open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тәжәй

**Тәжәй** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 518 кеше.
Почта индексы — 452273, ОКАТО коды — 80230852001.
 
## Халыҡ һаны

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса  башҡорттар (98 %) йәшәй.

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 23 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 130 км

## Билдәле шәхестәре
* Ғәниев Ривнер Фазыл улы (01.04.1937), ғалим-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1968), профессор (1969), Рәсәй Фәндәр Академияһы академигы (1994), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының почётлы академигы (1991), Литва Фәндәр Академияһының сит ил ағзаһы (2011). Почёт (1999) һәм 4‑се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2008) ордендары кавалеры.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
* 
* *Мухтаров Я. Г. *Ялан Яркей и его потомки. — Уфа, 1999.
* *Яппаров Х. М. *Наше шежере. — Уфа: Китап, 1999. — 272 с.

## Һылтанмалар
* 
* Тазеево на портале «Генеалогия и Архивы»
Теләкәй

**Теләкәй** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 316 кеше булған 
Почта индексы — 452276, ОКАТО коды — 80230832002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 27 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Иҫәнбай): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 134 км

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4 

## Һылтанмалар
*    
* Телекеево на портале «Генеалогия и Архивы»
Теләпән

**Теләпән** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 307 кеше.
Почта индексы — 452278, ОКАТО коды — 80230836003.

## Тарихы
Йылан улусының Уразай түбәһенә ҡараған һәм Баҙы йылғаһы буйында урынлашҡан Теләпән ауылы 10-сы Башҡорт кантонының 8-се йорто булараҡ теркәлә. Ауылға Теләпән исемле уҙаман нигеҙ һалған (әммә был турала теүәл генә мәғлүмәт юҡ). 1770 йылдағы бер документта уның улы Йылан улусының йөҙ башы Собханғол Теләпәнов атап үтелә. Уның улы Туҡтамыш була, ейәне 1794 йылда тыуған Әбделкәрим. Әбделкәрим аҙаҡ зауряд-хорунжий булып хеҙмәт итә".

1793 йылға тиклем ауылда тик аҫаба башҡорттар ғына йәшәй. 1793 йылда ауыл общинаһы Йылан ырыуы башҡорттарын һәм типтәрҙәрҙе, аҡсалата яһаҡ түләү шарты менән, үҙ ерҙәренә индерә. 1795 йылда 15 ихатала 142 кеше йәшәй, 1816 йылда — 173, 1834 йылда - 236, 1858 йылда 61 ихатала - 403, 1870 йылда 60 ихатала - 411, 1920 йылда 206 ихатала 1008 кеше йәшәй.

Йорт старшинаһы зауряд- йөҙ башы Әбделвәлит Миңлеғолов (Айытҡол улы) (1791 йылда тыуған) ошо ауылда йәшәй. Уның улдары: 1814 йылғы Динмөхәмәт, 1816 йылғы Әлимбәт, 1831 йылғы  Хәбибулла. 1843 йылда 195 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда мәсет була, Бер уҙаман тирмән тота.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 16 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Этәй): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 123 км

## Сығанаҡтар
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Тыпый

**Тыпый** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 415 кеше.
Почта индексы — 452265, ОКАТО коды — 80230872002.

## Тарихы
Кантондар идаралығы дәүерендә (1798 — 1865 йй.) Маты һәм Түрбә йылғалары үҙәндәрен биләгән Тыпый ауылы 10-сы йорт составына инә. Ауылға нигеҙҙе Тыпый Бәҙергәнов (ЦГАДА. Ф. 1173. Оп. 1. Д. 1240. Л. 10) һала. Ошо ауылда йәшәгән Күҙәй Юзеев Ҡырғыҙ  улусының башҡа аҫабалары менән бергә 1749 йылда үҙҙәренең еренә яһаҡ татары Үсәй Асиевты (иптәштәре менән бергә) Бай һәм Ютаҙы йылғалары үҙәндәрендә ике утар булдырыу өсөн 10 йылға индерә. Тыпый ауылы башҡорттары Иман һәм Сура Юлмәтовтар, Дауыт Московов батша крәҫтиәндәренә 15 йылға Татыш, Тимәле һәм башҡа күлдәрҙәге балыҡ тотоу урындарын 65 һумға ҡуртымға бирә. 

III (1762 й.) һәм IV (1783 й.) рәүиздәре араһында ауылға типтәрҙәр индерелә, ә мишәрҙәр XIX быуат башында ғына был ауылға индерелә. Ауылда 1762 йылда 60 кеше, 1783 йылда - 91, 1795 йылда 22 ихатала - 232, 1816 й. - 426, 1834 й. - 456, 1858 йылда 166 ихатала - 1084, 1870 йылда 225 ихатала - 1124, 1917 йылда 399 ихатала 2010 кешенең йәшәүе теркәлә.

1870 йылда ауыл халҡы башҡорт тип теркәлә, 1917 йылғы рәүиздә ауылда йәшәүселәрҙең милләте дөрөҫ күрһәтелә.

Аҫаба башҡорт үрәтник Ҡотлобулат Юлдашев (1802 й. т.) 1828-1829 йылдарҙағы Рус-төрөк һуғышындағы батырлығы өсөн көмөш миҙал менән бүләкләнә.

1843 йылда 456 башҡортҡа 1600 бот ужым һәм 1592 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда картуф ултыртыла башлай. Бер кешенең 4 бот катуф ултыртыуы ла теркәлә. 1816 йылдан ауылда мәсет эшләй, ауылда 3 тирмән була.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 25 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 110 км
## Күренекле ауылдаштар
* Поварисов Суфиян Шәмсетдин улы (29.08.1924 йыл) — шағир, яҙыусы, педагог. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2011).

## Сығанаҡтар
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Турасы

**Турасы** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. Исәмәт ауыл советы биләмәһенә инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 205 кеше.
Почта индексы — 452277, ОКАТО коды — 80230828004.
 
