Тараканов Роман Захарович

**Тараканов Роман Захарович** (27 октябрь 1929 йыл —6 июнь 2016 йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалим-сейсмологы, физика-математика фәндәре докторы.

## Биографияһы
Роман Захарович Тараканов 1929 йылдың 27 октябрендә Иркутск өлкәһе Качуг районындағы Анга  ауылында тыуа.

1952 йылда Иркутск дәүләт университетының физика-математика факультетын «физика» һөнәре буйынса тамамлай.

Уҡыуҙы тамамлағандан һуң 63 йыл  буйы хаҡлы ялға сыҡҡансы Рәсәй Фәндәр академияһы Алыҫ Көнсығыш бүлегенең Диңгеҙ геологияһы һәм геофизикаһы институтында эшләй.  

1955—1957 йылдарҙа — сейсмология бүлеге етәксеһе,  1965—1986 йылдарҙа — сейсмология лабораторияһы етәксеһе.

1986 йылдан сейсмология лабораторияһында төп ғилми хеҙмәткәр вазифаһын биләй.

1969 йылда — кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай, ә 2006 йылда (76 йәштә) — «Сейсмичность, глубинное строение и сейсмическая опасность Курило-Охотского региона» темаһы буйынса — докторлыҡ диссертацияһын.

## Фәнни эшмәкәрлеге
Ғилми эшмәкәрлеге Рәсәйҙең  Алыҫ Көнсығышында геофизик  һәм сейсмологик тикшеренеүҙәр менән бәйле.

Алыҫ Көнсығыштың сейсмик режимы һәм сейсмик районлаштырыу тикшеренеүҙәрендә, сейсмик тулҡындар һәм ер ҡабығы төҙөлөшө һәм Азия континентынан Тымыҡ океанға күсеү зонаһының үрге мантияһының  таралыу үҙенсәлектәренең  беренсе һәм иң мөһим һөҙөмтәләрен  ала.

Сейсмик тулҡындарҙың төбәк годографын үткәреү буйынса эштәрҙе ойоштора, Ерҙең өҫкө мантияһы төҙөлөшөнөң полиастеносфера моделен һәм икеләтә сейсмофокаль зонаның моделен эшләй, сейсмиклыҡтың төбәк геофизик ҡырҙарының вулканизмы һәм аномалиялары менән бәйләнешен анализлай, Курил-Камчатка зонаһында ер тетрәүҙәрҙең иң көслө  магнитудаларын билдәләй. Һуңғы йылдарҙа яңы годографтарҙы һынап ҡарау менән шөғөлләнә, улар Алыҫ Көнсығыш ер тетрәүҙәренең параметрҙарын ышшаныслы билдәләргә мөмкинлек бирә. 

Тараканов  етәкселегендә сейсмологтар коллективы тарафынан асылған Курил-Камчатка тәрән һыулы улаҡтың континенталь битләүенән  көньяҡтараҡ уның исеме менән аталған сейсмофокаль зонаны һүрәтләй

6 монография, 5 геологик-геофизик атлас,  230-ҙан ашыу фәнни хеҙмәт  авторы һәм авторҙашы.

### Фәнни-ойоштороу эшмәкәрлеге
Күп йылдар СССР Фәндәр академияһы ҡарамағындағы Сейсмология һәм сейсмик яҡтан ныҡлы булған төҙөлөш буйынса  Ведомство-ара советының Алыҫ Көнсығыш секцияһы рәйесе урынбаҫары була. 

«Вулканология и сейсмология» журналының мөхәрририәт коллегияһы ағзаһы, геодинамик проект буйынса халыҡ-ара тикшеренеү төркөмөнөң  ағзаһы, Тымыҡ океан Халыҡ-ара  атласын төҙөүҙә сейсмология буйынса куратор булып тора.

## Бүләктәре

* «Почёт Билдәһе» ордены
* "Владимир Ильич Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы» миҙалы (1970)
* РФА Президиумының  Почет грамотаһы

## Библиография

### Атластар

* Землетрясения на Курильских островах и в Охотском море. Землетрясения и цунами // Атлас Сахалинской области. —  : ГУГК при СМ СССР, 1967. — С. 41—44 (в соавт. с , , ,  и др.).
* Сейсмичность, сейсмическая активность и сотрясаемость, сейсмическое районирование // Геолого-геофизический Атлас Курило-Камчатской островной системы / Под ред. К. С. Сергеева, М. Л. Красного. —  : ВСЕГЕИ, 1987. — С. 33—35 (в соавт. с ,  и др.).
* 

### Мәҡәләләр
* Характеристика курило-камчатских землетрясений по наблюдениям близких станций за 1952—1954 гг. // Изв. АН СССР. Сер. геофиз. 1955. — № 5. — С. 401—415 (в соавт с Монаховым Ф. И.).
* Закономерности пространственного распределения гипоцентров Курило-Камчатского и Японского регионов // Геофизические исследования зоны перехода от Азиатского континента к Тихому океану. — : Наука, 1977. — С. 67—77 (в соавт. с , ).
* 

### Диссертациялары

* 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Список трудов на eLIBRARY.RU.
* Роман и Людмила. В этой сахалинской семье муж в 76 лет стал доктором наук, а жена в том же возрасте увлеклась интернетом. (неопр.).  sakhvesti.ru. Дата обращения: 22 января 2017.
* Путь к открытиям (... Роману Захаровичу Тараканову недавно исполнилось 80 лет) (неопр.).  skr.su. Дата обращения: 22 января 2017.
* Ушел из жизни известный сахалинский сейсмолог Роман Тараканов (неопр.).  ujnosahalinsk.bezformata.ru. Дата обращения: 22 января 2017.
* Ушел из жизни известный сахалинский сейсмолог Роман Тараканов (неопр.).  sakhalin.info. Дата обращения: 22 января 2017.