open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эржиес

**Эржиес** () йәки **Эржия́с** (*төр.* Erciyas}}) — Төркиәләге ҙур стратовулкан, Кесе Азия таулығының эске өлөшөндә Анатолий яҫы таулығының көньяҡ-көнсығышында, Кайсери ҡалаһынан көньяҡҡа 25 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. Үҙәк Кесе Азияның иң бейек тауы. Ике түбәһе бар. Иң юғары түбәнең бейеклеге — 3864 метр, икенсеһенекенең — 3703 метр. Тауҙың диаметры 72 километр, 3800 квадрат километр территорияны ҡаплай. Битләүҙәрендә 28 конус бар. Боҙлоҡ 3300 метр бейеклеккә тиклем шыуып төшә. Итәгендә һәм битләүҙәренең аҫҡы өлөштәрендә — баҫыуҙар, баҡсалар, виноградлыҡтар.

Хетт осоронан алып илаһи Һарһара тауы (хетт Harhara, Hargaia, Harkasos), Аҡ тау (hit. ḫarki — аҡ), Хаззи һәм Намни — Язылыҡая яҙыуҙарына ярашлы, Куррит мифологияһында хөрмәт ителә. Илаһи тауҙың исеме яҙмаларҙа Лувий иероглифтары менән яҙылған һәм б. э. т. VIII быуатҡа ҡарай.
Каппадокия әһәмәниҙәр сатрапияһына әйләнгән осорҙан алып Каппадокия батшалығы (Kingdom of Cappadocia) ҡолатылғанға тиклем был культ буйынса археологик һәм эпиграфик мәғлүмәттәрҙә өҙөклөк бар.

Ошо осорҙа **Аргей** *бор. гр.* Αργαίος, Ἀργαῖον ὄρος, *лат.* Argaeus, Аргеос, Аргеустип йөрөтөлгән, Аргеос, Аргеус (боронғо грек, латин ырыуы) йәки Аргей тауы культы Архелай Филопатор батша ваҡытында тергеҙелгән. Аргей тауын илаһилаштырыу культы III быуат аҙағына тиклем дауам иткән. Илаһи Аргея тауының һүрәте тәңкәләрҙә һуғылған һәм геммаларҙа соҡоп яһалған.  и другие учёные пишут о культе Зевса Аргейского. Эдуард Гергард һәм башҡа ғалимдарҙың Аргейлы Зевс культы тураһында яҙмалары бар. Гай Юлий Солин әйтеүенсә, каппадокиялылар, Алла Аргеяла йәшәй, тип раҫлай. Максим Тирский былай тип яҙған: «Каппадокийлылар тауҙы илаһ тип һанай, уның менән ант итә һәм изге һын һанап уға баш эйә».
(«Каппадокийлылар өсөн тау — алла, йыуаныс та, кумир ҙа», ). Ай планетаһындағы Аргей пигы Mons Argaeus Аргей тауы атамаһынан алынған.

Страбон Аргей тураһында «барлыҡ тауҙарҙан да иң бейек тау» тип яҙған, уның түбәһенән аяҙ көндә Понт диңгеҙен (Ҡара диңгеҙ) һәм Исск (Искәндәрун) ҡултығын, Аргей янындағы урмандарҙы күрергә мөмкин булған. Гай Юлий Солин, Аммиан Марцеллин һәм Өлкән Плиний, Каппадокияны һәм Мазак ҡалаһын (Каппадокия Кесарияһын, хәҙер — Кайсери). Клавдий Клавдиан Аргей тураһында «унда ҡанатлы аттар көтөүе утлап йөрөй» тип яҙған.

Сингармонизм арҡаһында 1940—1960-сы йылдарҙа Эрджияс (*Erciyas*) Эрджиесҡа үҙгәртелә.

Вулкан б. э. т. яҡынса 6880 йылда урғылған О вулканической активности сообщают Страбон и Клавдий Клавдиан. Вулкандарҙың әүҙемлеге тураһында Страбон һәм Клавдий Клавдиан хәбәр итә. Янартауҙың һуңғы әүҙемлеге 253 йылда була, метан ташландыҡтары Солтан Һаҙлығынан сыға.

Тәүге тапҡыр 1837 йылда альпинист Уильям Джон Гамильтон William John Hamilton күтәрелә. Артабан 1849 йылда тауға Платон Александрович Чихачёв һәм Генри Фэншейв Тоузер Henry Fanshawe Tozer күтәрелә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 

## Һылтанмалар
* 
* 
* Peakbagger.com
* Peakware.com
Фестиваль

**Фестиваль** (  — «байрам») — күмәкләп байрам итеү, музыкаль, театр, эстрада, цирк йәки кино сәнғәте ҡаҙаныштарын, шулай уҡ спорт ҡаҙаныштарын күрһәтеү (рецензия).

АҠШ-та халыҡ урамдары йәрминкәләре шулай уҡ фестивалдәр тип атала, боронғо сатурналия иҫтәлегенә — төрлө йәштәге тамашасылар өсөн артистар сығыштары менән беренсе киң байрам.

Ҙур ябыҡ биналарҙа ла, шулай уҡ хәҙерге форматта асыҡ һауала ла: баҫыуҙарҙа, майҙандарҙа, парктарҙа, замоктарҙың тәбиғи архитектура-тарихи интерьерҙарында һәм башҡа иҫтәлекле урындарҙа үткәрелә.

XVIII быуатта Бөйөк Британияла барлыҡҡа килгән тәүге фестивалдәр музыкаль була. XX быуаттан халыҡ-ара фестивалдәр популяр булып китә. Йәштәрҙең һәм студенттарҙың ҡайһы бер фестивалдәре «Тыныслыҡ һәм дуҫлыҡ өсөн» һәм «Теләктәшлек, тыныслыҡ һәм дуҫлыҡ өсөн» лозунгылары аҫтында үтте. СССР-ҙа музыкаль фестивалдәр тәүге тапҡыр 1930-сы йылдарҙа ойошторола.

## Фестиваль төрҙәре

* Кинофестиваль
* Сәнғәт фестивале
** Театр фестивале
** Музыкаль фестиваль
*** Рок-фестиваль
*** Авторҙың йыр фестивале
*** Джаз фестивале
** Бейеү фестивале
** Балет фестивале
** Цирк фестивале
* Велосипед фестивалдәре
* Ут фестивале
* Мода фестивале
* Фән фестивале
* Китап фестивале
* Урам мәҙәниәте фестивале
* Аҙыҡ-түлек фестивале
* Әҙәби фестиваль
* Этник мәҙәниәттәр фестивале
* Халыҡ ижады фестивале
* Балалар ижады фестивале
* Шоукейс-фестиваль
* Уйындар фестивале
* Спорт фестивале
** Фестиваль «Күк: Теория и практика»
* Башҡа сәнғәттәр өсөн фестивалдәр конвенциялары:
** Тарихи реконструкция
** Фантастика
** Анимация
** Ролдәр уйнаусы уйындар
* Дини фестивалдәр һәм башҡалар.

## Галерея

## Иҫкәрмәләр
Гудков

**Гудков** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Гудкова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гудков Георгий Фёдорович (1916—1995) — тыуған яҡты өйрәнеүсе.
---------------
* Гудкова Зинаида Ивановна (1933—2008) — төҙөүсе, тыуған яҡты өйрәнеүсе.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Гудков йорто — Вологда өлкәһе Грязовец ҡалаһының үҙәк өлөшөндәге дүрт ҡатлы бина.
Гурвич

**Гурвич** — йәһүд ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. Горовиц фамилияһының үҙгәргән төрө.

Горвиц, Горвич, Гурвиц, Гуревич, Хорвиц, Горовец (en:Horovitz, en:Horvitz, en:Horwitz, en:Hurwitz) фамилияларының килеп сығыуы ошондай уҡ. Фамилияның төрлөсә яҙылышы теркәлгән илдәге тел үҙенсәлектәренә бәйле.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гурвич Николай Александрович (1828—1914) — табип, иҡтисадсы, тарихсы, этнограф, географ.
* Гурвич Иосиф Наумович (1952 йыл—2014) — Рәсәй психологы һәм психиатры.
* Гурвич Илья Самуилович (1919—1992) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, тарих фәндәре докторы, төньяҡты өйрәнеүсе.
* Гуревич Моисей Григорьевич (1891—1937) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, гигиенист.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Гуреев

**Гуреев** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла. Гурий исеменән барлыҡҡа килгән.

**Гуреева** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гуреев Сергей Александрович (1934—2012) — юрист, халыҡ-ара хоҡуҡ һәм диңгеҙ сауҙаһы хоҡуҡтары проблемалары белгесе, юридик фәндәр докторы (1979).
* Гуреев Сергей Николаевич (1918—2013) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире, артиллерист, лейтенант (1947). Советтар Союзы Геройы (1944).
---------------
* 

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Гусев

**Гусев** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булараҡ та ҡулланыла.

**Гусева** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гусев Андрей Дмитриевич (1886—1952) — совет табибы, суд-медицина эксперты, медицина фәндәре докторы (1926), профессор (1923)[1].
-----------------
* Гусева Ирина Борисовна (1987) — украин дзюдоисы.

## Топонимдар
* Гусев (Әбйәлил районы) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл.
* Гусев ауыл Советы (Баҡалы районы) — Баҡалы районы составындағы 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе.
* Иҫке Гусев — Башҡортостандың Баҡалы районындағы ауыл.
* Яңы Гусев — Башҡортостандың Баҡалы районындағы ауыл.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Гусев кратеры — Рәсәйҙең Ростов өлкәһендәге импактлы кратеры.
* Гусев (хикәйә) — А. П. Чехов хикәйәһе.
Олёкминск улусы

**Олёкминск улусы (районы)** (*саха.* Өлүөхүмэ улууһа) —  Рәсәй Федерацияһының Саха Республикаһында (Яҡутстан) административ-территориаль берәмек (улус йәки район) һәм муниципаль берәмек (муниципаль район)

Административ үҙәге — Олёкминск ҡалаһы.

## Географияһы
Яҡутстандың көньяҡ-көнбайышында, Себер платформаһында урынлашҡан, уның күпселек өлөшө эзбиз һәм мергелдән тора. Яҫы таулы рельеф. Күпселек өлөшөн Олёкмо-Старское һәм Чугин яҫы таулығы биләп тора, төньяҡта — Лена яны платоһы, көньяҡта — Удокан һыртының төньяҡ өлөшө. Ғинуарҙың уртаса температураһы −30 °С-тан 35 °С-ҡа тиклем, июль айындағы +12 °С-тан алып +18 °С-ҡа тиклем. Йылына 200 мм-ҙан 300 мм-ға ҡәҙәр яуым-төшөм була. Ҙур йылғаһы — Лена (уның күп һанлы ҡушылдыҡтары, иң ҙурыһы — Олёкма йылғаһы).

## Халҡы
; Милли составы

## Муниципаль-территориаль ҡоролошо
Олёкминск районы (улусы), урындағы үҙидаралыҡ сиктәрендә, 23 муниципаль берәмектән, шул иҫәптән 1 ҡала биләмәһе һәм 22 ауыл биләмәһенән (наслег) тора.

## Билдәле шәхестәре
* Абагинский Георгиевич Архип — саха совет шағиры
* Кульбертинов Иван Николаевич — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, снайпер
* Габышев Лев Львович — саха совет прозаигы, драматург, тәржемәсе, беренсе саха киносценарисы

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Энциклопедия «Лучшие люди России»
* Олекминский чароит
Гущин

**Гущин** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Боронғо урыҫ Гуща ҡушаматынан барлыҡҡа килгән. Топоним булараҡ та ҡулланыла.
 
**Гущина** — урыҫҡатны-ҡыҙ фамилияһы. 
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гущин Лев Никитович (1944 йыл) — СССР һәм Рәсәй журналисы.

---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Гущина Ряса — Рәсәйҙәге йылға.
Губин

**Губин** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булараҡ та ҡулланыла.
 
**Губина** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Губин Андрей Викторович (1974) — СССР һәм Рәсәй эстрада поп-музыканты, йырсы, композитор, шағир, автор-башҡарыусы, музыкаль продюсер.
* Губин Виктор Евдокимович (1919—1996) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. 
* Губин Евгений Иванович (1923—1991) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, лётчик-штурмовик, подполковник (1975). Советтар Союзы Геройы (1944).
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Громов

**Громов** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Громова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Громов Александр Петрович (1913—1987) — Өфө моторҙар эшләү заводы слесары. Социалистик Хеҙмәт Геройы.
---------------
* Громова Людмила Петровна (1952) — СССР һәм Рәсәй ғалим-тарихсыһы һәм филологы, педагог.
* Громова Ульяна Матвеевна (1924—1943) — Советтар Союзы Геройы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Гришин

**Гришин** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Григорий исеменең ҡыҫҡартылған *Гриша* вариантынан барлыҡҡа килгән. Топоним булараҡ та ҡулланыла

**Гришина** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гришин Евгений Романович (1931—2005) — СССР спортсыһы, конькиҙа уҙышыусы һәм велосипедта ярышыусы, дүрт тапҡыр олимпия чемпионы.
* Гришин Сергей Владимирович (1917—1994) — Совет Армияһы полковнигы, Бөйөк Ватан һуғышы партизаны, Советтар Союзы Геройы (1943).
---------------
* Гришина Пелагея Николаевна (1925—1995) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
* Гришина Валентина Дмитриевна (1927—2014) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1951).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Гришина — Рәсәй йылғаһы.
Гриценко

**Гриценко** — украин ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гриценко Анатолий Иванович (1936—2007) — рус совет шағиры.
---------------
* Гриценко Яна Викторовна (1994) — спортсы, ултырып волейбол уйнаусы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Григорян

**Григорян** — әрмән ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Григорян Самвел Самвелович (1930—2015]) — ғалим, академик.
* Григорян Рафик Григорьевич (1948) — ғалим, йәмәғәт эшмәкәре.
---------------
* Григорян Сабрина Маркосовна (1956—1986) — итальян сығышлы әрмән актрисаһы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Григорьев

**Григорьев** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Григорий исеменән барлыҡҡа килгән.

**Григорьева** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Григорьев Иван Антонович (1902—1942) — партизандар хәрәкәтен ойоштороусы, майор, партизан бригадаһы командиры.
* Григорьев Иван Васильевич (1933—2014) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1991).
* Григорьев Юрий Григорьевич (1925—2021) — СССР һәм Рәсәй ғалимы, медицина фәндәре докторы, профессор, СССР Дәүләт премияһы лауреаты.
* Григорьев Виктор Михайлович (1939) — ғалим-астрофизик.
* Григорьев Николай Дмитриевич (1895—1938) — СССР шахматсыһы.
* Григорьев Александр Владимирович (9 сентябрь 1952 йыл)  — инженер-механик, хужалыҡ, партия һәм дәүләт органдары хеҙмәткәре.

