Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе

**Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе** (, ) — Швейцарияның Цюрих ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто.

1855 йылдың 16 октябрендә Цюрихта юғары техник мәктәбе нигеҙләнгән, һәм Швейцарияның ғына иң абруйлы юғары уҡыу йорто түгел, ә үҙгәрмәйенсә доняның иң яҡшы университеттары рейтингыһына керә. Quacquarelli Symonds ойошмаһының рейтингыһына ярашлы, Цюрихтың юғары техник мәктәбе донъяның иң яҡшы университеттарының рейтингыһында 9-сы урынды, шулай уҡ инженер һәм техник фәндәре өлкәһендә 5-се урынды биләй (Массачусетс технология институты, Стэнфорд университеты, Кембридж университеты һәм Сингапур милли университетынан һуң).

Университетты тамамлаусылар һәм профессорҙары араһында Нобель премияһының 21 лауреаты бар, уларҙан иң билдәлеһе — Альберт Эйнштейн, ул физика буйынса премияны 1921 йылда алған.

## Тарихы
Швейцария йәш конфедератив дәүләтендә булған кантональ янында тағы ла федераль юғары уҡыу йорто нигеҙләү кәрәклеге буйынса оҙайлы дебаттарҙан һуң, 1854 йылдың 7 февралендә федераль юғары политехник училищеһы тураһында закон ҡабул ителә һәм училище 1855 йылдың 16 октябренән эшләй башлай в Цюрихе. Но учёба была ограничена техническими предметами, так как католические, деревенские кантоны, которые имели свои университеты, хотели предотвратить интеллектуальный монополизм протестантских, городских кантонов.

## Факультеттар
* Архитектура һәм төҙөлөш фәндәре
* Инженер фәндәре
* Тәбиғи фәндәр һәм математика
* Системаға йүнәлтелгән тәбиғи фәндәр
* Менеджмент һәм социаль фәндәр

## Билдәле студенттар һәм уҡытыусылар
* Карл Эдуард Крамер — дөйөм биология профессоры
* Вильгельм Конрад Рёнтген — 1901 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Шарль Эдуар Гийом — 1920 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Альфред Вернер — 1913 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Фриц Габер — 1918 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Нильс Густав Дален — 1912 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Рихард Мартин Вильштеттер — 1915 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Альберт Эйнштейн — 1921 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Герман Штаудингер — 1953 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Петер Дебай — 1936 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Леопольд Ружичка — 1939 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Отто Штерн — 1943 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Тадеуш Рейхштейн — 1950 йылғы медицина буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Вольфганг Паули — 1945 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Рихард Кун — 1938 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Феликс Блох — 1952 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Владимир Прелог — 1975 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Вернер фон Браунюл — «Фау-2» тәүге баллистик ракетаһының конструкторы.
* Карл Александр Млер — 1987 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Вернер Арбер — 1978 йылғы медицина буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Генрих Рорер — 1986 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Рихард Эрнст — 1991 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Никлаус Вирт — программалаштырыу телдәрен төҙөү өлкәһендә иң билдәле теоретиктарының береһе, Тьюринг премияһы лауреаты (1984).
* Бертран Мейер — Эйфель программалаштырыу теленең авторы, Дала-Нигард премияһы лауреаты (2005).
* Курт Вютрих — 2002 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Йоханнес Георг Беднорц — 1987 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
* Сантьяго Калатрава — архитектор һәм инженер.
* Корине Маух — Цюрих мэры.
* Морозов Иван Абрамович — Мәскәү эшҡыуары, сауҙагәр, коллекционер.
* Бондаренко Илья Евграфович — рус һәм совет архитекторы, реставраторы, сәнғәт белгесе.
* Герман Зигфрид — швейцар топографы, картограф, Швейцария армияһы штабының начальнигы.
* Карлис Улманис — Латвия президенты (1936—1940).
* Светозар Маркович — серб социалистик сәйәсмәне.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар