open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ғәлләмов

**Ғәлләмов** — ир-ат фамилияһы. Ғәлләм исеменән барлыҡҡа килгән. Төрки халыҡтарҙа киң ҡулланыла.

**Ғәлләмова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәлләмов Абдрахман Әбдрәхим улы (15 октябрь 1926 йыл — 19 февраль 1989 йыл) — башҡорт теле ғалимы, методист. Юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогия фәндәре кандидаты (1967), доцент, Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1967). 
* Ғәлләмов Салауат Абдрахман улы (24 декабрь 1959 йыл — 5 сентябрь 2018 йыл) — ғалим, *башҡорттарҙың һинд-иран сығышы тураһындағы гипотезаның*, башҡорт теленең боронғо һәм хәҙерге Европа телдәренә йоғонтоһо һәм башҡорт эпостарының боронғо һинд философияһына йоғонтоһо тураһында гипотезалар авторы.
* Ғәлләмов Әбүзәр Карам улы (20 июнь 1939 йыл — 6 март 2006 йыл) — ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1974—2006 йылдарҙа Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университетының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1974), профессор (1976). РСФСР-ҙың (1982) һәм Башҡорт АССР-ының (1978) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2004). Почёт ордены кавалеры (1998). 
* Ғәлләмов Флүр Фәнәүи улы (1 декабрь 1968 йыл) — иҡтисадсы, Башҡортостан Республикаһының 4-се һәм 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының Кредит һәм финанс ойошмалары ассоциацияһы Советы рәйесе, Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Инвестиция климатын яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы рәйесе урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының Фәнде үҫтереү һәм ярҙам итеү фонды Советы, Хәйриә эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса республика советы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (2011).
* Ғәлләмов Мөхәммәт Мостафа улы (1951 т.) — Өфө ҡалаһындағы «Ихлас» мәсетенең имам-хатибы, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премияның 2015 йылғы лауреаты. 
* Ғәлләмов Хәмзә Искәндәр улы (2 апрель 1931 йыл — 16 июнь 2015 йыл) — Рәсәй Үҙәк Диниә назараты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының төбәк диниә назараты рәйесе, мөфтөй, Өфө ҡалаһындағы «Хәмзә-Хажи» мәсете етәксеһе, «Имам хәҙрәт Хәмзә хажи» хәйриә фонды етәксеһе.

----
* Ғәлләмова Әлфиә Марс ҡыҙы — башҡорт йырсыһы. Халыҡ-ара һәм республика кимәлендәге конкурстар лауреаты.
Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы

**Исламова Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы** (19 декабрь 1925 йыл) — Башҡортостандың мәғариф эшмәкәре, уҡытыусы-методист, педагогия фәндәре кандидаты. Милләте — башҡорт.

## Биографияһы
Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы Исламова (ҡыҙ фамилияһы Биҡҡолова) 1925 йылдың 19 декабрендә Башҡорт АССР-ының Илеш районы Ҡарабаш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1932 йылдан ауылдағы ете йыллыҡ, артабан Үрге Йәркәй урта мәктәбендә уҡый.

Урта белемле ҡыҙ 1941 йылда Илеш районы Яңы Ҡырғыҙ башланғыс мәктәбенә уҡытыусы итеп эшкә ебәрелә. Унда 1943 йылдың көҙөнә хәтлем балалар уҡыта, бер үк ваҡытта колхозда мәҙәниәт сараларын ойоштороусы һәм военрук була, уҡыусылар һәм ата-әсәләр менән күп эштәр башҡара.

1943 йылдың октябрендә Фәһимә Исламова К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына уҡырға инә. Факультеттың башҡорт бүлегендә ул иң алдынғыларҙың береһе була: яҡшы уҡый, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаша.

1947 йылда, педагогия институтында уҡыуҙы тамамлауға, башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы Фәһимә Исламоваға аспирантурала уҡырға тәҡдим итә. Әммә ауылда ата-әсәһе һәм туғандарының матди хәле мөшкөл булыу сәбәпле, йәш белгес уларға ярҙам күрһәтеү маҡсатында мәктәпкә эшкә штергә мәжбүр була. Уны үҙенең теләге буйынса тыуған районы халыҡ мәғарифы бүлеге ҡарамағына ебәрәләр. Фәһимә Исламова Үрге Йәркәй урта мәктәбенә рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп билдәләнә. Бында ул ике йыл уҡыта, педагогик тәжрибә туплай.

1949 йылдың сентябрендә Фәһимә Исламова ҡабул итеү имтихандарын уңышлы тапшырып, РСФСР Педагогия фәндәре академияһы аспирантураһына уҡырға инә. Уны уңышлы тамамлай һәм 1952 йылдың 28 ноябрендә «Башҡорт теленең ябай һөйләмдәрендә синтаксик бәйләнеш типтары һәм уларҙы V—VI кластарҙа уҡытыу методикаһы» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Диссертация баҫылып сыға.

Педагогия фәндәре кандидаты Ф.Ғ.Исламова Стәрлетамаҡ уҡытыусылар институтына эшкә ебәрелә. Бында ул хәҙерге башҡорт теле, тел ғилеменә инеш, рус һәм башҡорт телдәренең сағыштырма грамматикаһы курстары буйынса лекциялар уҡый, бер аҙ ваҡыт башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире була, мәктәптәр өсөн юғары белемле уҡытыусылар әҙерләүгә үҙ өлөшөн индерә.

1954 йылда Ф.Ғ.Исламова Башҡорт дәүләт педагогия институтына эшкә алына, институтта һәм 1957 йылдан һуң Башҡорт дәүләт университетында ассистент, өлкән уҡытыусы була, башҡорт теле буйынса лекциялар уҡый, махсус курстар алып бара.

1958 йылда Фәһимә Ғәббәс ҡыҙы Исламова Милли мәктәптәр ғилми-тикшеренеү институтының Башҡортостан филиалында хеҙмәт юлын дауам итә. Бында ул алдынғы мәктәптәр һәм уҡытыусылар менән даими бәйләнеш тота. Уларҙың тәжрибәһе ғалимәгә башҡорт теле буйынса күҙәтеүҙәрен ғәмәлдә һынап ҡарарға, тикшерергә, шуның нигеҙендә һығымталар яһарға мөмкинлек бирә. Уның башҡорт теле, уны уҡытыу методтары һәм алымдары тураһындағы ғилми хеҙмәттәре алдынғы тәжрибәләрҙе дөйөмләштереү нигеҙендә яҙыла. Ғалимәнең дәреслектәре, методик ҡулланмалары, уҡытыу әсбаптары, үҙенең ярҙамы уҡытыусыларға балаларҙың белем сифатын күтәрергә булышлыҡ итә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* К. Я. Яйыҡбаев. Мәғрифәтсе мөғәллимдар, күренекле уҡытыусылар һәм мәғариф эшмәкәрҙәре.
Ишемғолова Аврора Булат ҡыҙы

**Ишемғолова Аврора Булат ҡыҙы** (26 март 1928 йыл — 1990 йыл) — мәғариф хеҙмәткәре, методист. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1964). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1971)

## Биографияһы
Аврора Булат ҡыҙы Ишемғолова 1928 йылдың 26 мартында Өфөлә яҙыусы Булат Ишемғол ғаиләһендә тыуған. Милләте — башҡорт. Атаһы  — башҡорт әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе, шағир, прозаик. Атаһын нахаҡҡа ғәйепләп ҡулға алғас, "халыҡ дошманы"ның ҡыҙы Аврораға, туғаны Клараға мәктәптә уҡыу йылдары бик ауыр була. Таныштары, дуҫтары уларҙан ситләшә, күрмәмешкә һалыша. Аврора Ишемғолова урта мәктәпте көмөш миҙалға тамамлай, 1946 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына уҡырға инә, бик яҡшы уҡый, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаша. 1950 йылда институтты ҡыҙыл дипломға тамамлағас, Аврора Ишемғолова яҡты хыялдар менән Кушнаренко педагогия училищеһына юллана. Бында ул ҙур тырышлыҡ күрһәтә, башланғыс синыф уҡытыусылары әҙерләүгә барлыҡ көсөн бирә. Фиҙакәр хеҙмәт йәш белгескә коллегаларының бай тәжрибәһен үҙләштерергә, уҡытыу-тәрбиә эшенең серҙәренә эйә булырға ярҙам итә.