## Халыҡ һаны
** XVIII —XIX быуаттырҙа Рәсәй империяһында үткәрелгән  ревизиялар мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәә тиклем (Үрге Йәркәй): 25 км
* Ауыл советы үҙәә тиклем (Исәмәт): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 131 км
## Тарихы
Аушта йылғаһы буйында урынлашҡан Турасы ауылы 1693 йылдан билдәле. Ауылда йәнәй ырыуы аҫаба башҡорттарынан башҡа Минзәлә өйәҙе Байляр олоҫо Мушугин түбәһенән килгән башҡорт припущенниктары йәшәгән. 1704 йылда башҡорт припущенниктары типтәрҙәр тип аталғандар. 
XIX быуаттың 70-се йылдарында ауылда «училищелы» мәсет булған.

## Сығанаҡтар
Үрмәт

**Үрмәт** () — Башҡортостан Республикаһының Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 654 кеше.
Почта индексы — 452265, ОКАТО коды — 80230872001.

## Тарихы
Ҡырғыҙ улусының аҫаба башҡорттары 1740 йылда төҙөгән килешеүгә ярашлы ауылға ерһеҙ башҡорттар (припущенниктар) һәм типтәрҙәр индерелә. Ул мәлдә Ҡырғыҙ улусы старшинаһы булып Үрмәт исемле уҙаман эшләй. Уның атаһы ошо ауылға нигеҙ һалыусыларҙың береһе тип таныла..

Яһаҡ татарҙары һәм башҡорттар (припущенниктар) типтәрҙәр составына инә. 1783 йылда ауылда 212 кеше, 1795 йылда 59 ихатала - 346, 1816 й. - 541, 1834 й. - 168, 1858 йылда 176 ихатала - 1072, 1870 йылда 210 ихатала - 1284, 1917 йылда 436 ихатала 2328 кешенең йәшәүе теркәлә.

1843 йылда 168 башҡортҡа 344 бот ужым һәм яҙғы иген сәселә. Ауыл халҡы картуф ултырта башлай (бөтәһенә 4 бот).

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 103 км

## Билдәле шәхестәр
* Ринат Хәйри (19.01.1950—5.09.1990), башҡорт шағиры һәм журналисы, 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы, Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты (1990).
* Шәрипова Илүсә Тимерғәли ҡыҙы (7.11.1948), педагогик хеҙмәт ветераны. 1977—2011 йылдарҙа Краснокама районы Николо-Берёзовка урта мәктәбенең һәм бер үк ваҡытта 1991 йылдан Нефтекамалағы 1-се лицейҙың рәсем уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2002).

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* 
* 

## Һылтанмалар
*
Уяндыҡ

**Уяндыҡ** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 182 кеше.
Почта индексы — 452274, ОКАТО коды — 80230856008.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 33 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Яңы Айыу): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 140 км

## Билдәле шәхестәр
* Сафин Рәлиф Рәфил улы (6.01.1954), Рәсәй эшҡыуары, сәйәсмән. 2002—2014 йылдарҙа Алтай Республикаһы закондар сығарыу власынан Рәсәй Федерацияһының Федераль Йыйылышы Федерация Советы ағзаһы.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Шәммәт

**Шәммәт** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 236 кеше.
Почта индексы — 453480, ОКАТО коды — 80230804005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 27 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Аҡкүҙ): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 134 км

## Билдәле шәхестәре
* Миңнуллин Ким Мөғәллим улы (4.01.1959), әҙәбиәт белгесе, фольклорсы. 2006 йылдан Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге Тел, әҙәбиәт һәм сәнғәт институты директоры. Татарстан Республикаһы Фәндәр Академияһының мөхбир ағзаһы (2008), филология фәндәре докторы (2002), профессор (2006). Татарстандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (2008). Роберт Миңнуллиндың ҡустыһы.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Йөннө

**Йөннө** () — Башҡортостандың Илеш районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 814 кеше.
Почта индексы — 452275, ОКАТО коды — 80230878005.

## Тарихы
Баҙы йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан Йөннө ауылы Йылан ырыуы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә ята. 1858 йылға тиклем ауылда тик башҡорттар ғына йәшәй. 1858 йылда Йөннө ауылына 46 ерһеҙ башҡорт (припущенник) индерелә. Улар 5 ихата булып йәшәп китә.

1842 йылда 53 йәшлек зауряд-йөҙ башы Аҡай Бикташев (Ҡасар улы) йорт старшинаһы булып тора (уның улдары: Әхмәтйән, Мөхәмәтйәким). Үрге Маншыр ауылынан Юныс Шаммасов (Исмаҡ улы) уның ярҙамсыһы был хеҙмәт итә. Юныс Шаммасов 1830 — 1831 йылдарҙа Польшала 6-сы Башҡорт полкы составында хеҙмәт итә һәм баш күтәргән поляк ихтилалсыларын конвой составында Белоруссияға оҙатып бара.

1843 йылда 388 башҡортҡа 1200 бот ужым һәм 1544 бот яҙғы иген сәселә.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 5 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ирмәш): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 102 км

## Сығанаҡтар
* 
* 

## Иҫкәрмәләр
Авангард (Ишембай районы)

**Авангард** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 7 кеше. Этҡол ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453224, ОКАТО коды — 80 231 830 002.

### Географик урыны
Эргәһенән Тәйрүк йылғаһына ҡойоусы Ҡаратал йылғаһы ағып үтә.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 30 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Этҡол): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем (Салауат): 47 км

## Атамаһы
Ауыл исеме «Авангард» колхозы исеменән алынған.

Баштағы атамаһы — Коммуна, аҙағыраҡ Авангард ауылы тип үҙгәртелә, унан һуң — Берёзовка утары, һәм яңынан — Авангард ауылы.

