Динамо (хоккей клубы, Мәскәү)

**Динамо Мәскәү** — 1946 йылда Мәскәүҙә ойошторолған Рәсәй шайбалы хоккей клубы. 2008 йылдан Рәсәйҙең Континенталь хоккей лигаһы составында уйнай. Ике тапҡыр Гагарин кубогын яулаусы.

## Тарихы
«Динамо» тарихы Рәсәйҙә хоккейҙың барлыҡҡа килеүе һәм үҫеше менән тығыҙ бәйләнгән. Мәскәү клубы — бөтә ил чемпионаттарында көслөләр класында ҡатнашҡан берҙән-бер команда. «Аҡлы-күклеләр» ун бер тапҡыр ил чемпиондары булалар, беренселек миҙалсылары араһында рекорд 48 тапҡыр була, Советтар Союзы, МХЛ, Гагарин һәм Европа чемпиондары кубоктарын яулай, күп халыҡ-ара турнирҙарҙа еңә.

«Динамо» Мәскәү хоккей клубы илдә һәм донъяла танылыу яулаған күп талатлы спортсыларҙы тәрбиәләп сығара. Виталий Давыдов, Владимир Юрзинов, Александр Мальцев, Валерий Васильев, Зинәтула Биләлетдинов, Василий Первухин, Владимир Мышкин, Анатолий Семёнов, Михаил Шталенков, Алексей Жамнов, Максим Афиногенов, Александр Овечкин һәм башҡаларҙың фамилияһы хоккей нимә икәнен белгән ерҙәрҙә билдәле. 2 тренер (Чернышёв һәм Юрзинов) һәм 3 уйынсы (Давыдов, Мальцев, Васильев) ХАХФ дан залы ағзалары була.

1946 йылдың декабрендә Советтар Союзының шайбалы хоккей буйынса тәүге чемпионатында «Динамо» Мәскәү беренсе урынды һәл алтын миҙалдарҙы яулай. Аркадий Чернышёв команданың уйнаған тренеры була, ул да клубтың ил чемпионаттарында тәүге шайбаһын керетә. Уның етәкселегендә «Динамо» 1954 йылда икенсе тапҡыр СССР чемпионатында еңеү яулайҙар. 1983 йылда Швейцарияла Шпенглер кубогын яулай. Киләһе тапҡыр клуб чемпион исемен тик 1990 йылда ғына яулай. «Динамо» Мәскәү Советтар Союзы беренселегенең һуңғы икәүһендә еңеү яулай, БДБ чемпионатында һәм ике тапҡыр МХЛ чемпионатында беренсе була. Тимәк, клуб 1990—1995 йылдарҙа биш тапҡыр илдә беренсе була. Чемпион исеменә команданы төрлө йылдарҙа Владимир Юрзинов, Пётр Воробьёв һәм Владимир Голубович килтерә.

1999/2000 йылдар миҙгелендә «Динамо» тәүге тапҡыр Зинәтула Биләлетдинов етәкселеге аҫтында Рәсәй чемпионатында еңеү яулай. 2004/2005 йылдар миҙгелендә «Динамо» даими миҙгелдә беренсе урынды яулай, плей-оффта бер тапҡыр ғына еңелә һәм Рәсәй чемпионы исемен яулай. Команданың баш тренеры — Владимир Крикунов. Киләһе йылда «Динамо» Санкт-Петербургта үткән Европа чемпиондары кубогында ҡатнаша. Финалда Финляндиянан «Кярпят» хоккей клубын ота һәм был кубокты яулай. 2008 йылда икенсе тапҡыр Шпенглер кубогында беренсе була.