1956 йылда тәжрибәле методист Аврора Ишемғолова Башҡортостан уҡытыусылар белемен камиллаштырыу институтына эшкә саҡырыла. Бында ул 18 йыл эшләй, тәүҙә — методист, шунан 15 йыл рус теле һәм әҙәбиәте кабинеты мөдире була.

Кабинет оҫта методист А. Б. Ишемғолова етәкселегендә республика уҡытыусыларына, мәктәп етәкселәренә методик ярҙам күрһәтеү, уларҙың квалификацияһын күтәреү, алдынғы педагогик тәжрибәне дөйөмләштереү һәм таратыу буйынса күп яҡлы эш башҡара. Республиканың ғилми-методик көстәрен кабинет мөдире педагогик коллективтарҙың уҡытыу-тәрбиә эшен камиллаштырыу, уҡыусыларҙың белем һәм күнекмәләре сифатын яҡшыртыу бурыстарын уңышлы хәл итеүгә йүнәлтә.

Уҡытыусыларҙың алдынғы педагогик тәжрибәһен өйрәнеү, ғил-ми-тикшеренеү күҙәтеүҙәре Аврора Булат ҡыҙына мәктәптә рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыуҙың торошо, уны яҡшыртыу методтары һәм алымдары тураһында фәнни хеҙмәттәр яҙырға этәрә. Тәжрибәле методист мәктәп дәреслектәре, методик ҡулланмалар төҙөүгә йәлеп ителә.

Аврора Ишемғолова авторҙаштары В. П. Песков, М.Ғ.Ғөбәйҙуллин, Р. В.Әлмөхәмәтов, Л.Ғ.Сәйәхова, М.Ғ.Хәйруллина, А. А.Хәсәнова менән мәктәптең V—VIII синыфтары өсөн изложение текстары йыйынтығы, IV синыф өсөн рус теле дәреслеге, уны файҙаланыу тураһында методик ҡулланма, башҡа уҡыу әсбаптары яҙыуҙа әүҙем ҡатнаша, эштең ауыр өлөшөн гел үҙ өҫтөнә ала.

1973 йылдан Аврора Булат ҡыҙы Ишемғолова — Милли мәктәптәр ғилми-тикшеренеү институтының Башҡортостан филиалы хеҙмәткәре. Ул башланғыс синыфта рус теле уҡытыу проблемалары менән шөғөлләнә, уҡыусыларҙың русса һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү мәсьәләләре өҫтөндә эшләй.

Мәғариф өлкәһендәге фиҙакәр хеҙмәттәре өсөн Аврора Булат ҡыҙы Ишемғоловаға 1964 йылда «Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән маҡтаулы исем бирелә. 1971 йылда ул «Почёт Билдәһе» ордены менән бүләкләнә, һәр саҡ уҡытыусыларҙың оло ихтирамы менән файҙалана.

## Һылтанмалар
* К. Я. Яйыҡбаев. Мәғрифәтсе мөғәллимдар, күренекле уҡытыусылар һәм мәғариф эшмәкәрҙәре.
Имашев

**Имашев** — фамилия.

* Имашев Булат Ғөбәйҙулла улы (1908—1946) — театр актёры һәм режиссёр. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1944).
* Имашев Лоҡман Ноғман улы (1908—1942) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Имашев Рәшит Фәтих улы (1939—2007) — Татарстандың халыҡ рәссамы (2003), Башҡортостан Республикаһының (1995) һәм ТАССР-ҙың (1986) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
* Имашев Урал Булат улы (1945—2018) — химия фәндәре докторы (1980), профессор, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1981).
* Имашев Әҙһәм Карам улы (1924—1990) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби лётчик, артиллерист. Педагог.
----
* Имашева Ғәлиә Шакир ҡыҙы (1915—1995) — театр рәссамы, РСФСР-ҙың (1973) һәм БАССР-ҙың халыҡ (1970) рәссамы.
Ғәлимов

**Ғәлимов** — башҡорт фамилияһы. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

**Ғәлимова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ғәлимов Айҙар Ғәни улы (1967) — Башҡортостан Республикаһының (2011) һәм ТР-ҙың (2008) халыҡ артисы.
* Ғәлимов Баязит Сабирйән улы (1942) — философия фәндәре докторы, профессор.
* Ғәлимов Вәлиәхмәт Ғирфанетдин улы (1909—1994) — актёр, режиссёр, педагог. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1949), БАССР-ҙың халыҡ (1944) һәм атҡаҙанған артисы.
*  Ғәлимов Вәхит Ғәзим улы (1921—1943) — Советтар Союзы Геройы (1944).
* Ғәлимов Ғәни Ғәлим улы (1912—1969) — совет хәрби эшмәкәре, полковник.
* Ғәлимов Дамир Мәзит улы (1944) — режиссёр.
* Ғәлимов Зиннәт Абдулхаҡ улы (1922—1983) — башҡорт яҙыусыһы.
*  Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы (1932) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978).
* Ғәлимов Сәләм Ғәлим улы (1911—1939) — шағир һәм публицист.
* Ғәлимов Флүр Миншәриф улы (1958) — башҡорт яҙыусыһы.
* Ғәлимов Хажиәхмәт Ғирфанетдин улы, псевдонимы Хажи Бохарский (1899—1974) — актёр, режиссёр, педагог. БАССР-ҙың халыҡ артисы (1944). СССР Театр эшмәкәрҙәре Союзы ағзаһы (1938). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1955) кавалеры.
* Ғәлимов Хәбир Латип улы (1905—1996) — башҡорт совет опера йырсыһы (драматик тенор). РСФСР-ҙың (1947) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы. 

----
* Ғәлимова Венера Хәким ҡыҙы (1937) — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (1998), БАССР-ҙың халыҡ (1975) артисы.
* Ғәлимова Сажиҙә Ҡасим ҡыҙы (1933) — йырсы, РСФСР-ҙың (1974) һәм БАССР-ҙың (1969) атҡаҙанған артисы.
* Ғәлимова Флүзә Кәбир ҡыҙы (14 сентябрь 1948 йыл) — педагог, Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2011) һәм атҡаҙанған (2006) уҡытыусыһы.
*  Ғәлимова Римма Ғаяз ҡыҙы (22 июль 1963 йыл) — башҡорт шағиры, журналист-публицист, Стәрлетамаҡ ҡалаһының Ғәли Ибраһимов исемендәге премияһы лауреаты.
Ғабдрахманов

**Ғабдрахманов** — башҡорт фамилияһы, мәғәнәһә  ярлыҡаусы,ғәфү итеүсенең (алланың), мәрхә­мәтленең ҡоло тигәнде аңлата

* Ғабдрахманов Абрар Хаҡ улы (1935—2013) — композитор, Башҡортостандың халыҡ артисы (1995).
* Ғабдрахманов Ғабдрахман Закир улы, Булат Ишемғол (1900—1938) — башҡорт совет яҙыусыһы.
* Ғабдрахманов Рәйес Бикмөхәмәт улы (1918—1988) — башҡорт яҙыусыһы.

