Коркино (ҡала)

**Коркин** () — ҡала, Рәсәй Федерацияһы, Силәбе өлкәһе Коркин районының административ үҙәге. Оло Силәбе агломерацияһы составындағы муниципалитет. Ҡала Көньяҡ Уралда урынлашҡан, ҡаланан 35 км алыҫлыҡта — Силәбе.

Ҡалала Көньяҡ Урал тимер юлы линияһының Силәбе — Троицк тармағы станцияһы урынлашҡан.

## Тарихы
Коркин ауылы XVIII быуат урталарында барлыҡҡа килгән. Ҙур булмаған был ауыл Этҡол ҡәлғәһенән 14 саҡрым алыҫлыҡта, Сүмләк йылғаһы буйында, Силәбе ҡәлғәһенән Ырымбурға һәм Үрге Яйыҡ ҡәлғәһенә илткән дала юлында урынлашҡан. Фараздарҙың береһе буйынса, атама ауылда йәшәгән дүрт ағалы-ҡустылы Коркиндар фамилияһынан бирелгән, улар Шадринск ҡалаһының Коротков ауылында тыуып үҫкән дәүләт крәҫтиәндәре булған, 1736 йылда Силәбе ҡәлғәһендә хеҙмәт итергә теләк белдергән.

Башҡа белгестәр, шул иҫәптән Силәбе өлкәһе географы, топонимист Шувалов Николай Иванович «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә яҙған фекер буйынса, Коркин 1746 йылда урыҫ телен белмәгән тиерлек каторга ҡасҡыны, сирмеш милләтле Афанасий Коркин тарафынан нигеҙләнгән.. Марфа тигән йәш тол ҡатынға өйләнеп, Афанасий Сүмләк йылғаһының ярында кеше күҙенән алыҫыраҡ йорт төҙөгән. Тиҙҙән Коркиндар янына Марфаның тыуған яғы Этҡол ҡәлғәһенән туғандары күсенеп килгән, ә заимка яйлап ҙур булмаған ҡасабаға әйләнә башлаған.

## Халҡы
2019 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ иҫәбе буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһының 1115 ҡалаһынан 456-сы урында булған.

## Иҡтисады
Ҡала янында күмер сығарыла. Ҡара күмер ятҡылығы 1931 йылдың яҙында асылған. Күмер ятҡылыҡтары шул тиклем ҙур күләмдә була, тәрәнлеге хатта 200 метрға етә, шуға күрә уны хатта шартлатып та сығаралар. 1936 йылдың 16 июлендә Мәскәү ваҡыты менән теүәл сәғәт 10-да ярты йыл буйы әҙерләнгән, тарихҡа ингән ҡеүәтле «коркин шартлауы» башҡарыла. Был шартлауҙы бөтә донъя сейсмик станциялары теркәгән. Күмер сығарғандағы тау тоҡомдары өйөмдәре бик ҙур территорияны алып ятаһәм  трассаһы буйлап 1 км-ҙан оҙонораҡ булып һуҙылып киткән

## Экологик хәл
Коркино — бик күп заводтары булған сәнәғәт ҡалаһы, ҡалала экологик хәл айырыуса киҫкен тора. Атмосфера бысраныу сәбәпле йәшәү өсөн яйлы түгел. 2017 йылға тиклем елһеҙ ваҡытта ҡаланы күмер туҙаны ҡаплай торған була, 2018 йылдың аҙағына хәл яҡшырған, рәсми версия буйынса, разрез газ сығармай башлаған.

## Коркин тураһында китаптар
* «Казачья деревня» книга (1930 г., составитель М.Голубых)
* «Коркино: краткий очерк» брошюра (1947 г., составители И.Осауленко и П.Усынин)
* «Новаторы производства» брошюра (1953 г., составитель В.Мелентьев)
* «Коркино — город угольщиков» книга (1960 г., составитель Б.Мещеряков)
* «Слово шахтёра» брошюра (1977 г., составитель Г. В. Михайличенко)
* «Шахта под солнцем» книга (1985 г., составители Ю.Никитин и Ю.Подкорытова)
* «Коркино» книга (1992 г., составитель Е.Корсунова)
* «Коркинский угольный разрез» книга (2000 г., составители И. А. Тынтеров, Ю. М. Кузьменко, Г. Г. Ширкин)
* «Спортивная хроника» (2000 г.)
* «Коркино» (2002 г., составитель Л. К. Суслова)
* «Коркино спортивный» (2002 г.)
* «Коркино» (Трудный уголь поселка) (2004 г. составитель В. В. Цицер)
* Коркино — наш дом (2007 г., составитель Л. К. Суслова)
* Ими гордится Коркинский муниципальный район (2015 г.)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Городской справочный портал Коркино
* Вести Коркино.ru — информационный городской портал 
* Официальный сайт администрации Коркинского городского поселения 
* Коркино в энциклопедии «Мой город»