Макаров Геннадий Михайлович (1952)

**Макаров Геннадий**, Геннадий Михайлович Макаров (1952 йылдың 21 марты, Әлмәт ҡалаһы, ТАССР, РСФСР, СССР) — боронғо музыка ҡоралдары белгесе һәм уларҙа оҫта башҡарыусы, фольклорсы, педагог, сәнғәт фәндәре кандидаты (2005),Ҡазан дәүләт консерваторияһы доценты, ТР-дың керәшендәр йәмәғәт ойошмаһы хакимлығы ағзаһы, Тр-ҙың атҡаҙанған сәнғәт итальян композиторы (2016), Россия композиторҙар союзы ағзаһы.

Г. Макаров татар халыҡтың төрлө төркөмдәренең, йәғни керәшендәр, нуғайбәктәр, ҡазан татарҙарының халыҡ ауыҙ ижадын өйрәнеүгә ҙур өлөш индергән оло шәхес. Татар халҡының думбыра, ҡылкубыз, дәф, танбур уйын ҡоралдарын кире ҡайтарыу өлкәһендә ҙур хеҙмәт ҡуйған. Төрки сәнғәт өлкәһендә ҙур белгес булараҡ та танылған.

## Биографияһы
Макаров Геннадий 1952 йылдың 21 мартында ТАССРдың Әлмәт ауылында (*1952 йылдың 25 март айынан бистә, 1953 йылдың 3 ноябренән [[Әлмәт (ҡала)|ҡала]]*) донъяға килә. 1985 йылда Ҡаҙан дәүләт педагогия институтын тамамлай һәм ТӘһСИгә аспирантураға инә. Ҡазан консерваторияһында 1992 йылдан алып эшләй.

2004 йылда  темаһына диссертация яҡлай.

2007—2016 йылдарҙа Ш. Мәржәни исемендәге Тарих институты үҙең менән керәшендәрҙе һәм нуғайбәктәр өйрәнеү үҙәген етәкләй.

2008 йылда доцент дәрәжәһенә лайыҡ була. Шул уҡ йылда «Бәрмәнсек» керәшен татар дәүләт фольклор ансамбленә нигеҙ һалыуға ҙур өлөш кертә.

Г. Макаров Ҡазан консерваторияһы ҡаршыһындағы «Хазина» боронғо татар уйын ҡоралдары ансамбленә нигеҙ һала, «Аҡ ҡалфаҡ» балалар фольклор ансамбленең фәнни етәксеһе була. Бөгөнгө көндә Татарстан халыҡтары Ассамблеяһының дуҫлыҡ йорто ҡаршыһындағы күпмилләтле йәкшәмбе мәктәбенең керәшендәр бүлеге рәйесе, уның алдында «Балтырған» балалар милли ансамблен булдыра.

Г. Макаров фольклор темаларына монографиялар, 70тән артыҡ фәнни булыу авторы. Бөгөнгө көндә Ҡаҙан дәүләт консерваторияһының Татар музыкаһы һәм этномузыкология бүлегендә уҡыта.

## Ижади хеҙмәттәре

* А. З. Монасиповтың «Ап-аҡ сәсле Болгар аһәңдәре — Напевы Древнего Булгар» рапсодияһының һүҙҙәре Г. М. Макаров тарафындан яҙылған.
* Беренсе татарса туп-тулы метражлы «Зөләйха» фильмының фольклор буйынса кәңәшсеһе.
* С. Юзеевтың «Нағайбаҡтар юлы: бурыс, йән әрнеү һәм донъя» фильмының (2009) фәнни кәңәшсеһе.
* С. Юзиевтың «Аһәңде иҫкә төшөрөү» фильмының (2008) фәнни кәңәшсеһе

## Аудиояҙмалар

* «Ак калфак» ансамбле йырлары» / Инструменталь бүлек мөдире - Г.М. Макаров. - Ҡазан: «Диско», 2006 (CD).
* «Иҫке мондар» / Инструменталь бүлек мөдире - Г.М. Макаров. - Ҡазан: «Барс-медия» (CD, аудиокассета).

## Фәнни хеҙмәттәре

### Монографиялары

* Макаров Г. М. Милли моңдар. Төрки-татар көйҙәре (Беренсе Ғәбәши яҙмалары буйынса) - Ҡазан, 2002.
* Макаров Г. М. Традиционные духовные музыкальные инструменты татар Волго-Камья (Проблемы генезис и исторической реконструкции) / ИЛИ сара. Г. Ибрагимова. - Казань, 2006.
* Макаров Г. М. Дәрүиштәрҙең сөхбәтенҙә.  Бәйеттәр һәм мөнәжәттәр.  - Ҡазан, 2011.

### Мәҡәләләре

* Макаров Г. М. Заметки о песенни традиции татар-нагайбаков (По следам экспедиций) // Традиционная музыка народов Поволжья и Приуралья. Вопросы теории и истории. - Казань, 1989. - С. 90-101.
* Макаров Г. М. Ислам и некоторые аспекты изучения татарской музыкально-инструментальный культуры // Ислам-христианское погранич. Итоги и перспективы изучения. - Казань, 1994. - С. 186-196.
* Макаров Г. М. Формирование древнетюркскому инструментарий и татарская музыкальная культура (по материалам музыкальной терминологии) // Языки, духовная культура история и тюрков: традиции и современность. Труды международной конференции, Казань, 9-13 июнь 1992 г., Т. 2. - М.: Кеше, 1997. - С. 205-207.
* Макаров Г. М. Средневековый инструментальный ансамбли татар Поволжья: Опыт рекультивации инструментальных традиций [Электронный ресурс] // Музей музыкальной культуры Азербайджана [сайт]. Музыкальные инструменты тюркских народов: Международный симпозиум (Баку, 16-17 декабря 2010 г.). – URL: Musicmuseum.az/ru/index.php (дата обращения 29.01.2014).
* Макаров Г. М. Традиционный музыкальные инструменты кряшен // Искусство кряшен. Каталог выставки «Искусство кряшен» в рамках проекта «Искусство народов Поволжья» – Казань, 2013. - С. 66-69.
* Макаров Г. М. Музыкальные инструменты нагайбаково Южного Урала первой половины ХХ века // Актуальные проблемы современной музыкальной тюркологии: Материалы международной научно-практической конференции. Алматы, 2018. C. 104-112.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Макаров Геннадий(үле сылтама) *kazancons.ru*
* Общественная организация РТ кряшен *krshn.addnt.ru*
* От науки и культуры *tuganaylar.ru*