## Иҫкәрмәләр
Зарипов

**Зарипов** — башҡорт фамилияһы, башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланышта.

* Зарипов Айрат Янсур улы (1962) — социолог, фәлсәфә фәндәре докторы.
* Зарипов Ғәбделхай Әхәт улы (1923—2020) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой, ҡыҙылармеец. 
* Зарипов Ғәбиҙулла Ғиндулла улы (1961—2001) — башҡорт шағиры һәм журналисы.
*  Зарипов Зиннур Зариф улы (1915—1997) — Дан орденының тулы кавалеры, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Зарипов Ирек Айрат улы (27.03.1983) — Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры, Ванкувер Паралимпиадаһының 4 тапҡыр чемпионы.
* Зарипов Ирек Фәсхетдин улы (1956—2018) — совет, партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. 
* Зарипов Наил Ғарифйән улы (1957) — инженер-механик, ғалим, педагог.
* Зарипов Нур Талип улы (1925—1997) — башҡорт фольклорсыһы, әҙәбиәт ғилеме ғалимы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Зарипов Радик Геннадий улы (1960) — балет артисы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1983).
* Зарипов Риф Әхмәтнур улы (1947) — ауыл хужалығы, комсомол, партия һәм совет органдары хеҙмәткәре, хужалыҡ эшмәкәре.
* Зарипов Рәдиф Рәлиф улы (1983) — эстрада йырсыһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2022).
* Зарипов Рәил Моталлап улы (1946 йыл) — ғалим-математик.
* Зарипов Рәхим Закир улы (1908 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия лейтенанты. 
* Зарипов Сәмиғулла Зариф улы (1904—1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы.
*  Зарипов Хөсәйен Ғабдрахман улы (1916—1956) — Дан орденының тулы кавалеры, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы..
* Зарипов Хәкимйән Сәрйәр улы (1929—2012) — башҡорт яҙыусыһы һәм драматургы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990).
*  Зарипов Хәмитйән Камал улы (1910—1990) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Зарипов Әбүзәр Ғариф улы (1938—2005) — нефтсе-ғалим, шағир һәм публицист.
----------------------
* Зарипова Рина Баян ҡыҙы (1941—2008) — журналист, уҡытыусы, тәржемәсе.
* Зарипова Ғәйникамал Ҡиям ҡыҙы (1943) — селекционер, ғалим.
Кәримов Ғайса Көнәфиә улы

**Кәримов Ғайса Көнәфиә улы** (1925 йыл — 2000 йыл) — педагог, йәмәғәт эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

## Биографияһы
Ғайса Көнәфиә улы Кәримов 1925 йылдың 29 ноябрендә Башҡортостандың Ишембай районы Ғүмәр ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ул үҙ ауылындағы башланғыс мәктәпте тамамлағас, һигеҙ саҡрым алыҫлыҡтағы Маҡар урта мәктәбендә уҡый. Мәктәптә уҡыған йылдарҙа мәҡәлә, хәбәрҙәр яҙыу, әҙәби ижад менән шөғөлләнә.

Ғайса Көнәфиә улы 1943 йылдың февралендә Бөйөк Ватан һуғышына алына. Рота радисы булып хеҙмәт итә. Ғайса Кәримов Венгрия, Австрия һәм Чехословакияны азат итеүҙә ҡатнаша.

Күрһәткән батырлыҡтары өсөн ул Ватан һуғышы ордены, ике тапҡыр «Батырлыҡ өсөн» миҙалы һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнә. Ғайса Кәримов хәрби хеҙмәттән тик 1948 йылдың ғинуарында ғына демобилизициялана.

Ул райондың «Алға» гәзите редакцияһына эшкә урынлаша. Бер үк ваҡытта Стәрлетамаҡ педагогия техникумына ситтән тороп уҡырға инә һәм уны уңышлы тамамлай. Ғайса Кәримов редакцияла йыл ярым эшләгәс, Ғүмәр ете йыллыҡ мәктәбенә уҡыта башлай.

Ул башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре алып бара. Бер үк ваҡытта һүрәтләмә, очерктар яҙа, шиғыр һәм поэмалар ижад итә. Егерменсе быуаттың 50-се йылдарында райондың «Алға», республиканың «Совет Башҡортостаны» (хәҙер «Башҡортостан»), «Ҡыҙыл таң» гәзиттәрендә Ғайса Кәримовтың яҙмалары йыш донъя күрә.

Юғары педагогик белемдее Ғайса Көнәфиә улы Кәримов К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтында ала.

Ул оҙаҡ йылдар мәктәптең профсоюз ойошмаһы рәйесе, бригада партия ойошмаһы рәйесе, агитатор, пропагандист вазифаларын үтәй. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының район методик берекмәһе етәксеһе була.

Ғ.К. Кәримовтың уҡыусыларының күбеһе уҡытыусы һәнәрен һайлай. Әҙәби ижад түңәрәгендә ҡатнашҡан уҡыусыларҙың шиғыр, хикәйә, әкиәттәре стена гәзитендә яҙыла. Уларҙың әҫәрҙәре китап итеп төпләнә һәм күргәҙмә материал итеп файҙаланыла. Ғайса Көнәфиә улының синыфында уҡыған Вафа Әхмәҙиев талантлы ғалим һәм шағир, Рауил Ниғмәтуллин күренекле шағир булып танылды. Улы Салауат — Яҙыусылар союзы ағзаһы.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ватан һуғышы ордены
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (ике тапҡыр)

## Һылтанмалар
* К. Я. Яйыҡбаев. Мәғрифәтсе мөғәллимдар, күренекле уҡытыусылар һәм мәғариф эшмәкәрҙәре.
Ғәйнетдинов

**Ғәйнетдинов** — фамилия.

* Ғәйнетдинов Исмәғил Ғәли улы (1908—1977) — совет архитекторы, Мәскәү архитектура институты профессоры.
* Ғәйнетдинов Миңләхмәт Ишмөхәмәт улы (1946 т.) — баянсы, БАССР-ҙың халыҡ артисы (1987).
* Ғәйнетдинов Мәүлетбай Сөләймән улы (1938—2014) — танылған йырсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993).
* Ғәйнетдинов Юлай Ишбулды улы (1954 т.) — ҡурайсы, фольклорсы, Рәсәй Федерацияһының һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994).
* Ғәйнетдинов Рамаҙан Бирғәли улы (15 март 1928 йыл — 14 октябрь 2000 йыл) — педагог. БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1971)
*Ғәйнетдинова Гөлшат Иршат ҡыҙы - ҡыҙ фамилияһы Фазлитдинова  ( 1992 йылдың 28 авгусы) —  рәсәй еңел атлетика спортсыһы. Өс тапҡыр рәсәй чемпионы.
Матакито

**Матаки́то** () — Чилиҙың Мауле өлкәһенең Курико провинцияһынан аҡҡан йылға.
Курико ҡалаһынан 10 км көнбайышта, Саграда Фамилия ҡасабаһы эргәһендә Тено һәм Лонтуэ йылғалары ҡушылып Матакито йылғаһы барлыҡҡа килә. Ликантен коммунаһының Илока ҡалаһынан көньяҡта тымыҡ океанға ҡоя.

## Һылтанмалар
* Cuenca del río Mataquito
Бразилияның региондары

Әлеге көндә Бразилия 5 регионға бүленә (макрорегионға). Был бүленеште штаттарҙың иҡтисади, тарихи, мәҙәни, тәбиғи һәм социаль шарттар уртаҡлығы яғынан Бразилияның география һәм статистика институты индерә.

## Сағыштырыу йәҙүәле

## Урта-көнбайыш регионы

## Төньяҡ-консығыш регионы

## Төньяҡ регионы

## Көньяҡ-көнсығыш регионы

## Көньяҡ регионы
Насыров Зәки Ильяс улы

**Насыров Зәки Ильяс улы** (29 март 1956 йыл) — ғалим-иҡтисадсы, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, шағир. 2007—2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенең Территориялар һәм кадрҙар менән эшләү идаралығы етәксеһе һәм Хакимиәт етәксеһе урынбаҫары. Иҡтисад фәндәре кандидаты (2011). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (2006), Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (2010). 

## Биографияһы
Зәки Ильяс улы Насыров 1956 йылдың 29 мартында Башҡорт АССР-ы Яңауыл районының Үрҙәк ауылында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1973 йылдың июлендә, урта мәктәпте тамамлағас, тыуған районының «Ленин юлы» колхозында тракторсы булып башлай. 1974—1976 йылдарҙа Совет Армияһында хәрби хеҙмәттә була. Запасҡа ҡайтарылғандан һуң ике йыл туған хужалығында тағы ла тракторсы булып эшләп ала һәм Башҡортостан ауыл хужалығы институтына (хәҙер Башҡорт дәүләт аграр университеты) уҡырға инә. 1983 йылда институттың ауыл хужалығын механикалаштыру һәм электрләштереү факультетын тамамлаған йәш белгес йүнәтмә буйынса үҙ районына ҡайта һәм «Ленин юлы» колхозында баш инженер булып эш башлай. 1985 йылда «Урожай» колхозы рәйесе итеп һайлана.

