open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ефремкин (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Ефремкин** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 889 кеше.
Почта индексы — 453023, ОКАТО коды — 80235820001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 9 км
## Билдәле шәхестәре
* Васильев Григорий Семёнович  (22 сентябрь 1897 йыл — 28 ғинуарҙ 1943 йыл) — Советтар Союзы Геройы (1943), подполковник (1942), полк командиры.
## Иҫкәрмәләр
Ҡабаҡ (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Ҡабаҡ** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 3141 кеше.
Почта индексы — 453028, ОКАТО коды — .

## Топонимикаһы
Ҡабаҡ ауылының исеме «ҡабаҡ» — русса «веко» тигәндән алынған. Ҡабаҡ ауылының әлеге ваҡытта «башҡорт осо» тип кенә йөрөтөлгән өлөшөндә элек Илсекәй тигән башҡорт ауылы урынлашҡан булған. 1760 йылда типтәрҙәр, башҡорттарға килеп, ер һорағандар. Башҡорттар ауыл эргәһендәге ерҙәргә урынлашырға рөхсәт иткәндәр. Илсекәй ауылы Ағиҙел йылғаһының бейек ярында урынлашҡан. Ҡабаҡ ауылы төҙөлөр урын тағы ла үрҙәрәк булған. Ошо тау башынан үҙҙәренә ауыл төҙөр типтәр халҡы Ағиҙел буйҙарына, урмандарға, тау аҫтында ғына урынлашҡан төҙ ҡамышлы матур күлгә ҡарап торған. Шунан: «Күл ҡүҙгә, ҡамыштары керпектәргә, ә ауыл урынлашыр тауыбыҙ күҙ ҡабағына оҡшаған. Ауылға Ҡабаҡ тигән исем ҡушайыҡ», — тигәндәр. Ике ауыл да ҙурая килә, бергә ҡушылған. Илсекәй исеме юҡҡа сыҡҡан, ауыл Ҡабаҡ тип кенә йөрөтөлә башлаған.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡабак станцияһы): 5 км

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
* Ҡырмыҫҡалы районының ҡайһы бер ауылдары тарихынан. Хөрмәтулла Абдрафиҡов. «Ағиҙел» журналы. Сентябрь 2013

## Иҫкәрмәләр
Ҡамышлы (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Ҡамышлы** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. Ҡамышлы ауыл Советы үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 417 кеше.
Почта индексы — , ОКАТО коды — 80235825001.
 

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 22 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 5 км

Ҡамышлы ауылы Ҡамышлы йылғаһы буйында, район үҙәге Ҡырмыҫҡалы ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа 22 километрҙа һәм Төкөн тимер юл станцияһынан 5 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

## Тарихы
Ҡамышлы ауылына 1872 йылда Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Табын улусы Малай ауылы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалынған. Был урында Вятка өйәҙенән күсеп килгән урыҫ крәҫтәндәре Ҡамышлы ҡасабаһын төҙөгән.

1896 йылда 82 йортта 474 кеше йәшәгән.

## Биләмә берәмектәренә инеүе

## Ауылдың XX быуаттағы үҫеше
Әлеге көндә Ҡамышлы ауылында урта мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

## Халыҡ һаны
Ҡамышлы ауылында урыҫтар йәшәй (2002).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле кешеләре

## Хәтер

## Урамдары

* Урман урамы ( Лесная (улица)
* Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
* Яңы урам ( Новая (улица)
* Шоссе урамы ( Шоссейная (улица)
* Тимер юл урамы ( Железнодорожная (улица).

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары:

*Тауҙар:*

*Йылғалар:*

*Шишмәләр:*

*Ялан-бесәнлектәр:*

*Таусыҡтар, түбәләр:*

*Башҡа урын-ер атамалары:*

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Табын ырыуы

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Һылтанмалар
* 
*  174—175 б
* Й. Солтанов фаразы: Салауат Юлаев ғаиләһенең яҙмышы. Гөлбәзир

## Иҫкәрмәләр
Ивановка (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Ивановка** () — Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 25 кеше.
Почта индексы — 453020, ОКАТО коды — 80235830002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 6 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Олыҡол): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 11 км

## Билдәле шәхестәре
* Ширяев Леонид Андреевич (4.08.1939), ғалим-социолог. 1977—2011 йылдарҙа Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1992—2002 йылдарҙа Ватан тарихы һәм культурология кафедраһы мөдире. Социология фәндәре докторы (1992), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2000). 

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
Ҡарлыманбаш

**Ҡарлыманбаш** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 204 кеше.
Почта индексы — 453001, ОКАТО коды — 80235865004.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (100 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Иҫке Бәпес): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 25 км

## Тарихы
XVIII быуат аҙағында шул уҡ исемдәге йылға буйында урынлашҡан Үрге һәм Түбәнге Ҡарлыман ауылдары билдәле була. Уларҙың беренсеһе XIX быуат башында Ҡарлыманбаш, икенсеһе — Ҡарлыман тип атала. 1795 йылда Ҡарлыманбашта 5 ихата һәм 24 кеше йәшәгән. Һуңғы һандар ревизия алдынан ауылға нигеҙ һалыныуын күрһәтә. 1850 йылда ауылда 15 йортта 160 кеше йәшәй. Уларҙың артабанғы үҫешен 1920 йылдағы мәғлүмәттәр иҫбатлай: Ҡарлыманбашта — 372 кеше һәм 75 ихата булған.

1839 йылда Ҡарлыманбаш кешеләренең 100 аты, 120 һыйыры, 25 һарығы, 30 кәзәһе була. Умартасыларҙың 200 умартаһы булған. Һәр береһенә 5 бот ҡыш һәм яҙғы иген сәсә. Иҡтисадтың төп тармаҡтарынан тыш, ауыл халҡы мәғдән һәм тоҙ ташыу менән шөғөлләнгән, ҡайһы берҙәре һунар иткән.

