open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Әҡбәров Саҙрый Әҡбәр улы

**Әҡбәров Саҙрый Әҡбәр улы** (; 1908 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 58-се гвардия кавалерия полкы миномёт батареяһы расчёты тоҫҡаусыһы. Гвардия ҡыҙылармеецы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), III дәрәжә Дан ордены (1945) кавалеры.

## Биографияһы
Саҙрый Әҡбәр улы Әҡбәров 1908 йылда Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Асҡын районы) Упҡанкүл ауылында (Ҡарткиҫәк ауыл Советы) тыуған.

1942 йылдың декабрендә Асҡын районы хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.

## Хәрби хеҙмәте
Гвардия сержанты Әҡбәров Саҙрый Әҡбәр улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 58-се гвардия кавалерия полкында миномёт батареяһы расчёты тоҫҡаусыһы булып хеҙмәт итә.

Гвардия ҡыҙылармеецы Саҙрый Әҡбәр улы Әҡбәровтың ҡаһарманлығы «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән баһалана: 

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* III дәрәжә Дан ордены (1945)

## Хәтер
Әҡбәров Саҙрый Әҡбәр улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Асҡын районы Упҡанкүл ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акберов Садрий Акберович
* Память народа. Акберов Садрий Акберович
* Дорога памяти. Акберов Садрий 
* РГБ: Они вернулись с победой. Аскинский район, т. 1, 2001 ISBN 5-295-02997-2

## Иҫкәрмәләр
Сәлимйәнов Баһданур Сәлимйән улы

**Сәлимйәнов Баһданур Сәлимйән улы** ( февраль 1897 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

## Биографияһы
Сәлимйәнов Баһданур Сәлимйән улы 1897 йылдың февралендә хәҙерге Башҡортостандың Ҡыйғы районы Түбәнге Ҡыйғы ауылында тыуа. 1942 йылдың февралендә Башҡортостандың Дүртөйлө районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 16-сы гвардия кавалери дивизияһы штабы взводының ат ҡараусыһы булып хеҙмәт итә.

Сәлимйәнов 9-сы Көнбайыш Кавказ полкынан 275-се Кавказ полкының 3-сө эскадроны ҡылыссылар взводын тулыландырып, 1942 йылдың 19 ғинуарында полк менән бергә Блиновское утарында һөжүм итеү һуғышында ҡатнаша. 1942 йылдың 25 ноябрендә Чугунки утары янында еңелсә яралана. Госпиталгә бармай, частта ҡала, 1943 йылдың 1 ғинуарына тиклем һөжүм итеү һуғыштарында ҡатнаша. 1943 йылдың 8 ғинуарында Яюлони утары янында яу яланынан яралы штаб начальнигын алып сыға һәм ҡайтышлай өс тапҡыр еңелсә яралана, эскадрондың медицина-санитар часына ебәрелә.

1943 йылдың мартында һауығып сығыу менән егеүле транспортҡа ат ҡараусы булып ебәрелә. Һуғыштарҙа ҡатнашыуы буйынса күрһәтелгән осорҙа Сәлимйәнов Баһданур Сәлимйән улы үҙен ҡыйыу яугир итеп күрһәткәне өсөн «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

Дивизия штабының комендант взвод коноводы вазифаһында Сәлимйәнов 1942 йылдың ноябренән була. Дивизияның Одер йылғаһы янында Берлин ҡалаһын уратып алыу һәм Бранденбург ҡалаһын яулау буйынса Һөжүм итеү барышында батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәтә. Үҙенең туранан-тура коновод бурыстарынан тыш Сәлимйәнов 1945 йылдың 5 апреленән 3 майына тиклем бер нисә тапҡыр тар-мар ителгән немец ғәскәрҙәренең йәшеренеп ҡалған тарҡау төркөмдәрен юҡ итеү буйынса ҡатнаша. Үҙенең аттарын бик яҡшы тәрбиәләй һәм дивизияның оҙайлы ауыр марштарына ҡарамаҫтан уның аттары һәр саҡ һәйбәт торошта була. 1945 йылдың 22 июлендә Сәлимйәнов Баһданур Сәлимйән улы Ҡыҙыл Йондоҙ орденына лайыҡ була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы (1945)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САЛИМЬЯНОВ Багданур (Богданур) Салимьянович
* Память народа. Документы о награждении. Салимьянов Багданур Салимьянович
Акилов Терентий Семёнович

**Акилов Терентий Семёнович** (1901 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты. 20-се һауа һөжүменә ҡаршы оборона (ПВО) айырым дивизионының ДШК (Дегтярёв—Шпагин эре калибрлы пулемёт) менән ҡоралланған 3-сө эскадроны химинструкторы. Гвардия сержанты. III дәрәжә Дан ордены (1945), «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944) менән бүләкләнгән.

## Биографияһы
Терентий Семёнович Акилов 1901 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер — Йылайыр районы) Ҡананикольский ауылында тыуған.

1942 йылдың 5 ғинуарында Йылайыр хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.

Гвардия сержанты Акилов Терентий Семёнович 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. 20-се һауа һөжүменә ҡаршы оборона (ПВО) айырым дивизионының ДШК (Дегтярёв—Шпагин эре калибрлы пулемёт) менән ҡоралланған 3-сө эскадроны химинструкторы.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)
* III дәрәжә Дан ордены (1945)

## Хәтер
Акилов Терентий Семёновичтың исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Йылайыр районы Ҡананикольский ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Сығанаҡтар
* ЦАМО. Фонд 33. Опись 687572. Единица хранения 2170.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акилов Терентий Семёнович
* Память народа. Акилов Терентий Семёнович
* Акилов Терентий 
* РГБ: Они вернулись с победой. Зилаирский район, т. 6, 2003 ISBN 5-295-03308-2

## Иҫкәрмәләр
Ғәйетбаев Мөхтәр Бәҙетдин улы

**Ғәйетбаев Мөхтәр Бәҙетдин улы** (; башҡа документтар буйынса — *Ғәйетбаев Мөхтәр Ғәйетбай улы* (1917 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, өлкән сержант. 112-се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһы яугиры, 148-се гвардия артиллерия-миномет полкы пулеметсыһы. Ҡыҙыл Йондоҙ (1943), II дәрәжә Ватан һуғышы (1945) ордендары кавалеры.

## Биографияһы
Мөхтәр Бәҙетдин улы Ғәйетбаев 1917 йылда Башҡортостандың Баймаҡ районы Буранбай ауылында тыуған. 1941 йылда БАССР-ҙың Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 112-cе Башҡорт кавалерия дивизияһы (1943 йылдың февраленән 16-сы гвардия Чернигов) составында хәрби юлын 1943 йылдың 19 февраленән алып 1945 йылдың 26 апреленә тиклем 148-се гвардия артиллерия-миномет пулеметсыһы булып үтә. Тиңһеҙ алыштарҙа күрһәткән батырлыҡтары өсөн хәрби ордендарға һәм миҙалдарға лайыҡ була.

