Брук Соломон Ильич

**Брук Соломон Ильич** (3 февраль 1920 йыл — 1995 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, гвардия капитаны, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы артиллерия штабы начальнигы ярҙамсыһы. Ике 1-се дәрәжә Ватан һуғышы,2-се дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары кавалеры СССР һәм Рәсәй этнографы, география фәндәре докторы, профессор, СССР дәүләт премияһы лауреаты (1987), РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре. Тарихи-этнографик һәм донъя халыҡтары һәм диндәре тураһында эш циклы өсөн Рәсәй Федерацияһының дәүләт премияһы лауреаты (2001) (үлгәндән һуң). СССР-ҙа этник һәм этнодемография картографияһына нигеҙ һалыусы.

## Биографияһы
Брук Соломон Ильич 1920 йылдың 3 февралендә Белоруссия ССР-ы Рогачёв ҡалаһында йәһүд ғаиләләһендә тыуған. 1937 йылда Мәскәү дәүләт университетының география факультетына уҡырға инә, ләкин һуғыш башланыу сәбәпле уҡыуы өҙөлә. 1942 йылда Новосибирск өлкәһе Барабинск районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡызыл Армия сафына алына. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының артиллерия штабы начальнигы ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә Һуғыштан һуң, 1947 йылда, МДУ-ны тамамлай 1953—1994 йылдарҙа РФА Н. Н. Миклухо-Маклай исемендәге этнология һәм антропология институтында эшләй. 1953—1958 йылдарҙа кесе ғилми хеҙмәткәр булып эшләй, 1958—1963 йылдарҙа өлкән ғилми хеҙмәткәр, сектор мөдире, 1963—1968 йылдарҙа СССР Фәндәр Академияһының Миклухо-Маклай исемендәге этнография институтының директор урынбаҫары. 1980 йылдар аҙағында ошо институттың ғилми консультанты, шулай уҡ СССР Үҙәк статистика идаралығының халыҡ иҫәбен үткәреү ваҡытында милли состав мәсьәләләре буйынса баш ғилми консультант булып тора.

"Численность и расселение народов мира "(М.,1962) фундаменталь баҫма һәм «Атлас народов мира» (М.,1964) булдырыуҙа төп роль уйнай. «Донъя халыҡтары: тарихи-этнографик белешмә» (1988) һәм «Рәсәй халыҡтары: энциклопедия» (1994) этнографик энциклопедик баҫмаларҙың баш мөхәррире урынбаҫары булған.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
* «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы (1944)
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944)
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (21 февраль 1945)
* 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (21 апрель 1945)
* 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены (9 июнь 1945)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980)

## Библиография
* «Донъя халыҡтары һаны һәм урынлашыуы». Серия: Донъя халыҡтары. СССР фәндәр Академияһы, 1962 й.;
* «Ер шары халыҡтары». М., 1965;
* «The World Today Population». Moscow, 1977;
* «Этник геодезия географияһы һәм картографияһы проблемалары». М., 1978;
* «Украин этносының һаны һәм урынлашыуы XVII—XX быуат башында» // СЭ, 1981. № 5;
* «Донъя халҡы. Этнодемографический справочник». Мәскәү, 1981 й.;
*  (в пер)
* В. А. Никонов, «География фамилий» // Отв. ред. д-р геогр. наук **И. С. Брук**; Рецензенты: д-р ист. Г. Л. Смолицкая, д-р ист. наук Р. Ш. Джарылгасинова ; Ордена Дружбы народов Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо-Маклая Академии наук СССР. —  : Наука, 1988. — ISBN 5-02-009945-7.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Электронный ресурс «Шаймуратовцы-воины 112-й кавалерийской дивизии» Личный состав. Брук Соломон Ильич
* Мәҡәлә РФА-НЫҢ ИЭА сайты
* *Кон И. С.* Блиц-хәтирә
* 90 лет со дня рождения С.И. Брука
* Халыҡ батырлығы
* Память Народа.Брук Соломон Ильич