Кабалевский Дмитрий Борисович

**Кабалевский Дмитрий Борисович** (30 декабрь 1904 йыл — 14 февраль 1987 йыл) — СССР композиторы, дирижёр, пианист, педагог, публицист, йәмәғәт эшмәкәре.
АПН СССР академигы (1971). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974). СССР-ҙың халыҡ артисы (1963). Ленин премияһы (1972), өс Сталин премияһы (1946, 1949, 1951), СССР Дәүләт премияһы (1980) һәм РСФСР-ҙың Глинка исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1966).

## Биографияһы

Дмитрий Борисович Кабалевский 1904 йылдың 17 (30) декабрендә Санкт-Петербургта Эске эштәр министрлығының урындағы иҡтисад мәсьәләләре буйынса баш идаралығы хеҙмәткәре Борис Клавдиевич Кабалевский ғаиләһендә тыуған..

Өс класлы ҡала мәктәбендә һәм 1-се Петроград классик гимназияһында уҡый. 1918 йылда ата-әсәһе менән бергә Мәскәүгә күсеп килә, унда 1922 йылда 35-се һанлы II баҫҡыс мәктәбен тамамлай. Музыкаль белемде 3-сө музыка училищеһында һәм А. Н. Скрябин исемендәге музыка колледжында (хәҙер Мәскәү дәүләт Чайковский консерваторияһы ҡарамағындағы Академик музыка колледжы) ала, уны 1925 йылда тамамлай. 1930 йылда Мәскәү консерваторияһының композиция класын Н. Я. Мясковскийҙә һәм фортепиано класын А.B. Голденвайзерҙа тамамлай. Үҙ аллы эшен 1922 йылда А. Н. Скрябин исемендәге музыка техникумы аккомпаниаторы, секретары һәм менеджеры булып башлай. 1925 йылдан ошо техникумда уҡыта башлай.

1927—1928 йылдарҙа беренсе музыка буйынса тәнҡит әҫәрҙәре баҫылып сыға.Үҙ әҫәрҙәрен пианист һәм дирижёр булараҡ башҡара.

[1932]]—1980 йылдарҙа Мәскәү консерваторияһында уҡыта. 1939 йылдан — композиция класы буйынса профессор. Уның тәрбиәләнеүселәре араһында: М. П. Зив, А. И. Пирумов, Е.B. Абдуллин, М. Скорик, Г. А. Струве, В. Ф. Щербаков (композиторҙың бүләсәре). Һуғыш йылдарында, 1941 йылдың октябрь уртаһынан 1942 йылдың ғинуарына тиклем, композиторҙар Союзы менән Свердловск (хәҙер Екатеринбург)ҡалаһына эвакуациялана. Консерваторияла дәрестәр алып бара һәм ВЛКСМ-дың һөнәри мәктәп уҡыусылары менән эшләү буйынса өлкә комитеты инструкторы була. «Формалистик композиторҙарға» ҡаршы йүнәтелгән.1948 йылдағы «Об опере „Великая дружба“ Вано Мурадели» ҡарарында Д. Б. Кабалевскийҙың исеме тәүҙә башҡа «формалистар» менән бер рәттән һаналырға тейеш була (С. С. Прокофьев, Д. Д. Шостакович, Н. Я. Мясковский, Г. Н. Попов, А. И. Хачатурян, В. Я. Шебалин), ләкин ул телгә алынмай. Был ҡарарға арналған СССР Композиторҙар Союзы ултырыштарында «формалистарҙы тәнҡитләүҙә» иң әүҙем ҡатнашыусы була..

