Таганрог (станция)

**Таганрог вокзалы** — Ростов төбәгендә Төньяҡ-Кавказ тимер юлы станцияһы Таганрог ҡалаһында Ихтилал Майҙанында урынлашҡан.  

Ҡала яны бәйләнеше өсөн тәғәйенләнгән. 

Вокзал бинаһы төбәк әһәмиәтендәге   мәҙәни мираҫ объекты булып тора. Ростов өлкә советының Кесе советы менән 1992 йылдың 18 ноябрендәге  301-се ҡарары нигеҙендә һаҡлау  аҫтына алына.

## Тарихы
Ҡыҙыл кирбестән һалынған ике ҡатлы вокзал бинаһы  1869 йылда төҙөлә. Архитекторы — С. И. Загоскин. Бина Таганрогта ҡыҙыл кирбес эклектикаһының типик өлгөһө булып тора г.

Төҙөлөш эштәрен 23 июненән алып 1869 йылдың  декабренә тиклем күренекле эшҡыуар  Я.С.Поляков алып бара.

Бинаға төрлө бейеклектәге тәҙрәләр, аркалы нишалар, хикмәтле аттиктар үҙенсәлек бирә. Һул яғындағы   юҡҡа сыҡҡан бер ҡатлы төкәтмәһенән тыш беҙҙең көндәргә тиклем үҙгәрешһеҙ һаҡланып ҡалған. Тимер юл станцияһы  ҙур булмаған, әммә матур ябыҡ платформаға эйә булған. Ҙур ҡыңғырау янында ҡарауылсы торған һәм поездарҙың ҡуҙғалыуы тураһында сигнал биргән. Поездарҙың йүнлешен үҙгәртеүгә мөмкинлек биргән  станцияның локомотив депоһы булған. 

Таганрогта тимер юлды тантаналы асыу 1870 йылдың  4 ғинуарында  (иҫке стиль буйынса 1869 йылдың 23 декабрендә) үтә.   1962 йылда  Таганрог-Пассажир станцияһы|«I Таганрог» тип аталған «Яңы вокзал»  төҙөлгәс,  иҫке вокзал «Таганрог II» исемен ала.

## Бинаның хәҙерге  торошо

2002 йылда вокзал  бинаһы ер участкаһы менән бергә  Таганрог хакимиәте ҡарары нигеҙендә Рәсәй Федерацияһы  юлдар бәйләнеше министрлығының Төньяҡ-Кавказ тимер юлына   даими мөҙҙәтһеҙ ҡулланыуға тапшырыла.

Вокзал бинаһы шул тиклем ташландыҡ хәлдә була, шуға күрә Таганрогтың хәрби оккупацияһы ваҡытындағы ваҡиғаларҙы төшөрөү өсөн «Старое ружье» нәфис фильмында  күренештәре урын ала.

2012 йылда  вокзал  бинаһы  Артур Кобалян етәкләгән  «Кобарт плюс» компанияһының милегендә була.

2013 йылдың июлендә «Кобарт плюс» компанияһы башлаған реконструкция тамамланандан һуң  унда Халыҡ-ара политехник музейҙың бүлеге асыу тураһында иғлан ителә, уның өсөн мәскәү Политехник музейы үҙ экспонаттарының  өлөшөн бирергә әҙер була.

Реконструкция барышында иҫке бинала тәҙрәләре яңыртыла, бинаның тышы металлопластика менән алмаштырыла, был Таганрог халҡының ризаһыҙлығын тыуҙыра.

## Халыҡ-ара политехник музейында
Халыҡ-ара политехник музейын асыу тантанаһы  2013 йылдың 13 сентябрендә үтә. Музейҙы  булдырыу инициаторы булып   Халыҡ-ара хәйриә фондының идара ағзаһы, шулай уҡ «Мерцалов пальмаһы» фондының  директоры, «Алтын скиф»   хәйриә фондының генераль директоры К.П. Воробьев тора.

Таганрог музейына  Мәскәү Политехник музейы   беренсе  экспозиция өсөн экспонаттар бирә. Күргәҙмәлә мәскәү Политехник музейы  ябыҡ фондының 30-ҙан ашыу музей әйбере була — 19 быуат аҙағындағы немец һыуытҡысы, инглиз проекцион  фотоаппараты, шулай уҡ совет осоро экспонаттары:   «КВН-49» телевизоры, «Мир» радиолаһы, макеттар,   АМО-Ф15 йөк автомобилдәре, «Мир» орбиталь станцияһы санузелы һ.б..

Музейҙың икенсе күргәҙмәһе булып «Рәсәй образы  рус  композиторҙары музыкаһында»  күсмә күргәҙмәһе тора, ул  2014 йылдың 2 июлендә асыла. Экспозиция  П.И. Чайковскийҙың, С.В.  Рахманиновтың, С.П. Мусоргскийҙың, А.П. Бородиндың уникаль булған музыкаль ҡулъяҙмаларын, шулай уҡ XVIII—XIX быуаттағы сиркәү йыры китаптарын, һирәк гравюралар, фотоһүрәттәр, рус рәссамдарының картиналарын тәҡдим итә.

## Вокзал сиркәүҙәре
1908 йылда Таганрог тимер юл вокзалы территорияһында император Ғали йәнәптәренең  тәхет вариҫы   бөйөк кенәз   Алексей Николаевич тыуыуын билдәләп,  вокзал сиркәүе төҙөлә. Сиркәүҙә оҙаҡ ваҡыт Божья Матерь иконаһы һаҡлана, уны һуңынан Скарамангов сиркәүенә күсерәләр.   1920 йылда емерелә.

2011 йылдың 24 майында   вокзал  бинаһы алдындағы майҙанда  Божья Матерь Ҡазан иконаһының сиркәүе төҙөлә башлай. Сиркәүҙе  2012 йылдың 19 ноябрендә  Ростов һәм Новочеспкасск митрополиты Мрекурий изгеләндерә.

## Станция буйлап ҡала яны бәйләнеше

## Галереяһы

Файл:Taganrog Star vokzal 2012.jpg|Юлдар яғынан күренеш, 2012
Файл:Taganrog Station Taganrog-2 IMG 7595 1725.jpg|Станция биләмәһе
Файл:2013 Taganrog chasovnya Kazansk 01.jpg|Божья Матерь Ҡазан иконаһы сиркәүе, 2013


## Сығанаҡтар