Биг-Мак

**«Биг-Мак»** (ингл. *<span lang="en">Big Mac</span>*) — McDonald’s компанияһы предприятиеларында тәҡдим ителгән гамбургер. Донъяла, Quarter pounder (Рәсәҙә — «Роял чизбургер») менән бер рәттән, компанияның иң билдәле продукттарының береһе.

## Продукттың һүрәтләнеше
«Биг-Мак» өс телемгә бүленгән күмәстән (иң өҫкө ҡатына кунжут һибелгән), һәр береһе яҡынса 50(±10) грамм тартҡан ике кәтлиттән, бәләкәй генә сыр киҫәгенән, ике телем маринадланған ҡыярҙан, һуғандан, салат япрағынан һәм соустан тора.

### Варианттары
* «Мега Мак» (ингл. *<span lang="en">Mega Mac</span>*) йәки «Ике ҡатлы Биг-Мак» — 45,4-әр грамлы дүрт кәтлит, тағы бер сыр телеме. Ҡытайҙа, Ирландияла, Сербияла, Японияла, Төркиәлә, Малайзияла һәм Таиландта һатыла. Австралияла, Яңы Зеландияла, Бөйөк Британияла һатылыуҙан туҡтаған; АҠШ менән Канадала осратырға була.
* «Монстер Мак» — һигеҙ кәтлитле гамбургер. Элегерәк Германияла һатылған.
* «Маккинли Мак» (ингл.  *<span lang="en">the Mckinley-Mac</span>* — из двух частей) — Аляскалағы тау исеме ҡушылған, шунда ғына һатылған. Тағы Ҙур Биг-Мак (ингл. *<span lang="en">Bigger Big Mac</span>*, һүҙ уйнатыу) билдәле, футбол буйынса 2006 йылғы Донъя чемпионаты осорона промо-продукт.
* Һиндостанда индустар һыйыр ите ашамағанлыҡтан, "Биг-Мак"ты «Махараджа Мак» тип атайҙар һәм һыйыр ите урынына һарыҡ ите менән эшләйҙәр; хәҙер тауыҡ ите менән дә әҙерләнә.
* «Мак малайы» (ингл.  *<span lang="en">Son of Mac</span>*), йәки Mini Mac, Baby Mac, — бер ҡатлаулы Биг-Мак. Элек Австралияла, Яңы Зеландияла һатылған, хәҙер «Mac Jr» атамаһы менән АҠШ-та осраштырғылай.
* Израилдә диндарҙар ит ризыҡтары менән һөт ризыҡтарын бергә ашамай, шунлыҡтан Биг-Мактың кашрут төрө һатыла (сырһыҙ).
* Японияла элегерәк ике кәтлиттең береһе урынына йомортҡа (Mega Egg) һәм помидор (Mega Tomato) менән эшләнгән төрҙәре була. Хәҙер ундайҙар эшләнмәй.

### Махсус соус
Атамаһы 1975 йылғы реклама слоганынан алына — "Биг-Мак"ты бөтә ингредиенттары менән бергә тәүләп тәҡдим итеү (ингл.  *<span lang="en">«</span><span lang="en">Two all beef patties, special sauce, lettuce, cheese, pickles, onions on a sesame seed bun»</span>*).

## Тарихы
«Биг-Мак» Пенсильвания штатындағы Питтсбург ҡалаһында бер нисә ресторанға идара иткән тәүге франчайзерҙарҙың береһе Пен Джим Деллигатти (ингл. *<span lang="en">Jim Delligatti</span>*) тарафынан уйлап сығарыла. Башта ул *Big Boy *ресторанындағы шундай уҡ гамбургерға конкурент ролен уйнай, ләкин тиҙҙән иҫ киткес ҙур популярлыҡ яулай, 1968 йылда АҠШ-тың бөтә штаттарында һатыла башлай. 

Бөгөн Биг-Мак бөтә донъяла билдәле. *The Economist* журналы был гамбургерҙы төрлө илдәрҙәге тормош кимәленең күрһәткесе индексы итеп файҙалана (<nowiki/>Биг-Мак индексы), сөнки ул күп илдәрҙә бар һәм ауыл хужалығының төп продукттарынан тора. Инглиз телле илдәрҙә бындай ҡарашты *«бургерономика» *тип атайҙар.

## Аҙыҡ ҡиммәте
АҠШ-та "Биг-Мак"тың энергетик ҡиммәте — 540 ккал (2260 кДж), унда 29 грамм май, 25 грамм аҡһым бар. Австралияла гамбургер бәләкәйерәк, унда — 480 ккал (2010 кДж), 24,9 грамм май бар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* '''Официальный сайт'''https://web.archive.org/web/20120101193726/http://bigmac.ru/  (рус.)
* Official product information for the Big Mac (англ.)
* Official product information for the Maharaja Mac (англ.)
* The Big Mac Museum  in North Huntingdon, PA (англ.)
* The Big Mac Index  (англ.)
* Photo Tour of Big Mac Museum  (англ.)