Педагогия эшенән тыш, төрлө йылдарҙа Үҙәк балалар театрында (хәҙер Рәсәй академия йәштәр театры) концертмейстер; «Советская музыка» журналының мөхәррире (1940—1947); мөхәррире, Музыка дәүләт нәшриәтендә балалар редакцияһы етәксеһе; СССР-ҙың халыҡ комиссарҙары советы ҡарамағындағы Радиокомитеттың художестволы тапшырыуҙар бүлеге мөдире (1943—1945); СССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Радиофикация һәм радиотапшырыуҙар буйынса Бөтә Союз комитеты ағзаһы (1943—1950); СССР Фәндәр академияһының сәнғәт тарихы институтының музыка секторы мөдире (хәҙер Дәүләт сәнғәт тарихы институты) (1949—1952). 1973 йылда музыкаль белем биреү лабораторияһын ойоштора (РСФСР МП мәктәптәренең ғилми-тикшеренеү институтында), 1983 йылға тиклем уның етәксеһе була. Мәктәптәр өсөн музыка буйынса яңы программа тора. 1954 йылдан СССР Мәҙәниәт министрлығы Коллегияһы ағзаһы; 1982 йылдан — «Музыка в школе» журналына нигеҙ һалыусы һәм уның баш мөхәррире.

1945 йылдан бер нисә тапҡыр сит илдә була: Австрия, Австралия, Англия, Бельгия, Болгария, Венгрия, ГДР, Канада, Ҡытай, Мексика, Польша, Румыния, АҠШ, Финляндия, Франция, Германия, Чехословакия, Швеция, Швейцария, Япония.

1965 йылда Магнитогорск музыка мәктәбе № 65 төҙөүҙә ҡатнаша.

Музыканан тыш, шахмат менән мауыға һәм почта маркаларын йыя, бер ни тиклем ваҡыт хатта «Филателия СССР» журналы редколлегия ағзаһы була.

Дмитрий Борисович Кабалевский 1987 йылдың 14 февралендә Мәскәүҙә вафат була (яңы ҡуйылған һәйкәлдә вафат булыу датаһы — 16 февраль күрһәтелгән) Новодевичье зыяратында ерләнгән.

### Ижтимағи эшмәкәрлеге

* 1940—1946 йылдарҙа — «Советская музыка» журналы мөхәррире.
* 1950 йылдарҙа — Инглиз эшселәр хор йәмғиәтенең вице-президенты .
* 1952 йылдарҙа — Совет тыныслыҡты яҡлау комитеты ағзаһы.
* 1955—1959 йылдарҙа — ағзалары Бөтә донъя тыныслыҡ советы.
* 1958—1987 йылдарҙа — В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз пионер ойошмаһының Үҙәк Советы ағзаһы.
* 1960—1972 йылдарҙа — П.&amp;nbsp;И.&amp;nbsp;Чайковский халыҡ-ара конкурстарын ойоштороу комитеты ағзаһы.
* 1961—1962 йылдарҙа —Әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендә Ленин премияһы комитеты ағзаһы
* 1964 йылда — ИСМЕ вице-президент.
* 1966 йылда — «Филателия» журналының редколлегия ағзаһы,
* 1969 — СССР педагогия фәндәре академияһы Президиумы (АПН СССР) ҡарамағындағы эстетик белем биреү буйынса ғилми-проблемалы совет рәйесе.
* 1970 йылда — ИСМЕ директорҙар советы ағзаһы (ЮНЕСКО-ның Халыҡ-ара музыкаль белем биреү йәмғиәте), ИСМЕ Совет секцияһы президенты.
* 1972 — ИСМЕ почётлы президенты.

1932—1948 йылдарҙа Мәскәү Композиторҙар союзы идараһы ағзаһы, 1935-1948 йылдарҙа — СССРКомпозиторҙар союзының Ойоштороу комитеты президиумы ағзаһы, 1952 йылдан — СССР Композиторҙар союзы идараһы секретары, 1962 йылдан — балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе музыкаль-эстетик тәрбиәләү буйынса комиссия рәйесе.