## Урамдары
* Үҙәк (урам) ( Центральная (улица))

## Күренекле кешеләр
* Иҫәнғолов Фәрит Әхмәҙулла улы — башҡорт шағиры, яҙыусы

## Иҫкәрмәләр
Күлләр

**Күлләр** () — Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 148 кеше булған.
ОКАТО коды — 80235820007.
 

## Халыҡ һаны
: Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт башҡорттар (100 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ефремкин): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 12 км

## Урамдары

* Д.Маркс (урамы) ( )
* Болон (урамы) ( )
* Шоссе (урамы) ( )

## Тарихы
XVIII быуат аҙағында Күлләр ауылы 27 йорттан торған, 99 кеше йәшәгән. 21 йылдан һуң ихаталар һаны үҙгәрмәй, әммә халыҡ һаны 60 кешегә арта. Шул уҡ ваҡытта 5 ғаиләлә күп ҡатынлылыҡ теркәлгән. Улар — йорт хакимиәте һәм дин әһелдәре вәкилдәренең ғаиләләре. Бында Көрпәс вариҫтары йәшәгән: Көрпәс атамаһы Көрпәс-Табын мәхәлләһенә бирелгән. IX ревизия мәғлүмәттәре буйынса 1850 йылда 30 йортта 126 ир-ат һәм 112 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 1920 йылда 87 йорт хужалығы була, унда 206 ир-ат һәм 198 ҡатын-ҡыҙ була. 1816 йылда ревизия менән 75 йәшлек отставкалағы йорт старшинаһы Йәрмөхәмәт Абдрахман улы Көрпәсов (уның улы Искәндәр, 1850 йылда уға 72 йәш була) билдәләнә. Күрпәс-Табын улусы Көрпәс (Көрпәс) исемен йөрөтә. 1850 йылғы ревизия һөҙөмтәләре буйынса 30 йортта 126 ир-егет һәм 112 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 1920 йылда 206 ир-ат һәм 198 ҡатын-ҡыҙ менән 87 йорт була.

Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. 1839 йылда 173 кешенең 500 аты, 200 һыйыры, 39 һарығы һәм 25 кәзәһе була. Ҡортсолар 80 умарта тота. Игенселектә бында билдәле бер уңышҡа өлгәшкәндәр: йән башына 7,1 бот ужым (408 бот) һәм яҙғы (832 бот) иген сәскәндәр. 157 һыу тирмәне эшләгән. Башҡа кәсептәр араһынан урман кәсептәре айырылып тора.

1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусылар араһында Мөхәмәтәмин Хәсәнов һәм Бикбулат Ҡәҙербирҙин исемдәре бар.

## Билдәле шәхестәре
* Ноғоманова Флүрә Ғәлимйән ҡыҙы (18.02.1936—18.02.2021), йырсы, педагог. 1972—1983 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. 1967—1972 йылдарҙа Өфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы. Башҡортостандың халыҡ артисы (1991).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Һылтанмалар
* 
* Куллярово на портале «Генеалогия и Архивы»
Ҡарлыман (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Ҡарлыман** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 633 кеше.
Почта индексы — 453011, ОКАТО коды — 80235835005.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) барышында өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (95 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 6 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман станция): 18 км

## Тарихы
XVIII быуат аҙағында шул уҡ исемдәге йылға буйында урынлашҡан Үрге һәм Түбәнге Ҡарлыман ауылдары билдәле була. Уларҙың беренсеһе XIX быуат башында Ҡарлыманбаш, икенсеһе — Ҡарлыман тип атала. 1795 йылда Ҡарлыманда 33 йорт һәм 150 кеше йәшәгән. Һуңғы һандар ауылға нигеҙ һалыныуын ревизия алдынан булыуын күрһәтә. 1850 йылда ауылда 47 йортта 388 кеше йәшәй. Уның артабанғы үҫешен 1920 йылдағы мәғлүмәттәр иҫбатлай: Ҡарлыманда 694 кеше һәм 143 йорт булған.

Ҡарлыман ауылынан 1812 йылдағы һуғышта ҡатнашыусылар араһында Дауыт һәм Мәхмүт Ҡолғаниндар, Ҡотлотүзә Аваҡаев, Хәбибулла ла Илбулдин, Юныс Сәғитов, Байсура Юлсурин була.

1839 йылда 274 ҡарлыман кешеһенең 500 аты, 600 һыйыр, 100 һарығы, 60 кәзәһе була. Умартасыларҙың 90 умартаһы булған. Ауылда ике һыу тирмәне эшләгән. Төп хужалыҡ тармаҡтарынан тыш, ауыл халҡы ылаусылыҡ менән шөғөлләнгән — мәғдән һәм тоҙ ташыған, ауылдың бер өлөшө һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән

## Урамдары
* Аҡкүл урамы ()
* М.Ғәҙелшин урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Яңы урам ()
* Салауат Юлаев урамы ()
* Ш.Биҡҡол урамы ()
* Шайморатов урамы ()
* Көньяҡ урам ()

## Матбуғатта

## Видеояҙмалар

## Иҫкәрмәләр
Малай (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Малай** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 265 кеше.
Почта индексы — 453024, ОКАТО коды — 80235825007.

## Тарихы
Малай ауылы Ҡырмыҫҡалы районында урынлашҡан. Архив мәғлүмәттәренә ҡарағанда Күрпәс-Табын волосынан Малай Йәнбахтин тигән кеше ниндәйҙер мәсьәлә буйынса отола һәм Бишауыл ауылынан Таймаҫ Мукшоғоров исемле кешенең талабы буйынса ауыл Дыуан-Табын волосына күсә.

1816 йылда бында 27 йорт иҫәпләнә, 100 ир-ат һәм 89 ҡатын-ҡыҙ йәшәй. Күп ҡатынлылыҡ та була. 1920 йылда 88 өйҙә 426 кеше йәшәүе билдәле.

