Сәмиғуллин Венир Кәлимулла улы

**Сәмиғуллин Венир Кәлимулла улы** (15 ноябрь 1947 йыл) — хоҡуҡ белгесе, педагог. Юридик фәндәр докторы (1998), профессор (1999). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2015), Рәсәй Юридик фәндәр академияһы ағзаһы. Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында декларация авторҙарының береһе.

## Биографияһы
1947 йылдың 15 ноябрендә Башҡортостан АССР-ының  Сураш ауылында тыуған. Атаһы — Кәлимулла Сәмиғулла улы (1919—1996), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, уҡытыусы; әсәһе — Заифа Ғәйнейән ҡыҙы (1925 й.т.), уҡытыусы.

1955—1963 йылдарҙа Сураш, Светлый Ключ һәм Урыҫ Сарсы (икеһе лә — Пермь өлкәһе Октябрьский районы), Михайловка, Урмияҙ ауылдары мәктәптәрендә уҡый.

1963—1967 йылдарҙа — Красноуфимск педагогия училищеһында белем алған. 1972 йылда Свердловск юридик институтын тамамлаған.

1972 йылдан Свердловск юридик институтында эшләй, бер үк ваҡытта 1972—1976 йылдарҙа аспирантурала уҡый һәм 1975 йылда «Локальные нормы в советском праве» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.

1976 йылдан Омск дәүләт университетында, 1982 йылдан — Себер автомобиль‑юл институтында, шулай Омск ҡалаһының башҡа юғары уҡыу йорттарында (медицина институты, ауыл хужалығы институты һәм башҡалар) уҡыта.

1984 йылдан Башҡорт АССР‑ының Юстиция министрлығында халыҡ хужалығында хоҡуҡи эш буйынса бүлектең етәксеһе була.

1988 йылдан Башҡорт дәүләт университетында доцент дәрәжәһендә уҡыта.

1991 йылдан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың секретариат начальнигы урынбаҫары, 1994 йылдан — закон сығарыу һәм хоҡуҡ тәртибе мәсьәләләре бүлеге мөдире булып эшләй. Бер үк ваҡытта 1993—2000 йылдарҙа Көнсығыш иҡтисад, гуманитар фәндәр, идара итеү һәм хоҡуҡ институтының дәүләт һәм хоҡуҡ теорияһы кафедраһы мөдире була.

1995—2005 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтында дәүләт хоҡуғы кафедраһы мөдире була.

2005 йылдан Рәсәй сауҙа‑иҡтисад университетының Өфө институтында (филиалында): юридик факультет деканы вазифаһын башҡарыусы, 2008 йылдан хоҡуҡи һәм гуманитар дисциплиналар кафедраһы мөдире.

2010 йылдан — Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһының дәүләт, хоҡуҡ һәм халыҡ‑ара мөнәсәбәттәр теорияһы кафедраһы мөдире; Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтының конституцион хоҡуҡ кафедраһы профессоры.

## Фәнни эшмәкәрлеге
Фәнни хеҙмәттәре дәүләт һәм хоҡуҡ тарихына, дөйөм теорияһына, конституцион, хосуси һәм халыҡ хоҡуғы проблемаларына, хоҡуҡ философияһы һәм социология юриспруденцияһына арналған. 300‑гә яҡын фәнни хеҙмәт авторы.

