М. Х. Дулати исемендәге Тараз төбәк университеты

**М. Х. Дулати исемендәге Тараз төбәк университеты** (ҡаҙ. *М. Х. дулати атындағы Тараз өңірлік университеты*) — Тараз ҡалаһында юғары уҡыу йорто. 1958 йыда нигеҙләнгән.

## Тарихы
М. Х. Дулати исемендәге Тараз дәүләт университеты 1998 йылда өс юғары уҡыу йорто: Жамбыл университеты, Жамбыл гидромелиорация-төҙөлөш институты һәм Жамбыл еңел һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте технологик институты базаһында ойошторола.

2020 йылдың 16 июнендә хужалыҡ алып барыу хоҡуғындағы Ҡаҙағстан Республикаһы Мәғариф һәм фән министрлығының "Тараз дәүләт педагогия институты" региональ дәүләт предприятиеһы һәм хужалыҡ алып барыу хоҡуғындағы Ҡаҙағстан Республикаһы Мәғариф һәм фән министрлығының М.Х. Дулати исемендәге Тараз дәүләт университеты ҡушылыуы менән коммерцияға ҡарамаған акционерҙар йәмғиәтенең М.Х. Дулати исемендәге Тараз дәүләт университеты итеп үҙгәртелә.

Мөхәммәт Хәйҙәр Дулати исемендәге Тараз дәүләт университеты Республиканың иң ҙур дәүләт юғары уҡыу йорттарының береһе. Университет 105 һөнәр буйынса күп профилле әҙерлек алып бара, шул иҫәптән: 63 бакалавриат, 39 магистратура һәм 3 PhD докторантура. ТарДУ бөтә йүнәлештәр буйынса белем биреү гранттарына эйә. Бынан тыш, университетта 5 хәрби-иҫәп һөнәре буйынса кадрҙар әҙерләүсе хәрби кафедра эшләй. Студенттарҙың дөйөм контингенты 15 мең самаһы тәшкил итә,  уларҙың меңдән ашыуы дәүләт белем биреү гранты буйынса уҡый. Университеттың төп үҙенсәлеге булып профессор-уҡытыусылар составының юғары ғилми-педагогик кимәле тора: 605 штатлы уҡытыусынан 40 фән докторы, профессор, 231 фән кандидаты, доцент, 15 phd докторы, 196 магистр. Уҡытыусыларҙың 95 проценты тиерлек дәүләт телендә дәрестәр үткәрә.

Университетта 5 ябыҡ спорт залы, студенттарҙың ялын ойоштороу өсөн Йәштәр һарайы, 3 студенттар ятағы, «Жасоркен» спорт-һауыҡтырыу лагеры, ашханалар, кафелар һәм буфеттар эшләй.

2021 йылдың 17 майынан 2022 йылдың 16 авгусына тиклем  университет ректоры булып  Тәлғәт Ешенҡолов тора. 2022 йылдың 1 декабренән алып ректоры — Байжуманов Мөхтәр Казбек улы.

## Институттар

* "Остаз" институты
* "Һыу хужалығы, экология һәм төҙөлөш" институты

## Факультеттары
Мөхәммәт Хәйҙәр Дулати исемендәге Тараз дәүләт университеты 10 факультеттан тора: нефть газ һәм механика, һыу хужалығы, экология һәм төҙөлөш, технология факультеты, гуманитар-социаль фәндәр факультеты, юридик факультет, иҡтисад һәм бизнес, мәғлүмәт технологиялары, автоматика һәм телекоммуникациялар факультеты, юғары уҡыу йортонан һуң белем биреү факультеты; дөйөм инженер факультеты һәм ситтән тороп һәм дистанцион белем биреү факультеты һәм сәнғәт һәм спорт факультеты.

Әлеге ваҡытта университет ғалимдары сит ил белгестәрен һәм ғалимдарын хеҙмәттәшлеккә йәлеп итеү буйынса әүҙем эш алып бара, сөнки юғары уҡыу йортонда наноинженер тикшеренеү алымдарының инженерлыҡ лабораторияһын төҙөү буйынса яуаплы эш алып барыла.

## Ғилми-тикшеренеү институттары

* Ғилми-тикшеренеү лабораторияһы наноинженер тикшеренеүҙәр ысулдары. А.С. Әхмәтова.

## Ректорҙары

* Бишембаев Вәлихан Козыкей улы (1998—2001)
* Бектурғанов Әбдиманап Еликбай улы (2001—2008)
* Әхмәтов Әшимжан Сөләймәнов улы (2008—2012)
* Һарыбеков Мәхмәтғәли Нурғәли улы (2012—2021)
* Әмирбәкулы Ержан (2021)
* Ененҡолов Тәлғәт Ильяс улы (17.05.2021—16.08.2022)
* Байжуманов Мөхтәр Ҡаҙбәк улы (01.12.2022)

## Примечания

## Ссылки

* Казахская национальная энциклопедия.