Саҡмағош районы

**Саҡмағош районы** () – Башҡортостандағы муниципаль район. Административ үҙәге – Саҡмағош ауылы. Районда 30 139 кеше йәшәй.

## Билдәле шәхестәр
* Аҡсурина Фирүзә Исхаҡ ҡыҙы (21.01.1949), ғалим-зоотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (2001), профессор (2007). Иҫке Ҡалмаш ауылынан.
* Батыев Сәлих Ғилемхан улы, 1960—1983 йылдарҙа Татар АССР-ы Юғары Советы Президиумы рәйесе, Татарстан тарихында был вазифала иң оҙаҡ эшләгән етәксе.
* Дашкин Рәмил Мирғәзиән улы (12.09.1928—18.05.2001), журналист, матбуғат һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1969—1976 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Журналистар союзы рәйесе. 1956—1967 йылдарҙа «Ленинец»-«Ленинсы», 1967—1986 йылдарҙа «Ҡыҙыл таң» гәзиттәре, 1988—1998 йылдарҙа БАССР Юғары Советының һәм Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың редакция-нәшриәт бүлеге мөхәррире. Башҡорт АССР-ының VIII-XI саҡырылыш Юғары Советтары депутаты, 1956—1967 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитетының бюро ағзаһы, комсомолдың XIII-XV съездары делегаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Яңы Балаҡ ауылынан.
* Иҙиәтуллин Рим Зиннәтулла улы (23.02.1940—13.09.2018), журналист һәм шағир. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Татарстан Республикаһының Һаҙый Таҡташ исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2010). Яңы Мортаза ауылынан.  
* Исхаҡов Вәзих Мөхәмәтша улы (5.10.1927—20.01.1985), яҙыусы, 1966 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. БАССР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981), Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты (1984). Тайнаш ауылынан.  
* Йәнекәев Рифҡәт Сәлих улы (9.05.1924—17.04.2000), ауыл хужалығы һәм йәмәғәт эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1963—1989 йылдарҙа Дүртөйлө районының Карл Маркс исемендәге колхозы (хәҙер Рифҡәт Йәнекәев исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативы) рәйесе. Башҡорт АССР-ының 7‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Яңы Мортаза ауылынан. 
* Моратов Ғәйнетдин Ғабдрахман улы (20.11.1913—6.06.1986), Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводының 1939—1964  йылдарҙағы операторы һәм өлкән операторы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959).
* Мөлөков Әнүәр Бәхти улы (25.08.1923—8.01.2004), педагог, мәғариф хеҙмәткәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1971—1985 йылдарҙа Саҡмағош ауылындағы 1-се урта мәктәп директоры. РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1963). Ленин (1971), 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары кавалеры. Иҫке Супты ауылынан.
* Николаев Василий Семёнович (3.04.1907—29.12.1989), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, механизацияланған бригада пулемётсыһы, гвардия ҡыҙылармеецы. 1942 йылдан КПСС ағзаһы. Советтар Союзы Геройы (1944). Яңы Семёнкин ауылынан
* Илфаҡ Смаҡов, күренекле эстрада йырсыһы, Башҡорт АССР-ының халыҡ (1985), РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1989) артисы.
* Усманов Салауат Мөҙәрис улы (17.09.1947), юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим. Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы директоры. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет ағзаһы. Физика-математика фәндәре докторы (1996), профессор. Рәсәй Федерацияһының почётлы фән һәм техника эшмәкәре (2007), юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2005), почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1999), РСФСР-ҙың халыҡ мәғариф отличнигы (1989), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1997), мәғариф отличнигы (1997), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2007). Үрге Ҡаръяуҙы ауылынан.
* Хәсәнов Әнүәр Ғиниәт улы (1.02. 1954), ғалим-хирург, юғары мәктәп һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһе эшмәкәре. Медицина фәндәре докторы (1997), профессор (1998). Рәсәй Федерацияһының (2008) һәм Башҡортостан Республикаһының (2003) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002). Ғ. Х. Ҡоҙаяров  исемендәге премия лауреаты (2000). Үрнәк ауылынан.
* Шаһапов Владислав Шәйхеләғзәм улы (17.03.1948), ғалим-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2012). Физика-математика фәндәре докторы (1989), профессор (1993). Яңы Ҡото ауылынан. 
* Әғзәмов Фәрит Әкрәм улы (28.11.1947), ғалим-тау инженеры, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1990), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (2004) һәм Башҡортостан Республикаһының (1998) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Рәсәй Федерацияһы Тәбиғәт фәндәре академияһының Урал тау премияһы лауреаты (1997). Саҡмағош ауылынан. 
* Әминев Хәниф Ҡыям улы (20.09.1938), табип-ғалим, фтизиатр, хирург, юғары мәктәп уҡытыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре. 1992 йылдан Башҡортостан Фтизиатрҙар ассоциацияһының идара рәйесе. Медицина фәндәре докторы (1993), профессор (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1994), Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2013). Күсәкәй ауылынан. 
* Әхтәмов Фәрит Хөснийәр улы (21.02.1933), «Игенче» колхозының элекке тракторсыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы, райондың почётлы гражданы (1995).

## Халыҡ һаны
**1939 йылдан башлап халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса районда даими йәшәгән халыҡ һаны (кеше):**

Милли состав :

Районда татарҙар, башҡорттар, урыҫтар һәм башҡа милләттәр йәшәй.

## Иҫкәрмәләр