----
* Григорьева Зинаида Алексеевна (1923—1996) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1949).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Григорьевка — топоним.
Грибанов

**Грибанов** — урыҫ ир-ат фамилияһы. 

**Грибанова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Грибанов Евгений Никитич (1895—1941) — ғалим-физик, профессор.
---------------
* Грибанова Антонина Сергеевна (1932—1999) — СССР-ҙың еңел сәнәғәт алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Грибановка — топоним.
Гречишников

**Гречишников** — урыҫ ир-ат фамилияһы. 

**Гречишникова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гречишников Василий Алексеевич (1912-1941) — Советтар Союзы Геройы.
* Гречишников Владимир Фёдорович (1917-1958) — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Гречишник Геннадий Константинович (1939) — совет футболсыһы.

---------------
* Гречишникова Евдокия Юрьевна (1982) — рәсәй пятиборка.
* Гречишникова Елизавета Андрияновна (1983) — рәсәй спортсыһы, еңел атлет.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғаянов

**Ғаянов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғаян исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғаянова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғаянов Зөфәр Ғаян улы (1941—2015) — рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Ғаянов Илдар Ихсан улы (1957) — рәссам, график.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Хәкимов Марат Нурый улы

**Хәкимов Марат Нурый улы** (10 июль 1952 йыл) — педагог, комсомол һәм дәүләт именлеге органдары хеҙмәткәре, подполковник (1996). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2009). Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы (1977) һәм Рәсәйҙең 2-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы (2000) менән бүләкләнеүсе.

## Биографияһы
Марат Нурый улы Хәкимов 1952 йылдың 10 июлендә Башҡорт АССР-ының Ишембай районы Этҡол ауылында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны ғаиләһендә тыуған.

1959 йылдан урындағы урта мәктәптең беренсе синыфына бара. Уҡыу йылдарында пионер отряды советы рәйесе, мәктәптең комсбюро ағзаһы була. Етенсе синыфты тамамлағандан һуң йәйге айҙарҙа колхозда мал аҙығы әҙерләүҙә даими ҡатнаша. 1969 йылда урта белем алғас, Башҡорт дәүләт университетының физика–математика факультетына уҡырға инә. 

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2009)
* Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы (1977)
* 2-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы (2000)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Аҙнағолов

**Аҙнағолов** () —  башҡорт ир-ат фамилияһы. 

**Аҙнағолова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

Фарсы теленән ингән: аҙна +кол; аҙна, йома көнө тыуған тигәнде аңлата.
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Аҙнағолов Рафаил Ғәйнетдин улы — тел белгесе, педагог-методист.
* Аҙнағолов Венир Ғәлимйән улы — партия, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим
* Аҙнағолов Нурмөхәмәт Дилмөхәмәт улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. 
---------------

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аҙнағол 

## Иҫкәрмәләр
Ғибәҙуллин

**Ғибәҙуллин** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғибәҙулла исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғибәҙуллина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғибәҙуллин Миңлетаһир Ғибәҙулла улы (1898—1982), әкиәтсе. Беренсе донъя, Граждандар һуғыштарында, Башҡорт милли хәрәкәтендә ҡатнашыусы. Сәйәси золом ҡорбаны.
* Ғибәҙуллин Рафаил Вәһит улы (1954) — дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғилемханов

**Ғилемханов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғилемхан исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарында ла ҡулланыла.

**Ғилемханова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғилемханов Дамир Рәшит улы (1999—2022) — Рәсәй хәрби хеҙмәткәре, ефрейтор.
---------------
* Ғилемханова Зәйтүнә Ғилемхан ҡыҙы (1922—2015) — гвардия сержанты, приборсы, зенитсы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғилемхан (исем)
Азаматов

**Азаматов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Башҡорт ир-ат исеме Азаматтан яһалған. Топоним булып та ҡулланыла.

**Азаматова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Азаматовтар — идара итеүҙең кантон системаһы осоро эшмәкәрҙәре.
* Азаматов Марат Мостафа улы — СССР хоккейсыһы Һәм Рәсәй тренеры. РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1978).
* Азаматов Дамир Мостафа улы — ғалим-философ.
* Азаматов Фәтих Хәсән улы — журналист, партия органдары хеҙмәткәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе.
---------------
* Азаматова Бибисара Мостафа ҡыҙы — инженер-технолог, хужалыҡ эшмәкәре, үҙешмәкәр йырсы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Азамат (исем)
* Азаматов кантон (йыр)— башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй.
* Азамат (Ырымбур өлкәһе) — ауыл.
Ғилманов

**Ғилманов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғилман исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғилманова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғилманов Илдар Рәшит улы (1970) — рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Ғилманов Садуакас (1890—1972) — Ҡаҙағстандың мосолман дин әһеле һәм йәмәғәт эшмәкәре, тәржемәсе һәм шағир. 
* Ғилманов Фитрат Абдулла улы (1921—2015) — хәрби хеҙмәткәр. Генерал-майор (1971).
* Ғилманов Фәнүр Мөғәмбәр улы (1956) — журналист.
* Ғилманов Фәрит Фәррәх улы (1976) — дәүләт эшмәкәре.
---------------
* Ғилманова Рәсимә Хәмбәл ҡыҙы (1963) — географ, геоморфолог. Техник фәндәре докторы (2010), профессор.
* Ғилманова Шәүрә Ғәббәс ҡыҙы (1954) — тележурналист, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Ғилманова Рәйхана Ғарифулла ҡыҙы (1954) — журналист.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғилман (исем)
Греков

**Греков** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла.

**Грекова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Греков Александр Петрович (1909—2000) — реставратор, рәссам, иконалар эшләүсе.
* Греков Митрофан Борисович (1882—1934) — Рәсәй империяһы һәм СССР-ҙың рәссамы-баталисы.
* Греков Сергей Николаевич (1968) — муниципаль һәм дәүләт хеҙмәткәре.

---------------
* Грекова Анастасия Ивановна (1923—2000) — ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп эшмәкәре. 
* Грекова Валентина Борисовна (1931—2019) — СССР һәм Рәсәйҙең рәссам-реставраторы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Грековтың айырым йорто (Таганрог)
* М. Б. Грековтың йорт-музейы
Ғилметдинов

**Ғилметдинов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғилметдин исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла. 

