Әстерхан дәүләт медицина университеты

**Әстерхан дәүләт медицина университеты** (*Әстерхан ДМУ*) — Әстерхан ҡалаһының юғары медицина уҡыу йорто, ҡаланың иң боронғо юғары уҡыу йорттарының береһе (1995 йылғаса — АГМИ, 2014 йылғаса — АГМА).

## Тарихы

1918 йыл аҙағында, Владимир Ленин күрһәтмәһе буйынса, медицина факультеты менән Әстерхан дәүләт университеты ойошторола. РСФСРның Һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссариаты күрһәтмәһе буйынса Семен Залкинд армиянан алына һәм медицина факультеты деканы итеп билдәләнә. Ул Әстерханла юғары медицина уҡыу йортоноң беренсе ойоштороусыһы була, ул алға Түбәнге Волга буйы, Төньяҡ Кавказ һәм Ҡалмыҡ өлкәһе өсөн медицина кадрҙары әҙерләүҙә мөһим роль уйнай. 1922 йылда университеттың барлыҡ факультеттары, медицина факультетынан тыш, бетерәлә, ә университет медицина институты тип үҙгәртелә. 1922 йылда, ә унан һуң 1970 йылда институт студенттары һәм уҡытыусылары холера эпидемияһы бетеүҙә ҡатнашалар. 1927 йылда институт боронғо әрмән ир-аты дини семинарияһы йортон файҙаланыуға ала. 1937 йылда беренсе студенттар дөйөм торағы төҙөлә.

Әҫәрҙәре 1948 йылда студенттар фәнни йәмғиәте (СНО) ойошторола. 1963 йылда — икенсе, 1966 йылда — өсөнсө, 1976 йылда — дүртенсе һәм 1980 йылда бишенсе студенттар дөйөм торағы төҙөлдө. 1977 йылда ЦНИЛ асыла.

1987 йылда яңы (бөгөн — төп) теория корпусы төҙөлә. 1988 йылда юғары уҡыу йортоноң тарихы музейы асыла, 1993 йылда — табибтарҙы ҡәмилләштереү, дипломдан һуң әҙерлек, сит ил студенттары факультеттары асыла. 1995 йылда Әстерхан дәүләт медицина институты Әстерхан дәүләт медицина академияһы тип үҙгәртелә. Һуңғы унйыллыҡта КИП, УНДЦ, наркология үҙәге, докторантура, күп кенә яңы кафедралар һәм хеҙмәттәр асыла һәм эшләй.

Уҡыу йорто составында 11 факультет, 60 кафедра һәм курстар,буйынса аспирантура һәм 26 буйынса докторантура өс һөнәр асылған. Хәҙерге ваҡытта 3780 студент, 197 интернат, 176 ординатор, 73 аспирант белем ала. 1923 йылдан башлап 25400 ҙән артыҡ табип сыға.

2014 йылдың 31 октябрендә Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министры Скворцова В.И. Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығының АГМА ЮҺБ ДБББО уставына үҙгәрештәр индереү тураһында бойороҡҡа ҡул һала.

## Етәкселек
2019 йылдың 23 ғинуарында Әстерхан ДМУ ректорын һайлау буйынса конференция була. Тауыштарҙы биреү арҡаһында Әстерхан ДМУ яңы ректоры булып профессор, медицина фәндәре докторы Башкина Ольга Александровна билдәләнә.

Президенты — медицина фәндәре докторы, Рәсәйнең Атҡаҙанған табибы, РФА академигы, профессор Ғалимйәнов Хәлил Минғәли улы.

1918-1919 — Сергей Александрович Усов;
1919-1922 — Сергей Васильевич Парау;
1922-1924 — Василий Ильич Березин;
1924-1926 — Александр Павлович Сергеев;
1926-1928 — Иван Беляев Афанасьевич;
1928-1929 — Александр Мельников Евлампиевич;
1929-1935 — Исаак Яков Улы Черняк;
1935-1937 — Дмитрий Сергеевич Маркин;
1937-1939 — Александр Миронов Иванович;
1939-1942 — Александр Михайлович Әминев;
1942-1945 — Лидия Евстафьевна Карина;
1945-1952 — Серебренников Сергей;
1952-1958 — Семен Васильевич Захаров;
1958-1966 — Иван Никитич Атамдар;
1966-1971 — Юрий Семенович Татаринов;
1971-1983 — Виктор Борисович Сучков;
1983-1987 — Владимир Феоктистов Богоявленский;
1987-2002 — Иван Николаевич Полунин;
2002-2007 — Валентин Михайлович Мирошников;
2007-2019 — Хәлил Мингали улы Ғәлимйәнов.

## Иҫкәрмәләр

## Сығанаҡтар
* Научная электронная библиотека eLIBRARY.RU
* Официальный сайт Астраханское государственного университета медицинского
* Государственное образовательное учреждение высшего профессионального образования «Астраханская государственная медицинская академия Федерального агентства по здравоохранение и социальному развитию» (АГМА)

Төркөм:Әстерхан университеттары
Төркөм:Алфавит буйынса университеттар