## Тарихы
1930-сы йылдарҙа Воскресенск районында нигеҙ һалына.

«Коммуна» колхозының (артабан «Авангард» тип йөрөтөлә) беренсе рәйесе Ғабидуллин Барый Абдулла улы 1905 йылда тыуған. 1941 йылдың декабрендә үҙ теләге менән фронтҡа китә. 112-се кавалерия дивизияһы составында, ҡыҙылармеец, разряд командиры, 1942 йылда Курск өлкәһенең Тербуны-2 эргәһендә һуғышта һәләк була. Барый Абдулла улы фронтҡа киткәс, колхоз рәйесе итеп уның ҡатыны Ғәбиҙуллина (Аҡаева) Фәтихә Ғилман ҡыҙы (1906 йылда тыуған) һайлана, ул Ауырғазы районы Яңы Тимешкә ауылында тыуған. 1952 йылда вафат була, Авангард ауылында ерләнә.

1960 йылдың 31 октябрендәге ҡарарға ярашлы Тятяновка ауыл Советының Авангард һәм Покровка тораҡ пункттары бер тораҡ пунктҡа — Авангардҡа берләштерелә.

Авангард — Ишембай районының Этҡол ауыл Советына ҡарай.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Урамдары
Урам исеме:
* Урман урамы ()

## Сығанаҡтар


## Һылтанмалар
* [Этҡол ауыл советы](https://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D1%82%D2%A1%D0%BE%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%8B_(%D0%98%D1%88%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D1%8B))
* Начальная страница Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан
Аҙнай (Ишембай районы)

**Аҙнай** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 278 кеше.  Этҡол ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453224, ОКАТО коды — 80231830003.

## Атамаһы
Ауылдың исеме Аҙнай тигән кеше исеменән алынған, Аҙнай Абдуллин — XVIII быуатта ауыл хужаһы.

## Тарихы
Ауылға Нуғай даруғаһы Юрматы улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. Тәүге исеме Буранғол ауылы булған. Уға Буранғол нигеҙ һалған. Улдарының исемдәре билдәле: Ҡотлоғужа (улдары Итбай, Селәүсен, Аҡтейен, Кинйәбай), Яҡшыгилде (уның балалары Килдебай, Рәсүл), Яҡшығулла, Тимербай.

Хәҙерге исеме хужаһы Аҙнай Абдуллин исеменән килеп сыҡҡан. Ул 1780 йылда Левашовҡа аҫаба ерҙәрен һатыуҙа ҡатнаша.

1865 йылда Буранғол‑Аҙнай исеме менән теркәлгән була, 75 йортта 390 кеше иҫәпкә алынған. Халыҡ малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ, сана, тәгәрмәс, тәгәрмәс туғындары яһау менән шөғөлләнгән. Ауылда мәсет, училище, 2 һыу тирмәне булған. 1906 йылда мәсет, 2 һыу тирмәне, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. Халыҡ башлыса урман кәсептәре менән шөғөлләнгән.
 
1812 йылғы Ватан һуғышы ветераны Аҡкөсөк Назарғолов 1814 йылдың 19 мартында «Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылдағы Ватан һуғышы иҫтәлегенә»  көмөш миҙалдары менән бүләкләнә.

Азнай улусы составына ингән.

## Ауылдың бөгөнгөһө
Ауыл Этҡол ауыл Советына ҡарай. Башланғыс мәктәп (Үрге Этҡол урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %) йәшәй.

## Урамдары
Урам исеме:

* Бәпкә урамы ()
* Йәшел урамы ()
* Ишморат Ғиниәтуллин урамы ()
* Йылға урамы ()

## Тарихи урындары
* Аҙнай ҡәберлеге— Башҡортостандың Ишембай районындағы археологик ҡомартҡы (XIII быуат). Ишембай районы Аҙнай ауылынан төньяҡҡа табан 1 км алыҫлыҡта Шиҙе йылғаһының уң ярында урынлашҡан .

* АҘНАЙ ТОРАМАҺЫ, тарих ҡомартҡыһы. 17—19 быуаттарға ҡарай. Ишембай районы Аҙнай һәм Хажы ауылдары араһында Хажи Шиҙеһе йылғаһының (Һәләүек йылғаһы ҡушылдығы) уң ярында урынлашҡан.

## Ауыл эргәһендәге ер-һыу
* Ыласынтау — Башҡортостандың Ишембай районындағы тау. Ыласынтауҙан көнсығыштараҡ Буҙалашбаш (538 м) тауы , төньяҡ-көнбайыштараҡ Аҙнай ауылы урынлашҡан.

## Видеофильмдарҙа
* Аҙнай ауылы. Олуғ ханыбыҙ Ҡараһаҡалдың тыуған ере.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* 
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Аҙнай ауылы
Аникеевский (Ишембай районы)

**Аникеевский** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 12 кеше. Байғужа ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453223, ОКАТО коды — 80231815002.

## Тарихы
1906 йылда белорус күскенселәре тарафынан  Аҙнай улусы биләмәһендә Аникеевка тораҡ пункты булараҡ нигеҙ һалына. Шулай уҡ Аникеевка, Нуғайбәк ауылы булараҡ та теркәлә (Ишембай энциклопедияһы, Өфө: [Башкар энциклопедияһы], 2015, с. 70).

1950-се йылдарҙан хәҙерге атамаһына һәм статусына эйә.


== Географик урыны ==
Район әһәмиәтендәге юлдар менән [Кәшәләкбаш һәм Кинйәбулат ауылдары менән тоташҡан.

Алыҫлығы:
* район үҙәгенә тиклем Ишембай: 23 км,
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем Кинйәбулат: 8 км,
* яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем Салауат: 40 км.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Урамдары
Урам исеме:

* Кулешов урамы )

## Арҙаҡлы шәхестәре
* Аникеев Иван Константинович (20 сентябрь 1938 йыл — 17 май 2011 йыл) — ғалим-химик. 1956—1959 һәм 1962—2008 йылдарҙа — «Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһенең яуаплы хеҙмәткәре. Техник фәндәр кандидаты (1976). РСФСР-ҙың атҡаҙанған уйлап табыусыһы.
* Куданов Николай Владимирович (1937—16.01.2013), хеҙмәт алдынғыһы. 1960—2001 йылдарҙа (өҙөклөк менән) Салауат нефть химияһы комбинаты һәм «Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһе инженеры; 1987—1994 йылдарҙа 19-сы ГПТУ директоры. Халыҡтар Дуҫлығы (1986) һәм «Почёт Билдәһе» (1963) ордендары кавалеры, СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть химия сәнәғәте отличнигы (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Аникеевский ауылынан.

