Минск трактор заводы

**«Минск трактор заводы» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте** **(«МТЗ» ААЙ)** — Белоруссиялағы трактор заводы, донъяның 8 иң эре ауыл хужалығы техникаһын етештереүселәре рәтенә керә (тәгәрмәсле тракторҙарҙы донъя баҙарының яҡынса 8 — 10 % тәшкил итә). Ленин ордены, Октябрь Революцияһы ордены менән бүләкләнгән.

«Минск трактор заводы» 1946 йылдың 29 майында нигеҙләнгән. 2013 йылға ҡарата преприятиела 21 меңдән ашыу кеше эшләй.

2013 йылдың ғинуарында 4900 трактор етештерергә планлаштырыла.

Заводтың ҡеүәте төрлө сериялы 71 мең трактор етештереүгә иҫәпләнгән.

«Минск трактор заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тәгәрмәсле һәм сылбырлы тракторҙар, мотоблоктар, ауыл хужалығы, төҙөлөш, урман һәм коммуналь эштәр өсөн тағылма һәм элмәле ҡорамалдар, запас частар, халыҡ ҡулланыуы тауарҙары әҙерләй һәм етештерә, лицензия нигеҙендә уларҙы етештереүҙе ойоштора, сервисты көйләү һәм үткәреү буйынса хеҙмәттәр күрһәтә. 2019 йылға 3,86 миллиондан ашыу трактор сығарыла, Шуларҙың 2,6 миллиондан ашыуы донъяның 100-ҙән ашыу иленә оҙатылған. Предприятие төрлө файҙаланыу шарттары өсөн йыйыу варианты (ҡеүәте 9-ҙан 455 ат көсөнә тиклем) булған төрлө машиналарҙың 100-ләгән моделен сығара.

Тракторҙарҙың күпселек моделдәре Минск моторҙар заводында етештерелгән дизель двигателдәре менән йыһазландырыла..

## Предприятиеның тарихы

* 21946 йылдың 29 майында СССР Министрҙар Советының «Минск трактор заводын төҙөү тураһында» 1142-се һанлы Указы ҡабул ителә.
* 1946 йылда мотоцикл, велосипедтар төҙөү заводы, трактор заводы ҡасабалары төҙөлә. Төҙөлөп бөтмәгән авиазавод майҙандарында трактор заводы төҙөлә башлай.
* 1947 йылда МТЗ төҙөлөшө бөтә Союз удар төҙөлөш тип иғлан ителә.
* 1948 йылда Октябрь революцияһының 31 йыллығына тәүге мотор йыйыла.
* 1949 йылдың 18 июнендә завод конструкцияһындағы тәгәрмәсле тракторҙың тәүге өлгөһө йыйыла.
* 1950 йылдың 4 ноябрендә беренсе КД-35 сылбырлы тракторы сығарыла. Сылбырлы тракторҙар етештереү башлана.
* 1951 йылда беренсе трелёвкалау тракторы КТ-12 сығарыла.
* 1953 йылдың 14 октябрендә тантаналы шарттарҙа беренсе «Беларусь» МТЗ-2 тәгәрмәсле тракторы конвейерҙан сыға.
* 1957 йыл — сылбырлы тәгәрмәсле машиналар етештереү башҡа предприятиеларға тапшырылған. Әле МТЗ универсаль тәгәрмәсле тракторҙар ғына сығара.
* 1958 йылда МТЗ-дың 100 000-се тракторы сығарыла.
* 1959 йылда МТЗ-5 «Беларусь» тәгәрмәсле тракторҙарының яңы моделдәрен үҙләштерелә. МТЗ-50 тәжрибә моделен һынау үтә.
* 1961 йылдың 22 июнендә 200 000-се МТЗ тракторы сығарыла.
* 1965 йылдың 23 мартында 400 000-се МТЗ тракторы сығарыла.
* 1966 йылдың авгусы 500 000-се МТЗ тракторы сығарыла.
* 1971 йылда МТЗ Октябрь Революцияһы ордены менән бүләкләнә.
* 1972 йылда Минск трактор заводы производство берекмәһе ойошторола.
* 1972 йылдың 5 ноябрендә төп конвейерҙа миллионынсы трактор йыйыу башлана.
* 1976 йылда предприятиеға 30 йыл тулыу айҡанлы уға В. И. Ленин исеме бирелә.
* 1960—1970 йылдарҙа тракторҙарҙың яңы МТЗ-50, МТЗ-52, МТЗ-80 һәм МТЗ-82 моделдәре үҙләштерелә.
* 1984 йылдың 27 мартында завод үҙенең ике миллионлы тракторын сығара.
* 1985 йылдың 13 сентябрендә МТЗ-100 тракторына һынауҙар үтә.

