open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Буксгевден Отто Оттович

Барон **Отто Оттович (Отто Бальтазар) Буксгевден** (1839—1907) — хоҡуҡ белгесе; тайный советник.

## Биографияһы
Буксгевден Отто Оттович 1839 йылдың 5 декабрендә Моон утрауында I округтың приход судьяһы *Отто Матиас* һәм уның ҡатыны *Жанетта Вильгельмина* ғаиләһендә тыуған.

1861 йылда Санкт-Петербургтағы Император хоҡуҡ белеме училищеһын тамамлай, һәм артабан Лейпциг ҡалаһында уҡый. Хәрби-диңгеҙ прокуроры ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә.

1881 йылда Андреевск приход попечительдәр советы уны, Иоанн Кронштадтский  нигеҙләгән, Кронштадт егәрлелек йортон ойоштороуға йүнәлтелгән иғәнә йыйыу комиссияһының рәйесе итеп һайлайҙар. 1886 йылда Буксгевден лютеран сауҙәгәрҙәренең аҡсаларына Санкт-Петербургта Оло Сампсониевск урамының 97-се һанлы йортында *Инжил егәрлелек йорто*на нигеҙ һала. Һәм *Ярлы һәм ауырыу балаларҙы бағыу йәмғиәте* янында крәҫтиән ғаиләләрендә балаларҙы урынлаштырыу буйынса комитет ойоштора. Был комитет үҙенең эшмәкәрлеген 1891 йылда башлай, һәм уның булышлығында 1892 йылда — 20, ә 1893 йылда 38 бала урынлаштырыла. Айырым йылдарҙа колонияларҙа — Батша Ауылы эргәһендәге Мәскәү Славянкаһында, Павловск янындаға Фёдоровскта һәм Петергоф өйәҙенең Кипен немец колонияһында урынлаштырылған балаларҙың һаны 60-ҡа барып еткән.

Барона Буксгевден ҡатнашлығында 1892 йылдың 23 декабрендә Санкт-Петербургта Фурштат урамы 20-се һанлы йортта «Ҡырмыҫҡа» («Муравей») йәмғиәте ойошторола. Был йәмғиәт 1891 йылдың 5 декабрендә нигеҙләнгән «Societe des fourmis» француз ойошмаһы миҫалы буйынса эшләгән.

1896 йылда ул Германияның унлаған егәрлелек йорттарының эшмәкәрлеге менән таныша, ә 1901 йылда Дрезден ҡалаһының тәрбиә-холоҡ төҙәтеү йортона бара.

1896 йылда Буксгевден Оло Охталағы егәрлелек йортоноң, 1897 йылда — Галера Гаванендағы үҫмер-балалар өсөн егәрлелек йортоноң, ә 1898 йылда Сена майҙаны һәм Фонтанка балалары өсөн балалар приютының ойоштороусыһы булған.

1897 һәм 1899 йылдарҙа Отто Буксгевден ике бөтөнләй яңы типтағы егәрлелек йорттарына нигеҙ һала: Белемле ҡатын-ҡыҙҙар өсөн егәрлелек йорто (Санкт-Петербург ҡалаһы Знаменский, хәҙерге — Ихтилал урамы, 28) һәм Белемле ир-егеттәр өсөн егәрлелек йорто (Санкт-Петербург ҡалаһы Надеждинский, хәҙерге — Маяковский урамы, 17).

1901 йылда ул Италияның холоҡ төҙәтеү йорттары менән, шул иҫәптән Генуя карап-мәктәбе менән таныша. 1902 йылда Буксгевден Түбәнге Новгород ҡалаһында төрлө һөнәргә уҡытыуға мөмкинлек биргән махсус балалар приютын асырға тәҡдим иткән. 1903 йылда карап-мәктәп ойоштороу һәм уларға иғәнә йыйыу маҡсатында Рәсәй империяһының порттары булған ҡалалары буйлап йөрөй. Һөҙөмтәлә Отто Буксгевден йыйған аҡсаларына Таганрог ҡалаһында балалар карап-приюты ойошторола, ә 1911 йылдың 14 ноябрендә Кронштадта Изге Стефан приют-карабы асыла.

1907 йылдың 8 июнендә уны үҙенең психик ауырыу улы Эдгар  үлтерелгән. Уның 380 данаһы булған китапханаһы Санкт-Петербург университетына тапшырыла.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *Гринштейн О. М.*Европейские традиции в Петербургской благотворительной деятельности барона О. О. Буксгевдена

## Һылтанмалар
* Энциклопедия благотворительности. Санкт-Петербург
Мария Монтессори

**Мари́я Монтессо́ри** (;  — ) — итальян табибы, педагог, ғалим, философ, гуманист.

1988 йылда ЮНЕСКО ХХ быуатта педагогик фекерләүҙе билдәләгән дүрт педагог исемлегенә Джон Дьюи, Георг Кершенштейнер, Макаренко Антон Семёнович менән бер рәттән Мария Монтессорины ла индерелә.

## Биографияһы
Мария Монтессори 1870 йылдың 31 авгусында Италияның Кьяравалле ҡалаһында тыуған. Монтессори Италия тарихында ҡатын-ҡыҙҙар араһынан тәүгеләрҙән булып медицина курстарын тамамлай һәм фәндәр докторы ғилми дәрәжәһен йөрөтә.

Мария Монтессори үҙ педагогика системаһын төҙөп бөтә донъяла танылыу ала. Тәүге «Монтессори мәктәбе» 1907 йылдың 6 ғинуарында Рим ҡалаһында уның менән асыла. Был мәктәптең эше тәжрибәһе нигеҙендә ҡулланылған ысулдар һуңыраҡ уңышлы үҫтерелә һәм артабанғы йылдарҙағы тәнҡитҡә ҡарамаҫтан күп кенә илдәрҙә танылғанлыҡ ала. 1913 йылда Төньяҡ Америкала Монтессори ысулына иғтибар итәләр, әммә аҙаҡтан уның менән ҡыҙыҡһыныу кәмей бара.

Башта Монтессори аҡыл яғынан артта ҡалған балалар менән эшләй, артабан ул ябай балаларҙы уҡытып махсус педагогиканан уртаҡ педагогикаға күсә.

Италиянан башҡа Мария Монтессори оҙаҡ йылдар буйы Испания провинцияһы Каталонияла һәм
Нидерландта йәшәгән һәм эшләгән. 1929 йылда Голландияла Халыҡ-ара Монтессори Ойошмаһына (AMI) нигеҙ һалына.

1936 йылда Теософ Йәмғиәте саҡырыуы буйынса Монтессори Нидерландтарҙан Һиндостанға бара, һәм Мадрас, Карачи һәм башҡа ҡалаларҙа лекциялар уҡый, ә аҙағыраҡ Кодайканалда үҙенең мәктәбен аса. Икенсе донъя һуғышы тамамланғандан һуң Нидерландҡа күсә һәм бында 1952 йылдың 6 майында Ноордвейк-ан-Зе ҡалаһында вафат була.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Не просто Мария. Вся правда о Монтессори (материал на mirpap.ru) 
* Монтессори: за и против 
* Tarraugh Flaherty — Maria Montessori (1870—1952)
Төньяҡ Рейн-Вестфалия

**Төньяҡ Рейн — Вестфалия** () — Германияның федераль ере, административ берекмәһе. Баш ҡала —Дюссельдорф. Иң эре ҡала — Кёльн. Халҡы — 17,6 миллион кеше (илдә федераль ерҙәр араһында 1-се урында). Майҙаны — 34,1 мең км² (ФРГ-ла 4-се урын).

## Ҡоролош

### Райондар

# Ахен (AC).
# Боркен (BOR).
# Косфельд (COE).
# Дюрен (DN).
# Эннепе-Рур (EN).
# Рейн-Эрфт (BM).
# Ойскирхен (EU).
# Гютерсло (GT).
# Хайнсберг (HS).
# Херфорд (HF).
# Хохзауэрланд (HSK).
# Хёкстер (HX).
# Клеве (KLE).
# Липпе (LIP).
# Меркиш (MK).
# Меттман (ME).
# Минден-Люббекке (MI).
# Рейн-Нойс (NE).
# Обербергиш (GM).
# Ольпе (OE).
# Падерборн (PB).
# Реклингхаузен (RE).
# Рейниш-Бергиш (GL).
# Рейн-Зиг (SU).
# Зиген-Виттгенштайн (SI).
# Зост (SO).
# Штайнфурт (ST).
# Унна (UN).
# Фирзен (VIE).
# Варендорф (WAF).
# Везель (WES).

