open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҡушҡаран

**Ҡушҡаран** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 74 кеше.
Почта индексы — 452181, ОКАТО коды — 80225811002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 18 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сөйәрмәт): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 48 км

## Билдәле шәхестәр
* Фәтихов Миңлехан Әбүҙәр улы (1953 й.) — физик. Физика-математика фәндәр докторы (1997), профессор (2008). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2005).

## Сығанаҡтар
Исламбаҡты

**Исламбаҡты** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 446 кеше.
Почта индексы — 452187, ОКАТО коды — 80225837006.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 50 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Абдуллино): 7 км

## Билдәле шәхестәре
* Баҙыҡов Рәйеф Карам улы (25.01.1946) — матбуғат ветераны, фотохәбәрсе һәм фоторәссам. 1980 йылдан «Вечерняя Уфа», 1983 йылдан — «Республика Башкортостан» гәзите фотокорреспонденты. СССР-ҙың Журналистар (1985) һәм Фоторәссамдар (1991) союздары ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡортостан Республикаһының (1994) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы (1995), «Рәсәйҙең иң яҡшы фотоһүрәттәре» Бөтә Рәсәй конкурсы (Мәскәү, 2010) һәм Р. Исламов исемендәге премия (1999) лауреаты.
* Ғөбәйҙуллин Наил Шәғбән улы (1928—2011) — музыка белгесе, композитор.
* Ғәниев Наил Сәйетгәрәй улы, ғалим-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1973–2000 йылдарҙа Ҡазан технология институтының (1992 йылдан —университетының) кафедра мөдире. Физика‑математика фәндәре докторы (1972), профессор (1974). Татарстан Республикаһының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).
* Ғәниев Әхәт Сәйет улы (1927—2011) — совет физик-ядросыһы, ядро ҡоралын яһау өлкәһендә белгес, техник фәндәре докторы (1978), профессор (1990). Ленин премияһы лауреаты (1964).
* Ғәниева Мүзәйнә Сәйетгәрәй ҡыҙы (1932 т.) — механик. Физика-математика фәндәре докторы (1986).
* Ильясов Йәүҙәт Хәсән улы (1929—1982) — яҙыусы.
* Тахаев Хәлил Ярулла улы (1908—1986) — иҡтисадсы-географ.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 

## Һылтанмалар
*  
* 
* 
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Исламбахты на портале «Генеалогия и Архивы»
* 
*
Ляхов (Йәрмәкәй районы)

**Ляхов** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 12 кеше.
Почта индексы — 452182, ОКАТО коды — 80225822002.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 18 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Спартак): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 18 км

## Билдәле шәхестәре
* Прибылов Владимир Васильевич (1934—5.12.2006), актёр. 1967—2006 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы рус дәүләт академия драма театры артисы. 1970 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың (1982) һәм Башҡорт АССР-ының (1978) халыҡ артисы.  

## Иҫкәрмәләр
Яңы Йәрмәкәй

**Яңы Йәрмәкәй** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 85 кеше.
Почта индексы — 452182, ОКАТО коды — 80225822003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 14 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Спартак): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 24 км

## Билдәле шәхестәре
* Хәмиҙуллин Мөғәллим Мәсәғүт улы (12.05.1929—27.02.2020), ғалим-агроном. 1961—2007 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институты һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1968—1982 йылдарҙа кафедра мөдире. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1963), профессор (1993). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған агрономы (1980). Райондың почётлы гражданы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Һылтанмалар
* 
* Деревня Новоермекеево, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»
Яңы Шах

**Яңы Шах** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 262 кеше.
Почта индексы — 452186, ОКАТО коды — 80225804003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 47 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (8-се Март исемендәге ауыл): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Талды-Булак): 6 км

