Мәғриб (ил)

**Марокко** ( *Әл-Мәғриб*, бербер. ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ), рәсми исеме — **Марокко Короллеге** ( *Әл-Мәмләкәт әл-Мәғрибиә*, бербер. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ *Такулдет н лмгриб*) — Төньяҡ Африканың алыҫ көнбайышындағы дәүләт . Баш ҡалаһы — Рабат.

## Географияһы
Төньяҡтан — Урта диңгеҙ, көнбайыштан — Атлантик океан, көнсығышта — Алжир һәм көньяҡтан Мавритания менән сиктәш. Марокко һәм Испанияны бүлеп торған тар диңгеҙ һыҙатында ике ил араһында бәхәсле анклавтар бар, атап әйткәндә, Сеута, Мелилья һәм йәнә бер нисә утрау.

## Этимологияһы
Ил рәсми рәүештә  *Әл-Мәмләҡәт әл-Мәғрибиәт*, һүҙмә — һүҙ — «Мәғрибия короллеге» тип атала, бынан тыш, илдә үҙатамалары бар , *Әл-Мәғриб-әл-Аҡса* — «алыҫ Көнбайыш», һәм  — *Марракиш,* урта быуаттарҙағы баш ҡалаларының береһенән алынған ойконим. Европала XIX быуат ахырында илдең атамаһы французса *Maroc* формаһында таралыу алған, был яҙыуҙың төрлө варианттары ҡулланылған: *Morocco, Marok, Marokko* һ. б. Испания ғына үҙенә башҡа — испанса ил исеме .

## Тарихы
Мароккола кеше иртә палеолиттан алып йәшәгән. Тан-Тандан Венера — 19 99 йылда Германия экспедицияһы тарафынан Марокконың Тан-Тан ҡалаһынан көньяҡтараҡ Дра йылғаһы үҙәнендә табылған 58 мм оҙонлоҡтағы антропоморф кварцит фигура — 300 мең йылдан ашыу элек йәшәгән тип иҫәпләнә.

2010 йылда Темарала табылған 8 йәшлек баланың һөлдәһенә 108 мең йыл тип һанайҙар..

1956 йылдан бирле Марокко Берләшкән Милләттәр ағзаһы, 1958 йылдан — Ғәрәп Дәүләттәре Лигаһы һәм 1959 йылдан — Халыҡ-ара Олимпик Комитет һәм 1969 йылдан — Ислам Хеҙмәттәшлек Ойошмаһы, 1981 йылдан Франкофония ағзаһы булып тора. Марокко Африка Берлегендә булмаған берҙән-бер африка иле.

Марокко парламентлы конституцион монархия, парламент дәүләт тарафынан һайлана.

## Халҡы
Халҡы 36,91 млн кеше тәшкил итә (2020 йылдың июненә ҡарата). Был халыҡ һаны буйынса Африкала Мысыр, Судан һәм Алжирҙанҡала дүртенсе урында торған ғәрәп телле ил . Халыҡтың 60 % тирәһе — ғәрәптәр, 40 % — берберҙар. Европалылар 60 000 кеше тәшкил итә (башлыса француздар, испандар һәм португалдар), йәһүдтәр 3000 тирәһе.

Йыллыҡ халыҡ үҫеше 1,5 % тәшкил итә (2009).

**Тыуым кимәле**: 20,96 яңы тыуған бала / 1000 кеше (2009).

**Үлем кимәле**: 5,45 үлем / 1000 кеше (2009).

Уртаса ғүмер оҙонлоғо — ир-егеттәрҙә 69 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙа 74 йәш(2009).

Грамоталылыҡ — 60 % ир-ат, 40 % ҡатын-ҡыҙ (2004 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса).

Ҡала халҡының һаны даими арта, хәҙер ҡалаларҙа мароккандарҙың 49 % йәшәй. Иң эре Марокко ҡалалары — Касабланка, Рабат һәм Фес.

## Дин
Мароккола ислам ( — дәүләт дине. Ил халҡының (37,1 млн кеше, 2020 йылға) 99 % — ы-мосолмандар (күпселеге Мәлики мәҙһәбе сөнниҙәре, ҡалған 1 % — ы — шиғыйҙар, ҡөрьәнселәр, ғибәҙиҙәр һ. б.. Мароккола исламдың ) ағымы ла күҙәтелә. Мароккола күп һанлы ) хәрәкәте вәкилдәре бар. Сәләфилек йоғонтоһонда илдең мәсеттәрендә һәм башланғыс мәктәптәрендә мотлаҡ рәүештә ) өйрәнелә. Король ) администрацияһы дәүләт программаһы ярҙамында илдә сәләфилеккә ҡаршы көрәшә

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Сайт правительства Марокко
* Русскоязычное описание Марокко и марокканской жизни от первого лица 
* *Ланда Р. Г.* Вторая мировая война и страны Магриба  — В Либереи «Нового Геродота»
* *[[Густерин Павел Вячеславович|Густерин П. В.]]* Россия — Марокко: история и современность
* Марокко в XX веке (Основные события)
* 
* Профиль на BBC News
* 
* Ключевые прогнозы развития для Марокко от International Futures

## Әҙәбиәт
* 
* 
*