Академик И. П. Павлов исемендәге Беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университеты

**И. П. Павлов исемендәге Беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университеты** (элекке академик И. П.павлов **1-се исемендәге медицина Ленинград медицина инстутуты**) — Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының юғары белем биреү федераль дәүләт бюджет һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы.

Бөгөнгө көнгә тиклем вуз бер нисә исем алмаштыра:

* *Ҡатын-ҡыҙҙар медицина институты* (1897).
* *Беренсе Петроград медицина институты* (1918).
* *Беренсе Ленинград медицина институты* — 1 ЛМИ, «1-се мед» — атамаһы тарихҡам инә (1924).
* 1936 йылда вузға нобель премияһы лауреаты академик Павлов Иван Петрович исеме бирелә
* 1994 йылда институт университет итеп үҙгәртелгән һәм *академик И. П. Павлов исемендәге Санкт-Петербург дәүләт медицина университеты тип атала* .
* 2013 йылда исемгә «Беренсе» һүҙе ҡайтарыла — *академик И. П. Павлов исемендәге Беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университеты*

## Тарихы

### Санкт-Петербург ҡатын-ҡыҙ медицина институты
Санкт-Петербург дәүләт медицина университетының тарихы Санкт-Петербург ҡатын-ҡыҙҙар медицина институтын, Рәсәй империяһының шәхси ҡатын-ҡыҙҙар юғары уҡыу йортон булдырыуҙан башлана. Санкт-Петербург медицина институты тураһында положение 1895 йылдың 1 (13) июнендә раҫлана. Институт 1897 йылдың 14 (26) сентябрендә асыла. Институт Рәсәйҙә һәм Европала юғары медицина белеме алған беренсе уҡыу йорто була

### Революциянан һуңғы осор
1918 йылда Медицина ҡатын-ҡыҙҙар институты 1-се Петроград медицина институты тип үҙгәртелә. 1930-сы йылдарҙа 1-се Ленинград медицина институтынан Химия-фармацевтика һәм педиатрия институттарына бүленә.

Һуғыш йылдарында институт үҙенең эшен туҡтатмай, уны тамамлаусылар Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында ҡатнаша. 1985 йылда институттың паркында һәләк булған медиктарға һәйкәл ҡуйыла.

### Тарихи факттар
* 1908 йылда факультет хирургияһы клиникаһында профессор М. И. Неменов тарафынан Рәсәйҙә тәүгеләрҙән булып рентген кабинеттарының береһе асыла. 1918 йылда Европала тәүге Дәүләт рентгенология, радиология һәм яман шеш институты ойошторола
* 1916 йылда институт егеттәрҙе ҡабул итә башлай. Институт советы ир-ат табиптарына тейешле дәрәжә ғалимдар биреү хоҡуғына эйә була.
* Институтта эшләп йөрөгән күренекле ҡатын-ҡыҙҙар: Анна Акимовна Сахновская — донъяла беренсе ҡатын-ҡыҙ — медицина профессоры, тире һәм венерологик ауырыуҙар кафедраһы етәксеһе. Ольга Николаевна Подвысоцкая — Рәсәй Медицина фәндәре академияһының тәүге ҡатын-ҡыҙ-академигы (1944 йылдан) һәм беренсе ҡатын-ҡыҙ — СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты (1939 йылдан).
* 1967 йылда СССР-ҙа беернсе пульмонология ғилми-тикшеренеү институты асыла.
* Әлеге ваҡытта ул академик И. П. Павлов исемендәге Беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университетында — үҙенең структураһында поликлиникаһына эйә булған берҙән-бер юғары уҡыу йорто (1835 йылда нигеҙ һалынған элекке Петропавловск дауаханаһы).

## Рейтингтары
2014 йылда «Эксперт РА» агентлығы вузды Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенең иң яҡшы юғары уҡыу йорттары исемлегенә индерә, унда уға «D» рейтинг класы бирелә.

