Яңы Собханғол

**Яңы Собханғол** (; икенсе атамаһы **Янһары**) — Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районындағы ауыл. Иҫке Собханғол ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 525 кеше була.
Почта индексы — 453580, ОКАТО коды — 80219825004.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫке Собханғол): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорет): 141 км

Яңы Собханғол (Янһары) ауылы район үҙәге Иҫке Собханғол ауылынан төньяҡҡа табан 10 километр һәм Белорет тимер юл станцияһынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 141 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
  

## Тарихы
Яңы Собханғол ауылына Верхнеурал өйәҙе Бөрйән улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған.
Яңы Собханғолда (Янһары) X иҫәп алыу ваҡытында 33 йортта 200 кеше иҫәпләнгән. Собханғол ауылына абруйлы ер биләүсе Собханғол Килдекәев нигеҙ һалған. Ул 1757 йылда Сибай ауылынан сотник Мотай Айытҡолов, башҡа ер хужалары менән бергә, Вознесенка баҡыр иретеү заводы өсөн, барон Сиверсҡа һәм Тимашевҡа Ырғыҙлы һәм Ағиҙел йылғалары буйындағы ерҙәрҙе һатыуҙа ҡатнашыуы менән билдәле

1866 йылда 36 йорт-хужалыҡта 214 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

1920 йылда ауылда 467 кеше йәшәгән.

1930—1935 йылдарҙа Бөрйән районының административ үҙәге була.

## Хәҙерге осор
Ауылда Иҫке Собханғол урта мәктәбе филиалы — Яңы Собханғол төп мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто (башҡорт халыҡ вокаль ансамбле «Гөлдәр»), мәсет бар.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (99 %).

Федераль дәүләт статистика хеҙмәте баһаһы буйынса, 2022 йылдың 1 мартына Башҡортостан Республикаһының Яңы Собханғол ауылында халыҡ һаны 514 кеше тәшкил итә. Ир-аттар — 230 (44.66 %) һәм ҡатын-ҡыҙҙар — 284 (55.34 %).


Иҫке Мөсәт һәм Янһары ауылдары тоташты.jpg |мини|Иҫке Мөсәт һәм Янһары ауылдары тоташты.jpg
Янһары ауылы мәсете.jpg|мини|Янһары ауылы мәсете
Халыҡ хәтерендә Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙәре.jpg|мини|Халыҡ хәтерендә Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙәре
Ике ауылға яңы мәктәп.jpg|мини|Ике ауылға яңы мәктәп
Яңы Собханғол ауыл мәҙәниәт йорто.jpg|мини|Яңы Собханғол ауыл мәҙәниәт йорто


## Билдәле шәхестәре
* Йомағолов Гәрәй Миңлеғәли улы (30.09.1959) — педагог, мәғариф өлкәһе эшмәкәре, йәмәғәтсе. 1997—2002 йылдарҙа Бөрйән районы мәғариф бүлеге етәксеһе, 2009 йылдан — Иҫке Собханғол ауылы мәктәбе директоры. Район Советы депутаты. Рәсәй Федерацияһының почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре (2002) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2010).
* Айытбаев Мырҙағәле Арыҫлан улы (25.12.1925—15.06.1986) — элемтәсе, 1952—1959 һәм 1980—1986 йылдарҙа Иҫке Собханғол район элемтә узелы начальнигы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. II дәрәжә Ватан һуғышы (1985), II (1945) һәм III (1944) дәрәжә Дан ордендары кавалеры.
* Балдыбаев Сәғит Вәлит улы (10.01.1925—13.05.1998) — Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүсе.
* Кинйәбаев Тәлғәт Талха улы (18 сентябрь 1957 йыл), комсомол, партия органдары һәм элемтә өлкәһе хеҙмәткәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған элемтәсеһе.
* Ҡаһарманова Зөлфиә Ғәбит ҡыҙы (30 август 1959 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рәсәй Федерацияһының мәғариф отличнигы, уҡытыусы-методист
* Сиражетдинов Рәүеф Дәүләт улы (21 декабрь 1952 йыл) — мәғариф, комсомол, партия, ауыл хужалығы һәм дәүләт органдары хеҙмәткәре. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990), Рәсәй агросәнәғәт комплексының почётлы хеҙмәткәре (2010).

### Бөйөк Ватан һуғышына бәйле шәхестәр
Яңы Собханғол

## Урамдары

* Ағиҙел урамы ( улица Агидель)
* Дуҫлыҡ урамы ( улица Дружбы)
* Зәки Вәлиди урамы ( улица Заки Валиди)
* Инсебикә урамы ( улица Инсебика)
* Йәштәр урамы ( Молодёжная улица)
* Йылға аръяғы урамы ( Заречная улица)
* Ҡарағас урамы ( улица Карагас)
* Ҡараташ урамы ( улица Караташ)
* Мәктәп урамы ( Школьная улица)
* Октябрь урамы ( улица Октября)
* Салауат юлаев урамы ( улица Салавата Юлаева)
* Тау урамы ( Горная улица)
* Тыныслыҡ урамы ( улица Мира)
* Урман урамы ( Лесная улица)
* Үҙәк урам ( Центральная улица)
* Юзаҡай урамы ( улица Юзакай)

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары

### Тау-таштар
* Бесәй ташы
* Кәзә ташы
* Бәйет тауы
* Зөбәй ҡаралтыһы

### Яландар
* Саҡмағош яланы
* Ҡарағас яланы
* Йөҙәкәй яланы
* Күҙәмбәт яланы

### Йылға-шишмәләр
* Сатра йылғаһы
* Әүлиә шишмәһе Ҡойонсаҡ
* Улаҡ шишмәһе
* Сөрөлдәүек йылғаһы

## Тикшеренеү эше
* Бөрйән районы Яңы Собханғол ауылы тарихы (ғилми-тикшеренеү эше)

## Видеофильмдарҙа
* Новосубхангулово

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
*