### Ҡала райондары ()
* Билефельд (BI)
* Бонн (BN)
* Боттроп (BOT)
* Бохум (BO)
* Вупперталь (W)
* Гельзенкирхен (GE)
* Дортмунд (DO)
* Дуйсбург (DU)
* Дюссельдорф (D)
* Золинген (SG)
* Кёльн (K)
* Крефельд (KR)
* Леверкузен (LEV)
* Мёнхенгладбах (MG)
* Мюльхайм-на-Руре (MH)
* Мюнстер (MS)
* Оберхаузен (OB)
* Ремшайд (RS)
* Хаген (HA)
* Хамм (HAM)
* Херне (HER)
* Эссен (E)






## Иҡтисады
Ерҙә Schüco ҙур транснациональ компанияһының штаб-фатиры урынлашҡан (Билефельд ҡалаһы). 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Официальный сайт
Саксония

**Саксо́ния** (, ), рәсми: **Саксония ирекле дәүләте** (, ) — Германия федераль штаты. Административ үҙәге — Дрезден.

## Административ ҡоролош

### Райондар

# Гёрлиц
# Баутцен
# Саксонская Швейцария — Восточные Рудные Горы
# Майсен
# Средняя Саксония
# Рудные Горы
# Лейпциг (район)
# Северная Саксония
# Цвиккау (район)
# Фогтланд

### Ирекле ҡалалар (Kreisfreie Städte)
# Дрезден
# Лейпциг
# Хемниц





## Башҡортостан менән бәйләнештәре
 Быйыл беҙ Саксония менән хеҙмәттәшлекте үҫтереүҙең 25 йыллығын билдәләйбеҙ. 1992 йылда беҙҙең хөкүмәттәр Берлектәге белдереүгә ҡул ҡуйҙы. Быға тиклем Саксония һәм Башҡортостан тауарҙарының алмаш күргәҙмә-презентациялары уҙғарыла торғайны. Предприятиеларыбыҙ Лейпциг йәрминкәһендә әүҙем ҡатнашты, республикабыҙҙа иһә Саксония фирмалары эшләне. Башҡортостанда әһәмиәтле инвестиция проекттары тормошҡа ашырылды, – тине Рөстәм Хәмитов. – Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы йылдарҙа осрашыуҙар ныҡ һирәгәйҙе. Беҙ һеҙҙең килеүегеҙҙе элекке әүҙем бәйләнештәрҙе һәм хеҙмәттәшлекте тергеҙеүгә ынтылыш булараҡ баһалайбыҙ. Германия менән бәйләнештәрҙе киңәйтеү беҙҙең өсөн мөһим. Берлектәге эш өсөн мөмкинлектәр бик ҙур.
                   *[[Хәмитов Рөстәм Зәки улы]]*, *[[Өфө]]*, 08 июнь, 2017

## Фән
УниверситеттарЛейпцигта, Фрайбергта, Дрезденда һәм Хемницта бар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* www.sachsen.de — официальный сайт
* www.die-sachsen-kommen.de  (Саксонцы идут)
* Погода Саксония
* Биография премьер-министра Саксонии
Наҙы

**Наҙы** төрки телдәрҙә, шул иҫәптән башҡорт теле диалектарында, «шыршы» тип аңлатыла.

## Гидронимдар
* Наҙы (Куваш ҡушылдығы) — Рәсәйҙәге йылға Куваш йылғаһы ҡушылдығы.
* Наҙы (Ҡариҙел ҡушылдығы) — Рәсәйҙәге йылға Ҡариҙел йылғаһы ҡушылдығы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Наҙытамаҡ — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл.
* Наҙы-Петровск — Силәбе өлкәһендәге ҡала.
* Наҙы-Петровск районы — Силәбе өлкәһендәге район.

## Иҫкәрмәләр
Аляев Иван Павлович

**Аляев Иван Павлович** (5 ғинуар 1918 йыл — 21 март 2000 йыл) — СССР-ҙың хәрби хеҙмәткәре, инженер-полковник (1961). Совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1940).

## Биографияһы
Иван Павлович Аляев 1918 йылдың 5 ғинуарында Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе  Николаевка ауылында тыуған.

1939 йылдан алып Ҡыҙыл Армияла.

1942 йылдан башлап Төньяҡ-Көнбайыш, Балтик буйы, 3-сө һәм 4-се Украина фронттарында хеҙмəт итə.

## Батырлығы

«Советтар Союзы Геройы» исеме 1940 йылдың 11 апрелендә бирелә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Советтар Союзы Геройы (1940)
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (11.04.1940)
* Ленин ордены (11.04.1940)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (06.04.1985)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (15.10.1944)
* Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены

## Хәтер

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
* 
* 
*
ЧК Плюс

**«ЧК Плюс»** — Санкт-Петербург ҡалаһының металл эшкәртеү менән шөғөлләнеүсе компанияһы. 2011 йылдан коляскала хәрәкәт иткән зәғиф кешеләргә экскалаторҙа йөрөүҙе еңеләйткән «ТЭМИ» исемле конструкция эшләп сығара.

## Тарихы
Компания Санкт-Петербургта ХХ быуаттың 90-сы йылдары башында ойошторолған. Ул түбәндәге тауарҙар етештерә: полимербетон ҡорамалдары, станоктар, автоҡоралдар. 1997 йылға ҡарата әҙер продукцияның күләме 100 тонндан арта. 1997 йылда етештереү йүнәлеше үҙгәрә, етештереү майҙаны һәм эшселәр һаны күбәйә, әммә 1998 йылда булған дефолт «ЧК Плюс» ойошмаһына үҫешергә ныҡ ҡамасаулай. 2005 йылда иретеп йәбештереү производствоһы барлыҡҡа килә, аҙаҡтан — онтаҡ буяуҙар һыҙығы. 2010 йылда «ЧК Плюс» махсус таҫмаларҙы етештереү һәм уларҙы тышлау өсөн ҡорамалдар һәм штамп автоматтарын урынлаштыра. 2012 йылда һатылған тауарҙарҙың йылына уртаса күләме 400 тоннаға тиклем етә.

### «ТЭМИ»

2011 йылда «ЧК Плюс» коляскала йөрөгән зәғиф кешелерҙе экскалаторҙарҙа күсереп йөрөтә торған ҡоролманы эшләп сығаралар. Был ҡоролманы эшләгән ваҡытта коляскала йөрөгән зәғиф кешеләргә Петербург метрополитенең уңайлыҡтары менән ҡулланырға тыялар. «ЧК Плюс», метро етәкселегенән ярҙам алғас, үҙенең ҡоралмаһын һынап ҡарай. Оҙаҡламай был ойошма 65 «ТЭМИ» ҡоралмаһын эшләргә заказ ала, һуңғараҡ Екатеринбург ҡалаһында бишәүҙе һатып алалар.

«ЧК Плюс» «Йәшел төҫ» конкурсында еңә һәм «Электротранс-2013» престиж халыҡ-ара күргәҙмәһенең дипломына лайыҡ була, ә компания директоры Рәшид Кочемасов 2014 йылда, «Социаль эшҡыуарлыҡты ҙур өлөш индергән өсөн» категорияһында өсөнсө урын алып, «Изгелек импульсы» премияһын ала.

## Иҫкәрмәләр
Хәбәшиҙәр

**Хәбәшиҙәр** (ғәр.  الأحباش‎‎‎), шулай уҡ **Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы** (ғәр. ‏جمعية المشاريع الخيرية الإسلام‎‎) булараҡ билдәле,  ХХ быуаттың 80-се йылдары уртаһында эфиоп дингә өндәүсеһе Абдуллаһ әл-Харари тарафынан нигеҙләнгән суфыйсылыҡмәктәбе. 
 

## Тарихы

### Ливан
Эфиопиянан күсеп килгән Абдуллаһ әл-Харари Ливанда төпләнә, унда ислам ғилемен уҡыта. Эргәһендә уның тәғлимәтен өйрәнеүселәрҙән эйәрсендәр туплана. 1983йылда әл-Харариҙың эйәрсене Низар әл-Хәләби «Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы» етәксеһе булып китә. Бер нисә йыл эсендә ошо эшмәкәрлек арҡаһында хәбәшиҙәр Ливанда, Иорданияла (башҡа ғәрәп илдәрендә лә әүҙем эшләйҙәр), Европа, Америка һәм Австралияның илдәрендә йоғонтоһон көсәйтә.

### Украина
1976 йылда Ливанда тыуып үҫкән Әхмәд Тамим Украинаға килә, унда Киев Политехник институтының хисаплау техникаһы факультетында уҡый. 1992 йылда Украина мосолмандары диниә назаратын ойоштора һәм уға етәкселек итә. Шунан тороп хәбәшиҙәр идеологияһын элекке совет мөхитендә тарата башлай.

## Дини инаныуҙары
Хәбәшиҙәр раҫлауынса, улар фиҡһ мәсьәләләрендә шәфиғиҙәр мәҙһәбенә, ә дини инаныуҙарында әшғәриҙәр һәм мөржиһиҙәргә ҡарай. Хәбәшиҙәр суфыйлыҡтың рифайя һәм ҡадирилек тәриҡәттәренә инә .

Ҡайһы бер мәсьәләләрҙә хәбәшиҙәрҙың ҡараштары шиғый рәфиҙиҙәренекенә оҡшаш.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
*
Юныс үҙәге

**Юныс үҙәге** (Yunus Centre) — Даккала (Бангладеш) урынлашҡан аналитик үҙәк. 2006 йылда Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты <nowiki/>Мөхәммәт Юныс тарафынан фәҡирлекте кәметеү өлкәһендә социальэшҡыуарлыҡ менән бәйле проблемаларҙы хәл итеү, шулай уҡ профессор Юныстың идеяларын таратыу маҡсатында ойошторола. Үҙәктең башҡарма директоры — Ламия Моршед.

