Көнбайышҡа сәйәхәт

**«Көнбайышҡа сәйәхәт»** ( пиньин *Xīyóujì*, палл. *Си ю цзи*) ҡытай телендәге дүрт классик романдарҙың береһе. 1590-сы йылдарҙа автор күрһәтмәйенсә баҫылып сыға. Боронғо заманда китапты У Чэнъэнь яҙған, тигән фекер нығына.

## Сюжеты

100 бүлектә фантастик-сатирик роман монах Сюаньцзандың Һиндостанға Ебәк юлы буйлап будда сутралары артынан сәйәхәте хаҡында бәйән итә. ммә төп ҡатнашыусы булып сюаньцзан үҙе түгел, ә уның юлдашы — маймылдар батшаһы Сунь Укун була. Сюаньцзандың башҡа юлдаштары араһында — комик ярымкеше-ярымсусҡа Чжу Бацзе, монах Ша Сэн һәм элек принц булған аҡ аждаһа-ат.

Структура яғынан китап плут романы нигеҙенә үтә күренмәле будда аллегорияһы һалынған мауыҡтырғыс эпизодтар теҙмәһенән ғибәрәт. Роман стилистик яҡтан бик ҡатмарлы: тарихи нигеҙ — бында фантастик мажаралар, фольклор хикәйәләү башланғысы — автор, халыҡ телмәре юғары әҙәби тел менән берләшә, проза күп һанлы шиғри аңлатмалар менән аралаштырыла.

## Тәржемәләр
* Романдың инглиз теленә ҡыҫҡартылған тәржемәһе (Monkey), Артур Уэйли башҡара, 1942 йылда донъя күргән.
* Романдың рус теленә тәүге тулы тәржемәһен А. Рогачев (1-2 том) һәм В. Колоколов (3-4 томда) башҡаралар, дүрт томда баҫылып сыға (: ГИХЛ, 1959). Ул 1954 йылда баҫылып сыҡҡан баҫма буйынса эшләнгән, Пекинда «Яҙыусы» нәшриәтендә баҫтырыла Һуңыраҡ был тәржемә өс тапҡыр яңынан нәшер ителә (Рига: Полярис, 1994;  Эннеагон Пресс, 2008; : Фән, 2015).

## Дауам итеү, эшкәртеү, экранлаштырыу

### Әҙәбиәттә
* 1641 йылда Дун Юэ бәләкәй генә романын баҫтырып сығара «». Ваҡиғалар У Чэнъэньдың романының 61-се һәм 62-се бүлектәре араһында бара. 1990 йылда уның рус теленә тәржемәһе баҫылып сыға, В. Малявин тарафынан башҡарыла.
* Шулай уҡ «Көнбайышҡа сәйәхәт» тарихы нигеҙендә 1984 йылда «Аждаһа Ынйыһы» исеме аҫтында Акира Торияманың мангаһы булдырыла.

### Театрҙа

* «Көнбайышҡа сәйәхәт» романы сюжетын Цзанцзюй жанрында Ян Цзиньсянь пьесаһына һала, әлеге пьеса үҙенең феноменаль оҙайлығы менән билдәле (бер пьесаға алты пьеса берләштерелә).
* 2007 йылда роман нигеҙендә Деймон Албарн тарафынан опера ҡуйыла.

### Кинола
* Гонконгта төшөрөлгән тулы метражлы фильмдар серияһы (Сунь Укун ролендә Чау Лунчён һәм Юэ Хуа)
*# Маймыл Көнбайышҡа китә (1966)
*# Тимер веер принцессаһы (1966)
*# Үрмәкес мәмерйәһе (1967)
*# Йәндәр ере (1968)
* Башҡа киноадаптациялар:
**  (2005, Сунь Укун — Стивен Чоу)
**  (2005, Сунь Укун — Чэнь Болинь)
** Тыйылған батшалыҡ (2008, Сунь Укун — Джет Ли)
** Көнбайышҡа сәйәхәт: демондарҙы еңеү (2013, Сунь Укун — Хуан Бо)
**  (2014, Сунь Укун — Донни Йен)
** Көнбайышҡа сәйәхәт: Демондар (2017)
** Царь обезьян: Царство женщин (2018)

