang=ru Химия факультеты] **

* Органик химия һәм полимерҙар кафедраһы
* Физик һәм аналитик химия кафедраһы
* Органик булмаған һәм техник химия кафедраһы
* Химия технологияһы һәм экология кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=328&lang=ru Иҡтисад факультеты] **

* Менеджмент кафедраһы
* Бухгалтер иҫәбе һәм аудиты кафедраһы
* Маркетинг кафедраһы
* Финанс кафедраһы
* Иҡтисад һәм халыҡ-ара бизнес кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=330&lang=ru Юридик факультеты] **

* Граждандар һәм хеҙмәт хоҡуғы кафедраһы
* Енәйәт хоҡуғы, процесы һәм криминалистика кафедраһы
* Конституцион һәм халыҡ-ара хоҡуҡ кафедраһы
* Дәүләт һәм хоҡуҡ теорияһы һәм тарихы кафедраһы

**[http://ksu.kz/?page_id=318&lang=ru Физик культура һәм спорт факультеты] **

* Физик тәрбиә кафедраһы
* Башланғыс хәрби әҙерлек һәм көрәш кафедраһы
* Физик культура һәм спорт әҙерлеге теорияһы һәм методикаһы кафедраһы

## Халыҡ-ара белем биреү-ғилми ойошмаларҙа ағзалыҡ

* Халыҡ-ара Университет Президенттары Ассоциацияһы (IAUP);
* Халыҡ-ара юғары мәктәп фәндәр академияһы (IHEAS, МАН ВШ);
* Үҙәк Азия Менеджментты Үҫтереү Фонды (CAMAN);
* Университеттарҙың Бөйөк Хартияһы (Magna Charta Universitatum);
* Иҡтисади тикшеренеүҙәр һәм мәғариф консорциумы (EERC);
* Иҡтисади белем биреү буйынса халыҡ-ара проект (B&EE);
* Евразия Университеттары Ассоциацияһы/EAU;
* Халыҡ-ара  IAUP/университет ректорҙары ассоциацияһы;
* Халыҡ-ара IAU/ Университеттар Ассоциацияһы;
* Мәғариф һәм ТЕМПУС/TEMPUS  мәҙәниәт буйынса Европа комиссияһы; 
* Мәғариф һәм ЭРАСМУС МУНДУС/ERASMUS MUNDUS мәҙәниәт буйынса Европа комиссияһы
* «Себер асыҡ университеты» халыҡ-ара ассоциацияһы;
* Глобаль дистанцион  Association of Global Giversities In Distance Education/GUIDE уҡытыу университеттары ассоциацияһы;
* Бөйөк Британияның Ҡаҙағстандағы Илселеге ҡарамағындағы Британияның мәғариф буйынса советы (British Council) ;
* KOICA/Корея Республикаһының Ҡаҙағстан Республикаһындағы Илселеге ҡарамағындағы Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек буйынса Корея агентлығы;
* Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек һәм алмашыу советы (IREX, АҠШ Дәүләт Департаменты);
* Сифат менеджменты системаларын сертификациялау буйынса SGS халыҡ-ара агентлығы (Ҡаҙағстан-Швейцария);
* Education Network Ҡаҙағстан Ҡырғыҙстан мәғариф учреждениелары ассоциацияһы;
* Америка мәғариф һәм телдәрҙе өйрәнеү өлкәһендә хеҙмәттәшлек советы (ACCELS);
* Регенсбург университеты (Германия);
* Аризона университеты (АҠШ);
* Тренто Университеты (Италия);
* Йонсей Университеты (Корея Республикаһы);
* Үҙәк Европа университеты (Ceu, Венгрия);
* Кембридж университеты (Англия);
* Эксетер университетының (Англия) география, археология һәм ер ресурстары институты;
* Сент-Иштван Университеты (Венгрия, Будапешт);
* Чукур Университеты (Төркиә);
* М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты;
* Томск дәүләт университеты;
* Мәскәү иҡтисад һәм хоҡуҡ академияһы;
* Томск политехник университеты;
* Мәскәү дәүләт юридик академияһы;
* "Билим-Үҙәк Азия" консультация-белем биреү үҙәге
* Ҡарағанды өлкәһенең сауҙа-сәнәғәт палатаһы

## Университет бөгөн
Университеттың китапхана фонды ҡаҙаҡ, рус, инглиз, немец, француз, корея һәм донъяның башҡа телдәрендә 1,7 миллион дана китап һәм электрон баҫма тәшкил итә.

