Грузия халҡы

**[[Грузия]] халҡының** дөйөм иҫәбе (өлөшләтә танылған Көньяҡ Осетия һәм Абхазиянан тыш) 2018 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 3&nbsp;729&nbsp;600 кеше тәшкил иткән, 2017 йылдың 1 ғинуарында — 3&nbsp;726&nbsp;400 кеше, 2016 йылдың 1 ғинуарында — 3&nbsp;728&nbsp;600 кеше, 2014 йылдың 1 ғинуарында — 4&nbsp;490&nbsp;500 кеше, 2013 йылдың 1 ғинуарында — 4&nbsp;483&nbsp;800 кеше.

2014 йылдың 4 ноябренә ҡарата йән иҫәбен алыу һөҙөмтәләренә ярашлы Грузия халҡының һаны 3&nbsp;713&nbsp;804 кеше тәшкил иткән, шул иҫәптән ҡала халҡы — 2&nbsp;122&nbsp;623 кеше (57,15 %) һәм ауыл халҡы — 1&nbsp;591&nbsp;181 кеше (42,85 %)

Ир-егеттәр халыҡтың 47,7 %, ә ҡатын-ҡыҙҙар 52,3 % тәшкил итә. Ир-егеттәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо — 70,1 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы — 78,6 йәш, ә дөйөм уртаса күрһәткес 74,4 йәш тәшкил итә.

## Динамикаһы

**Грузия халҡы<br />иҫәбенең динамикаһы**
			


 
File:Плотность населения Грузии 2016 г.png|thumb|2016 йылға ҡарай Грузия халҡының тығыҙлығы (Абхазия һәм Көньяҡ Осетия менән бергә).


### Тәнҡит
Грузия халыҡтары донъя конгрессының вице-президенты, Урыҫ һәм грузин халыҡтары берҙәмлеге фондының президенты В. К. Хомерики буйынса, Грузияла халыҡ һаны уның властары тарафынан бик юғары итеп күрһәтелгән (айырым әйткәндә һайлауҙар барышында махинайиялар уҙғарыу өсөн) һәм ысынында 2010 йылдың майында 3,5—3,7 млн кеше (1,6 миллиондан 2 миллионға тиклем граждандар сит илгә сыыҡан) тәшкил иткән, ә рәсми мәғлүмәттәргә ярашлы 2009—2010 йылдарҙа 4,39—4,44 млн кеше иҫәпләнгән.

Яңы властар тарафынан уҙғарылған 2014 йылғы йән иҫәбен алыу буйынса ысынлапта Грузия халҡының һаны 3,7 миллион кеше икәнен күрһәтте.

## Милли составы
Грузияның төп халҡын тәшкил итәләр: грузиндар, әзербайжандар, әрмәндәр, урыҫтар, осетиндар, курдтар (езидтар), һәм шулай уҡ гректар, кистиндар (чечендар), украиндар, йәһүдтәр (шул иҫәптән грузин йәһүдтәре, курд йәһүдтәре (лахлухтар) һәм ашкеназдар), абхаздар, ассирийҙар, аварҙар һәм башҡалар.

; 1989 йылда Грузин ССР-ның менән 2002 һәм 2004 йылдарҙа Грузияла халыҡттың милли составы

; 1926—2014 йылдарҙа халыҡтың этник составының динамикаһы
	

### Крайҙар буйынса Грузия халҡының милли составы
;2014 йылғы йән иҫәп мәғлүмәттәре буйынса

### Төрөктәр-месхетиндар
Совет осоронда төрөктәр-месхетиндар һәм понт гректары депортацияланған. 1980-се йылдар аҙағында төрөктәр этник низағтар һөҙөмтәһендә Үзбәкстанға ҡасырға мәжбүр булған, әммә Грузияға уларҙы индермәгәндәр — улар Краснодар крайында туҡталған, әммә урындағы властарға улар шулай уҡ кәрәкмәгән.

2004 йылдың февраленән Рәсәй һәм АҠШ хөкүмәттәре булышлығында, Миграция буйынса халыҡ-ара ойошма төрөк-месехтиндарҙы Краснодар крайынан АҠШ-ҡа күсереү буйынса программаны башлаған. Хәҙерге ваҡытта программа туҡтатылған.

## Телдәр

**2014 йылғы йән иҫәп мәғлүмәттәре буйынса Грузияла туған телдәр:**		

**2002 йылғы йән иҫәбе буйынса илдә һәм айырым милләттәрҙә туған тел:**																	
																	

**2002 йылғы йән иҫәбен алыу буйынса туған телдән тыш башҡа телде ирекле белеүселәр:**																	
	
																

## Дин

2014 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы Грузияла артабанғы конфессиялар таралған:
* Православие (грузиндарҙың, урыҫтарҙы, осетиндарҙың, гректарҙың төп өлөшө, абхаздарҙың бер өлөшө) — 83,41 % (3097,6 мең кеше)
* Ислам (Аджарияла һәи Месхет-Джавахетилағы грузиндарҙың бер өлөшө, абхаздарҙың бер өлөшө, төрөктәр, татарҙар, әзербайжандар, кистиндар) — 10,74 % (398,7 мең кеше)
* Әрмән апостол сиркәүе (әрмәндәр) — 2,94 % (109,0 мең кеше)
* Католицизм (әрмәндәрҙең бәләкәй өлөшө) — 0,52 % (19,2 мең кеше)
* Иегованың шаһиттары — 0,33 % (12,4 мең кеше)
* Езидизм (езидтар, курдтар) — 0,23 % (8,6 мең кеше)
* Протестантизм — яҡынса 0,07 % (2,5 мең кеше)
** Илленселәр
** Баптисттар
** Лютерандар
* Иудаизм (йәһүдтәр) — яҡынса 0,04 % (1,4 мең кеше)
* юҡ, яуап бирмәгәндәр йәғни динен күрһәтмәгәндәр — 1,70 % (63,0 мең кеше)

## Урбанизация
2014 йылдың 4 ноябренә ҡарата йән иҫәбен алыу һөҙөмтәләренә ярашлы Грузия халҡының һаны 3&nbsp;713&nbsp;804 кеше тәшкил иткән, шул иҫәптән ҡала халҡы — 2&nbsp;122&nbsp;623 кеше (57,15 %), шуларҙың 1 062 282 кешеһе Тбилисиҙа (регион-муниципалитет сиктәрендә — 1 108 717 кеше, йәғни ҡала халының яртыһынан күберәге (52,2 %)) йәшәй, 152 839 кеше Батумила, 147 635 кеше Кутаисила, 125 103 кеше Руставила, 48 143 кеше Горила, 42 998 кеше Зугдидила, 41 465 кеше Потила, 26 135 кеше Хашурила, 25 318 кеше Самтредиала, 21 596 кеше Сенакила, 20 814 кеше Зестафонила, 20 211 кеше Марнеулиҙа, 19 629 кеше Телавиа һәм башҡа тораҡ пункттарҙы йәшәй.

### Дөйөм карта
Картаның легендаһы:

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
Статистика мәғлүмәттәре сығанаҡтары  —
* :en:The World Factbook
* geostat.ge
* statistics.ge