Был ауылда Дәүләтсура, Ғәбделйәлил, Мәмбәтсура һәм Үтәғол Мөрсәковтар — Мөрсәк ауылына нигеҙ һалыусының улдары йәшәй. Был факт ике ауылдың генетик бәйләнеше тураһында һөйләй.

Дәүләт архивында был ауылдан булған Үлмәҫҡол Бураковтың яҙмышы тураһында һөйләүсе дело ла һаҡлана. Ул 17 йыл буйы Себерҙә һөргөндә була. 1801 ғаиләһе менән кире әйләнеп ҡайта, әммә Тобольск ҡаҙна палатаһы уны ҡабаттан Себергә ебәреүҙе талап итә. 1804 йылдың февралендә ул Тобольск губернияһының Томск округына ебәрелә. Уның бер нисә тапҡыр мөрәжәғәтенән һуң ғына икенсе ҡабат Себергә ебәрелеүе хата булыуы асыҡлана. Ул 1806 йылда ғына тыуған ауылына әйләнеп ҡайта.

Малай ауылынан Ҡыҙрас Арыҫланғолов, Рамазан Сәлимбәкиев, Байыш Ҡоҙаҡаев, Иҫәнғол Шәмғолов, Вилдан Аҡйегетво 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан. 19 йылдың 30-сы йылдарында 254 кешелә 200 ат, 300 һыйыр, 60 һарыҡ, 70 кәзә, 220 умарта иҫәпләнә.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡамышлы): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 3 км

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Ҡоҙаҡаев Фәнил Шәмсетдин улы (10.02.1952), журналистика ветераны, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2004—2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ етәксеһе урынбаҫары Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997), райондың Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премияһы лауреаты (2008).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*  
* Ҡоҙаҡаев Ф. Ш. Ауылым минең Малай: — Мәләүез ҡалаһы. «Көңгәк» нәшриәте, 2013 йыл. — 210 бит. ISBN 978-5-902272-35-9
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
Мөкәй

**Мөкәй** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 259 кеше.
Почта индексы — 453013, ОКАТО коды — 80235845004.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) барышында өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (96 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡыйышҡы): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 8 км

## Урамдары

* Дуҫлыҡ (урамы) ( )
* Урман (урамы) ( )
* Йәштәр (урамы) ( )
* Яр буйы (урамы) ( )
* Яңы (урам) ( )
* Еңеү (урамы) ( )
* Ялан (урамы) ( )
* Шишмә (урамы) ( )
* Үҙәк (урам) ( )
* Мәктәп (урамы) ( )
* Көньяҡ (урам) ( )

## Тарихы
Ауылға йөҙ башы Мөкәй Күләев нигеҙ һалған. Улдарының һәм ейәндәренең исемдәре 1816 йылдағы VII ревизияла күрһәтелгән. Был ваҡытҡа уларҙың иң олоһо Ҡаҙаҡ Мөкәевкә 75 йәш булған (уның улы Аҡкөбәк, ейәне Хисаметдин). 1787 йылғы алпауыт А. И. Чирковҡа аҫаба ерҙәренең бер өлөшөн һатыу тураһындағы бер документта Ҡаҙаҡ Мөкәев исеме лә телгә алына. Икенсе улы Әлибай Мөкәев (1751—1834), уның улдары Үлмәҫҡол һәм Мөхәмәтшәриф була. Кесеһе Рәхмәтулла 1777—1844 йылдарҙа йәшәй (уның улдары Ғибәтулла, Хисмәтулла һәм Төхвәтулла). Рәхмәтулла Мөкәев йөҙ башы дәрәжәһендә йорт старшинаһы ярҙамсыһы булып хеҙмәт иткән. Халыҡ араһында Һалдат (Һалдатов) тигән исем һирәк осрай.

Ауыл халҡы араһынан Төңгәков, Йәрмөхәмәт Илишев 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан.

1839 йылда 20 йортта 139 кеше 300 ат, 200 һыйыр, 20 һарыҡ һәм 25 кәзә тотҡан. Умартасыларҙың 100 умартаһы булған. Улар 216 бот ужым һәм 616 бот яҙғы иген сәскән, йәғни һәр кешегә 5,9 бот.

## Иҫкәрмәләр
Көстөғол

**Көстөғол** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 171 кеше.
Почта индексы — 453010, ОКАТО коды — 80235830003.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (98 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Олыҡол): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шәкәр заводы станцияһы): 3 км

## Урамдары
* Йәштәр (урамы) ()
* Үҙәк (урамы) ()

## Тарихы
Көҫтәғол — 1816 йылда барлыҡҡа килгән яңы тораҡ пункты, ул ваҡытта 20 кеше йәшәгән ике ихатанан ғына тора. Улар — 66 йәшлек Көҫтәғол Исергәпов ғаиләле ике улы менән һәм 39 йәшлек Юламан Сәйфулла ғаиләһе. Ауылға нигеҙ һалыусының һәм уның улдарының ғаиләләре полигам булған. Ауылдың исемен һәм тәүге төпләнеүсенең исемен документтарҙа төрлөсә яҙҙылар: йә Көстөғол, йә Күсеғол, йә Күсемғол.

1834 йылда 19 ир-ат һәм 22 ҡатын-ҡыҙ һәм 7 күскенсе була.

Халыҡтың күршеләре менән ғаилә бәйләнеше тураһында туранан-тура мәғлүмәт юҡ. Әммә ситләтелгән мәғлүмәттәр буйынса, туғанлыҡ ептәре Үтәгән ауылына барып тоташа, сөнки Көҫтәғол Үтәгән ауылы кешеһе Иштуғанов Исергәптең улы була. 1787 йылда Чириковҡа аҫаба ерҙәрҙе һатыуҙа ҡатнашҡан. 1859 йылда 9 йортта 27 ир-ат һәм 28 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 1920 йылда Көстәғол ауылы Арҡауыл тип аталған. Был исемдең барлыҡҡа килеүен аңлатыуы ҡыйын. Ул ваҡытта 23 йортта 47 ир-егет һәм 59 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән.