2000—2007 йылдарҙа Асҡын районы хакимиәте башлығы булып эшләй. Оло тәжрибә туплаған һәм үҙен тик яҡшы яҡтан күрһәткән етәксе ошо йылда Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә яуаплы эшкә үрләтелә. 2007—2009 йылдарҙа Зәки Ильяс улы Хакимиәттең Территориялар һәм кадрҙар менән эшләү идаралығы етәксеһе, артабан 2010 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенең етәксе урынбаҫары була.

2010 йылда Зәки Насыровҡа «Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы» тигән маҡтаулы исем бирелә.

## Өҫтәлмә мәғлүмәт
Зәки Насыров мәктәптә уҡыу йылдарынан әҙәби ижад менән шөғөлләнә. Уның шиғырҙары Башҡортостан һәм Татарстанда нәшер ителгән гәзит һәм журналдарҙа баҫылған, уларҙың бер нисә тиҫтәһенә композитор Вәсил Ғәлимов йырҙар яҙған.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреүҙәге хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (2002)
* «Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреү маҡтаулы хеҙмәткәре» билдәһе (2003)
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (2006)
* Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (2010)

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Справочно-информационный ресурс «Кто есть кто в Республике Башкортостан» 
* Официальный сайт администрации муниципального района Янаульский район Республики Башкоростан 

## Һылтанмалар
* disserCat — электронная библиотека диссертаций
Латипов

**Латипов** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Латип исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла киң ҡулланыла. Топоним булып та йөрөй.

**Латипова** — башҡорт ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Латипов Валерий Мәркәз улы (1956 т.) — ғалим-инженер-төҙөүсе, уйлап табыусы. 
*  Латипов Ғабдрахман Хәким улы (1917—1945) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).
* Латипов Ғәкил Ильяс улы (1919—1978) — совет партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. Ленин ордены кавалеры (1957).
* Латипов Ғәлим Хатип улы (1904—?) — Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы.
* Латипов Ғәфүр Латип улы (1911 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Латипов Данис Мансур улы (1990 т.) — Рәсәй боксёры.
*  Латипов Ҡотдос Ҡәниф улы (1923—2017) — осоусы, Советтар Союзы Геройы (1946), авиация полковнигы (1967), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Латипов Марат Мөьмин улы (1958 т.) — дәүләт эшмәкәре.
* Латипов Мәркәз Каррам улы (1926—1999) — хужалыҡ эшмәкәре, нефтсе.
* Латипов Наил Миңнеәхмәт улы (1963 т.) — совет һәм партия эшмәкәре.
* Латипов Урал Рамдраҡ улы (1951 т.) — юрист, хәрби хеҙмәткәр, юғары хәрби мәктәп уҡытыусыһы.
* Латипов-Догадов Владимир Геннадиевич (1962 т.) — Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2007), Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2003) артисы.
* Латипов Ринат Закир улы  (5 август 1942 йыл) — ғалим-табип-хирург.

----
* Латипова Фәүзиә Шәғәле ҡыҙы (1947 т.) — журналист, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993).
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Латип (исем)
* Латип (рус. Латыповка) — Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районындағы ауыл
Металлург (хоккей клубы, Новокузнецк)

**«Металлу́рг» Новокузнецк** профессиональ хоккей клубы — Новокузнецк ҡалаһының шайбалы хоккей командаһы. 1949 йылда  төҙөлә. 2008—2017 йылдарҙа Континенталь хоккей лигаһында ҡатнаша.

## Тарих

«Металлург» Новокузнецк хоккей клубы 1949 йылда Новокузнецкта ойошторола. 1960 йылда «Металлург» клубы РСФСР чемпионатында еңә. 1992 йылдан «Металлург» Милләт-ара хоккей лигаһында, 1997 йылдан — Рәсәй хоккей лигаһында уйнай. (1999/2000) сезонда клуб Рәсәй чемпионатының бронза миҙалдары алған. 2008 йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Стадион

Кузнецких Металлургов спорт һарайы. 1984 йылда 1 октябрендә асылған. Кузнецких Металлургов спорт һарайы базаһында «Металлург» Новокузнецк хоккей клубы. Йыл һайын Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уҙғарыла. Арена беренсе тамашасыларҙы 1984 йылдың 1 октябрендә аренаны асыу матчы Металлург Новокузнецк менән Металлург Череповец командалары осрошҡанда ҡабул итә. Урыннар һаны 7533 кеше.

## Баш тренерҙар

## Етәкселек
* **Генераль директоры** — Владимир Робертович Роккель
* **Генераль менеджеры** — Валерий Михайлович Зелепукин
* **Команда башлығы** — Владимир Роккель
* **Администратор** — Станислав Пиневский
* **Табип** — Александр Зорин
* **Массаж яһаусы** — Александр Ковалёв, Антон Шабалин
* **Сервисмен** — Сергей Кириенко
* **Видеооператор** — Сергей Дружинин

## Тренер штабы
* **Баш тренеры** — Николай Соловьёв
* **Өлкән тренер** — Сергей Котов
* **Тренер** — Сергей Бердников
* **Тренер** — Андрей Евстафьев
* **Ҡапҡасылар тренеры** — юҡ

## Команданың ҡаҙаныштары
*  РСФСР чемпионы 1960.
*  Рәсәй чемпионатының бронза призын алыусы (1999/2000).

### Уйынсыларҙың бүләктәры
* Иң яҡшы бомбардиры — Олег Короленко (1960/1961)
* Иң яҡшы бомбардиры — Георгий Евтюхин (1999/2000)
* Иң яҡшы ҡапҡасы — Вадим Тарасов 1999, 2000, 2001.

### Плей-оффтың Рәсәй чемпионаты

### Плей-оффтың [[Континенталь хоккей лигаһы]] чемпионаты

## Составы

## Билдәле уйынсылар «Металлург» Новокузнецк составында уйнай ине
*  Сергей Бобровский (2006—2010)
*  Вадим Тарасов (1995—2001, 2002—2006, 2010—2011)
*  Сергей Зиновьев (1998—2000)
*  Максим Галанов (2004—2009)
*  Сергей Кривокрасов (2007—2008)
*  Дмитрий Орлов (2007—2011)
*  Игорь Радулов (2006—2007)
*  Максим Васильевич Балмочных (2007—2008)
*  Андрей Назаров (2004—2005)
*  Дмитрий Набоков (2001—2003)
*  Сергей Брылин (2011—2012)
*  Скотт Лангкоу (2007—2008)
*  Рэнди Робитайл (2011—2013)
*  Крис Саймон (2011—2013)
*  Бренд Сопел (2011—2013)
*  Петерис Скудра (2006—2007)
*  Вацлав Недорост (2010—2011)

## Фарм-клубтар
Зауралье (ЮХЛ) һәм Кузнецкие Медведи (ЙХЛ).

## Һылтанмалар
* Рәсим сайты
* «Металлург» Новокузнецк командаһы көйәрмәндәре рәсим сайты
*  Дворец спорта Кузнецких металлургов и ХК «Металлург» Новокузнецк на карте Google

## Иҫкәрмәләр
Амур (хоккей клубы)

**«Амур»** профессиональ хоккей клубы — Хабаровск ҡалаһының 1966 йылда ойошторолған шайбалы хоккей командаһы. 2008 йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Тарихы
«Амур» хоккей клубы 1966 йылда Хабаровск ҡалаһында ойошторола. 1969 йылда «Амур» командаһы РСФСР чемпионатында еңә.
1995/1996 йылдар миҙгелендә Рәсәй Юғары хоккей лигаһы чемпионатының алтын миҙалдарын алһа, 2005/2006 йылдар миҙгелендә команда был бәйгенең бронза призын яулай.

1997 йылдан «Амур» Рәсәй хоккей лигаһында, ә 2008 йылдан — Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Стадионы

Платинум Арена. 2003 йылда авгусында асылған. Платинум Арена базаһында «Амур» хоккей клубы. Йыл һайын Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уҙғарыла. Урыннар һаны 7100 кеше.