Һуғыштан һуңғы яҙмышы билдәһеҙ.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943)
* Ватан һуғышы ордены (1945)
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1945)
* «Берлинды алған өсөн» миҙалы (1945)

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* ГАИТБАЕВ Мухтар Базетдинович (Гаитбаевич). Шаймуратовцы
* Память народа. Гаитбаев Мухтар Базетдинович
* Память народа. Гаитбаев Мухтар Гаитбаевич
Сәлмәнов Ғатау

**Сәлмәнов Ғатау** ( 1913 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой. 1943 йылдың 22 февралендә хәбәрһеҙ юғала.

## Биографияһы
Сәлмәнов Ғатау 1913 йылда хәҙерге Башҡортостандың Дүртөйлө районы Йәрмиә ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Дүртөйлө районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 235-се армияның запас уҡсылар полкында; 46-сы армияның 705-се айырым автотранспорт ротаһында; 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының яҡынса 148-се гвардия артиллерия-миномет полкында повозочный булып хеҙмәт итә. 1943 йылдың 22 февралендә Украинаның Ворошиловград өлкәһе (хәҙер Луганск өлкәһе) Иваново районының Юлино-2 станцияһы янында ҡыҙыу барған яуҙа хәбәрһеҙ юғала.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САЛЬМАНОВ Гатау
* Память народа. Донесения о потерях. Сальманов Гатау

## Сығанаҡтар
* Источник информации: Память. Башкортостан. Книга 9

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Слава башкирских конников
Сәлимйәнов Хәбит

**Сәлимйәнов Хәбит** ( 1897 йыл ‒ 19 сентябрь 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия өлкән сержанты.

## Биографияһы
Сәлимйәнов Хәбит 1897 йылда Башҡортостандың Өфө ҡалаһында тыуа. Зенцов урамындағы 74 -се йорттоң 5 фатирында йәшәгән. Ҡыҙыл Армия сафына Өфө ҡалаһының Ленин районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 42-се гвардия кавалерия полкында пулемет расчеты командиры булып хеҙмәт итә. Хәрби званиеһы — гвардия өлкән сержанты.
1943 йылдың 19 сентябрендә Украина территорияһында барған һуғышта һәләк була. Украинаның Чернигов өлкәһе Менский районының Березна ҡасабаһында ерләнгән.

## Иҫкәрмәләр

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Слава башкирских конников

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САЛИМЗЯНОВ Хабит
* Память народа. Салимянов Хабит. Донесение о безвозвратных потерях
Әхмәтшин Шәриф Әхмәтвәли улы

**Әхмәтшин Шәриф Әхмәтвәли улы** (15 апрель 1911 йыл — 18 февраль 1964 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия өлкән сержанты, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943), II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

## Биографияһы
Әхмәтшин Шәриф Әхмәтвәли улы 1911 йылдың 15 апрелендә д. Гадельша Орского уезда Ырымбур губерниаһының Орск өйәҙе хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Ғәҙелша ауылында тыуған.
Ҡыҙыл Армияға Баймаҡ район хәрби комиссариаты тарафынан 1941 йылдың декабрендә саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 60-сы гвардия кавалерия полкында өлкән ҡорал мастеры булып хеҙмәт итә.

Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән батырлығы өсөн «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (Наградлау бойороғо № 58, Документ датаһы: 28. 02. 1943), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943) (ҡаһарманлыҡ күрһәткән көндәре: 18.09.1943-31.10.1943, 1943 йылдың 3 декабрендәге 300/н от: 03.12.1943 номерлы приказ), II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (ҡаһарманлыҡ күрһәткән көндәре: 16.02.1945-18.02.1945) һәм «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

1946 йылдан алтын оҫталары бригадиры, 1948 йылдан «Башмедьстрой» тресында, 1960-64 йылдарҙа Сибай ҡалаһында Башҡорт баҡыр-көкөрт комбинатының ремонт-механик цехында фрезерсы булып эшләй.

1964 йылдың 18 февралендә вафат була. Сибай ҡалаһында ерләнгән.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1945
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. Ахметшин Шариф Ахметвалеевич  
* Шаймуратовцы. АХМЕТШИН Шариф Ахметвалеевич  
* Ахметшин Шариф
Акимов Иван Георгиевич

**Акимов Иван Георгиевич** (25 август 1907 йыл — 15 ноябрь 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 58-се гвардия кавалерия полкының штаб начальнигы. Гвардия капитаны. ВКП(б) ағзаһы. Ҡыҙыл Байраҡ (1943) һәм I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары (1944, үлгәндән һуң) кавалеры.

## Биографияһы
Иван Георгиевич Акимов 1907 йылдың 25 авгусында Рәсәй империяһының (хәҙер — Волгоград өлкәһе) Родниковский утарында тыуған.

1929 йылдың 14 сентябрендә Сталинград өлкәһе Ново-Анненск (икенсе сығанаҡтарҙа — Урюпинск) районы хәрби комиссариаты Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡыра.

Гвардия капитаны Акимов Иван Георгиевич 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 58-се гвардия кавалерия полкының штаб начальнигы булып хеҙмәт итә.

1943 йылдың 15 ноябрендә һәләк була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* Ҡыҙыл Байраҡ ордены (31.10.1943)
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (28.03.1944)

## Хәтер
Акилов Иван Георгиевич Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларға һәм Рәсәй Федерацияһы Волгоград өлкәһе Новоаннинский районы Родниковский утарында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акимов Иван Георгиевич
* Память народа. Акимов Иван Георгиевич
* РГБ: Память : Республика Башкортостан : Списки погибших в Велик. Отеч. войне 1941—1945 гг. / Редкол.: Аюпов М. А. (гл. ред.) и др. — Уфа : Китап, 1994 ISBN 5-295-00958-0
Әхмәтйәнов Әхәт Әхмәтйән улы

**Әхмәтйәнов Әхәт Әхмәтйән улы** (1904 йыл — 21 июль 1942 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец
.

## Биографияһы
Әхмәтйәнов Әхәт Әхмәтйән улы 1904 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районы Нөгөш ауылында тыуған.
Ҡыҙыл Армияға Балаҡатай район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 275-се гвардия кавалерия полкында ҡылыссы булып хеҙмәт итә.
1942 йылдың 22 июлендә яуҙа һәләк була. Курск (Липецк) өлкәһенең, Больше-Полянский районы, Икенсе Тербуны ауыл Советы, Икенсе Тербуны ауылынан 3 км көньяҡтараҡ, урманда ерләнгән.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. АХМЕТЬЯНОВ Ахат Ахметьянович 
* Шаймуратовцы. АХМЕТЬЯНОВ Ахат Ахметьянович (Закирович)
Ғәлиуллин Фәтхулла Абдулхалиҡ улы

**Ғәлиуллин Фәтхулла Абдулхалиҡ улы** — (1901 йыл — сентябрь 1943 йыл).112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой.

