Балаклея

**Балаклея** () — Украинаның Харьков өлкәһендәге ҡала. Изюм районына инә.

1923 йылдың мартынан 2020 йылдың июленә тиклем ҡала Харьков өлкәһендә иң ҙуры булған һәм хәҙерге көндә бөтөрөлгән Балаклея районының административ үҙәге булған. 

## Исеменең килеп сығышы
Ҡала үҙ исемен Балаклейка йылғаһынан алған (астионимдың гидронимик версияһы), был төрки телдә «балыҡлы йылға» тигәнде аңлата .

## Тарихы
XVI быуаттың беренсе яртыһында Ҡырым татарҙарынан һаҡланыу өсөн, Мәскәү дәүләтенең көньяҡ сигендә ҡарауыл постары һәм оборона линиялары төҙөлгән. 1571 йылда, тарихи сығанаҡтарҙа беренсе тапҡыр, Балаклея Рәсәйҙең татарҙарға ҡаршы торған өсөнсө заставаһы булараҡ телгә алына; 1617 йылда Балаклея ерҙәре тураһында беренсе яҙма "Белгород ҡалаһы буйынса яҙма китап"та осрай.

Хәҙерге торлаҡ пунктының тарихы 1663 йылда башлана. Атаман Яков Черниговец элекке Балаклея татар биҫтәһен нығытылған торлаҡ пунктҡа әйләндерә һәм шулай уҡ нығытмалар төҙөтә.1670 йылда Балаклея слобода казак полкы барлыҡҡа килә, ләкин 1677 йылда ул Харьков полкының бер өлөшө булып китә.

1938 йылда Балаклеяға ҡала статусы бирелә ; унда 27000 кеше йәшәй, ҡалала 2500 торлаҡ йорт була.

Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында, 1941 йылдың 10 декабрендә, 44-се Германия пехота дивизияһы частары район үҙәген яулап ала . Балаклея 1943 йылдың 5 февралендә Көньяҡ-Көнбайыш фронттың 6-сы армияһы Николай Ватутин етәкселегендә азат ителә. Балаклеяла йәшәгән 500 кешегә немец баҫып алыусыларына ҡаршы көрәш өсөн дәүләт бүләктәре бирелә.

## Географияһы
*Балаклея* ҡалаһы Харьковтан 84 км йыраҡлыҡта, Северский Донец йылғаһының һул ярында, Балаклейка йылғаһы Крайняя Балаклейка, Средняя Балаклейка һәм Волосская Балаклейка йылғалары менән ҡушылып, Северский Донец йылғаһына ҡойған урында урынлашҡан. Ҡаланы урмандар (ҡатнаш урмандар) уратып алған.

## Галерея

Файл:BalakliiaCityHall.jpg|Район хакимиәте
Файл:BalakliiaClub.jpg|Мәҙәниәт һарайы
Файл:BalakliiaPalaceOfSports.jpg|Спорт һарайы
Файл:БОШ№2.JPG|2-се һанлы дөйөм белем биреү мәктәбе
Файл:BalakliiaLyceum.jpg|Балаклея лицейы
Файл:BalakliiaPedagogicalSchool.jpg|Педагогия колледжы
Файл:BalakliiaPlayground.jpg|Спорт һарайы янындағы балалар майҙансығы
Файл:БАЛАКЛІЙСЬКА ЗАГАЛЬНООСВІТНЯ ШКОЛА І-ІІІ СТУПЕНІВ № 1 ім. О. А. ТРИЗНИ.jpg|Балаклеяның А. А. Тризна исемендәге урта мәктәбе
Файл:Памятник погибшим солдатам.JPG|Шәһит булған һалдаттар һәйкәле
Файл:Памятник Неизвестному Солдату.JPG|Билдәһеҙ Һалдат һәйкәле
Файл:Памятник Балаклейцам погибшим в Афганистане.JPG|Балаклеяның Афғанстанда һәләк булған  кешеләренә һәйкәл
Файл:Памятник Воинам павшим за город Балаклея.JPG|Ҡала өсөн һуғыштарҙа ҡатнашҡан совет һалдаттарына һәйкәл 
Файл: Центральная улица.JPG|Үҙәк урам
Файл:Памятник Ростовцеву.JPG|И. Н. Ростовцев һәйкәле


## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* *ред. Сероштан Н. А., Кумака А. М., Слюсарский А. Г. и др.* Балаклейский район. Балаклея // Харьковская область / Тронько П. Т.. — 2-е. — Киев: Главная редакция УСЭ, 1976. — С. 134—144. — 724 с. — (История городов и сёл УССР в 26 томах). — 15 000 экз.
** *Багалій Д. І.* Історія Слобідської України. — Харьков: Союз, 1918. — 308 с.
*** *Багалій Д. І.* Історія Слобідської України. — 2 вид. — Харьков: Основа, 1990. — 256 с.
*** *Багалій Д. І.* Історія Слобідської України / Передмова, коментар В. В. Кравченка. — 3 вид. — Харьков: Дельта, 1993. — 256 с.
** *Слюсарський А. Г.* Слобідська Україна: Істор. нарис XVII—XVIII ст. — Харьков, 1954.
** *Янко М. Т.* Топонімічний словник України: Словник-довідник (Топонимический словарь Украины). — Киев: Знання, 1998. — 430 с. — .