Литвинова Елизавета Фёдоровна

**Елизавета Федоровна Литвинова** (ҡыҙ фамилияһы Ивашкина; ) — урыҫ математигы, педагог һәм фәнде популярлаштырыусы .

## Биографияһы
Литвинова Екатерина Федоровна 1845 йылдың 21 сентябрендә  Тула губернаһында дворян ғаиләһендә тыуған. Башланғыс белемде Санкт-Петербург ҡатын-ҡыҙҙар урта мәктәбендә ала. 1866 йылда Елизавета Виктор Литвиновҡа  кейәүгә сыға, ул Софья Ковалевскаяның ире  В. О. Ковалевскийҙан айырмалы уға Европаға шундағы университеттарҙа уҡыу өсөн барырға  рөхсәт итмәй. Математик белемде Петербургта А.nbsp;Н.nbsp;Страннолюбский етәкселеге аҫтында ала, ул София Ковалевскаяның остазы булған.

1872 йылда, ире үлгәндән һуң, Литвинова  Цюрихҡа китә, унда политехник институтҡа уҡырға инә. 1873 йылда император Александр II Цюрихта уҡыған Рәсәй империяһы ҡатын-ҡыҙҙары тыуған илгә ҡайтырға тейеш, юғиһә эҙемтәләр менән осрашасаҡ тигән указ сығара. Литвинова указды һанға һуҡмаған күптәрҙең береһе була.  Ул уҡыуын дауам итә, 1876 йылда Цюрихта бакалавр дәрәжәһен ала, ә 1878 йылда  Берн университетында доктор дәрәжәһен алып, Людвиг Шлефли етәкселеге аҫтында «*Решение проблемы отображения*» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.  1897 йылда Брюсселдә Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар конгресында ҡатнашҡан дүрт Рәсәй делегатының береһе була.

## Карьераһы
Рәсәйгә ҡайтып, Литвинова 1873 йылдағы указды һанға һуҡмағаны өсөн университетта  эш таба алмай. Ҡатын-ҡыҙҙар урта мәктәбендә  уҡытыусы булып эшләй, С.В.Ковалевская, боронғо грек философы Аристотель, сәйәсмән һәм йәмәғәт эшмәкәре Фрэнсис Бэкон һ.б. кеүек билдәле кешеләр тураһындағы биографик мәҡәләләр яҙыу  менән килемен тулыландыра. 35 йыл уҡытыу эсендә философия һәм математика уҡытыу практикаһы буйынса 70 ашыу мәҡәләләр яҙа.

Пенсияға китә, һәм, бөтә ихтималлыҡтар буйынса, Февраль һәм 1917 йылғы  Октябрь революцияһын апаһы менән Рәсәйҙә ҡаршылай. Е.Ф. Литвинованың вафаты датаһы аныҡ билдәле түгел: бәлки, 1919 йылда Петроградта аслыҡ ваҡытында вафат була, башҡа фараздар буйынса,  1921 йәки 1922 йылда вафат була.

## Әҫәрҙәре

* Даламбер, его жизнь и научная деятельность / С портр. Даламбера, грав. в Лейпциге Геданом. — СПб., 1891. — 80 с., 1 л. фронт. (портр.) — (Жизнь замечательных людей. Биографическая библиотека Ф. Павленкова)
* Ф. Бэкон. Его жизнь, научные труды и общественная деятельность. — СПб., 1891.
* Джон Локк, его жизнь и философская деятельность — СПб., 1892. — 77 с.
* С. В. Ковалевская: (Женщина-математик): Её жизнь и учёная деятельность: Биогр. очерк / С портр. С. В. Ковалевской, грав. в Лейпциге Геданом. — СПб., 1894. — 92 с. — (Жизнь замечательных людей. Биографическая библиотека Ф. Павленкова)
* Кондорсэ, его жизнь и деятельность, научная и политическая. — СПб: тип. т-ва «Обществ. польза», 1894.
* 

## Иҫкәрмәләр

## Библиография

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Renate, T.* Aller Trotz Männerkultur zum": Naturwissenschaften Mathematik in Frauen und
* 

## Һылтанмалар

* Елизавета Фёдоровна Литвинова (англ.) в проекте «Математическая генеалогия»
* «Елизавета Литвинова», биографии женщин-математиков на сайте 
* Wege von Frauen: Mathematikerinnen in der Schweiz (PDF)
* Kurzbiografie bei Agnes Scott
* Kurzbiographie auf lib.ru
* Elizaveta Federovna Litvinova  Epigenesys, 2017. [Consulta: 14 octubre 2018].
* http://biblioclub.ru Литвинова Елизавета Федоровна электронные книги, биография.