## Биографияһы
Ғәлиуллин Фәтхулла Абдулхалиҡ улы Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Исламбай ауылында тыуған. Һуғышҡа тиклем ул 1937 йылда Аҫҡар ауыл Советы рәйесе була, 1938—1939 йылдарҙа Исламбай ауылы магазинында, унан урман ҡараусы булып эшләй. 1942 йылдың февралендә Бөрйән районы хәрби комиссариаты тарафынан фронтҡа алына. Һуғышҡа улар бер ғаиләнән 5 бер туған китә, икәүһенә генә кире әйләнеп ҡайтырға насип була. Һуғыш башланғас, үҙ урынына 15 йәшлек Мәрйәм исемле ҡыҙын магазинға, ҡатыны Мәликәне урман ҡараусы итеп ҡалдыра. Фәтхулланың алты балаһы ҡала, иң бәләкәй Раузаһына ни бары йәш ярым була.

## Хәрби юлы
Ғәлиуллин Фәтхулла Абдулхалиҡ улы данлыҡлы 112-се һанлы кавалерия дивизияһы составында һуғыша. 1943 йылда хәбәрһеҙ юғала. Уның тураһында Сәғит Әлибаев «Көндәлек биттәренән» китабында яҙып ҡалдырған.
«… Бөгөн минең янға Ғәлиуллин Фәтҡулла тигән йәш боец килде. Ул, 20 ноябрҙә иртән немецтар полкы һәм румындарҙың король дивизияһы, Блиновскаяны кире алырға ынтылып, беҙгә контратакаға ташланғанда, үҙ окобында ҡул пулеметы менән бик ҡаты тора, яҡынайған бер дошман төркөмөн ҡырып һала. Ләкин һул яғындағы боецтар яраланғас, дошман Ғәлиуллиндың артына инеп ала. Ул патрондары бөткәнсе фашистарҙы үҙ янына килтермәй. Аҙаҡҡы гранатаһы менән йәнә бер нисә румынды йыға. Шунан һуң уны румындар уратып алалар. Тотоп туҡмайҙар, үҙҙәре менән алып китәләр. Һырыған салбарын, көпөһөн һалдырып алалар. Обозға, кухня янына ҡуялар, аш бешереү өсөн утын ҡырҡтыралар. Төрлө ауыр эш эшләтәләр. Фәтҡулла 26 ноябрҙә, яйлы момент табып, немец автоматын ала ла ҡаса. Һиҙеп ҡалып, артынан уға атыусы бер румын сержантын тәгәрәтә. Фәтҡулла Бөрйән районының Исламбай ауылынан, бик сос егет…»

## Сығанаҡтар
* Сәғит Әлибаев. «Көндәлек биттәренән» 

## Һылтанмалар
Сәләмов Фәйез Сәләм улы

**Сәләмов Фәйез Сәләм улы** ( 1905 йыл — 4 май 1945 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ефрейторы.

## Биографияһы
Сәләмов Фәйез Сәләм улы 1905 йылда хәҙерге Башҡортостандың Ҡариҙел районы Һөйөндөк ауылында тыуа. Байҡыбаш районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкында ездовой һәм артиллерист булып хеҙмәт итә.
1944 йылдың 1 февраленән алып 4 февраленә тиклем Замошье тораҡ пункты янындағы һуғыштарҙа гвардия рядовойы ездовой Сәләмов Фәйез Сәләм улы дошмандың көслө уты аҫтында миналар һалынған юл буйлап яңы ут һыҙығына орудиеларҙы еткерә. Эскадрондың материаль өлөшөн һәм аттарҙы һаҡлап ҡалыуға булышлыҡ итә, орудиелар эскадрондың хәрби тәртиптә һаҡлана. Сәләмов Фәйез Сәләм улы 1944 йылдың 29 февралендә «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

1945 йылдың 17 февралендә 76 мм орудиеларҙың 1-се расчеты гвардия ефрейторы Сәләмов Фәйез Сәләм улы Петцник тораҡ пункты янында барған һуғышта расчет составында дошмандың ике көслө атакаһын кире ҡаға. Дошман һалдаттарының төркөмө орудиеға ныҡ яҡынлашһа ла бер аҙым да артҡа сигенмәй, бөтә расчеттың ныҡышмалы оборонаһы арҡаһында дошмандың пулемет уты баҫтырыла һәм 35-кә яҡын һалдат һәм офицеры юҡ ителә. Йыш атыуҙарҙан һуң орудие туҡтап ҡалғас, Сәләмов тылдан шәхси ҡоралы менән фашистарҙы сигенергә мәжбүр итә. 1945 йылдың 31 мартында гвардия ефрейторы Сәләмов Фәйез Сәләм улы был ҡаһарманлығы өсөн «Батырлыҡ өсөн» миҙалына лайыҡ була.

Сәләмов Фәйез Сәләм улы 1945 йылдың 4 майында һәләк була, Германияның (хәҙер Польшаның) Арнсвальде ҡалаһында ерләнә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САЛЯМОВ Фаиз Салямович
* Память народа. Картотека награждений. Салямов Фаиз Салямович

## Сығанаҡтар
* ЦАМО шкаф 76, ящик 8
Һамарбаев Хәләф Харис улы

**Һамарбаев Хәләф Харис улы** ( 1921 йыл — 19 сентябрь 1998 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.

## Әҙәбиәт
Һамарбаев Хәләф Харис улы 1921 йылда хәҙерге Башҡортостандың Баймаҡ районы Ҡолсора ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 60-сы гвардия кавалерия полкының 4-се эскадронында ҡылыссы булып хеҙмәт итә. 1944 йылда яуҙа күрһәткән ҡаһарманлығы өсөн ҡыҙылармеец Һамарбаев Хәләф Харис улы «Батырлыҡ өсөн» миҙалына лайыҡ була. 1985 йылда юбилейлы II дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнә.

Ветеран 1998 йылдың 19 сентябендә вафат була.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САМАРБАЕВ Халяф Харисович (Халап Харитонович)
* Память народа. Картотека награждений. Самарбаев Халяф Харисович

## Сығанаҡтар
* ЦАМО Картотека: Картотека награждений Расположение документа: шкаф 76, ящик 9
Әғләмов Хәйрислам Әғләм улы

**Әғләмов Хәйрислам Әғләм улы** — (1908 йыл — 1952) 112-се Башҡорт кавалерияһы дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец.

## Биографияһы
Хәйрислам Әғләм улы Әғләмов 1908 йылда Башҡорт АССР-ының Мишкә районы Оло Шаҙы ауылында тыуа.

Фронтҡа 1941 йылда Мишкә районы хәрби комиссариаты тарафынан алына. 112-се һанлы башҡорт кавалерия дивизияһы составында һуғыша. Яуҙа ул 2 тапҡыр яралана. Тыуған яғына иҫән-һау әйләнеп ҡайта, өйләнә. Тормош иптәше менән 7 малай 1 ҡыҙ үҫтерәләр. Балалары барыһы ла тырыш, уҡыуға һәләтле булалар, юғары белем алалар. Улдарының береһе Әғләмов Нәғим Хәйрислам улы Республикабыҙҙың билдәле кешеһе була. Ул төҙөлөш новаторы, монтажлаусы, Социалистик Хеҙмәт Геройы. Һуғыштан һуң Хәйрислам Әғләм улы «Шаҙы» колхозында склад мөдире булып эшләй

## Наградалары
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены

## Сығанаҡтар
* “Они вернулись с победой”. Мишкинский район.Стр.50
* "Умырзая" районная газета, №5, 2011 г.
## Иҫкәрмәләр
Сәмситов Талиб Зияҡай улы

**Сәмситов Талиб Зияҡай улы** ( 1918 йыл — 10 февраль 1945 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, гвардия рядовойы.