Ауыл халҡы башлыса малсылыҡ менән шөғөлләнгән. 1842 йылда 41 кешегә ужым 128 бот һәм яҙғы 288 бот иген сәселгән. 54 кеше (13 йорт) 80 ат, 50 һыйыр, 8 һарыҡ, 10 кәзә тотҡан. Умартасыларҙың 80 умартаһы булған.

Көстөғол ауылында мәсет булмаған.

## Сайтта
* Кустугулово

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Мөҡсин (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Мөҡсин** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 204 кеше.
Почта индексы — 453015, ОКАТО коды — 80235855008.

## Тарихы
Мөҡсин ауылы 18 быуат башында барлыҡҡа килә. 1816 йылғы 7 ревизия асыҡлауынса, бында 19 өйҙә 168 кеше йәшәһә, ә 1834 йылда 23 187 кеше иҫәпләнә. 1870 йылда ауылдың икенсе атамаһы барлыҡҡа килә: Казаккол тип атала. Шулай уҡ Мансаҙы, Иҙелауыл, Казак тип тә атала. 1920 йылда бында 83 йортта 386 кеше йәшәй.
Ауыл халҡы, нигеҙҙә, малсылыҡ менән шөғөлләнә. 1843 йылда бында 242 ат, 180 һыйыр, 135 кәзә иҫәпләнә Иген үҫтереү менән дә шөғөлләнәләр. Умартасылыҡ һәм солоҡсолоҡ да хужалыҡтар ҙур урын биләй. 19 быуат аҙағында бында икмәк магазины һәм бакалея лавкаһы булыуы бидәле. Шулай уҡ мәсет, башланғыс дини мәктәп эшләй.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 15 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Һәүәләй): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 5 км

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Иҫкәрмәләр
Мырҙа (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Мырҙа** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 172 кеше.
Почта индексы — 453013, ОКАТО коды — 80235845005.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (95 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 11 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡыйышҡы): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 5 км

## Тарихы
Мырҙа, Төбәк-Таҙлар кеүек үк, Ҡыуаҡ йылғаһы янында урынлашҡан булған. XVIII быуат аҙағында был исем аҫтында ике ауыл була. Уларҙың береһендә V ревизияла 114 кеше һәм 20 йорт, икенсеһендә 115 кеше һәм 24 йорт күрһәтелгән. Икенсеһе Бәләкәй йәки Яңы Мырҙа тип аталған. 1816 йылғы VII ревизияға ҡарата бында халыҡ һаны (42 кеше) һәм ихаталар (8) кәмегән. Уның ҡарауы, төп ауылда башҡорт халҡының һаны 142-гә еткән. Өҫтәүенә, 22 ғаиләнең дүртәүһендә күп ҡатынлылыҡ теркәлгән. XIX быуат уртаһында Мырҙа ауылында 28 йортта 247 кеше йәшәгән. XX быуат башындағы белешмәләрҙә икенсе исеме Месетле-Таҙлар була. 1920 йылда унда 350 кеше йәшәй. 1786 йыл картаһында Ағиҙел йылғаһы буйындағы Үтәгән ауылынан саҡ ҡына түбәнерәк Мәсетле ауылы күрһәтелгән.

Ул йылғаның уң ярында урынлашҡан булған, әммә әлегә билдәле булмаған Ҡаран һәм Һат ауылдары араһындағы йылғаның уң яҡ ярында урынлашҡан. Мырҙаның икенсе исеме уның Мәсетле исеме менән билдәле булыуын раҫлай.

1839 йылда Мырҙала 257 кеше йәшәгән 40 йортта 150 ат, 130 һыйыр, 15 һарыҡ һәм 25 кәзә була. Умартасыларҙың 210 умартаһы була. Һәр кешегә 7,3-шәр бот сәселгән иген тура килә.

## Урамдары
* Парк(урамы) ( Парковая(улица)}})
* Ялан(урамы) ( Полевая(улица)}})
* Йылға(урамы) ( Речная(улица)}})
* Баҡса(урамы) ( Садовая(улица)}})
* Мәктәп(урамы) ( Школьная(улица)}})

## Иҫкәрмәләр
Түбәнге Төкөн

**Түбәнге Төкөн** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 297 кеше.
Почта индексы — 453024, ОКАТО коды — 80235825008.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 27 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡамышлы): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 4 км

## Тарихы
7-се башҡорт кантонының 8-се йортона Үрге Төкөн һәм Түбәнге Төкөн ауылдары ҡарай. Улар Кесе Табын улусы ҡарамағында булған, XVIII быуат аҙағында ул Төкөн-Кесе-Табын улусы тип аталған. V ревизия өс ауылды: Төкөн, Урта Төкөн һәм Түбәнге Төкөнде күрһәтә.

1834 йылда Түбәнге Төкөндә — 314 кеше, 1859 йылда 45 йорт һәм 126 ир-ат иҫәпкә алынған. 1920 йылда 97 йортта 215 ир, 255 ҡатын-ҡыҙ теркәлгән.

1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашалар: Арыҫланғол Сәфәрғолов, Күлмөхәмәт Муллағолов, Хоҙайҡол Ниғмәтуллин, Искәндәр Сәфәрғолов, Күсәрбай Мерәҫов, Ҡотлозаман Ҡотлоюлов һәм Мөхәмәтйәр Буранғолов. Ауылда 314 кеше йәшәгән 46 ихатаға 300 ат, 310 һыйыр, 110 һарыҡ, 50 кәзә хужа булған. 100 умартаһы һәм 10 солоҡтары булған. Һәр кешегә 5,5-әр бот иген сәселгән (576 ужым һәм 2440 бот яҙғы иген)..