## Баш тренерҙары

## Етәкселек
* **Күҙәтеү кәңәшмә рәйесы** — Шпорт Вячеслав Иванович
* **Президент вазифаһын башҡарыу** — Павлинов Александр Александрович
* **Вице-президент** — Борщевский Николай Константинович
* **Спорт директоры** — Цуриков Евгений Петрович
* **Спорт менеджеры** — Подрезов Вадим Евгеньевич

## Тренер штабы
* **Баш тренеры** — Александр Гулявцев
* **Өлкән тренер** — юҡ
* **Тренер** — юҡ
* **Ҡапҡасылар тренеры** — Филимонов Олег Николаевич

## Команданың ҡаҙаныштары
*  РСФСР көмөш призын алыусы — 1969
*  Юғары лигаһы Рәсәй чемпионатының еңеүсеһе — 1995/1996
*  Юғары лигаһының бронза призын алыусы — 2005/2006
*  Өмөт кубоғы финалсы — 2013
*  Руслан Салей исемендәге турниры — 2013
*  Башҡортостан Республикаһы Президенты Кубогы көмөш призын алыусы — 2001
*  Ҡаҙағстан Республикаһы Президенты Кубогы бронза призын алыусы — 2013

### Уйынсыларҙың бүләктәры

### Плей-оффтың Рәсәй чемпионаты

### Плей-оффтың [[Континенталь хоккей лигаһы]] чемпионаты
* 2011—2012
: 1/8 финалы: **«[[Авангард (хккей клубы)|Авангард]]» [[Омск]] ** — «Амур» 4:0 *(4:2, 4:3, 4:2, 3:1)*

## Составы

## Билдәле уйынсылар «Амур» составында уйнай ине

## Фарм-клубтар

Амурские Тигры (ЙХЛ).

## Һылтанмалар
* Рәсим сайты
* Рәсим twitter
* Рәсим бит Instagram
* Рәсим бит Facebook
* 
* Платинум-Арена и ХК «Амур» на карте Google
Гәрәев

**Гәрәев** — башҡорт ир-ат фамилияһы. Гәрәй исеменән барлыҡҡа килгән. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла ҡулланыла.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Гәрәев Айҙар Риф улы (1962 т.) — Башҡортостан Республикаһының Демократик йәштәре союзы Президиумының — Рәсәй йәштәре союзының республика ойошмаһы рәйесе (1994—1999).
* Гәрәев Вил Мулла улы (1937 т.) — иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1969), профессор (1984). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1987).
* Гәрәев Дабир Батыр улы (1934—2006) — агроном. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1967). Башҡорт ССР‑ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1992).
* Гәрәев Заһит Хажи улы (1896—?) — хәрби эшмәкәр. Хәрби фәндәр кандидаты (1943).
* Гәрәев Зәки Фәтхетдин улы (1917—1994) — хужалыҡ эшмәкәре.
* Гәрәев Ибраһим Сәхипгәрәй улы (1918—1997) — хужалыҡ эшмәкәре. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1973).
* Гәрәев Йософ Ибраһим улы (Йософ Гәрәй) (1904—1988) — башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе.
* Гәрәев Марат Миңләхмәт улы (1958—2023) — СССР һәм Рәсәй опера йырсыһы, тенор. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы.
*   Гәрәев Муса Ғaйса улы (1922—1987) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (23.02.1945; 19.04.1945).
* Гәрәев Мәхмүт Әхмәт улы (1923 т.) — СССР һәм Рәсәй хәрби эшмәкәре, отставкалағы армия генералы, хәрби фәндәр һәм тарих фәндәре докторы, профессор.
* Гәрәев Радик Арыҫлан улы (1956—1996) — йырсы (баритон), РСФСР-ҙың (1989) һәм БАССР-ҙың (1983) халыҡ артисы.
*  Гәрәев Рафаил Закир улы (1930—2010) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
* Гәрәев Рәүис Ғиниәт улы (1949—2005) — агроном. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1998). Татарстан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1995), Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2000).
* Гәрәев Станислав Урал улы (1994 т.) — Рәсәй хоккейсыһы, «Салауат Юлаев» уйынсыһы.
* Гәрәев Филүс Фазлиәхмәт улы (1941—1990) — йырсы, БАССР-ҙың халыҡ артисы (1987).
* Гәрәев Әмир Сәлимгәрәй улы (1928—2008) — башҡорт яҙыусыһы.
* Гәрәев Әүфәр Миңлеғәзим улы (1946 т) — географ-гидролог. 
* Гәрәев Вячеслав Юрьевич (10 август 1957 йыл) — педагог, йәмәғәтсе. 1991 йылдан Нефтекама ҡалаһының 1-се лицей директоры. 
----
* Гәрәева Гөлфирә Ниғәмәтйән ҡыҙы (1960 т.) — ғалим-әҙәбиәтсе, филология фәндәре докторы (2011). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007).
* Гәрәева Фая Сәхип ҡыҙы (1931—2001) — йырсы. РСФСР-ҙың (1981) һәм Башҡорт АССР-ының (1977) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Гәрәй (исем)
Адмирал (хоккей клубы)

**«Адмирал» Владивосток** профессиональ хоккей клубы — Владивосток ҡалаһының шайбалы хоккей командаһы. 2013 йылда ойошторола һәм ошо ваҡыттан Континенталь хоккей лигаһы беренселегендә ҡатнаша.

## Тарихы
«Адмирал» хоккей клубы 2013 йылда Владивостокта ойошторола һәм шул уҡ йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Стадион
Фетисов-Арена концерт-спорт комплексы 2013 йылдың 27 сентябрендә асылған. Совет һәм Рәсәй хоккейсыһы Вячеслав Фетисов исеме менән аталған. Фетисов-Арена «Адмирал» хоккей клубының базаһы. Бында Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уйындары уҙғарыла. Арена 5500 кешегә иҫәпләнгән.

## Баш тренерҙар

## Етәкселек
* **Президент** — Заирбек Юсупов
* **Генераль менеджер** — Александр Селиванов
* **Генераль директор** — Сергей Сошников

## Тренер штабы
* **Баш тренер** — в.б. Олег Леонтьев

## Команданың ҡаҙаныштары

### [[Континенталь хоккей лигаһы]] чемпионатының Плей-офф уйындары
* 2013—2014
: 1/8 финалы: **«[[Металлург (хоккей клубы, Магнитогорск)|Металлург]]» [[Магнитогорск]]** — «Адмирал» Владивосток 4:1 *(3:1, 5:3, 4:3 OT, 2:3 OT, 4:3 OT)*

## Составы

## «Адмирал» составында уйнаған билдәле уйынсылар

## Фарм-клубтар
Сахалинские Акулы (ЙХЛ).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсим сайты 
* Фан-клуб командаһы көйәрмәндәре рәсим сайты 
* Неофициальный сайт клуба 
* КСК «Фетисов-Арена» и ХК «Адмирал» на карте Google
Мөстәҡимов Зәйнулла Мөстәҡим улы

**Мөстәҡимов Зәйнулла Мөстәҡим улы** (1924 — 28 февраль 1945 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң).

## Биографияһы
1924 йылда БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Йомаҙыбаш ауылында тыуған.

1942 йылдан алып Ҡыҙыл Армияһы сафында.

1942 йылдан алып Дон, Көньяҡ-көнбайыш, 1-се Балтик һəм 3‑се Белоруссия фронттарында хеҙмəт итə.

1945 йылдың 28 февралендә Кёнигсберг (Көнсығыш Пруссия) янында батырҙарса һәләк була.

## Батырлығы

Советтар Союзы Геройы исеме 1945 йылдың 24 март бирелә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (24.03.1945)
* Ленин ордены (24.03.1945)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (21.12.1944)

## Хәтер

Тыуған ауылында һәйкәл ҡуйылған.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Несокрушимые. — Уфа, 1985.
* Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979.

## Һылтанмалар
* 
* «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы — Мөстәҡимов Зәйнулла Мөстәҡим улы  
* Мустакимов Зайнулла Мустакимович
Әхтәмов Хәсән Баһҙый улы

**Әхтәмов Хәсән Баһҙый улы** (10 июль 1925 йыл — 30 май 1944 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсы, рядовой. Советтар Союзы Геройы (1944).