## Биографияһы
Сәмситов Талиб Зияҡай улы 1918 йылда хәҙерге Башҡортостандың Балаҡатай районында тыуа. 1942 йылда Балаҡатай районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 148-се гвардия артиллерия-миномет полкында разведчик булып хеҙмәт итә.

Штаб батареяһы өлкән разведчигы Сәмситов Талиб Зияҡай улы Тупичев һәм Выхвостово дошмандың алғы һыҙығын һәм ике үҙйөрөшлө орудиеһының урынлашыуын таба, бының һөҙөмтәһендә дошмандың йөҙҙән ашыу һалдаты һәм бер үҙйөрөшлө орудиеһы юҡ ителә. Подразделениеның 1943 йылдың 10 октябрендәге 83-се бойороғо менән Сәмситов Талиб Зияҡай улына «Батырлыҡ өсөн» миҙалына лайыҡ була.

1945 йылдың 10 февралендә Германияла барған һуғышта һәләк була. Рейгендорф ҡалаһында ерләнә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САМСИТОВ Талиб Зиякович
* Память народа. Самситов Талиб Зиякович

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Слава башкирских конников
Сәйетғәлин Байғужа Сәйетғәле улы

**Сәйетғәлин Байғужа Сәйетғәле улы** (1904 йыл — 4 ғинуар 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яуггиры, майор, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы комиссары, командиры. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

## Биографияһы
Байғужа Сәйетғәле улы Сәйетғәлин 1904 йылда (ҡайһы бер сығанаҡтарҙа 1907 йыл) Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Ҡара Табын улусы хәҙер Сосновка районы (Силәбе өлкәһе) Мамай ауылында тыуған. Һуғышҡа тиклем Өфөлә Башҡорт обком партияһында урман бүлеге етәксеһе булып эшләгән.1941 йылдың ғинуар айында Өфө ҡалаһының хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө полкы комиссары, аҙаҡ полк командиры булып хеҙмәт итә. Макаев Ғариф Дәүләт улы яраланғас, Миңлеғәле Шайморатов полк менән етәкселекте Сәйетғәлинға тапшыра. Был турала Әхтәм Ихсан «Саҡма тояҡ аттарҙа» китабында былай тип яҙа:
1943 йылдың 5 ғинуарында Ростов өлкәһе Морозовск ҡалаһы өсөн барған һуғышта Сәйетғәлин Байғужа Сәйетғәле улы батырҙарса һәләк була.

## Батырлығы
1942 йылдың 3-10 июлендә Озерки ауылы эргәһендә барған һуғышта оҫта етәкселек һәм шәхси батырлыҡ күрһәткән өсөн «Ҡыҙыл Йондоҙ» ордены менән бүләкләнә

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Ҡыҙыл Йондоҙ» ордены (1942)

## Әҙәбиәттә
Әхтәм Ихсан Морозовск өсөн барған һуғышты «Саҡма тояҡ аттарҙа» китабында тасуирлап китә:

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Память Народа. Наградной лист Саитгалина Байгужы Саитгалеевича
* «Сосновская нива» 
* Память Народа. Докуметы о награждении. Саитгалин Байгужа Саитгалеевич
* 
* Слава башкирских конников. Саитгалин Байгужа Саитгалеевич
Сәлимгәрәев Миңлегәрәй

**Сәлимгәрәев Миңлегәрәй** ( 1913 йыл ― 21 сентябрь 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

## Биографияһы
Сәлимгәрәев Миңлегәрәй 1913 йылда хәҙерге Башҡортостандың Саҡмағош районы Ҡаратал ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Өфө ҡала хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкының ат ҡараусыһы булып хеҙмәт итә.

Украина территорияһында барған тиңһеҙ һуғышта алған яраларынан һәләк була. Украинаның Чернигов өлкәһе Березна ҡасабаһында ерләнә.

## Ғаиләһе
Юғалтыуҙар исемлегендә Ҡаратал ауылында йәшәгән ҡатыны Аҡмаева Сәғиҙә күрһәтелгән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САЛИМГАРЕЕВ Миннигарей
* Память народа. Донесение о безвозвратных потерях. Салимгареев Миннигарей
Әхмәтйәнов Ғәлимйән Ғарифйән улы

** Әхмәтйәнов Ғәлимйән Ғарифйән улы** (24 июль 1916 йыл Башҡорт АССР-ы Ҡыйғы районы Дүшәмбикә ауылы — 2 август 1996 йыл, шунда уҡ) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), «Почет билдәһе» ордены кавалеры.

## Биографияһы
Әхмәтйәнов Ғәлимйән Ғарифйән улы 1916 йылдың 24 июлендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Дүшәмбикә ауыл Советы Дүшәмбикә ауылында тыуған. 1936 йылдан Ҡыйғы районының «Ҡыҙыл Урал» колхозында тракторист, ә 1938 йылдан Ҡыйғы МТС-ы трактор бригадаһы бригадиры булып эшләй.

Ҡыҙыл Армия сафына 1942 йылдың 2 ғинуарында Ҡыйғы район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7‑се гвардия кавалерия корпусының 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составында, 1942 йылдың июненән — айырым гвардия элемтә дивизионында, 1943 йылдан — 7‑се айырым гвардия элемтә дивизионында Көньяҡ‑Көнбайыш, Дала, Белоруссия, 1‑се һәм 2‑се Белоруссия фронттарында һуғыша.

Һуғышта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945), «Почёт Билдәһе» ордены, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945), «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944) менән бүләкләнә. Һуғыштан һуң Ҡыйғы районында 1946 йылдан һәм 1953 йылдан Ҡыйғы МТС-ы бригадиры, 1949 йылдан рәйесе, 1951—52 йылдарҙа рәйес урынбаҫары, 1959 йылдан Тимирязев исемендәге колхозда механик, 1963 йылдан район «Сельхозтехника» берекмәһендә контролёр, 1974—1977 йылдарҙа 8-се ПМК механигы булып эшләй. Был йылдарҙа I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985), «В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыуға фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы (1970), «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1946), «Берлинады алған өсөн» (1946), «Варшаваны азат иткән өсөн» (1946), «Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергшән өсөн» һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Почёт Билдәһе» ордены
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945)
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944)
* «В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыуға фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы (1970)
* «Берлинды алған өсөн» миҙалы (1946)
* «Варшаваны азат иткән өсөн» миҙалы (1946)
* «Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. Ахметьянов Галимьян Гарифьянович 
* Ахметьянов  
* Шаймуратовцы. АХМЕТЬЯНОВ Галимьян Гарифьянович
Әхтәрйәнов Ибраһим Әхтәрйән улы

**Әхтәрйәнов Ибраһим Әхтәрйән улы** (1903 йыл, Башҡортостан Республикаһы Нуриман районы Яңы Күл ауылы — сентябрь 1943 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой, ҡыҙылармеец, танкыға ҡаршы туп расчеты командиры

## Биографияһы
Әхтәрйәнов Ибраһим Әхтәрйән улы 1903 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Нуриман районы Яңы Күл ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына 1941 йылдың 30 июнендә Нуриман район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкында танкыға ҡаршы туп расчеты командиры булып хеҙмәт итә.

Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән батырлығы өсөн (батырлыҡ күрһәткән көндәре: 24. 11. 1942 йыл) 1942 йылдың 15 декабрендә «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы буйынса 292-се һанлы Приказда Әхтәрйәнов Ибраһим Әхтәрйән улының ҡаһарманлығы тураһында ошондай юлдар бар:

1943 йылдың сентябрендә хәбәрһеҙ юғала.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. Ахтарьянов Ибрагим Ахтарьянович 
* Ахтарьянов Ибрагим 
* Шаймуратовцы. АХТАРЬЯНОВ Ибрагим Ахтарьянович
Булатов Зәкир Мәсәлим улы

**Булатов Зәкир Мәсәлим улы** () (12 ноябрь 1911 йыл — 5 май 1990 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, гвардия өлкән сержанты, . 112 -се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһының 58-се гвардия кавалерия полкы 2 -се эскадроны яугиры. I дәрәжә Ватан һуғышы (1985), «Ҡыҙыл Йондоҙ» (1945) ордендары кавалеры.

## Биографияһы
Зәкир Мәсәлим улы Булатов 1911 йылдың 12 ноябрендә Башҡортостандың Баймаҡ районы Әбделкәрим ауылындатыуған. 1942 йылдың 31 декабрендә БАССР-ҙың Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһында (1943 йылдың февраленән алып 16-сы гвардия Чернигов дивизияһы) хеҙмәт итә, 58-се гвардия кавалерия полкының 2-се эскадронында танкыға ҡаршы ҡоралдан (ПТР) тоҫҡаусы була. Һуғыш йылдарында күрһәткән тиңһеҙ батырлыҡтары өсөн хәрби наградаларға лайыҡ була. Хәрби юлын дивизия составында тулыһынса үтә. 1946 йылда демобилизациялана һәм тыуған яҡтарына ҡайта. Сибай ҡалаһында Башҡортостан баҡыр-көкөрт комбинаты руднигында  булып эшләй (1952—1960 йылдар).

1990 йылдың 5 майында Сибай ҡалаһында вафат була һәм шунда ерләнә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)

## Хәтер
Булатов Зәкир Мәсәлим улының исеме Сибай ҡалаһының «Улар Еңеү менән ҡайтты» китабына индерелгән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* БУЛАТОВ Закир Масалимович. Шаймуратовцы
* Память народа. Булатов Закир Мусалимович
Ахтырҡәләмов Фәтих Ахтырҡәләм улы

**Ахтырҡәләмов Фәтих Ахтырҡәләм улы** (1899 йыл, Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы Иҫке Салдау ауылы — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой, гвардия ҡыҙылармеецы, «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы кавалеры.

## Биографияһы
Ахтырҡәләмов Фәтих Ахтырҡәләм улы 1899 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районы Иҫке Салдау ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына 1942 йылда Тәтешле район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы пекарняһында икмәк баҫыусы булып хеҙмәт итә.

1944 йылда «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнә. Ахтырҡәләмов Фәтих Ахтырҡәләм улының ҡаһарман хеҙмәте тураһында Наградлау ҡағыҙында ошондай юлдар бар:

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Шаймуратовцы. АХТЫРКАЛЯМОВ (Ахтаркалямов) Фати(ы)х Ахтаркалямович 
* Память народа. Ахтыркалямов Фатых
Аҡкөбәков Хөрмәт С.

**Аҡҡөбәков Хөрмәт С.** (; 1913—1942) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкы кавалерисы. Ҡыҙылармеец.

## Биографияһы
Хөрмәт Аҡкөбәков 1913 йылда Ырымбур губернаһы Ырымбур өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Көйөргәҙе районы) Төкән ауылында тыуған.

Көйөргәҙе районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

Ҡыҙылармеец Аҡҡөбәков Хөрмәт 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкы кавалерисы була.

1942 йылдың 7 июлендә барған дәһшәтле алыштарҙа Курск өлкәһе (хәҙер — Липецк өлкәһе) Икенсе Тербуны районы биләмәләрендә хәбәрһеҙ юғала.

## Хәтер
Хөрмәт Аҡкөбәковтың исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Көйөргәҙе районы Төкән ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

Шулай итеп, оҙаҡ йылдар дауамында яугир хәбәрһеҙ юғалған тип иҫәпләнә. 1996 йылда эҙәрмәндәр һуғыш барған урындарҙа ҡыҙылармеецтарҙың һөйәктәрен ҡаҙып сығарҙы. Барлығы 671 яугир исемен белә алдылар. Һәләк булыусыларҙың, шул иҫәптән, ҡыҙылармеец Аҡҡөбәков Хөрмәттең һөйәктәре лә, хәрби хөрмәт күрһәтелеп, Липецк өлкәһе Тербуны ауылындағы туғандар ҡәберлегенә ерләнә.

Ҡәберлек һәйкәлендәге мемориал таҡтаға батырҙарҙың исемдәре уйылып яҙылған.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Аккубяков Хурмат С.
* Память народа. Аккубяков Хурмат С.
* Аккубяков Хурмат 
* РГБ: Память : Республика Башкортостан : Списки погибших в Велик. Отеч. войне 1941—1945 гг. / Редкол.: Аюпов М. А. (гл. ред.) и др. — Уфа : Китап, 1994 ISBN 5-295-00958-0
* Мемориал
* Тербунский рубеж

## Иҫкәрмәләр
Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы

**Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы** (; 15 июль 1910—26 июнь 1975) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкында, артабан — 132-се уҡсылар дивизияһында, 1944—1945 йылдарҙа — НКВД-ның 488-се айырым батальонында хеҙмәт итә. Политрук, лейтенант.

## Биографияһы
Абдулхаҡ Ғәббәс улы Аҡҡулов 1910 йылда (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Ишембай районы) Иҫәкәй ауылында тыуған.

1931 йылда Ырымбур педагогия техникумын тамамлай. 1941 йылға тиклем БАССР-ҙың Маҡар районында уҡытыусы булып эшләй.
1931-1936 йылдарҙа Маҡар ФЗО-һында математика уҡыта.

1937—1941 йылдарҙа Әрмет мәктәбенең директоры урынбаҫары, инспектор, заведующим Маҡар район мәғариф бүлеге мөдире, Этҡол мәктәбе директоры булып эшләй.

1941 йылдың 10 декабрендә БАССР-ҙың Маҡар районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

## Хәрби хеҙмәте
Ҡыҙылармеец Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 1-се полкында политрук булып хеҙмәтен башлай, 275-се кавалерия полкында, артабан — 132-се уҡсылар дивизияһында разведка взводы политругы итеп тәғәйенләнә, 1944—1945 йылдарҙа — НКВД-ның 488-се айырым батальонында хеҙмәт итә.