## Билдәле шәхестәре
*  Мәзитов Ғәли Әхмәт улы (14.09.1912—30.01.1993), совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашҡан хәрби жеҙмәткәр, лётчик, гвардия подполковнигы (1954). Советтар Союзы Геройы (1944).
* Ханнанов Рәйес Ямалетдин улы (6.03.1956), муниципаль хеҙмәткәр, музыкант, үҙешмәкәр композитор һәм йырсы. 1977 йылдан Йәрмәкәй районының мәҙәниәт хеҙмәткәре, шул иҫәптән район мәҙәниәт һарайы директоры, район Советы башҡарма комитетының мәҙәниәт бүлеге мөдире һәм район хакимиәтенең мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте бүлеге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998), халыҡ ижадының төрлө кимәл фестивалдары лауреаты.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4 

## Һылтанмалар
* 
* Новошахово на портале «Генеалогия и Архивы»
Рәтамаҡ

**Рәтамаҡ** () — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 776 кеше булған.
ОКАТО коды — 80225816001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Билдәле шәхестәре
* Абдуллин Миннивасиҡ Ғатаулла улы (14.02.1946), ветеран-спортсы, еңел атлет, ғалим-педагог. 1991 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, 2001 йылдан — физик культура кафедраһы мөдире. Педагогия фәндәре кандидаты, доцент. СССР-ҙың спорт мастеры (1977). Ике тапҡыр СССР, алты тапҡыр РСФСР чемпионы. 
* Баһманова Нурзиә Яхъя ҡыҙы (8.04.1963), Рәсәй еңел атлеты-йүгереүсе, донъя һәм Европа чемпионы. Халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1992), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2000).
* Ғарифуллин Флорит Сәғит улы (19.10.1948—23.05.2010), ғалим—тау инженеры. Техник фәндәре докторы (2003). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уйлап табыусыһы (2003).
* Мәрҙәмшин Рифмир Рәхмәтулла улы (9.02.1954), тарихсы-ғалим, хәрби хеҙмәткәр, юғары һәм урта һөнәри мәктәп уҡытыусыһы. 2011 йылдан Октябрьский коммуналь-төҙөлөш техникумы (2014 йылдан колледж) директоры. Тарих фәндәре кандидаты (1995).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  

## Һылтанмалар
*
Иҫке Турай (Йәрмәкәй районы)

**Иҫке Турай** () — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 771 кеше.
Почта индексы — 452193, ОКАТО коды — 80225831001.
 
## Халыҡ һаны

**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 32 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 50 км

## Билдәле шәхестәр
* Буранғолова Ғәрифә Фәттәхетдин ҡыҙы (7.12.1918—14.11.2002), ғалим-табип, нейрохирург. Медицина фәндәре докторы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, медицина хеҙмәте подполковнигы. Ҡыҙыл Йондоҙ, I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры. 
* Хафизов Мирсаяф Миәссәр улы (2.07.1947) — совет хәрби хеҙмәткәре, полковник, ике Ҡыҙыл Йондоҙ, III дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Ватанға хеҙмәте өсөн» һәм Афғанстан Демократик Республикаһының «Афған йондоҙо» ордендары кавалеры.
* Шабаев Ғариф Хафиз улы (15.12.1907—25.08.1944), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, «Иҙел-Урал» легионының фашистарға ҡаршы көрәшкән йәшерен төркөм ағзаһы, I дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены кавалеры (үлгәндән һуң, 1990).
* Әһлиуллин Марсель Мөтиғулла улы (7.08.1933—2002), хәрби хеҙмәт ветераны, отставкалағы генерал-майор, Ленинград тыл һәм транспорт хәрби академияһының элекке уҡытыусыһы. Хәрби фәндәр кандидаты (1974), доцент (1978).

