«Мәскәү электрон техника институты» милли тикшеренеү университеты

**«Мәскәү электрон техника институты» милли тикшеренеү университеты**  (**МЭТИ**) — электроника, компьютер һәм информацион технологиялар өлкәһендә Рәсәй техник университеты,  29 милли тикшеренеү университетарҙың береһе.  1965 йылда нигеҙ һалынған, Зеленоград ҡалаһында урынлашҡан

«Известия высших учебных заведений. Электроника» (1996 йылдан) һәм «Экономические и социально-гуманитарные исследования» фәнни журналдарын нәшер итә (2014 йылдан).

## Тарихы
1965 йылдың 26 ноябрендә нигеҙ һалына, рәсми датаһы тип 1965 йылдың  9 декабре иҫәпләнә.

1966 йылдың ғинуарында Мәскәү тау институты профессоры Леонид Ершов ректор вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнә.  

1966 йылдың  1 сентябрендә  яңы уҡыу йортонда уҡыуҙар башлана. Беренсе курсҡа 250 кеше килә, тағы башҡа уҡыу йорттарында уҡыған 35 кеше икенсе курс студенттары булып килә.  

Шул уҡ йылда  физика-техника, техник кибернитка микроприборҙары, физика-химия  һәм электрон машина төҙөү факультеттары, шулай уҡ киске факультет ойошторола.

1969 йылдан яйлап уҡыу корпустары төҙөлә. Как и в проекте Аалто, учебные корпуса, библиотека, клуб и спорткомплекс должны были быть построены из красного кирпича и объединены переходами в один микрогород..

Төп корпус китапханаһының тышҡы стеналарын художестволы биҙәүҙе 1974 йылда скульптор Эрнст Неизвестный башҡара.

1972—1973 уҡыу йылында институтта 6000 самаһы студент уҡый, шулай уҡ уларҙың 30-ы профессорҙар һәм фән докторҙары була, йәнә 200-гә яҡын фән доценты һәм кандидаты була.

1984 йылдың 11 мартында институт махсус техника булдырыуҙа һәм юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү эшендә күрһәткән хеҙмәттәре өсөн Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә

1992 йылда институт университет статусын ала һәм  *дәүләт Мәскәү электрон техника институты (техник университеты)* тип атала.

2000 йылда университет үҙенең классик логотипына - МЭТИ -осциллограммаға өҫтәп "Марс" ойошмаһы менән әҙерләнгән гербҡа эйә була.
2010 йылда МЭТИ  милли тикшеренеү университеты  статусын ала.

2017-2019 йылдарҙа университетта факультет һәм кафедраларҙың ике кимәлле системаһына, университет етәкселегенә туранан-тура буйһоноусы институттарҙың һәм айырым кафедраларҙың бер кимәлле системаһына күсеү менән ойоштороу структураһы үҙгәртеп ҡорола

## Ректорҙары

* Ершов Леонид Викторович (техник фәндәр докторы, профессор) — 1966 (ректор вазифаһын башҡарыусы)
* Преснухин Леонид Николаевич (Рәсәй Фәндәр академияһының техник ағза -корреспонденты, профессор) — 1966—1988
* Вернер Виталий Дмитриевич (ф.-м. ф д., профессор) — 1988—1998
* Чаплыгин Юрий Александрович (Рәсәй Фәндәр академияһының техник ағза -корреспонденты,  профессор) — 1998—2016
* Беспалов Владимир Александрович (техник фәндәр докторы, профессор) — 2016— хәҙерге ваҡытта

Файл:Chaplygin YuA.jpg|МЭТИ президенты Ю. А. Чаплыгин, 1998—2016 йылдарҙа МЭТИ ректоры 


## Рейтингтары
2016 йылда МЭТИ тәүге тапҡыр World University Rankings 2016-2017 журналы рейтингына инә, унда 800+ урынды яулап, был рейтингта 24-се  Рәсәй вуздарының  береһе була. 2020 йылға  ҡарата 1500+ 1001 тиклем киңәйтелгән World University Rankings 2021 ҡатнашыусыларынан МЭТИ 1001+ урынды биләй һәм был рейтингта 48 Рәсәй вуздарының береһе була.

## Институттары һәм әҙерлек йүнәлештәре

* **Биомедицина  системалар институты** (БМС)
** Биотехник системалары һәм технологиялар
* **Хәрби әҙерләү институтын**
* **Педагогия һәм лингвистик белем биреү институты**(ЛПО)
** Лингвистика
* **Халыҡ-ара белем биреү институты** (ИМО)
* **Микроприбор һәм идара итеү системалары институты**(МПС)
** Информатика һәм иҫәпләү техникаһы
** Радиотехника
** Техник системаларҙа идара итеү
* **Нано - техника һәм микросистема институты** (НМСТ)
** Конструкция һәм электрон саралар технологияһы
* **Перспективалы материалдар һәм технологиялар институты**(ПМТ)
** Наноматериалдар
** Материал өйрәнеү фәне һәм материалдар технологияһы
** Техносфера хәүефһеҙлеге
* **Системалы һәм программа инженерияһы һәм мәғлүмәт технологиялары институты** (СПИНТех)
** Ғәмәли информатика
** Программа инженерияһы
** Сифат менән идара итеү

* Институттарҙан ситтә тормошҡа ашырылған әҙерлек һәм һөнәр йүнәлештәре
** Дизайн
** Инфокоммуникацион технологиялар һәм элемтә системалары
** Технологик һәм мәғлүмәт системаһы
** Информацион хәүефһеҙлек
** Менеджмент
** Хоҡуҡи тәьмин итеү, милли именлек
** Ғәмәли математика
** Электроника һәм наноэлектроника

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

* Мәскәү электроника һәм математика институты, рәсәй вуздарының тағы бер нигеҙләнгән 1960 йылда совет электроника һәм микроэлектрон үҫеш программаһы сиктәрендә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* МИЭТ 50 лет. Годы, люди, события. — М.: МИЭТ, 2015. — 392 с. ISBN 978-5-7256-0825-0

## Һылтанмалар

* Официальный сайт МИЭТ