## Тарихы
2006 йылда Мөхәммәт Юныс һәм уның «Grameen Bankы» Нобелдең тыныслыҡ премияһына лайыҡ булғас, профессорҙың шәхси офисы асыла («Юныстың секретариаты»). Ул Юныстың идеяларын һәм бизнес-философияһын тарата, социаль эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә теләүселәр өсөн универсаль мәғлүмәт майҙансығына әүерелә. 2008 йылдың июлендә «Юныс секретариаты» рәсми рәүештә Юныс үҙәге тип атала башлай. 2009 йылдың ғинуарында Юныс үҙәге һәм «CR» немец консалтинг компанияһы «Grameen Creative Lab»ты нигеҙләй.

## Бурыстар һәм проекттар
Юныс үҙәге Мең йыллыҡтың үҫеш маҡсаттары сиктәрендә яңы социаль проекттарҙы үҫтерә, яңы социаль стартаптарға ярҙам итә, партнёрҙар таба һәм социаль эшҡыуарлыҡтың ниндәй ҙә булһа бер өлкәһендәге уртаҡ фекерле кешеләрҙе берләштерә. Үҙәк шулай уҡ квартал һайын социаль бизнес өлкәһендәге яңы эшкәртмәләр тураһында белешмә бюллетене сығара, һәр кем ала алырлыҡ сифатлы тауарҙар һәм хеҙмәттәр тураһында фәҡирлектә йәшәгәндәрҙе мөмкин тиклем киңерәк мәғлүм итеү сараһын күрә. Юныс үҙәге һәм «Grameen Healthcare Trust» булышлығы менән Бангладешта социаль эшҡыуарлыҡҡа BASF, Danone, Intel һәм Veolia кеүек халыҡ-ара корпорациялар инвестициялар һала.

2009 йылда Юныс үҙәге менән «Grameen Creative Lab» Социаль бизнестың глобаль саммитын ойошторҙо. 2014 йылда Юныс үҙәге «Яңы эшҡыуарлыҡ проекты» аша 385 төрлө проектты финансланы.

Гарвард университеты, Боккони университеты, Флоренция университеты, Макгилл университеты, Каледония университеты, Салфорд университеты (Ҙур Манчестер) һәм Азия технологик институты (Патхумтхани) менән хеҙмәттәшлектә Юныс үҙәге социаль эшҡыуарлыҡ нигеҙҙәренә өйрәтеү өсөн уҡыу әсбаптары эшләй.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт
* Центр Юнуса в Facebook
Ивано-Франковск

**Ивано-Франковск** () — Украиналағы ҡала. Ивано-Франковск өлкәһенең үҙәге.
Украинаның көнбайышындағы мөһим иҡтисади һәм мәҙәни әһәмиәтле үҙәк. 1962 йылға тиклем **Станислав** ( йәки **; ; ; , *Станислав*) тип йөрөтөлгән.

## Халҡы
2015 йылдың 1 мартына ҡарата ҡалала даими йәшәүсе халыҡ һаны — 226 594 кеше, ҡала советында 246 030 кеше.

## Билдәле шәхестәре
* Кузнецов Александр Павлович (8.11.1923—30.05.1979), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, артиллерист, гвардия полковнигы (1975). Дан орденының тулы кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Ивано-Франковск ҡалаһы сайты
Башҡортостан Республикаһы «Ағиҙел» башҡорт художестволы кәсептәре дәүләт унитар предприятиеһы

**«Ағиҙел» башҡорт сәнғәт әйберҙәре художестволы кәсептәре предприятиеһы** — Башҡортостанда биҙәү-ҡулланма әйберҙәре етештереүсе дәүләт унитар предприятиеһы. 1981 йылда Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән бүләкләнгән.

Лакланған миниатура живописы, биҙәкле ағас һәм туҡыма (батик), ҡайып сигелгән (урын-ер ҡаралтыһы, аш-һыу таҫтамалдары, милли кейем) нәфис туҡылған әйберҙәр етештерә. Продукцияһы Башҡортостанда һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә һатыла.

УФА-ЛАДЬЯ. АРТ.РЕМЕСЛА. СУВЕНИРЫ 19.jpg
УФА-ЛАДЬЯ. АРТ.РЕМЕСЛА. СУВЕНИРЫ 17.jpg
УФА-ЛАДЬЯ. АРТ.РЕМЕСЛА. СУВЕНИРЫ 23.jpg
УФА-ЛАДЬЯ. АРТ.РЕМЕСЛА. СУВЕНИРЫ 22.jpg


## Һылтанмалар
*   
* ГУП Башкирские Художественные Промыслы «Агидель»
Тамъян (мәғәнәләр)

**Тамъян** — этноним. Топоним булараҡ та таралған.

* Тамъян — башҡорт ҡәбиләһе.
* Тамъян (Мәләүез районы) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
* Тамъян (Саҡмағош районы) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл.
* Тамъян (Татарстан) — Татарстандың Мөслим районындағы ауыл. 

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Тамъян-Таймаҫ — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл.
* Тамъян-Ҡатай кантоны —  Башҡортостан кантоны (1917—1930).
Ырғыҙ (гәзит)

**«Ырғыҙ»** — Һамар өлкәһе башҡорттарының ижтимағи-сәйәси гәзите. Ойоштороусыһы — Һамар өлкәһе хөкүмәте һәм Һамар өлкәһенең «Башҡорттар ҡоролтайы (Конгресы)» ижтимағи ойошмаһы. 2000 йылдың ғинуарынан алып башҡорт телендә донъя күрә. Айына 1 тапҡыр баҫыла. Гәзитте асыуҙа Шамил Ғәлимов фиҙаҡәрлек күрһәтә. Баҫманың тәүге мөхәррире Сания Ноғманова була, ә 2000 йылдың көҙөнән, баш мөхәррир булараҡ, баҙманы Сәлимә Краснова етәкләй.

Гәзиттә Һамар өлкәһендә йәшәүсе башҡорттарҙың хәҙерге тормошона, тарихына, мәҙәни мираҫына, милли йолаларына, туған телде һаҡлау һәм үҫтереүгә ҡағылышлы материалдар төп урынды биләй.

## Сығанаҡтар
* Башкирская энциклопедия. — Том 3. — Научное издательство «Башкирская энциклопедия». — Уфа, 2007. — б. 188.
Сүкеш (журнал)

**«Сүкеш»** — ХХ быуат башында донъя күреүсе төрки телендәге ижтимағи-сәйәси һәм сатирик журнал.

1906 йылдың 20 июнендә Ырымбур ҡалаһында сыға башлай. Айына 2 тапҡыр донъя күрә. Барлығы 78 һаны сыға. Башта урта форматтағы 40 битле, һуңынан 16 битле йоҡа ғына журнал булып баҫыла. Нәшерсе мөхәррирҙәре: Т. С. Соловьев, М. С. Алмаев, З. Бәшири.

## Әҙәбиәт
* *[[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хөсәйенов Ғ. Б.]]* ХХ быуат башында милли матбуғат. — Башҡорт халҡының рухи донъяһы. — Өфө: «Китап», 2003 йыл. — 381-се бит.
* *[[Күзбәков Фәнил Тимерйән улы|Кузбеков Ф. Т.]]* Башкирская журналистика как явление этнической культуры. — Уфа, 2006.

## Һылтанмалар
*
Донъя вә мәғишәт

**«Донъя вә мәғишәт»** — төрки телендә донъя күреүсе дини, сәйәси һәм әҙәби ислам дине журналы. 1906 йылының  31-ендә Ырымбур ҡалаһында сыға башлай һәм 1918 йылының башында, , туҡтай. Нәшер итеүсеһе Мәхмүт Хөсәйенов, мөхәррире башта З. Хәйруллин, һуңынан Ф. Дауытов.

Журнал нигеҙҙә ислам дине мәҫьәләләрен сағылдыра һәм дин әһелдәренә төбәлеп сығарыла. Төп яҙышыусылары башҡорт мәктәп-мәҙрәсәләрендәге йәдитселек хәрәкәтенә кире ҡарашта тора. Шул уҡ ваҡытта был журнал биттәрендә ислам тарихына, ислам фәлсәфәһенә һәм дини әҙәп-әхлаҡ мәсьәләләренә арналған мәҡәләләр урын ала. Журнал Иҙел-Урал буйы, ғөмүмән, Рәсәй төркиҙәренең әхлаҡи йөҙө, әхлаҡһыҙлыҡ ҡурҡынысы мәсьәләләрен күтәрә, уҡытыу-тәрбиә эштәрендәге йәдитселекте яҡлаусыларға, хуплаусыларға ҡаршы була, йәғни ҡәҙимселек сиктәрендә бикләнеп ҡала. Күпселек мәҡәләләр ләҡәп менән баҫыла.
Был журнал киҫкен ҡарашлы интеллигенция вәкилдәре тарафынан ҡаты тәнҡитләнә.