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
*  
* 
*
Сөйәрмәт

**Сөйәрмәт** (, боронғо атамаһы **Һайран**) — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы татар ауылы. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 166 кеше.
Почта индексы — 452181, ОКАТО коды — 80225811001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 46 км

## Билдәле шәхестәре
*  Зәйҙуллин Хәмит Вәли улы (12.05.21934—23.11.1993), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1946—1990 йылдарҙа Татар АССР-ының Баулы районы «Баулы» совхозында тракторсы, звено етәксеһе. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
----
* Әхмәтова Венера Мөҙәрис ҡыҙы (1.07.1949), табип-невролог, 1994—2013 йылдарҙа 2-се Республика клиник дауаханаһының баш табип урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының (2008) һәм Башҡортостан Республикаһының (1995) атҡаҙанған табибы.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
*  

## Һылтанмалар
* 
* Суерметово на портале «Генеалогия и Архивы» 
* Село Суерметово, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»
Һыуыҡҡул (Йәрмәкәй районы)

**Һыуыҡҡул** () — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 777 кеше булған.
Почта индексы — 452194, ОКАТО коды — 80225834001.

## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 49 км

## Билдәле шәхестәре
* Атнағолов Сәләхетдин Саҙрый улы (1893—1937) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, яҙыусы.
* Гарин Фёдор Данилович (10.02.1908—1987), Транссебер тимер юл магистраленең 233-сө төҙөлөш-монтаж поезы эшсеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).
* Миңлеғолов Шәрип Хәби улы (14.06.1928—7.01.2003), хәрби хеҙмәткәр һәм йәмәғәт эшмәкәре, отставкалағы полковник. Венгрия (1956) һәм Чехословакиялағы (1968) ҡораллы конфликттарҙа ҡатнашыусы. 1976—1985 йылдарҙа ДОСААФ-тың Башҡортостан республика ойошмаһы рәйесе. Ҡыҙыл Байраҡ (1969), Александр Невский (1956), 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм ике  Ҡыҙыл Йондоҙ (1968, 1975) ордендары кавалеры. 
* Нагаев Мөғин Кәрим улы (4.01.1918—10.12.2020), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр. Отставкалағы гвардия подполковнигы. Башҡортостан Республикаһының Шайморатов орденының беренсе кавалеры. 
* Прохоров Михаил Владимирович (16.04.1924—28.06.2012), нефтсе, хеҙмәт алдынғыһы. 1951—1987 йылдарҙа Коми АССР‑ындағы сейсморазведка партиялары эшсеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
*  
* Суккулово на портале «Генеалогия и Архивы»
Иҫке Шах

**Иҫке Шах** () — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 419 кеше булған.
Почта индексы — 452195, ОКАТО коды — 80225840003.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Уҫман-Ташлы): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 32 км

## Билдәле шәхестәре
* Нурғәлиев Дамир Мирғәле улы (22.04.1952), ғалим-инженер, газ сәнәғәте хеҙмәткәре. 1999 йылдан «Газпром добыча – Оренбург» йәмғиәте директоры. Рәсәй Тау фәндәре академияһының мөхбир ағзаһы, техник фәндәр кандидаты (2002). Рәсәй сәнәғәт һәм энергетика министрлығының һәм «Газпром» йәмғиәтенең почётлы газ сәнәғәте хеҙмәткәре, газ сәнәғәтенең хеҙмәт ветераны, Н. К. Байбаков, ике тапҡыр И. М. Губкин исемендәге премиялар һәм Газпром» йәмғиәте премияһы лауреаты.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.    
*    

## Һылтанмалар
*
Тарҡаҙы

**Тарҡаҙы** () — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 731 кеше булған.
Почта индексы — 452185, ОКАТО коды — 80225837001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 43 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Абдуллино): 15 км

