Бүребай ҡояш электр станцияһы

**Бүребай ҡояш электр станцияһы** — Башкортостандың Хәйбулла районы территорияһындағы Бүребай ауылы янында урынлашҡан.

Тәүге 10 МВт ҡеүәтле сират 2015 йылдың 25 октябрендә файҙаланыуға тапшырыла..
2016 йылда 10 Мвт ҡеүәтле икенсе сиратты файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.
. Асылған ваҡытта Рәсәйҙең иң ҡеүәтле, Башҡортостандың тәүге сәнәғәт ҡояш электр станцияһы.

## Тарихы
Бүребай ҡояш электр станцияһы Башҡортостан территорияһында 2015 йылдан 2018 йылға тиклем тәҙөүгә планлаштырылған 59 мегавтт ҡеүәтле, ете ҡояш системаһының береһе.
.
Башҡортостанда тәүге ҡояш электр станцияһы төҙөү тураһындағы мәғлүмәт 2013 йылда барлыҡҡа килә. Проект Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2013 йылдың 28 майындағы 449-сы ҡарарына ярашлы тормошҡа ашырыла.

## Төҙөлөш
«Хевел» Рәсәй компанияһы етештергән ҡояш модулдәре Өфө дәүләт авиация техник университетында тест һынауы үтә. Төҙөлөш урыны һайлау Башҡортостан Республикаһының Сәнәғәт һәм инновацон сәйәсәт министрлығы]енән бергә алып барыла..

«Авелар Солар Технолоджи» «Хевел» компанияһының директоры Айҙар Хафизов әйтеүенсә, республиканың көньяҡ райондары яҡшы инсоляцияға эйә. Башҡортостандағы инсоляция кимәле йылына бер квадрат метрға 1,3 мең киловатт-сәғәт тәшкил итә, был иһә Европаның көньяҡ райондары күрһәткесенә тура килә. Количество солнечных дней в Башкирии составляет около 260, для сравнения — в Сочи — 190, в Москве — 114.
станцияны төҙөү 2015 йылдың 28 майында башлана, а запуск первой очереди на 10 МВт состоялся в конце октября того же года. Бүребай электр станцияһы Башҡортостанда икенсе ҡояш электр станцияһы булырға тейеш була, сөнки 2015 йылдың июненә Бөгөлсән ҡояш электр станцияһын асыу планлаштырыла, әммә ул Бүребай электростанцияһынан ике айға һуңыраҡ асыла.

Бүребай ҡояш электр станцияһы Башҡортостандың тәүге сәнәғәт электр станцияһы. Әммә уның асылыуына тиклем республикала әҙ ҡеүәтле шәхси ҡояш станциялары ла була. Мәҫәлән, 2015 йылдың ғинуарында республиканың Төньяҡ ҡасабаһы тулыһынса ел-ҡояш электр станцияһы менән тәьмин ителеүгә күсә.
.
2016 йылдың 1 мартында Бүребай ҡояш электр станцияһы күмәртәләп һатыу электр энергияһы баҙарына сығарыла.
.

## Тасуирлау
Төҙөлөштә 88 мең тонна йоҡаҡ пленкалы модуль файҙаланыла, төҙөлөш майҙаны 40 гектар ерҙе ала. 70 % комплектующих произведены на территории России. Объём инвестиций для всех семи станций составил 6 миллиардов рублей, непосредственно для Бурибаевской СЭС — около 1 миллиарда. Кредит дочерним предприятиям «Хевел» на строительство Бурибаевской СЭС выделен Газпромбанком. Аренда земли под электростанции предоставлена на 49 лет. Болотло көндә станция ҡуйылған ҡеүәттән 20-25 процент, ә ҡышҡы көндәрҙә — 70 процент энергия етештерә ала. Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министры урынбаҫары Илдар Шахмаев билдәләүенсә, кәрәк ваҡытта ҡеүәт 50 Мвт-ҡа тиклем күбәйтелә ала..
«Авелар Солар Технолоджи» вәкиле белдереүенсә, Бүребай ҡояш электр станцияһын файҙаланыуға тапшырыу төбәктең ышаныслығын күтәреүгә булышлыҡ итәсәк һәм республиканың көньяҡ райондарының энергия дефицитын кәметәсәк.
.Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы урынбаҫары Ильдус Яхин раҫлауынса, республикаға ҡояш электр станцияһын индереү экологик торошҡа ла ыңғай тәьҫир итәсәк һәм зарарлы матдәнең атмосфераға таралыуын йылына 55 мең тоннаға кәметәсәк.
Дәүләткә Бүребай ҡояш электр станцияһынан электр һатып алыу баҙар хаҡынан 4 тапҡырға ҡыйбатҡа төшә — кВт сәғәте 8 һум.
Башҡортостан территорияһында әле төҙөлөп ятҡан электрстанцияларға өҫтәлмә булып, 2020 йылға 90 Мвт ҡеүәтле бер нисә ҡояш электр станцияһы индереләсәк.

## Тәнҡит
«Башкирэнерго» башҡорт электр селтәре компанияһы башлығы һәм Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Андрей Макаров белдереүенсә, технологияның файҙалы яғы күп булһа ла, БСЭК кеүек селтәрле компаниялар өсөн, ҡояш генерацияһына ҡарағанда әһәмиәтлерәк проекттар ҙа бар. Бынан тыш, Андрей Макаров, ҡояш электр станцияларынң тәүлектең ҡараңғы ваҡытында, ҡояш булмағанда, электр утын тотоноуҙың иң кәрәкле ваҡыты киске сәғәт 9-ҙа эшләй алмауын да тәнҡитләй. Көнөн йыйып, кис бирә торған ҡеүәтле ҡорамалдар юҡ.
"Башҡортостандың Энергия һаҡлау үҙәге " коммерция булмаған автоном ойошмаһы директоры, бындай электр станцияларының файҙалы ғәмәл коэффициенты батареяларҙың туҙыуы арҡаһыда йыл һайын бер нисә процентҡа кәмейәсәк, тип белдерә.
Шулай уҡ, «Авелар солар технолоджи» менән БЭСК араһында ла электр тапшыру линияһын, электр станцияһынан таратыу подстанцияһына тиклем финанслау буйынса ла бәхәстәр сығып тора.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
*