Карауат

**Карауат** ( [краватос]
) — оҙон рамға тояҡтар беркетелеп эшләнгән, өҫтөнә түшәк, япма һалып йоҡлау йыһазы. Көнкүрештә ҡулланыла торған мебель төрө, йоҡлау өсөн тәғәйенләнгән иң төп предметтарҙың береһе. Карауаттар төрлө форма һәм ҙурлыҡта, материалдарҙа һәм стильдә була.

## Тарих
Карауттарҙың тарихы боронғо Мысыр, Греция һәм Рим дәүерҙәренә барып тоташа. Ул замандарҙа карауаттар ябай ғына, күтәрмәсле ағас рамдарҙан эшләнгән булған. Урта быуаттарҙа Европа илдәрендә карауаттар мамыҡ түшәк, балдахиндар ҡулланыу таралған. Ҡытайҙа һәм Японияла иһә яҫтыҡ һәм түшәк системалары үҫешкән, улар ерҙәге махсус маттарҙа йоҡларға яратҡан.

## Төрҙәре
Карауттар бер нисә категорияға бүленә:

* **Бер кешелек карауаттар** — бер кеше йоҡлау өсөн тәғәйенләнгән
* **Ике кешелек карауаттар** — ике кеше йоҡлау өсөн тәғәйенләнгән
* **Күп яруслы карауаттар** — бер-береһе өҫтөндә урынлашҡан ике яруслы карауаттар
* **Трансформер карауаттар** — урынды экономиялау өсөн төрлө формаларға әйләнә алырлыҡ конструкциялар
* **Бала карауаттары** — сабыйҙар һәм балалар өсөн тәғәйенләнгән махсус моделдәр

#### Карауттың заманса дизайны
Хәҙерге заманда карауаттарҙың дизайны һәм функциялары төрлөсә үҫешә. Уларҙа электрон ҡоролмалар, көйләнә торған механизмдар һәм башҡа заманса элементтар булыуы мөмкин.

### Конструкция һәм материалдар
Карауаттарҙың конструкцияһы һәм материалдары:

* **Каркас**: ағас, металл, пластик һәм башҡа материалдар ҡулланыла
* **Матрас**: пружиналы, латекслы, полиуретанлы һәм башҡа төрҙәре бар
* **Баш яҫтығы һәм тояҡтары**: декоратив һәм функциональ элементтар
* **Өҫтәмә элементтар**: урындар һәм әйбер һаҡлау мөмкинлектәре

### Йоҡо өсөн әһәмиәте
Дөрөҫ һайланған карауат һәм матрас йоҡо сифатын яҡшырта һәм яҡшы ял тәьмин итә. Карауаттың уңайлылығы һәм эргономикаһы йоҡо сифатында һәм кешенең дөйөм сәләмәтлегенә туранан-тура йоғонто яһай. Уңайһыҙ карауат арҡа, муйын һәм башҡа быуындарҙа ауыртыуҙарға килтереүе мөмкин. Шулай уҡ, карауаттарҙың экологик хәүефһеҙлеге, материалдарҙың зыянһыҙ булыуы мөһим.

## Галерея

## Матрас
Матрас — былан ҙур, ғәҙәттә турыпочмаҡ формаһындағы йәймәһе, ятҡан кешегә, бигерәк тә йоко өсөн таяныс булараҡ хеҙмәт итә. Ул урындыҡ йәки урындыҡ рамаһы өлөшө булараҡ ҡулланырға ҡаралған. Матрастар йыш ҡына һыҙылған йәки шуға оҡшаған башҡа кейемдән торорға мөмкин, ғәҙәттә ҡаты туҡыманан, унда сәстәр, сәскә, ҡоротлоҡ, поролон йәки металл боҗраларҙан торған каркас була. Шулай уҡ матрастар һыу йәки һауа менән тултырылырға мөмкин.

Матрастар, ғәҙәттә, урындыҡтың нигеҙендә урынлаштырыла, был нигеҙ платформа-урындыҡ кеүек бер бөтөн йәки ағас һәм металл таяуҙарҙан торған көйләсе блоклы, йәки рәшәткәле нигеҙ була ала. Европала популяр булған диван — ул матрас һәм нигеҙ бер өҫтәлле модулдә аяҡтар менән бергә урынлашҡан.

Матрастарҙы урындыҡ размеры стандарттарына ярашлы итеп эшләйҙәр, улар рынокҡа бәйле рәүештә төрлөсә була. Матрастарҙың үлсәмдәре милли стандарттарға ярашлы киңлек, бейеклек һәм тирәнлек буйынса айырылып тора. Күп илдәрҙә был үлсәмдәрҙе "King" (корольский), "Queen" (королевский), "Double" (ике кеше өсөн), "Full" (бер ярым кеше өсөн) йәки "Single" (бер кеше өсөн) кеүек санһыҙ һығымта менән билдәләйҙәр. 

"King-size" стандарт урындығы — иң ҙур матрас, майҙанһы 6080 квадрат дюйм тәшкил итә.  

Боҫаҡлы матрастар, ғәҙәттә, боҫаҡлы блоктан ғына тора, өҫтә һәм аҫҡы кейем ҡатламдары менән бергә. Кейем ҡатламдары матрас өҫтөн ҡаплай, йомшаҡлыҡ һәм уңайлылыҡ бирә. Ҡайһы бер етештереүселәр матрас­тың төп өлөшөн "яҡлаусы ҡатлам", ә кейем ҡатламын "уңайлылық ҡатламы" итеп атайҙар. Кейем ҡатламы өс өлөштән тора: ябыуыс, уртаса кейем ҡатламы һәм япма.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Wikipedia: Bed
* Encyclopedia Britannica: Bed
* History of Beds
* Types of Beds and Bed Frames