### Телевидениела
; Ҡытай, Гонконг йәки Тайвань етештергән сериалдар:

*  (1986, 1999, в двух сезонах; төп ролдә — Чжан Цзиньлай)
*  (1996, 1998, ике сезон; төп ролдә — Дикки Чун, һуңғараҡ — Бенни Чань)
*  (2002; төп ролдә — Дикки Чун)
*  (2010; У Чэнъэнь һәм Сунь Укун ролендә — Чжан Цзиньлай)
*  (2010; Сунь Укун ролендә — Фэй Чжэньсян)
*  (2011; төп ролдә — У Юэ)

; Япония һәм Корея сериалдары:

* Көнбайышҡа сәйәхәт (1978—1980) ике сезонда 26-шар серия, шулай уҡ *The Monkey* йәки *Monkey Magic* булараҡ билдәле. Төп ролдә (япон әйтелешендә Сон Гоку) — Масааки Сакаи Трипитаки/Сюаньцзана/Сандзо Хоси ролендә — *актриса* Масако Нацумэ; был сериалда ҡатын-ҡыҙ ролен ҡатын-ҡыҙ башҡара.
* Көнбайышҡа сәйәхәт (2006), шулай уҡ *Saiyuki* булараҡ билдәле. Төп ролдә — Синго Катори, Трипитаки ролендә — актриса Эри Фукацу. Камео сифатында сериалда Масааки Сакаи ҙа күренә — Будда Шакьямуни ролендә.
* Хваюги/Корея одиссеяһы (Корея Республикаһы, 20 серия, 2017). Роман мотивтары буйынса фантазиянан ғибәрәт, ғәмәле хәҙерге Көньяҡ Кореяға күсерелгән; төп ролдә (Корея телендәге төш Огон) Ли Сынги, төп ҡатын-ҡыҙ ролендә Роман мотивтары буйынса фантазиянан ғибәрәт, ғәмәле хәҙерге Көньяҡ Кореяға күсерелгән; төп ролдә (Корея телендә Сон Огон) Лы Сынги, төп ҡатын-ҡыҙ ролендә О Ёнсо.

; Көнбайыш сериалдары:

*  (США һәм башҡалар, 2001, 4 серия).

### Мультипликацияла
* Ҡытай трилогияһы:
*# Сунь Укун: Переполох в Небесных чертогах (1965)
*# Сунь Укун: Женьшень ғүмере емештәре
*# Сунь Укун: Маймылдар батшаһы демондарҙы еңә
* Аждаһа ынйыһы (1986) / Dragon Ball — Акира Торияма авторлығындағы аниме-экранизация, уның нигеҙендә «Көнбайышҡа сәйәхәт» романы.

### Видеоуйындарҙа
* *Ganso Saiyūki: Super Monkey Daibōken — япон RPG — Vap компанияһынан .*
* *Sayuki: Journey West* — япон RPG — Koei компанияһынан.
* *Enslaved: Odyssey to the West* — атамаһы, сюжеты һәм персонаждары «Көнбайышҡа сәйәхәт» әҫәренә тап килә.
* *Unruly Heroes* — уйын, төп геройҙары оригиналь әҫәрҙгә тап килә.
* *Black Myth: Wukong* — игра студии

### Башҡалар
* Lego Monkie Kid — LEGO конструкторының тематик серияһы, 2020 йылдан сығарыла.

## Әҙәбиәт
* 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* «Путешествие на запад» на английском и китайском языках
* На Запад — китайский комикс «*Monkey Series*» по мотивам «Путешествия на Запад».
* «Путешествие на Запад» в переводе А. Рогачёва
* Аудиокнига — «Путешествие на Запад» на русском языке в 4 томах (время воспроизведения 96:50:44)