Раянов Фәнис Мансур улы

**Раянов Фәнис Мансур улы** (12 декабрь 1938 йыл) — хоҡуҡ белгесе, юғары мәктәп эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1995), юридик фәндәр докторы (1982), профессор (1983). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984), Рәсәй Федерацияһы почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1998). «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены (2018) кавалеры.

## Биографияһы
Фәнис Мансур улы Раянов 1938 йылдың 12 декабрендә Башҡорт АССР-ы Баҡалы районының Туҡтағол ауылы ауылында тыуған.

1965 йылда Свердловск юридик институтын тамамлаған.

1965 йылдан — Башҡорт АССР-ының Нуриман районы прокуроры ярҙамсыһы, унан һуң Балтас районы прокуроры була.

1969—1970 йылдарҙа Свердловск юридик институтының Өфө факультетында өлкән уҡытыусы булып эшләй.

1970—1973 йылдарҙа — КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты инструкторы.

1974 йылдан Башҡорт дәүләт университетында уҡыта. 1978—1981 йылдарҙа һәм 1988—2004 йылдарҙа БДУ-ның дәүләт һәм хоҡуҡ теорияһы һәм тарихы кафедраһы мөдире була.

1981—1986 йылдарҙа һәм 1989—1992 йылдарҙа Фәнис Раянов БДУ-ның юридик факультетының деканы була.

2004 йылдан башлап ул — Урал дәүләт юридик академияһыың Өфө филиалында кафедра мөдире, 2005 йылдан — профессор.

2005 йылдан — «Правовое государство: теория и практика» журналының баш мөхәррире.

2006 йылдан башлап — Башҡорт дәүләт университетының дәүләт һәм хоҡуҡ теорияһы кафедраһында профессор, вуздың ғилми-инновация идаралығы фәнни-тикшеренеү секторының баш ғилми хеҙмәткәре.

Фәнис Мансур улының фәнни эшмәкәрлек даирәһе — дәүләт-хоҡуҡ төҙөлөшө, хоҡуҡ өлкәһендәге реформа, аграр-хоҡуҡ мәсьәләләре. Ул Рәсәй Федерацияһында һәм Башҡортостан Республикаһында дәүләт-хоҡуҡ төҙөлөшө һәм хоҡуҡ реформаһы буйынса тәҡдимдәр әҙерләй.

Раяновтың уҡыусылары араһында 4 фән докторы һәм 41 фән кандидаты бар.

## Хеҙмәттәре
Фанис мансурович Раянов — 250-нән ашыу ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән 7 монография авторы.
* Раянов Ф. М. Проблемы теории государства и права (юриспруденции). М.: Право и государство, 2003.
* Раянов Ф. М. Государственно-правовые «болезни»: исторический диагноз. Уфа, 2005.
* Раянов Ф. М. Правовое государство — судьба России, Уфа: Полиграф-Сервис. 2007.
* Раянов Ф. М. Правовое государство и современный мир.- СПБ.: Издательство «Юридический центр-Пресс». 2012. −175 с.
* Раянов Ф. М. Проблемы теории и практики правового государства. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2013.-300 с.
* Раянов Ф. М. Теория правового государства.-М.: Юрлитинформ, 2014.-272 с.
* Раянов Ф. М. Гражданское общество и правовое государство: проблемы понимания и соотношения. -М.: Юрлитинформ, 2015. — 320 с.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены (2018)
* Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең почётлы хеҙмәткәре (1999)
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984)

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Кто есть кто в Республике Башкортостан. Уфа: Башкортостан, 1995.
* Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.

## Һылтанмалар
*  
* Профиль на сайте АН РБ
* Евразийский юридический портал. Фанис Мансурович Раянов
* В Уфе простились с заслуженным деятелем науки Башкирской АССР Фанисом Раяновым.  8.04.2024
* В Башкирии простились с заслуженным деятелем науки республики Фанисом Раяновым. 06.04.2024