Футбол буйынса СССР Олимпия йыйылма командаһы

**Футбол буйынса СССР Олимпия йыйылма командаһы** Олимпия уйындарына һайлап алыу турнирҙарында, шулай уҡ Олимпия уйындарының йомғаҡлау турнирҙарында СССР исеменән сығыш яһай.

Олимпия йыйылма командаһы Олимпия уйындарында ҡатнашыу өсөн махсус булдырыла, ФИФА-ның донъя чемпионаты-58-се донъя чемпионатынан һуң ҡабул иткән ҡарары буйынса, донъя чемпионатының финал өлөшөндә уйнаған уйынсыларға Олимпия уйындарында ҡатнашыу тыйыла (был ҡағиҙә тик УЕФА һәм КОНМЕБОЛ зоналарына ғына ҡағыла). Был ҡарар ҡабул ителгәнгә тиклем футбол турнирҙарында СССР-ҙың беренсе (төп) йыйылма командаһы (1952 һәм 1956 йылғы Олимпиадаларҙа) уйнай. СССР-ҙың Олимпия йыйылма командаһы бөтәһе 69 рәсми матч үткәрә.

Рәсми матчтарҙан тыш, команда төрлө халыҡ-ара турнирҙарҙа (мәҫәлән, Неру алтын кубогы) һәм күп һанлы иптәштәрсә матчтарҙа ҡатнаша.

## Йәйге Олимпия уйындары 1960

### Турнирға әҙерлек

#### 3-сө төркөм
Римдағы XVII олимпия уйындарында ҡатнашыу өсөн СССР йыйылма командаһы һайлап алыу ярыштары үткәрә. Территориаль нигеҙҙә Болгария һәм Румыния командалары менән бергә 3-сө Европа төркөмөнә инә. Был юлы төп команданан тыш айырым олимпия йыйылма командаһын булдырыу тураһында ҡарар сығарыла, уның составына төп команданың резерв уйынсылары инә. Квалификация уйындарында ҡатнашҡан уйынсыларҙан ҡапҡа һаҡсыһы Борис Разинский ғына була, ул Мельбурндағы Олимпиадала алтын яулай. Тренер итеп Борис Аркадьев тәғәйенләнә. Тренерҙар советы составына шулай уҡ М. И. Якушин һәм А. С. Пономарев инә.

Уйындар календары СССР йыйылма командаһы тәүге дүрт уйында ла ҡатнашырлыҡ, ә Болгария һәм Румыния йыйылма командалары менән һуңғы ике уйында ҡаршы уйнарлыҡ итеп төҙөлә.

Ҡалған матчтарҙа Болгария менән Румыния Рим Олимпиадаһына үтеү өсөн көс һынаша. XVII йәйге Олимпия уйындарында футбол турнирына совет йыйылма командаһы беренсе тапҡыр үтә алмай.

Йыйылма команда өсөн Б. Разинский (2 туп үткәрә), Д. Багрич һәм С. Метревели (1 гол) 4 уйык; А. Солдатов, М. Ермолаев, Н. Линяев, С. Завидонов, З. Калоев и Ю. Ковалёв 3 уйын; Б. Батанов, В. Короленков (1 гол) и В. Урин (1 гол) 2 уйын; А. Гогоберидзе, Александр Соколов, А. Крутиков, И. Моргунов, И. Зайцев, В. Ворошилов, Виктор Соколов и Ш. Яманидзе 1 уйын үткәрә.

## Йәйге Олимпия уйындары 1964

### Турнирға әҙерлек
Йәрәбә тартыу һөҙөмтәләре буйынса СССР йыйылма командаһы 1964 йылда Токиолағы Олимпия уйындарына квалификациялау турнирының өсөнсө Европа төркөмөнә эләгә. Команданы Вячеслав Соловьев етәкләй, ул был вазифаны ЦСКА-ла ла шундай уҡ эш менән бергә алып бара. Ярҙамсыһы — Э. И. Лядин.

Турнир регламентында уйындар түңәрәк системаһы буйынсаүткәрелмәй. Ике осрашыуҙан һуң командаларҙың береһе төшөп ҡала. Алдан үткәрелгән раундта ГДР йыйылма командаһы Көнбайыш Германия йыйылма командаһын еңә. Киләһе этапта уларға голландтар менән осраша, ә СССР йыйылма командаһы киләһе раундҡа сығыу өсөн Финляндияға ҡапма уйнай.

Турнир ҡағиҙәләренә ярашлы, командалар өсөнсө, хәл иткес уйынды нейтраль майҙанда уйнарға тейеш була һәм *Десятилетие* стадионы һайлана.

Йыйылма команда өсөн А. Шестернёв һәм В. Серебряников (4 гол) — 5 уйын; Э. Мудрик и А. Биба (2 гол) — 4 уйын; В. Пономарёв, М. Хурцилава, Валерий Маслов һәм Ю. Севидов (1 гол) 3 уйын; С. Котрикадзе, Г. Матвеев (3 гол), Б. Казаков (3 гол), В. Лобановский, Р. Урушадзе, В. Глотов, В. Аничкин, А. Корнеев һәм Л. Бурчалкин — 2 уйын; Э. Малофеев, О. Копаев (1 гол), В. Лисицын, А. Крутиков, Г. Логофет, О. С. Сергеев и В. Фадеев 1 уйын үткәрә.

## Йәйге Олимпия уйындары 1968

### Турнирға әҙерлек
Мехикола үтәсәк XIX йәйге Олимпиадаға классификация уйындарында СССР-ҙың 1-се йыйылма командаһы ҡатнаша.