## Биографияһы
Хәсән Баһҙый улы Әхтәмов 1925 йылдың 10 июлендә БАССР‑ҙың Стәрлетамаҡ кантоны Аллағыуат ауылында тыуған.

1943 йылдан алып — Ҡыҙыл Армия сафында.

1944 йылдың февраленән алып 2-се Украин фронтында хеҙмəт итə.

1944 йылдың 30 майҙа Румыниялағы Редиул-Алдей ауылы янында, Яссы ҡалаһынан төньяҡҡараҡ, батырҙарса һәләк була.

## Батырлығы
857-се уҡсылар полкы 1-се ротаһы (294-се уҡсылар дивизияһы, 52-се армия, 2-се Украин фронты) рядовойы Х. Б. Әхтәмовтың наградлау ҡағыҙынан :
«Иптәш Әхтәмов һуғышҡан I уҡсылар ротаһына ҡаршы (1944 йылдың 30 майы), дошман бер батальондан ашыу пехота һәм һигеҙ танк ташлай. Дошман танкылары 1-се уҡсылар ротаһы траншеяһына яҡынаялар һәм рота фронты буйлап траншеялар ситенән барып, беҙҙең яугирҙарҙы атырға ниәт итәләр. Беренсе килгән танк рота фронты буйлап бара башлай, ә танк эсендәге немец автоматсылары танк башняһы люгын асып беҙҙең яугирҙарҙы туранан-тура атып үлтерә башлайҙар.

Иптәш Әхтәмов беренсе булып траншеянан ырғып сыға һәм танкыға ҡаршы граната менән танҡ аҫтына ташлана һәм уны шартлата. Һөҙөмтәлә танкылар үҙ йүнәлешен үҙгәртеп, траншеялар аша сығалар һәм беҙҙең оборона яғына йүнәләләр. Яугирҙар дошман пехотаһын танкыларҙан айырып алалар һәм уның һөжүмен туҡтаталар. Шулай итеп, иптәш Әхтәмов үҙенең батырлығы менән бер нисә тиҫтә һалдаттың ғүмерен һаҡлап алып ҡала».
«Советтар Союзы Геройы» исеме X. Б. Әхтәмовҡа 1944 йылдың 13 сентябрендә үлгәндән һуң бирелә.

## Наградалары
* «Алтын Йондоҙ» миҙалы (13.09.1944)
* Ленин ордены (13.09.1944)

## Хәтер
* Салауат ҡала тыуған яҡты өйрәнеү музейында Х. Б. Әхтәмовтың батырлығына арналған экспозиция бар.
* Салауат ҡалаһындағы «Мәңгелек ут» мемориаль комплексында Х. Б.Әхтәмовҡа иҫтәлекле таҡташ асылған.
* Васильевка ауылында мәктәп бинаһында мемориаль таҡтаташ ҡуйылған. Герой исемен иң яҡшы мәктәп пионер отряды йөрөткән.
* 1973 йылдың 9 майында Карл Маркс исемендәге колхозда һәм Наумовка ауылында һәйкәл ҡуйылған
* Салауат ҡалаһында һәйкәл ҡуйылған (Автор памятника — заслуженный художник РБ, член Союза художников России Мавлетбай Халилов).
* Киевтағы мемориаль комплекс диуарында һәм Мәскәүҙә Поклонный тауҙа уның фамилияһы ташҡа уйылып яҙылған
* Салауат ҡалаһы эргәһендәге Желанный ҡасабаһында бер урам Әхтәмов исемен йөрөтә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Несокрушимые. — Уфа, 1985.
* Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979.
* 

## Һылтанмалар
* 
* Республика хәрби дан музейы: Ахтямов Хасан Багдеевич
Әхтәмов

**Әхтәмов** — башҡорт һәм татар фамилияһы.

* Әхтәмов Азамат Мөхтәр улы (1962—2020), ғалим-математик, профессор.
* Әхтәмов Исмәғил Хәмит улы (1937—2008), металлург, СССР-ҙың дәүләт премияһының лауреаты (1977), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған металлургы (1981).
* Әхтәмов Мөхтәр Хөснөлхаҡ улы (1929—2020), башҡорт тел ғилеме белгесе, филология фәндәре докторы (1996), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2009). 
*  Әхтәмов Хәсән Баһҙый улы (1925—1944), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, уҡсы, ряжовой. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).
Ғөбәйҙуллин

**Ғөбәйҙуллин** — — башҡорт фамилияһы. Башҡа төрки халыҡтарҙа ла бар.

**Ғөбәйҙуллина** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.

## Билдәле йөрөтөүселәр
* Ибәтулла Ғөбәйҙуллин (1787—?) — хәрби эшмәкәр. Рус-прусс-француз һуғышында, 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.
* Ғөбәйҙуллин Камил Ғөбәй улы (9.11.1949) — график, Рәсәйҙең (2004) һәм Башҡортостандың (1997) атҡаҙанған рәссамы.
* Ғөбәйҙуллин Мансур Садиҡ улы (1920—2008) — ғалим-иҡтисады, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре.
*  Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы (1923—1944) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған офицер, Советтар Союзы Геройы (1944).
* Ғөбәйҙуллин Наил Шәғбән улы (1928—2011) — музыка белгесе, композитор. 
* Ғөбәйҙуллин Шәмсетдин Йәрмөхәмәт улы, Шәмсетдин Зәки (1822—1865) — башҡорт мәғрифәтсеһе, философ, шағир, дин белгесе.
----
* Ғөбәйҙуллина Гөлназ Радик ҡыҙы (14.02.1992) — Рәсәй спортсыһы, заманса бишалыш буйынса донъя чемпионы (2017).
* Ғөбәйҙуллина Фәрзәнә Хәйбулла ҡыҙы (14.10.1945) — башҡорт балалар яҙыусыһы, яҙыусы-тәржемәсе һәм педагог-методист.
Төньяҡ регионы (Бразилия)

**Төньяҡ регион** () — Бразилияның иң ҙур административ регионы. Халыҡ һаны — 15 020 000 кеше (2005). Майҙаны — 3 869 637 км², йәки илдең 45,27 %. Халыҡ тығыҙлығы — 3,77 кеше/км².
Төньяҡ региондың иҡтисады күбеһенсә плантациялар үҫтереү һәм файҙалы ҡаҙылмалар табышына таяна.

## Статистика
* Эске тулайым продукт (2005) — 106.522.233 реал (мәғлүмәт: Бразилияның география һәм статистика инситуты).
* Эске тулайым продукт бер кешегә (2005) — 7.247 реал (мәғлүмәт: Бразилияның география һәм статистика инситуты).
* Кеше потенциалының үҫеш индексы (2005) — 0,790 (мәғлүмәт: Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының үҫеш программаһы).

## Региондың бүленеше
Регион үҙенә 6 штат берләштерә:
# Акри
# Амазонас
# Амапа
# Пара
# Рондония
# Рорайма
# Токантинс

## Галерея

Файл:Amazonia-moradia.jpg|
Файл:Palácio do Governo de Rondônia.jpg|
Файл:Manaus, Brazil (ASTER).jpg|
Файл:Amazon Manaus forest.jpg|
Файл:Amazon 57.53278W 2.71207S.jpg|
Файл:Face_painting_at_the_1st_National_Conference_for_indigenous_peoples_in_Brazil.jpg|
Файл:manaus_downtown_teatro.JPG|
Файл:BR-174 Sul.jpg|
Файл:Ver-oPeso-Belem.jpg|
Файл:teatro_amazonas.jpg|
Төньяҡ-көнсығыш регионы (Бразилия)

**Төньяҡ-көнсығыш регионы** () — Бразилияның административ регионы. Халыҡ һаны — 52 191 000 кеше (2007). Майҙаны — 1 558 196 км². Халыҡ тығыҙлығы — 32 кеше/км².

## Статистика
* Эске тулайым продукт (2005) — 280.504.256 реал (мәғлүмәт: Бразилияның география һәм статистика инситуты).
* Эске тулайым продукт бер кешегә (2005) — 5 498 реал (мәғлүмәт: Бразилияның география һәм статистика инситуты).
* Кеше потенциалының үҫеш индексы (2005) — 0.725 (мәғлүмәт: Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының үҫеш программаһы).

