Бик-Ҡарамалы

**Бик-Ҡарамалы** () — Башҡортостан Республикаһының Дәүләкән районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 324 кеше.
Почта индексы — 453422, ОКАТО коды — 80222810001.
 

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Тарихы
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 26 саҡрым алыҫлыҡта Һаҙлыкүл йылғаһы (Өршәк йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан. 1895 йылға тиклем Ҡырҡ-Өйлө-Мең улусы, 1798—1965 йылдарҙа мишәр кантоны, 1865—1867 һәм 1923—1930 йылдарҙа Дәүләкән, 1867—1914 йылдарҙа Ҡаҙанғол, 1914—1923 Имай-Ҡарамалы улустары составында. 1930 йылдан Дәүләкән районына инә. 1919—1930 йылдарҙа ауыл Советы үҙәге, 1930—1951 йылдарҙа Искәндәр ауыл Советы составында, 1952 йылдан Бик-Ҡарамалы ауыл Советы үҙәге. 1917 йылға тиклем Ҡарамалы-Биктимер, Яңы Ҡарамалы, Ҡарамалы (Биктимер), Оло Сабаталы, Бикташ-Ҡарамалы исемдәре менән билдәле. Ауылға Нуғай даруғаһы Ҡырҡ-Өйлө-Мең (1748 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса) һәм Яйыҡ‑Һыбы‑Мең улустары (1771 йылғы килешеү буйынса) башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә мишәрҙәр Биктимер исеме менән нигеҙ һала. Легенда буйынса Бик-Ҡарамалы, Искәндәр, Имай-Ҡарамалы ауылдарына өс бер туған: Биктимер, Имай, Искәндәр килеп төпләнә. 1771 йылдағы килешеү буйынса Яйыҡ‑Һыбы‑Мең башҡорттары биләмәһе иҫәбенә үҙ ерҙәрен киңәйтәләр. 1827 һәм 1833 йылда ауылға тағы 26 кеше өҫтәлә. 1843 йылда 425 кешенең 752 бот ужым, 4504 бот ярауай (яҙғы) ашлыҡ сәсеүе теркәлә. Ауыл халҡы игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, сабата үреү, арба яһау менән шөғөлләнгән. 1913 йылда башланғыс земский училище асыла. 1917 йылға тиклем ауылда ике мәсет булған. 1929 йылда дөйөм ер майҙаны — 1870,4 га. тәшкил итә. 1930—2000 йылдарҙа ауыл халҡы «Бик-Ҡарамалы», Поскрёбышев, Киров исемендәге колхозда эшләй. 1936 йылдың 1 майында ауыл өйҙәрендә электр уттары тоҡандырыла. 1930 йылда ветеринария бүлексәһе асыла. 1941 йылдың октябрендә хәрби уҡыу пункты ойошторола. 1949 йылда һыу өҫтө майҙаны 5 000 м² быуа төҙөлә. 1960 йылда Бик-Ҡарамалы ете йыллыҡ мәктәбе һигеҙ йыллыҡҡа үҙгәртелә. 1968 йылдың 9 майында Бөйөк Ватан һуышы яугирҙарына һәйкәл асыла. 1978 йылдың 1 сентябрендә яңы мәктәп бинаһы ҡулланыуға тапшырыла.

Халҡы:1795 йылда 292 кеше, 1885 йылда 621 кеше, 1896 йылда 687 кеше, 1926 йылда 652 кеше, 1939 йылда — 675 кеше. 1959 йылда — 536 кеше, 1989 йылда — 281кеше, 2002 йылда — 284 кеше, 2010—324 кеше. Татарҙар — 77 % (2002). Башланғыс мәктәп (Соколовка урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

## Урамдары
Исемдәре:
* Ленин урамы ()
* Үҙәк урамы ()

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 26 км

## Билдәле шәхестәр
* Сафин Фаил Ғабдулла улы (20.01.1959, ғалим-социолог. Тарих фәндәре докторы (2001).
* Дәүләтов Фәрит Нәғим улы (25 май 1924 — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы һәм хеҙмәт ветераны.
* Мирсәйетов Ғабдулла Сәйет улы (2 февраль 1891 йыл — 1969 йыл) — мәғариф хеҙмәткәре, Башҡрот АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Ленин ордены кавалеры.
* Әмиров йәғәфәр Суфиян улы () — техник фәндәр докторы (ӨДАУ)
* Ғәлиев Йәмил Әхмәтвәли улы () — медицина фәндәре докторы, профессор (Мәскәү).
* Латыпов Зәйтүн Мәхмүт улы () — химия фәндәре докторы, Ҡазан дәүләт университеты профессоры.
* Хәмитов Фәнил Ғиндулла улы () — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, оҙаҡ йылдар колхоз рәйесе.
* Кәбиров Мәүлит Сабир улы (1918 йыл — 28 март 1970 йыл) — Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы, ике тапҡыр Ҡыҙыл Йондоҙ (1944, 1954) ордендары, «Мәскәүҙе обороналаған өсөн» (1944), «Германияны еңгән өсөн» (1945), «Японияны еңгән өсөн» (1945), «Хәрби ҡаҙаныштары өсөн» (1950) миҙалдары менән наградлана.
* Сәйәхова Лена Ғәле ҡыҙы (1 ноябрь 1931)  — тел белгесе, педагог-методист, педагогия фәндәре докторы (1983), профессор (1985). Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (1987), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәп хеҙмәткәре (2007), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1986), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2001), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2001).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* «Налог Белешмәһе» статистикаһында Бик-Ҡарамалы ауылы
* 
* Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр.473