Студенттар: 2018—2019 уҡыу йылында  — 11422 кеше, шул иҫәптән гранттар буйынса — 3200.

Магистранттар: 2018—2019 уҡыу йылында — 716 кеше, шул иҫәптән гранттар буйынса —609.

Phd докторанттары: 2018—2019 уҡыу йылында 169 кеше, шул иҫәптән гранттар буйынса — 103.

ППС штаты: 1180 кеше

Һөнәрҙәр һаны:

* бакалавриат —80
* магистратура — 53
* PhD — 12

**Ғилми-тикшеренеү институттары**  — 6 (Сарыарка археология институты, Молекуляр нанофотоника институты, Техник физика һәм экология проблемалары ғилми-тикшеренеү институты, Химия проблемалары ғилми-тикшеренеү институты, Баҙар мөнәсәбәттәре ғилми-тикшеренеү институты, Ҡаҙаҡ халҡының рухи мираҫын өйрәнеү институты);

**Фәнни үҙәктәр**  — 4 (Ион-плазма технологиялары Һәм заманса приборҙар эшләү ғилми-тикшеренеү үҙәге, Этномәҙәни һәм тарихи-антропологик тикшеренеүҙәр үҙәге, «Тұлғатану» дисциплина-ара ғилми-тикшеренеү үҙәге (2014 йыл),  "Химик материалдарҙы өйрәнеү һәм нанохимия" технологик инкубатор, Биотехнология һәм экомониторинг тикшеренеү паркы).

**Фәнни баҫмалар:** Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү һәм аттестация Буйынса Комитет раҫлаған исемлеккә ингән  «Вестник Карагандинского государственного университета» ваҡытлы ғилми журналы, диссертация төп һөҙөмтәләрен баҫтырып сығарыу өсөн  («Математика», «Физика», «Химия», «Биология. Медицина. География», «Экономика», «Педагогика», «История. Философия. Право», «Филология» сериялары); —  Халыҡ-ара «Eurasian Physical Technical Journal» журналы.

**Белем биреү һәм фәнни программаларҙа ҡатнашыу:**

* фән һәм техника үҫешенә ҙур өлөш индергән ғилми белгестәр өсөн дәүләт ғилми стипендиялары лауреаттары —24
* һәләтле йәш ғалимдар өсөн дәүләт ғилми стипендиялары лауреаттары — 57
* юғары уҡыу йортоноң иң яҡшы уҡытыусыһы исеменә конкурс еңеүселәре —158
* фән өлкәһендә йәш ғалимдар өсөн исем премияһы лауреаттары  — 3
* «Ҡайнар» йәштәр премияһы лауреаттары — 13
* РК-1 МОН премияһы лауреаты — 1
* «Дарын» дәүләт йәштәр премияһы лауреаты — 1

**Университеттың матди-производство базаһы:**

* уҡыу корпустары —10
* йәшәү урыны — 6
* студенттарҙың көнкүреш комплексы — 1
* йәмәғәт туҡланыуы объекттары — 21
* музейҙар — 3 (Е. А. Букетов исемендәге ҠарДУ тарихы музейы, Археология Һәм этнография музейы, Тәбиғәт музейы)

## Ғилми-тикшеренеү институттары

* Һарыарҡы археология институты
* Техник физика һәм экология проблемалары институты
* Молекуляр нанофотоника институты
* Химия проблемалары институты
* Хоҡуҡи тикшеренеүҙәр һәм дәүләт белеме институты
* Ҡаҙаҡ халҡының рухи мираҫын өйрәнеү институты
* Баҙар мөнәсәбәттәре институты

#

## Ректорҙары

* Букетов Евней Арстан улы (197 —1980)
* Мулдахметов Зәйнулла Мулдахмет улы (1980—1988)
* Бигәлиев Айытхажа Бигәли улы (1989—1991)
* Аҡылбаев Жамбыл Сәүлебәк улы (1991—2004)
* Кубеев Еркин Киноят улы (2004—2019)
* Едрисов Азамат Тирйән улы (2019 йыл)
* Дуләтбәков Нурлан Орынбасар улы (2020 йылдан алып)

## Примечания

## Ссылки
* Вестник КарГУ