Композиторҙар Союзында һәм СССР Мәҙәниәт министрлығында төп административ вазифаларҙы биләгән, шулай уҡ төрлө халыҡ-ара мәҙәниәт ойошмаларында СССР исеменән сығыш яһаған, совет осорондағы иң рәсми музыкаль эшмәкәрҙәрҙең береһе була. 1940 йылдан ВКП(б) ағзаһы. 23-сө Пермь һайлау округынан 7-11 саҡырылыш СССР Юғары Советы Милләттәр Советы депутаты (1966—1987).

## Педагогик системаһы
70-се йылдар башында замандаштарының тәжрибәһенә һәм идеяларына таянып, Д. Б. Кабалевский музыкаль белем биреүҙең яңы художество-педагогик концепцияһын тәҡдим итә.  Музыка мәҙәниәтен «Музыка» мәктәп предметы  итеп тәҡдим итә, музыканы уҡытыу принциптарын образлы сәнғәт тип иғлан итә.

## Ғаиләһе
* Атаһы — Борис Клавдьевич Кабалевский (1877—1939), страховкалау компанияһында математик, ЦСУ-ла, Гострахта эшләй.
* Әсәһе — Кабалевская Надежда Александровна (урожд. Новицкая) (1878—1958), хужабикә.
* Олатаһы — Клавдия Кабалевский Егорович (1844—1915), хәрби инженер.
* Уның беренсе ҡатыны — Блуман Эдвард Иосифовна (1911—1981), Р. Л. Блюмандың ҡыҙы. СССР Тышҡы сауҙа министрлығында инглиз телен уҡыта, сит телдәр институтын тамамлай. Бынан тыш, инглиз теленән нәфис әҙәбиәт тәржемәсеһе була. Уның иң билдәле тәржемәһе — Р Бредбери «Вино из одуванчиков», барлығы 30-ҙан ашыу китап һәм хикәйә тәржемә иткән.
** Улы — Кабалевский Юрий Дмитриевич (1931—2016).
* Икенсе ҡатыны — Чегодаева Лариса Павловна (1911—1988).
* Ҡыҙы — Мария Дмитриевна Кабалевская, Д.B. Кабалевский исемендәге Музыкаль мәҙәни-ағартыу үҙәге директоры .
* Тәүге тапҡыр ярайһы уҡ иртә өйләнә, ләкин никахы ҡыҫҡа була. Уның дуҫы, ярҙамсыһы булған икенсе ҡатыны Лариса Павловна менән ғүмер буйы йәшәй.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа исемдәре
* Социалистик Хеҙмәт Геройы (1974);
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1946);
* РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1954);
* СССР-ҙың халыҡ артисы (1963);
* Ленин премияһы (1972) — «Кол Брюньон» операһының яңы редакцияһы өсөн (1968);
* 1-се дәрәжә Сталин премияһы (1946) — 2-се квартет өсөн (1945);
* 2-с дәрәжә Сталин премияһы (1949) —скрипка өсөн концерт оркестр менән (1948);
* 2-се дәрәжә Сталин премияһы (1951) — "Семья Тараса " операһы өсөн (1950);
* СССР Дәүләт премияһы (1980) — фортепиано һәм оркестр өсөн 4-се концерт өсөн («Пражский») (1979) (Балалар өсөн әҙәбиәт һәм сәнғәт әҫәрҙәре өсөн премия) ;
* РСФСР-ҙың М. И. Глинка исемендәге Дәүләт премияһы (1966) — ике хор һәм симфоник оркестр солистар өсөн «Реквием» (1962);
* Ленин комсомолы премияһы (1984) — балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе тәрбиәләүҙәге күренекле хеҙмәттәре өсөн;
* Дүрт Ленин ордены (1964, 1971, 1974,1984);
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ Ордены (1966);
* "Почет Билдәһе"Ордены (1940);
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙал;
* «Мәскәүҙең 800 йыллығы иҫтәлегенә» миҙалыВКФ (1958, иң яҡшы музыка премияһы, «Хождение по мукам» фильмы);
* «Мелодия» фирмыһы «Золотой диск» призы;
* Мехико (Мексика) консерваторияһының почётлы профессоры (1959);
* Сәнғәт фәндәре докторы (1965);
* ГДР сәнғәт академияһы почётлы ағза-корреспонденты (1969);
* АПН СССР (1971) тулы хоҡуҡлы ағзаһы;.
* Халыҡ-ара музыка советы (ЮНЕСКО) почётлы ағзаһы;
* З.Кодай исемендәге халыҡ-ара йәмғиәтенең почётлы ағзаһы (Венгрия).