(«Халыҡ хәтере» сайтында тыуған көнө 1910 йылдың 15 июнендә тип күрһәтелгән һәм 60-сы кавалерия дивизияһының 175-се полкында хеҙмәт иткән тип алынған).

Ҡаты яраланып, госпиталдә дауалана. Аяҡҡа баҫҡандан һуң, взвод командиры итеп тәғәйенләнә, лейтенант званиеһы бирелә.

## Һуғыштан һуң
1946 йылда демобилизацияланғандан һуң, Абдулхаҡ Ғәббәс улы Аҡҡулов мәғариф системаһында хеҙмәт итә.

Абдулхаҡ Ғәббәс улы Урман-Бишҡаҙаҡ балалар йорто, Кинйәкәй тулы булмаған урта мәктәбе директоры, Иҫәкәй башланғыс мәктәбе уҡытыусыһы булып эшләй.

Маҡар ауыл Советы рәйесе итеп һайлана.

1975 йылда вафат була.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы
* «Хеҙмәт ветераны» миҙалы
* БАССР Мәғариф министрлығы Почёт грамоталары
* Ишембай халыҡ мәғарифы бүлеге Почёт грамоталары

## Хәтер
Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Ишембай районы Иҫәкәй ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Аккулов Абдулхак Габбасович
* Память народа. Аккулов Абдулхак Габбасович
* Дорога памяти. Аккулов Абдулхак 
* РГБ: Они вернулись с победой. Ишимбайский район, т. 6, 2003 ISBN 5-295-03308-2
* В контакте. Аккулов Абдулхак Габбасович

## Иҫкәрмәләр
Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улы

**Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улы** ( 1906 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовойы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.

## Биографияһы
Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улы 1906 йылда хәҙерге Башҡортостандың Ғафури районы Һабай ауылында тыуа. 1942 йылда Ғафури районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 16-сы гвария кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия-миномет полкында хәрби аҙыҡ-түлек взводының повозочныйы булып хеҙмәт итә.
1944 йылдың 19 ғинуарында Мозырь районы тылында ауыр шарттарҙа эскадронға хәрби кәрәк-яраҡтар менән тәьмин итеп, һөжүм итеүсе эскадрондарға ут менән ярҙам итә. Бер үк ваҡытта ваҡыт менән иҫәпләшмәйенсә тимерсе сифатында аттарға дағалар эшләй һәм уларҙы яҡшы торошта тота. 1944 йылдың 23 ғинуарында подразделениеның 4-се бойороғо менән «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалына лайыҡ була.
1944 йылдың 14 июнендә Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улы һуғыштар осоронда аттар тураһында ҙур хәстәрлек күрә һәм ваҡытында уларҙы дағалап тора. Дағалар арҡаһында аттарҙың сафтан сығыу осраҡтары булмағаны өсөн ул «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

1945 йылдың 16 февралендә Браллентин районы янында һуғышта гвардия ҡыҙылармеецы Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улы дошмандың артиллерия һәм пулеметы аҫтында беренсе батареяның алғы һыҙығына үҙенең арбаһында снарядтар ташый, был һуғыш һөҙөмтәһендә батарея дошмандың алты танкын бәреп төшөрә. Бер үк ваҡытта ат дағалаусы ла булып эшләй һәм аттарҙы сифатлы дағалар менән тәьмин итә. Рядовой Саттаров Гвардия подполковнигы Хәбиров ҡултамғаһы менән 1945 йылдың 2 мартында Ҡыҙыл Йондоҙ орденына тәҡдим ителә.

Саттаров Хәбиәхмәт Саттар улының артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовец. САТТАРОВ Хабиахмет Саттарович
* Память народа. Саттаров Хабиахмет Саттарович
Әхтәмов Абдрахман Хафиз улы

**Әхтәмов Абдрахман Хафиз улы** (1922 йыл, Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ районы Аллағыуат ауылы — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой, гвардия ефрейторы, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры

## Биографияһы
Әхтәмов Абдрахман Хафиз улы 1922 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Аллағыуат ауылында (бөткән ауыл, Ишембай һәм Салауат ҡалаларының хәҙерге биләмәләрендәге бөтөрөлгән тораҡ пункттар хөрмәтенә, шулай уҡ яуҙарҙа батырҙарса һәләк булған Ватанды һаҡлаусылар иҫтәлегенә 2003 йылдың 24 сентябрендә «Юрматы ере» мемориаль комплексы төҙөлгән) тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына 1942 йылда саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 62-се гвардия кавалерия полкында хеҙмәт итә.

Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән батырлығы өсөн ике тапҡыр «Батырлыҡ өсөн» миҙалына (25.10.1943, икенсе миҙалының ваҡыты күрһәтелмәгән) лайыҡ була. 1945 йылдың 9 майында «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы, ә 1985 йылдың 6 апрелендә II дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР)
* «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945)
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. Ахтямов Абдрахман Хафизович
* Ахтямов Абдурахман 
* Шаймуратовцы. АХТЯМОВ Абд(ду)рахман Хафизович
Йәнтүрин Артур Ринат улы

**Йәнтүрин Артур Ринат улы** (15 ноябрь 1985 йыл) — Рәсәй шахматсыһы, шахмат буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры.

## Биографияһы
Йәнтүрин Артур Ринат улы 1985 йылдың 15 ноябрендә тыуа. М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын тамамлай. Күп тапҡырҙар шахмат буйынса университет чемпионы була, халыҡ-ара ярыштар еңеүсеһе.
2002 йылдың ноябрендә Эрнесто Инаркиевты еңеп, халыҡ-ара мастер исеменә лайыҡ була. 2014 йылға ҡарата 2384 Elo-ға эйә, әммә әүҙем тип һаналмай, сөнки 2011 йылдың сентябренән Мәскәү командаһының чемпионатта ҡатнашыуынан һуң бер генә рейтинглы партияла ла уйнамай. Уның бөгөнгә иң юғары Elo күрһәткесе 2448 тәшкил итә (2007 йылдың октябренән 2008 йылдың мартына тиклем).

## Иҫкәрмәләр
Аҡмалов Ғариф Аҡмал улы

**Аҡмалов Ғариф Аҡмал улы** (; 1911 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкының 1-се батареяһы ездовойы. Гвардия сержанты. Ҡаһарманлығы өсөн ике «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

## Биографияһы
Ғариф Аҡмал улы Аҡмалов 1911 йылда Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙендәге (хәҙер — Краснокама районы) Яңы Нуғай ауылында тыуған.

1941 йылда Краснокама районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

1941 йылдың декабрендә Аҡмалов Ғариф Аҡмал улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы 148-се гвардия 14828 һанлы артиллерия-миномёт полкының ездовойы. Аты Рыжий орёл ҡушаматлы була.

