Македония (Греция)

**Македони́я** (), шулай уҡ **Грек Македо́нияһы** ( **Эге́й Македо́нияһы** йәки **Аҡ диңгеҙ Македо́нияһы** терминдарын башлыса  Грецияның төньяҡ күршеләре файҙалана) — Македонияның тарихи-географик өлкәһе өлөшө, уны 1912—1913 йылдарҙа Балҡан һуғышы осоронда грек армияһы азат иткән.  Бухарест  килешеүе (1913) буйынса ул Греция составына ингән, майҙаны хәҙерге грек дәүләтенең 25,9 % территорияһын тәшкил итә.  

Грецияла Македония тип кенә атала, был Грецияның халыҡ һаны һәм майҙаны буйынса икенсе урында торған регионы.

Македония 1912 йылғы географик Македонияның 52,4% майҙанын биләй һәм уның халҡының 52,9 % тәшкил итә.

## Географияһы
Македония — Төньяҡ Грецияның (Northern Greece) тарихи географик өлкәһе, уның иң ҙур майҙанын биләй. Көнбайышта *Пинд* тауҙарынан башлап  Эпир менән , көнсығышта Нестос йылғаһы буйлап  Фракия менән сикләшә. Көньяҡ сигенең өстән ике өлөшө Эгей диңгеҙе буйынан үтә, өстән бере — *Камвуния* һәм  Олимп тауҙары буйлап Фессалияға барып сыға. Төньяҡтан дәүләт сиге Албания, Төньяҡ Македония һәм Болгария янынан үтә.

Был Аттиканан ҡала иң ҙур майҙанлы ( ил ерҙәренең 25,9 %) һәм иң күп кеше йәшәгән географик өлкә. Майҙаны  квадрат километр. 2011 йылғы иҫәп алыу буйынса халҡы  кеше.

100 мең тирәһе славян телле әҙселек бар, 10 - 30 мең тирәһе кеше үҙен македониялы һанай, улар үҙҙәрен гректарға индермәй .

Македония Грецияның утрау өлөшөнән ландшафтының байлығы,  тәбиғәт шарттарының төрлөлөгө, флора һәм фаунаһының күп төрлөлөгө, изге урындары, археологик ҡомартҡылары һәм боронғолоғо менән айырылып тора.

## Административ бүленеше
«Калликратис» программаһы буйынса административ яҡтан 3 периферияға бүленә,уларҙың береһе Фракияны, 14 периферия берәмеген һәм  1 айырым административ берәмек Айон-Оросто (Афон) үҙ эсенә ала.

Көнбайыш Македония периферияһы ошондай берәмектәрҙән тора: Гревена, Кастория, Козани һәм Флорина, административ үҙәге — *Козани*. Үҙәк Македония ошондай берәмектәрҙән тора: Иматия, Килкис, Пела, Пиерия, Салоники, Сере һәм Халкидики, административ үҙәге — Салоники. Көнсығыш Македония һәм Фракия ошондай берәмектәрҙән тора: Драма, Кавала һәм Тасос.

## Македонияла тыуғандар

* Аристотель, боронғо грек философ һәм ғалимы
* Филипп II Македонский, Македония базилевсы.
* Александр Македонский, Македония базилевсы.
* Константин-Кирилл Философ и Мефодий, глаголица авторҙары.
* Василий Македонянин (830—886), әрмән сығышлы византия императоры.  
* Димитрий Кидонис (1324—1398) — грек гуманисы һәм латинсыһы.
* Филофей Коккин — грек руханийы, философ
* Исидор Киевский (Исидор Грек) — митрополит 
* Коттуниос Иоаннис () (1577—1658) — атаҡлы грек ғалимы, философ һәм  гуманист.
* Мейданис Панос — легендар грек  клефы.
* Папазолис Георгиос (1725—1775) —рус  армияһы офицеры, 1770 йылғы грек баш күтәреүе етәксеһе. 
* Паппас Эммануил, 1821 йылғы грек революцияһы ҡаһарманы.
* Касомулис Николаос (1795—1872) — яҙыусы-тарихсы
* Анастасиос Каратасос (1766—1830) — грек революцияһы ҡаһарманы 
* Гацос  Ангелис (1771—1839) — грек революцияһы ҡаһарманы 
* Лассанис  Георгиос (1793—1870) — грек революционеры, яҙыусы * Гоце Делчев, болгарский революционер.
* Хадзис Василиос (1870—1915) — рәссам -[маринист
* [Деметриус Викелас (1835—1908) — Халыҡ-ара Олимпия Комитетының  МОК беренсе президенты.
* Димитр Благоев, болгар сәйәсмәне.
* Мустафа Кемаль Ататюрк (1881—1938) — премьер-министр (1920—1921) һәм Төркиә президенты  (1923—1938).
* Константинос Караманлис (1907—1998) — премьер-министр (1955—1963, шулай уҡ 1974—1980) һәм  Греция президенты (1980—1985 һәм 1990—1995).
* Вицорис Димитрис (1902—1945) — грек рәссамы,  экспрессионист.
* Антон Югов (1904—1991) — сәйәсмән, Болгария премьер-министры , (1956—1962 йй.)..
* Сардзетакис  Христос, Греция президенты.
* Георгиос Зорбас (1867—1942) — Грек Зорба прототибы.  роману).

## Шулай уҡ ҡара
* Македоняне
* Македония (область)
* Македония ТВ — местный телеканал
* Аэропорт Македония — государственный аэропорт Салоников
* «Македония» — греческая газета в Греческой Македонии.
* Славяне в Греции

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 

## Һылтанмалар
* Macedonia on the Web
* 
* Греции Македония
* Museums of Macedonia
* History-of-Macedonia