**Ғилметдинова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғилметдинов  Альберт Харис улы (1956) — ғалим.
* Ғилметдинов Динар Заһит улы1969) — юрист, дәүләт хеҙмәткәре, запасатғы полиция полковнигы, йәмәғәт эшмәкәре. 
* Ғилметдинов Минһажетдин Ғилметдин улы (1903— 1979) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
---------------
* Ғилметдинова Лира Тәлғәт ҡыҙы (1953) — ғалим-терапевт-кардиолог, юғары мәктәп эшмәкәре.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғилметдин (исем)
Аҫылғужин

**Аҫылғужин** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Башҡорт ир-ат исеме Аҫылғужанан яһалған фамилия. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

**Аҫылғужина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Аҫылғужин Рамаҙан Ҡунаҡбай улы — урмансы, солоҡсо.
* Аҫылғужин Ғайсар Бәхтегәрәй улы — хеҙмәт ветераны, 1971—2004 йылдарҙа Белорет металлургия комбинатының сым һуҙыу цехы бригадиры.
* Аҫылғужин Вәхит Ишмөхәмәт улы — Башҡортостандың атҡаҙанған нефтсеһе.
---------------
* Аҫылғужина Розалия — йырсы.
* Аҫылғужина Әнисә — уҡытыусы, шағирә, прозаик.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аҫылғужа (исем)

## Һылтанмалар
* С. Х. «Төпәев Башҡорт фамилиялары»
Ғиләжетдинов

**Ғиләжетдинов** — ир-ат фамилияһы. Ғиләжетдин исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғиләжетдинова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғиләжетдинов Йәүҙәт Мәхмүт улы (1930—2011) — ғалим-философ, социолог, йәмәғәтсе.
* Ғиләжетдинов Мөхәмәт Миңнейәр улы — хужалыҡ эшмәкәре.
* Ғиләжетдинов Салауат Мөхәмәт улы (1959) — башҡорт рәссамы, уҡытыусы.
* Ғиләжетдинов Тажетдин Баһауетдин улы (1924—2012) — Советтар Союзы Геройы (1945).

---------------
*
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғиләжетдин (исем)
Ғималов

**Ғималов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғималетдин исеменән ҡыҫҡартылып булдырылған. Башҡа төрки халыҡтарҙы ла ҡулланыла.

**Ғималова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғималов Фуат Рамазан улы (1957) — ғалим.
 
---------------
* Ғималова Мәрйәм Ғилметдин ҡыҙы (1922—2006) — ғалим-педагог-методист, әҙәбиәт белгесе.
* Ғималова Фәнүзә Арыҫлан ҡыҙы (1957) — ғалим-химик-органик.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғималетдин (исем)
Аҡбирҙин

**Аҡбирҙин** () — башҡорт ир-ат фамилияһы. Аҡбирҙе исеменән яһалған. Топоним булараҡ та ҡулланыла.

**Аҡбирҙина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.
Изге, бәхетле бала донъяға килде тигәнде аңлата.
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Аҡбирҙин Нәжметдин Сәләхетдин улы — ауыл хужалығы алдынғыһы.
* Аҡбирҙин Сибәғәт Ғәйнетдин улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Аҡбирҙин Әхмәт Хажи улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аҡбирҙе (исем)

## Иҫкәрмәләр
Сунтар улусы

**Сунтар улусы (районы)** () — Рәсәй Федерацияһының Саха Республикаһында (Яҡутстан) административ-территориаль берәмек (улус йәки район) һәм муниципаль берәмек (муниципаль район)

Административ үҙәге — Сунтар ауылы.

## Географияһы
Майҙаны — 57,8 мең км²

Улус Вилюй йылғаһының урта ағымында урынлашҡан. Сиктәш Төньяҡта һәм төньяҡ-көнсығышта Нюрбин улусы, көнсығышта — Үрге Вилюй, көньяҡ-көнсығышта — Олёкминск, көньяҡ-көнбайышта —Лена, көнбайышта — Мирный улустары менән сикләшә.

Яҫы таулы рельеф. Улустың төньяғында —Вилюй платоһы, көньяғында — Лена буйы платоһы.

## Муниципаль-территориаль ҡоролошо
Сунтарский улусы (районда), ойошмалар сиктәрендә урындағы үҙидаралыҡ, шул иҫәптән 26 муниципаль берәмек статусы ауыл биләмәһе (наслег):

### Милли составы
Халыҡтың төп өлөшө — саха (92,5 %). Шулай уҡ бында : урыҫтар (5,0 %), эвендар (0,2 %), эвенктар (0,2 %) һәм башҡа милләттәр (2,1 %) йәшәй.

### Тораҡ пункттар
Сунтар улусы 39 тораҡ пункттан тора.

## Улус менән бәйле шәхестәр
* Попов Леонид Андреевич (1919, Наслег Арылахский — 1990) — саха совет яҙыусыһы.
* Бессонов Георгий Евдокимович (1915—2005) — урта мәктәп уҡытыусыһы (Тойбохой ауылы), Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Кривошапкина Мария Афанасьевна (1981), бокс буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры, ике тапҡыр донъя чемпионы, Рәсәй чемпионаты (2012 йылда 1-се урын), бокс буйынса Европа кубогы чемпионы, профессионалдар араһында кикбоксинг буйынса донъя чемпионы.
* Семёнов Григорий Трофимович (1903—1970) — совет геологы, Социалистик хеҙмәт геройы.

## Палеонтология
Тээтэ йылғаһы буйында, Сунтар улусы Хоро ауылы янында, аҡбур осоро башындағы динозаврҙар табылған (145—125 млн йыл элек). Аллозавр, целурозавр һәм дромеозавр, стегозавр һәм камаразавр, хампозавр рептилияһы, терапсид *Xenocretosuchus* ҡалдыҡтары осраған. Шулай уҡ кимереүселәргә оҡшаш Cryoharamia tarda төрө асыҡлана.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Сунтарский улус на сайте Центра СЭПМ
* Сунтарский улус на сайте Энциклопедии «Лучшие Люди России»
Асаев

**Асаев** — башҡорт, татар, бурәт, урыҫ һ.б халыҡтарҙағы ир-ат фамилияһы. Асай исеменән барлыҡҡа килгән, ул Исайя тигән йәһүд ир-ат исеменең диалект формаһы булып тора. Иврит теленән рус теленә «Хоҙайҙы ҡотҡарыу» тип тәржемә ителә.

**Асаева** — башҡорт, татар, бурәт, урыҫ һ.б халыҡтарҙағы ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Асаев Рәйес Бәҙеғитдин улы — ауыл хужалығы һәм дәүләт эшмәкәре. 1965—2001 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Шишмә районындағы «Луч» колхозы рәйесе, 1993—1996 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Дәүләт думаһы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Асаев Реваз Николаевич (1923—2007) — осетин шағиры, Грузияның Куцахта ауылында тыуған.
---------------
* Асаева Гөлназ Рөстәм ҡыҙы — Башҡортостандың эстрада йырсыһы.