## Сығанаҡтар
* Гайнуллин М. Татарская литература и публицистика начала ХХ века. Казань, 1983.
* Хөсәйенов Ғ. Б. ХХ быуат башында милли матбуғат. — Башҡорт халҡының рухи донъяһы. — Өфө: «Китап», 200. — 383—384-се биттәр.
Уралым (гәзит)

**«Уралым»** — Силәбе өлкәһе башҡорттарының ижтимағи-сәйәси гәзите. Ҡайһы бер өҙөклөктәр менән 1999 йылдан алып сыға. Айына 1 тапҡыр башҡорт, урыҫ телдәрендә баҫыла. Тиражы — 15 000 экземпляр, 12 бит. Баҫма бушлай өлкә буйлап таратыла. Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы органы була. Гәзиттең тәүге мөхәррирҙәре Урал Сафиуллин, яҙыусы Фәнис Янышев була. Әлеге көндә уны Нурия Иҡсанова Марат Абдулвәлиев менән етәкләй. **«Уралым»** исеме аҫтында 2016 йылдан башлап телетапшырыу (Силәбе өлкәһенең ОТВ каналында) сыға.

Шулай уҡ Силәбе башҡорттарының киң мәғлүмәт саралары социаль селтәрҙәрҙә тәҡдим ителгән: Бәйләнештәр селтәре , Фейсбук, Одноклассники, Инстаграм, Яндекс. Дзен, Ютуб. **«Уралым»** шулай уҡ Башҡортостан юлдаш телевидениеһының махсус корреспондент үҙәге булып тора.

### '''Бәйләнеш:'''
Силәбе ҡалаһы, Ленин проспекты, 13а, 3-сө офис, 2-се ҡат

Тел. 8(351)225-19-70

Электрон адрес: 

## Сығанаҡтар
* «Йәшлек» гәзите, 2015 йыл, 16 ғинуар
* «Башҡортостан» гәзите, 2015 йыл, 16 ғинуар
Сиңерткә (журнал)

**«Сиңерткә»** — урыҫ һәм төрки телдәрендәге рәсемле-көлкөлө сатирик журнал. 1906 йылдың апреленән Ырымбур ҡалаһында нәшер ителә. Ул урыҫ һәм төрки телдәрендә бер төпләмәгә төпләнеп нәшер ителә. Журналдың барлығы 5 һаны донъя күрә, ул шул уҡ йылдың октябрендә сығыуҙан туҡтай.

## Сығанаҡтар
* Хөсәйенов Ғ. Б. ХХ быуат башында милли матбуғат. — Башҡорт халҡының рухи донъяһы. — Өфө: «Китап», 2003. — 380-се бит.
Hilti

**Hilti Corporation, Hilti Aktiengesellschaft** йәки **Hilti AG** һәм**Hilti Group** электроинструмент, төҙөлөш, нығытма материалдары, беркетеү деталдәре етештереүсе. Компания үҙенең перфораторҙар һәм инсталляцион системалар менән билдәле.

Штаб-фатир Лихтенштейнда —Шан ҡалала.

## Тарих
Компания 1941 йылда Мартином Хилти (1915—1997) һәм Ойген Хилти (1911—1964) менән нигеҙләнде, «Hilti Maschinenbau oHG» оҫтаханаһы һымаҡ. Тәүге штатта 5 кеше булды (Шаан ҡалала).
* 1948 — беркетеү системаларҙы порох техникаһы менән етештереү башлау
* 1952 —Италияла беренсе сит ил вәкиллеге асыу
* 1954 —Шанда завод төҙөү
* 1964 —перфораторҙар һәм анкерҙар сығарыу башлау.

## Hilti материалдары менән төҙөлгән объекттар
* Петронас манаралары, Куала-Лумпур (Малайзия).
* Jumeirah Beach Club Resort & Spa
* Эресун күпере, оҙонлоҡ — 18 000 м.
* Пизан башняһы, Пиза, Италия.
* Олимпия паркы, Сочи
* Тяньвань АЭС, Тяньвань
* Чернобыль АЭС, Припять, Украина.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Корпоративный сайт Хилти 
* Хилти Фонд
* Продажа продукции HILTI
Ортомода

**Ортомода** — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләргә кейем тегеүҙә шөғөлләнгән Рәсәй компанияһы. 2001 йылда Галина Волкова был ойошмаға нигеҙ һала. Йылына 50-60 мең пар айыҡ кейеме етештерә. «Ортомода» етештерелгән кейем дөйөм күләме буйынса Рәсәйҙә, Мәскәү ортопед аяҡ кейеме фабрикаһынан һуң, икенсе урында килә. Ойошманың эшселәренең күбеһе — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләр.

## Тарихы
Компания 2011 йылда барлыҡҡа килә,.

2002 йылда протез һәм ортопед ярҙамы күрһәтеү эшмәкәрлегенә лицензия ала. Офиста заказдар ҡабул итә, ә етештереү цехында аяҡ кейемен тегәләр.

2003 йылдан башлап тендерҙар еңә башлай һәм махсус аяҡ кейемдәрен тегергә дәүләт заказын ала (компания етештереүҙәренең күбеһе дәүләт заказдары тәшкил итә). Компанияның тәүге өс йылында моделдәрҙе һынап ҡарарға һәм уларҙы етештерергә 8 миллион һум аҡса китә.

2006 йылда компания тағы бер нисә яңы цех аса һәм етештереүҙе ике тапҡырға күбәйтә.
 
2010 йыл башланыу менән компания приоритетлы тип һаналған балалар өсөн ортопед аяҡ кейемдәрен етештерә башлай.

2012 йылға ҡарата, һатыуҙан килгән аҡса 140 миллион һум аҡсаға тиң, табышы — 10 миллион һум. 7 процентҡа тиң булған рентабельность күрһәткесе аяҡ кейеме етештереү өлкәһендә ҙур тип һанала.

2014 йылда компания индивидуаль ортопед олтораҡ етештерә башлай. Шул уҡ йылда 3D-сканер ярҙамында аяҡ кейемен етештерә башлайҙар.

## Иҫкәрмәләр
Анкара (провинция)

**Анҡара́** () — Төркиә Йөмһүриәтенең илдәренең береһе. Үҙәк ҡалаһы Анҡара — Төркиә Йөмһүриәтенең баш ҡалаһы. Урта Анатулы төбәгендә урынлашҡан.

## География
Анкара провинцияһы Ҡыршәһәр, Ҡырыҡҡала, Саңҡыры, Булы, Иҫкешәһәр, Ҡуниә, Аҡһарай илдәре менән сиктәш.

Халҡы — 5 017 914 кеше.

## Административ ҡоролош
Анҡара иленең илсәләре менә шулар: 

# Аҡйорт (Akyurt)
# Алтынтау (Altındağ)
# Аяш (Ayaş)
# Бала (Bala)
# Бейбаҙары (Beypazarı)
# Самлыдәрә (Çamlıdere)
# Чанкая (Çankaya)
# Чубук (Çubuk)
# Элмадаг (Elmadağ)
# Этимесгут (Etimesgut)
# Эврен (Evren)
# Гёльбашы (Gölbaşı)
# Гюдюл (Güdül)
# Хаймана (Haymana)
# Каледжик (Kalecik)
# Казан (Kazan)
# Кечиорен (Keçiören)
# Кызылджахамам (Kızılcahamam)
# Мамак (Mamak)
# Наллыхан (Nallıhan)
# Полатлы (Polatlı)
# Пурсаклар (Pursaklar)
# Синджан (Sincan)
# Енимахалле (Yenimahalle)
# Шерефликочхисар (Şereflikoçhisar)
Әрзинжан (провинция)

**Эрзинджа́н** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы.

## География
Әрзинжан Эрзурум, Сивас, Тунджели, Бингөл, Малатья, Элязыг, Гюмюшхане, Байбурт, Гиресун провинциялары менән сиктәш.

Халҡы — 316 841 кеше.

## Административ ҡоролош

9 район:
# Чайырлы (Çayırlı)
# Әрзинжан (Erzincan)
# Илич (İliç)
# Кемах (Kemah)
# Кемалие (Kemaliye)
# Отлукбели (Otlukbeli)
# Рефахие (Refahiye)
# Терджан (Tercan)
# Узюмлю (Üzümlü)

## Иҫтәлекле урындар
* Әрзинжан, Кемаха, Ширинли кәлғәләре
* Мерьем Аны (Св. Девы Марии), Исы Ворича сиркәүҙәр
* Гюлаби бей мәсете
* Тугай Хатун, Мелик Гази, Бехрам Шах, Гюльджю Баба, Мама Хатун кәшәнәләре
* Бек, Чадырджи, Гюлаби Бек
* Мама Хатун
* Кётюр күпере
* Экшису
Конья (провинция)

**Конья** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы. Төркиә Йөмһүриәтенең майҙан буйынса беренсе ил.

## География
Конья Эскишехир, Афйонкараһисар, Ыспарта, Анталья, Караман, Мәрсин, Нигде, Аҡһарай, Анкара провинциялары менән сиктәш.

Халҡы — 2 192 166 кеше.