## Һылтанмалар
* Деревня Аникеевский на карте России
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Алмалы (Ишембай районы)

**Алмалы** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 73 кеше. Петровск ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453231, ОКАТО коды — 80231855010.

## Географик урыны
Ҡарасай (Егән йылғаһы бассейны) (русса атамаһы Карасайка) йылғаһы буйында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 45 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Васильевка): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ ): 43 км.

## Тарихы

Ауылға 1930 йылда Маҡар районының Әрмет-Рәхим һәм Көҙән ауылдары кешеләре тарафынан бүлендек ауыл булараҡ нигеҙ һалынған. 1917 йылғы революцияға тиклем был урында Стәрлетамаҡ алпауыты Борелдең алма баҡсаһы менән дачаһы була, ул ауыл исемендә лә сағыла.

Алмалы ауылы Петровск ауыл Советы составына инә. Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %).
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Урамдары
Урам исеме:

* Үҙәк урам ()

## Иҡтисады
* «Победа» ауыл хужалығы артеле.

## Арҙаҡлы шәхестәре
* Ғиззәтуллина Зөләйха Тәхәү ҡыҙы (1923, Башҡорт АССР-ы Стәрлетамаҡ кантоны, хәҙерге Ишембай районы Алмалы ауылында тыуған) — уҡытыусы. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, яҙыусы Ибраһим Ғиззәтуллиндың хәләл ефете.

## Ауылдың ер-һыу атамалары
* Ҡарасәй — Ишембай районы Алмалы ауылынан көнсығыштараҡ Эйәртау итәгендә башлана. Алмалының элекке исеме Ҡарасәй.
* Эйәртау — Башҡортостандың Ишембай районында, Алмалы ауылы янында урынлашҡан тау.

## Һылтанмалар
* «Налог Белешмәһе» системаһында Алмалы ауылы
* 
* Вконтакте сайтында Алмалы
* Деревня Алмалы на карте России
* Excel форматында ҡушымта 

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
Әрмет-Рәхим

**Әрмет-Рәхим** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 315 кеше. Петровск ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453230, ОКАТО коды — 80231855002.

## Тарихы
Нуғай даруғаһының Юрматы улусы башҡорттары тарафынан  Әрмет исеме аҫтында нигеҙ һалынған, 1737 йылдан билдәле. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1676 йылда нигеҙ һалынған.

Ауылдың хәҙерге исеме XVIII быуатта йәшәгән старшина Рәхим Ибраев исеме менән бәйле.

V ревизия ике ауыл халҡын иҫәпкә алған: Түбәнге Әрмет һәм Әрмет-Рәхим. 1834 йылда 230 кеше, 1859 йылда — 147 башҡорт була. 1920 йылда 237 ихатала 1265 кеше йәшәгән. 1939 йылда халыҡ һаны 1083 кеше тәшкил итә, 1959 йылда — 799 кеше.

Ауыл халҡы башлыса малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ һәм һөнәрселек менән шөғөлләнгән.

1737 йылда башҡорт ихтилалдарын баҫтырғанда балаларҙың фажиғәле яҙмышын һүрәтләгән, 1737 йылда баҫылып сыҡҡан документ Әрмет ауылының йәше тураһында ситләтелгән дәлил булып хеҙмәт итә ала. 1737 йылда Өфө ландмилицияһының отставкалағы вахмистры (Фельдфебель) Ҡаҙан сауҙагәренә Әрмет ауылынан башҡорт малайы Мәҡсүт Асеевты  1 һум 50 тингә һата. Ул «түҙеп торғоһоҙ  аслыҡтан православие христиан диненә суҡындырыла, ә суҡындырылғандан һуң Мәҡсүткә Михаил Сергеев исеме бирелә, уға 7 йәш була».

## Хәҙерге осор
Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, мәсет бар.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**
  

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек башҡорттар йәшәй (95 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 42 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Петровский): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ ): 39 км.

## Урамдары
Урам исеме:

* Мәктәп урамы ()
* Яр урамы ()
* Партизан тыҡрығы ()
* Тау аҫты урамы ()
* Йылға урамы ()
* Үҙәк урамы ()
* Йәштәр урамы ()

## Билдәле шәхестәр
* Булатова Фәниә Дәриғәт ҡыҙы (17.08.1928—19.06.1997), совет һәм Рәсәй ғалим-профпатологы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1984), профессор (1987). 
* Шәрәфетдинов Әмир Ямалетдин улы (13.05.1947), ғалим-гигиенист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1999) һәм мәғариф отличнигы (2012).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Арметрахимово// 

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Статья в Башкирской энциклопедии
* 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Әрмет-Рәхим ауылы
*
Әсеялан

**Әсеялан** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 44 кеше. Этҡол ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453224, ОКАТО коды — 80231830004.

## Тарихы
Башҡа ауыл һәм утарҙар, шул иҫәптән Әсеялан утары (күсмә тормошта, бер кем дә булмаған), 1916-1920 йылдарҙа барлыҡҡа килә.

1930-сы йылдар башына тиклем бында мал көткәндәр.

Тәүгеләрҙән булып кулактар һәм халыҡ дошмандары йәшәй. Урындағы төрмә тотҡондары ағас ҡырҡыу һәм Һәләүек йылғаһы буйлап Стәрлетамаҡҡа тиклем ағыҙыу менән шөғөлләнгәндәр. Хөкөм язаһының яртыһын Өфө төрмәләрендә үткәргән тотҡондар бында төрмәгә күсерелгән.

1930-сы йылдарҙа бында ОГПУ-ның 12-се совхозы ойошторола. 1938 йылда совхоз НКВД-ның 2-се совхозы тип үҙгәртелә.
Һаҡ органдарын һәм моторҙар эшләү заводын тәьмин итеүсе Өфө сауҙаһының ҡала яны хужалығы тип һаналған.