2008 йылда КХЛ барлыҡҡа килә. 2011/2012 һәм 2012/2013 йылдар миҙгелдәрендә «Динамо» Гагарин кубогын яулай. Шул ваҡытта команданың баш тренеры Олег Знарок була.
## КХЛ-да сығыш яһау һөҙөмтәләре
 У — уҙғарған уйындар һаны, Е — төп ваҡытта еңеүҙәр, ЕО — өҫтәмә ваҡытта еңеүҙәр, ЕБ — булиттар серияһында еңеүҙәр, ОО — овертаймда отолоуҙар, ОБ — булиттар серияһында отолоуҙар, О — төп ваҡытта отолоуҙар, М — йыйған мәрәйҙәр һаны, Ш — кереткән-үткәргән шайбалар, РС — даими миҙгелдә юбилей. 2018/19 йылдар миҙгеленән алып төп ваҡытта еңеү өсөн өс түгел, ә ике мәрәй бирелә башлай

## Ҡаҙаныштары

### Милли
**[[Шайбалы хоккей буйынса СССР чемпионаты|СССР]] / [[Шайбалы хоккей буйынса БДБ чемпионаты|БДБ]] / [[Шайбалы хоккей буйынса Рәсәй чемпионаты|Рәсәй]] чемпионаттары:**
*  **Чемпион (11)** — 1947, 1954, 1990, 1991, 1992, 1993, 1995, 2000, 2005, 2012, 2013
*  **Вице-чемпион (19)** — 1950, 1951, 1959, 1960, 1962, 1963, 1964, 1971, 1972, 1977, 1978, 1979, 1980, 1985, 1986, 1987, 1994, 1996, 1999
*  **Бронза миҙалсы (19)** — 1948, 1949, 1952, 1953, 1955, 1956, 1957, 1958, 1966, 1967, 1968, 1969, 1974, 1976, 1981, 1982, 1983, 1988, 2015

**[[Шайбалы хоккей буйынса СССР кубогы|СССР]] / Рәсәй кубогы**

*  **Еңеүсе (3)** — 1953, 1972, 1976
*  **Финалсы (9)** — 1955, 1956, 1966, 1969, 1970, 1974, 1979, 1988, 1998

**Лига кубогы**

*  **Финалсы** - 1989

**[[Гагарин кубогы]]**

*  **Еңеүсе (2)** - 2012, 2013

**[[Континент кубогы]]**

*  **Еңеүсе** - 2014

**[[Көнбайыш конференцияһы кубогы]]**

*  **Еңеүсе (2)** - 2012, 2013

**[[Асыш кубогы]]**

*  **Еңеүсе (3)** - 2010, 2012, 2013

**[[МХЛ кубогы]]**

*  **Еңеүсе (3)** - 1993, 1995, 1996
*  **Финалсы** - 1994

### Европейские
**[[Шайбалы хоккей буйынса Европа чемпиондары кубогы|Европа чемпиондары кубогы]]**
*  **Еңеүсе** - 2006
*  **Финалсы (3)** - 1990, 1992, 1993

**[[Хоккей Евролигаһы]]**
*  **Икенсе миҙалсы (3)** - 1997, 1998, 1999

**[[Континенталь кубок]]**
*  **Икенсе миҙалсы** - 2005

### Халыҡ-ара
*  **[[Шпенглер кубогы]] еңеүсеһе** - 1983, 2008
*  **[[Тампере кубогы]] еңеүсеһе** - 1991, 1992
*  **Ахерн кубогы** еңеүсеһе - 1975, 1976
*  **Альберт Бонакосс кубогы** еңеүсеһе - 1966
*  **«Торонто» кубогы** еңеүсеһе - 1971, 1972
*  **Берлин кубогы** еңеүсеһе - 1970, 1971, 1972, 1974, 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990
*  **Стеклодувтар кубогы** еңеүсеһе - 1965, 1968, 1969, 1970
*  **Лугано кубогы** еңеүсеһе - 1991
*  **«Эпсон Кап»** еңеүсеһе - 1993
*  **Греноблдә Олимпиада алдынан турнир** еңеүсеһе - 1967
*  **Пльзендә турнир** еңеүсеһе - 1989
*  **«[[Советский спорт]]» гәзитенең бүләктәренә турнир** еңеүсеһе - 1964, 1975, 1976, 1977, 1978, 1980, 1982, 1983, 1984, 1985
*  **[[Динамо (спорт ойошмаһы)|«Динамо» командалары]] турнирында** еңеүсеһе - 1962

