Ментона

**Ментона** йәки  **Ментон** (франц.Menton , *Мантон*, окс.Menton , итал.Mentone) — Урта диңгеҙҙең Зәңгәрһыу Ярында Францияның көньяҡ-көнсығышындағы курорт ҡалаһы, порт һәм коммуна, Ницца ҡалаһынан 30 саҡрым алыҫлыҡта   Прованс — Альп — Зәңгәрһыу яры төбәгендә ята, Диңгеҙ буйы Альптары департаменты, Ницца округы,  Ментона кантоны.   2015 йылдың мартына тиклем  коммуна бөтөрөлгән Ментона-Уэст һәм Ментона-Эст кантондарының (Ницца округы) административ үҙәге булған.

Коммунаның майҙаны — 71,00 км², халыҡ һаны — 27  955 кеше (2006) тотороҡлолоҡ тенденцияһы менән: 29 073 кеше (2012), халыҡ тығыҙлығы — 1710,2 кеше/км².

## Географик урыны
Ментона — Француз Ривьераһының Зәңгәрһыу Яр буйындағы курорт-ҡала, итальян сиге алдындағы һуңғы француз ҡалаһы: сиктең теге яғында — Вентимилья. Ментона   йомшаҡ климаты менән  айырыла, шуға күрә ҡалала күп һанлы баҡсалар һәм парктар бар. 

## Тарихы
1861 йылға тиклем Монако кенәзлегенә ингән, халҡының талабы буйынса Наполеон III  контроллеге аҫтына күсә,  һәм Карл III  тарафынан Монаконың бойондороҡһоҙлоғон таныу өсөн  Францияға тапшырыла.

Икенсе донъя һуғышы йылдарында ҡала Францияның Итальян оккупация зонаһының эре үҙәге була.

## Халҡы
2011 йылда  коммуна халҡы тәшкил 28 926 кеше тәшкил иткән, ә 2012 йылда — 29 073 кеше.Халыҡ һаны динамикаһы:
ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:30000
ScaleMajor = unit:year increment:6000 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:1500 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:19904 width:15 text:19904 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:25040 width:15 text:25040 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:25143 width:15 text:25143 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:25086 width:15 text:25086 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:29141 width:15  text:29141 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:28812 width:15  text:28812 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:27655 width:15  text:27655 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:29073 width:15  text:29073 textcolor:black  fontsize:8px


## Иҡтисады
2010 йылда 17 523 кешенән  эшкә яраҡлы йәштә булғандары (15 йыл 64-кә тиклем) 12  940 иҡтисади яҡтан әүҙем, 4583 — әүҙем булмағандары (әүҙемлек күрһәткестәре 73,8 %, 1999 йылда — 70,4 процент).12 940  әүҙем эшкә яраҡлы кешенән 11 492  кеше эшләгән (5939 ир-ат һәм 5553 ҡатын-ҡыҙ), 1448 эшһеҙ  иҫәпләнгән (818 ҡатын-ҡыҙ һәм  630 ир-егет). 4583 эшкә яраҡлы әүҙем булған граждандар араһынан 1595  уҡыусы йәки студент, 1515 — хаҡлы ялда, ә тағы 1473 —  башҡа сәбәптәр арҡаһында әүҙем булмағандар.

2010 йыл дауамында коммунала налог түләүсе  15  119 йорт хужалығы иҫәпләнә, уларҙа 26 275,5  кеше йәшәгән.  Шул уҡ ваҡытта килем медианаһы  бер һалым түләүсегә 19 477 мең евро тәшкил иткән.

## Иҫтәлекле урындары

* 1619 йылда төҙөлгән Изге Архангел Михаил соборы. 
* Ментонала Бастион порты, ул асыҡ диңгеҙҙә Монако кенәздәре тарафынан төҙөлгән. Бөгөн  Жан Кокто музейы 
* Мэрия: туй залы 1950 йылда Жан Кокто тарафынан биҙәлгән.
* Чудотворец Николай һәм Изге Богородица сиркәүе.
* Урыҫ зыяратында Скорбященский сиркәүе 
* Урыҫ «Иҫке һарай» зыяраты  (Ментон).

## Шәхестәре

* Ментонала испан яҙыусыһы Висенте Бласко Ибаньес йәшәгән һәм вафат булған.
* Лоредан Этьен  Ларшэ, француз яҙыусыһы.

## Лимон фестивале
XV быуаттан Ментонала цитрус емештәре, беренсе сиратта, лимон үҫтерәләр. Лимон ҡаланың символы булып тора; урындағы лимондар үҙҙәренең  еҫе һәм тәме  арҡаһында   юғары баһалана. Йыл һайын февраль аҙағында — март башында лимон фестивале үтә, уның сиктәрендә парадтар ойошторола һәм цитрус емештәренән күп һанлы композициялар төҙөлә.

## Галереяһы

Файл:Menton Old Town and Harbour.jpg|Иҫке ҡала.
Файл:Menton-ruelle-pittoresque.jpg|Урта быуат урамы
Файл:Menton Le Bastion 4.JPG|Бастион (1636 — 1639)
Файл:Menton basilique st michel.jpg|  Архангел Михаил базиликаһы
Файл:Menton-Hôtel de ville-France-gb.JPG|Мэрия бинаһы


## Туғандаш ҡалалар

*  Монтре, Швейцария (1953)
*  Нордвейк, Нидерланд (1953)
*  Намюра, Бельгия (1958)
*  Баден-Баден, Германия (1962)
*  Нафплион, Греция (1966)
*  Сочи, Рәсәй (1966)
*  Валенсия, Испания (1982)
*  Лагуна-Бич, АҠШ

## Иҫкәрмәләр


## Һылтанмалар

*