Ауылда һәм төрмәлә тотҡондарҙың тормошо тураһында «Уральский Гулаг» на «Кислой поляне» китабы яҙылған, авторы Тамара Федорова (2013).

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**
    

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса ауылда башҡорттар йәшәй.

## Географик урыны
Ауыл Һәләүек йылғаһы яры буйында,  райондың  барып етеүе ҡыйынлыҡ тыуҙырған таулы һәм урманлы өлөшөндә урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 40 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үрге Этҡол): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Салауат): 55 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Урман урамы ()
* Яр урамы ()
* Баҫыу урамы ()
* Үҙәк урамы ()

## Иҡтисады
Туризм үҫешкән.

## Билдәле шәхестәре
* Щербакова Тамара Тимофеевна (15.03.1943), Ишембай районының Скворчиха һөтсөлөк фермаһының 1982—2015 йылдарҙағы мөдире. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән Әсеялан ауылынан.
* Әлибаева Зәйтүнә Рәхмәтулла ҡыҙы (1922 йыл — 9 август 1942 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, ПВО часе элемтәсеһе.  Стәрлетамаҡ кантонының (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ишембай районының) Әсеялан ауылында тыуған/

## Видеофильмдарҙа
* Әсеялан

## Әҙәбиәт
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Горьки ягоды Аси-Ялани // Газета «Выбор» № 133—134 от 8 сентября 2015 года.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* «Налог Белешмәһе» системаһында Әсеялан ауылы
*
Бәрҙешле

**Бәрҙәшле** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 212 кеше. Петровск ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453230, ОКАТО коды — 80231855003.

## Исеменең килеп сығыуы
 ойконимы Һәләүектең һул ҡушылдығы  гидронимынан килеп сыҡҡан.

## Тарихы
Ауылға XVIII-XIX быуаттар араһында Нуғай даруғаһы Тәлтем-Юрматы улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә алпауыт П. Киндяковтың крәҫтиәндәре нигеҙ һалалар. 1865 йылда 50 йортта 447 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. 1906 йылда 2 тимерлек, 2 ат ярма ярғысы, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. Халыҡ шулай уҡ ылаусылыҡ менән дә шөғөлләнгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Милли составы: [­[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса халыҡтың күпселеге [­[урыҫтар]] (82 %).

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 30 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Петровский): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 39 км

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урамы ()
* Урман урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Живов Павел Евгеньевич (15.03.1918—9.10.2001), малсылыҡ хеҙмәткәре, 1967—1978 йылдарҙа В. И. Ленин исемендәге колхозының һөт‑тауар фермаһы мөдире. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының 7-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
* Сухоруков Анатолий Михайлович (1960), хужалыҡ эшмәкәре. 2009 йылдан Өфө нефть эшкәртеү заводының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 3-сө һәм 4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе, Почёт ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Бәрҙешле ауылынан.

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
*  
* [Словарь топонимов Башкирской АССР. - Уфа: Башкирское книжное издательство, 1980. - 200 с. С.35, правая колонка]
* «Налог Белешмәһе» системаһында Бәрҙешле ауылы
## Иҫкәрмәләр
Оло Байыҡ

**Оло Байыҡ** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 52 кеше. Байғужа ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453223, ОКАТО коды — 80231815002.

## Исеменең килеп сығыуы
Ауылға нигеҙ һалыусы Сәйтәк, шунан Сейтяково тигән урыҫса исем ала. Сәйтәктең улдары билдәле: өлкәне Сәйфулла (1757—?), уның балалары: Фәтҡулла (уның Ғәйнулла исемле улы тыуған) һәм Рәхмәтулла һәм кесеһе Сәйетҡол (1767—1813), уның балалары: Әбүбәкер, Фәтҡулла, Зәйнулла.

Ауыл Байыҡ булараҡ 1816 йылдан билдәле. 1850 һәм 1858 йылдар араһында бүлендек ауыл — Кесе Байыҡ тораҡ пункты барлыҡҡа килә, шуға күрә иҫке тораҡ пункты Оло Байыҡ тип атала башлай.

## Тарихы
XVIII быуат аҙағында ауылда 18 ихата һәм 111 кеше иҫәпләнгән.

1816 йылда 105 аҫаба башҡорт йәшәгән 18 йорт хужалығы була. Ауыл йөҙ башы Байыҡ Сарбаев милкендә була. Ул 1755, 1761 йылдарҙа аҫаба ерҙәрҙе һатыуҙа ҡатнаша, ә ул ваҡытта ул Әлимғол Сапарғолов нигеҙ һалған Әлимғол ауылында йәшәгән була. Байыҡтың ағаһы — Байморат. Байыҡтың балалары: Ҡайыҡбирҙе, Тимербай (1772—1817). Муҡас ауылы шәжәрәһендә Сарбай, Байыҡ һәм башҡалар күрһәтелгән. Аҙаҡ килеп Байыҡ үҙенең исеме менән аталған ауылда урынлаша.

Байыҡтар — шулай уҡ малсылар. 1839 йылда 142 кеше йәшәгән 25 йортта 162 ат, 90 һыйыр, 31 һарыҡ, 4 кәзә, 53 умарта, 3 солоҡ була. Бөтәһенә 192 бот көҙгө һәм 704 бот яҙғы иген сәселгән.

XX быуат уртаһында ауылда 175 кеше һәм 22 ихата була.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Байыҡ йылғаһы ағып үтә. Ауылдан көнбайыштараҡ Ташлығыртау тауы урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 21 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Кинйәбулат): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Салауат): 35 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урамы ()
* Татар урамы ()

## [[1812 йылғы Ватан һуғышы]] ветерандары
1836—1839 йылдарҙа теркәлгән 1812 йылғы Ватан һуғышы ветерандары, улар «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылдағы һуғыш иҫтәлегенә» миҙалдары алғандар:
* Мөхәмәтғәле Ҡәйепбирҙин;
* Ғәле Йүнлебаев.