1985 йылда завод тракторҙары донъяның 70 илендә (шул иҫәптән Дания, Канада, Коста-Рика, АҠШ һәм Үҙ-ара иҡтисади ярҙам советы илдәре илдәрендә) ҡулланыла..

### Хәҙерге торошо
Минск трактор заводы 2005 йылда 42 158 трактор (мини-тракторҙарҙы иҫәпкә алмайынса) етештерә, был 2004 йыл менән сағыштырғанда 22 процентҡа күберәк. Бынан тыш, Алабуға автомобиль заводында трактор комплекттарынан 1688 «Беларус» тракторы һәм «Павлодартрактор» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә 20 «Беларус» тракторы йыйыла. 2006 йылда завод ҡеүәте 450 ат көсө булған тракторҙарҙың тәжрибә өлгөләрен етештерә башлай. Тәүге тапҡыр 2006 йылдың 30 майында заводтың 60 йыллығына арналған тантаналарҙа техниканың яңы өлгөләре күрһәтелә. 2008 йылда заводта 66 мең самаһы трактор һәм машина етештерелә. Бер йылда тауар продукцияһы 2,6 триллион белорус һумынан ашып китә. 2010 йылда Белорус-3522 тракторҙарының эксперименталь партияһын әҙерләүгә әҙерлек башлай. Завод мәғлүмәттәре буйынса, Белорус-3522 тракторы Европала етештерелгән тракторҙарҙың иң ҡеүәтлеһе..

2014 йылдың 1 авгусында Дәүләт реестрында «МТЗ-ХОЛДИНГ» холдингы теркәлә.

2017 йылда 980 миллион һумлыҡ 31 011 трактор (490 миллион доллар самаһы) һәм 196 миллион һумлыҡ башҡа продукция етештерелә. Ҡытайҙың кредит линияһы, үҙ средстволары, Беларусь Республикаһы Үҫеш банкы кредиттары һәм башҡа кредиттар иҫәбенә завод иң тәүҙә ҡеүәтле тракторҙар етештереүҙе арттырыуға йүнәлтелгән производствоны модернизациялай.

2017 йылға ҡарата заводта 5882 берәмек металл ҡырҡыу ҡорамалы, 990 берәмек тимерлек-преслау ҡорамалы, 118 ағас эшкәртеү станогы, 851 берәмек ҡойоу ҡорамалы һәм 4389 берәмек күтәреү-транспорт ҡорамалы иҫәпләнә.

2019 йылдың февралендә МТЗ милкенә «Оршанск инструменталь заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең акциялары тапшырыла.

2021 йылдың 29 майында күргәҙмәгә МТЗ-ның 75 йыллығына беренсе белорус пилотһыҙ тракторы — Belarus A3523i прототибы тәҡдим ителә. 2022 йылда дүрт миллионлы трактор сығарыла.

2022 йылдан МТЗ Канада (март) һәм Украина (октябрь) санкциялары аҫтында тора и Украины (октябрь).

### Экспорт
МТЗ техникаһының төп импортёры — Рәсәй Федерацияһы. 2017 йылда «Беларус» тракторҙары Рәсәйҙә 80 — 100 ат көсө сегментында тракторҙар баҙарының 95 проценттан ашыуын биләй (тәгәрмәсле бөтә тракторҙар араһында МТЗ өлөшө — 66 %).. Предприятие продукцияһы Латвияла, Сербияла, Венгрияла, Румынияла, Тажикстанда тракторҙар баҙарының 10 проценттан 40 процентҡа тиклемен, Әзербайжанда — 50, Молдовала — 60, Ҡаҙағстанда 82 процентын биләй. Украинала «Беларус» тракторҙары ҡеүәт диапазоны 50 — 120 ат көсөнә ҡараған тракторҙар баҙарының 80 процентын һәм 100—200 ат көсөнә ҡараған тракторҙар баҙарының 46 процентын, Мысырҙа 60-90 ат көсө ҡеүәте диапазонында баҙарҙың 80 процентын биләй.