## Урамдары
 Дуҫлыҡ(урамы) —  Дуслык (улица)
 Иҙел(урамы) —  Идель (улица)
 Йәштәр(урамы) —  Молодежная (улица)
 Мәктәп(урамы) —  Школьная (улица)
## Матбуғатта
* Даирә. Төп бүләк – Түбәнге Төкөн ауылында 3 декабрь 2020 йыл
## Видеофильмдар

## Сайтта

## Билдәле шәхестәре
* Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ 10 февраль 2021 йыл
* Ҡырмыҫҡалы районында яңы етәксе 29 апрель 2011 йыл 

## Иҫкәрмәләр
Яңы Аҡташ

**Яңы Аҡташ** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 45 кеше.
Почта индексы — 453010, ОКАТО коды — 80235830005.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса — урыҫтар (36 %), башҡорттар (28 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 5 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Олыҡол): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 7 км

## Тарихы
Яңы Аҡташ исемле бүлендек ауыл 1906—1919 йылдар араһында барлыҡҡа килгән. Ауыл халҡы башлыса малсылыҡ менән шөғөлләнгән. Йәйгеһен йәйләүгә сығалар. 1843 йылға игенселек менән шөғөлләнеүҙәре һиҙелә: 157 кешенең һәр береһенә 11 бот самаһы иген сәселгән. XX быуат башында мөгәзәй һәм 5 бакалея кибете булған.

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Мөрсәк

**Мөрсәк** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 77 кеше.
Почта индексы — 453023, ОКАТО коды — 80235820009.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) барышында өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (97 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ефремкин): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 12 км

## Урамдары
*  Ленин(урамы) ( Ленина (улица))
* Күл(урамы) ( Озерная (улица))

## Тарихы
Мөрсәк ауылына, Алайғыр ауылы кеүек үк, XVIII быуаттың 70-се йылдарында нигеҙ һалынған. Унда ни бары 8 йортта йәшәгән 63 кеше күрһәтелә. 1850 йылда 16 йортта 123 кеше иҫәпләнгән. 1920 йылда 65 йорт һәм 299 кеше булған.

1816 йылғы VII ревизия тәүге төпләнеүсе 67 йәшлек улы Аллағол Мөрсәковты теркәгән. 83 кешегә 140 ат, 160 һыйыр, 30 һарыҡ, 35 кәзә булған. Умартасыларҙың 70 умартаһы булған. Шулай уҡ бер кешегә 6,4 бот икмәк (152 бот ужым һәм 352 бот яҙғы бойҙай) сәселгән.

## Һылтанмалар
### Матбуғатта
* Республика Башкортостан Кармаскалинский район деревня Мурсяково 
*  Мурсяково 
* Деревня Мурсяково, Республика Башкортостан 
## Иҫкәрмәләр
Яңы Ҡаҙан (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Яңы Ҡаҙан** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 19 кеше.
Почта индексы — 453023, ОКАТО коды — 80235820011.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 22 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ефремкин): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 5 км

## Билдәле шәхестәре
* Безденежный Фёдор Ильич (23.02.1926—26.10.2001), нефтсе, 1959—1981 йылдарҙа «Арланнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы операторы, скважиналарҙы ер аҫтында ремонтлау мастеры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Нефтекама ҡалаһының почётлы гражданы (1978).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
Яңы Ҡыйышҡы

**Яңы Ҡыйышҡы** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1105 кеше.
Почта индексы — 453013, ОКАТО коды — 80235845001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 5 км

## Билдәле шәхестәр
* Маскулов Рамзит Мөнир улы (27.09.1957) — архитектор, 1987 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының почётлы (2007), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (2002) архитекторы.
.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Ҡырмыҫҡалы районының ҡайһы бер ауылдары тарихынан. Хөрмәтулла Абдрафиҡов. «Ағиҙел» журналы. Сентябрь 2013
Яңы Бишауыл

**Яңы Вишауыл** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 73 кеше.
Почта индексы — 453001, ОКАТО коды — 80235865007.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса төп милләт — башҡорттар (99 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 25 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Иҫке Бәпес): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 11 км
  

## Тарихы
Яңы Бишауыл ауылы 1925 йылдан һуң барлыҡҡа килә

## Иҫкәрмәләр
Яңы Ҡуғанаҡ

**Яңы Ҡуғанаҡ** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 76 кеше.
Почта индексы — 453020, ОКАТО коды — 80235865008.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 10 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Иҫке Бәпес): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман станция): 23 км

## Билдәле шәхестәре
* Калганов Алексей Нестерович (25.03.1921—16.04.1990), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, артиллерия полкының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1945). Курск ҡалаһының почётлы гражданы.

## Иҫкәрмәләр
Подлуб (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Подлуб** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 905 кеше.
Почта индексы — 453002, ОКАТО коды — 80235850001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 22 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шишмә): 29 км

## Билдәле шәхестәр
* Полунин Иван Александрович (25.08.1912—2.06.1990) — Советтар Союзы Геройы (1945). 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында, шулай уҡ Ҡыҙыл майҙандағы Еңеү парадында ҡатнашыусы.
* Түрйәнов Альфрет Хәбиб улы (1940—2016) — һаулыҡ һаҡлау өлкәһе эшмәкәре. 1987—1995 йылдарҙа Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры.
* Түрйәнов Мэлс Хәбиб улы (1940—2004) — ғалим-табип, инфекционист, йәмәғәтсе.

