Байрамова Фәүзиә Әүхәҙи ҡыҙы

**Байрамова Фәүзиә Әүхәҙи ҡыҙы** (5 декабрь 1950 йыл) – ғалим-тарихсы, сәйәсмән, яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре. Тарих фәндәре кандидаты (2006). Татарстан Республикаһы Юғары Советы депутаты (1990-1995). 

Әлеге ваҡытта Фәүзиә Әүхәҙи ҡыҙы Яр Саллы ҡалаһында йәшәй һәм яҙыусылыҡ эше менән шөғөлләнә. 1999 йылда хажға бара.

## Биографияһы
Фәүзиә Байрамова 1950 йылдың 5 декабрендә Татар АССР-ының Һаба районының Сабай ауылында тыуған. Урта мәктәпте тамамлағас, ул тәүҙә белемен Ҡазандың театр училищеһында (1971), унан һуң Ҡазан дәүләт университетының филология факультетында дауам итә (1983-1989).

Профессиональ эшмәкәрлеген  Фәүзиә Байрамова Ҡазан телестудияһында башлай, режиссер ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә (1973-1975). Һуңғараҡ ул Татарстан китап нәшриәтендә нәфис әҙәбиәт бүлеге мөхәррире вазифаларын башҡара (1987-1990). Журналист һәм мөхәррир булараҡ, ул күп гәзит-журналдарҙа яҙа.

1986 йылда СССР Яҙыусылар союзына ағза итеп алына.

1988 йылда Татар йәмәғәт ойошмаһы үҙәгенең беренсе ҡоролтайында ҡатнаша, сәйәси эшмәкәрлек менән шөғөллөнө башлай.

## Сәйәси эшмәкәрлеге
1988 йылда Татар йәмәғәт ойошмаһын үҙәге ағзаһы. 1990-1995 йылдарҙа – Татарстан Республикаһы парламенты депутаты.

## Әҙәби эшмәкәрлеге
Фәүзиә Байрамова әҫәрҙәренең төп темаһы - кеше һәм тәбиғәт, кеше һәм коллектив, ышаныслы тормош позицияһы һайлап алыу һәм характер формалашыу, кеше күңелендәге үҙгәрештәрҙе ентекләп күҙәтеп тороу.

"Болын" (род. 1986) исемле тәүге йыйынтығы

"Сәнгать дөньясына сәяхәт" (1989), балаларға атап яҙылған, Волга буйы Болғары һәм татар халҡы тарихын сағылдырған хикәйәләр китабы

"Моң" (1991), повесть һәм новеллалар тупланмаһы

"Мәйдан татарларны көтә" (1992)

"Кара урман" романы (1997)

"Безне онытмагыз" (1998) исемле пьесалар китабы

"Дәверләр күчешендә" (1998)

"Хаҗ көндәлеге" (1999)

"Заман. Милләт. Кеше. "(2000)

"Күңел карлыгачларым" (2000)

"Соңгы намаз" (2000)

"Мишәрнең бөек улы" (2001) исемендәге Һ. Таҡташ ижадына арналған китабы

"Алыплар илендә" (2002) романы

"Ахырзаман афәте" (2002)

"Бәхет ачкычы" (2004) йыйынтығы

"М. Худяков история и татарского народа" (2003)

"Туфаннан таралган татар" (2003)

"Таралып яткан татар иле" (2003)

"Нух пәйгамбәр көймәсе" (2004)

"Ислам - яшәү рәвеше" (2004)

"Батырша җитәкчелегендә милли-азатлык көрәше" (2004)

"Ядерный архипелаг или атомный геноцид против татар" (2005)

"Кырык сырт" (2005) романы

"Алтын Урдам - алтын җирем" (2006)

"Баһадиршаһ" (2006)

"Der Nukleare Archipel oder der atomare Genozid an den Tataren" (2006)

"Михаил Худяков и историко-культурное наследие народов Среднего Поволжья" (2007)

"Тропою знаний к истине" (2007)

"Татарская Караболка - 50 лет в объятиях смерти" (2007)

"Күчем хан" (2007)

"Туран Иле" (2008)

"Милләт һәм дәүләт. (2009)

"ГУЛАГ - яралы язмышлар" (2010)

"Ачылмаган татар тарихы" (2011)

"Күчем хан" (2011)

"Батырша явы" (2012)

"Нерская история татар" (2013)

**Милләтемә  х е з м ә т  иттем**     (2о14 ел)

## Әҙәбиәт
# Зөлкарнәй Ф. Яшәеш һәм иҗат // Чакма чакмый ут чыкмый, К., 1991
# Рәшит Ә. Милләтнең сөеклесе // Заман, 2000, 15 дек.
# Хәлим А. Гаделлек сагында // Мирас. 2000. №12

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Татар энциклопедиясе : [6 томда] / баш мөхәр. М. Х. Хәсәнов (3 томнан Ә. М. Мазһаров) ; [җав. мөхәр. Г. С. Сабирҗанов] .— Казан : Татар энциклопедиясе институты, 2008 - 1 т. А-В. - Б. 596-597
* Татар электрон китапханәсе 
* Безнең гәҗиттә Фәүзия Бәйрәмова турында язмалар 
* Биография (рус.) 
* Т. Миңнуллин. Фәүзия Бәйрәмова http://www.mtss.ru/?page=f_bajramova
* СӨРГЕНГӘ СӨРЕЛГӘН ТАТАРЛАР... (Утызынчы елларда Магнитогорскига сөрелгән татар зыялылары) http://www.mtss.ru/pages/f_bajram/sorgenga-t.html
* ЧАТ ТАТАРЛАРЫ http://www.mtss.ru/?page=%2Ff_bajram%2Fcat
* МИНЕМ УРАЛЫМ – ТАТАР УРАЛЫ http://www.mtss.ru/pages/f_bajram/minem_uralim-t.html
* САМАР ЯРЫМУТРАВЫНДА БОЛГАР-ТАТАР ТАРИХЫ http://www.mtss.ru/?page=%2Ff_bajram%2Fsamar
* ТАУЛЫ ДАЛАДАГЫ ТАШ КАЛА... Орск төбәгенең борынгы төрки-татар чоры... http://www.mtss.ru/?page=/f_bajram/tauly