## Иҫтәлекле урындары
* Ташлығыртау тауы («Ташлы» — каменная, "ҡыр "— поле, «тау» — гора). Бейеклеге — 380,6 м. Тау район әһәмиәтендәге Ишембай — Воскресенское юлында һәм Оло Байыҡ ауылы яғынан асыҡ күренә.

* Байыҡ йылғаһы
: Ташлығыртау тауының көнсығыш битләүендә, урманлы урында башлана. Башта төньяҡ-көнсығышҡа табан аға. Оло Байыҡ ауылы янында көнсығыш — көньяҡ-көнсығышҡа борола. Тамағы алдынан ике тармаҡҡа бүленә. Тәйрүк йылғаһына һул яҡтан, Ҡыҙыл Йондоҙ ауылы янында ҡоя.

## Һылтанмалар
*  
* Почтовые индексы Ишимбайского района
* Страница Баиково Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан

* «Налог Белешмәһе» системаһында Оло Байыҡ ауылы
* вконтакте сайтында Оло Байыҡ — Б. Баиково ауылы

## Иҫкәрмәләр
Биксән

**Биксән** () — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 513 кеше булған. Һайран ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453225, ОКАТО коды — 80231860003.

## Тарихы
Ауылдың тәүге күскенсеһе — Биксән Яҡупов. Ул 1790 йылда Юрматы улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрен завод хужаһы Дарья Пашковаға һатыуҙа ҡатнаша.

XIX быуат башында 14 йорт була, унда 75 кеше йәшәй. 50 йылдан һуң 31 йортта 235 кеше йәшәй. 1920 йылда ауылда 286 кеше йәшәй һәм 55 ихата була. Халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ, сана, тәгәрмәс, туғын яһау менән шөғөлләнгәндәр. 

«Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында» Законға ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.

## Ауыл бөгөн
Ауылда урта мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.
  
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Милли составы: Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %).

## Географик урыны
Биксән Бишағас йылғаһы Һәләүек йылғаһына ҡойған ерҙә урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 25 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Һайран): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 40 км

## Урамдары
Урам исеме:
* Колхоз урамы ()
* Һәләүек урамы ()
* Мәктәп урамы ()
* Механизаторҙар урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Шәйәхмәтова Әлфирә Биктимер ҡыҙы (1951), педагогик хеҙмәт ветераны. 1986—2001 йылдарҙа Салауат ҡалаһының 54-се мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы тәрбиәсеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1996), Рәсәй Федерацияһының почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре (2006) һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы (1995).

## Иҡтисады
* Игенселек;
* Малсылыҡ.

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
*    
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 
* Страница Биксяново на портале «Генеалогия и Архивы»
* вконтакте сайтында Биксяновский-Сдк Биксян

## Иҫкәрмәләр
Богдановка (Ишембай районы)

**Богдановка** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 6 кеше. Урман-Бишҡаҙаҡ ауыл Советы составына инә.

Почта индексы — 453220, ОКАТО коды — 80 231 865 003.

### Географик урыны
Ишембай — Петровский автомобиль юлында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* район үҙәгенә тиклем (Ишембай): (6 км),
* ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Урман-Бишҡаҙаҡ): 3 км,
* яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 18 км

## Тарихы
Ауылға XX быуат башында Могилев губернаһы белорустары нигеҙ һала. Улар һуңыраҡ Козловкий ауылына күсәләр.
1910 йылғы белорус Яцкевич Анастасия Н. Башҡорт АССР-ының Ишембай районы Богдановка ауылында йәшәгәне билдәле. 1931 йылда кулак тип һөрөлгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Урамдары
Урам исеме:
* Дача урамы ()
* Урман урамы ()
## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Начальная страница Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Богдановка (Ишембай районы) ауылы
Восток (Ишембай районы)

**Восток** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 223 кеше. Ишәй ауыл Советының үҙәге.
Почта индексы — 453236, ОКАТО коды — 80231835002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы эргәһендә, Һәләүек йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 23 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ишәй): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 10 км

## Урамдары
Урам исеме:
* Көнсығыш урамы ()
* Тыныслыҡ урамы ()
* Тау аҫты урамы ()
* Энергетиктар урамы ()
* Олимпия урамы ()

## Иҡтисады
* Шәхси пилорама
* Шәхси һөт эре-мөгөҙлө малсылыҡ фермаһы
* Автосервис

## Сәнәғәт
Һәләүек йылғаһының уң яҡ ярындағы ауыл эргәһендә, Ишембай ҡалаһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 30 км алыҫлыҡта, Һәләүек гипс ятҡылығы үҙләштерелә. Фосфорит серияһы Ассель ярусының швагерин ҡатламының өҫкө өлөшө менән сикләнә һәм органоген эзбизташ, фосфорит һәм флинт линзалары ҡатламдары менән доломитлаштырылған афанит эзбизташтарҙан ғибәрәт.

Шәкетау шиханы — Стәрлетамаҡ сода-цемент комбинатына (ААЙ «Сода») эзбизташ карьеры, рәсми рәүештә «эзбизташ ятҡылығы». Эзбизташтарҙы сығарыу 1950 йылда башланған. 1975 йылға шихандың өҫкө өлөшөнән 35 м алынған була. Бөгөнгө көндә унан бер ни ҙә ҡалмаған тиерлек.

## Әҙәбиәт
* Ермолюк, С. Скарлетт О’Хара из деревни Восток / С. Ермолюк // Восход. — 2010. — 26 янв. — С. 2.
* Ермолюк, С. Принес успех им год быка: МТФ № 2 д. Восток / С. Ермолюк // Восход. — 2010. — 14 янв. — С. 2.

## Һылтанмалар
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 
* «Налог Белешмәһе» системаһында Восток (Ишембай районы) ауылы
Екатериновка (Ишембай районы)

**Екатериновка** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 21 кеше. Йәнырыҫ ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453237, ОКАТО коды — 80231880002.