## Ижады
Композиторҙың күпселек әҫәрҙәре рус музыкаһының академик традицияларына ҡағылышлы совет темаларына нигеҙләнгән. Шулай уҡ балалар һәм йәштәр өсөн музыка өлкәһенә үҙ өлөшөн индерә. Күп жанрҙарҙа эшләй. Уның музыкаһы профессиональ оҫталығы, милли төҫө, XIX быуаттың традицион сағылыш сараларына өҫтөнлөк биреүе менән айырылып тора.

### Әҫәрҙәре

#### Опералары
* "Кола Брюньон (опера)|", соч. 24 («Мастер из Кламси», по Р. Роллану, 1938, Ленинградский Малый оперный театр; 2-я редакция 1968, поставлена 1970, Михайловский театр, одновременно в театре «Эстония», Таллин),
* «В огне», соч. 37 («Под Москвой», 1943, Большой театр)
* «Семья Тараса», соч. 47 (по повести «Непокорённые» Горбатов Борис Леонтьевич, либретто Ценин, Сергей Александрович, 1950, Мариинский театр)
* «Никита Вершинин», соч. 53 (по повести и пьесе «Бронепоезд 14-69» Иванов, Всеволод Вячеславович, либретто Ценин, Сергей Александрович, 1955, Большой театр)
* «Сёстры», соч. 83 (по повести «Встреча с чудом» И. М. Лаврова, 1969, Пермский театр оперы и балета);

#### Оперетталары
* «Весна поёт», соч. 58 (1957, Московский театр оперетты).

#### Балеттары
* «Золотые колосья», соч. 28 (либретто Е. М. Помещикова и А. Ермолаева по мотивам кинофильма «Трактористы (фильм)», 1939—1940) (не окончен).

#### Симфоник оркестр һәм хор өсөн
* «Поэма борьбы», соч. 12 (1931)
* Музыка к радиокомпозиции «Галицийская жакерия» для оркестра, хора и солистов, соч. 15 (1931)
* «Парад молодости». Музыкальное представление для детского хора и оркестра, соч. 31 (1941)
* Вокальные монологи для голоса с оркестром, соч. 33 (1941)
* «Родина великая», соч. 35 (кантата, слова разных поэтов, 1942)
* «Народные мстители», соч. 36 (сюита, 1942)
* Песня утра, весны и мира, соч. 57 (кантата, 1958)
* «Ленинцы», соч. 63 (кантата, 1959)
* Реквием, соч. 72 («Посвящается тем, кто погиб в борьбе с фашизмом», слова Р. И. Рождественского, 1962)
* «О родной земле», соч. 82 (кантата, 1965)