2009 йылда «Financial Times» версияһы буйынса университет Европаның иң популяр 10 медицина мәктәбе исемлегенә инә.

2019 йылда университет «Университеттарҙың өс миссияһы» халыҡ-ара рейтингында 501-550-се урынды ала һәм 2020 йылда РАЭКС вресияһы буйынса Рәсәй юғары уҡыу йорттары рейтингында 28-се урын яулай.

## Тасуирлама
Беренсе Санкт-Петербург дәүләт медицина университеты Рәсәйҙең алдынғы медицина һәм ғилми үҙәктәренең береһе. Юғары уҡыу йорто дауалау эше, стоматология, клиник психология, спорт медицинаһы, педиатрия, адаптив физик культура, шәфҡәт туташы эше йүнәлештәре буйынса юғары квалификациялы белгестәр әҙерләй. Шулай уҡ интернатурала, ординатурала, аспирантурала һәм докторантурала белем бирелә.

Юғары уҡыу йортоноң структураһы 69 кафедра, 56 ғилми лаборатория, 11 институт, ғилми-тикшеренеү институты һәм үҙәктәрҙе үҙ эсенә ала. Университеттың базаһы вуз клиникаларында һәм Санкт-Петербургтың 43 ҙур дауаханаларында һәм поликлиникаларында урынлаша.

Йыл һайын юғары уҡыу йортонда 5 меңдән ашыу, шул иҫәптән сит илдәрҙән уҡыусылар белем ала.

2007 йылдан алып университет белем баһалауҙың балл-рейтинг системаһын индереп, Болонья процесында ҡатнаша башлай.

## Иҫкәрмәләр
* См. Категория: уҡытыусы Санкт-Петербург медицина университетының
* См. Категория: Санкт-Петербург медицина университетының

## Әҙәбиәт
* 1897—1899 — беренсе ҡатын-ҡыҙ медицина институты директоры (ЖАЛО) профессоры Василий Константинович фон Анреп
* 1899—1905 — профессор Дмитрий һынала оскарович
* 1905—1911 — профессор Сергей Сергеевич Салазкин
* 1911—1920 — ЖАЛО директоры (1918 йыл — Петроград медицина институты) профессоры Борис Владимирович Персидского
* 1920—1921 — профессор Георгий Владимирович Шор
* 1921 — профессор Константин Клементиевич Скробанский
* 1922—1925 — профессор Федор Яковлевич Чистович
* 1925—1928 — директорҙың 1-се медицина институты ленинград (1 ЛМИ) — профессор Константин Скробанский Клементиевич
* 1928—1930 — профессор Георгий Федорович Ланге
* 1930 — профессор Овсеп Назарович Карапетян
* 1931—1932 — Дмитрий Александрович профессор Глебова
* 1932—1936 — Кордова Соломонович профессор Григорий
* 1936 — профессор Овсеп Назарович Карапетян
* 1937—1941 — профессор Леонид Крестовых Кечкер
* 1941—1943 — профессор Илья страш давыдович
* 1943—1949 — профессор Николай Иванович Озерецкий
* 1949—1952 — Кашкар профессор Иван Ефимович
* 1952—1966 — профессор Алексей Иванович Иванов
* 1966—1988 — профессор Владимир Алексеевич Миняев
* 1988—2008 — профессор, академик РАМНА Николай тадеуша антоновича Яицкий
* 2008—2011 — профессор Михаил Дмитриевич Дидур
* 2011—2012 йылдарҙа — профессор Яшин Сергей Михайлович (и. о. ректор)
* 2012 йылдың 4 майында — профессор, РФА академигы Сергей Федорович Багненко

* Санкт-Петербургский государственный медицинский университет имени И. П. Павлова // Румыния — Сен-Жан-де-Люз [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 349—350. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 29). — .

## Һылтанмалар
* Официальный сайт ПСПбГМУ

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Әсфәндиәрова Гөлсөм Жафар ҡыҙы