Белгород дәүләт технология университеты

**В.Г. Шухов исемендәге Белгород  дәүләт технология университеты (В.Г.Шухов исемендәге БДТУ)** —  Белгородта  юғары уҡыу йорто. Төҙөлөш индустрияһы һәм төҙөлөш комплексы өсөн белгестәр әҙерләй.   2017 йылдың апрелендә   төбәк терәк университеттарҙың береһенә әүерелә.

## Тарихы
1954 йылда СССР Министрҙар Советының ҡарары буйынса Белгород  дәүләт төҙөлөш материалдары технология институты (БТИСМ) булараҡ төҙөлә.

1970 йылда уҡыу-лаборатория корпустарын, китапхананы, мәҙәниәт һарайын, спорт залдарын, туҡланыу комбинатын, студент ятаҡтарын һәм башҡа объекттарҙы үҙ эсенә алған институттың кампусын төҙөү башлана. Корпустар төҙөүҙә студенттар төҙөлөш отрядтары әүҙем ҡатнаша, өмәләрҙә институт уҡытыусылары һәм хеҙмәткәрҙәре эшләй.

1979 йылда вузға  (1965—1979  йылдарҙа СССР төҙөлөш материалдары сәнәғәте министры) И. А.Гришманов  исеме  бирелә. Был ваҡытта 4 факультетта 5 меңдән ашыу студент белем ала.

1994 йылдың апрелендә институт Белгород дәүләт технология академияһы тип  үҙгәртеп ҡорола.

2000 йылға инженер кадрҙарын әҙерләү 20 һөнәр һәм белгеслек буйынса 8 факультетта алып барыла, юғары уҡыу йортонда 10 000 самаһы студент белем ала, академия халыҡ-ара аккредитацияланған юғары уҡыу йорттары реестрына индерелә

2003 йылдың мартында юғары уҡыу йорто университет статусын ала. Ошо уҡ йылда университетҡа Владимир Григорьевич Шухов исеме бирелә

Күренекле ғалимға һәйкәл  2001 йылда юғары уҡыу йортоноң үҙәк майҙанында ҡуйыла. Уның авторҙары - скульптор А. Шишков һәм архитектор В. Перцев.

2006 йылда университетта 5 диссертация советы, шул иҫәптән 3 докторлыҡ советы эшләй, аспирантурала 400-гә яҡын аспирант  һәм дәғүәсе белем ала. Уҡытыуҙы 100-ҙән ашыу фән докторы һәм профессор, 350 фән кандидаты һәм доцент алып бара. Вуздың ғилми тикшеренеүҙәренең 75 проценттан ашыуы төҙөлөш тармағы заказдары буйынса башҡарыла

2017 йылға, юғары уҡыу йорто Рәсәйҙең 33 терәк университеты иҫәбенә инә, уның ғилми-белем биреү инновация комплексы Белгород яңы мәғлүмәт технологиялары үҙәген, Бизнес-инкубатор, "Энергияны һаҡлау"  инженерҙар үҙәге, "БДТУ-сертис" һынау үҙәге, "Технолог" уҡыу-ғилми-етештереү комплексы, студенттарҙың  конструкторҙар-технология бюроһын һ.б.  үҙ эсенә ала.

Уны 2017 йылдың декабрендә университетта вуз-ара  «Терәк 
университеты –  төбәктәрҙең драйверҙарын үҫтереү» формуы үтә

## Халыҡ-ара хеҙмәттәшлеге
1993 йылдан алып юғары уҡыу йорто сит илдәр өсөн милли кадрҙар әҙерләүҙе алып бара

2018 йылда университетта 110-дан ашыу халыҡ-ара килешеү эшләй, донъяның 67 иленән 1800-ҙән ашыу сит ил студенты уҡый, 2019 йылда - 71 дәүләттән ике меңдән ашыу уҡый

Сербия, Франция, Германия, Чехия, Италия, Марокко, Мысыр, Уганда һәм башҡа илдәрҙең юғары уҡыу йорттары менән берлектәге академик, ғилми һәм мәҙәни проекттар тормошҡа ашырылаБергәләп тормошҡа ашырырға, академик, юғары уҡыу йорттарының ғилми һәм мәҙәни проекттар менән Сербия, Франция, Германия, Чехия, Италия, Марокконан, Мысыр, уганда һәм башҡа илдәрҙә.