1943 йылдың 10 октябрендә:

1945 йылдың 20 майында:

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1943)
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1945)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы

## Хәтер
Аҡмалов Ғариф Аҡмал улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Краснокама районы Яңы Нуғай ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акмалов Гариф Акмалович
* Память народа. Акмалов Гариф Акмалович 
* Дорога памяти. Гариф Акмалов 
* РГБ: Они вернулись с победой. Краснокамский район, т. 7, 2004 ISBN 5-295-03392-9
* В контакте. Акмалов Г. А.

## Иҫкәрмәләр
Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы

**Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы** (; 1902 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының кавалерист-миномётсыһы. Ҡыҙылармеец.

## Биографияһы
Хажғәли Аҡмырҙа улы Аҡмырҙин 1902 йылда Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Тәңгәүер улусы (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы Юлдаш ауылында тыуған.

Һуғышҡа тиклем Әбйәлил МТС-ында тракторсы булып эшләй.

1941 йылдың июнендә Әбйәлил районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

Ҡыҙылармеец Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының кавалерист-миномётсыһы була.

1942 йылдың 5 июненән алып 30 ноябренә саҡлы, 1943 йылдың 8 авгусынан алып 8 сентәбргә тиклемге арауыҡта күрһәткән батырлыҡтары өсөн СССР Юғары Советы Президиумының 1947 йылдың 6 ноябрендә сыҡҡан 223/150-се һанлы бойороғона ярашлы, дүрт орденлы 16-сы гвардия Чернигов кавалерия дивизияһы рядовойы ҡыҙылармеец Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы «Батырлыҡ өсөн» миҙалы менән бүләкләнә.

Һуғыштан һуң тыуған Әбйәлил районындағы Молотов исемендәге колхозында (келәт) кладовой мөдире булып эшләй.
 

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1947)

## Хәтер
Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Әбйәлил районы Юлдаш ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акмурзин Хажгали Акмурзаевич
* Память народа. Акмурзин Хажгали Акмурзаевич
* Дорога памяти. Акмурзин Хажгали Акмурзаевич 
* РГБ: Они вернулись с победой. Абзелиловский район, т. 1, 2001 ISBN 5-295-02997-2

## Иҫкәрмәләр
Ғарифуллин Тимерхан Ғарифулла улы

**Ғарифуллин Тимерхан Ғарифулла улы** — (1913 йыл - ?) 112-се Башҡорт кавалерияһы дивизияһы яугиры, сержант, ҡыҙылармеец .
## Биографияһы
Ғарифуллин Тимерхан Ғарифулла улы 1913 йылда Башҡорт АССР-ының  Мишкә районы Оло Шаҙы  ауылында тыуа. Ауыл колхозында эшләй. Фронтҡа 1942 йылда Мишкә районы хәрби комиссариаты тарафынан алына. 112-се һанлы башҡорт  кавалерия дивизияһы составында һуғыша.  Сержант дәрәжәһенә етә. Яу ваҡытында ҡаты яралана.  Унан Тимерхан Ғарифулла улы саперға уҡый. Бик күп яуҙарҙа, 1-се һанлы Белорус фронты һыҙығында һуғыша. Днепрҙы азат иткәндә ауылдаштары Ҡорбан Солтаншин Һәм Сафуан Ғәлиханов менән осраша. Һуғыштан һуң “Шаҙы” колхозында  йәшелсә бригадаһында эшләй .
## Наградалары
* II дәрәжә Ватан һуғышы ордены

## Иҫкәрмәләр
Әхтәмов Ғәлимйән Әхтәм улы

**Әхтәмов Ғәлимйән Әхтәм улы** (1905 йыл, (икенсе мәғлүмәттәр буйынса 1906) Башҡортостан Республикаһы Иглин районы — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, рядовой, гвардия өлкән сержанты, III дәрәжә Дан ордены (1944) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945) кавалеры.

## Биографияһы
Әхтәмов Ғәлимйән Әхтәм улы 1905 йылда хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районында тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына 1941 йылда Иглин район хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 7 гвардия кавалерия корпусының 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы 60-сы гвардия кавалерия полкында саперҙар взводы бүлеге командиры булып хеҙмәт итә.

Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән батырлығы өсөн «Батырлыҡ өсөн» миҙалына (Батырлыҡ күрһәткән көндәре: 19.09.1943-26.09.1943.
Подразделениеның 1943 йылдың 27 сентябрендәге 230-сы номерлы приказы) лайыҡ була. Наградлау ҡағыҙында уның батырлығы тураһында ошондай юлдар яҙылған:

1944 йылдың 4 майында III дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә (Батырлыҡ күрһәткән көндәре: 21.04.1944, подразделениеның 1944 йылдың 4 майындағы 10/н номерлы приказы).

1945 йылдың 4 майында Ҡыҙыл Йондоҙ орденына лайыҡ була (батырлыҡ күрһәткән көндәре: 03.03.1945, подразделениеның 1945 йылдың 4 майындағы 24/н номерлы приказы).

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) (1943)
* III дәрәжә Дан ордены (1944)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945)

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Память народа. Ахтямов Галимьян Ахтямович 
* Шаймуратовцы. АХТЯМОВ Галимьян Ахтямович
Сәфәров Ғөбәйҙулла Нәбиулла улы

**Сәфәров Ғөбәйҙулла Нәбиулла улы** ( ? — 22 февраль 1943 йыл) — легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, гвардия рядовойы.

## Биографияһы
Сәфәров Ғөбәйҙулла Нәбиулла улы сығышы менән хәҙерге Башҡортостандың Мәләүез районынан. Ҡыҙыл Армия сафына Мәләүез районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкында повозочный һәм разведчик булып хеҙмәт итә. 1943 йылдың 22 мартында Украина территорияһында барған ҡыҙыу һуғышта батырҙарса һәләк була. Украинаның Ворошиловград өлкәһе (хәҙер Луганск өлкәһе) Юлино-2 станцияһы районында ерләнгән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САФАРОВ Губайдулла Набиуллинович
* Память народа. Сафаров Губайдулла Набиуллинович. Донесение о безвозвратных потерях

## Сығанаҡтар
* ЦАМО Фонд ист. информации: 58 Опись ист. информации: 18001 Дело ист. информации: 818
Ғилмийәров Ғабдулла Ғилмийәр улы

**Ғилмийәров Ғабдулла Ғилмийәр улы** (рус. Гильмияров Габдулла Гильмиярович) — (1912 йыл - ?) Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерияһы дивизияһы яугиры, ефрейтор, ҡыҙылармеец . Фронт һыҙығында күрһәткән батырлыҡтары өсөн I дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнгән.

## Биографияһы
Ғилмийәров Ғабдулла  Ғилмийәр улы  1912 йылда Башҡорт АССР-ының  Мишкә районы Ҡарас  ауылында  тыуа.  Һуңынан Мишкә ауылында йәшәй.   Фронтҡа 1941 йылда Мишкә районы хәрби комиссариаты тарафынан алына. Дим ҡасабаһында ойошторолған 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы составында һуғыша. Хәрби званиеһы - ефрейтор.  Яуҙа яраланып  1944 йылда һаулығына бәйле демобилизациялана һәм тыуған ауылына ҡайтарыла. Һуғыштан һуң  сәнәғәт комбинатында ат ҡараусыһы булып эшләй .