#### Симфоник оркестр өсөн
* 4 симфонии (cis-moll, соч. 18 — 1932; c-moll, соч. 19 — 1934; b-moll «Реквием» для оркестра и хора, соч. 22 — 1933; c-moll, соч. 54 — 1956)
* 4 концерта для фортепиано с оркестром (соч. 9 — 1928; соч. 23 — 1935; соч. 50 — 1952; соч. 99 — 1979)
* Концерт для скрипки с оркестром, соч. 48 (1948)
* 2 концерта для виолончели с оркестром (соч. 49 — 1949; соч. 77 — 1964)
* Походный марш для духового оркестра (1932)
* Сюита из оперы «Кола Брюньон», соч. 24а (1941)
* Сюита «Комедианты», соч. 26 (на основе музыки к пьесе «Изобретатель и комедиант» М. Даниэля, 1938—1940)
* Сюита из балета «Золотые колосья», соч. 28а (1940)
* «Ромео и Джульетта». Музыкальные зарисовки к трагедии У. Шекспира для большого симфонического оркестра, соч. 56 (1956)
* «Патетическая увертюра» для большого симфонического оркестра, соч. 64 (1960)
* Симфоническая поэма «Весна», соч. 65 (1960)
* Рапсодия на тему песни «Школьные годы» для фортепиано с оркестром, соч. 75 (1963)
* «Памяти героев Горловки» — симфоническое посвящение es-moll, соч. 78 (1965)
* Симфоническая поэма «К Вечному огню в Брянске», соч. 85 (1968)
* «Героям Революции 1905 года» для духового оркестра, соч. 95 (1974)
* Фанфары ИСМЕ для симфонического оркестра, соч. 96 (1974)

#### Камерно-инструменталь әҫәрҙәре
* 2 струнных квартета (a-moll, соч. 8 — 1928; g-moll, соч. 44 — 1945)

##### Скрипка өсөн
* Импровизация для скрипки и фортепиано, соч. 21 (из музыки к фильму «Петербургская ночь», 1934)
* Рондо для скрипки и фортепиано, соч. 69 (для 2-го Международного конкурса им. Чайковского, 1961)
* Пьесы для скрипки и фортепиано, соч. 80 (1965)

##### Виолончель өсөн
* Две пьесы для виолончели и фортепиано, соч. 2 (1927)
* Мажорно-минорные этюды для виолончели соло, соч. 68 (1961)
* Соната для виолончели и фортепиано B-dur, соч. 71 (1962)
* Рондо для виолончели и фортепиано «Памяти Сергея Прокофьева», соч. 79 (1965)
* Два концерта для виолончели с оркестром

#### Фортепиано өсөн
* 3 прелюдии, соч. 1 (1925)
* Сборник детских пьес, соч. 3 (1927—1940)
* 4 прелюдии, соч. 5 (1927—1928)
* 3 сонаты (соч. 6 — 1927; соч. 45 — 1945; соч. 46 — 1946)
* 2 сонатины (соч. 13 № 1 — 1930, соч. 13 № 2 — 1933)
* «Из пионерской жизни», пьесы для фортепиано, соч. 14 (1931)
* 4 прелюдии, соч. 20 (1934)
* 30 детских пьес, соч. 27 (1938)
* 3 пьесы, соч. 30 (1939)
* 24 прелюдии, соч. 38 (1944)
* 24 лёгкие пьесы, соч. 39 (1944)
* Лёгкие вариации, соч. 40 (1944)
* Лёгкие вариации, соч. 51 (1952)
* Рондо a-moll, соч. 59 (для 1-го Международного конкурса им. Чайковского, 1958)
* 4 лёгких рондо, соч. 60 (1958)
* 6 прелюдий и фуг, соч. 61 (1959)
* Весенние танцы, соч. 81 (1965)
* Речитатив и рондо, соч. 84 (1967)
* «В пионерском лагере», 6 пьес для фортепиано, соч. 3/86 (1927—1968)
* Вариации на народные темы, соч. 87 (1976)
* 6 пьес, соч. 88 (1971)
* 35 лёгких пьес, соч. 89 (1974)
* Лирические напевы, соч. 93 (1971)

#### Тауыш һәм фортепиано өсөн
* 10 сонетов Шекспира, соч. 52 (1953—1955, перевод С. Я. Маршака]])
* 3 восьмистишия Р. Гамзатова, соч. 74 (1963, перевод Н. Гребнева)
* 5 романсов на слова Р. Гамзатова, соч. 76 (1963—1964, перевод Н. Гребнева)
и др.