2014 йылдан Ҡытай вуздары менән хеҙмәттәшлек үҫешә. Тяньцзинь сит телдәр университеты, Харбин политехник университеты, Шаньдунь  дәүләт идара итеү университеты һәм башҡа вуздар менән килешеүҙәр төҙөлә

Университет 2017 һәм 2019 йылдарҙа уҙған халыҡ дипломатияһы халыҡ-ара форумдарын үткәреү урыны була. "Эшлекле партнерлыҡты үҫтереүҙә сығарылыш уҡыусыларының роле" икенсе форумы эшендә илселәр, дипломаттар, донъяның 30 иленән ғалимдар, Рәсәйҙең ҙур юғары уҡыу йорттары етәкселәре, власть һәм бизнес вәкилдәре ҡатнаша

2008 йылда сит ил студенттары, аспиранттары һәм уҡытыусылары өсөн йәйге рус теле мәктәбе эшләй башланы. Йыл һайын Франция, Сербия, Италия, Испания, Польша, АҠШ һәм башҡа дәүләттәрҙең 100-ҙән ашыу гражданы рус телен өйрәнеү һәм Рәсәй мәҙәниәте менән танышыу өсөн В.Г. Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университетына килә

Немец һәм француз телдәренең Ресурс үҙәге (2007), Сербия үҙәге (2016) булдырылған. 300-ҙән ашыу кеше - уҡытыусылар һәм студенттар - йыл һайын академия мобиллеге программаларында, сит ил вуздары менән икеләтә дипломдарға ҡатнаша.

2015 йылдан университет базаһында архитектура, скульптура һәм һынлы сәнғәт буйынса халыҡ-ара пленэрҙар үтә, унда Рәсәй һәм сит ил оҫталары ҡатнаша. Пленэрҙар ваҡытында ижад ителгән скульптура композициялары вуз биләмәһендә һәм Белгород өлкәһенең мәҙәни-тарихи урындарында ҡуйыла

В.Г. Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология  университеты биләмәһендә "Дуҫлыҡ аллеяһына"  нигеҙ һалынған. Йола буйынса, сит ил ҡунаҡтары ағастарҙы емешле хеҙмәттәшлек һәм ихлас аралашыу символы булараҡ ултырта

## Рейтингтары
2013 йыл аҙағында Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе, Грузия, Латвия, Литва һәм Эстония илдәренең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары рейтингы йомғаҡтары буйынса, В.Г. Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университеты лидерҙар иҫәбенә, шулай уҡ Рәсәйҙең «Топ-35» юғары уҡыу йорто иҫәбенә инә. Был рейтингта 700-ҙән ашыу юғары уҡыу йорто ҡатнаша

2013 йылда үткәрелгән БРИКС илдәренең халыҡ-ара рейтингында университет ТОП-150-гә инә һәм Рәсәй вуздары араһында 35-се урынды биләй.

2015 йыл башында Европа ғилми-сәнәғәт палатаһы Рәсәйҙең юғары уҡыу йорттарының "ARES-2014" рейтингын баҫып сығарҙы, унда В.Г. Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университеты 50-се урынды биләй.

2014 йылда "Эксперт РА" агентлығы юғары уҡыу йортон Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары исемлегенә индерә, унда уға "Е" рейтинг класы бирелә. Ошо уҡ агентлыҡ Рәсәй вуздары араһында В.Г. Шухов исемендәге Белгород дәүләт технология университетын 64-се урынға сығара.

## Структураһында институттары

* Архитектура институты (АИ)
* Инженер-төҙөлөш институты (ИСИ)
* Энергетика, мәғлүмәт технологиялары һәм идара итеү системаһы институты (ИЭИТУС)
* Машина ҡорамалдар һәм технологиялар институты (ИТОМ)
* Химия-технология институты (ХТИ)
* Иҡтисад һәм менеджмент институты (ИЭМ)
* Транспорт-технология институты (ТТИ)
* Магистратура институты (УЛ)
* Ситтән тороп белем биреү институты (ИЗО). Ситтән тороп уҡыу институты ситтән тороп уҡыу бүлеге менән киске факультет булараҡ ойошторола һәм институтҡа әүерелә

## Филиалдары

* Новороссийскта филиалы
* Губкино филиалы
* Төньяҡ-Кавказ филиалы

## Университет  журналы

Университеттың «Вестник БДТУ им. В. Г. Шухова» журналы редакцияһы Рәсәйҙең 40-тан ашыу юғары уҡыу йортонан  һәм яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән ғалимдар менән хеҙмәттәшлек итә

## Наградалары
2014 йылда В.Г. Шухов исемендәге Белгород  дәүләт технология университеты юғары хеҙмәт ҡаҙаныштары, Белгород өлкәһенең социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн II дәрәжә "Белгород ере алдындағы ҡаҙаныштары өсөн" миҙалы менән бүләкләнә. Ошо уҡ йылда университет Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы ойошторған "Рәсәйҙең юғары социаль һөҙөмтәлелек ойошмаһы" Бөтә Рәсәй конкурсында икенсе урын яулай

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Белгородская государственная академия строительных материалов  // Белгородская энциклопедия
* Белгородский государственный технологический университет им. В.Г. Шухова // Энциклопедическое издание "Кто есть кто в строительстве России". - М: Информационное агентство "Поиск", 2006. - С. 365

## Һылтанмалар

* Официальный интернет-сайт БГТУ им. В. Г. Шухова