## Иҫкәрмәләр
Һәүәләй (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Һәүәләй** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1013 кеше.
Почта индексы — 453015, ОКАТО коды — 80235855001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 19 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ибраһим): 3 км

## Билдәле шәхестәре
* Камалов Рәил Исмәғил улы (20.02.1932—24.03.1989), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1961—1989 йылдарҙа Фрунзе исемендәге колхоздың шәкәр сөгөлдөрө үҫтереү буйынса механизацияланған звено етәксеһе. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1965). РСФСР-ҙың етенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1967—1971).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

## Һылтанмалар
* 
* Һәүәләй ауылы сайты 
* Ҡырмыҫҡалы районының ҡайһы бер ауылдары тарихынан. Хөрмәтулла Абдрафиҡов. «Ағиҙел» журналы. Сентябрь 2013
Прибельский (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Прибельский** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 4859 кеше.
Почта индексы — 453012, ОКАТО коды — 80 235 851 001.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 24 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шәкәр заводы станцияһы): 5 км

## Билдәле шәхестәре
* Сәлихова Эльвина Әхнәф ҡыҙы (18.12.1973), тел белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2008).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*
Иҫке Аҡташ

**Иҫке Аҡташ** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 414 кеше.
Почта индексы — 453019, ОКАТО коды — 80235875006.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса — татарҙар 64 %, башҡорттар 32 % тәшкил итә.

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 23 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сахай): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 8 км

## Тарихы
Аҡташ (аҡ + таш) 1795 йылда 28 йорттан торған, шул иҫәптән 22 йорт аҫаба 103 башҡорт, 2 йортта 14 керҙәш башҡорт, 4 йортта 32 милләтен күрһәтмәгән типтәр  йәшәгән. Типтәрҙәрҙе 1708 һәм 1784 йылдарҙа Бишыуыл-Табын улусы аҫаба башҡорттары индергән. 1850 йылда 34 йортта 179 башҡорт  йәшәгән. Был ихаталарҙың алтауһы күп ҡатынлы ғаилә. 1834 йылда 116 ир-ат иҫәпләнгән. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Ҡаташ-Ҡаран ауылынан 20 башҡорт ошо ауылға күсеп килә. 1906 йылда бөтә халҡы 665 ир-аттан һәм 660 ҡатын-ҡыҙҙан торған, 255 йортта йәшәгән. Ул ваҡытта ауылда 2 мәсет һәм мәҙрәсә була. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа 256 йортта йәшәгән 673 ир-егет һәм 696 ҡатын-ҡыҙ теркәлә.
## Билдәле шәхестәре
* Сурағолов Рәмил Мотаһар улы  (Рәмил Чурағол, Рәмил Сурағол; 16 август 1962 йыл) — шағир һәм композитор, меңдән ашыу йыр авторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2006), Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2010); Башҡортостандың, Рәсәйҙең Журналистар һәм Яҙыусылар союздары ағзаһы (1996), «Гәлсәр һандуғас» Республика телевизион эстрада йыр конкурс‑фестивале лауреаты (2002). Ҡырмыҫҡалы районының почётлы гражданы ().

## Һылтанмалар
* Ҡырмыҫҡалы районының ҡайһы бер ауылдары тарихынан. Хөрмәтулла Абдрафиҡов. «Ағиҙел» журналы. Сентябрь 2013

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Иҫке Муса (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Иҫке Муса** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 580 кеше.
Почта индексы — 453005, ОКАТО коды — 80235870001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 17 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 26 км

## Билдәле шәхестәре
* Банат Батырова (16.12.1902—19.07.1970) — сөгөлдөрсө, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары араһынан беренсе Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948), Башҡорт АССР-ының II — IV саҡырылыш (1947—1959) Юғары Советы депутаты.
* Рәлис Ураҙғолов (10.01.1965) – башҡорт журналисы, яҙыусы, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (1995).

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Иҫке Бәпес

**Иҫке Бәпес** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 520 кеше.
Почта индексы — 453001, ОКАТО коды — 80235865001.

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (100 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 22 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 14 км

## Тарихы
XVII быуаттың икенсе яртыһында Нуғай даруғаһы Бишаул-Табын улусы башҡорттары тарафынан Мансур тип аталған ерҙә нигеҙ һалынған. Шулай уҡ Патис-Мансур, Сыуаш тип яҙыла. XIX быуаттың беренсе яртыһынан Бәпес тип иҫәпләнә (унда йәшәүселәрҙең береһе, улдары Норош, Ҡалмаш Бәпесевтар исеме менән билдәле). 

1795 йылда 31 ихатала 175 кеше йәшәй, ә 1865 йылда 77 ихатала 410 кеше йәшәй. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, мәктәп, һыу тирмәне булған. XIX быуаттың икенсе яртыһында Яңы Бәпес ауылы барлыҡҡа килеү менән хәҙерге исемен ала. 1906 йылда мәсет, мәктәп, аҙыҡ-түлек магазины, икмәк магазины теркәлә.

## Урамдары
* Урман(урамы) ()
* Болон(урамы) ()
* Беренсе Май(урамы) ()
* Еңеү(урамы) ()
* Баҡса(урамы) ()
* Социалистик(урамы) ()
* Мәктәп(урамы) ()

## Билдәле шәхестәре
* Барый Ноғоманов (8.04.1936—19.02.2022), журналист һәм яҙыусы. 1967—1997 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Телевидение һәм радиотапшырыуҙар буйынса дәүләт комитеты, «Ағиҙел» журналы, Башҡортостан китап нәшриәте һәм хәҙерге «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре. 1979 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1991), И. Мырҙаҡаев-Балапанов (2004) һәм Фәтих Кәрим (2013) исемендәге премиялар лауреаты.
* Әбүталипова Рәмзәнә Әсхәт ҡыҙы (30.03.1954), педагог, яҙыусы, ғалим. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы. Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы.
## Һылтанмалар
### Матбуғатта
* Оло хеҙмәттәшебеҙ вафат… 
* «Яҙҙарымда ҡайтам йәшлеккә» 
* Уңған килен аштары

### Видеояҙмалар
* Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Бәпес ауыл биләмәһендә урам байрамы ойошторола
* В деревне Старобабичево прошёл фестиваль «Мэргэн уксы»
* Почтили память Героя Советского Союза Алексея Нестеровича Калганова. В парке Победы деревни Старобабичево состоялся торжественный митинг, посвященный 100-летию героя
* «Битва хоров» выступление коллектива ветеранов образования «Фатиха» СОШ д. Старобабичево.

