Вознесенка (Учалы районы)

**Вознесенка** (*шулай уҡ *'Кинйәкәй**''; ) — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл. [[Поляковка ауыл Советы (Учалы районы)|Поляковка ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 410 кеше.
Почта индексы — 453712, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253865002.

== Тарихы ==
Вознесенка [[XIX быуат]]тың 30-сы йылдарында Ҡаратабын улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә баҡыр мәғдәне һәм алтын ятҡылыҡтарын эшкәртә башлауға бәйле, Троицк өйәҙендә ҡасаба булараҡ барлыҡҡа килә. Башта Кинйәкәй ауылы булараҡ теркәлә. Был урында элек Кинйәкәй тигән башҡорт ауылы булған. Кинйәкәй ауылының атамаһы 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәкселәренең береһе, тархан, мулла [[Бәпәнәй Төрөпбирҙин]]дең кинйә ҡыҙының исемен йөрөткән йылға менән бәйле. Бәпәнәйҙе язалап үлтергәс, Кинйәкәй ауылы нигеҙенә тиклем яндырыла, хәҙер уның урынында [[Вознесенка (Учалы районы)|Вознесенка ауылы]] тора. Йылғаның исеме иһә урыҫ телендә боҙолоп [[:ru:Кизнекей|Кизнекей]] булып киткән.
Ауыл халҡы баҡыр мәғдәне, һуңынан алтын сығарыу менән шөғөлләнә</ref>.
Вознесенкала улус идараһы урынлашҡан, сиркәү, [[мәктәп]] булған, йәрминкәләр үткәрелгән. 1900 йылда 2177 кеше иҫәпләнгән. Ирҙәр министрлыҡ мәктәбе һәм ҡыҙҙар сиркәү‑мәхәллә мәктәбе теркәлгән.

[[1920 йыл]]да ауылдағы  659 йортта 3421 кеше  иҫәпләнгән.

Әлеге ваҡытта Поляковка урта мәктәбенең филиалы — төп мәктәп эшләй, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар. 

== Халыҡ һаны ==
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)*'

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[урыҫтар]] (59 %), [[башҡорттар]] (37 %).



== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы]]): 65 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Поляковка (Учалы районы)|Поляковка]]): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Ҡорама (Учалы районы)|Ҡорама]]): 20 км.
Уй йылғаһы ҡушылдығы Кинйәкәй йылғаһы буйыында урынлашҡан.

[[Көньяҡ Урал]]дың Уй-Таш һырты эргәһендә Нәжимтау тауы итәгендә, Вознесенка ауылынан 12 километр алыҫлыҡта [[Яйыҡ йылғаһы башы]] урынлашҡан.

== Урамдары ==

* Болон урамы ()
* Йәшел урам ()
* Күмләк урамы ()
* Урман тыҡрығы урамы ()
* Совет урамы ()
* Сиркәү урамы ()
* Үҙәк урамы ()
* Яр урамы ().


== Билдәле кешеләре ==
* [[Кобельков Николай Васильевич]] (1851—1933) — тыумыштан инвалид (аяҡһыҙ-ҡулһыҙ) булыуына ҡарамаҫтан, атларға яҙырға, һүрәт төшөрөргә өйрәнгән, Рәсәйҙә һәм Европала цирк сығыштарын уңышлы уҙғарған, Венаның билдәле гражданы булған һәм Кобельковтар ғаиләһенә нигеҙ һалған һәм унан Пратер паркындағы участканы мираҫ итеп алған.
* [[Назаров Николай Григорьевич]] (8.08.1946) — Башҡортостандың Учалы районы «Байрамғол» совхозының һауын гурты бригадиры. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

== Тәбиғи ҡомартҡылар ==
Вознесенка ауылы эргәһендәге [[Ҡарағайкүл (күл, Учалы районы)|Ҡарағайкүл]] — тәбиғәт ҡомартҡыһы урынлашҡан. Күлдең диаметры — 2,5 километр, ә тәрәнлеге 6 метрға тиклем етә.

== Иҫтәлекле урындары ==
* Ауылда архитектура ҡомартҡыһы — Вознесение храмы урынлашҡан.

* 1884 йылда ауылда шулай уҡ Александр II һәйкәле ҡуйыла (һаҡланмаған).

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары:
*Тауҙар*:
* Уй-таш тауы

*Йылғалар'':

## Видеояҙмаларҙа
* Свято-Вознесенский храм села Вознесенка Учалинского района.
* Озеро Ворожеич

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* 
* «Объекты культурного наследия» сайты. Наименование: ЦЕРКОВЬ. Типология (осн.): Памятники архитектуры Авторы и датировки: ХIХ В. 

## Сығанаҡтар