## Билдәле шәхестәре
* Абдулов Шакир Ғәфиәт улы (1896—1952), партия һәм дәүләт эшмәкәре.
* Аллабирҙин Ирек Латип улы (1940), ғалим-зоотехник, ауыл хужалығы фәндәре докторы (1999).
* Ғәйфуллин Хәсән Әхмәт улы (5.08.1900 — билдәһеҙ), дәүләт һәм партия эшмәкәре. 1933—1935 йылдарҙа ВКП(б)-ның Мәсетле район комитетының 1-се секретаре, артабан, Башҡорт АССР-ы Совнаркомы рәйесенең 1-се урынбаҫары. Сәйәси золом ҡорбаны. 1938 йылдың 2 июлендә ҡулға алынған һәм 58-се статья буйынса 10 йылға хөкөм ителгән, 1956 йылдың июлендә аҡлана.
* Хәсәнов Әбүзәр Мостафа улы (1925), хеҙмәт ветераны, Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, зенитсы-артиллерист, кесе сержант. I дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры. 93 йәшендә интернет менән эшләргә өйрәнеүсе.
* Әминев Тәлғил Исмәғил улы (1930—2016), педагог, крайҙы өйрәнеүсе, музей белгесе, энциклопедист. РСФСР (1987) һәм Башҡорт АССР-ы (1967) мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы.
* Әминев Әхмәт Ғата улы (1924—1999), ғалим-иҡтисадсы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1972). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.     

## Һылтанмалар
*    
* Тарказы на портале «Генеалогия и Архивы»    
* 
*
Уҫман-Ташлы

**Уҫман-Ташлы** () — Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 541 кеше булған.
Почта индексы — 452195, ОКАТО коды — 80225840001.
 
## Халыҡ һаны
**Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)**

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Йәрмәкәй): 25 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 35 км

## Билдәле шәхестәре
* Хәйретдинов Әлфәт Фазлетдин улы (16.09.1938), урмансы-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1991), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡортостандың (1990) атҡаҙанған урмансыһы, Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2011).

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

## Иҫкәрмәләр
Әбүләйес (Ейәнсура районы)

**Әбүләйес** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Әбүләйес ауыл Советының административ үҙәге Малиновка ауылында.
Почта индексы — 453391, ОКАТО коды — 80226805002.

## Тарихы
Ауылға Ырымбур өйәҙе Үҫәргән улусы Бикташ һәм Буранғол ауылдары (хәҙерге Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районы) башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һала, 1859 йылдан алып билдәле. Урядник Әбүләйес Бикбов (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, Әбүләйес Әбсәләмов) исеме менән аталған. Шулай уҡ Ергәнеш, Дәргәйеш булараҡ теркәлгән. 1866 йылда 31 йортта 245 кеше йәшәгән. 1900 йылда мәсет теркәлгән.

Бөгөнгө көндә ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 417 кеше, 1920 йылда — 525, 1939 йылда — 426, 1959 йылда — 338 кеше, 1989 йылда — 307 кеше, 2002 йылда — 378 кеше, 2009 йылда — 427 кеше, 2010 йылда 265 кеше иҫәпләнгән. Башҡорттар йәшәй (2002).
; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғүмәттәренә ярашлы, башҡорттар күпселекте тәшкил итә (98 %).

## Географик урыны
Әбүләйес йылғаһы (Ҡаҫмарт йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 64 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Малиновка): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 61 км

## Билдәле шәхестәре
* Аҡманов Рифҡәт Хөснөтдин улы (1935 т.) — геология-минералогия фәндәре кандидаты.
* Бикбаев Рауил Әфләтун улы (1930 т.) — тарих фәндәре кандидаты.
* Бикбов Фәйзулла Искәндәр улы (1908—1969) — башҡорт журналистикаһы уҙаманы, шағир.
* Бикбов Юлбарыҫ Сурағол улы (1847–1922) — башҡорт старшинаһы, йәмәғәт эшмәкәре.
* Бикбов Юныс Юлбарыҫ улы (1883—1943) — Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте етәкселәренең береһе. Башҡорт Хөкүмәте Рәйесе (1917—1919).
* Яубаҫаров Хөсәйен Хәсән улы (1925—1997) — мәғариф эшмәкәре, БАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы.

