Йомағужа (Күгәрсен районы)

**Йомағужа** () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 5161 кеше.
Почта индексы — 453336, ОКАТО коды — 80238557000.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 30 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 65 км

## Урамдары

## Тарихы
Йомағужа ауылы XVIII быуат уртаһынан билдәле. Быуат аҙағында 97 кеше йәшәгән 14 ихатанан тора. 64 йылдан һуң уның 58 ихатаһы һәм 320 кешеһе була. Халыҡ этник яҡтан ҡатнаш була: 1920 йылда унда башҡорттар, урыҫтар, татарҙар йәшәгән. 226 йортта барлығы 1320 кеше йәшәгән.

1842 йылда 257 кешегә 512 бот яҙғы иген сәселә.

1816 йылдың VII ревизияһында Йомағужа исемле ике кеше иҫәпкә алына — беренсе Йомағужа Бикбовҡа 71 йәш (улдары Дәүләткилде, Сирбай, Бикмөхәмәт, Әлмөхәмәт, Рәхимғол, Уразай). 1789 йылда Туғыҙтимер йылғаһы буйындағы ерҙәрҙе Бекович-Черкасскийға һатыуҙа Санким һәм Бушман-Ҡыпсаҡ улустарының башҡорт аҫабаларының ышаныслы вәкиле булыуы менән билдәле. Ошо уҡ ауылда йәшәүсе тағы бер Йомағужа булған. Ул Ҡаныев — 79 йәш. Улдары Әлмөхәмәт, Ярмөхәмәт, Мөхәмәтшәрип. Ауыл ике ауыл кешеһенең береһенең исемен йөрөтә. Кем икәнен әйтеүе ҡыйын.

## Матбуғатта

## Видеофильмдар
* Зәйтүнә Әбдүрәшитова. Күгәрсен районы, Йомағужа ауылы. Слайд. Етегән-2020.
* Хәтер бюсы. Йомағужа. Күгәрсен районы
* Йомағужа күпере
* Ҡурайсылар ансамбле. Башҡортостан Республикаһы, Күгәрсен районы, Йомағужа
* Йомағужа һыуһаҡлағысы. Башҡортостандың Күгәрсен районы

## Топонимдары
Башҡарҙы: Ғимранова Карина Рәмил ҡыҙы, 9-сы класс, Етәксеһе: Ғимранова Рәсимә Факил ҡыҙы.

## Билдәле шәхестәре
* Әминев Миңлетдин Ғилметдин улы (15.10.1922—12.08.1969), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, артиллерия полкы уҡсыһы, рядовой. Советтар Союзы Геройы (1943).
* Филиппов Александр Павлович (7.11.1932—15.10.2011) — урыҫ телендә ижад иткән шағир, прозаик, тәржемәсе һәм сценарист. Башҡортостандың халыҡ шағиры (2004). 
* Титов Вячеслав Михайлович (11.05.1949—3.05.2010), инженер-технолог-ғалим, сәнәғәт һәм юғары мәктәп хеҙмәткәре. 1987—2004 йылдарҙа Стәрлетамаҡтағы «Сода» произодство берекмәһенең генераль директоры, 2006—2010 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы директоры. Техник фәндәр докторы (2002). Башҡортостан Республикаһының 1-се һәм 2‑се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Рәсәй Федерацияһының (1995) һәм Башҡортостан Республикаһының (1991) атҡаҙанған химигы, «Рәсәйҙең иң яҡшы менеджеры» (1999). Халыҡтар Дуҫлығы (1986) һәм Почёт (2000) ордендары кавалеры.
* Әхмәҙиев Әлим Әхәт улы (8.09.1952), социолог-ғалим. Философия фәндәре докторы (1993), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының 1-се һәм 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Закондар сығарыу палатаһы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2012), Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1985).
* Әхмәҙиев Әнүәр Әхәт улы (5.04.1950—6.08.2006), социолог-ғалим. Социология фәндәре докторы (1994), профессор (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2000). Социаль белем биреү (1997) һәм Сәйәси фәндәр академияһының (2000) ғәмәлдәге ағзаһы.
* Кинйәбулатов Ғәлим Ғиниәт улы (7.10.1963), музыкант, композитор. Күгәрсен районының «Ҡыҙыл мәсет» эстрада төркөмен ойоштороусы һәм 1991 йылдан уның етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2009).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Сығанаҡтар


## Һылтанмалар
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.