Егауҙы (йылға)

**Егауҙы** —  - Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе, Ҡурған өлкәһе биләмәләрендә аға.

## Географияһы
Егауҙы йылғаһы тамағы Ҡыштым Ҡала быуаһында. Артабан һыу Ҡала быуаһынан Һаҙан һәм Оло Нанога күлдәре аша Тинес йылғаһына баш биргән Ирташ күленә барып ҡоя. Йылға оҙонлоғо 17 км. .

## Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тинес. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500712111200003108
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111200310
* Бассейн коды — 14.01.05.007
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2

## Этимологияһы
Йылға башҡорт телендәге "ек" (йик - төркисә йылға тип аңлатыу ҙа бар) һәм "ауыҙ" һүҙҙәренән килеп сыҡҡан тип фараз ителә.Силәбе өлкәһе географы, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә Егоза атамаһының килеп сығыуы былай аңлата:
Егоза, речка, гора, территория города Кыштыма.Название возникло в результате переосмысливания в русском языке башкирского топонима, составленного словами: ек — «расселина», «межгорье» и аузы — «вход», «горло», «рот», т. е. «вход в межгорье». Пониженная долина речки действительно представляет открытый вход в систему горных массивов. Непонятное башкирское название Екауза,Непонятное башкирское название Екауза, Еказа по звуковому сходству было сближено русскими поселенцами со словом «егоза». Форма названия Еказа у речки, тоже железнодорожный разъезда, территорий города Кыштыма, встречается на карте торфяного фонда СССР, 1931 г..

Шул уҡ ваҡытта боронғо башҡорт телендә "-ҡаҙы, -ғаҙы, - гәҙе, " ҡушымталы гидронимдарҙың күп булыуы ла билдәле (мәҫәлән Ауырғаҙы, Ҡуҫағаҙы, Ҡыйғаҙы һәм башҡалар .  Ҡаҙы - йылға, һыу сығанағы тигәнде аңлатҡан һәм бәләкәйерәк йылғаларға ҡарата ҡулланыла (ҡоҙоҡ - бер үк сығышлы, тик ул ҡаҙып эшләнә).Йәғни, йылға атамаһы "ек" һәм "ғаҙы" һүҙҙәренән килеп сығыуы ла ихтимал.  

"Башҡорт теленең һүҙлеге"ндә "ек" һүҙенә шундай аңлатма бирелә:
**Ек* - үҙ-ара тығыҙ ятҡан бүрәнә, таҡта, таш һ.б.  
**Ауыҙ* - тән ағзаһы ғына түгел, башҡорт телендә "урман, ҡыуаҡлыҡ һ.б. башланған йәки бөткән урыны,сите" тигән мәғәнәһе лә бар. Н. И Шуваловтың тау массивтары араһына ек кеүек инеп киткән арауыҡтан - ауыҙҙан аҡҡан йылға атамаһы тип аңлатыуы ла ысынбарлыҡҡа тап килеүе ихтимал . 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 
* Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 
* От Парижа до Берлина по карте Челябинской областиhttp://old.toposural.ru/html/kar.htm

## Сығанаҡтар
*Шувалов Н. И. Караси // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
* Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 11. Средний Урал и Приуралье. Вып. 2. Тобол / под ред. В. В. Николаенко. — Л. : Гидрометеоиздат, 1965. — 240 с.
* Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том,92-се, 310-сы биттәр

## Һылтанмалар