Үҫтем

**Үҫтем** () — Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районындағы татар ауылы. Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы биләмәһенә ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 179 кеше булған.
Почта индексы — 452661, ОКАТО коды — 80207825003.
 

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Баҡалы): 30 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡамышлытамаҡ): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 50 км

Үҫтем ауылы Сөн ҡушылдығы Суҡай йылғаһы буйында, район үҙәге Баҡалы ауылынан 30 километр көньяҡта һәм Туймазы тимер юл станцияһынан 50 километр төньяҡта урынлашҡан.

## Тарихы
Үҫтем ауылына Бәләбәй өйәҙе Ҡырғыҙ улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. 1786 йылдан Үҫтем ауылы тураһында тәүге мәғлүмәт билдәле.

1859 йылға тиклем керҙәшлек килешеүе буйынса ауылға типтәрҙәр ҡатламы индерелгән.

1865 йылда 48 хужалыҡта 265 кеше йәшәгән.

Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, 2 һыу тирмәне булған.

1906 йылда мәсет, һыу тирмәне, бакалея кибете, запас иген һаҡлау мөгәзәйе булған.

## Халыҡ һаны
Үҫтем ауылында ҡырғыҙ ырыуы башҡорттары тоҡомдары йәшәй.

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Бөгөнгө ауыл
Үҫтем ауылында Ҡамышлытамаҡ урта мәктәбе филиалы — башланғыс мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты бар.

## Билдәле кешеләре
* Нурҡаев Талип Латип улы (09.03.1925 — 24.09.1997) — нефтсе, 1951—1985 йылдарҙа «Туймазынефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы операторы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Башҡорт АССР-ының 9-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944), РСФСР-ҙың атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре (1985), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1975), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе. СССР-ҙың дәүләт премияһы лауреаты (1979). Октябрьский ҡалаһының почётлы гражданы. 1948 йылдан ВКП(б) ағзаһы. Баҡалы районы Үҫтем ауылында тыуған.
* Мәрҙәнов Зиннур Шәйхулла улы (10.10.1944), дәүләт эшмәкәре, эске эштәр органдары ветераны. 1993—2009 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Сит ил эштәре министрлығының Башҡортостан Республикаһындағы вәкиллеге етәксеһе. Милиция полковнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Баҡалы районының почётлы гражданы. Баҡалы районы Үҫтем ауылында тыуған..

## Хәтер

## Урамдары

* Йылға урамы ( Речная (улица)
* Талип Нурҡаев урамы ( Талипа Нуркаева (улица)
* Үҙәк урам ( Центральная (улица).

## Тирә-яҡ мөхит

;Ер-һыу атамалары

*Тауҙар:*
 
*Йылғалар, күлдәр:* 
* Сөн
* **Суҡай**

*Шишмәләр:

*Ялан-бесәнлектәр, юл:* 

*Таусыҡтар, түбәләр:*

*Тарихи ҡомартҡылар*: * [[Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы (Баҡалы районы)|Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы]] биләмәһендә *'Ҡамышлытамаҡ боронғо ҡәберлеге''' табылған.  

### 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Баҡалы районы
* Ҡырғыҙ

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
* Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.)

## Һылтанмалар
* 
* Сайт Шежере. Деревня: Устюмово 
* География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса
* Карта д. Устюмово. Улицы

## Иҫкәрмәләр