## Административ ҡоролош

31 район:
# Ахырлы (Ahırlı)
# Акёрен (Akören)
# Акшехир (Akşehir)
# Алтынекин (Altınekin)
# Бейшехир (Beyşehir)
# Бозкыр (Bozkır)
# Челтик (Çeltik)
# Джиханбейли (Cihanbeyli)
# Чумра (Çumra)
# Дербент (Derbent)
# Деребуджак (Derebucak)
# Доганхисар (Doğanhisar)
# Эмиргази (Emirgazi)
# Эрегли (Ereğli)
# Гюнейсыныр (Güneysınır)
# Хадым (Hadim)
# Халкапынар (Halkapınar)
# Хююк (Hüyük)
# Ылгын (Ilgın)
# Кадынханы (Kadınhanı)
# Карапынар (Karapınar)
# Каратай (Karatay)
# Кулу (Kulu)
# Мерам (Meram)
# Сарайоню (Sarayönü)
# Сельчуклу (Selçuklu)
# Сейдишехир (Seydişehir)
# Ташкент (Taşkent)
# Тузлукчу (Tuzlukçu)
# Ялыхююк (Yalıhüyük)
# Юнак (Yunak)

## Һылтанмалар
* Сайт правительства ила Конья
Мюнхен

**Мю́нхен** ( , , ) — Германияла, Изар ярында ҡала. Бавария федераль ерҙә. Munichen — «Монахтарҙа» тип тәржемә ителә.

Халыҡ — 1 450 381 кеше (2015). Берлин, Гамбург ҡалаларҙан һуң илден иң күп халыҡ йәшәғән ҡала.

Мюнхенда Октоберфест фестивале үткәрелә. Ҡалала Рәсәй консуллығы бар. Университет-Мюнхендың Людвиг-Максимилиан университеты.

Мюнхендә Германияла иң ҡыйбат мөлкәт.

## Климат

## Административ ҡоролош

25 округ ().

## Транспорт

Ҡалала Германияның икенсе иң эре аэропорты урынлашҡан (Фракфурт аэропортынан һуң).
Франц Йозеф Штраус исемен йөрөтә. Тәүлек әйләнеһенә эшләғән транзит терминалы бар.

Мюнхенда 3 транспорт ҡулса:
* (),
* среурта ҡулса (),
* автобан ҡулса () (на юге и юго-западе отсутствует).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* рәсми сайты
* Официальный сайт на русском языке
* Официальный сайт Генерального консульства России в Мюнхене
Кирбес

**Кирбес** — яһалма таш, йыш ҡулланылған төҙөлөш материалы.

Төрҙәр:
* саман;
* керамика;
* силикат
* Гиперпресс.

## Үлсәм
Рәсәй стандарттары буйынса:
* 1 НФ (бер) — 250х120х65 мм;
* 1,4 НФ — 250х120х88 мм;
* 2,1 НФ (икешәр) — 250х120х140 мм.

Шулай уҡ:
* 0,7 НФ («Евро») — 250х85х65 мм;
* 1,3 НФ (модуль) — 288х138х65 мм.
* 3/4 — 180 мм;
* 1/2 — 120 мм;
* 1/4 — 60—65 мм.

### Керамика
Балсыҡтан йәки уларҙың минераль өҫтәмәләр менән ҡатышмаларынан (ә ҡайһы берҙә башҡа органик булмаған берләшмәләрҙән) юғары температура тәьҫирендә артабан һыуытып яһалған материалдар.

## Шартлы тамғалар миҫалдары
*ябай, тулы, 250×120×65 мм, формат 1НФ, М200, тығыҙлығы 2,0, һалҡынға (һыуыҡҡа) сыҙамлыҡ (бирешмәүсәнлек) F50: **КР-р-по (КР-л-по) 250×120×65/1НФ/200/2,0/50/ГОСТ 530-2012**.
## Клинкер плитка
Клинкер кирбесте клинкер плитка менән алмаштырырға мѳмкин. Эре клинкер плитка етештереү ойошмалары: Houson, АВС Klincergruppe (Германия), Roben, Stroeher, Ронсон.
## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* ГОСТ 530—2012. Кирбес
* Башҡортостан Республикаһы кирбес заводтары
Иҫкешәһәр (провинция)

**Иҫкешәһәр** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы.

Провинцияден Юнусэмре илселә (районда) бөйөк төрөк шағиры Юнус Эмре тыуҙы.
## География
Иҫкешәһәр Бпровинцияһыджик, Кютаһъя (ил), Афйонкараһисар, Конья, Анкара, Болу провинциялары менән сиктәш.

Халҡы — 706 009 кеше.

## Провинция үҙәге
Провинция үҙәге **Иҫкешәһир** – Төркиәнең халыҡ һаны буйынса 12 ҡала. Төрки теленән Иҫкешәһир  Иҫке ҡала тип тәржемә ителә.

Иҫкешәһәрҙә Төркиәнең студенттар һаны буйынса иң эре университеты- **Анадолу (Анатолия) университеты** урынлашҡан. Уны эре меценат һәм эшкыуар Сабанджы Сакып, Sabanci Holding  хужаһы тамалаған.


File:Eskişehir-Aycan.jpg
Image:Eskisehir Night.jpg
Image:Adalar porsuk1.JPG
Image:Eskişehir Merkez camii.jpg
Image:Camsanatlarimuzesi.jpg
Image:Eskişehir odunpazarı evleri.jpg
Image:Eskişehir 8.7.2007 (72).jpg
Image:Fiume Eskisehir.jpg



## Административ ҡоролошо
14 район:
# Одунпазары (Odunpazarı)
# Тепебашы (Tepebaşı)
# Алпу (Alpu)
# Бейликова (Beylikova)
# Чифтелер (Çifteler)
# Гюнйюзю (Günyüzü)
# Хан (Han)
# Инёню (İnönü)
# Махмудие (Mahmudiye)
# Михалгази (Mihalgazi)
# Михалыччык (Mihalıççık)
# Сарыджакая (Sarıcakaya)
# Сейитгази (Seyitgazi)
# Сиврихисар (Sivrihisar)

## Иҫкәрмәләр
Ҡужаиле

**Ҡужаиле** () — Төркиә Йөмһүриәте провинцияһы.

Мәрмәр диңгеҙе регионы составында. 

## География
Ҡужаиле Саҡариә, Бурса, Ялыуа, Истанбул провинциялары менән сиктәш. Төбәк Мәрмәр диңгеҙе һәм Ҡара диңгеҙ ярҙарында урынлашҡан.
Аланы 3 635 км².

## Административ үҙәге
**Измит** () , 1397 йылға тиклем Никомедия () 

Халҡы -  643&nbsp;766 кеше.

Истанбулдан 85 километр алыҫлыҡта тора. Иҡтисад яҡтан илден икенсе сәнәғәт үҙәге. Ҡалала Borusan Mannesmann, Lassa, Kordsa, Brisa, Goodyear, Pirelli, Ford, Honda, Hyundai, Chrysler, Petkim, , Tabosan, «Ассан Алюминий», DYO, Marshall, Arçelik, Lever,
Seka Kağıt Fabrikası заводтары бар.

## Ҡожаэли ҡалалары

## Административ ҡоролош

# Дериндже (Derince)
# Гәбзә (Gebze)
# Гөлжүк (Gölcük)
# Измит (İzmit)
# Ҡандыра (Kandıra)
# Ҡарамүрсәл (Karamürsel)
# Көрфез (Körfez)
# Картепе (Kartepe)
# Башискеле (Başiskele)
# Чайырова (Çayırova)
# Диловасы (Dilovası)
# Дарыджа (Darıca)

## Иҫкәрмәләр
Каһраманмараш (провинция)

**Каһраманмараш** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы.

## География
Каһраманмараш Османиә, Аданаилдәре менән сиктәш.
Халҡы 1 002 384 кеше (2009).

## Административ ҡоролошо

10 район:

# Афшин (Afşin)
# Андырын (Andırın)
# Чаглаянджерит (Çağlayancerit)
# Экинёзю (Ekinözü)
# Эльбистан (Elbistan)
# Гёксун (Göksun)
# Каһраманмараш (Kahramanmaraş)
# Нурхак (Nurhak)
# Пазарджык (Pazarcık)
# Тюркоглу (Türkoğlu)

## Һылтанмалар
* Официальный сайт 

## Иҫкәрмәләр
Чанаккале (провинция)

**Чанаккале** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы. 2015 йылда Төркиә Йөмһүриәтендә тантаналы рәүештә Чанаккале өсөн ҡаты һуғышының 100 йыллығы билдәләнде.

## География
Эдирне, Текирдаг, Балыкесир провинциялары менән сиктәш. Азия һәм Европала урынлашҡан.
Халҡы — 464 975 кеше (2009).

