Звартноц (аэропорт)

**Халыҡ-ара  "Звартноц"** **аэропорты** (әрм. Օդանավակայան Զվարթնոց Միջազգային; IATA: **EVN**, ICAO: **UDYZ**) — Әрмәнстандың баш ҡалаһы Еревандың халыҡ-ара аэропорты. Звартноц ҡалаһынан алыҫ түгел, Еревандан көнбайышҡа ҡарай 12 км алыҫлыҡта урынлашҡан.

## Тарихы

Аэропорттың һаҡланмаған терминалы  1961 йылда төҙөлгән.

1970 йылда архитектура проектына асыҡ конкурс үтә. Беренсе призға  конструктор Багдасарян   һәм  А. Тарханян, С Хачикян, Ж. Шехлян, Л Черкезян ингән архитекторҙар төркөмө  лайыҡ була. Һуңыраҡ архитекторҙар А. Тигранян һәм  А. А. Месчян тарафынан проектҡа үҙгәртештәр индерелә 1980 йылда  аэропорт яңыртыла,  аэровокзалдарҙың терминалдары өҫтәлә.

1991 йылда Әрмәнстан бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткәндән һуң, йөк ағымы арта.1998 йылда  йылына  100 000 тонна йөк ташыу һәләте менән  яңы йөк терминалы асыла.

2001 йылда Әрмәнстан хөкүмәте әрмән сығышлә аргентиналы Эдуардо Эрнекянға ҡараған аргентина   компанияһының  «Америка Корпорасьон» тарафынан аэропорт  менән идаралыҡ тураһында 30 йылға килешеү төҙөй. Килешеү сиктәрендә компания аэропорттың яңыртыу буйынса эштәр башҡара.

2004 йылдан  яңы терминал төҙөлә һәм 2007 йылдың 1 июнендә асыла,  ә 2011 йылдың 16 сентябрендә тағы ла бер терминал асыла.

2017 йылда аэропорт 2 448 250 пассажирҙы хеҙмәтләндергән, 10 621 рейс башҡарған һәм 22 324  тонна йөк  эшкәрткән

Аэропорт 225 Ан-225, Boeing 747-400 һәм Airbus_A380 һауа судноларын хеҙмәтләндереүгә иҫәпләнгән.

2013 йылдың 30 ғинуарында Arabian Reach ойошмаһы тарафынан Дубайҙа үткәрелгән конкурс һөҙөмтәһендә  «Звартноц» аэропорты  «Балтия һәм БДБ-ның иң яҡшы аэропорты» исеменә лайыҡ була.

## Киңәйтелеүе
2004 йылда 100 миллион долларға төшкән яңы терминал төҙөлә.  Терминалдың  майҙаны — 19 200 м², үткәреү һәләтлеге — йылына 2 миллион пассажир.

2006 йыл 14 сентябрендә осоп килеүселәр өсөн тәғәйенләнгән  яңы зал асыла, ә 2007 йылдың 1 июнендә халыҡ-ара яңы зал асыла.

Аэропорттың артабанғы үҫеше 164 млн евроға торошло буласаҡ, уның  70 млн  евронан ашыу аҡса  беренсе фазала —  киңәйтеүгә 19  000 м2  һәм 45 000 м2 йүнәтеүгә тотонолған.

Аэропорт төҙөлөшөнөң беренсе  фазаһы тамамланыу менән осоу-ултырыу һыҙаты 54 000 м2  һәм майҙаны 45 000 м2 тәшкил итәсәк, шуларҙың 25 000 метр2 яңы терминалдар биләйәсәк. 1000   машина һыйҙырышлы яңы парковка зонаһы төҙөләсәк.

Осоп килеү залы  ике тапҡырға арттырыла, ул сәғәтенә 1000  ашыу пассажир ҡабул итә ала. . Көтөү зонаһы модернизацияланған, яңы терминал территорияһында бушлай  Wi-Fi бар,   пошлинаһыҙ сауҙа магазиндары   һәм ресторандар эшләй.

