Ҡырым (автомобиль юлы)

**«Ҡырым» М2 федераль автомобиль юлы** — () -Рәсәй Федерацияһының  федераль әһәмиәтле автомобиль юлы. Мәскәү — Тула — Орёл өлкәһе — Курск — Белгород — Украинаның дәүләт сиге («Одинцово» тарихи-архитектура комплексына, Тулаға, Орёлға, Курскиға, Белгородҡа тейеп) буйлап үтә.Трасса  европа маршрутының өлөшө булып тора. Автомобиль юлының оҙонлоғо 700 км-ҙан оҙонораҡ. Трасса Украина территорияһында дауам итә —   автострадаһынан Харьковҡа тиклем һәм  Харьков — Ялта араһы (Ҡырым сигенән Ялтаға тиклем ара Рәсәй властары тарафынан  Ҡырым Республикаһының төбәк юлы  тип ҡарала ).

## Маршрут

Автомагистраль М2 начинается на пересечении Варшава шоссеһы һәм Мәскәү автомобиль юлы ҡулсаһы (МКАД) киҫелешкән ерҙә башлана, артабан Мәскәү өлкәһе территорияһы буйлап Щербинка, Подольск, Климовск ҡалаларынан көнсығыштараҡ үтә.   менән  Мәскәү бәләкәй ҡулсаһы киҫелешкәнгә тиклем юл хәрәкәттең һәр яғына  дүрт һыҙатлы һәм яҡтыртыла. Подольск урауында юл һәр йүнәлештә биш һыҙатлы. Артабан трасса өс һыҙатҡа тиклем тарая, тулыһынса яҡтыртыла, Чехов һәм Серпухов ҡалаларының көнсығышынан үтә. 83-сө км-ҙа автомобиль юлы   Мәскәү оло ҡулсаһы менән киҫелешә һәм һәр йүнәлештә икешәр һыҙат ҡалып, тарая. Мәскәү өлкәһендәге трассала Ока йылғаһы аша һалынған Подольск курсанттары  исемендәге күпергә етәрәк 100-се км-ҙа бер ДПС урынлашҡан.

Юлдың был киҫемендә алмаш  юл бар (иҫке Симферополь шоссеһы), ул көнбайыштараҡ, телгә алынған ҡала аша үтә. Йорттарҙың адрес табличкаларында һәм юл күрһәткестәрендә ул Симферополь шоссеһы тип билдәләнә.   

Артабан автомагистраль Тула өлкәһе территорияһы буйлап бара һәм 156-сы км-ға тиклем яҡтыртыла. Юл сиселеше 155 км-ҙа  иҫке М2 юлы менән киҫелешә. Бынан Тулаға төп юл ябай ике-өс һыҙаттан дауам итә. Автомагистраль иһә Туланы көнбайыштан урап үтә һәм  Калуга — Тула — Рязань трассаһы менән киҫелешкән ерҙә,  Помогалово һәм Жировка тораҡ пункттары янында тамамлана.

Магистраль сиселешенән һуң  юл Туланы көнбайыштан урап үтә һәм  трассаһын киҫеп сыға. Шунан трасса Щёкиноны көнбайыштан урап сыға һәм  көньяҡ-көнбайышҡа йүнәлә. Тула өлкәһе сигендәге Плавск һәм Чернь тораҡ пункттарын урап сыҡҡан юл юҡ, шуға трасса M2 улар аша үтә.

Артабан трасса Орёл өлкәһе биләмәһендә бара, Мценск ҡала көнсығыштан урап үтә. Административ үҙәккә инер алдынан ДПС посы урынлашҡан, ул ауырлыҡ үлсәү платформаһы менән йыһазландырылған. Артабан юл Орёл ҡалаһын көнсығыштан урап дауам итә. Ҡаланың тирә-яғындағы юлдарҙа яҡында ятҡан ҙур-ҙур заводтар арҡаһында тиҙлек 60 км/сәғәт менән сикләнә. Тросна  ауылы янында  тармағында Железногорск һәм Калиновка  йүнәлешенән  юл Киевҡа йүнәлә. Тросна
ауылының урау юлы юҡ.

Артабан трасса Курск өлкәһе аша бара. Көнбайыштан Фатеж, Курск  Обоянь ҡалаларын урап үтә.

Бынан һуң юл Белгород өлкәһе буйлап дауам итә. Строитель,  Белгород ҡалаларын урап үтеп,  көньяҡ-көнбайыштан Стрелецкоены уҙғас, М2 юлы Украина сигендә тамамлана.