#### 1-се төркөм

##### 1-се әйләнеш
 — уйнамай

##### 2-се әйләнеш

##### Төркөм финалы

Һайлап алыу турнирында йыйылма команда өсөн Ю. Пшеничников (6 туп үткәрә), А. Шестернев, М. Хурцилава (1 гол), И. Численко (3 гол) и А. Банишевский (1 гол) — 4 матч; В. Афонин, В. Воронин һәм Э. Малофеев — 3 матч, Г. Цховребов, Й. Сабо, Э. Стрельцов, А. Бышовец, В. Аничкин (1 гол), В. Капличный һәм Г. Еврюжихин — 2 матч, В. Левченко, Ю. Истомин, Г. Нодия һәм Г. Логофет 1 матч уйнай. Баш тренер — Михаил Якушин. Ярҙамсы — В. Г. Царев.

## [[Йәйге Олимпия уйындары 1972|XX йәйге Олимпиада, Мюнхен, 1972]]

### Турнирға әҙерлек (олимпия йыйылмаһы)

#### Һайлап алыу матчтары

#### 1-се төркөм

### Команда составы
Баш тренер тренер: Александр Пономарёв, 1972 йылдың майынан — Борис Набоков

### [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1972|Мюнхенда XX йәйге Олимпия уйындарының финал турниры 1972]]
Уйындарҙың финалында СССР-ҙың беренсе командаһы уйнай.

#### 2-се төркөм

#### A төркөмө

#### 3-сө урын өсөн матч

## [[Йәйге Олимпия уйындары 1976|XXI йәйге Олимпиада, Монреаль, 1976]]

### Турнирға әҙерлек (олимпия йыйылмаһы)

#### Һайлап алыу матчтары

#### 1 төркөм

### Команда составы
Баш тренер: һайлап алыу турнирҙарында — Константин Бесков, финал турнирында — Валерий Лобановский

### [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1976|Йәйге Олимпия уйындары 1976, Монреаль, финал турниры]]
Финалда СССР-ҙың беренсе йыйылма командаһы уйнай. Ҡара: Футбол буйынса СССР йыйылма командаһы#XXI йәйге Олимпия уйындары 1976, Монреаль, финал турниры.

## [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1980|XXII йәйге Олимпиада 1980]]
Олимпия уйындары турниры СССР-ҙа үтә, шуға күрә йыйылма команда һайлап алыу уйындары үткәрмәй.

### Олимпия йыйылмаһы составы
Баш тренер: Константин Бесков

### [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1980|Финал турниры]]

#### A төркөмө

#### Сирекфинал

#### Ярымфинал

#### 3-сө урын өсөн матч

## [[Йәйге Олимпия уйындары 1984|XXIII йәйге Олимпиада, Лос-Анджелес, 1984]]

### Турнирға әҙерлек

#### 1-се төркөм


Олимпия йыйылма командаһы өсөн һайлап алыу турнирының 6 матчында С. Гоцманов һәм В. Грачев (1 гол); 5 — Вячеслав Чанов (3 туп үткәрә) и В. Газзаев (2 гол); 4 — В. Янушевский, В. Жупиков, С. Алейников (1 гол), Ф. Черенков (2 гола) һәм В. Шишкин; 3 — Е. Милешкин, Е. Кузнецов (1 гол), В. Мельников и Б. Поздняков; 2 — М. Белялов, А. Сорокалет, В. М. Кузнецов, И. Беланов, В. Клементьев (1 гол) һәм Г. Литовченко; 1 матчта В. Новиков (1 туп үткәрә), С. Веденеев, Ю. Желудков, А. Керопян, В. Каплун, Н. Ларионов (1 гол), И. Гуринович, В. Каспаравичюс, А. Зыгмантович, Ю. Пудышев һәм С. Стукашов уйнай. Баш тренер — Владимир Сальков (1983 йылдың майында), һуңынан — Эдуард Малофеев.
СССР-ҙың Олимпия йыйылма командаһы, һайлап алыу төркөмөндә 1-се урын яулап, Лос-Анджелеста уйнау хоҡуғына эйә була. Йәрәбә буйынса АҠШ, Коста-Рика һәм Мысыр командалары менән D төркөмөнә эләгә. Әммә иғлан ителгән бойкот арҡаһында йыйылма команда Олимпиадаға бармай. Олимпиадала бөтә социалистик илдәр тиерлек, шул иҫәптән Венгрия һәм Болгария ла ҡатнашыуҙан баш тарта. Шулай итеп, был һайлап алыу төркөмөндә уйнаған командаларҙың береһе лә XXIII Олимпия уйындарының футбол турнирына бармай. Уйындарҙың финал турнирының D төркөмөндә беҙҙең команда урынына Италия олимпия йыйылма командаһы сығыш яһай.

## [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1988|XXIV йәйге Олимпиада, Сеул, 1988]]
Халыҡ-ара олимпия комитеты һәм ФИФА 21 йәшкә тиклемге йәш футболсыларға 1984 йылдан алып Олимпия уйындарында ҡатнашырға рөхсәт биреү тураһында ҡарар ҡабул итә.

### Турнирға әҙерлек

#### 4-се төркөм

### Команда составы
Баш тренер: Анатолий Бышовец, тренерҙар — В. М. Сальков, Г. М. Гаджиев.

### [[Йәйге Олимпия уйындарында футбол 1988|Финал турниры]]

#### Группа C

### Плей-офф

#### 1/4 финала

#### 1/2 финала

#### Финал

## Сығанаҡ
* Энциклопедия «Российский футбол за 100 лет». — М., 1997.

## Иҫкәрмәләр

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Футбол буйынса СССР йыйылма командаһы
* Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы тарихы
* Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһы Олимпия уйындарында

## Һылтанмалар
* Сайт, посвящённый сборным России, СССР и СНГ
* Статья о победе Олимпийской сборной СССР в Сеуле-1988 на сайте sports.ru
* Все сборные СССР и России по футболу