## Урамдары

* Бишөйлө урамы  ()
* Бужан урамы  ()
* Зәки Вәлиди урамы  ()
* Ишәләй урамы ()
* Ленин урамы  ()
* Йәштәр урамы  () 
* Пенсионерҙар урамы ()
* Ташҡаҙған урам  ()
* Ш.Бабич урамы  ()
* Юныс Бикбов урамы  ()

## Видеяҙмаларҙа
Деревня Абуляисово Зианчуринского района
## Ер-һыу атамалары

*Йылғалар*
* Яубаҫар йылғаһы
* Ерғайыш йылғаһы
* Күгыҙма йылғаһы
* Ишапай йылғаһы
* Ҡойолойорт йылғаһы
* Бату йылғаһы
* Мөстән йылғаһы
* Туҡмаҡ йылғаһы
* Ерекле йылғаһы
*Тауҙар*
* Бату тауы
* Ҡараһыйыр тауы
* Йәмиәт тауы
* Талүҙәк

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* 
* 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.  

## Һылтанмалар
*
Ағурҙа

**Ағурҙа**, **Тупаҡ** () — Башҡортостандың Ейәнсура районы Байыш ауыл Советына ҡараған ауыл. Почта индексы — 453392, ОКАТО коды — 80226806002.

## Географик урыны
Ауыл Ҡаҫмарт йылғаһы буйында урынлашҡан
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 107 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Байыш): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 76 км

## Тарихы
Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1795 йылдан (14 йортта 62 кеше) алып Ағурҙа (тәүге төпләнеүсе Ағурҙа Ҡусҡаров исеменән) исеме менән билдәле. Шулай уҡ Мурҙа исеме менән теркәлгән. 1866 йылда 45 йортта 222 кеше йәшәгән. Мәсет булған.

## Хәҙерге осор
Ағурҙа Байыш ауыл Советына ҡарай, бөгөнгө көндә ауылда башланғыс мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, магазин бар.

## Халыҡ һаны
Ағурҙала 1900 йылда — 306 кеше, 1920 йылда 376 кеше йәшәгән. 1925 йылда (аслыҡ йылдарынан һуң) 88 кеше генә теркәлгән.

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (97 %).

## Билдәле шәхестәре
* Латипова Фәүзиә Шәғәле ҡыҙы (11.03.1947) — журналист. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Журналистар союзы азаһы (1996). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993), Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2002).

## Урамдары
* Үҙәк урам  ()

## Ер-һыу атамалары
*Тауҙар*
* Шайтантау
* Оҙонғырла тауы
*Йылғалар*
* Ҡаҫмарт йылғаһы
* Ерекле йылғаһы
* Ҙур Мунсағәле йылғаһы

## Видеояҙмаларҙа
*  Агурда

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* 

## Иҫкәрмәләр
Байдәүләт

**Байдәүләт** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Байдәүләт ауыл Советына ҡарай.
Почта индексы — 453387, ОКАТО коды — 80226807002.

## Тарихы
Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1765 йылдан башлап Бишәй (“бишәй” этнонимынан, ҡара: Үҫәргән) исеме менән билдәле. 18 быуат аҙағынан алып хәҙерге исемен йөрөтә. 1816 йылғы VII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса ауылға йорт старшинаһы Байдәүләт Аҡкөбәков нигеҙ һала. 1866 йылда 58 йортта 337 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ һыу тирмәне теркәлгән.
Әлеге көндә ауылда башланғыс мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, мәсет бар.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 482 кеше; 1920 йылда — 492 кеше иҫәпләнгән. Башҡорттар йәшәй.

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (97 %).

## Ревизия материалдарында
1816 йылда Байдәүләт ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

## Географик урыны
Байдәүләт ауылы Оло Һүрәм йылғаһы буйында урынлашҡан
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 34 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сиреғол): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 88 км

## Билдәле кешеләре
* Толомбаев Хәсән Абдулла улы (16.05.1935—17.05.2008) — башҡорт телсеһе, педагог, педагогия фәндәре кандидаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.
* Солтанов Фәйзулла Вәли улы (15.10.1922—24.11.1992) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре, 1967—1990 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы Рәйесе. РСФСР Юғары Советының һәм БАССР-ҙың 7-11 саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. I дәрәжә Ватан һуғышы (1985), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1976), Халыҡтар Дуҫлығы (1982), Ҡыҙыл Йондоҙ (1966) һәм «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары кавалеры.