## Региондың бүленеше
Регион үҙенә 9 штат берләштерә:
# Алагоас
# Баия
# Мараньян
# Параиба
# Пернамбуку
# Пиауи
# Риу-Гранди-ду-Норти
# Сеара
# Сержипи

## Галерея

Файл:Salvador-CCBY10.jpg|
Файл:Caraubasdopiaui10122006-2.jpg|
Файл:Chapada diamantina.jpg|
Файл:Boa viagem.jpg|
Файл:Carnauba ce.jpg|
Файл:Acaatinga.jpg|
Файл:Rio São Francisco.jpg|
Файл:SalvadorDaBahiaBahianDress.jpg|
Файл:Cacao.jpeg|
Файл:DistritoInd ios.jpg|
Файл:IINN.jpg|
Файл:Porto de galinhas.jpg|
Файл:Genipabu-Natal.jpg|
Файл:Cedro_e_galinha_choca_quixada_ce.JPG|
Файл:Aeroporto do recife.jpg|
Файл:Frevo.jpg|
Файл:Maracatu.jpg|
Файл:Quadrilha_Junina_1.jpg|
Файл:SalvadorDaBahiaFavelaBonfim.jpg|
Марчиуэ

**Марчиуэ** () — Чилилағы ҡасаба. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡасаба менән коммуна Карденаль-Каро провинцияһына ҡарай. Ҡасаба халҡы — 2 208 кеше (2002).

Коммунаның майҙаны — 659,9 км². Халыҡ һаны — 7430 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 11,26 кеше/км².

## Географик урыны
Өлкәнең административ үҙәгенән 86 км көнбайышта һәм провинцияның административ үҙәгенән 37 км көнсығышта урынлашҡан.

Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Литуэче һәм Ла-Эстрелья коммунаһы;
* көнсығышта — Пичидегуа коммунаһы;
* көньяҡ-көнсығышта — Пералильо коммунаһы;
* көньяҡта — Пуманке коммунаһы;
* көнбайышта — Пичилему коммунаһы.

## Демографик мәғлүмәттәр
Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
Паредонес

**Паредонес** () — Чилилағы ҡасаба. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡасаба менән коммуна Карденаль-Каро провинцияһына ҡарай. Ҡасаба халҡы — 1406  кеше (2002).

Коммунаның майҙаны — 561,6 км² . Халыҡ һаны — 6826 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 12,15 кеше/км².

## Географик урыны
Өлкәнең административ үҙәгенән 122 км көньяҡ-көнбайышта һәм провинцияның административ үҙәгенән 30 км көньяҡта урынлашҡан.

Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Пичилему коммунаһы;
* көнсығышта — Пуманке һәм Лололь коммунаһы;
* көньяҡта — Уаланье коммунаһы;
* көньяҡ-көнбайышта — Вичукен коммунаһы;
* көнбайышта — Тымыҡ океан.

## Демографик мәғлүмәттәр
Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:

## Иҫкәрмәләр
Пичилему

**Пичилему** () — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның һәм Карденаль-Каро провинцияһының административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Качапоаль провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 12392 кеше (2002).

Коммунаның майҙаны — 749,1 км². Халыҡ һаны — 13887 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 18,54  кеше/км².

## Географик урыны
Өлкәнең административ үҙәгенән 122 км көньяҡ-көнбайышта урынлашҡан.

Коммуна сиктәштәре:
* төньяҡта — Литуэче коммунаһы;
* көнсығышта — Марчиуэ коммунаһы;
* көньяҡта — Пуманке һәм Паредонес коммунаһы;
* көнбайышта —  Тымыҡ океан;

## Демографик мәғлүмәттәр
Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
 

## Мәҙәниәт
Әлеге ваҡытта ҡаланың мәҙәниәт үҙәге, элекке Росс казиноһы бинаһында урынлаша.
* Вилла Лос Навегантес

## Күренекле кешеләр
* Хосе Арраньо Асеведо — яҙыусыһы
* Августин Росс
* Йорге Варгас
* Диего Грез Каниете

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Pichilemu News
* Мемория Пичилемина

## Һылтанмалар
* Коммунаның рәсми сайты
Югра (хоккей клубы)

**«Югра́» Ханты-Манси** профессиональ хоккей клубы — Ханты-Манси ҡалаһының шайба менән уйнаусы хоккей командаһы. 2006 йылда төҙөлә. 2010 йылдан Континенталь хоккей лигаһында ҡатнаша.

## Тарих
2006 йылда Ханты-Мансила «Югра» хоккей командаһы булараҡ асыла. 2008/2009 сезонда «Югра» плей-офф финалында «Крылья Советовты» еңеп сыға һәм Братина кубогын ала. 2012/2013 сезонда плей-офф финалында «Торосты» еңеп сыты һәм Братина кубогын һаҡлап ҡалдырҙы. 2010 йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Стадион

«Арена-Югра» 2008 йылда авгусында асылған. Арена базаһында «Югра» хоккей клубы. Йыл һайын Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уҙғарыла. Урыннар һаны 5500 кеше.

## Баш тренерҙар

## Етәкселек
* Күҙәтеү кәңәшмә рәйесы — Дмитрий Александрович Мизгулин
* Генераль директоры — Андрей Николаевич Бельмач
* Генераль менеджеры — Андрей Александрович Потайчук
* Генераль директор урынбаҫары — Аркадий Геннадьевич Алексеев

## Тренер штабы
* Баш тренеры — Андрей Александрович Потайчук
* Өлкән тренер — Дмитрий Владимирович Гоголев
* Өлкән тренер — Анатолий Анатольевич Семёнов
* Ҡапҡасылар тренеры — Рудольф Пейхар
* Табип — Сергей Валентинович Гилёв
* Массаж яһаусы — Сергей Сергеевич Шестаков
* Массаж яһаусы — Владимир Петрович Ващенко
* Техник ярҙамы оҫтаһы — Андрей Николаевич Бузырев
* Администратор — Игорь Викторович Майгуров
* Видеооператор — Дмитрий Сергеевич Надеин

## Команданың ҡаҙаныштары
*  Юғары лигаһы Рәсәй чемпионатының еңеүсеһе (2008/2009), (2009/2010).
*  Братина кубогы эйәһе (2008/2009), (2009/2010).
*  Беренсе лигаһы Рәсәй чемпионатының еңеүсеһе (2007/08)

### Уйынсыларҙың бүләктәры

### Плей-оффтың Рәсәй Юғары лигаһы чемпионаты
* 2008—2009
: 1/8 финала: **Югра** — Южный Урал 3:1 *(4:1, 1:2 (Б), 2:1, 5:2)*
: 1/4 финала: Сокол — **Югра** 1:3 *(0:2, 3:0, 2:6, 1:4)*
: 1/2 финала: ХК Дмитров — **Югра** 2:3 *(5:0, 0:5, 5:4, 0:1, 2:5)*
: Финал: **Югра** — МХК Крылья Советов счёт в серии 3:0 *(7:1, 6:4, 2:1 ОТ)*

* 2009—2010:
: 1/8 финала: **Югра** — Мечел 3:2 *(1:2 OT, 4:0, 4:2, 5:6, 2:1)*
: 1/4 финала: **Югра** — Нефтяник 3:1 *(5:1, 5:2, 3:4 (Б), 3:2)*
: 1/2 финала: **Югра** — Дизель 3:1 *(4:1, 4:2, 1:4, 2:1 OT)*
: Финал: Торос — **Югра** 1:3 *(2:4, 2:3 OT, 4:2, 1:2)*

### Плей-оффтың [[Континенталь хоккей лигаһы]] чемпионаты
* 2010—2011
: 1/8 финалы: **«Металлург» Магнитогорск** — «Югра» Ханты-Мансийск 4:2 *(4:2, 1:2, 4:3, 1:2, 4:3 OT, 1:4)*

* 2011—2012
: 1/8 финалы: **«Трактор»** — «Югра» 4:1 *(3:1, 2:5, 7:6, 6:3, 1:0)*

## Составы

## Билдәле уйынсылар «Югра» составында уйнай ине

## Фарм-клубтар

Рубин (ЮХЛ)Мамонты Югры (ЙХЛ).

