Себер дәүләт медицина университеты

**Себер дәүләт медицина университеты** —  Рәсәй Федерацияһында медицина профиленең юғары уҡыу йорто.

Биохимия, биофизика, дауалау эше, педиатрия, стоматология, фармация һәм шәфҡәт туташы эше өлкәһендәге белгестәр әҙерләй.

1930 йылда Томск медицина институты (ТМИ) булараҡ нигеҙ һалына, 1938 йылдың 16 ноябренән 15 ғинуарына тиклем В.М. Молотов исемен йөрөтә

2017 йылдың апрелендә төбәктең  терәк университеты булып китә

## Тарихы
Рәсәйҙең Азия өлөшөндә медицина юғары белем биреү системаһын үҫтереүгә 1888 йылда Император Александр II нигеҙ һала, ул Император Томск университетын аса. 1918 йылдан алып 1930 йылға тиклем  осорҙа 2545 табип әҙерләнгән.

1930 йылдың 5 ноябрендә РСФСР-ҙың Халыҡ Комиссарҙары Советы 132 -се ҡарары менән  университеттан  дауалау һәм   санитар-гигиена факультетынан үҙаллы Томск медицина институты бүленә

1967 йылда Томск дәүләт медицина институты  Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә. 1992 йылдың 28 февралендә РФ  Хөкүмәтенең  388-се ҡарары менән  Томск дәүләт медицина институты  Себер дәүләт медицина университеты итеп үҙгәртелә.

Ойошторлоуы ваҡытынан алып  университет бөтәһе 60 меңдән ашыу табип һәм провизорҙар әҙерләгән, 40 меңгә яҡын һаулыҡ һаҡлау белгесенең  квалификацияһын күтәрергә ярҙам иткән. Себер  дәүләт медицина университетын 700-ҙән ашыу фән докторы, 42 академик, СССР-ҙың һәм Рәсәй музыка академияһының 25 ағза-корреспонденты, Дәүләт премияһының 15 лауреаты тамамлаған. Юғары уҡыу йорто ғалимдары һәм уҡытыусылары ҡатнашлығында Томскиҙа Рәсәй медицина академияһының Себер бүлексәһе дүрт ғилми тикшеренеү институттары - фармакология ғилми-тикшеренеү институты, кардиология ғилми-тикшеренеү институты, онкология ғилми-тикшеренеү институты һәм медицина генетикаһы ғилми-тикшеренеү институты булдырыла.

Юғары уҡыу йорто үҙенең эшләгән осоронда  донъяла билдәле бер нисә ғилми мәктәп ойоштора. Улар араһында профессор М.Г. Курлов ойошторған терапевтарҙың себер мәктәбе бар. Курлов атап әйткәндә, туберкулезды иҫкәртеү һәм дауалау системаһын булдырыу, шулай уҡ СССР-ҙың көнсығышында шифахана дауаланыуына нигеҙ һалыусы булараҡ танылыу яулай.

Әлеге ваҡытта университетта 12 ғилми мәктәп эшләй, улар иммуногенетика һәм аллергик ауырыуҙары, ҡан системаһы молекуляр патофизиологияһы һәм башҡа тикшеренеүҙәр менән шөғөлләнә.

## Рейтингтары
«Рәсәйҙең 100 иң яҡшы юғары уҡыу йорто» рейтингында («Формула карьеры» журналы, 3-сө, 2003) илдең бөтә медицина вуздары араһында беренсе урынды ала.

2014 йылда «Эксперт РА»  агентлығы юғары уҡыу йортон Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары исемлегенә индерҙе, унда уға «D» рейтинг класы бирелә.

## Ректорҙары

* А. В. Ширшов (ғинуар — декабрь 1931)
* В. Г. Крамаренко (1931—1932)
* Я. А. Теплоухов (февраль — ноябрь 1932)
* Тонконогов Павел Ананьевич (1932—1935)
* Розет Григорий Исаевич (1935—1938)
* Федотов Николай Петрович (1938—1939)
* Азбукин Агафоник Павлович (1939—1940)
* Владимиров Николай Прохорович (1940—1941)
* Гольдберг Даниил Исаакович (1941—1943)
* Жданов Дмитрий Аркадьевич (1943—1947)
* Ходкевич Сергей Петрович (1947—1958)
* Торопцев Иннокентий Васильевич (1958—1974)
* Медведев Михаил Андреевич (1974—1997)
* Новицкий Вячеслав Викторович (1997—2014)
* Кобякова Ольга Сергеевна (2014 — 2020)
* Куликов Евгений Сергеевич (2020 - хәҙерге ваҡытта)

## Факультеттары
Себер дәүләт медицина университеты составында 8 факультет, 78 кафедра, 3 ғилми-тикшеренеү институты, 7 дисциплина-ара ғилми-белем биреү үҙәге, 26 уҡыу-ғилми лаборатория, И.И. Мечников һәм Р. Кох исемендәге йоғошло ауырыуҙар проблемаһы буйынса Себер компетенциялары үҙәге, 830 койкалыҡ күп профилле клиника, төбәктәге иң ҙур ғилми-медицина китапханаһы, уникаль коллекциялар менән өс анатомия музейы бар.

; Факультеттары (2013 йылдың 1 мартына тиклем)

* Дауалау факультеты 
* Педиатрия факультеты (ПФ) 
* Фармацевтика факультеты
* Медицина-биология факультеты
* Клиник психология, социаль эш һәм психотерапия факультеты
* Шәфҡәт туташтары  факультеты
* Һаулыҡ һаҡлауға идара итеү һәм иҡтисад факультеты
* Профессиональ белгестәр әҙерләү һәм квалификацияны күтәреү факультеты
* Фундаменталь медицина бүлеге

2013 йылдың 1 мартынан клиник психология, психотерапия һәм социаль эш факультеты, һаулыҡ һаҡлауҙа иҡтисад һәм идара итеү факультеты, шулай уҡ юғары шәфҡәт туташы белем биреү факультеты берләштерелеп медицина ҡылығы һәм менеджмент факультеты итеп үҙгәртелә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Сибирский государственный медицинский университет // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 312-314. — 440 с. — 3000 экз. — .

## Һылтанмалар

* Официальный сайт