## Урамдары
* Бишәй урамы  ()

## Ер-һыу атамалары
*Йылғалар*
* Әҙәтҡол йылғаһы
* Ҡапсыҡ йылғаһы
*Тауҙар*
* Ҡапсыҡ тауы (Ҡапсыҡ урманы)
* Ҡамышал тауы

## Видеофильмдарҙа
* Ейәнсура районы Байдәүләт ауылы
* Алина Дәүләтханова (Байдәүләт. "Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!")
* Урындағы башланғыстарҙы хуплап
## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
* 

## Иҫкәрмәләр
Аҡдәүләт

**Аҡдәүләт** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Байыш ауыл Советына ҡарай. Почта индексы — 453392, ОКАТО коды — 80226806003.

## Тарихы

Ауылға 19 быуаттың 20-се йылдарҙа Ырымбур өйәҙе Үҫәргән улусы Байыш ауылы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. Тәүге төпләнеүсе Аҡдәүләт Нияҙғолов исеме менән аталған. 1866 йылда 13 йортта 51 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

Әлеге көндә башланғыс мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1906 йылда — 124 кеше; 1920 йылда — 185,  1939 йылда — 158, 1959 йылда — 151, 1989 йылда— 114, 2002 йылда — 115,  2010 йылда — 84 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002).

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (99 %).

## Географик урыны
Аҡдәүләт ауылы Иҙәш йылғаһы (Ҡаҫмарт йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. 
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 100 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Байыш): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 74 км

## Урамдары
* Иҙәш урамы  ()
* Тау урамы ()
* Үҙәк урам ()

## Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашҡандар

### Һуғыштан тере ҡайтҡандар

### [[Һуғыш]] яланында ятып ҡалғандар
### Тыл ветерандары

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
* 

## Иҫкәрмәләр
Башҡорт Бармағы

**Башҡорт Бармағы**, элек **Бармаҡ** йәки **Сик** ауыл булараҡ та аталған () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Яңыбай ауыл советына ҡарай. 
Почта индексы — 453396, ОКАТО коды — 80226843003.

## Тарихы
Ауылға ΧΙΧ быуат уртаһында Ырымбур өлкәһе Үҫәргән улусы Мәмбәтша ауылы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә Бармаҡ исеме менән нигеҙ һала. Тәүге төпләнеүсе Бармаҡ Алдаҡаев исеме менән аталған. 1866 йылда 17 йортта 88 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 
ΧΧ быуаттың 30‑сы йылдарынан хәҙерге исемен йөрөтә.

Бөгөнгө көндә ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, магазиндар бар. Яңыбай ауыл Советына ҡарай.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 156 кеше, 1920 йылда 215 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда 127 кеше йәшәгән. Башҡорттар йәшәй (2002).

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (100 %).

## Географик урыны
Башҡорт Бармағы ауылы Оло Сик йылғаһы  (Һаҡмар йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 120 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңыбай): ? км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 27 км

## Урамдары
* Йылға аръяғы урамы ()
* Мәктәп урамы  ()
* Үҙәк урам ()

## Билдәле шәхстәре
* Кузнецов Георгий Иванович (7.05.1900), Бармаҡ утары, Ырымбур губернаһы — 20.04.1979,  Белов, Кемерово өлкәһе) — совет хәрби хеҙмәткәре; Дан орденының тулы кавалеры.

## Ер-һыу атамалары
* Оло Сик йылғаһы
* Яҙлаубар йылғаһы
* Игенбар йылғаһы

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
* 

## Иҫкәрмәләр
Бикҡужа

**Бикҡужа** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Таҙлар ауыл Советына ҡарай.
Почта индексы — 453382, ОКАТО коды — 80226837002.