## Административ ҡоролош

12 район:

# Айваджык (Ayvacık)
# Байрамич (Bayramiç)
# Бига (Biga)
# Бозджаада (Bozcaada)
# Чан (Çan)
# Чанаккале (Çanakkale)
# Эджеабат (Eceabat)
# Эзине (Ezine)
# Гелиболу (Gelibolu)
# Гёкчеада (Gökçeada)
# Лапсеки (Lapseki)
# Енидже (Yenice)

## Иҫкәрмәләр
Бамбук велосипед проекты

**Бамбук велосипед проекты** (*Bamboo Bike Project*) 2007 йылда Колумбия университетының Lamont-Doherty Earth Observatory ғалимдары Дэвид Хо һәм Джон Маттер тарафынан Ер институты аҡсаһына башлана. Проекттың төп маҡсаты — Африка эшҡыуарҙарына бамбуктан арзан һәм ныҡлы велосипедтар етештереү фабрикалары асырға ярҙамлашыу һәм шул юл менән Ҡара Африка ауылдарында фәҡирлекте кәметеү (тағы ла урындағы оҫталарҙы велосипед яһарға өйрәтеү, кәрәкле запас частар менән тәьмин итеү маҡсаттары ла бар).

## Тарихы
2006 йылда Дэвид Хо Африкалағы фәҡир илдәр өсөн бамбук велосипедтар яһау концепцияһын эшләүгә Earth Clinicтың 25 мең долларлыҡ грантын ота. 2007 йылдың йәйендә Хо менән уның коллегаһы Джон Маттер башланғыс капиталды, Ганаға барып, урындағы материалдарҙан бамбук велосипед етештереү мөмкинлеген өйрәнеүгә тотона. Уңышлы сәфәрҙән һуң Bamboo Bike Project 2008 йылда көсөн Millennium Cities Initiative менән берләштерә лә Кумасиҙа велосипед фабрикаһын асып ебәрә. Аҙаҡ проектҡа Мартин Одлин ҡушыла, элек ул K2 Sports тигән Америка компанияһында дизайнер һәм инженер булып эшләгән була.

Кумасиҙағы фабрика проектының рентабеллелеген һәм инвестицион ылыҡтырғыслығын — KPMG компанияһы, ә Кисумуҙағы ошондай уҡ фабрика проектыныҡын Колумбия университетының Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр мәктәбе студенттары өйрәнә.

Кумасиҙағы завод эшҡыуар Кваме Сарпонгтың Bamboo Bikes Limited тигән урындағы компанияһына инә (предприятиеның проект ҡеүәте — йылына 20 мең бамбук велосипед). Заводтың продукцияһын коммерцияға ҡарамаған ойошмалар бөтә илгә тарата.

## Иҡтисади маҡсатҡа ярашлылығы
Бамбук — велосипед рамы яһау өсөн бына тигән материал. Африкаға Ҡытайҙан һәм Һиндостандан импортланған велосипедтарҙың сифатһыҙ ҡоростан яһалған рамы менән сағыштырғанда, бамбук үҫентеләренән эшләнгән рам күпкә ныҡлыраҡ. Бамбуктан велосипед эшләүгә, ҡорос конструкциялыға ҡарағанда, ҡорамал да, энергия ла, капитал да әҙерәк талап ителә. Бамбук Африкала бөтә ерҙә лә үҫә, ул ҡитғаның күп төбәктәрендә еңел табыла торған арзанлы материал булып тора. 

Бамбуктан рам яһағанда тотороҡло электр энергияһы сығанағы ла кәрәк түгел, был уны хатта инфраструктураһы булмаған иң фәҡир ауылдарҙа ла етештереү мөмкинлеген бирә. Урындағы бамбук крәҫтиәндәрҙе һәм йөк ташыусыларҙы эшле итә, иҡтисади үҫеште һәм экологик тотороҡлолоҡто тәьмин итә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт
* Страница в Facebook
* Bamboo bike project
Элазыг (провинция)

**Элазыг** (, , курдса Elezîz) — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы.

## География
Элазыг Бингөл на востоке, Диярбакыр, Малатья, Тунджели провинциялары менән сиктәш.

Майҙан 9181 км². Халҡы — 569 616 кеше(2009). Милли состав: заза, курдтар һәм төрөктәр.

## Административ ҡоролош

11 район:
# Агын (Ağın)
# Аладжакая (Alacakaya)
# Арыджак (Arıcak)
# Баскиль (Baskil)
# Элазыг (Elâzığ)
# Каракочан (Karakoçan)
# Кебан (Keban)
# Кованджылар (Kovancılar)
# Маден (Maden)
# Палу (Palu)
# Сивридже (Sivrice)
Ыспарта (провинция)

**Ыспарта** () — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы.

## География
ЫспартаАфйонкараһисар, Бурдур, Анталья, Конья провинциялары менән сиктәш.

Халҡы — 513 681 кеше. Аҡ (Урта) диңгеҙ регионы составында.

## Административ ҡоролош

13 район:
 
# Аксу (Aksu)
# Атабей (Atabey)
# Эгирдир (Eğirdir)
# Гелендост (Gelendost)
# Гёнен (Gönen)
# Ыспарта (Isparta)
# Кечиборлу (Keçiborlu)
# Шаркикараагач (Şarkikaraağaç)
# Сениркент (Senirkent)
# Сютчюлер (Sütçüler)
# Улуборлу (Uluborlu)
# Ялвач (Yalvaç)
# Енишарбадемли (Yenişarbademli)

## Иҫкәрмәләр
Кронштадт егәрлелек йорто

**Кронштадт егәрлелек йорто** — Кронштадтағы Андреевский соборы башлығы Иоанн һәм барон Отто Буксгевдентың берлектә асҡан «хеҙмәт өйҙәре» була.

## Барлыҡҡа килеүе

1855 йылда Кронштадтың Андреевский соборында үҙенең хеҙмәтен башлаусы йәш священник Иоанн халыҡтың ярлылығы менән осраша була һәм уларҙың трущобаларҙа бер нисек тә үҙҙәренең йәшәү рәүештәрен үҙгәртә алмауҙарын күрә. Хәйриә менән әүҙем шөғөлләнә башлап, ул шуны аңлай: хәйриә кәрәк, тик ул кешенең эшләү теләген юҡҡа сығара. Шулай итеп, ул бындайҙарға түләүле хеҙмәт кәрәклеген аңлай.

1872 йылда сыҡҡан «Кронштадтский вестник» гәзитенең 3 һәм 18 һандарында Иоанн ике мөрәжәғәтнәмә баҫтыра, уларҙа Кронштадтағы ярлылыҡ тураһында уйланырға саҡыра һәм был мәсьәләне хәл итәү юлдарын эҙләргә өндәй. Бындай ауыр хәлдең сәбәптәрен дә атай: тыумыштан килгән ярлылыҡ, йәтимлектән ярлылыҡ, янғындан, урлауҙан, ҡартайып эшкә яраҡһыҙлыҡтан йә ауырып китеү сәбәпле ярлылыҡ, йәрәхәтләнеүҙән ярлылыҡ, ялҡаулыҡтан ярлылыҡ, эскелектән ярлылыҡ һәм иң күбе — эш булмау сәбәпле, йә эшкә тотоноп китергә мал-мөлкәт булмау арҡаһында: кейергә яҡшы кейем, аяҡ кейеме, ашар икмәге, эш ҡоралының булмауын күрһәтә.

Дин әһеле Иоанн ҡала халҡын «ярлы халыҡ массаһына дөйөм йәшәү урыны, хеҙмәт өйө һәм һөнәрселек училищеһы» асырға саҡыра.

Үҙенең эштәрендә ул Рәсәйҙә киң таралған хеҙмәт өйҙәненең тәжрибәһен ҡуллана.

Хеҙмәт өйҙәре Рәсәйҙә Екатерина II башланғысы менән XVIII быуат аҙаҡтарында көнбайыш илдәр өлгөһөндә барлыҡҡа килә, тик уларҙа ҡатнаш мөнәсәбәттәр бергә ҡулланыла: бер үк ваҡытта хоҡуҡ боҙоусыларҙы көсләп эшкә йәлеп итеү һәм мохтаждарҙы эш менән тәъмин итеү.

## Шәфҡәтлелек
1888 йылда 108 кешегә иҫәпләнеп яңынан төҙөлгән өс ҡатлы йоҡлау өйөнән башҡа, 50 кешегә иҫәпләнгән йәтимдәр йорто, әсәләре эшләгән кескәйҙәр өсөн балалар баҡсаһы ла эшләй башлай.
Хеҙмәткә яраҡһыҙ ҡатындар өсөн 22 урынлыҡ бушлай йәшәү урындары булдырыла һәм уларҙың һәр береһенә айына 3 һум аҡсалата ярҙам күһәтелә.

Эш һөйәрлек өйөндә бушлай амбулатория үҙәге була, йылына 2-3 мең кешене хеҙмәтләндерә.
Ошонда уҡ астмаға ҡаршы вакцинация эшләйҙәр.

## Иҫкәрмәләр
Социаль уйлап табыуҙар фонды

**Социаль уйлап табыуҙар фонды **1985 йылда социаль инноватор Геннадий Алференко тарафынан «Комсомольская правда» гәзите эргәһендә, асыҡ граждандар йәмғиәтен барлыҡҡа килтереүгә һәм үҫтереүгә булышлыҡ итеүсе башланғыстарҙы тормошҡа ашырыу маҡсатында ойошторола.