## Юл тарихы
Трассаның нигеҙендә боронғо Ҡырым тракты ята.  Мәскәү — Харьков киҫеме 1840-60 йылдарҙа төҙөлгән булған әле. Юл тулыһынса  1946—50 йылдарҙа реконструкция үткән, уға асфальт-бетон япма һалынған. Мәскәү — Харьков — Симферополь  маршруты  советосоронда 1980-се йылдар уртаһына тиклем  4-се һанлы була.

1980 йылғы Йәйге Олимпия уйындары алдынан Мәскәүҙә дублёр сифатында тиҙ үтешле юл төҙөргә ҡарар ителә. Олимп уты өлөшләтә шул төҙөлөп бөтмәгән яңы юлдан үтә.  

Тула өлкәһе магистарлен реконструкциялау 1980-се йылдарға тиклем бара, һөҙөмтәлә 155 км-ҙа Тула юл тармағына етә.

Советтар Союзы тарҡалғандан һуң юл ике өлөшкә бүленеп сыға, төрлө юрисдикцияларға  ҡарай башлай.  Рәсәй өлөшө Мәскәүҙән Украинаға тиклем үҙенең атамаһын һәм номерын ала.

## Маршрут схемаһы

* **[[Мәскәү өлкәһе]]**
**  Мәскәү;
** ; *[[Ҡырым (автомобиль юлы)|Симферополь шоссеһы]];*
**  (0,1 км) Щербинка (Мәскәү);
**  Обводная Дорога урамы;
** Пахра йылғаһы аша күпер;
**  Подольск Домодедово шоссеһы;
**  Урап үтеү юлы (Подольск, Климовск);
**  (1,1 км) Поливаново;
**   *(Малая бетонка, Мәскәү бәләкәй ҡулсаһы)*;
**   (1,8 км) Чепелёво;
**  (0,8 км) Курниково;
** Люторка йылғаһы аша күпер;
**  (0,5 км) Новоселки;
** Лопасня йылғаһы аша күпер;
**   *(Большая бетонка, [[Мәскәү оло ҡулсаһы]]) *;
**  (0,5 км) Всходы;
** Речма йылғаһы аша күпер;
**   Урап үтеү юлы (Серпухов);
**  (4,0 км) Серпухов;
** Oку йылғаһы аша күпер;
**  (0,2 км) Липицы;
* **[[Тула өлкәһе]]:**
**  (1,1 км) Панькино;
**  (0,3 км) Крюково;
** Скнига йылғаһы аша күпер;
**  (0,3 км) көнбайышҡа: Заокский;
** 
** 
**  ;
**  (0,9 км) Тайдаково;
** Вашана йылғаһы аша күпер;
**   Малахово;
**   155 км ||   
**  (3,0 км) Варфоломеево ||  (3,0 км) Ревякино;
**    ||  Тула Мәскәү шоссеһы;
** Волоть йылғаһы аша күпер;
**   Урап үтеү юлы (Тула);
** Упа йылғаһы аша күпер;
**  Алешня;
**  Одоевское шоссеһы;
**   Калуга шоссеһы;
** Сухая Воронка йылғаһы аша күпер;
** Воронка йылғаһы аша күпер ;
**   Урап үтеү юлы (Щёкино);
**  Щёкино;
**  ;
**  Свобода урамы  Плавск;
**  Горбачёво;
**   Чернь;
** Чернь йылғаһы аша күпер;
* **[[Орёл өлкәһе]]:**
**  Мценск;
** Зуша йылғаһы аша күпер
**  ;
**  Орёл  өлкәһе Мценск;
** Оптуха йылғаһы аша күпер;
**  Мәскәү шоссеһы Орёл;
**  Моховое;
**   Залегощенск шоссеһы;
**  ;
**  Поселковая урамы, Орёл;
** Ока йылғаһы аша күпер;
**   Гать
** Цон йылғаһы аша күпер;
**  Знаменка;
** Ицка йылғаһы аша күпер;
**  Кромы;
** Крома йылғаһы аша күпер;
**  Крома күпере;
**  ;
**  Глазуновка;
* **[[Курск өлкәһе]]:**
**   Фатеж;
**  ;
** Большую курица йылғаһы аша күпер;
**  Курск;
** Сейм йылғаһы аша күпер;
**  Широкая урамы, Курск;
**  Курчатов;
**  Обоянь;
** Трубеж йылғаһы аша күпер;
* **[[Белгород өлкәһе]]:**
**  Строитель;
**  Белгород;
**  ;
**  Дорожная урамы, Белгород;
**  Шебекино;
**  МАПП Нехотеевка

## AЗС

## Һылтанмалар
* Трасса М2 «Крым» в «Вольной энциклопедии» Антона Кротова 
* ФКУ "Управление автомобильной магистрали «Москва-Харьков» 

## Иҫкәрмәләр