Виноградов Владимир Никитич

**Виноградов Владимир Никитич** (12 март (24 март) 1882 йыл, Елец — 29 июль 1964 йыл, Мәскәү) — ғалим-терапевт, кардиолог. СССР Медицина фәндәре академияһы академигы (1944), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1940), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1957). Иосиф Сталинды дауалаусы табип.

## Биографияһы
Владимир Ники́тич Виноградов тимер юл хеҙмәткәре ғаиләһендә тыуған. Ҡала реаль училищеһын, һуңынан — Беренсе Харьков гимназияһын тамамлай.
1907 йылда Мәскәү университетының медицина факультетын тамамлай. 3-сө курс студенты булғанда, үҙ теләге менән фельдшер сифатында рус-япон һуғышына китә; күрһәткән батырлығы өсөн 4-се дәрәжә Георгий тәреһе менән бүләкләнә.

Ординатор, һуңынан факультет терапия кафедраһында ассистент.

1929—1931 йылдарҙа 1-се Мәскәү медицина институтының пропедевтик терапия кафедраһы мөдире була. 1935—1942 йылдарҙа — 2-се Мәскәү медицина институтының факультет терапияһы кафедраһы мөдире. 1943 йылдың 1 ғинуарынан 1-се Мәскәү медицина институтының факультет терапияһы кафедраһы мөдире. Клиникала уның етәкселегендә кардиоревматология кабинеты (1958), СССР Медицина фәндәре академияһының электрофизиология лабораторияһы (1946), коллапс менән ҡатмарлаштырылған миокард инфаркты менән ауырыусыларҙы дауалау өсөн илдә тәүге махсус бүлексә, (1961), йөрәк-ҡан тамыры системаһын функциональ диагностикалау кабинеты (1964) ойошторола; гастроскопия, бронхоскопия, электрокимография, радиоизотоплы диагностикалау, йөрәкте катетерлау, векторэлектрокардиография клиник практикаға индерелә.

1952 йылдың ноябрендә табиптар эше буйынса ҡулға алына, 1953 йылдың 4 апреленә тиклем төрмәлә була. А. А. Ждановты үлтереүҙә, америка разведкаһына шпионлыҡ итеүҙә һәм башҡа енәйәттәрҙә ғәйепләнә; һорау алыуҙарҙа системалы рәүештә туҡмауҙарға дусар була.

Иң эшлекле терапевтик конференциялар һәм съездар ойоштороусыларҙың береһе була; Бөтә Союз терапевтик йәмғиәте (1949—1964) һәм Мәскәү терапевтик йәмғиәте рәйесе (1945—1953, 1957—1964), «Терапевтический архив» журналы редакторы була (1943—1964).

1934 йылдан СССР һаулыҡ һаҡлау министрлығы консультанты, 1943 йылдан — Кремль Дауалау-санитар идаралығының баш терапевы була. 1940-сы йылдарҙа совет лидерҙарының һәм шәхсән Сталиндың дауалаусы табибы була.

Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнгән (3 урын).

## Фәнни эшмәкәрлеге
Төп хеҙмәттәре яман шеште, бөйөр һәм үпкә туберкулезын иртә диагностикалауға, эске ауырыуҙар клиникаһында сепсис проблемаһына, аш һеңдереү органдары сирҙәренә арналған. 1925 йылда «Изменения почек при туберкулёзе лёгких» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында шулай уҡ яра дистрофияһы, күкрәк ситлегенең үтәләй инеүсе яраларын дауалау проблемаларын өйрәнә.

## Ғаиләһе
Беренсе ҡатыны — Виноградова (ҡыҙ фамилияһы Гонтарева) Мария Викторовна (1888—1952). Был никахтан улдары:

* Георгий — ғалим-химик,
* Владимир — ғалим-медик.

Икенсе ҡатыны — Виноградова (ҡыҙ фамилияһы Делос) Ольга Федоровна (1903—1995).

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* 4-се дәрәжә Георгий тәреһе
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1940)
* Социалистик Хеҙмәт Геройы
* «Ураҡ һәм Сүкеш» миҙалы (1957)
* биш Ленин ордены
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
* миҙалдар
* СССР Дәүләт премияһы (1969, үлгәндән һуң) — *миокард инфаркты менән ауырыусыларҙы һөҙөмтәле диагностикалағаны һәм дауалауҙы ойошторған өсөн*.

## Хәтер

— 1964 йылда И. М. Сеченов исемендәге Мәскәү медицина институтының факультет терапевтик клиникаһына В. Н. Виноградов. исеме бирелә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* Владимир Страленбергтың ВИНОГРАДОВ  // Ҙур Медицина Энциклопедияһы (БМЭ), б. в редакцияһы аҫтында Петровское, 3 издание
* Владимир Страленбергтың Виноградов (к 75-летию со дня рождения һәм 50-йыллығы табип, йәмәғәт һәм педагогик эшмәкәрлек) // Клиник медицинаһы. — 1957. — Т. 35, № 4.
* Владимир Страленбергтың Виноградов : [Некролог] // Клиник медицинаһы. — 1964. — № 10.
* *Маколкин в. и* уҡытыусы тураһындағы хәтирәләр — академик в. н. Виноградов // вестник и. м. сеченов исемендәге мәскәү медицина академияһының тарих. — М., 1996. — 4-се том.

## Һылтанмалар
* 
* Виноградов Владимир Никитич (неопр.). Первый МГМУ в лицах. ГОУ ВПО ММА им. И. М. Сеченова Росздрава. Дата обращения 27 ноября 2012.
* Владимир Никитич Виноградов (неопр.). VIII Национальный конгресс терапевтов. Дата обращения 27 ноября 2012. Архивировано 10 декабря 2012 года.