Ултырыу һыҙаты 09/27  II категориялы  курс -глиссад  системаһы менән йыһазландырылған

2008 йылдың пассажирҙар өсөн  яңы терминал төҙөлә. Проект 2011 йылдың сентябрендә тамамлана.  2000 метр2 майҙаны менән 800-ҙән ашыу машина һыйҙырырға һәләтле яңы ер аҫты парковкаһы төҙөлгән.  Терминалдың төҙөлөшө тамамланыу менән "Звартноц" аэропорты   Кавказ төбәгендә  B категорияһы талаптарына яуап биргән берҙән-бер аэропорт була . Әлеге ваҡытта аэропорт йылына 3,5 миллион  пассажирҙы хеҙмәтләндереүгә һәләтле,  проектты тормошҡа ашырыуға 160 миллион доллар аҡса тотонолған, был сумманың бер өлөшө —  Азия үҫеш банкыһы ссудаһы  Яңы терминал  2011 йылдың 16 сентябрендә эшл.әй башлай

Хөкүмәт аэропортта йүнәтеү-тергеҙеү эштәрен финанслауҙы дауам итә

## Хәүефһеҙлек системаһы
Халыҡ-ара һауа стандарттарына тап килһен өсөн,  аэропорт етәкселеге хәүефһеҙлек системаһын яҡшырта. 150   күҙәтеү камераларыурынлаштырылған. Бинаны Әрмәнстан ҡораллы көстәре һаҡлай.

Модернизациялау процесында автоматлаштырылған теркәлеү системаһы һәм пассажирҙар ағымының биометрик контроле программаһы ҡуйылған. Көтөү залы өс баҫҡыслы хәүефһеҙлек системаһы — пре-контроль (билет),   паспорт контроле һәм рентген күҙәтеүе менән һаҡланған.

## Терминалдары
"Звартноц" аэропорты өс терминалдан тора. 1-се терминал  1971 йылда төҙөлгән һәм 2011 йылда ябылған. терминал ике бинанан тора —  осоп килеү  залы  һәм ебәреү залы. 3-сө терминал дәүләт башлыҡтары һәм  рәсми дәүләт делегациялары  өсөн тәғәйенләнгән

1-се терминал  (хәҙер эшләмәй) — түңәрәк формала. Килеүселәр өсөн зал  аҫҡы ҡатта урынлашҡан, ҡараңғы һәм тар булған. Осоп килеүселәр өсөн тәғәйенләнгән зал икенсе терминал бинаһына күсерелә. Икенсе терминалдың осоп китеүселәр өсөн тәғәйенләнгән залы асылғас, ултырыуға сығыу урындары 1-се терминал менән күпер ярҙамында тоташтырыла.

Терминалда ултырыуға  9 сығыу урыны бар, улраҙың өсәүһе телетрап, 21 теркәү пункты,  2 багаж таҫмаһы менән йыһазландырылған.  Терминал 2011 йылда ябылған, терминалдың деконструкцияһы буйынса эштәр башланған, башняһы йүнәтелгән һәм урынында ҡаласаҡ.

Өс терминал асылды. 2 этап: 2006, 2007, 2011 йыл. Терминал йылда 3,5 миллионға тиклем кешене хеҙмәтләндерә ала. Теркәлеү пункты икенсе ҡатта   урынлашҡан, 42  торош урыны бар. Аэропорт заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған.

## Авиакомпаниялар һәм  тәғәйенләнештәре

## Аэропорт статистикаһы

## Ер өҫтө транспорты:
Аэропорттың рәсми   "Звартноц" сервисы — был Airport Taxi  хеҙмәте, ул аэропорт йүнәлешенән ҡаланың теләһә ҡайһы нөктәһенә илтә һәм кире юлды хеҙмәтләндерә. Ҡала буйлап ташыуҙар менән шөғөлләнмәй.

2017 йылдан  автобус маршруты  эшләй: "Звартноц" аэропорты — Ереван үҙәге. Автобус һәр ярты сәғәт һайын иртәнгә сәғәт 7 алып 22 сәғәткә тиклем һәм сәғәт һайын 22 сәғәттән 7 сәғәткә тиклем  йөрөй. Маршрутты Elitebus автобусы хеҙмәтләндерә, бер йүнәлешкә йөрөү хаҡы 300 драм тора

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

* Әрмәнстан Транспорт.
* Ширак Аэропорт (Гюмри)
* Скачать постсовет киңлегендә иң аэропорты пассажирҙарҙың исемлеге

## Иҫкәрмәләр


## Һылтанмалар

* Официальный сайт аэропорта
* Онлайн табло аэропорта "Звартноц" 
*