Бүребай

**Бүребай**, боронғо атамаһы **Юма** () — Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 4553 кеше.
Почта индексы — 453821, ОКАТО коды — 80255824000. ИФНС коды — 0267.

## Тарихы
Бүребай ауылына нигеҙҙе хәҙерге Йылайыр районының Һабыр ауылынан сыҡҡан башҡорттар һала. Ауыл йорт старшинаһы Бүребай Түлебай улы Һабыровтың (1777 — 1855) исемен йөрөтә, Бүребайҙың ике ҡатыны булыуы билдәле. 1850 — 1859 йылдарҙа ауылда Бүребай Һабыров, уның улы Ғәбделхәлил Түлебаев (1817 й. т.), Ғәбделхәлилдең улдары: Ғәлиәскәр, Ҡотлоәхмәт, Муса, Хисаметдин, Ғүмәр, Утарбай Бүребаевтар; Мостафа Бүребаев (1827 й. т.)(уның ҡустылары Ғиләжетдин һәм Ямалетдин 1859 йылда хәрби хеҙмәттә була); шулай уҡ указлы мулла Мирхәйҙәр Түлебаев, отставкалағы зауряд-хорунжий Рәхмәтулла Һабыров (1795 й. т.), Ҡунаҡбаевтар; отставкалағы зауряд-хорунжий Килдебай Хужамбирҙин (1781 - 1851); уның улы указлы имам Мөхөмөтхөсәйен, зауряд-хорунжий  Мөхәмәтхәсән Туғыҙбаев (1817 й. т.); үрәтник Таһир Түлебаев; Ғәйетбаевтар, Сәңкебаевтар, Үлебәковтар, Арыҫланғоловтар, Яманғоловтар, Ураҙғоловтар, Баштаевтар, Тапаҡовтар һәм башҡа ғаиләләр йәшәй. 

1859 йылда үткәрелгән рәүиздә ауылдағы 24 ихатала 272 кешенең йәшәүе теркәлә. Әммә элек йәшәүселәр һаны күберәк булыуы билдәле. IX һәм X рәүиздәр араһында 13 ихатаның бер өлөшө Аҡҡужа ауылына, икенсе өлөшө Аҡдәүләт ауылына күсенә. Шул уҡ ваҡытта 1858 йылда 2 ихата Һабыр ауылынан килеп төпләнә. 1866 йылда үткәрелгән рәүиздә ауылдың башҡаса аталыуы ла күрһәтелә (Йома).

1920 йылда үткәрелгән беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу ауылдағы 97 ихатала 464 кешенең йәшәүен теркәй.

"Тораҡ пункттары исемлеге. Ырымбур губернияһы.1866." («Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.») китабында түбәндәге юлдар бар:
Орск өйәҙе, 2-се стан, № 776, Бүребай (Бюрубаева, Юма), башҡ., Таналыҡ йылғаһы буйында ултыра, Орск ҡалаһынан Верхнеуральск ҡалаһына табан барған юлда иҫке линия трактының уң яғы һәм почта трактының һул яғы араһында ята. Өйәҙ ҡалаһынан 100 саҡрым, становой квартиранан 50 саҡрым алыҫлыҡта, ихаталар һаны 56, йәшәүселәр һаны 302 (152 ир-егет һәм 150 ҡатын-ҡыҙ). Ауылда мәсет бар.

## Халыҡ һаны

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Аҡъяр): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 70 км

## Ауылдың урамдары
* Аҡмулла урамы () 

* Гагарин урамы () 

* Ғафури (урамы) ()

* Геология урамы () 

* Тау урамы ()

* Таусылар урамы ()

* Горький урамы () ( улица )

* Дәүләтшина урамы () 

* Е. Пугачев урамы () 

* Зәки Вәлиди урамы () 

* Миңлеәхмәт Моталов урамы () 

* Тыныслыҡ урамы () 

* Йәштәр урамы () 

* Мортазин урамы () 

* Мостай Кәрим урамы () 

*  Яр буйы урамы ()

* Яңы урам () 

* Еңеү урамы () 

* Попырин урамы () 

* Пушкин урамы () 

* Йылға урамы () 

* Салауат урамы () 

* Төньяҡ урамы () 

* Дала урамы () 

* Төҙөүселәр урамы () 

* Тасимов урамы () 

* Татищев урамы () 

* Уҡыусылар урамы ()

* Фрунзе урамы () 

* Хоҙайбирҙин урамы () 

* Үҙәк урам () 

* Чапаев урамы () 

* Чапаев тыҡырығы () 

* Чкалов урамы () 

* Ш. Бабич урамы () 

* Шайморатов урамы () 

* Шахтерҙар урамы () 

* Мәктәп урамы () 

* Энергетиктар урамы ()

## Билдәле шәхестәре
* Ильясов Барый Ғәле улы (13.06.1939), ғалим-инженер-электромеханик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы мөхбир ағзаһы (2006), техник фәндәре докторы (1983), профессор (1985). Рәсәй Федерацияһының (1994) һәм Башҡортостан Республикаһының (1990) атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре, Рәсәйҙең юғары һөнәри белем биреүҙең почетлы хеҙмәткәре (2008), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1985), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1980). Башҡортостан Фәндәр академияһының Р. Р. Мәүлитов исемендәге премияһы лауреаты (2005).
* Мәжитова Флүрә Ғариф ҡыҙы (2.07.1934), хеҙмәт ветераны. 1978—1992 йылдарҙа райондың үҙәкләштерелгән китапханалар системаһы директоры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. 
* Туғыҙбаев Баймөхәмәт Вилдан улы (1884—1965) — башҡорт дин әһеле.

## Фоторәсемдәр

Бурибай.JPG|Аншлаг
Church in Buribai.jpg|Ауылдағы сиркәү
Мост между Татыр-Узяком и Бурибаем через р.Таналык.JPG|Таналыҡ йылғаһы күпере


## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.       
*      
* 1. Рахимов. Р. История башкирских деревень Хайбуллинского района.// Ватандаш, 1998 г., №9. Стр. 18-42.
* 2. Кусимова Т.Х., Биккулова С.А. Башкирские имена. - Уфа: Башкирское издат - во «Китап», 2001.- 224 с.
* 3. Список населенных мест. Часть II. Оренбургская губерния. 1866.-Уфа: Китап, 2006.-260 с.

## Һылтанмалар
* 
* Бурибай на портале «Генеалогия и Архивы»
* Село Бурибай, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»