Вологда дәүләт педагогика университеты

**Вологда дәүләт педагогика университеты** - Рәсәйнең иң боронғо юғары педагогик уҡыу йорттарының береһе. 2014 йылдың 11 июненән Вологда дәүләт университетына структур бүлексә сифатында ҡушылыу юлы менән үҙгәртеп ҡоролған.

## Тарихы
Педагогик институт 1918 йылда Вологдала уҡытыусылар институты базаһында асыла. 1930 йылда уның базаһында Төньяҡ край педагогика институтына нигеҙ һалына, 1932 йылда Вологда дәүләт педагогика институты тип үҙгәртелә. 1940-1957 йылдарҙа В.М. Молотов исемен йөрөтә. 1995 йылда Вологда дәүләт педагогика университеты итеп үҙгәртелә.

1950-1952 йылдарҙа университетта СССР һәм Рәсәй социологияһына нигеҙ һалыусыларҙың В береһе. М. Молотов уҡыта.

1988 йылдан 2013 йылға тиклем университет ректоры булып профессор Александр Павлович Лешков тора.

2012 йылда РФ мәғариф һәм фән министрлығы, "Вологда дәүләт педагогика университеты" ЮҺБ ДБМУ тарафынан үткәрелгән юғары уҡыу йорттарының нәтижәлелеген мониторинглау нәтижәләре буйынса нәтижәһеҙ һәм үҙгәртеп ҡороуға мохтаж тип табылған. 2013 йылдың 28 августында Мәғариф һәм фән Россия министрлығының Вологда Дәүләт техник университеты юғары һөнәри белем биреү федераль дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһын һәм Вологда дәүләт педагогика университеты юғары һөнәри белем биреү федераль дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһын үҙгәртеп ойоштороу тураһында 1001 номерлы бойороғо баҫылған. 2013 йылдың 24 октябрендә Вологда дәүләт университетына ТУ исемен үҙгәртеү тураһында 1182-се номерлы мәғариф һәм фән министрлығы бойороғо баҫыла. Исем үҙгәртеү 2013 йылдың 14 ноябрендә етештерелгән. «Вологда дәүләт педагогика университеты» юғары һөнәри белем биреү федераль дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһы юридик заттарның берҙәм дәүләт реестрынан 2014 йылдың 10 июнендә төшереп ҡалдырыла һәм 2014 йылдың 11 июненән юғары һөнәри белем биреүсе «Вологда дәүләт университеты» федераль дәүләт бюджет мәғариф учреждениеһына структур бүлексә сифатында ҡушыла.

## Дөйөм мәғлүмәт
Университет составында 11 факультет һәм 41 кафедра бар. Университет төрлө белгеслектәр буйынса әҙерлек алып бара:

Педагогика: математика, информатика, физика, биология, химия, география, тарих, урыҫ теле һәм әҙәбиәте, урыҫ һәм сит телдәр, Сит телдәр (инглиз, алман, Француз), социаль эш, Социаль педагогика, педагогика һәм психология, педагогика һәм башланғыс белем биреү методикаһы, физик культура, музыка белеме, музыка белеме, музыка фольклоры «специализацияһы булған музыкаль белем биреү».

Педагогик булмаған: ойошма менеджменты, юриспруденция, мәҙәниәт, журналистикаға, ғәмәли математика һәм информатика.

Юғары уҡыу йортонан һуң һөнәри белем 16 һөнәр буйынса үткәрелә: педагогика психологияһы, дөйөм педагогика, өгөт-нәсихәт биреү теорияһы һәм методикаһы, музыкаль сәнғәт, Герман теле, ғәрәп теле, урыҫ әҙәбиәте, фән һәм техника фәлсәфәһе, этнография һәм этнология, дөйөм тарих, тыуған ил тарихы, экология, астрометрия һәм күк механикаһы, антенна һәм СВЧ-айланмалар, дифференциаль тигеҙләүҙәр; математик логика, алгебра һәм һан теорияһы. Университетта өс совет эшләй яҡлау буйынса кандидатлыҡ диссертация яҡлау - рус теле һәм рус әҙәбиәте, Ватан тарихы һәм дөйөм педагогика буйынса; докторантура белгеслеге буйынса тыуған ил тарихы. Квалификацияны күтәреү, кадрҙарҙы яңынан әҙерләү һәм өҫтәмә белем биреү факультеты эшләй.

Университетта 7300 студент белем ала (2003 йыл). Эш дәүерендә 35 меңгә яҡын уҡытыусы, социаль педагог һәм психолог әҙерләнгән. Сығарылыштарҙың 70 % - ы һөнәр буйынса эш таба.

2003 йылда университет уҡытыусылары араһында 30 фән докторы, профессор, 157 фән кандидаты, доцент, өс атҡаҙанған фән итальян композиторы, Россия Федерацияһы Юғары мәктәбенең атҡаҙанған биш хеҙмәткәре, бер Россия Федерациясының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре була. Яҡынса 60 % уҡытыусылар составы  ғәлим дәрәжә һәм исемдәренә эйә.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Вологодский государственный педагогический университет / сост. Н. Н. Шевелев. — Вологда: Русь, 2003. — 23 с.
* Н. Коновалов. Вологодский педагогический институт:Материалы к отчету за 1921-1922 учеб. год. — Вологда: Обл. отд-ние Гос. изд-ва, 1922.
* Кон И. С. Вологодский пединститут // 80 лет одиночества. — М.: Время, 2008. — 448 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-9691-0324-5