## Иҫкәрмәләр
Ғиниәтуллин

**Ғиниәтуллин** — ир-ат фамилияһы. Ғиниәтулла исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғиниәтуллина** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғиниәтуллин Марат Ғиндулла улы (1953) — ғалим-зоотехник.
* Ғиниәтуллин Талха Йомабай улы (1925—2019) — Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2010).
---------------
* Ғиниәтуллина Әлфизә Муллахмәт ҡыҙы (1936) — нефть һәм газ сығарыу тармағы ветераны. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1982).
* Ғиниәтуллина Светлана Ғәйнулла ҡыҙы (1975) — драма актрисаһы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғиниәтулла (исем)
Аҡсурин

**Аҡсурин** () — башҡорт ир-ат фамилияһы. Аҡсура башҡорт исеменән яһалған. Топоним булараҡ та ҡулланыла.

**Аҡсурина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Аҡсурин Басир Ғәйфулла улы — социология фәндәре кандидаты, философия фәндәре докторы.
* Аҡсурин Тимербулат Ҡорамша улы — йәмәғәт эшмәкәре, меценат.
* Аҡсурин Басир Ғәйфулла улы — СССР һәм Рәсәй фәлсәфәсеһе, социологы, уҡытыусы. Социология фәндәре кандидаты, философия фәндәре докторы.
* Аҡсурин Мәхмүт Абдулла улы (1923—2009) — партия һәм хужалыҡ эшмәкәре.
* Аҡсурин Рәдиф Ғәли улы — көрәш буйынса донъя чемпионы.
* Аҡсурин Йософ Хәсән улы — татар нәшерсеһе, яҙыусы, журналист.
* Аҡсурин Ренат Сөләймән улы — СССР һәм Рәсәй кардиохирургы.
---------------
* Аҡсурина Фирүзә Исхаҡ ҡыҙы — СССР һәм Рәсәйҙең ғалим-биологы. Биология фәндәре докторы, профессор .
* Аҡсурина Зөһрә Әсфәндиәр ҡыҙы ()**,** Биби-Зөһрә Әсфәндиәр ҡыҙы Гаспралы (Гаспринская) (; ҡыҙ фамилияһы *—* Аҡсурина*,* урыҫ телле документтарҙа: **Зөһрә (Биби-Зегра) Әсфәндиәр ҡыҙы Аҡсурина** (); 1862, Сембер губернаһы — 13 апрель 1903, Баҡсаһарай) — беренсе татар ҡатын-ҡыҙ-журналисы, «Тәржемән-Переводчикъ» гәзитен нәшер итеүселәрҙең береһе.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аҡсура (исем)
Алфёров

**Алфёров** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Грек исеме Елевферийҙан барлыҡҡа килгән, русса — «ирекле», «бойондороҡһоҙ» мәғәнәһендә. Топоним булараҡ та ҡулланыла.

**Алфёрова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Алфёров Жорес Иванович — СССР һәм Рәсәй физигы, Нобель премияһы лауреаты.
* Алфёров Николай Семенович — иҡтисады һәм партия лидеры
* Алфёров Анатолий Фёдорович — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
---------------
* Алфёрова Ксения Александровна — СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры, телевидение тапшырыуҙарын алып барыусы.
* Алфёрова Ирина Ивановна — СССР һәм Рәсәй актрисаһы. Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2007).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Алферовка — Рәсәйҙәге йылға.
Горшков

**Горшков** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Горшкова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Горшков Василий Николаевич (1920—1944) — Советтар Союзы Геройы (1943).
---------------
* Горшкова Полина Петровна (1989) — спортсы, Рәсәй гандболсыһы.
* Горшкова Ольга Константиновна (1942—2017) — төҙөлөш тармағы алдынғыһы. РСФСР-ҙың 11-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1985—1990). Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1986).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Шәрәфетдинов

**Шәрәфетдинов** () —  төрки сығышлы ир-ат фамилияһы. Башҡорт һәм татарҙарҙа киң таралған. Ул боронғо ғәрәп исеме Шәрәфетдиндән барлыҡҡа килгән. Был исем «диндең бөйөклөгө, даны» тип тәржемә ителә.

**Шәрәфетдинова** — шулай уҡ башҡорт һәм татар ҡатын-ҡыҙҙары фамилияһы. 
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Шәрәфетдинов Дамир Молҡаман улы (Дамир Шәрәфи — псевдоним; 29 май 1965 йыл — 21 февраль 2020 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, шағир, журналист һәм тәржемәсе. Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар берлеге ағзаһы (2000), Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы ағзаһы, Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты
* Шәрәфетдинов Ирек Йосоп улы — (10 сентябрь 1941 йыл) Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урман белгесе. Башҡортостан Республикаһының Почетлы урман белгесе (1996 йыл)
* Шәрәфетдинов Марсель Ирек улы (30 сентябрь 2000 йыл) — Рәсәй шашкасыһы. Спорт мастеры.
* Шәрәфетдинов Әҙһәм Ғәни улы (рус. Шарафутдинов Адгам Ганиевич; 25 декабрь 1928 йыл—24 сентябрь 2016 йыл) — партия һәм хужалыҡ эшмәкәре, ғалим-инженер, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* Шәрәфетдинов Виктор Хөсәйен улы (11 июнь 1944 йыл) — рәссам-монументалист, юғары мәктәп уҡытыусыһы, доцент. 1987 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1988).
* Шәрәфетдинов Әмир Ямалетдин улы (13 май 1947 йыл) — табип-гигиенист, медицина фәндәре докторы ((2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1999). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2012)
* Шәрәфетдинов Сәлих Хафиз улы (рус. Шарафутдинов Салих Хафизович) (1903—1943) — Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия кесе сержанты
* Шәрәфетдинов Имил Ирфан улы (1987) — грек-рим стилендә Рәсәй көрәшсеһе.
* Шәрәфетдинов Максим Рәсим улы (1980) — Рәсәй журналисы, телтапшырыуҙар алып барыусы.
* Шәрәфетдинов Рәиф Кәшиф улы (1944) — Рәсәй журналисы, прозаик һәм тәржемәсе, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Шәрәфетдинов Рәшит Имам улы (1943—2012) — СССР еңел атлеты, 5 һәм 10 мең метрға йүгереүгә биш тапҡыр СССР чемпионы.
* Шәрәфетдинов Рим Әмир улы (1969) — Рәсәй режиссёры, сценарист, рәссам-ҡуйыусы һәм аниматор.
* Шәрәфетдинов Фәсхетдин Мөхөтдин улы (1922—2005) — нефть сәнәғәтенең СССР хеҙмәткәре, Социалистик Хеҙмәт Геройы 
---------------
* Шәрәфетдинова Сәғирә Сабирйән ҡыҙы — (Сәғирә Тамъяни — псевдоним; 28 март, 1963 йыл) - мәғариф һәм мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар берлеге ағзаһы (2019)
* Шәрәфетдинова Әлфиә Мазһар ҡыҙы (6 июль 1951 йыл) — уҡытыусы, дәүләт эшмәкәре, III саҡырылыш Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Шәрәфетдин (исем)
* Шәрәфетдин (йыр) — башҡорт халыҡ йыры, оҙон көй.
## Иҫкәрмәләр
Мокра Калыгирка паркы

**Мокра Калыгирка паркы** () — Черкассы өлкәһенең Катерынопиль районы Мокра Калыгирка ауылы урынлашҡан тәбиғәт һәйкәле.

## Сығанаҡтар
* Перелік територій та об'єктів природно-заповідного фонду загальнодержавного та місцевого значення 
* СІЛЬСЬКИЙ ПАРК - пам'ятка садово-паркового мистецтва // Мокрокалигірська громада
Нуғайбәков

**Нуғайбәков** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Нуғайбәк исеменән барлыҡҡа килгән

**Нуғайбәкова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Фамилия
* Нуғайбәков Измаил Әхмәтмөхтәр улы (1896—1959) — совет хәрби хеҙмәткәре, танк ғәскәрҙәре генерал лейтенанты.
* Нуғайбәковтар — кантон башлыҡтары, башҡорт дворяндары нәҫеле.
---------------
* 

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Нуғайбәк (исем)
Башҡорт аты (фестиваль)

**«Башҡорт аты»** — легендар башҡорт атын һаҡлау һәм данлауға арналған республика фестивале.

## Тарихы
«Башҡорт аты» беренсе республика фестивале Башҡортостан Республикаһы Башлығының 2022 йылдың 24 майындағы 242-се Указына ярашлы ойошторола һәм 2022 йылдың 29-30 июлендә Баймаҡ районының Граф күле буйында үтә. Сараға 5 меңдән ашыу кеше килә, шул иҫәптән Ҡалмыҡстан Республикаһы башлығы Бату Хасиков етәкселегендәге ҙур делегация. Шулай уҡ Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан һәм Рәсәйҙең 20 төбәгенән делегациялар ҡатнаша. Фестивалдең почетлы ҡунағы РФ Дәүләт Думаһы депутаты, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре Тимофей Баженов була.

