Донецкиҙа Пушкин һәйкәлдәре

Донецкиҙа  Александр Сергеевич Пушкиндың бер нисә һәйкәле урынлашҡан. Шулай уҡ ҡалала Пушкиндың әҙәби персонаждарының бер нисә скульптура композициялары бар

## Пушкин скульптуралары

### Мәҙәниәт йорто янында Пушкин һәйкәле
1959 йылда Пушкин исемендәге Мәҙәниәт йорто янында Пушкин һәйкәле ҡуйыла. Һәйкәл Пушкиндың аяғүрә баҫып торған фигураһынан ғибәрәт. Постаменты кирбестән һәм тимер бетондан яһалған.  Урындағы тарихи ҡомартҡы статусына эйә  (№ 99), 724-се ҡарар менән 1969 йылдың 17 декабрендә дәүләт  иҫәбенә алынған. 2012 йылдың апрелендә  вандалдар һәйкәлдең ҡулын һындыра.Ҡала властары авария хәлендә булған һәйкәлде тергеҙергә вәғәҙә итә.

### Химреактивтар заводы паркында һәйкәле.
1963 йылда  химреактивтар заводы паркында  Пушкин  һәйкәле ҡуйыла. Һәйкәл аяғүрә баҫып торған фигуранан тора.  Постамент   тимер-бетон һәм кирбестән эшләнгән. Һәйкәлдең авторы — скульптор Л.П. Казанская.

### Драмтеатр янындағы һәйкәле
1969 йылдың 14 июнендә Донецк академия украин музыкаль-драма театры янында Пушкин һәйкәле ҡуйыла. Һәйкәлдең авторы — скульптор Гинзбург Наум Абрамович, архитекторы Я. И.. Томилло. Һәйкәл бронза бюстан тора. Бюстың бейеклектәге — 1.2. м. Бюст плиталар менән көпләнгән дүрткел мөйөшлө ҡара гранит постамента урынлаштырылған. Постаменттың күләме — 3,0×0.2×0.8. 2000 йылда постаментты колонна рәүешендәге постаментҡа алмаштыралар. Постаменттың алғы яғында Пушкиндың факсимилеһе урынлашҡан. Беренсе постаментта факсимиленән түбәнерәк шағирҙың тормош даталары күрһәтелгән. Һәйкәлде асыу шағирҙың тыуыуының 170 йыллығына һәм Донецк ҡалаһының 100 йыл тулыуына тап килтерелә. Һәйкәл тирәләй сквер төҙөгәндәр.

2003 йылда Донбасстың Уң йәштәр союзы был һәйкәл урынына Степан Бандера һәйкәлен ҡуйыу өсөн ҡултамғалар йыя. Һәйкәл янында Донецк өлкәһендәге Рус теле көндәренә арналған саралар үтә.





### «Пушкинъ» рестораны янында һәйкәл
2012 йылдың 6 июнендә  Пушкин исемендәге «Пушкинъ» рестораны  янында шағирҙың эскәмйәлә ултырыуын һүрәтләгән  скульптура композицияһы ҡуйыла.

### Башҡа скульптуралары
Донецк опера һәм балет театрында Александр Пушкиндың аяғүрә баҫып торған һәйкәле бар. Донецк өлкә Крупская исемендәге  китапхана бинаһында Н.А. Гинзбург эшләгән А.С.Пушкиндың горельефы ҡуйылған.

## Пушкин  персонаждары һәйкәле
Пионерҙар һарайы эргәһендә «Ыласын»  балалар майҙансығы урынлашҡан. Унда Пушкиндың «Алтын әтәс тураһында  әкиәте»  буйынса скульптура композицияһы урынлашҡан булған.  Композицияға Дадон батша, Шәмәхә батшабикәһе һәм  алтын әтәс ингән. Майҙансыҡты реконструкциялағандан һуң композиция һүтеп алына.

Пушкин бульварында Диңгеҙ ҡултығы персонаждары менән скульптура композицияһы урынлашҡан  («Руслан һәм Людмила» поэмаһына инеш) — ғалим бесәй, һыу ҡыҙы һәм урман эйәһе.
Файл:Donetsk skazki puskina 01.jpg|«Диңгеҙ ҡултығы». Ғалим бесәй
Файл:Donetsk lukomorie 01.jpg|«Диңгеҙ ҡултығы». Ғалим бесәй һәм һыу ҡыҙы
Файл:Donetsk lukomorie 02.jpg|«Диңгеҙ ҡултығы». Һыу ҡыҙы һәм Урман эйәһе
Ленин комсомолы паркында әкиәттәр яланында  «Балыҡсы һәм балыҡ тураһында әкиәт» һәм   «Руслан һәм Людмила» буйынса скульптура композицияһы урынлашҡан. 
Файл:Donetsk golova 02.jpg|«Әкиәттәр яланы»  Баш 
Файл:Ribak i zolotaya ribka.jpg|«Әкиәттәр яланы». Балыҡсы алтын балыҡ янында
Донецкиҙың сүкеп эшләнгән һәм семәрле скульптуралар паркында Алтын балыҡ менән «Руслан һәм Людмила» поэмаһындағы Баштың һындары бар. Баш һыны 2006 йылда, паркта әкиәт персонаждары  аллеяһы барлыҡҡа килгәс  ҡуйыла.
Файл:Donetsk golova 03.jpg|Сүкеп эшләнгән скульптуралар паркы. Баш


## Иҫкәрмәләр


## Библиография

* 
* 

## Һылтанмалар

*  
*  
* 
*