## Тағы ҡарағыҙ
* Иҫке Бәпес мәҙәниәт йорто
* Иҫке Бәпес ауылы тарихы БЮТ каналында https://vk.com/video-108520876_456240150

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Иҫке Ҡыйышҡы

**Иҫке Ҡыйышҡы** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 581 кеше.
Почта индексы — 453028, ОКАТО коды — 80235823005.

## Тарихы
1863—1919 йылдарҙа ауылда мәҙрәсә эшләй.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 25 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡабаҡ): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡабак станцияһы): 4 км

## Билдәле шәхестәр
* Ғәбиҙуллин Ринат Ғиндулла улы (19.08.1942), журналист, сәйәсмән. Рәсәй Федерацияһының 2-се саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты (1995—1999), КПРФ фракцияһы ағзаһы. КПРФ-тың Башҡортостан Республика комитетының элекке икенсе секретары.я 

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Сысҡан (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Сысҡан** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 109 кеше.
Почта индексы — 453019, ОКАТО коды — 80235875008.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса төп милләт — башҡорттар (99 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 19 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сахай): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 5 км

## Тарихы
Сысҡан ауылы Өфө өйәҙенең (18 быуат аҙағында Стәрлетамаҡ) 8-се башҡорт кантоны урынлашҡан Күрпәс-Табын улусына ҡараған.

1795 йылда Сысҡан ауылы иң ҙур була һәм 34 ихатанан тора, унда 166 кеше йәшәй, шул иҫәптән 8 ихатала 42 типтәр.

1834 йылдағы VIII ревизияға ни бары 96 башҡорт тура килә. 1870 йылға шул сама тиерлек башҡорт 32 ихатала. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа ла шул һанда булған.

Ауыл Кенәз-Көрпәс-Табын улус исеме менән Кенәзләр-Сысҡан тип аталған. Ауылда Кенәз (зауряд-яҫауыл Сәйфетдин Куждәүләт улы Кенәзев, 1795—1846) фамилияһы менән кеше йәшәй. Бынан тыш, ул урындлашыуы буйынса Ҡыҙылъяр булараҡ та билдәле булған. Бөгөн уны Баҡсалы тип тә йөрөтәләр. Сысҡан — антропоним. Элегерәк бындай исем кешеләрҙә осраған.

Ауыл халҡы малсылыҡ һәм игенселек менән шөғөлләнгән. 19 б. аҙағында улус кешеләре тураһында халҡы тураһында «икмәк үҫтереүселәр» тип яҙғандар. 1843 йылда 95 кешенең һәр береһенә 6,4 бот иген сәселгән, йәмғеһе 88 бот ужым һәм 528 бот яҙғы иген сәселгән.

## Иҫкәрмәләр
Төбәк-Таҙлар

**Төбәк-Таҙлар** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 60 кеше.
Почта индексы — 453004, ОКАТО коды — 80235845008.
 

## Халыҡ һаны
; Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (88 %).

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡыйышҡы): 6 км
* Яҡындағы тимер юл (Таҙлар станцияһы): 1 км

## Тарихы
XIX быуаттың 30-сы йылдарҙан башлап Таҙлар ауылы Төбәк-Таҙлар (төбәк — алыҫыраҡ һәм таҙлар — -ы аффиксы менән этноним) тип атала. 1786 йыл картаһында был исем менән ауыл юҡ. Әммә 1795 йылда 64 кеше йәшәгән 16 йорттан тора. 21 йылдан һуң 13 йорт хужалығының һәр береһенә 6,6 кешеһе тура килә. Күп ҡатынлы өс ғаилә теркәлгән. 1859 йылда 52 йортта 120 ир-ат (шул иҫәптән 22 кеше) һәм 114 ҡатын-ҡыҙ була.141 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 254 кеше һәм 50 йорт хужалығы күрһәтелгән.

1812 йылғы һуғышта Әбделғәзиз Үлмәҫбаев менән Хәбибулла Ҡаранаев ҡатнаша.

195 кешенең 150 аты, 200 һыйыры, 24 һарығы һәм 30 кәзәһе бар. Солоҡтан тыш, умартасыларҙың 60 умартаһы булған. Ауыл халҡының һәр ағзаһына 4 бот (780 бот) иген сәскәндәр.

## Урамдары
Урман(урамы) ()

## Иҫкәрмәләр
Олокүл (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Олокүл** () — Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 4546 кеше булған.
Почта индексы — 453010, ОКАТО коды — 80 235 830 001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 0 км

## Билдәле шәхестәре
* Ҡунаҡбаев Сабирйән Абдулла улы (29.12.1901—3.07.1996), ғалим-селекционер, БССР Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1950). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987). РСФСР‑ҙың атҡаҙанған агрономы (1957), БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1963). 
* Сәмихов Хәмит Исмәғил улы (16.04.1927—11.03.2008), журналист, яҙыусы һәм шағир. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Район гәзитенең элекке ауыл хужалығы бүлеге мөдире һәм яуаплы секретары, «Кызыл таң» республика гәзитенең элекке хеҙмәткәре. Ун әҙәби һәм публицистик китап, йыр текстары авторы. СССР-ҙың Журналистар союзы ағзаһы. 
* Хәмитов Нәжип Шәңгәрәй улы (5.11.1898—5.09.1943), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған совет хәрби эшмәкәре. Уҡсылар корпусы командиры, генерал-майор (1943). Ленин, Ҡыҙыл Байраҡ һәм 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры.
* Әхмәҙуллина Хәмиҙә Миңвәли ҡыҙы (26.10.1959), ғалим-гигиенист‑эпидемиолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының  мәғариф отличнигы (2015), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2008).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.    
*  