Фестиваль сиктәрендә Башҡортостан тарихында иң ҙур атлы парад ойошторола, унда Мәскәүҙән, Башҡортостандан, Татарстандан, Пермь крайынан, Ҡабарҙы-Балҡарҙан, Ҡалмыҡстандан, Саха-Якутиянан, Рязань, Ырымбур һәм Силәбе өлкәләренән, Дағстандан, Таулы Алтайҙан, Ҡаҙағстандан һәм Ҡырғыҙстандан 500 һыбайлы ҡатнаша.

## Һөҙөмтәһе
Фестивалдең иң ҙур һөҙөмтәһе булып Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы структураһында башҡорт атын һаҡлау, өйрәнеү, йылҡысылыҡты, ҡымыҙ эшләүҙе һәм ҡымыҙ менән дауалауҙы, йылҡысылыҡҡа бәйле кәсепселекте үҫтереү буйынса Башҡорт аты институтын булдырыу инициативаһы тора. Ул Шишмә районында Күсмә цивилизациялар Евразия музейы майҙансығында урынлашасаҡ.

## Ойоштороусылар
* Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте;
 
* Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы;
 
* Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығы;
 
* Башҡортостан Республикаһы Спорт министрлығы;
 
* Башҡортостан Республикаһы Сауҙа һәм хеҙмәтләндереү министрлығы;
 
* Баймаҡ районы хакимиәте;
 
* «Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы)» халыҡ-ара йәмәғәт ойошмалары берлеге;
 
* «Мәргән уҡсы» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошма;
 
* Башҡортостан Республикаһында башҡорт тоҡомло аттарын һаҡлау һәм үҫтереү буйынса «Ирәндек» хәйриә фонды.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Башкирия на коне: 10 любопытных фактов о республиканском фестивале «Башҡорт аты»
* Радий Хабиров принял участие в фестивале лошадей башкирской породы «Башҡорт аты»
Ғәббәсов

**Ғәббәсов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғәббәс исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғәббәсова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәббәсов Әхмәҙулла Әхмәт улы (1902— ????) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Ғәббәсов Абдулла Ғәббәс улы (1900—????) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғәббәс (исем)
Гордеев

**Гордеев** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Гордеева** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гордеев Александр Семёнович (1903—1975) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире. Советтар Союзы Геройы (1944).
* Гордеев Денис Викторович (1938) — сыуаш прозаигы, шағир, журналист.
* Гордеев Михаил Викторович (1957) — ғалим, фитотерапевт.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Фома Гордеев — Максим Горький романы.
Шәмсиев Рим Фәтих улы

**Шәмсиев Рим Фәтих улы** (1927—26.09.1999) — табип, РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1967). 

## Биографияһы
Рим Фәтих улы Шәмсиев 1927 йылда Башҡортостан Республикаһының Илеш районы Иҫәнбай ауылында тыуған.

Башҡорт медицина институтын тамамлаған.

## Тормош һәм хеҙмәт юлы
1949 йылдан хәҙерге Краснокама районы Николо-Берёзовка ауыл дауаханаһы хирургы, 1950 йылдан — мөдире; 

1966 йылдан Кушнаренко районы дауаханалары табибы, 

1973—1991 йылдарҙа Дүртөйлө үҙәк район дауаханаһы невропатологы, психиатры һәм наркологы. 

Дүртөйлө ҡалаһында вафат булған.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1967)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы

**РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы** — РСФСР-ҙың почётлы исеме. Юғары профессиональ табиптарға халыҡтың һаулығын һаҡлауҙағы ҡаҙаныштары, эш практикаһында медицина фәне һәм техника ҡаҙаныштарын файҙаланып, дауалау-профилактика ярҙамын ойоштороуҙа һәм һаулыҡ һаҡлау эшендә күрһәткән хеҙмәттәре, һөнәре буйынса 15 һәм шунан артығыраҡ эшләгәндәре өсөн бирелә.

РСФСР Юғары Советы Президиумының 1940 йылдың 11 ғинуарындағы указы менән раҫланған.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* :Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған табиптары

## Һылтанмалар
*
Ғәйетбаев

**Ғәйетбаев** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғәйетбай исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғәйетбаева** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәйетбаев Мөхтәр Бәҙетдин улы (1917 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры,
* Ғәйетбаев Наил Әсхәт улы (1948) — шағир, яҙыусы, драматург.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғәйетбай (исем)
Ғәбдрәхимов

**Ғәбдрәхимов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғәбдрәхим исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғәбдрәхимова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәбдрәхимов Ғәбделвәхит (1788—?) — хәрби хеҙмәткәр.
* Ғәбдрәхимов Ғәбдесәләм — ислам дине эшмәкәре.
* Ғәбдрәхимов Мәүлитйән Сәғитйән улы (1941) — инженер-механик.
* Ғәбдрәхимов Фәрит Ибраһим улы (1933) — башҡорт шағиры.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғәбдрәхим (исем)
Арғынбаев

**Арғынбаев** — ир-ат фамилияһы. Арғынбай исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла. Мәғәнәһе: арғын — ҡырағай ат, боронғо ырыу исеме . Топоним булып та ҡулланыла.

**Арғынбаева** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Арғынбаев Ғәбит Бикмөхәмәт улы (Ғәбит Арғынбаев) — атаҡлы башҡорт сәсәне.
---------------
* Арғынбаева Светлана Роберт ҡыҙы —  йырсы (меццо сопрано), Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Арғынбай (исем)
* Арғынбай йырыны (Туҡ ҡушылдығы)
## Иҫкәрмәләр
Ғәскәров

**Ғәскәров** — башҡорт ир-ат фамилияһы.

**Ғәскәрова ** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәскәров Айрат Рафиҡ улы (1963) — иҡтисадсы, банкир,
* Ғәскәров Фәйзи Әҙһәм улы (1912—1984) — башҡорт бейеүсеһе, хореограф һәм балетмейстер.
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле
Ғәҙелшин