## Тарихы
Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1781 йылдан билдәле. ауыл шулай уҡ Дәүләтҡол (старшина Дәүләтҡол Юлғушаев исеменән) һәм Аблай тип аталған. 1795 йылда 10 йортта 45 кеше йәшәгән, 1866 йылда 15 йортта 62 кеше иҫәпләнгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ тирмән теркәлгән. ΧΧ быуаттың  30‑сы йылдарынан башлап хәҙерге исемен йөрөтә.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 77 кеше; 1920 йылда 94 кеше иҫәпләнгән. 1925 йылда (аслыҡ йылдарынан һуң) йылдарынан 48 кеше генә теркәлгән.

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (95 %).

## Ревизия материалдарында
1850 йылда Бикҡужа ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

## Географик урыны
Бикҡужа ауылы Оло Һүрәм йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 20 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Таҙлар): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 74 км

## Урамдары
*  Үҙәк урам  ()

## Ер-һыу атамалары
## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
* ревизия материалдары

## Иҫкәрмәләр
Башҡорт Самаҙыһы

**Башҡорт Самаҙыһы, Самаҙы** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.
Почта индексы — 453391, ОКАТО коды — 80226804003.

## Тарихы
Ауылға Ырымбур өйәҙе Үҫәргән улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һала, 1786 йылдан алып Самаҙы исеме менән билдәле. 1837 йылда бында шул уҡ өйәҙҙең Абҙан, Этҡол, Ниязғол ауылдары башҡорттары ла килеп урынлашҡан. 1866 йылда 25 йортта 133 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. XX быуаттың 30‑сы йылдарынан хәҙерге исемен йөрөтә.

## Географик урыны
Башҡорт Самаҙыһы ауылы Самаҙы йылғаһы (Һаҡмар йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 35 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 52 км

## Билдәле шәхестәре
* Майоров Анатолий Петрович (1940) — ғалим-тел белгесе. 1962—1967 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 1973 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университетының сит телдәр кафедраһы мөдире. Филология фәндәре докторы (1999), профессор (2000). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт (1982) һәм Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү (2005) хеҙмәткәре.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 437 кеше, 1920 йылда 511 кеше тәшкил иткән. 2009 йылда 518 кеше йәшәгән.

; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар (98 %) өҫтөнлөк итә.

## Урамдары
* Ҡайын урамы ()
* Комсомол урамы ()
* Кооператив урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Яр буйы урамы ()
* Ханнан урамы ()
* Мәктәп урамы ()

## Тирә-яҡ мөхит
;Ер-һыу атамалары:
*Тауҙар*
* **Йөрәктау** тауы
* **Ҡашҡатау** тауы
* **Ҡырла** тауы
* **Ҡорһаҡ буйы**
* **Сыуалташ тауы**
*Йылғалар*
* **Күкшишмә** шишмәһе
* **Теләүкәй** йылғаһы

## Видеояҙмаларҙа
Зианчуринский район д. Самазы

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

## Һылтанмалар
* Башҡорт энциклопедияһы — Башҡорт Самаҙыһы 
*  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге
Үрге Мәмбәтша

**Үрге Мәмбәтша, Ярғайыш** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. 
Почта индексы — 453396, ОКАТО коды — 80226843002.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 109 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңыбай): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 42 км

## Тарихы һәм бөгөнгөһө

Үрге Мәмбәтша, Ярғайыш  ауылына 17 быуаттың 2-се яртыһында Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә Мәмбәтша исеме менән нигеҙ һала.  1900 йылда — 675 кеше; 1920 йылда — 536; 1939 йылда — 188; 1959 йылда — 174; 1989 йылда — 254; 2002 йылда — 280; 2010 йылда — 265 кеше иҫәпләнгән. 1866 йылда  81 йортта 376 кеше йәшәгән.  1870—80 йылдарҙа нигеҙләнгән Түбәнге Мәмбәтша бүлендек ауылы 1917 йылға тиклем Үрге Мәмбатша ауылы менән бергә иҫәпкә алынған. 1900 йылда 2 ауылда 2 мәсет, мәҙрәсә, һыу тирмәне теркәлгән. 20‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә.

