Профессор М.А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникациялар университеты

**Профессор М.А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникациялар университеты** (**СПбДТУ**), элекке Ленинград электротехник элемтә институты (**ЛЭИС**) — телекоммуникация һәм элемтә өлкәһендә белгестәрҙе әҙерләүҙе тормошҡа ашырыусы юғары уҡыу йорто.

## Тарихы

* 1929 йылда Мойка йылғаһы буйының 61-се йортонда элемтә инженерҙарының юғары курстары урынлашҡан.,
* 1930 йылдан алып унда Ленинград элемтә инженерҙары институты (ЛИИС) асылған. Шул уҡ йылда  эшселәр факультеты (рабфак) һәм элемтә техникумы (ЛУКС) асыла.
* 1930 йылдың 13 октябрендә - СССР Халыҡ комиссарҙары советының Ленинград элемтә инженерҙары институтын ойоштороу тураһындағы ҡарары (беренсе курсҡа 662 кеше ҡабул ителә)
* 1931—1941 йылдарҙа киске бүлек асыла. Нәшриәт һәм ғилми-тикшеренеү секторы булдырылған. 1940 йылдың 8 июнендә элемтә Ленинград электротехник институтына профессор М.А. Бонч-Бруевич исеме бирелә
* 1941 йылдың июнь-август айҙарында - профессор-уҡытыусылар составының 70 проценты, хеҙмәткәрҙәр һәм студенттар фронтҡа китә.  Юғары уҡыу йортоноң кафедралары хәрби заказдарҙы үтәүгә күсә. Көн һайын 300-ҙән ашыу студент һәм хеҙмәткәр оборона ҡоролмаларын төҙөүҙә ҡатнаша, 360 студент Ленинград өлкәһендәге махсус хәрби объекттарҙа эшләй.  Уҡыу-етештереү оҫтаханалары снарядтар сығара, хәрби-диңгеҙ флоты, радиостанциялар өсөн приборҙар яһай. Радист-операторҙар, телеграфистар курстарын ойошторола.
* 1941—1942, ҡыш - аслыҡтан һәм һыуыҡтан 50-нән ашыу уҡытыусы һәм юғары уҡыу йорто хеҙмәткәре яҡты донъя менән хушлаша.
* 1942—1945 - Кисловодскиға, һуңынан Тбилисиға  эвакуациялана. 1942 йылдың июлендә Тбилисиҙа дәрестәр башлана. Ленинградта институт филиалы булдырыла. 1945 йылдың ғинуарында институт тулыһынса Ленинград ҡалаһына ҡайта.
* 1945 йыл  — радиоэлемтә һәм радиотапшырыуҙар, телефон-телеграф бәйләнеше, киске уҡыу фпкультеттары эшләй. Аспирантура эштәре тергеҙелә. Хәрби кафедра, телевидение ғилми-тикшеренеү  лабораторияһы ойошторола.
* 1947 йыл - профессор-уҡытыусылар составының беренсе ғилми-техник конференцияһы үткәрелә, ул йыл һайын үткәрелә. Институтҡа сит илдәр өсөн белгестәр әҙерләү бурысы йөкмәтелде
