Долгов Игорь Асонович

**Долгов Игорь Асонович** (15 май 1930 йыл — 28 март 2016 йыл) — ер эшкәртеү механикаһы өлкәһендә совет һәм Рәсәй ғалимы, В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһы академигы (1990), Рәсәй Фәндәр Академияһы академигы (2013).

## Биографияһы
Игорь Асонович Долгов 1930 йылдың 15 майында Дондағы Ростовта тыуған.

1952 йылда — Ростов ауыл хужалығы машиналары төҙөү институтын (хәҙер ул — Дон дәүләт техник университеты) тамамлай.

1952 йылдан алып 1954 йылға тиклем — Ростсельмаш заводының Баш махсуслашҡан конструкторлыҡ бюроһы (ГСКБ) инженер-конструкторы.

1954—1965 йылдарҙа — аспирант, кесе фәнни хеҙмәткәр, В. П. Горячкин исемендәге ауыл хужалығы машиналар төҙөү Фәнни-тикшеренеү институтының (ВИСХОМ) бесән йыйыу машиналары лабораторияһы мөдире.

1965—1970 йылдар — теоретик механика һәм механизмдар һәм машиналар теорияһы кафедраһы доценты, В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы производствоһы инженерҙары институтының ауыл хужалығы производствоһын механизациялау факультеты деканы.

1969 йылда — докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.

1970—1980 йылдарҙа — В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһының (ВАСХНИЛ) ауыл хужалығын механизациялау һәм электрләштереү Бүлегенең академик-сәркәтиб урынбаҫары, В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһының РСФСР-ҙың ҡара тупраҡлы булмаған зонаһы буйынса (Ленинград) Бүлек рәйесе урынбаҫары.

1975 йылда — В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһының (ВАСХНИЛ) ағза-корреспонденты итеп һайлана.

1980 йылда — профессор ғилми дәрәжәһе бирелә.

1980—1983 йылдарҙа — ректор, «Ауыл хужалығы машиналары» кафедраһы мөдире (1983 йылдан 2001 йылға тиклем), 2001 йылдан — Ростов ауыл хужалығы машиналары төҙөү институтының кафедра профессоры.

1975 йылдан В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһының ағза-корреспонденты, 1990 йылдан В. И. Ленин исемендәге Бөтә Союз ауыл хужалығы фәндәре академияһының академигы.

2013 йылдан Рәсәй Фәндәр Академияһы академигы — Рәсәй Фәндәр Академияһының ауыл хужалығы фәндәре Бүлеге.

2016 йылдың 28 мартында вафат була.

## Фәнни эшмәкәрлеге
Күп ауыл хужалығы машиналары конструкцияларын эшләүсе, шул иҫәптән: тракторҙың арҡыры тырмалары, бесәнде брикетләүсе пресс-йыйғыс, сабылған үләнде йәйпәкләү яйланмаһы, бесән һәм һаламды бәйләмәйенсә преслау өсөн пресс-йыйғыс, томаттарҙы сортҡа айырыу машинаһы һәм башҡалар.

270-тән артыҡ фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән 14 монография, дәреслектәр һәм уҡыу әсбаптары авторы. 59 уйлап табыуға патент һәм авторлыҡ танытмаһы бар.

Фәнни мәктәпкә нигеҙ һалыусы: уның фәнни етәкселегендә 30-ҙан артыҡ докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертацияһы әҙерләнгән һәм яҡланған.

## Йәмәғәт эшмәкәрлеге
* Ленин һәм Дәүләт премиялары буйынса Комитеттың секция ағзаһы
* Рәсәй Федерацияһы ҡара тупраҡлы булмаған зонаһының ауыл хужалығы етештереүсәнлеген күтәреү" тармаҡ-ара төбәк программаһының Баш советы ағзаһы
* Ростов халыҡ депутаттарының өлкә советы депутаты
* «Знание» йәмғиәтенең Ростов өлкә советы президиумы рәйесе

## Әҙәбиәт
* Машины и орудия для механизации сеноуборочных работ / Соавт. И. М. Зельцерман. — М.: Машгиз, 1963. — 344 с.
* Математические методы в земледельческой механике / Соавт. Г. К. Васильев. — М.: Машиностроение, 1967. — 203 с.
* Проектирование технологических процессов сельскохозяйственного производства с помощью ЭЦВМ / Соавт.: С. И. Большаков и др. — М.: Колос, 1975. — 319 с.
* Протеиновые концентраты из зеленых растений / Соавт.: Ю. Ф. Новиков, М. А. Яцко. — М.: Колос, 1978. — 159 с.
* Комплексная механизация кормопроизводства. — М.: Колос, 1987. — 350 с.
* Кормоуборочные машины: Теория, конструкция, расчет: Учеб. — Ростов н/Д, 1996. — 328 с.

## Бүләктәре
* ВДНХ миҙалдары
* Хөрмәт билдәһе ордены (2000)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1992)

## Һылтанмалар
* 
*  
* 
* 
*