### Төп хеҙмәттәре
;Китаптар
* Конституционное развитие Башкирии. — Уфа : Башкирское книжное издательство, 1991. — 174 с.
* Теория права : курс лекций. в 4-х частях — Уфа : ВЭГУ, 1996, 1998. — 107 с.
* Введение в юридическую специальность. — Уфа : Гилем, 2002. — 160 с.
* Конституционное право России : курс лекций. — 3-е изд., испр. и доп. — Уфа : БашГУ, 2004. — 430 с.
* Ислам и право: опыт постижения. — Уфа : Гилем, 2006. — 240 с.
* Традиция в правосфере: теоретико-правовое исследование. — Уфа : Диалог, 2008. — 320 с.
* Государство (общетеоретические очерки). — Уфа, 2012. — 109 с.
* Начала гуманистического права (очерки по курсу общей теории права). — Уфа : Аркаим, 2013. — 384 с.
* Логическое основание права и его языковое оформление : монография. — Уфа : Академия ВЭГУ, 2014. — 76 с.
* Правосознание: корень добра и справедливости : монография. — 3-е изд., перераб. и испр. — М. : Омега-Л ; Уфа : Диалог, 2015. — 176 с. — (Университетская книга).
* Метаправо: исходные начала : монография. — Уфа : Академия ВЭГУ, 2015. — 64 с.
* Восток: мозаика правовых традиций : монография. — Уфа : Академия ВЭГУ, 2016. — 180 с.
* Право: северный вектор. ‒ Уфа : Академия ВЭГУ, 2017. — 72 с.

;Мәҡәләләр
* Локальные нормы и их виды // Правоведение. — 1976. — № 2. — С. 38-43.
* О становлении государственности в Башкирском крае (историко-правовой очерк) // Государство и право. — 1998. — № 3. — С. 119—125.
* Право и неправо // Государство и право. — 2002. — № 3. — С. 5-8.
* О правовом статусе субъекта Федерации // Казанский федералист. — 2003. — № 3 (7). — С. 4-12.
* Правовое прочтение творческого наследия К. Д. Ушинского // Право и политика. — 2004. — № 4 (52). — С. 112—123.
* Исмаил-бей Гаспралы и его концепция модернизации тюрко-татарской мусульманской общины России // Политика и общество. — 2004. — № 2. — С. 133—142. Статья опубликована под псевдонимом Авенир Самиге.
* Закат права, или переоценка ценностей. Статья опубликована в нескольких изданиях: 1) Право и политика : научный юридический журнал. — 2005. — № 12 (72). — С. 143—151; 2) Ядкяр : научно-гуманитарный и общественно-политический журнал АН РБ. — 2006. — № 3. — С. 64-72;3) Ленинградский юридический журнал. — 2006. — № 2 (6). — С. 15-26.
* Насираддин Туси — корифей правовой мысли средневекового Востока // Проблемы востоковедения. — 2010. — № 3 (49). — С. 58-62.
* О развитии идеи законности применительно к современным условиям // Вестник ВЭГУ. — 2014. — № 2 (70). — С. 78-85.
* Справедливость как сторона человеческой деятельности // Вестник БИСТ. — 2011. — № 4 (12). — С. 19-33.
* Референдум как институт демократии // Экономика и управление. Юбилейный номер — журналу 20 лет. — 2014. — № 6 (122). — С. 132—137.
* Местное самоуправление в контексте гарантий / Конституционное и муниципальное право. — 2016. — № 1. — С. 67-70.
* Уфимская директория и ее конституция // Вестник ВЭГУ. — 2016. — № 1 (81). — С. 86-97.
* Локальное нормативное правовое регулирование: состояние и перспективы // Журнал российского права. — 2016. — № 4. — С. 15-24.
* О нормативном и ненормативном в праве и правовом регулировании // Вестник ВЭГУ. — 2017. — № 2 (88). — С. 88-97.
* О замечательном человеке и выдающемся ученом-юристе (95 лет со дня рождения А. В. Мицкевича) // Журнал российского права. — 2017. — № 5. — С. 153—157.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*   	
* Академия ВЭГУ (http://www.vegu.ru) 
* Уфимский институт (филиал) Российский экономический университет имени Г. В. Плеханова (http://www.uireu.ru) 
* Литературная карта Республики Башкортостан (http://libmap.bashnl.ru)
* Официальный сайт Уфимского юридического института МВД России (https://уюи.мвд.рф) 
* Федеральный правовой портал «Юридическая Россия» (http://law.edu.ru)