2017 йылда 8 илгә 500-ҙән ашыу трактор оҙатыла:
*  Рәсәй — 11 135;
*  Пакистан — 4845;
*  Украина — 4028;
*  Ҡаҙағстан — 2106;
*  Әзербайжан — 1637;
*  Венгрия — 871;
*  Румыния — 812;
*  Литва — 736.

## Сығарылған продукция

### Тракторҙар
* Беларус-320 һәм модификациялары (35 — 36 ат көсө);
* Беларус-422 һәм модификациялары (50 ат көсө);
* Беларус-550 һәм модификациялары (57-90 ат көсө);
* Беларус-80.1/82.1 һәм модификациялары (82.1, 82У, 90, 92, 820, 900.3, 892, 892.2, 920, 920.2, 920.3, 920.4, 920.5, 920.6, 952.2, 952.3, 952.4, 952.5, 952.6; 81-95 л. с.);
* Беларус-622 (62,5 ат көсө);
* Беларус-923 һәм модификациялары (95 ат көсө);
* Беларус-1025 һәм модификациялары (105—110 ат көсө);
* Беларус-1220.1 һәм модификациялары (122 ат көсө);
* Беларус-1221 һәм модификациялары (130—136 ат көсө);
* Беларус-1523 һәм модификациялары (148—153 ат көсө);
* Сылбырлы Беларус-1502 (158 ат көсө);
* Беларус-2022 һәм модификациялары (180—212 ат көсө);
* Сылбырлы Беларус-2103 (212 ат көсө);
* Беларус-3022 һәм модификациялары (303 ат көсө);
* Беларус-3522 һәм модификациялары (355—364 ат көсө);
* Сылбырлы Беларус-3525 (364 ат көсө);
* Беларус-4522 (431/466 ат көсө).

File:Трактор МТЗ-5 Сокол гора1.jpg|«Беларусь» МТЗ-5 
File:Belarus MTZ-82 1 tractor (02).jpg|«Беларус-82.1» тракторы
Файл:Belarus MTZ-1221 3 tractor.jpg|«Беларус-1221.3» тракторы
Файл:Tractor Belarus-1522-2.jpg|«Беларус-1522» тракторы 
Файл:Belarus MTZ-3525 tractor (01).jpg|Беларус-3525 сылбырлы тракторы 
Файл:Belarus MTZ-5022 (02).jpg|«Беларус-5022» тракторының тәжрибә өлгөһө (500 ат көсө)
Файл:MTZ-Belarus forwarder MLPT-344 (1).jpg|Ағас тейәү-транспорт машинаһы (форвардер) MLPT-344]]
Файл:MTZ-Belarus forestry tractor 10 L1221.4.jpg|Л1221.4 урман хужалығы тракторы  
File:MTZ-82.1 tractor with front loader.jpg|Трактор МТЗ-82.1 фронталь тейәгес менән


#### Махсус тракторҙар

* Беларус-80Х;
* Беларус-100Х;
* Беларус-920Р;
* Беларус-921.3;
* Беларус-921.4-10/91.

#### Махсус техника
* урман техникаһы
* коммуналь техника
* трактор универсаль шассилары
* шахта техникаһы
* сылбырлы тракторҙар
* манипуляторҙар

### Яңы разработкалар

* Беларус-2103;
* Беларус-3023;
* Беларус-1502;
* Беларус ЭП-491;
* Беларус 1502-01;
* Беларус МУ-466.

## Холдинг составы
* «Минск трактор заводы» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте
* Сморгонск агрегат заводы
* Бобруйск трактор деталдәре һәм агрегаттары заводы
* Витебск трактор запас частары заводы
* Минск махсус инструмент һәм технологик заводы
* Минск шестерня заводы
* Лепельск электромеханик заводы
* Смолевич шестерня заводы
* Хойники гидроаппаратура заводы
* Наровляны гидроаппаратура заводы
* Мозырь машиналар эшләү заводы

## Шулай уҡ ҡарағыҙ
* Минск моторҙар заводы

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Рәсми сайт 
* Дочерние предприятия минского тракторного завода 
* Поставщик продукции МТЗ