Ҡолмөхәмәтов Энгельс Вәрис улы

**Ҡолмөхәмәтов Энгельс Вәрис улы** (1 октябрь 1951 йыл) — дәүләт, комсомол органдары, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. Рәсәй Федераль Йыйылышының бишенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы (2007—2011), Башҡортостан Республикаһының беренсе, икенсе һәм бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Иҡтисад фәндәре кандидаты (2007). Һалым полицияһының отставкалағы генерал-лейтенанты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы, «Халыҡтар Дуҫлығы» һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры.

## Тормошо һәм хеҙмәт эшмәкәрлеге
Энгельс Вәрис улы Ҡолмәхәмәтов 1951 йылдың 1 октябрендә Башҡорт АССР-ының Салауат районы Иҫке Ҡаратаулы ауылында тыуған. 1974 йылда «инженер-механик» һөнәре буйынса Өфө нефть институтын һәм «хоҡуҡ һаҡлау өлкәһендә юрист-ойоштороусы» һөнәре буйынса СССР Эске эштәр министрлығы Академияһын тамамлаған.
 
* 1969—1974 йылдар — Өфө нефть институты (хәҙер Өфө дәүләт нефть техник университеты) студенты.
* 1976—1978 йылдар — Урал-Себер нефть үткәргестәр идаралығы инженеры.
* 1978—1980 йылдар — ВЛКСМ-дың Өфө ҡалаһы Совет район комитетының икенсе секретары.
* 1980—1981 йылдар — КПСС-тың Өфө ҡалаһы Совет район комитеты ойоштороу бүлеге инструкторы.
* 1981—1986 йылдар — ВЛКСМ-дың Өфө ҡала комитетының икенсе, аҙаҡтан беренсе секретары.
* 1986—1988 йылдар — СССР Эске эштәр министрлығы Академияһы тыңлаусыһы.
* 1988—1991 йылдар — БАССР Эске эштәр министрлығының Йәмәғәт тәртибен һаҡлау идаралығында башлыҡ урынбаҫары.
* 1991—1993 йылдар — Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығы Йәмәғәт именлеге хеҙмәтенең башлыҡ урынбаҫары.
* 1993—1994 йылдар — БАССР Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы «Һаҡ» берекмәһе, һуңынан ведомствонан тыш һаҡлау идаралығы етәксеһе.
* 1994—2000 йылдар — Башҡортостан Республикаһының Һалым полицияһы департаменты, һуңынан Рәсәй Федерацияһы һалым полицияһы федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе.
* 2000 йыл — Башҡортостан Республикаһы Премьер-Министры урынбаҫары.
* 2002—2007 йылдар — Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле аппаратының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш федераль инспекторы.
* 2007 йыл — Башҡортостан Республикаһы Президенты кәңәшсеһе.
* 2007—2010 йылдар — Берҙәм Рәсәй Бөтөн Рәсәй сәйәси фирҡәһенең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сәйәси советы секретары.
* 2007—2011 йылдар Рәсәй Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы депутаты. «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы һәм Именлек буйынса комитет ағзаһы.
* 2012—март 2016 — «Янғантау» санаторийы директоры.

Иҡтисад фәндәре кандидаты (2007).

## Йәмәғәт эшмәкәрлеге
* 2015 йылдың 1 декабрендә Берҙәм ҡабул итеү көнөндә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты Энгельс Ҡолмөхәмәтов «Янғантау» шифаханаһында граждандарҙы ҡабул итте.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Халыҡтар Дуҫлығы» ордены.
* IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы.
* «Башҡортостан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2016)
* «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы.
* Салауат Юлаев ордены.
* Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.
* Рәсәй Дәүләт Думаһының Маҡтау грамотаһы.
* Башҡортостан Республикаһының Маҡтау грамотаһы.
* Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Маҡтау грамотаһы.
* Һалым полицияһының почётлы хеҙмәткәре.
* «Эске эштәр министрлығында яҡшы хеҙмәте өсөн» билдәһе.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Государственное Собрание — Курултай Республики Башкортостан (Официальный информационный портал)
* Справочно-информационный ресурс «Кто есть кто в Республике Башкортостан» 

## Һылтанмалар
* Официальный сайт Администрации муниципального района Салаватский район Республики Башкортостан 
* История курорта «Янган-Тау»
* Сайт «Виперсон»
* Ассоциация выпускников УГНТУ. Официальный сайт