## Һылтанмалар
* Рәсим сайты
* КРК «Арена-Югра» и ХК «Югра» Ханты-Мансийск на карте Google
* Профиль на r-hockey.ru 
*
Фәхретдинов

**Фәхретдинов** — фамилия.

* Фәхретдинов Ғабдрахман Ризаитдин улы (1887—1936) — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәрҙәренең береһе, «Башҡорт хөкүмәтенең теле» гәзите мөхәррире, күренекле башҡорт ғалимы.
* Фәхретдинов Ғәбделәхәт Ризаитдин улы (1889—1938) — иҡтисадсы, Бөтə Рəсəй Ойоштороу йыйылышы ағзаһы.
* Фәхретдинов Ризаитдин Фәхретдин улы (1859—1936) — күренекле башҡорт мәғрифәтсеһе, яҙыусы, шәрҡиәтсе һәм дин әһеле. Эске Рәсәй һәм Себер Үҙәк диниә назараты мөфтөйө һәм рәйесе (1923—1936).
*  Фәхретдинов Тимерйән Йыһанша улы (1919—1979) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Дан ордены тулы кавалеры.
----
* Фәхретдинова Дилара Әхәт ҡыҙы (1923—?) — сәнғәт ғилеме белгесе.
* Фәхретдинова Динара Йәлил ҡыҙы (1992) — Рәсәй спортсыһы. Халыҡ-ара класлы спорт мастеры. Ҡаяға үрмәләү буйынса Европа чемпионы (2013).
* Фәхретдинова Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы (1.08.1938), дерматовенеролог-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2004). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2003). Төкән ауылынан.
## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Фәрхетдинов
Нефтехимик (хоккей клубы)

**«Нефтехимик»** профессиональ хоккей клубы — Түбәнге Кама ҡалаһының шайба менән уйнаусы хоккей командаһы. 1968 йылда 23 октябрендә төҙөлә. 2008 йылдан Континенталь хоккей лигаһында ҡатнаша.

## Тарих
«Нефтехимик» хоккей клубы 1968 йылда Түбәнге Камала ойошторола. 2008 йылдан Континенталь хоккей лигаһында уйнай.

## Стадион

«Нефтехимик» спорт-мәҙәниәт комплексы 2005 йылда асылған. «Нефтехимик» СМК базаһында «Нефтехимик» һәм «Реактор» хоккей клубтары. Йыл һайын Континенталь хоккей лигаһы чемпионаты уҙғарыла. Урыннар һаны 5500 кеше.

## Баш тренерҙар

## Етәкселек
* **Президент** — Бусыгин Владимир Михайлович 
* **Вице-президент** — Ларионов Игорь Викторович
* **Генераль менеджеры** — Левицкий Виктор Борисович
* **Вице-президент** — Крикунов Владимир Васильевич
* **Директор** — Леонов Владимир Борисович 

## Тренер штабы
* **Баш тренеры** — Вячеслав Буцаев
* **Өлкән тренер** — Попихин Евгений Николаевич
* **Тренер** — Закиров Фәрит Вазих улы

## Команданың ҡаҙаныштары
*  Лада Кубогы 2007
*  Мәскәү өлкәһе губернаторы кубогы 2007
*  Силәбе өлкәһе губернаторы кубогы 2012
*  Латвия тимер юлы Кубогы 2011.

### Уйынсыларҙың бүләктәры

### Плей-оффтың Рәсәй чемпионаты
* 2007—2008
: 1/8 финалы: **«Металлург» Магнитогорск** — «Нефтехимик» Түбәнге Кама 3:2 *(4:1, 3:4, 2:4, 3:2, 4:1)*

### Плей-оффтың [[Континенталь хоккей лигаһы]] чемпионаты
* 2008—2009
: 1/8 финалы: **«Локомотив» Ярославль** — «Нефтехимик» Түбәнге Кама 3:1 *(2:3 OT, 5:1, 3:0, 2:1)*

* 2009—2010
: 1/8 финалы: **«Нефтехимик» Түбән Кама** — «Авангард» Омск 3:0 *(2:0, 6:2, 2:1)*
: 1/4 финалы: **«Салауат Юлаев»** — «Нефтехимик» Түбәнге Кама 4:2 *(6:2, 1:2 от, 0:1, 1:0, 2:1 от, 2:1)*

* 2010—2011
: 1/8 финалы: **«Авангард» Омск** — «Нефтехимик» Түбәнге Кама 4:3 *(1:2 OT, 1:0 OT, 2:3, 3:1, 1:4, 3:2, 7:3)*

* 2012—2013
: 1/8 финалы: **«Аҡ Барс»** — «Нефтехимик» Түбәнге Кама 4:0 *(5:1 , 3:0, 2:1, 3:2 от)*

## Составы

## Билдәле уйынсылар «Нефтехимик» составында уйнай ине
* Алексей Ивашкин
* Алексей Калюжный
* Олег Антоненко
* Анатолий Степанищев
* Рафиҡ Якубов
* Ринат Касьянов
* Михаил Грабовский
* Дмитрий Балмин
* Сергей Звягин
* Илдар Мәхәмәтов
* Александр Юдин
* Ладислав Кон

## «Нефтехимик» хоккей мәктәбе атаҡлы тәрбиәләнеүселәре
* Евгений Моратов
* Денис Франскевич
* Алексей Угаров
* Максим Пестушко
* Павел Валентенко
* Наил Якупов
* Илшат Биләлов

## Фарм-клубтар

ЦСК ВВС (ЮХЛ) һәм Реактор (ЙХЛ).

## Һылтанмалар
* Рәсим сайты
* СКК «Нефтехимик» и ХК «Нефтехимик» Нижнекамск на карте Google
*  
* Рәсим сайты ВКонтакте
Байымов

**Байымов** — башҡорт фамилияһы.

* Байымов Берйән Сафа улы (1948—2004) — башҡорт фольклорсыһы, әҙәби тәнҡитсе, яҙыусы һәм журналист.
* Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы (1937—2010) — яҙыусы, филология фәндәре докторы (1984), профессор.
* Байымов Хажиәхмәт Хаживәли улы (1950) — муниципаль хеҙмәткәр, хужалыҡ эшмәкәре, инженер-механик, энергетик.
Ғәләүетдинов

**Ғәләүетдинов** — төрки фамилия.

* Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы (1948 т.) — башҡорт теле белгесе, профессор, шәрҡиәтсе.
* Ғәләүетдинов Фәтхелислам Ғәйнислам улы (1920—1995) — актёр, режиссёр, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1980), БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1957).
----
* Ғәләүетдинова Наилә Ғизетдин ҡыҙы (1946 т.) — диктор, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2020).
* Ғәләүетдинова Светлана Ишбулды ҡыҙы (1949 т.) — ғалим, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре.
Зәйнуллин

**Зәйнуллин** — башҡорт фамилияһы.

* Зәйнуллин Марат Вәли улы (1935 т.) — башҡорт тел белгесе, педагог, Башҡортостан Фәндәр академияһы академигы (2009), филология фәндәре докторы (1988), профессор (1991).
*  Зәйнуллин Нәсифулла Ғиззәтулла улы (1931—1981) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
*  Зәйнуллин Хәмит Хисмәтулла улы (1931—2000) — Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
----
* Зәйнуллина Гәүһәр Динмөхәмәт ҡыҙы (1935 т.) — телсе ғалим.
* Зәйнуллина Лилиә Марат ҡыҙы (1960—2016) — тел белгесе, ғалим, университет уҡытусыһы.
Мәжитов

**Мәжитов** — башҡорт һәм татар фамилияһы.

**Мәжитова** — ҡатын-ҡыҙ фамилияһы.
## Билдәле йөрөтөүселәр
* Мәжитов Нияз Абдулхаҡ улы (1933—2015) — Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһы академигы (2006), тарих фәндере докторы (1989), профессор (1990), археолог.
* Мәжитов Ринат Марсель улы (1967 т.) — бейеүсе, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2009).
* Мәжитов Хөсәйен Йәләй улы (1928—1989) — йырсы (баритон), БАССР-ҙың халыҡ артисы (1975).
* Мәжитов Ринат Марсель улы  (18 сентябрь 1967 йыл) — бейеүсе, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (2002) һәм халыҡ артисы (2009).
--------