## Тарихы
Екатериновка 1870 йылдан алда барлыҡҡа килгән. Унда 66 йорт хужалығы булған һәм 443 кеше йәшәгән. 1920 йылда — 165 йорт һәм 921 кеше булған.

 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 40 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Янурус): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 36 км

## Урамдары
Урам исеме:
* Һул яҡ урам )

## Һылтанмалар
* 
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 

## Иҫкәрмәләр
Егән (Ишембай районы)

**Егән** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 139 кеше. Маҡар ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453232, ОКАТО коды — 80231850002.

## Атамаһының килеп сығыуы
Ауыл Егән йылғаһы буйында урынлашҡан. Атамаһын йылға исеменән алған.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Мәғариф
Балалар Маҡар урта мәктәбендә интернатта ятып уҡыйҙар

## Урамдары
Урам исеме:
* Яр буйы урамы ()
* Йылға урамы ()
* Үҙәк урамы ()

## Яҡын ауылдар
Яҡын ауылдар: Береговка, Ивановка, Маҡар (уға тиклем 7 км). Егән Береговка һәм Ивановка менән ҡушылған тиерлек (был ауылдар ошо Егән ауылы тип иҫәпләнә, ә Егән, Береговка һәм Ивановка исемдәре бары тик «биҫтәләр» генә тип иҫәпләнә).

## Билдәле шәхестәре
* Стариков Владимир Николаевич (15 ғинуар 1940 йыл — 28 апрель 2007 йыл) — ғалим-физик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1991—1994 йылдарҙа Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты проректоры. 1994—2003 йылдарҙа Өфө дәүләт сервис институтының информатика кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1996—1998 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының уҡытыуҙың яңы мәғлүмәт технологиялары кафедраһы мөдире һәм 1997 йылдан — Интернет үҙәге директоры. 2003—2007 йылдарҙа. Бөтә Рәсәй ситтән тороп уҡыу финанс иҡтисад институтының Өфө филиалы директорының фәнни эштәр буйынса урынбаҫары. Физика-математика фәндәре докторы (1988), профессор (1990).
* Чеботарёв, Вячеслав Михайлович (1954) — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юрисы, Владимир өлкәһе прокуроры (2005—2013).

## Иҫкәрмәләр
Ибрай (Ишембай районы)

**Ибрай** () — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 134 кеше булған. Маҡар ауыл Советы составына инә.
ОКАТО коды — 80231850003.

## Исеме
Ауылға нигеҙ һалыусы Ибрай Бикбулатов исеме менән аталған.

## Тарихы
XVIII быуаттың беренсе яртыһында Нуғай юлының Юрматы улусы башҡорттары тарафынан үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалынған. Беренсе күскенсе Ибрай Бикбулатов 1731—1814 йылдарҙа йәшәгән. Бикбулат, Ҡармаш түбәһенең ырыу башы Ҡармыш улы. Уның улдары билдәле: Сирбай (1754—1831), Исламғол (1757—1832), Арыҫланбай (1761—1821), Кинйәбулат (1772 йылдан) Ибраевтар. Кинйәбулат Ибраев 12-се Башҡорт атлы полкы составында Парижды алыуҙа ҡатнаша, «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» ике көмөш миҙал менән бүләкләнә.

1795 йылда 27 ихатала 91 кеше йәшәгән, 1865 йылда — 110 ихатала 397 кеше йәшәгән. 1920 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу 463 кеше һәм 102 ихата теркәгән. Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. 1839 йылда 216 кеше йәшәгән 35 ихатаға 280 ат, 285 һыйыр, 168 һарыҡ, 91 кәзә тура килә. 67 умарта һәм 3 солоҡ булған.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 53 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Макар): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 56 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()
* Йылға урамы ()

## Мәшғүллек
«Әрмет» ауыл хужалығы  кооперативы эшләй. Клуб бар.

## Мәғариф
Балалар Маҡар урта мәктәбендә интернатта ятып уҡыйҙар.

## Билдәле шәхестәре
* Мәһәҙиев Риза Рафаил улы (13.03.1972—12.01.2021), театр актёры, эстрада йырсыһы. 1993—2020 йылдарҙа Салауат башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2010).
* Әхмәтйәнов Фәим Ғәни улы (1.07.1964—29.03.2022), театр актёры. 1991 йылдан Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2021).

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Һылтанмалар
* 
* Ибраево на портале «Генеалогия и Архивы»
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* 

## Иҫкәрмәләр
Иҫкесәк

**Иҫкесәк** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 68 кеше. Көҙән ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453234, ОКАТО коды — 80 231 840 004.

## Тарихы
Ауылдың исеме  Икекиҫәк — башҡорт һүҙбәйләнешенән килеп сыҡҡан, ул «ике өлөш» тип тәржемә ителә. Сөнки башта ауылға ике ағалы-ҡустылы — Иҫәнгилде һәм Исламғол нигеҙ һалған.

Иҫкесәк башлыса 1819 һәм 1824 йылдар араһында нигеҙләнгән. Тәүге күскенселәр Маҡар, Юлдашбай, Ҡарайған, Мортаза (Стәрлебаш районы), Әхмәр, Йомағужа аулдарынан. 1816 йылда ауылда ике генә ғаилә йәшәй — Иҫәнгилде (1774 йылда тыуған) һәм Исламғол (1764 йылда тыуған) Йомағужиндар, Маҡар ауылынан Йомағужа Аҡынбәтевтың улдары. Башҡа ғаиләләр Иҫкесәккә 1819-1824 йылдар араһында башҡа ауылдарҙан күсенә

Иҫкесәк Азнай түбәһенең 7-се башҡорт кантоны 14-се тирмәһенә ингән.

