Оснабрюк

**Оснабрю́к** (*нем.* Osnabrück, *нидерланд.* Ossenbrügge) — Германиялағы ер әһәмиәтендәге ҡала, Түбәнге Саксония ерендә ҙурлығы буйынса өсөнсө ҡала. Ҡалала Оснабрюкский университет, юғары техник мәктәп һәм католик епископлығы урынлашҡан.

Яҡындағы ҙур ҡалалар: Билефельд (көньяҡ-көнсығышҡа 43 км тирәһе), Мюнстер (көньяҡ-көнбайышҡа 44 км тирәһе), Ольденбург (төньяҡҡа  95 км), Бремен (төньяҡ-көнсығышҡа 103 км), Һанновер (көнсығышҡа 114 км), шулай уҡ нидерланд ҡалаһы Энсһеде (көнбайышҡа 78 км).

## Тарихы
Оснабрюк Бөйөк Карл тарафынан 780 йылда нигеҙ һалынған епископлыҡ эргәһендәге баҙар булараҡ барлыҡҡа килгән. Б. э. 9 йылында, 2000 йыл элек, Оснабрюк эргәһендә боронғо германдар 10-15 мең рим легионерын ҡыйратҡан (Тевтобург Урманындағы ҡаты алыш).

1348 йылда беренсе билдәле ҡала  яҙылған.

1648 йылда Оснабрюкта һәм Мюнстерҙа Вестфаль килешеүе төҙөлгән.

1811 йылда был ерҙәрҙе Франция империяһы , һәм Оснабрюк бер ни тиклем ваҡыт Үрге Эмс департаментының хакимиәт үҙәге булған.

Икенсе донъя һуғышы йылдарында ҡала көнбайыш союздаштар тарафынан 79 тапҡыр бомбаға тотолған. Биналарҙың 65 %, ә үҙәк өлөшөндә хатта 94 %  емерелгән.

## Инфраструктураһы һәм иҡтисады

Оснабрюк мөһим тимер юл үҙәге булып тора. Бында Һамбург — Бремен — Рур өлкәһе һәм Амстердам — Һанновер — Берлин  киҫешә. Оснабрюк аша бер нисә автобан: A1 (Путтһарден — Саарбрюкен), A30 (Бад-Эйнхаузен — Амстердам) һәм A33 (Оснабрюк — Падерборн), B68 автоюлы, шулай уҡ көнсығыш яғындағы B51 һәм B65 юлдары.

Ҡаланан 35 саҡрым алыҫлыҡта Мюнстер-Оснабрюк (IATA: FMO) халыҡ-ара аэропорты урынлашҡан.

## Юғары белем
Университет (яҡынса 12000 студент) һәм институт эшләй.

## Һаулыҡ һаҡлау
* Klinikum Osnabrück GmbH (шул иҫәптән онкология һәм быуындар хирургияһы шәхси клиникаһы)
* Paracelsus-Klinik Osnabrück
* Marienhospital Osnabrück, Niels-Stensen-Kliniken концернының бер өлөшө.
* Osnabrück Christliches Kinderhospital
* Kinderhospital Osnabrück
* Osnabrück AMEOS Klinikum
Оснабрюк регионында:
* Klinikum Osnabrücker Land GmbH
* Klinikum Ibbenbüren

## Төрлөһө
Оснабрюкта немец яҙыусыһы Эрих Мария Ремарк тыуған. Тап ошо ҡалала Ремарктың ҡайһы бер әҫәрҙәрендәге («Время жить и время умирать» һәм «Чёрный обелиск», шулай уҡ өлөшләтә «Ночь в Лиссабоне» романында) ваҡиғалар бара. Ремарктың әҫәрҙәрендә Оснабрюк Верден йәки Верденбрюк тип атала. 

## Билдәле кешеләре
* Кристиан Вульф — 10-сы Германия президенты.
* Эрих Мария Ремарк — немец яҙыусыһы.
* Феликс Нуссбаум — йәһүд сығышлы немец рәссамы, Яңы предметлыҡ сәнғәт стиле вәкиле.
* Һанс Герт Пёттеринг — немец сәйәси эшмәкәре.
* Аньорка Штрехель — немец актрисаһы.
* Фриц Вольф — билдәле немец рәссам-карикатурасыһы.

## Туғанлашҡан ҡалалар
*  Ульяновск, Рәсәй
*  Тверь, Рәсәй
*  Анжер (), Франция
*  Афула (, العفولة‎), Израиль
*  Вила-Реал (Vila Real), Португалия
*  Гмюнд (), Австрия
*  Грайфсвальд (), Германия
*  Дерби (Derby), Бөйөк Британия
*  Кванмён (광명시, 光明市),Көньяҡ Корея
*  Хаарлем (Haarlem), Нидерланд
*  Хэфэй (),Ҡытай
*  Чанаккале (Çanakkale), Төркиә
*  Эвансвилл (Evansville), Индиана штаты, Америка Ҡушма Штаттары

## Әҙәбиәт
* *Bettina Meckel.* Osnabrück und Umland. / Пер. на русский: Leonid Bussler. Wenner, Оснабрюк, 2010, ISBN 978-3-87898-417-7

## Һылтанмалар
*