**Ғәҙелшин** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғәҙелша исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғәҙелшин** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәҙелшин Кәшфелғилем Фәйруша улы (1918—2017) — режиссёр.
* Ғәҙелшин Рөстәм Рәшит улы (1955—2016) — математик.
* Ғәҙелшин Хәмит Ғабдулла улы (1923—2000) — хәрби хеҙмәткәр. Советтар Союзы Геройы.
* Ғәҙелшин Шәрифйән Хәйбрахман улы (1921—2012) — педагог, дәүләт эшмәкәре, партия һәм совет етәксеһе.
* Ғәҙелшин Әбделғәлләм (1782—?) — хәрби эшмәкәр.
---------------
* Ғәҙелшина Мөнирә Зәкир ҡыҙы (1954—2015) — уҡытыусы,

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғәҙелша (исем)
Ғөзәйеров

**Ғөзәйеров** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғөзәйер исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғөзәйерова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғөзәйеров Морат Баҡый улы (1950) — ғалим-инженер-электромеханик, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре.
* Ғөзәйеров Ғарифулла Вәли улы (1911—1991) — журналист.
---------------
* Ғөзәйерова Земфира Зәки ҡыҙы (1948) — ветеран—педагог.
* Ғөзәйерова Ғәҙәнбаныу Ғәббәс ҡыҙы (1939) — хеҙмәт ветераны.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғөзәйер (исем)
Горбушин

**Горбушин** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Горбушина** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* 
---------------
* Горбушина Нәфисә Муллайән ҡыҙы (1923) — тегенсе, Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Горбушина Светлана Николаевна (1952) — педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Ғәйзуллин

**Ғәйзуллин** — башҡортир-ат фамилияһы. Ғәйзулла исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла. 

**Ғәйзуллина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәйзуллин Рәмил Мәүлит улы (1961) — музыкант. 
* Ғәйзуллин Усман Ғәйзулла улы (1915—1943) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. 
---------------
*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғәйзулла (исем)
Ғәйнанов

**Ғәйнанов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ғәйнан исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ғәйнанова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәйнанов Дамир Әхнәф улы (1956) — ғалим-иҡтисадсы.
* Ғәйнанов Риф Фәтҡелбаян улы (1958—2009) — спортсы, тренер.
---------------
* Ғәйнанова Мөнирә Ғәтиәт ҡыҙы (1927—2012) — малсылыҡ тармағы алдынғыһы, һауынсы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ғайнан (исем)
Горбунов

**Горбунов** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла.

**Горбунова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Горбунов Василий Владимирович (1914—1983) — совет эрзә яҙыусыһы, әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе һәм педагог.
* Горбунов Игорь Алексеевич (1941—2022) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре.
---------------
* Горбунова Валентина Юрьевна (1947) — генетик.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Горбунова (йылға) — Рәсәйҙәге йылға.
Атанғолов

**Атанғолов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Атанғол исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла. Мәғәнәһе: атан — тоҡом өсөн тотолған айғыр, дөйә. Һымаҡ, ҡеүәтле, тыңлаулы.

**Атанғолова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Атанғолов Илдар Ғәлимйән улы — табип, йәмәғәт эшмәкәре.
* Атанғолов Урал Шәйәхмәт улы — педагог, педагогия фәндәре кандидаты.
* Атанғолов Абдрахман Абдулғәлим улы — ғалим-тау инженеры.
* Атанғолов Шәйәхмәт Ғәлиәхмәт улы — Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.
* Атанғолов Хәбир Ғәлиәхмәт улы — табип.

---------------
* Атанғолова Әлифә Ҡотой ҡыҙы — уҡытыусы.
* Атанғолова Фәғилә Ғәлиәхмәт ҡыҙы -

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Атанғол (исем)

## Иҫкәрмәләр
Гончаров

**Гончаров** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Топоним булып та ҡулланыла.

**Гончарова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гончаров Александр Георгиевич (1910—1952) — рус совет яҙыусыһы, журналист.
* Гончаров Максим Александрович (1989) — Рәсәй хоккейсыһы, һаҡсы. 
* Гончаров Виктор Иванович (1959) — СССР һәм Рәсәй сәйәсмәне.
----
* Гончарова Нина Николаевна (1927—2013) — рәссам.
* Гончарова Татьяна Ивановна (1934—1998) — педагог, методист.

## Топоним
* Гончаровка (Фёдоровка районы) — Башҡортостандың Фёдоровка районындағы ауыл.
* Гончаровка ауыл Советы (Фёдоровка районы) — административ-территориаль һәм муниципаль берәмек.
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
*
Ишкилдин

**Ишкилдин** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Ишкилде исеменән яһалған. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Ишкилдина** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы

## Билдәле йөрөтөүселәре
* Ҡотлозаман Ишкилдин (1785—?) — хәрби эшмәкәр. 
* Ишкилдин Люцир Мирзаян улы (1939) — хеҙмәт ветераны. 
* Ишкилдин Ноғоман Ваһап улы (1904—1988) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. 
* Ишкилдин Әмир Фәтҡулла улы (1941—2011) — химик-технолог. 
------------------
* Ишкилдина Ғәлиә Александр ҡыҙы — Рәсәй архитекторы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Ишкилде (исем)
Данилов

**Данилов** — ир-ат фамилияһы. Башҡорт һәм башҡа төрки телле халыҡтарҙа, урыҫтарҙа ҡулланыла. Фарсы теленән ингән Данил — белемле, аҡыллы — һүҙенән фамилия яһалған.

**Данилова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Данилов Виктор Петрович (тарихсы) (4 март 1925 йыл — 16 апрель 2004 йыл) — тарих фәндәре докторы (1982), профессор (1990).
* Данилов Дмитрий Данилович (6 ноябрь 1902 йыл — 28 апрель 1966 йыл) — сыуаш совет яҙыусыһы, театр һәм йәмәғәт эшмәкәре.
* Данилов-Чалдун Максим Николаевич (18 ғинуар 1894 йыл — 2 март 1944 йыл) — Сыуаш яҙыусыһы.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Данил (исем)

## Топоним
* Даниловка () — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл.
* Даниловка  — Рәсәйҙәге йылға.
* Даниловка (Аргутат) — Рәсәй йылғаһы.
* Даниловка — Рәсәйҙәге йылға.
Дегтярёв

**Дегтярёв** — ир-ат фамилияһы. «Дегтярь» ҡушаматынан барлыҡҡа килгән. Диалект вариантында Дехтерев булараҡ та осрай.

**Дегтярёва** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Дегтярёв Александр Николаевич (8 апрель 1952 йыл) — ғалим һәм сәйәсмән, юғары мәктәп эшмәкәре. Техник фәндәр кандидаты (1985), иҡтисад фәндәре докторы (2002), профессор.
* Дегтярёв Николай Егорович (9 май 1932 йыл) — йәмәғәт эшмәкәре, транспорт тармағы ветераны.
--------
* Дехтерёв Борис Александрович (1908—1993) — совет графигы, художник-иллюстратор. РСФСР-ҙың халыҡ рәссамы (1966). Икенсе дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1947).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Александров

**Александров** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Грек сығышлы Александр исеменән барлыҡҡа килгән. Топоним булып та ҡулланыла.

