Надеждино (Бәләбәй районы)

**Надеждино** () — Башҡортостандың Бәләбәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 701 кеше.
Почта индексы — 452020, ОКАТО коды — 80209801002.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Бәләбәй): 7 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Аксаков): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксаков): 2 км
## Тарихы

Надеждино (Куроедово) Аксаков ауыл Советына ҡарай. Район үҙәгенән көнсығышҡа табан 7 саҡрым һәм Аксаков тимер юлы станцияһынан төньяҡҡа табан 2 саҡрым алыҫлыҡта Сиушка йылғаһы (Өҫән йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Ауылға XVIII быуат уртаһында отставкалағы полковник М. М. Куроедовтың Сембер губернаһы крепостной крәҫтиәндәре Ҡазан даруғаһы Ҡыр-Йылан улусы башҡорттарынан һатып алынған ерҙәренә Куроедово исеме менән нигеҙ һала. Аҙаҡ ауыл Куроедовтың ҡатынының исеме менән йөрөтөлә. XIX быуаттан Аксаковтар нәҫеленең имениеһы булып ҡала. М. М. Куроедовтың ҡатыны, Надежда Ивановна Аксакова, С. Т. Аксаковтың олатаһының ике туған апаһы булған. 1821 йылда Михаил Максимович Куроедов бында таш сиркәү һәм усадьба йорто төҙөй. Надежда Ивановна вафат булғандан һуң, Надеждин ауылы яҙыусы Тимофей Степановичтың атаһы ҡарамағына күсә. 1859 йылда ул вафат була. Имениеһын улдары Григорий Сергеевич мираҫҡа ала. 1892 йылдан Надеждин усадьбаһының һәм яҡын-тирәләге ерҙәрҙең хужалары тип нәҫелдән килгән дворян Г.С.Аксаковтың вариҫтары — Сергей Григорьевич һәм ҡыҙҙары Ольга Григорьевна Аксаковтар таныла. Ольга яҙыусының яратҡан ейәнсәре була. XIX быуаттың 1-се яртыһынан хәҙерге исемен йөрөтә. Шулай уҡ Дмитриев булараҡ билдәле булған. 1865 йылда 166 йортта 1138 кеше йәшәгән. Игенселек, балсыҡтан көршәк яһау кәсебе менән шөғөлләнгәндәр. Надеждино улус идараһы урынлашҡан, сиркәү, училище, туң май иретеү заводы, 2 һыу һәм 2 ел тирмәне булған. 1906 йылда сиркәү, сиркәү-мәхәллә мәктәбе, 3 һыу тирмәне, 2 тимерлек, шарап һәм 3 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 йылда — 1085 кеше; 1920 йылда — 1168 кеше; 1939 йылда — 904 кеше; 1959 йылда —335 кеше; 1989 йылда — 411 кеше; 2002 йылда — 498 кеше; 2010 йылда — 701 кеше. Урыҫтар, татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, Аксаковтар ғаиләһе музейы, Димиртий Солунский сиркәүе бар; Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге эшләй.

## Урамдары
Исемдәре:

*  Аксаков тыҡрығы () 
*  Күк сәскә урамы () 
*  Клевер Туҡранбаш урамы () 
*  Йәштәр  урамы ()
*  Соҡорло урам () 
*  Беренсе май урамы () 
*  Ялан урамы () 
*  Иркен урам () 
*  Ҡояшлы урамы () 
*  Һандуғас урамы () 
*  Тирәкле урамы () 
*  Сәскә урамы () 

## Билдәле шәхестәре
* Аксаков Иван Сергеевич (8.10.1823—27.01.1886), урыҫ шағиры, публицист, йәмәғәт эшмәкәре. Славянофиллыҡ идеологтарының береһе. Сергей Тимофеевич Аксаковтың улы.
## Иҫтәлекле урындары

* 1799 йылдан алып ауылда тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы булып торған Димитрий Солунский (Надеждино) сиркәүе эшләй. 
* Йыл һайын Надеждино  Халыҡ-ара Аксаков көндәре ҡунаҡтарҙы һәм ҡатнашыусыларҙы ҡаршы ала.
* 2002 йылдың 28 сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы буйынса Надеждино ауылында "Надеждин ауылы" Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге асылды. Уның нигеҙенә Дмитриев храмы һәм яҙыусының яңынан төҙөлгән йорт-усадьбаһы инде, унда Аксаковтар ғаиләһе музейы урынлашҡан.
* Тарихи-мәҙәни үҙәк территорияһында урынлашҡан С. Т. Аксаков һәйкәле.

## Видеояҙмалар һәм матбуғатта
*  Аксаковтар ғаиләһе музейы
* Надеждино ауылында Аксаков көндәре 
* Надеждино.21 июнь 2018 йыл. Рәссәмдар пленэры «Серебряный родник»
*  Надеждино. Ҡыҙҙар хоры «Криница»
* «Белебеевские известия» Надеждино «Айыҡ ауыл-2020 йыл» 
* сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана. 
## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.
* «Бельские просторы» Б.Попов «Рисунки забытого художника» 
* «Налог Белешмәһе» статистикаһында Надеждино ауылы
* Аксаков ауыл Советы /Тарих
* комендант Симбирска М.М.Куроедов
* Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана.  
* Аксаковский историко-культурный центр «Надеждино»