Пенза (аэропорт)

**Пенза Аэропорт (Терновка)** (IATA: PEZ, ICAO: UWPP) — Пенза өлкәһендәге берҙән-бер граждандар аэропорты. Пенза ҡалаһының Первомайский районында урынлашҡан, ҡала үҙәгенән 9 саҡрым алыҫлыҡта. Федераль әһәмиәттәге аэропорттарҙың статусына эйә.

## Тарих
1936 йылда Пенза өлкәһендә һауа юлдары аша йөк ташыу башлана. 1939 йылда Терновкала граждандар һауа флоты (ГВФ) асыла, ул транзит рейстар ҡабул итә.
1963 йылда пассажирҙар терминалы төҙөлә, 1970-80 йылдарҙа өлөшләтә, һуңынан тотош 2003 йылда реконструкциялана. 1970 йылдар башында осоу-ултырыу һыҙаты яһалма япма менән ҡапланған. 1980 йылда, йәйге миҙгелдә, аэропорт көнөнә СССР һәм союздаш республикаларға 60-тан артыҡ рейстар оҙата. 1990-сы йылдарҙағы көрсөктә Пензанан осоштар географияһы ҡырҡа кәмей, даими рейстар үтәү 1998 йылдың көҙөндә туҡтатыла. 1999—2003 йылдарҙа аэропорт йәй көнө генә эшләй.

2003 йылдың көҙөндә аэропорт «икенсе һулыш» ала: пассажирҙар терминалы тулыһынса ремонтлана, һәм октябрь уртаһында дүшәмбе, шаршамбы һәм йома Як-40 самолетында Мәскәүгә даими рейстар тергеҙелә. Яңы 2004 йылда рейстар һаны аҙнаға 5 тапҡыр үткәрелә. Йәйге осорҙа элекке Сочи һәм Санкт-Петербург транзит рейстары асыла. 2006 йылдың башында Мәскәүгә рейстар һаны ике тапҡырға арта: рейстар ике көнгә бер тапҡыр башҡарыла, ә июндә Саратов — Пенза — Санкт-Петербург рейстары асыла, Уны Һарытау авиалинияларының Як-42 самолеттары үтәй. 2008 йылдың йәйендә Як-42 самолетында Пензанан Мәскәү, Һарытау, Санкт-Петербург һәм Сочи рейстары буйынса осоштар яһала, әммә финанс кризисы арҡаһында Як-42 рейстары көҙөн туҡтатыла. 2010 йылдың февралендә Мәскәүгә өҫтәмә рейстар асыла, улар «Руслайн» авиакомпанияһының CRJ-200 самолеттарында башҡарыла, әммә улар оҙаҡ эшләй алмай. 
2013 йылдың июлендә аэропортты реконструкциялауҙың сираттағы этабы башлана: ул тулыһынса ремонтлана, осоу-ултырыу майҙаны яңынан япма менән тулыһынса ҡаплана. Ремонт бөткәс, аэропорт тарихында тәүге тапҡыр Пенза Ту-154 самолеттарын ҡабул итә башлай.

## Техник мәғлүмәт
2008 йылда осоу-ултырыу юлы 700 метр оҙонлоҡтан — 2,8 км тиклем оҙайтыла. Шулай уҡ юлдар реконструкциялана һәм киңәйтелә. Перрон 2 ике тапҡырға тиерлек ҙурайтыла. Аэропорт бөтә төр пассажир самолеттарын, Boeing 747 һәм Airbus A380-дән тыш, ҡабул итә ала (ҡайһы берҙәре — сикләүҙәр менән)

## Һауа судноларының ҡабул ителеүсе типтары
Ан-2, Ан-12, Ан-24, Ан-26, Ан-28, Ан-30, Ан-140, Ан-148, Ил-114, Л-410, Ту-134, Ту-154, Ту-204, Ту-214, Як-40, Як-42, airbus a319, ATR 42, ATR 72, Bombardier CRJ 100/200, 120 Brasilia Embraer EMB, 170 ERJ Embraer, 190 ERJ Embraer, Pilatus PC-12, 2000 SAAB, Sukhoi Superjet 100, 208 Cessna һәм еңел вертолеттарҙың бөтә төрҙәре. Осоу-ултырыу һыҙатының классификация һаны (PCN) 31/R/B/X/T.

## Транспорт инфраструктураһы
Аэропорт Пенза ҡала һыҙатында урынлашҡан, шуға күрә бында ябай ҡала транспорты йөрөй: автобус № 30, 54, 66; троллейбус № 7; 10 м, 88т маршрут таксиҙары. Ҡала үҙәгенә тиклем юл 20−40 минут биләй.

## Эшмәкәрлек күрһәткестәре

## Пассажирҙар ташыуға тәғәйенләнгән пункттар һәм ташыусылар

## Ваҡиға
1986 йылдың 22 июнендә Ту-134 самолеты осоу-ултырыу юлынан ситкә сығыу арҡаһында осоу туҡтатыла. 59 кеше йөрәк өйәнәгенән һәләк була

## Аэропорт эргәһендәге территорияларҙа авиаторҙар хөрмәтенә иҫтәлекле билдәләр
Пенза ҡалаһының Үҙәк урамында, Пенза аэропорт бинаһына инеү урыны алдында, Пенза ветерандар ойошмаһы ағзалары инициативаһы буйынса авиаторҙарға арналған ике иҫтәлекле билдә ҡуйыла.

2001 йылда Пензала 1941-1945 Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Пензаның «Терновка» хәрби аэродромында эшләгән авиаторҙарға Иҫтәлекле билдә ҡуйыла.

## Иҫкәрмәләр


## Һылтанмалар
* Официальный сайт Аэропорта г. Пензы
* Камордин В. В. Транспорт воздушный // Пензенская энциклопедия