## Наградалары
* I дәрәжә Ватан һуғышы ордены 1985 йыл 
## Иҫкәрмәләр
Аҡҡулов Миңлеғәли Ҡотләхмәт улы

**Аҡҡулов Миңлеғәли Ҡотләхмәт улы** (; 1906 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 101-се айырым ат-артиллерия паркының ездовойы. Гвардия ҡыҙылармеецы. «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалына лайыҡ була.

## Биографияһы
Миңлеғәли Ҡотләхмәт улы Аҡҡулов 1906 йылда Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙендә (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районы) тыуған.

1942 йылдың февралендә Стәрлебаш районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

112-се Башҡорт (дүрт орденлы 16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһының 101-се айырым ат-артиллерия паркында ездовой (йөрөтөүсе, ташыусы) булып хеҙмәт итә.

1942 йылдың 26 ноябрендә күрһәткән батырлығы өсөн 1943 йылдың 28 мартында «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләнә:

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1943)

## Хәтер
Аҡҡулов Миңлеғәли Ҡотләхмәт улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Стәрлебаш районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Сығанаҡтар
* ЦАМО. Фонд 33. Опись 686044. Единица хранения 1584.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Аккулов Минигалей Кутлыахметович
* Память народа. Аккулов Минигалей Кутлыахметович
* РГБ: Они вернулись с победой. Стерлибашевский район, т. 10, 2004 ISBN 5-295-03459-3

## Иҫкәрмәләр
Аҡкөбәков Ғәнәфи Закир улы

**Аҡкөбәков Ғәнәфи Закир улы** (; 1910-?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалелерия полкы 2-се эскадронының отделение командиры. Сержант.
1943 йылдан ― 82-се гвардия уҡсылар дивизияһында хеҙмәт итә.

## Биографияһы
Ғәнәфи Закир улы Аҡкөбәков 1910 йылда Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының Ғафури районы Ҡауарҙы ауыл Советы) Һабай ауылында тыуған.

1941 йылда Ғафури районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.

Сержант Аҡкөбәков Ғәнәфи Закир улы Көньяҡ-Көнбайыш фронтында һуғышҡан 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалелерия полкы 2-се эскадронының отделение командиры була.

1943 йылдан ― 82-се гвардия уҡсылар дивизияһында хеҙмәт итә.

1942 йылда күрһәткән ҡаһарманлығы өсөн:

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1942)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945)

## Хәтер
Аҡкөбәков Ғәнәфи Закир улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Ғафури районы Һабай ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* ЦАМО. Фонд 33. Опись 686044. Единица хранения 4305.

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. Акубаков Ганафий Закирович
* Память народа. Акубаков Ганафий Закирович
* Дорога памяти. Акубаков Ганафий 
* РГБ: Они вернулись с победой. Гафурийский район, т. 5, 2003 ISBN 5-295-03300-7
Ғирфанов Рәхимйән Ғирфан улы

**Ғирфанов Рәхимйән Ғирфан улы**(1904 - 12 февраль1944) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, шайморатовсы, 62-се гвардия кавалерия полкының ҡул пулеметы тоҫҡаусыһы, ҡылыссыһы була.

## Биографияһы
Рәхимйән Ғирфан улы Ғирфанов 1904 йылда Башҡортостандың хәҙерге Миәкә районы Сафар ауылында крәҫтиән ғаиләһендә донъяға килә. Атаһы - Шәйгәрҙанов Ғирфан Шәйгәрҙан улы, әсәһе - Мәрхәбьямал исемле була. Ғаиләлә өс ул тәрбиәләнә: Мәхийән, Рәхимйән, Фазылйән. Өсөһө лә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша, тик береһенә лә тыуған ерҙәренә иҫән-һау әйләнеп ҡайтырға насип булмай. Һуғышҡа тиклем, Ғирфан ябай колхозсы була, һунарсылыҡ менән шөғөлләнә.

## Ғаилә хәле
Өйләнгән. Ҡатыны Минеямал исемле. Балалары: Шәмсиямал(1929 йылғы),Асия(1936 йылғы),Азия(1939 йылғы).

## Хәрби хеҙмәте
Миәкә районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла. 112-се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкында ҡул пулеметы тоҫҡаусыһы, ҡыллыссы булып хеҙмәт итә. 1944 йылдың 12 февралендә һуғыш яланында вафат була. Полесье өлкәһе Замошье ауылында ерләнә.

## Хәтер
Ғирфанов Рәхимйән Ғирфан улының исеме БР-ҙың Миәкә районы Йәнәби ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған таҡтаташтағы исемлеккә индерелгән.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы-воины легендарной 112-й Башкирской кавалерийской дивизии. Гирфанов Рахимьян Гирфанович
* Гирфанов Рахимьян Гирфанович
Сафин Ҡәфей Сафа улы

**Сафин Ҡәфей Сафа улы** ( 1915 йыл — ?) — легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры. гвардия ҡыҙылармеецы рядовой. 1943 йылдың 24 февралендә хәбәрһеҙ юғала.

## Биографияһы
Сафин Ҡәфей Сафа улы сығышы менән хәҙерге Башҡортостандың Мәсетле районы Муллаҡай ауылы советы Буртаковка ауылынан. Ҡыҙыл Армия сафына Мәсетле районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы штабы янында хеҙмәт итә.

1943 йылдың 24 февралендә Украинаның Вроошиловград өлкәһе (хәҙер Луганск өлкәһе) Юлино-2 станцияһы янында барған ҡыҙыу һуғышта хәбәрһеҙ юғала.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САФИН Кафей Сафинович
* Память народа. Сафин Кафей Сафинович. Донесение о безвозвратных потерях

## Сығанаҡтар
* ЦАМО Фонд ист. информации: 58 Опись ист. информации: 18001.Дело ист. информации: 818
Сафин Ғәли Ҡорбан улы

**Сафин Ғәли Ҡорбан улы** ( 1915 йыл — ?) — 112-се легендар Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, гвардия рядовойы. 1942 йылдың 7 июлендә хәбәрһеҙ юғала.

## Биографияһы
Сафин Ғәли Ҡорбан улы 1915 йылда хәҙерге Башҡортостандың Күгәрсен районы Ялсы ауылында тыуа. Ҡыҙыл Армия сафына Күгәрсен районы хәрби комиссариаты тарафынан саҡырыла. 112-се кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкында элемтәмсе булып хеҙмәт итә. 1942 йылдың 10 июлендә Курск өлкәһендә (хәҙер Липецк өлкәһенең Тербун районында) барған ҡыҙыу һуғышта хәбәрһеҙ юғала. Юғалтыуҙар исемлегендә Сафин Ғәли Ҡорбан улының туғандары исеменән Ялсы ауылында йәшәгән атаһы Сафин Ҡорбан күрһәтелгән

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Шаймуратовцы. САФИН Галий Курбанович
* Память народа. Сафин Галий Курбанович Донесение о безвозвратных потерях

## Сығанаҡтар
* ЦАМО Фонд ист.информации: 58 Опись ист. информации: 818883Дело ист. информации: 1750