Жан-Клод Килли

**Жан-Клод Килли** (, 30 август 1943 йыл, Франция, О-де-Сен, Сен-Клу) — француз тау саңғысыһы, 1968 йылда Греноблдә үткән ҡышҡы Олимпиаданың бөтә өс төрөндә лә еңеүсе, 6 тапҡыр донъя чемпионы исемен яулаусы, тау саңғыһы спорты буйынса тәүге ике Донъя кубогы эйәһе.

Халыҡ-ара олимпия хәрәкәте эшмәкәре, Альбервилдәге 1992 йылғы ҡышҡы Олимпия уйындарының ойоштороу комитеты рәйестәше. 2014 йылда Сочиҙа үткән МОК уйындарының координация комитеты рәйесе (2014 йылдан алып).

## Бала сағы
Жан-Клод Килли 1943 йылдың 30 авгусында Париж эргәһендәге урында тыуа, Альптағы Валь-д’Изерҙә үҫә, бында уның ғаиләһе 1945 йылда күсеп килә.

Уның атаһы Робер Францияны нацистарҙан азат итеүҙә ҡатнашҡан лётчик-истребитель була. Һуғыштан һуң Савой ҡаласығында үҙенең саңғы магазинын аса, ә һуңынан отель менән идара итә.

Уның әсәһе Мадлин, 7 йәшлек улын һәм уның апаһы Франс менән ҡустыһы Микты аталары ҡарамағына ҡалдырып, 1950 йылда икенсе иргә кейәүгә сыға.

Атаһы Жан-Клодты өйҙәренән 130 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан мәктәп-интернатҡа урынлаштыра. Тик малай уҡыу урынына саңғы менән шөғөлләнеүгә өҫтөнлөк бирә.

Атаһы уға 15 йәшендә уҡыуҙы ташларға һәм үҙен тулыһынса спортҡа бағышларға рөхсәт бирә.

## Спорт карьераһы

Жан-Клод Киллиҙың спорт карьераһы Франция үҫмерҙәр милли йыйылма командаһы кимәлендә 16 йәштән башлана. Уның спорт карьераһын уңышлы башланды, тип әйтеп булмаҫ ине.

1961 йылда ул беренсе тапҡыр халыҡ-ара ярыштарҙа гигант слалом еңеүсеһе була. Ярыштар уның тыуған ҡалаһында үтә, был Килли өсөн бик уңай була, шуның өҫтәүенә, ул 39-сы булып ҡына старт ала.

Француз милли йыйылма командаһы тренеры Келлиҙың 1962 йылда Шамонда үткән Донъя чемпионатында ҡатнашасағы тураһында белдерә, әммә ул чемпионатҡа эләкмәй, сөнки бынан алда Италияла үткән һарҡыуға тиҙ төшөү ярыштарында ҡатнашып, ҡолағанында аяғын ауырттырған була.

1964 йылда ҡышҡы олимпия уйындарында ҡатнашыу өсөн, саңғы ярышының бөтә өс төрөндә лә сығыш яһауға ғариза бирә, сөнки тренеры уны 1968 йылғы Олимпиадаға әҙерләгән була.

Ләкин 1964 йылда ул Олимпиадала уңышһыҙ сығыш яһай, һарҡыуға тиҙ төшөү ярыштарында ҡолай һәм үҙенең төп дисциплинаһы булған гигант слаломда тик 5-се урын ғына ала.

Ике йылдан һуң, 1966 йылда Портильолағы (Чили) донъя чемпионатында ул уңышлы сығыш яһай, һарҡыуға тиҙ төшөү комбинацияһында ике алтын миҙал яулай.

1967 йылда тау саңғыһы буйынса донъя кубогы ярыштары башлана, һәм Жан-Клод күп этаплы был ярыштарҙа иҫ киткес матур сығыш яһап, тау саңғыһы спортының бөтә төр ярыштарында ла беренсе урын яулай.

1968 йылда француз Греноблендә үткән ҡышҡы Олимпия уйындарында тау саңғының бөтә төр дисциплинаһында ла еңеү яулап, Келли үҙенең триумфына өлгәшә.

## Спорттан һуң

Спорт карьераһын тамамлағандан һуң, Келли спорт ойошмаларында төрлө административ вазифалар биләй:

1977—1994 йылдарҙа — Халыҡ-ара саңғы спортының федерацияһында тау саңғыһы башҡарма комитеты ағзаһы.

Жан-Клод бер нисә фильмда төшә: * «Ҡар эштәре»* (1972), «*Куппер Тауы»* (1983).

1992 йылда Альбервилдәге ҡышҡы Олимпия уйындарында ойоштороу комитетында рәйестәш була.

1995 йылда МОК-та эшләй башлай. МОК-тың спорт, тирә-яҡ мөхит буйынса (1996) һәм финанс буйынса (1998) комиссияһы эшендә ҡатнаша. Ҡышҡы Олимпия уйындарына әҙерлек буйынса МОК-тың координация комиссияһы составына инә:
* Нагано 1998;
* Солт-Лейк-Сити 2002 (вице-президент);
* Турин 2006 (президент);
* Сочи 2014 (рәйес).
2014 йылдың сентябренән МОК-тың почетлы ағзаһы.

*Rolex компанияһының директорҙар советы ағзаһы *.

## Шәхси тормошо
1987—1973 йылдарҙа француз актрисаһы Даниэль Гоба менән йәшәй, әммә ул яман шеш ауырыуынан үлеп ҡала. Улар уртаҡ ҡыҙҙары Эмили, ә ҡатындың Доминикан Республикаһы диктаторы улы Радамес Трухильо менән булған тәүге никахынан булған ике бала тороп ҡала. Гобе менән Трухильо 1968 йылда айырылышҡан була һәм шул уҡ йылда бул Киллиҙы осратҡан була.

## Наградалары

* Почёт ордены (Рәсәй) (22 марта 2014) — *Халыҡ-ара олимпия һәм паралимпия хәрәкәтен үҫтереүҙәге ҡаҙаныштары һәм Рәсәй спортсыларын әҙерләүгә индергән өлөшө өсөн *

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* FIS(инг.)
* (инг.)
* Ski-db.com — results — Jean-Claude Killy(инг.) (Тикшерелгән 3 август 2009)
* SKI magazine — Killy: the best of the best — Jan-2009 — p.&nbsp;84(инг.) (Тикшерелгән 3 август 2009)