#### Йырҙары
* 7 весёлых песен (слова С. Я. Маршака, 1945)
* 4 песни-шутки (слова С. Я. Маршака и Сергей Михалкова, 1945)
* Четвёрка дружная ребят (слова С. Я. Маршака)
* Наш край (То берёзка, то рябина…) (слова А. Пришельца)
* Пионерское звено (слова О. И. Высотской)
* Про вожатую (слова О. И. Высотской)
* Школьные годы (слова Е. А. Долматовского)
* Спокойной ночи, «Артек» (слова В. И. Викторова)
* Часовые стоят (слова волгоградского школьника В. Шляхова)
* Не только мальчишки (слова В. И. Викторова)
* Счастье (слова О. И. Высотской)
* Артековский вальс (слова В. И. Викторова) и др.

#### Драма спектаклдәренә музыка
* «Земля и небо» братьев Тур (1932, МХАТ 2-й);
* «Мстислав Удалой» И. Л. Прута (1932, ЦТКА, Москва);
* «Шутники» А. Н. Островского (1933, ЦТКА, Москва);
* Гибель эскадры (пьеса) А. Е. Корнейчука (1934, ЦТКА, Москва);
* «Восточный батальон» братьев Тур и  Л. Прута (1935, ЦТКА, Москва);
* «Дорога цветов» В. П. Катаева (1934, Театр имени Е. Б. Вахтангова;)
* "Слава (пьеса) В. М. Гусева (1936, ЦАТСА);
* «Весёлый портняжка» (1935, Театр кукол имени С. В. Образцова);
* «Мера за меру» У. Шекспира (1938, Театр имени Е. Б. Вахтангова);
* «Изобретатель и комедиант» М. Н. Даниэляа (1938, Центральный детский театр (ныне Российский академический молодёжный театр);
* «Чёртов мост» А. Н. Толстого (1939, Московский театр Сатиры);
* Школа злословия (пьеса) Р. Шеридана (1939, МХАТ);
* «Мадам Бовари» (по Г. Флоберу, 1939, Московский Камерный театр;
* «Севильский цирюльник» (пьеса)| Бомарше (1940, Московский театр Ленсовета (ныне Московский академический театр им. Вл. Маяковского);
* «Домби и сын» (по  Диккенсу, 1949, МХАТ);
* «Ромео и Джульетта» У. Шекспира (1956, театр имени Е. Б. Вахтангова).

#### Кинофильмамдарға музыка
* Петербургская ночь (фильм) (1933);
* Аэроград (1935);
* Зори Парижа (1936, совместно с Крюковым Николаем Николаевичем (композитор);
* Щорс (фильм) (1938);
* Антон Иванович сердится (1941);
* Первоклассница (фильм) (1948, совместно с М. П. Зивом);
* Академик Иван Павлов (1949);
* Мусоргский (фильм) (1950);
* Школа злословия (фильм-спектакль, 1952);
* Вихри враждебные (1953);
* Вольница (фильм) (1955);
* Хождение по мукам (фильм) (Фильм № 1 "Сёстры " (фильм, 1957), Фильм № 2 «Восемнадцатый год (фильм)» (1958), Фильм № 3 «Хмурое утро (фильм)» (1959));
* Весна поёт (телефильм) (1967);
* Кола Брюньон (фильм-опера) (1974);
* Стихи А. Л. Барто (1986).

#### Эшкәртеү, мөхәррирләү, транскрипциялау
* Бах Иоганн Себастьян. 8 маленьких прелюдий и фуг для органа, токката и фуга до минор для органа, токката и фуга ре минор для органа, вторая органная соната. Обработка для фортепиано.
* Мусоргский Модест Петрович. Интермеццо си минор для оркестра, скерцо си минор для оркестра. Переложение для фортепиано в 4 руки.
*  Мясковский Николай Яковлевич. Симфонии № 6 (соч. 23), 12 (соч. 35), 18 (соч. 42). Переложение для фортепиано в 4 руки.
*  Прокофьев Сергей Сергеевич. Концертино для виолончели с оркестром (Прокофьев)|Концертино для виолончели с оркестром (соч. 132). Инструментовка (с учётом авторских указаний), редактирование фактуры сопровождения.
*  Шуберт Франц. Фантазия фа минор для фортепиано в 4 руки (D. 940). Обработка для фортепиано с оркестром.

