Һамар дәүләт аэрокосмос университеты

**С.П. Королев  исемендәге Һамар дәүләт аэрокосмос университеты.** (элекке. *Куйбышев авиация институты (ул П.С.Королев исемендәге КуАИ. )*) — Һамарҙа урынлашҡан Рәсәйҙең  юғары уҡыу йорто. 1942 йылда  ойошторолған.

2016 йылда академик С.П.Королев исемендәге  Һамар милли тикшеренеү университеты тип үҙгәртелә.

## Рейтингтары
Һамар  университет Рәсәйҙең туғыҙ юғары уҡыу йорто иҫәбенә ингән, унда мәктәпте тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу кимәле 100 процент тәшкил итә (РФ Мәғариф һәм фән министрлығы мәғлүмәттәре).

* Халыҡ-ара Webometrics рейтингы — РФ-ла 30-сы урында (2015).
* «Эксперт РА» — 27-се урынды биләй (2015 йыл).
* QS UniversityRankings: BRICS — 151-200 урындар кимәлендә  (2015 йыл).

## Структураһы
### Факультеттары һәм институттары

* Ракета-космос техникаһы институты
* Двигателдәр һәм энергетик ҡулайламалар институты
* Авиация техникаһы институты
* Электроника һәм приборҙар эшләү институты
* Өҫтәмә һөнәри белем биреү институты
* Информатика факультеты
* Иҡтисад һәм идара итеү факультеты 
* Ситтән тороп уҡыу факультеты
* База әҙерлек һәм фундаменталь фәндәр факультеты

* Механика-математика факультеты
* Физика факультеты
* Биология факультеты
* Химия факультеты
* Филология факультеты
* Тарих факультеты
* Социология факультеты
* Дё=ёлт идаралы4ы факультеты
* Психология факультеты
* Юридик факультет

### Музей

* С.П.Королев исемендәге авиация һәм космонавтика музейы
* КуАИ-СГАУ тарихы музейы 
* Авиация двигателдәре үҙәге  тарих

## Тарихы
Куйбышев авиация институты 1942 йылда СССР Халыҡ комиссарҙары советы ҡарамағында юғары мәктәптәр эше буйынса Бөтә Союз комитетының бойороғона ярашлы хәрби сәнәғәтте авиация конструкторҙары менән  ойошторолған. Яңы институтта тәүге дәрестәр 1942 йылдың октябрендә башлана.

1957 йылда КуАИ-ла йыһан техникаһын әүҙем үҙләштереү һәм ошо йүнәлештә квалификациялы белгестәр әҙерләү башлана. Институт хеҙмәткәрҙәре ракета эшләүҙе, атап әйткәндә, "Союз", "Молния" һәм "Көнсығыш" ракеталарын эшкәртеүҙә, шулай уҡ "Мир" орбита станцияһында йыһан программаларын әҙерләүҙә ҡатнаша.  1956 йылда институт менән идара итеү, Социалистик Хеҙмәт Геройы профессор в. В.П. Лукачев ҡулына күсә. Киләһе йылда уҡ СССР Юғары Советы Президиумы указы менән институт Хеҙмәт Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә. 

Профессор В.П.Лукачев киткәндән һуң   1988 йылда  ректор булып   Рәсәй Фәндәр академияһының академигы Владимир Павлович Шорин тора, әммә 1990 йылда уны  РФА ағза-корреспонденты Сойфер Виктор Александрович алмаштыра. 1991 йылдың  25 ғинуарында Куйбышев ҡалаһы үҙенең тарихи Һамар исеме менән үҙгәртелә, ошоноң менән бәйле университет та исемен үҙгәртә. Ул Һамар авиация институты тип атала,  1992 йылдың  23 сентябренән ул университет  статусын ала  һәм шул ваҡыттан алып хәҙерге исемен йөрөтә.

2006 йылда Һамар дәүләт аэрокосмос университеты  "Мәғариф" милли проекты сиктәрендә үткәрелгән юғары уҡыу йорттары конкурсында өсөнсө урын яулай.

2009 йылда университет Рәсәй Федерацияһының  башҡа беренсе 11 университет  менән бер рәттән (2010 йылда 39-сы йылдарҙа)  милли тикшеренеү университеттары конкурсында еңеүсе була.

2013 йылдың 15 июлендә университет  5-100 университеттары конкурентлығын күтәреү проектында еңеүселәр иҫәбенә инә, Top 100 университет рейтингына инеү уның төп маҡсаты булып тора.

Һамар дәүләт аэрокосмос университеты  2015 йылда Һамар дәүләт университеты составына инә

2016 йылдың 6 апрелендә Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының 379-сы бойороғо менән академик С.П. Королев исемендәге Һамар дәүләт аэрокосмос университеты (милли тикшеренеү университеты) "Һамар милли мәғариф йорто" федераль дәүләт автономиялы мәғариф учреждениеһы тип үҙгәртелә.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Официальный сайт СГАУ
* Эндшпиль профессора Шахматова // Журнал «Российский космос», № 7, 2011.
* Официальная страница Самарского университета на портале StudyInRussia.ru