Сахалин дәүләт университеты

**Сахалин дәүләт университеты** () — Сахалин өлкәһе административ үҙәге Южно-Сахалинск ҡалаһында урынлашҡан юғары уҡыу йорто. 1949 йылда уҡытыусылар институты булараҡ нигеҙләнгән.

## Тарихы
1949 йылда *Южно-Сахалинск уҡытыусылар институты* булараҡ нигеҙ һалына, 1954 йылда *Южно-Сахалинск дәүләт педагогия институты*, 1998 йылда *Сахалин дәүләт университеты* итеп үҙгәртелә.

Уға Сахалин өлкәһе территорияһында урынлашҡан өс колледж: Южно-Сахалинск педагогия, Александровск-Сахалинский педагогия һәм Сахалин театр колледжы ҡушылған. 1999 йылда университет составына Алыҫ Көнсығыш дәүләт университетының юридик факультеты (*филиал, хәҙерге ваҡытта СахДУ-ның юридик институты*) АКФУ инә. 2011 йылда вузға утрауҙағы ике уҡыу йорто: Сахалин яғыулыҡ-энергетика техникумы һәм Сахалин һәм бизнес информатика колледжы ҡушыла.

2012 йылда Сахалин өлкәһе хөкүмәте һәм «Эксон Нефтегаз Лимитед» ширҡәте тарафынан СахДУ базаһында Техник нефть-газ институтын булдырыу тураһында ҡарар ҡабул ителә. Ширҡәт яғынан ярҙам күләме 5 млн АҠШ доллары тәшкил иткән.

## Белем биреү эшмәкәрлеге
Хәҙерге ваҡытта университетта 7000 тирәһе студент белем ала. Уларҙы әҙерләү 28 юғары һөнәри белем биреү белгеслеге, 13 йүнәлеш буйынса бакалавриат, 4 магистрлыҡ йүнәлеше һәм 17 вуздан һуң белем белгеслектәре (*аспирантура*) буйынса алып барыла.

Университетта 48 кафедра эшләй, уларҙа 350-нән артыҡ уҡытыусы, шул иҫәптән 57 фән докторы, 140 фән кандидаты һәм доцент, Рәсәй һәм халыҡ-ара  академияларҙың 25 ғәмәли ағзаһы һәм мөхбир ағзаһы (Рәсәй Тәбиғәт фәндәре академияһы, Социаль фәндәр академияһы, Халыҡ-ара мәғлүмәтләштереү академияһы, Халыҡ-ара Экология һәм хәүефһеҙлек академияһы, Халыҡ-ара фәндәр академияһы, Халыҡ-ара Тәбиғәт һәм йәмғиәт тураһында  фәндәр академияһы, Нью-Йорк академияһы) уҡыта.

СахДУ 15 фәнни һөнәр буйынса аспирантурала юғары квалификациялы фәнни һәм фәнни-педагогик кадрҙар әҙерләй. СахДУ Алыҫ Көнсығыш федераль округы юғары уҡыу йорттарының Сахалин өлкәһендә урынлашҡан филиалдары өсөн аспиранттар әҙерләүҙе ғәмәлгә ашыра.

## Университет структураһы
Сахалин дәүләт университеты составына түбәндәге институттар һәм факультеттар инә:*Филология, тарих һәм көнсығышты өйрәнеү институты; Психология һәм педагогика институты; Тәбиғәт фәндәре һәм техносфера хәүефһеҙлеге институты; Техник нефть-газ институты; Юридик, иҡтисад һәм идара итеү институты; Вузға тиклем әҙерлек институты; Оха филиалы; Александровск-Сахалинский колледжы (филиал); Южно-Сахалинск педагогия колледжы; Политехник колледж.*

## Халыҡ-ара эшмәкәрлеге

1989 йылда Хоккайдо университеты һәм Южно-Сахалинск педагогика институты араһында хеҙмәттәшлек тураһында беренсе халыҡ-ара килешеү төҙөлә. Шул йылдан буласаҡ СахДУ-ның халыҡ-ара хеҙмәттәшлеге башлана.

## Етәкселәр
* Павлов В. Е.
* Кузнецов М. И.
* Шлямин Борис Александрович (1957—1962)
* Князева Клавдия Ивановна (1962—1963)
* Афанасьев Александр Яковлевич (1963—1974 декабрь)
* Колесников Николай Иванович (1974—1983 ғинуар)
* Околелов Олег Петрович (1983—1985)
* Тлеков Салихман Саматович (1985—1991)
* Мисиков Борис Рамазанович (1991—2013)
* Минервин Игорь Георгиевич (2013—2016)
* Федоров Олег Анатольевич (2016 — әлеге ваҡытҡаса)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Официальный сайт 

## Әҙәбиәт
* Главный вуз островной области: Сахалинскому государственному университету — 60 лет. — Южно-Сахалинск : Издательство «Сахалин — Приамурские ведомости», 2009. — 128 с. ISBN 978-5-904194-03-1