### Библиография
* Избранные статьи о музыке. М. Советский композитор, 1963 г.
* Рассказы о музыке. М. Музыка, 1968 г.
* Прекрасное пробуждает доброе. Статьи, доклады, выступления. М. Педагогика, 1973 г.
* Про трёх китов и про многое другое. М.: Дет. лит., 1976 г.
* Как рассказывать детям о музыке? М. Советский композитор, 1977 г.
* Дорогие мои друзья. М., Молодая гвардия, 1979 г.
* Ровесники: Беседы о музыке для юношества. М. Музыка, 1981 г.
* Воспитание ума и сердца. Книга для учителя. Просвещение, издание 1-ое, 1981, издание 2-ое, 1984.
* Музыка и музыкальное воспитание. Знание, М., 1984.
* Сила искусства. Молодая гвардия, 1984.
* Педагогические размышления. Избранные статьи и доклады. Педагогика, М., 1986.
* Педагогические размышления. М. Педагогика, 1986 г.
* Более 450 статей, напечатанных в различных советских и зарубежных газетах, журналах и сборниках.

## Хәтер
* Пермь крайының Чайковский ҡалаһында Портовая урамы 1988 йылда Кабалевский урамы тип үҙгәртелә..
* Композитор 1973—1981 йылдарҙа музыка уҡытыусыһы булып эшләгән элекке 209-сы мәктәп бинаһында (Мәскәү) мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
* 1962 йылдан Д. М. Кабалевский исемендәге халыҡ-ара йәш музыканттар конкурсы уҙғарыла.
* 1995 йылда Мәскәү дәүләт мәғариф учреждениеһында «Советтар Союзы Геройы Е. К. Лютиков исемендәге 1601-се мәғариф үҙәге» Д.B. Кабалевскийҙың мемориаль музейы асыла. 2005 йылда бинала композиторға мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
* 1995 йылдан композитор исеме менән Мәскәүҙең Тверь районы 20-се балалар музыка мәктәбе атала.
* Ватутинкиҙа Кабалевский исемен урамдарҙың береһе һәм балалар сәнғәт мәктәбе йөрөтә.
* Һамар ҡалаһында 1997 йылдан 10-сы һанлы музыка мәктәбе Дмитрий Борисович Кабалевский исемен йөрөтә.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 

## Һылтанмалар
* Официальный сайт, посвященный Кабалевскому
* Произведения Кабалевского на сайте Classical Connect
* Краткие содержания (синопсисы) опер Кабалевского на сайте «100 опер»
* В. А. Разумный Воспоминания современника о Д. Б. Кабалевском
* Могила Д. Б. Кабалевского
* Международный конкурс им. Д. Б. Кабалевского
* Набор открыток Международного конкурса имени Д. Б. Кабалевского
* Школа имени Д. Б. Кабалевского (Центр образования № 1601)
* Музей Д. Б. Кабалевского в Центре образования № 1601
* Государственное бюджетное учреждение дополнительного образования города Москвы: «Ватутинская детская школа искусств имени Д. Б. Кабалевского» 
* Краткий очерк жизни и творчества Д. Б. Кабалевского / Сост. М. Д. Кабалевская. М.: МГПУ, 2008.
* культурном пространстве: Сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции «Д. Б. Кабалевский — композитор, учёный, педагог» (5-6 декабря — г. Пермь, 11-12 декабря 2014 года — г. Москва). М., 2015. 
* Жизнь Дмитрия Кабалевского