Башҡортостан Республикаһының Юғары Советы Президиумының 1994 йылдың 25 октябрендәге No 6-2/165 номерлы «Иҫкесәк ауылын Ишембай районы Һайран ауыл Советынан Көҙән ауыл Советына күсереү тураһында» указы ҡарар итә:

## Хәҙерге осор
Ауылда мәктәп юҡ,  балалар Көҙән урта дөйөм белем биреү мәктәбенә йөрөп уҡый, унда Иҫкесәк һәм Ҡыҙыл Октябрь ауылдарынан йөрөп уҡыусылар өсөн интернат бар. Петровск участка дауаханаһы ҡарамағындағы Иҫкесәк фельдшер-акушерлыҡ пункты бар, Үҙәк урам, 20 адресы буйынса урынлашҡан.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
Һәләүек йылғаһына ҡойған Шиҙе йылғаһы буйында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 53 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Көҙән): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 53 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Үҙәк урам ()

## Әҙәбиәт
* 
* Словарь топонимов Башкирской АССР. Уфа: Башк. кн. изд-во, 1980. С. 63
## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* вконтакте сайтында д.Искисяк Ишимбайский район
* «Налог Белешмәһе» системаһында Иҫкесәк ауылы
* 
## Сығанаҡтар
Иҫәкәй (Ишембай районы)

**Иҫәкәй** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 251 кеше. Көҙән ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453232, ОКАТО коды — 80231850004.

## Географик урыны
Рәүҙәк йылғаһы буйында, «Ишембай» ҡурсаулығы территорияһында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 56 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Макар): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем (Стәрлетамаҡ): 54 км.

## Тарихы
Иҫәкәй — башлыса юрматы ҡәбиләһе башҡорттары, ҡармышевтар нигеҙ һалған тораҡ пункты. XVIII быуат башынан V ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 33 йортта 123 башҡорт һәм бер ихатала 1748 йылда индерелгән 6 типтәр йәшәгәне билдәле, 1859 йылда ауылда 408 кеше һәм 35 ихата булған. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 807 кеше һәм 177 йорт хужалығы күрһәтелгән.

Халыҡ малсылыҡ, игенселек, урман кәсебе менән шөғөлләнгән, алтын рудниктарында эшләгәндәр. Мәсет булған. 1906 йылда шулай уҡ 2 тимерлек һәм аҙыҡ-түлек магазины була; һөнәрҙәр араһында тирмән таштары һәм башҡа әйберҙәр яһау билдәләнгән. 1839 йылда 45 йорт хужалығы һәм 293 кеше 420 ат, 448 һыйыр, 324 һарыҡ, 108 кәзәгә эйә була; 400 умарта һәм 15 солоҡ булған. XIX быуаттың 40-сы йылдар башында 280 бот көҙгө ашлыҡ һәм 488 бот яҙғы ашлыҡ сәселә.

Ауыл халҡының береһе Дәүләткүл Йомағузин — 1812 йылдағы Ватан һуғышында ҡатнашыусы һәм ике көмөш миҙал кавалеры, 1839 йылда әле тере була

 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Урамдары
Урам исеме:

* Үҙәк урамы ()
* Йылға урамы ()
* Тау урамы ()

## Билдәле шәхестәр
* Мөхәмәтшин Фәрүәз Баязит улы (28 март 1949 йыл — 21 июль 2017 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1995). Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы.
* Мөхәмәтшин Фәһим Баязит улы (28 июнь 1955 йыл) — ғалим-юрист, юғары мәктәп эшмәкәре, эске эштәр органдары хеҙмәткәре, йәмәғәтсе.
* Шәмсетдинова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы (24.10.1961) — башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһының Яҙыусылар союздары һәм Халыҡ-ара Әҙәбиәт фонды ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы.
* Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы (; 15 июль 1910—26 июнь 1975) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкында, артабан — 132-се уҡсылар дивизияһында, 1944—1945 йылдарҙа — НКВД-ның 488-се айырым батальонында хеҙмәт итә. Политрук, лейтенант

## Ауылдың ер-һыу атамалары
*  викидәреслектә мәҡәлә бар.

## Һылтанмалар
* 
* 
*Ишембай районы Иҫәкәй ауылы ер-һыу атамалары

## Сығанаҡтар
Ишем (Ишембай районы)

**Ишем** () — Башҡортостандың Ишембай районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 89 кеше. Петровск ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453230, ОКАТО коды — 80231855004.

## Исеменәң килеп сығыуы
Башҡорт антропонимы Ишемдән килеп сыҡҡан

## Тарихы
1778 йылғы керҙәшлек килешеүе буйынса Нуғай даруғаһы Юрматы улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә типтәрҙәр тарафынан нигеҙ һалынған.

Шул уҡ шарттарҙа типтәрҙәр 1803 йылда ҡабаттан индерелә һәм типтәрҙәрҙең яңы төркөмө килеп урынлаша.

1783 йылдағы IV рәүиз мәғлүмәттәре буйынса, унда 1011 типтәр булған. Һуңынан уларҙың һаны ҡырҡа кәмей һәм 1859 йылда 60 ихатала 399 кеше ҡала. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа 52 йортта 231 типтәр күрһәтелгән.

1906 йылда мәсет эшләгән.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

Милли составы:
Элек типтәрҙәр йәшәгәндәр. 1834 йылда бобылдәр теркәлгән.
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса халыҡтың күпселеге башҡорттар (92 %).

## Географик урыны
Егән йылғаһы буйында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
* Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 46 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Петровский): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 42 км.

## Урамдары
Урам исеме:
* Мәктәп урамы ()
* Урал урамы ()

## Билдәле кешеләре
* Әхмәтйәнов Риф Фәтҡулла улы (1946), хеҙмәт ветераны һәм производство алдынғыһы. 1968—2006 йылдарҙа «Салауатнефтеоргсинтез» һәм «Газпром Нефтехим Салауат» берекмәһе аппаратсыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы (1995). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Ишем ауылынан.

## Әҙәбиәт
* 
* Словарь топонимов Башкирской АССР. Уфа: Башк. кн. изд-во, 1980. С. 66.

## Һылтанмалар
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
* Ишимово на портале «Генеалогия и Архивы»
* http://wikimapia.org/14812263/ru/Ишимово на Викимапии
* вконтакте сайтында Ишимовский СК
* «Налог Белешмәһе» системаһында Ишем (Ишембай районы) ауылы
* 
## Иҫкәрмәләр