Зверинец (парк, Гатчина)

**Зверинец** — Гатчина ҡалаһындағы майҙаны 340 гектар тәшкил иткән пейзаж паркы. Сильвияла Һарай паркының төньяҡ сиге менән сиктәш.

## Тарихы
1765 йылда Гатчина ерҙәренә граф Г. Орлов хужа була, Зверинецты төҙөкләндереү өсөн бик күп эшләй. Бында һунар итеү өсөн махсус йәнлектәр тотола, бер нисә тапҡыр Екатерина II килеп китә.

1783 йылда Гатчина бөйөк кенәз Павел Петровичҡа күсә, был зверинецҡа император резиденцияһы характерын бирә. 1796 йылда баҡса оҫтаһы Дж. Гекет планы буйынса даими рәүештә тура мөйөштә икҫешкән аллея-ҡырҡынды планировкаһы тормошҡа ашырыла, 30000 ашыу йүкә ултыртыла.

1840 йылдарҙа Зверинецта бер күтәрелеүсе, алты ағас күпер барлыҡҡа килә. 1845 йылда Һарай паркына яҡын өлөшө, Гатчинка йылғаһы үҙәнен киңәйткәндән һуң, яҡынса 14 мең квадрат метр күләмле ағар күл төҙөлә.

1858 йылда Зверинец биләмәһендә Петергофтан килтерелгән император һунары урынлаша.

Александр II ваҡытында 1855—1881 йылдарҙа Зверинец тағы ла нығыраҡ төҙөкләндерелә. Ағас күперҙәр тимергә алмаштырыла, йәнлектәр һаны һиҙелерлек арта (1881 йылда бында 347 төрлө хайуан, нигеҙҙә, боландар була).

1881 йылда зверинец "егермейстер ҡарамағына"тапшырыла.

Февраль революцияһынан һуң, 1917 йылда парк халыҡ милкендә була.

1941—1944 йылдарҙа Гатчина фашист оккупацияһында булған ваҡытта парк етди зыян күрә. Ҡалаға яҡын булған тимер күперҙәр шартлатыла.


Файл:Самый северный мост через Гатчинку.JPG|Гатчинка аша иң төньяҡ күпер
Файл:Зверинец ранней весной.JPG|Зверинец иртә яҙҙа
Файл:Река Гатчинка в марте.JPG|Гатчинка йылғаһы мартта
Файл:Зимний восход в Зверинце.JPG|Зверинецта ҡышҡы кис
Файл:Зимнее утро. Река Гатчинка у южной окраины Зверинца..JPG|Ҡышҡы таң.  Зверинецтың көньяҡ ситендә  Гатчинка йылғаһы 
Файл:Дорога Цагове осенью.JPG|Цагове юлы көҙөн
Файл:Берёзовая дорога ранним зимним утром. Впереди - Хохлово поле.JPG|Ҡышҡы иртәлә ҡайын урманы. Алда - Хохлово яланы
Файл:Зверинец, конец октября.JPG|Зверинец, октябрь аҙағы
Файл:У Красной дороги.JPG|Ҡыҙыл юл эргәһендә
Файл:Берёзы в Зверинце.JPG|Зверинец ҡайындары
Файл:Зверинец. Октябрь.JPG|Зверинец. Октябрь
Файл:"Пять дорог".JPG|«Биш юл»
Файл:Река Гатчинка на северной окраине Зверинца.JPG|Зверинецтың төньяҡ ситендә Гатчинка йылғаһы 
Файл:Река Гатчинка. Вдалеке - мост на дороге Можжевеловой.JPG|Гатчинка йылғаһы. Алыҫта - Можжевелово юлындағы күпер
Файл:Мост через канал с реки Колпанки. Перила частично срезаны современными мародёрами....JPG| Колпанка йылға каналы аша күпер. Таянғысты өлөшләтә мародерҙар ҡырҡып алған...
Файл:Пильненская дорога. Впереди - поляна с перекрёстком "Пять дорог".JPG|Пильненск юлы. Алда - «Биш юл» саты яланы
Файл:Остатки Каскада, апрель 2011. Слева - руины Птичника..JPG|Каскад ҡалдыҡтары, апрель, 2011. Һул яҡта -  Птичник емереклектәре
Файл:Канал с реки Колпанки..JPG|Колпанка йылғаһы каналы  
Файл:Мост через Гатчинку на Можжевеловой дороге..JPG|Можжевелово юлында Гатчинка йылғаһы аша күпер
Файл:Западная опушка Зверинца.JPG|Зверинецтың көнбайыш урман сите
Файл:У западной опушки Зверинца.JPG|Зверинецтың көнбайыш урман сите
Файл:Осенний пейзаж Зверинца.JPG|Зверинецтың  көҙгө пейзажы


## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Гатчина. Государственный музей-заповедник
* Гатчина сквозь столетия 
* Гатчина 3000 — История