1985 йылда Раиса Максимовна Горбачёва Геннадий Алференконың халыҡ инноваторҙары һәм энтузиастары ижад иткән социаль инновацияларға булышлыҡ итеү өсөн социаль уйлап табыуҙар фонды ойоштороу кәрәклеге тураһындағы тәҡдиме яҙылған мәҡәләне уҡый. Раиса Горбачёва был идеяға Михаил Горбачёвтың иғтибарын йәлеп итә, ә ул Алференко менән бәйләнешкә инә һәм уға социаль уйлап табыуҙар фонды ойошторорға тәҡдим итә. Алференко СССР Социаль уйлап табыуҙар фондын гәзит уҡыусыларҙың «Комсомольская правда» гәзите эргәһендәге ирекле ассоциацияһы рәүешендә ойоштора.

Фонд гәзитте алдырыусы егерме миллион кешегә үҙҙәренең социаль уйлап табыу идеяларын ебәрергә тәҡдим итә. Беренсе йылда 30 меңдән ашыу тәҡдим килә, уларҙы эшкәртеү өсөн компьютерлаштырылған идеялар банкы ойошторола. Артабан Алференко иң яҡшы инновацияларға булышлыҡ итеү өсөн аҡса йыйыуҙы ойоштора, хәйриәлек маҡсатында ебәрелгән аҡса һәм материалдарҙы туплауға Бөтә Союз берҙәм 708-се банк иҫәбе асыла. Мәҫәлән, Афғанстан ветерандарына ярҙам итеү өсөн булдырылған «Бурыс» программаһына 9,7 миллион һум йыйыла.

Фонд Афғанстан ветерандары союзы, «СССР-ҙа авиация осоштары хәүефһеҙлеге фонды» (әле «Осоштар хәүефһеҙлеге» партнёрлығы), «Интерфакс» һәм Стас Намин үҙәге кеүек ойошмаларға юридик һәм финанс ярҙамы күрһәтә.

Фонд булышлығы менән, Esalen Institute, ЦСКБ-Прогресс, Үҙәк махсус конструкторлыҡ бюроһы, «Прогресс» заводы һәм «Санкт-Петербург» банкы менән берлектә «Европа-Америка-500» космик осошо тормошҡа ашырыла, 1992 йылдың 16 ноябрендә Плесецк космодромынан Союз-У ракетаһы күтәрелә, ул Ер орбитаһына «Ресурс-500» капсулаһын сығара. Проект Рәсәй менән АҠШ араһында технологияларҙың тыныс маҡсаттарҙа файҙаланылыуын дәртләндереү һәм сауҙа мөнәсәбәттәрен үҫтереү, шулай уҡ Рәсәй эшҡыуарҙары өсөн стажировкалар ойоштороу маҡсаттарын ҡуя. 1993—2000 йылдарҙа программала 3 000-ләп кеше ҡатнаша.

## Иҫкәрмәләр
Эндрю Мосон

**Эндрю Мосон**, **Барон Мосон** (; 8 ноябрь 1954 йыл) — Бөйөк Британияның социаль эшҡыуары, сәйәсмән, йәмәғәт һәм дин эшмәкәре, Берләштерелгән Реформат сиркәүенең капелланы.

Мосон Манчестер университетында теология бакалавры дәрәжәһен ала. Ошонан һуң 1984 йылдан башлап Берләштерелгән Реформат сиркәүендә капеллан булып хеҙмәт итә.

Лондон ҡалаһында Тауер-Хамлетста социаль эшҡыуарлыҡ принциптары буйынса эшләгән "Бромли-бай-боу үҙәге"нә нигеҙ һала һәм уның әлеге президенты.

Эшҡыуарлыҡты социаль проблемаларҙы хәл итеү менән берләштергән ойошмаларҙы, компанияларҙы һәм проектарҙы Мосон нигеҙләй һәм етәкләй; «Эндрю Мосон һәм партнерҙар» компанияһының етәксеһе(), был компания Эндрю Мосондоң тәжрибәһен таратыу менән шөғөлләнә.

Социаль сферала күрһәткән хеҙмәте өсөн Эндрю Мосон Британия империяһының ордены кавалеры була (2000), ғүмер аҙағына тиклем барон титулы менән пэрство (29 март 2007 йыл) һәм лордтар палатаһына инеүе менән билдәләнә (30 апреля 2007 года).

Хөкүмәттең таныуына ҡарамаҫтан, Эндрю Бөйөк Британияла булған социаль сфералағы политикаға ҡаршы критика менән сығыш яһай.

2008 йылда ул баҫтырып сығарған «Социаль эшҡыуар» исемле китабы () бестселлер була. Был китап социаль эшҡыуарлыҡ буйынса практик етәкселеге тип һанала.

## Иҫкәрмәләр
Джон Бёрд

**Джон Бёрд** (; 30 ғинуар 1946) — Британия эшҡыуары һәм менеджеры, *The Big Issue* урам гәзитен ойоштороусы, уның етәксеһе һәм баш мөхәррире.

## Биографияһы
Джон Бёрд 1946 йылдың 30 ғинуарында Бөйөк Британияның баш ҡалаһы Лондондоң Ноттинг-Хилл районында ярлы ирланд ғаиләһендә тыуған.

Ул алты малай араһында өсөнсөһө була.

Ата-әсәләренең ҡуртымға алған торлаҡтарына түләү мөмкинлеге булмағанлыҡтан, биш йәшенән берәҙәк тормошта йәшәргә мәжбүр була, ә ете йәштән алып ун йәшкә тиклем балалар йортонда тәрбиәләнә.

Үҫмер сағында урамда йәшәй, урлап донъя күрә һәм төрмәгә эләгә.
Төрмәнән сыҡҡас урамда йәшәй һәм тағын төрмәгә ултыра.

Полиция эҙәрләүенән Парижға (Франция) ҡаса, The Club (сәйәси төркөм) партияһына инә.

1970 сәйәсәттән китә һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә башлай.

1991 йылда Анита Роддикменән *Body Shop* косметик бизнесынан табыш алғандан һуң, 50 000 АҠШ долларына *The Big Issue* нигеҙ һала, ә 1995 йылда фонд *[[:en:The Big Issue Foundation|The Big Issue Foundation]]* өйһөҙҙәргә ярҙам күрһәтә башлай.

*The Big Issue Invest* уңыштары өсөн, Джон Бёрд бер нисә бүләк ала: 1995 йылдың июнендә Британия империяһы ордены ағзаһы була, 1996 йылдың майында БМОның «Яҡшы тәжрибә» шорт-лист премияһын, 2004 йылдың октябрендәUN-Habitat Scroll of Honour Award премияһын ала, 2004 йылда BBC тарафынан «Лондон легендаһы» тип атала, ә 2006 йылда The Beacon Fellowship премияһын ала.

2007 йылда Бёрд Лондон мэрына үҙен бойондороҡһоҙ кандидат итеп ҡуям тип белдерә һәм үҙенең манифестын белдерә, әммә һуңыраҡ был уйынан баш тарта.

2008 йылдың октябрендә Ernst & Young Джон Бёрдты «Йыл социаль эшҡыуары» тип атай.

2009 йылда Бёрд социаль эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күһәтеү өсөн, үҙенең *The Big Issue Invest* инвестиция фондын аса.

2013 йылдан Plymouth University хөрмәтле докторы.

## Иҫкәрмәләр
Петер Келлнер

**Петер Келлнер** () — АҠШ эшҡыуары, менеджер һәм социаль инвестор, 1997 йылда Endeavor Global, Inc. нигеҙ һалыусы, 1999 йылда Richmond Global нигеҙ һалыусы һәм генераль партнёр; AdChina, Ltd., Obopay, Inc. һәм Athleta, Inc. директоры; Ашока фондының директорҙар советында тора.

## Биография
Петер Келлнер Венгрия иммигранттары нәҫеленән.

Петер Келлнерҙын ҡартаһы, һөйләүҙәренә ҡарағанда, СССР оккупацияһына тиклем унышлы Венгрия банкиры була, 1947 йылда кәләше һәм улы менән АҠШ күсеп китергә мөжбүр була.
Петерҙың иҫләүҙәренсә, Икенсе донъя һуғышында уның ҡартаһы Сталинград аҫтында һуғышта ҡатнаша.
Америкаға килгәс, Перетҙың ҡартаһы галстуктар эшләү заводында иҙән һепереүсе булып эшкә урынлаша.
Ун биш йылдан ул кемдәндер бурысҡа аҡса алып тора һәм ошо заводты һатып ала.
Ниндәйҙер ваҡыттан һуң, Петерҙың ҡәрсәһе һәм ҡартаһы заводты һаталар һәм Нью-Йорк штатының төньяҡ өлөшөндә ферма һатып алалар.

Келлнерҙың атаһы тамаҡ баҙарында эшләй.

Петер Келлнер Принстон университетында бакалавр дәрәжәһен ала (1987—1991).

Петер Келлнер уҡыған саҡта АҠШ юғары уҡыу йорттарының Милли форумын булдыра, президент Рональд Рейган һәм башҡа лидерҙарҙың ядро ҡоралының мәсьәләһен телефизор аша аралашырға саҡыра.