**Александрова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Александров Александр Васильевич — хор дирижёры.
* Александров Анатолий Петрович — ғалим-физик.
* Александров Игорь Васильевич — ғалим-физик.
* Александров Кирилл Сергеевич — ғалим-физик.
* Александров Андрей Фёдорович — СССР һәм Рәсәй ғалимы, плазма физикаһы һәм физик электроника өлкәһендә белгес.
---------------
* Александрова Таисия Ивановна — Йошкар-Ола ҡалаһы 11-се урта мәктәбенең математика уҡытыусыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы.
* Александрова Людмила Николаевна — ғалим, тупраҡ белгесе, СССР дәүләт премияһы лауреаты.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Александровка (Ауырғазы районы)
* Александровка (Туймазы районы)
* Александровка районы (Ырымбур өлкәһе)
* Александровка (Күгәрсен районы)
* Александровка (Ҡамышлы ауыл советы, Ҡырмыҫҡалы районы)
* Александровка (Дәүләкән районы)
Горбачёв

**Горбачёв** — урыҫ ир-ат фамилияһы.

**Горбачёва** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Горбачёв Михаил Сергеевич (1931—2022) — совет дәүләт эшмәкәре һәм сәйәсмән.
---------------
* Горбачёва Вера Васильевна (1912—1944) — Бөйөк Ватан һуғышында фашистарға ҡаршы подпольеның актив ҡатнашыусыһы, Равенсбрюк концлагеры тотҡоно.
* Горбачёва Раиса Максимовна (1932—1999) — СССР һәм Рәсәйҙең йәмәғәт эшмәкәре.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Горбачёв-Фонд
Докучаев

**Докучаев** — ир-ат фамилияһы. Докука, Докуня исеменән барлыҡҡа килеүе ихтимал. Моғайын, көйһөҙ, тынысһыҙ, ялҡытҡан («докучать») балаларға ҡушылғандыр.

**Докучаева** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Докучаев Василий Васильевич ( — 8 ноябрь 1903 йыл) — күренекле геолог һәм тупраҡты өйрәнеүсе, тупраҡ географияһы һәм тупраҡты өйрәнеү мәктәбенә нигеҙ һалыусы.
* Докучаев Евгений Сергеевич (17 август 1940 йыл) — иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре докторы (1986), профессор (1989).
---------------
* Докучаева Алла Анатольевна (7 ғинуар 1935 йыл) — яҙыусы, журналист. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1984). (1959), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге  премия лауреаты (1997).

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Абакумов

**Абакумов** — урыҫ ир-ат фамилияһы. Аввакум исеменән барлыҡҡа килгән.

**Абакумова** — урыҫ ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Абакумов Глеб Арсентьевич — СССР һәм Рәсәй химигы.
* Абакумов Алексей Алексеевич — СССР һәм Рәсәй ғалимы.
---------------

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Аблаев

**Аблаев** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Әбләй исеменән яһалған. Топоним булып та ҡулланыла.

**Аблаева** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Аблаев Ирек Йомабай улы — (9 май 1946 йыл—11 ғинуар 2011 йыл) — хәрби хеҙмәткәр, дәүләт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.
* Аблаев Яҡуб Мамут улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Аблаев Ибраһим Я. — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Аблаев Байыҡ — сәсән, шағир-импровизатор, башҡорт халҡының азатлығы өсөн көрәшеүсе.
* Вәлиша Аблаев — хәрби эшмәкәр, 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы. 
----------

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Аблай — Саҡмағош районындағы ауыл.
* Аблай (Туймазы районы) — Туймазы районындағы ауыл.
* Әбләй (исем)
Верхоянск

**Верхоянск** (, ) — Россия Федерацияһының Саха Республикаһында урынлашҡан ҡала.

Халыҡ һаны — 1150 кеше 

## Тарихы
Верхоянск бастругы 1638 йылда казактар тарафынан хәҙерге ҡаланан 90 км көньяҡ-көнбайыштараҡ урында нигеҙләнгән. 1775 йылда, һалым йыйымын еңелләштереү өсөн, хәҙерге ҡала урынына күсерелгән.

Ҡала статусын 1817 йылдан башлап йөрөтә.

1860-йылдарҙан Октябрь революцияһына тиклем — сәйәси һөргөн урыны.

## Халҡы

Милләттәр (2010): сахалар (83,8%), урыҫтар (6,7%), эвендар (6,6%), эвенктар (1,5%), украиндар (1,5%)

## Иҡтисады
Төп тармағы — ауыл хужалығы (малсылыҡ, йылҡысылыҡ, болансылыҡ), ҡиммәтле тире-күн кәсебе.

## Тышҡы һылтанмалар

* Верхоянск «Минең ҡала» энциклопедияһында

## Иҫкәрмәләр
Абашидзе

**Абашидзе** — грузин ир-ат фамилияһы. Абаш исеменән барлыҡҡа килгән.

**Абашидзе** — грузин ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Абашидзе Григол Григолович — грузин шағиры. Грузин ССР-ы гимны тексының авторҙашы. Социалистик Хеҙмәт Геройы.
---------------
* Абашидзе Лейла Михайловна — совет һәм грузин киноактёры, йырсы һәм режиссёр.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Абзалетдинов

**Абзалетдинов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Абзалетдин исеменән яһалған. Мәғәнәһе: диндең иң һәйбәт, иң яҡшы ҡоло. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

**Абзалетдинова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Абзалетдинов Ғилметдин Абзалетдин улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
* Абзалетдинов Мөхәмәтзаһир Абзалетдин улы — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры.
----------
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Абзалетдин (исем)

## Иҫкәрмәләр
Домашников

**Домашников** — рус ир-ат фамилияһы. Рус теленең Ярославь һөйләшендәге «домосед» һүҙенән килеп сыҡҡан. Домашнев, Домахин, Доможиров, Домашов варианттары ла бар.

**Домашникова** — рус ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Домашников Борис Фёдорович (5 апрель 1924 йыл — 20 июнь 2003 йыл) — рәссам. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1965) һәм халыҡ (1975), СССР-ҙың (1982) халыҡ рәссамы, «Почёт Билдәһе» ордены (1967) кавалеры, БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1965), Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1977).
* Домашников Виктор Борисович (6 март 1956 йыл) — рәссам.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
Дорофеев

**Дорофеев** — ир-ат фамилияһы. Дорофей тигән сиркәү исеменән алынған. Грек һүҙенән бюарлыҡҡа килгән, тәржемәлә «Аллаһ бүләге» («дар Божий») тигәнде аңлата.

**Дорофеева** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Дорофеева Валентина Александровна (24 июль 1937 йыл — 3 август 2018 йыл) — совет нефть сәнәғәте алдынғыһы, Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры (1986).
* Дорофеева Лидия Якимовна (1924 йыл — 1990 йыл) — совет оборона сәнәғәте производствоһы алдынғыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
* Дорофеева Надежда Владимировна (1990 йыл) — украин йырсыһы.

## Топоним
* Дорофеев урамы.
* Дорофеевка — Рәсәй йылғаһы.
Ладыжинка (йылға)

**Ладыжинка** () — Украиналағы йылға. Винница өлкәһенең Ғайсин районы аша көньяҡҡа табан аға. Собтың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 4 километр.

## Иҫкәрмәләр
Дринфельд

**Дринфельд** — йәһүд фамилияһы. 

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Дринфельд Гершон Ихелевич (29 февраль 1908 йыл — 18 август 2000 йыл) — украин совет математигы.  Физика-математика фәндәре докторы.
* Дринфельд Владимир Гершонович (14 февраль 1954 йыл) — СССР,  украин һәм Америка математигы.  Чикаго университетының атҡаҙанған профессоры.