* 1949 йылда - телевидение кафедраһында Рәсәйҙә төҫлө һәм стереоскопик телевидение өлкәһендә тәүге эҙләнеүҙәр башлана.
* 1959 йыл - ЛЭИС ғалимдары һәм хеҙмәткәрҙәре тарафынан СССР-ҙа тәүге троферлыҡ элемтәһенең тәжрибә линияһы  проектлана һәм төҙөлә. 10-ға яҡын яңы кафедра булдырыла, 12 тармаҡ тармаҡ тармаҡ ғилми-тикшеренеү лабораторияһы ойошторола. Воейково ҡасабаһында (Ленинград) фәнни-уҡыу полигоны булдырыла. 1959 йылда эксперименталь Телеүҙәк булдырыла, ул Ленинград телевидениеһы студияһы менән берлектә аҙна һайын тапшырыуҙар үткәрә.
* 1960—1966 йылдарҙа — Юғары уҡыу йортоноң радиотехник факультеты һәм филиалы - Коминтерн исемендәге фәнни-производство берекмәһе ҡарамағындағы Завод-ВТУЗ (1963 йыл) ойошторола. Икенсе уҡыу корпусы һәм 700 урынлыҡ ике ятаҡ сафҡа индерелә. Инстиутҡа докторлыҡ диссертацияларын яҡлауға ҡабул итеү хоҡуғы бирелә. 89 кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлана
* 1965 йылда институт "Белем биреү процесының сифатын арттырыуҙа ғилми тикшеренеүҙәрҙең роле" экспозицияһында СССР ВДНХ Почет дипломына лайыҡ була
* 1966 йыл  — телевидение кафедраһы мөдире, профессор П. В. Шмаков Социалистик Хеҙмәт Геройы исеменә лайыҡ була.
* 1973 йыл  — "Телевидение" дәреслеге авторҙары коллективы Дәүләт премияһына лайыҡ булды
* 1978— 1992 йылдар   ЛЭИС СССР-ҙың медицина һәм элемтә хеҙмәткәрҙәре профсоюзының күсмә Ҡыҙыл Байрағы менән бүләкләнә. Уҡытыу-лаборатория корпусы төҙөлә башлай (1978—1992 йылдар).
* 1992 йыл — иҡтисад һәм идара итеү факультеты барлыҡҡа килә.
* 1993 йыл  — юғары уҡыу йорто университет статусы ала. Яңы исеме: профессор  М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникациялар университеты  (СПбГУТ). Санкт-Петербург телекоммуникациялар колледжы  университет составына индерелә. Архангельск һәм Смоленск телекоммуникациялар колледждары университеттың филиалдары була. "СПбДТУ  ҡарамағында лицей" дәүләт мәғариф учреждениеһы булдырыла
* 2009 йылда Телекоммуникациялар ғилми-тикшеренеү үҙәге булдырыла.
* 2008 йылдың ноябрендә магистрҙар әҙерләү өсөн яңы уҡыу-лаборатория корпусын төҙөү башлана. 2008 йылдың 5 сентябрендә уны асыу тантанаһы үтә.
* 2015 йылдың 2 мартынан СПбГУТ холдингынан PT Electronics холдингының "Радиоэлектрон саралар эшләү һәм етештереү" кафедраһында курстар үтә.

## Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек
СПбДТУ  халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте стажировкаларҙа, семинарҙарҙа, конференцияларҙа, симпозиумдарҙа  уҡытыусыларҙың һәм студенттарҙың ҡатнашлығында тормошҡа ашыра.  Бер нисә йыл университет уҡыутыуҙы  интеграцияланған  «Икеләтә диплом» программаһы (IIS) буйынса Лейпциг ҡалаһының Дойче Телеком юғары мәктәбе менән партнерлыҡта әүҙем эшләй (Fachhochschule Telekom Deutsche). Сит илдәрҙең ҡайһы бер юғары уҡыу йорттары - партнерҙары:

* Donau-University (Австрия)
* Fachhochschule Leipzig (Германия)
* Fachhochschule fur Technik und Wirtschaft (Берлин, Германия)
* Lappeenranta University of Technology (Финляндия)
* University of Helsinki (Финляндия)
* ENST-Bretagne (Франция)
* TELECOM Lille 1 (Франция)
* Danderyds Gumnasium (Швеция)

2012 йылдан  СПбДТУ Электроэлемтәнең халыҡ -ара союзы  ағзаһы булып тора (МСЭ).

2014 йылда СпбДТУ-ла халыҡ-ара «Калейдоскоп» конференцияһы үтә

## Университет факультеттары

* Инфокоммуникация  селтәрҙәре һәм системалары факультеты  (ИКССА)
* Радиотехнология бәйләнештәр факультеты (РТС)
* Информацион системалар һәм технологиялар (ИСиТ) факультеты
* Цифрлы  иҡтисад, информатика бизнесы һәм  идара итеү факультеты
* Гуманитар факультет (ГФ)
* Фундаменталь әҙерлек фаекультеты (ФФП)
* Магистратура институты (УЛ)
* Өҙлөкһөҙ белем биреү институты (ИНО)
* Хәрби уҡыу үҙәге (ВУЦ)
* Телекоммуникация колледжы (СПбКТ)

*

2013 йылда рәсәйҙәге иң яҡшы студент советы спбгут июнендә була.

2015 йылдың июнендә бөтә рәсәй студенттар советы СПбГУТ номинацияһында лауреат булып, «иң яҡшы студенттар үҙидара органы».

2013 йылда работет университеты менән Фәнни-мәғариф үҙәге «Медиацентр», студент унда үҙенең проектын булдырыу медиа өлк. Яңылыҡтар реакцияһы нигеҙендә студенттар эшләй ноц «BonchNews» радиостанцияһы һәм «Радио Бонч», статусына эйә була ул «иң яҡшы радиостанцияһы студент евразия иҡтисади союзы биләмәләре - 2019».

## ЛЭИС -СПбДТУ ректорҙары
2018 йылға ЛЭИС һәм СПбДТУ-ның  ректор вазифаһын 14 кеше биләй:

* Парижер Семен Савич: 16.08. 1930 — 01.09.1931 йй.,  Ленинград элемтә институтының беренсе директоры 
* Панов Николай Николаевич: 01.09.1931 — 08.01. 1935 йй.
* Иванов Константин Евстафьевич: 01.06.1935 — 03.11.1937 йй.
* Сидоров Федор Ефимович: 09.11.1937 — 05.08.1941 18.07.1944 йй. һәм  11.09.1945 йыл
* Каменев Михаил Андреевич: 11.08.1941 — 18.07.1944 йй.
* Степанов Сергей Васильевич: 11.08.1945 — 05.11.1956 йй.
* Константин Муравьев Хрисанфович: 1956 29.10 — 22.12.1971 йй.
* Виктор Михайлович Миронов: 1972—1975 йй.
* Куликовский Юрий Петрович:  1975—1983 йй.
* Гомзин Вадим Николаевич: 1983—1989 йй. 
* Сиверс Мстислав Аркадьевич: 1989—1996 йй.
* Галкин Сергей Леонидович: 1997—1998 йй.
* Гоголь Александр Александрович : 1999—2011 йй.
* Бачевский Сергей Викторович: 2012 йылдың мартынан.

## Фотоһүрәттәр

Файл:Новый корпус СПбГУТ на пр. Большевиков.jpg|Большевиктар проспектында СПбДТУ уҡыу-лаборатория корпусы
Файл:Rector SPbGUT.JPG|СПбДТУ ректоры, профессор С.В. Бачевский
Файл:Студенты СПбГУТ.JPG|СПбДТУ студенттары
Файл:ИВО.JPG|СпбДТУ-ның  хәрби белем биреү институты тамамлаусылары, 2014 йыл
Файл:Лучший выпускник 2014.jpg|СПбДТУ-ның иң яҡшы тамамлаусыһы, 2014 й.
Файл:Лучший выпускник СПбГУТ 2015.jpg|СПбДТУ-ның иң яҡшы тамамлаусыһы, 2015 йыл
Файл:Закладка аллеи выпускников в СПбГУТ.jpg|СПбДТУ-ла тамамлаусылар аллеяһын булдырыу, 2015 йыл


## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Сайт университета телекоммуникаций
* Сайт Санкт-Петербургского колледжа телекоммуникаций (входит в состав СПбГУТ)
* Сайт Смоленского колледжа телекоммуникаций (филиал СПбГУТ)
* Сайт Архангельского колледжа телекоммуникаций (филиал СПбГУТ)
* Официальный Твиттер СПбГУТ
* Сайт научно-технической библиотеки СПбГУТ
* Ректоры ЛЭИС-СПбГУТ