### Башҡалары
*  **[[Динамо (спорт ойошмаһы)|«Динамо» командалары]] турниры еңеүсеһе** - 1983, 1984, 1986, 1988, 1989, 1990
*  **Киевта турнир еңеүсеһе** - 1971
*  **Түбәнге Новгородта турнир еңеүсеһе** - 1992, 1993, 1994, 1997, 1999, 2019
*  **Санкт-Петербургта турнир еңеүсеһе** - 2003, 2006
*  **Магнитогорскиҙа турнир еңеүсеһе** - 1993, 1996
*  **Хабаровскиҙа турнир еңеүсеһе** - 2000
*  **Мәскәү мэры кубогы** - 2008, 2012, 2014, 2016, 2018
*  **А. И. Чернышёв исемендәге кубок еңеүсеһе** - 2016
## Клуб етәкселеге
* Генераль директор — Евгений Анатольевич Кровопусков
* Генераль менеджер — Меркулов Виктор Андреевич
* Генераль директор кәңәшсеһе — Овечкин Александр Михайлович
* Спорт директоры — Бобков Роман Александрович

### Клубтың бөтә президенттар исемлеге
* Александр Яковлевич Стеблин (1989—1997)
* Виктор Остапович Олефир (1997—1999)
* Сергей Дмитриевич Сидоровский (1999—2002)
* Михаил Фёдорович Титов (2002—2004)
* Анатолий Георгиевич Харчук (2004—2006)
* Михаил Игоревич Головков (2006—2010)
* Михаил Леонидович Тюркин (2010—2012)
* Аркадий Романович Ротенберг (2012—2015)

## Состав
«Динамо» Мәскәү хоккей клубының тулы һәм ғәмәлдәге составы рәсми сайтта ҡарарға була.
## Клубтың бөтә баш тренерҙар исемлеге
* Аркадий Чернышёв (1946—1974)
* Владимир Юрзинов (1974—1979, 1989—1992)
* Виталий Давыдов (1979—1981)
* Владимир Киселёв (1981—1983)
* Игорь Тузик (1983—1984, 1993—1994)
* Юрий Моисеев (1984—1989)
* Петр Воробьев (1992—1993)
* Владимир Голубович (1994—1996)
* Юрий Очнев (1996—1997)
* Зинәтула Биләлетдинов (1997—2000, 2002—2004)
* Владимир Семёнов (2000—2002)
* Владимир Крикунов (2004—2007)
* Анатолий Антипов (2007)
* Владимир Вуйтек (2007—2009)
* Сергей Котов (2009)
* Андрей Хомутов (2009—2010)
* Олег Знарок (2010—25 март 2014)
* Харийс Витолиньш (28 март 2014 — 29 декабрь 2015)
* Сергей Орешкин (29 декабрь 2015 — 22 март 2017)
* Владимир Воробьёв (14 апрель 2017 — 2 октябрь 2018)
* Владимир Крикунов (2 октябрь 2018 — *әлеге ваҡыт*)

## Стадион

2019 йылдың 4 ғинуарында «Автомобилист» хоккей клубына ҡаршы уйында Петровский паркындағы ВТБ Арена тантаналы асыла. Тап ошо ерҙә «Динамо» үҙенең тәүге уйындарын 1946 йылда үткәрә. Үҙ тарихында «Динамо» хоккей клубы «Лужники» БСА, «Олимпийский» СК, «Крылья Советов» УСҺ, «Мегаспорт» СҺ һәм ВТБ Боҙ һарайында үҙенең уйындарын үткәрә. 

Тимәк, тулы хоҡуҡ менән, «Динамо» 60 йылдан һуң үҙенең тыуған еренә ҡайта, тип әйтеп була.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Рәсми сайт 
* ХК «Динамо Мәскәү» Facebook бите
* ХК «Динамо Мәскәү» тарихы