Мөсәт

**Мөсәт** () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл, Янғантау ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 71 кеше.
Почта индексы — 452492, ОКАТО коды — 80247875004.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 12 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Янғантау): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачёво): 41 км

Мөсәт ауылы Йүрүҙән йылғаһы буйында район үҙәге Малаяҙ ауылынан төньяҡҡа табан 12 километр һәм Кропачёво (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 41 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

## Тарихы
Мөсәт ауылына XVIII быуаттың 60‑сы йылдарында Себер даруғаһы Мырҙалар улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Ауыл был урынға тәүге төпләнеүсе кешенең исемен йөрөтә, уның улы Байбулат Мөсәтов була. Ауыл *Сулпа* тип тә аталған. 1770 йылда Мөсәт ауылына академик П. С. Паллас килгән, Мөсәт уҙаманды күреп һөйләшкән. Ауыл тау битләүендә, Өфө ҡалаһынан 132 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

1795 йылда 23 хужалыҡта 70 кеше булған. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, 2 һыу тирмәне булған.

1816 йылда VII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса 12 хужалыҡта 76 кеше йәшәгән. Ауылдан 40-50 саҡрым алыҫлыҡта өс завод — Эҫем, Минйәр, Ҡытаутамаҡ — заводтары урынлашҡанлыҡтан, урындағы халыҡҡа аҙыҡ-түлек менән сауҙа итеү мөмкинлеге булған.

## Биләмә берәмектәренә инеүе

## Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше
1842 йылда Мөсәттә 125 кеше 35 сирек ужым һәм 239 сирек яҙғы ашлыҡ, 4 сирек картуф сәскәндәр. 1859 йылда 23 йортта 100 кеше йәшәгән. Аралаш-баҫыу сәсеү әйләнеше ҡулланылған. Арыш, бойҙай, һоло, арпа, ҡарабойҙай сәскәндәр. Һөрөнтө ерҙәрҙе тиреҫләнгән. Ябай «башҡорт һәм көнгөр һабандары» менән ер эшкәрткәндәр. Йәшелсә баҡсалары булған. Башҡорт тоҡомло мал үрсеткәндәр.

XIX быуаттың 40-сы йылдарында 25 хужалыҡта 121 йылҡы, 23 эре мөгөҙлө мал, 13 һарыҡ, 40 кәзә иҫәпләнгән. Йүрүҙән йылғаһын аша сығыуға яллаған өсөн һалым статьялары, 4 һыу тирмәне булған. XIX быуаттың аҙағында бакалея кибете була.

1865 йылда 26 хужалыҡта  95 кеше йәшәгән.

## Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше
1920 йылда Мөсәттәге 50 хужалыҡта 271 кеше донъя көткән.

## Халыҡ һаны
Мөсәт ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Ғайсина Фәнирә Фәсхетдин ҡыҙы (8.07.1973), фольклорсы. РФ һәм РБ Журналистар союзы ағзаһы (2007). Филология фәндәре кандидаты (2013)
* Иҫәнбаева Флорида Әхмәтвәли ҡыҙы (10.03.1955), журналист, РФ һәм БР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.
* Түрйәнов Фәрит Сәйет улы (6.07.1940), зоотехник, ауыл хужалығы һәм партия органдары хеҙмәткәре. 1979 йылдан Салауат районы ауыл хужалығы идаралығының баш зоотехнигы, 1991 йылдан — идаралыҡ начальнигы, 1994—2000 йылдарҙа ауыл хужалығы продуктарының сифаты буйынса инспекцияның баш инспекторы. Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1976), Рәсәйҙең почётлы ветераны.

## Урамдары

* Таулы урамы ( Нагорная (улица)
* Шишмә урамы ( Родниковая (улица)
* Үҙәк урамы — ( Центральная (улица)
* Мәктәп урамы ( Школьная (улица)

## Тирә-яҡ мөхит
*Тауҙар:*
Кантон тауы,
* **Ҡарағоштау** йәғни Бөркөт оя
* Янғантау (тау)
* **Уртатау**
* **Хажи ҡаштағы**
* Оҙонҡор
* Ҡарағайтау
* Ҡырҙытау

*Йылғалар:*
Йүрүҙән,
* **Илек**

*Шишмәләр:*
* Ҡорғаҙаҡ шишмәһе

### 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Мырҙалар

## Ҡушаматтар

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7

## Һылтанмалар
* 
* 
* Карта д. Мусатово. Улицы

## Иҫкәрмәләр