1990 йылда шунда уҡ,социаль эшҡыуарҙар өсөн глобаль Ашока селтәрен булдырған, Билл Дрейтон менән таныша.
Уның йоғонтоһо аша, ул гүмер буйы Дрейтондың артынан барырға әҙер була ().

1991 йылда Венгрияға барыр өсөн Фулбрайт стипендияһын ала ().

1992 йылда венгер тирә-яҡ менән идара итеү Ассоциацияһына нигеҙ һала.

1980—1990 йылдарҙа бер нисә компанияға нигеҙ һала һәм идара итә: Рәсәйҙә Ural Petroleum Corporation (скажиналарҙы таҙалау менән шөғөлләнә, Ханты-Мансийск нефть корпорацияһына үҙгәртелә) һәм The Science, тағы ла Vectis Group.

Кельнер Йельск университетының юридик факультетында (1996—1999) доктор дәрәжәһен ала һәм Гарвард бизнес мәктәбендә MBA дәрәжәһен ала (1995—2003).

1995 йылда Гарвардта уҡыған саҡта, Петер Келлнер Richmond Global венчур фондына нигеҙ һала.
Уның дуҫы асҡан Aquantive интернет-белдереү проекты уүышлы булып сыға.

Гарвардты тамамлағас Дрейтон менән бергә Латин Америкаһына сәйәхәт ҡылалар, унда улар Акоша фондына эшҡыуарҙар һайлауҙы күҙәтәләр.

Шул ваҡытта Линда Роттенберг менән таныша.
Улар һөйләшеп китеп, уларҙың дөйөм ҡыҙыҡһыныуҙары икәнен аңлайҙар, баштарына идея барлыҡҡа килә: «Әйҙә үҫешеүсе донъяла Стив Джобсты осратайыҡ».

Ошо уйҙары менән 1997 йылда Линда Роттенберг менән Endeavor Global, Inc. халыҡ-ара коммерсия булмаған ойошма асалар, үҫешеүсе илдәрҙә бәләкәй һәм урта бизнесҡа социаль инвестиция йәлеп итеү.
Моделдең күберәк өлөшөн, икәүһе лә һоҡланған Акошанан алалар.
Келлнерҙың оҫта идара итә алыуы арҡаһында, тырышлығы менән ойошма эшләп китә һәм Майамила беренсе партнёр офисы асыла.
Петерҙың һүҙҙәренсә, ул бер ҡасан да Endeavorҙан эш хаҡы алмаған һәм тик ошо ойошмаһы үҫешһен тигән теләк менән йәшәгән.

2007 йылдан AdChina, Inc. директоры.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
Әсфәндиәров

**Әсфәндиәров** — фамилия.

*  Әсфәндиәров Закир Лотфрахман улы (1918—1977) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1966).
* Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы (1934—2014) — тарих фәндәре кандидаты, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1985).
------------------
* Әсфәндиәрова Гөлсөм Жафар ҡыҙы (1880—1941) — юғары белемле беренсе ҡаҙаҡ ҡатын-ҡыҙ-табибы, Төркөстан крайында һаулыҡ Һаҡлау системаһын ойоштороусы, табип-педагог.
* Әсфәндиәрова Рафиҡа Абдулхәмит ҡыҙы (1928—2003) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
* Әсфәндиәрова Әминә Ибраһим ҡыҙы (1961) — сәнғәт белгесе, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты  ректоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2008).
Мәктүб

**Мәктүб** — шиғри хат яҙыусының йә иһә шағирҙың тормош менән булған уй-фекерен һәм тойғо-хистәрен белдереү өсөн ҡулланыла фәлсәфәүи әҫәр.

## Һылтанмалар
* [Мәктүб. Башҡорт Энцкилопедияһы. [Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Ғ. Б. Хөсәйенов], Ф. С. Фазылова тәржемәһе]
Танып (мәғәнәләр)

**Танып** — этноним. Топоним булараҡ та таралған.

* Танып — башҡорт ҡәбиләһе.
* Танып (Барҙы районы) — Пермь крайының Барҙы районындағы ауыл.
* Танып (Тәтешле районы) — Башҡортостандың Тәтешле районындағы ауыл.
* Танып (шифахана) — Башҡортостандағы шифахана.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Танып һөйләше — башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты һөйләше.
* Танып-Шишмә — Башҡортостандың Тәтешле районындағы ауыл.
* Тере Танып — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы һәм Пермь крайы биләмәләрендә аға.
Ҡыпсаҡ (мәғәнәләр)

**Ҡыпсаҡ** — этноним. Топоним булараҡ та таралған.

* Ҡыпсаҡ — башҡорт ҡәбиләһе.
* Ҡыпсаҡ (Илеш районы) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл.
* Ҡыпсаҡ (Хайбулла районы) — Башҡортостандың Хайбулла районындағы бөткән ауыл.
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ҡыпсаҡ кантоны — Башҡортостан кантоны (1917—1919).
* Ҡыпсаҡ-Асҡар — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл.
* Ҡыпсаҡ-Ете ырыу кантоны — Башҡортостан кантоны (1919—1922).
Уран

**Уран** — күп мәғәнәле термин.

* Уран (ҡәбилә) — башҡорт ҡәбиләһе.
* Уран (планета) — Ҡояш системаһындағы планета.
* Уран (элемент) — химик элемент.
* Уран (Бүздәк районы) — Башҡортостандың Бүздәк районындағы ауыл.
Ибрай

**Ибрай** — Башҡорттарҙың Үҫәргән ырыуына ҡараған аймаҡ атамаһы . Ир-ат исеме.

## Ауылдар
### [[Башҡортостан]]да
# Ибрай — Ауырғазы районындағы ауыл 
# Ибрай — Бишбүләк районындағы ауыл
# Ибрай — Ейәнсура районындағы ауыл
# Ибрай — Ишембай районындағы ауыл
# Ибрай — Күгәрсен районыдағы ауыл
# Ибрай — Ҡыйғы районындағы ауыл
# Ибрай — Әлшәй районындағы ауыл
# Иҫке Ибрай — Ауырғазы районындағы ауыл 
# Кесе Ибрай — Ауырғазы районындағы ауыл
# Түбәнге Ибрай  — Стәрлебаш районындағы ауыл

## Иҫкәрмәләр

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
# Ибраһим — Ибраһим төшөнсәһенә йүнәлеш.
# Ибраҡай — Башҡортостандың Стәрлебаш районындағы ауыл
Ибраһим (мәғәнәләр)

**Ибраһим** — Исламда беренсе булып Аллаһҡа инанған, боронғо боттарҙы юҡҡа сығарған пәйғәмбәр. Ир-ат исеме.

## Мәҡәләләр
* Ибраһим — йәһүд һәм христиан пәйғәмбәре.
* Ибраһим (Ислам пәйғәмбәре) — мосолман пәйғәмбәре.
* Ибраһим (исем) — ир-ат исеме.
* Ибраһим (Ғафури районы) — Башҡортостандың Ғафури районындағы ауыл.
* Ибраһим (Илеш районы) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл.
* Ибраһим (Кушнаренко районы) — Башҡортостандың Кушнаренко районындағы ауыл.
* Ибраһим (Күгәрсен районы) — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл.
* Ибраһим (Ҡырмыҫҡалы районы) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл.
* Ибраһим разъезы — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл.
* Ибраһим (Силәбе өлкәһе) — Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районындағы ауыл.
* Ибраһим (Сосновка районы) — Силәбе өлкәһенең Сосновка районында юҡҡа сыҡҡан ауыл.
* Ибраһим (Шишмә районы) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл.
* Ибраһим (Хәйбулла районы) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы бөткән ауыл
* Ибраһим (Ырымбур өлкәһе) — Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡала округындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ибрай
* Ибраҡай

## Иҫкәрмәләр
Nadin

**«Nadin»** — эшселәре һаңғырау һәм насар ишеткән кешеләрҙән генә торған Рәсәйҙәге тәүге бөҙрәхана. 2012 йылда Мәскәүҙә асыла.

## Тарихы
2012 йылда насар ишеткән Кирилл Васильев һәм уның ҡатыны, парикмахер Надежда Шарапова, был бөҙрәхананы асалар.Надежда эшендә ҡыйынлыҡтарға юлыға, клиенттар ишеткән мастерҙарҙы һайлайҙар, ә уға ябай һәм әҙ түләнгән заказдар ғына эләгә. Дискриминацияға ҡаршы көрәшер өсөн ирле-ҡатынлылар һаңғырауҙар өсөн булған бөҙрәханананың проектын әҙерләйҙәр. Проект «Беҙҙең киләсәк» фонды үткәргән «Социаль эшҡыуар-2011» конкурсы еңеүселәренең береһе һәм заём ала, Мәскәү хөкүмәте эш урынын эҙләүҙә ярҙам итә. Салондың асылыуы матбуғатта киң яҡтыртыла. Эшкә һаңғырауҙарҙы һәм насар ишеткән мастерҙарҙы алыу — фирманың принципиаль позицияһы. Клиенттар араһында ишеткән һәм ишетеү һәләте боҙолған кешеләр бар, әммә һуңғыларға ташлама бирелә.

## Иҫкәрмәләр