## Һылтанмалар
*
Үтәгән (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Үтәгән** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 438 кеше.
Почта индексы — 453013, ОКАТО коды — 80235845009.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

Ауыл Ағиҙел йылғаһының уң ярында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Ҡыйышҡы): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Таҙлар станцияһы): 6 км

## Ауыл тарихы
Үтәгән Ағиҙел йылғаһының уң ярында урынлашҡан. XVIII быуат аҙағында Үтәгәй исемле ике ауылы булған, әммә халыҡ һаны бергә иҫәпкә алынған. 1795 йылда 40 йорт хужалығында 116 ир-ат һәм 132 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. Артабан бер генә ауыл күрһәтелгән. X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 61 йорт, 202 ир-ат (шул иҫәптән 6 припущенник) һәм 215 ҡатын-ҡыҙ теркәлгән. 1920 йылда 680 кеше (313 ир-ат һәм 367 ҡатын-ҡыҙ) һәм 136 йорт хужалығы була. (''...дауамы Уфаген сайтында'')

## Билдәле шәхестәре
* Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы (10.01.1937—30.04.2010), башҡорт яҙыусыһы һәм әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.
* Хөсәйенов Әхәт Рәхмәтулла улы (5.08.1946), башҡорт совет һәм Рәсәй театр актёры, яҙыусы, юмористик хикәйәләр авторы. 1982 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1990).
* Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы (10.04.1928), әҙәбиәт белгесе, яҙыусы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (1991), филология фәндәре докторы (1971), профессор (1972). Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2008), Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1980). Башҡорт АССР-ының (1976) һәм Рәсәй Федерацияһының (1992) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Халыҡтар Дуҫлығы (1981) һәм Почёт (1999) ордендары кавалеры.

## Башархив мәғлүмәттәре
* Материалы ревизских сказок по: Утяганова д., Стерлитамакский уезд, 2 тепт. ком-да; год 1834, фонд И-138, опись 2, дело 529 
* Материалы ревизских сказок по: Утяганова д., Стерлитамакский уезд, 2 тепт. ком-да; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 656 
* Материалы ревизских сказок. 1850 
* Материалы поземельной переписи 1917 года по: с. Утяганово, Стерлитамакский уезд, Дуван-Табынская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 3899 
## Башҡа ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр
«Башҡорт халыҡ ижады» китап серияһына (II том, 1997 йыл) ингән «Абдрахман Аҡйегет» риүәйәте Үтәгән ауылында яҙып алынған. Мөхәммәтсәлим Өмөтбаев
яҙып алған бер варианты Ә. Усмановтың «1812 йылғы Ватан һуғышында башҡорт атлылары» тигән йыйынтығында (Өфө, 1944, 34—35-се б.) баҫылып сыҡҡан. Ошо уҡ риүәйәтте 1947 йылда  Ғайса Сөләймәнов ошо ауылда йәшәүсе Исмәғил Байымовтан  яҙып алған. Тағы ла 1897 йылғы Ғ. Ғиззәтуллиндан «Ике үрҙәктең (өйрәктең) утрау яһағаны», «Үгеҙ мөгөҙөндәге ер» риүәйәттәре ошо ауылда яҙып алынған.

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
## Иҫкәрмәләр
Шишмә (Ҡырмыҫҡалы районы)

**Шишмә** () — Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 84 кеше булған.
ОКАТО коды — 80208807005.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 44 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Атйетәр): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 30 км

## Билдәле шәхестәре
* Һөнәрғолов Тимерхан Сәлимйән улы (1931—5.01.1976), ғалим-патологоанатом, юғары мәктәп эшмәкәре, йәмәғәтсе. 1955 йылдан Башҡортостан дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1963 йылдан педиатрия факультеты деканы; 1965 йылдан — патологик анатомия кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1968 йылға тиклем уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор. 1965 йылдан Башҡортостан патологоанатомдары йәмғиәте рәйесе. Медицина фәндәре докторы (1968), профессор (1969).

## Иҫкәрмәләр
Шайморат

thumb|Өфө - Белорет юлында ауыл билдәһе

**Шайморат** () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 776 кеше.
Почта индексы — 453018, ОКАТО коды — 80235880001.
 
## Исеме
Ауыл бында тыуып үҫкән Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһарманы, Башҡорт атлы дивизияһы командиры, башҡорт халҡының арҙаҡлы улы Миңлеғәле Шайморатов исемен йөрөтә. Уның боронға атамаһы — **Биштәкә**.

2015 йылдың 11 сентябрендә ауылда 112-се Башҡорт атлы дивизияһы һәм уның командиры генерал-майор Миңлеғәле Шайморатовҡа арналған Хәрби Дан мемориалы асылды. 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡабак станцияһы): 20 км

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Әбдрәзәк

**Әбдрәзәк** () — Башҡортостандың Ҡыйғы районындағы ауыл.2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 23 кеше.
Почта индексы — 452507, ОКАТО коды — 80236810002.

## Халыҡ һаны

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Үрге Ҡыйғы): 35 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Арыҫлан): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сулея): 40 км

## Билдәле шәхестәре
* Абдразаҡов Оморҙаҡ Ишдәүләт улы (1787—?) — 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалы һәм 3-сө дәрәжә Изге Анна ордены кавалеры.
* Әхмәҙиев Риф Барый улы — әҙәбиәт белгесе, шағир, Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәр биреү хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, филология фәндәре докторы, профессор, Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы.

## Иҫкәрмәләр