Хәҙерге көндә ауыл районда иң тиҙ үҫеүсе ауылдар һанына инә. Үрге Мәмбәтшала башланғыс мәктәп бар, уҡыусылар һаны йылдан йыл арта. Малсылыҡ, ҡортсолоҡ ныҡ үҫешкән, һәр йортта тиерлек умарта тоталар. Башланғыс мәктәп (Яңыбай урта мәктәбе филиалы), фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, мәсет бар.

## Халыҡ һаны

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (100 %).

## Урамдары
* Баҡа күл урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Үҙәк урам ()
## Тирә-яҡ мөхит
*Үрге Мәмбәтшаны икегә бүлеп Ярғайыш йылғаһы аға, ул ауыл ситендә аҡҡан Ҡороюл йылғаһына ҡоя. Йәй көнө Ярғайыш йылғаһы ҡорой.

## Арҙаҡлы шәхестәр
Усман мулла - 1837 йылдарҙа йәшәүсе мулла . Яҡын тирәлә иң абруйлы һәм данлыҡлы кешеләрҙең береһе булған.

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Үрге Бикбирҙе

**Үрге Бикбирҙе** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Бикбау ауыл Советына ҡарай. Почта индексы — 453384, ОКАТО коды — 80226000000.

## Тарихы
1908 йылға тиклем Орск өйәҙендәге аҫаба ерҙәрендә Бикбирҙе ауылы кешеләре бүлендек ауыл булараҡ Үрге Бикбирҙе ауылына нигеҙ һалған. 

Ауылда фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, мәсет бар

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1920 йылда — 328 кеше иҫәпләнгән. Аслыҡ йылдарынан һуң, 1925 йылда, Бикбирҙелә 42 кеше генә теркәлгән. Башҡорттар йәшәй (2002)

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, ауылда башҡорттар (100 %) йәшәй.

## Географик урыны
Үрге Бикбирҙе ауылы Кесе Һүрәм йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бикбау): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 80 км

## Урамдары
* Мәктәп тыҡрығы ()
* Урман урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Үҙәк урам ()

## Билдәле шәхестәре
* Әлмөхәмәтов Рафаил Фазылйән улы (20.11.1956) — физик. Физика‑математика фәндәре докторы (2007).

## Тирә-яҡ мөхит
* Ауылдан төньяҡ-көнсығышҡа табан 8 км алыҫлыҡтағы **Кесе Һүрәм йылғаһы үҙәне** — тәбиғәт ҡомартҡыһы.
* **Түмәләҫ** тауы
* **Имән Ҡарауылы тауы**
* **Ҡоруяҙ** йылғаһы

## Видеояҙмаларҙа
Зианчуринский р-н, д. Верхняя Бикберда

## Һылтанмалар
* 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Ғәббәс

**Ғәббәс** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Муйнаҡ ауыл Советына ҡарай. Почта индексы — 453390, ОКАТО коды — 80226822002.

## Тарихы
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Хәсән улы Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425 - 1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Сураштың нәҫеле Абҙан, Юлдаш, дүрт Муйнаҡ ауылына, ә Сураштың Ейәнсура тигән улы Яңыбай, Юнай, Юлдыбай, Әлебай, **Ғәббәс** ауылдарына нигеҙ һалған. Ауыл 1816 йылдан алып билдәле. Ауыл тәүге төпләнеүсе Ғәббәс Ураҙаев исеме менән аталған. 1866 йылда Әбүләйес исеме менән теркәлгән, 17 йортта 71 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.

## Географик урыны
Ауыл Кесе Өҫкәлек йылғаһы (Һаҡмар йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 43 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Үрге Муйнак): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 79 км

## Билдәле шәхестәре
* Әхмәтова Роза Сәмиғулла ҡыҙы (13.02.1924—16.01.2009) — инженер-технолог. Техник фәндәре кандидаты (1967). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1981), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).
* Уразаев Мәхмүт Һибәт улы (14.05.1936—6.09.2021) — яҙыусы, журналист һәм тәржемәсе.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 156 кеше, 1920 йылда 189 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда 174 кеше йәшәгән.

; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, халыҡтың күпселеге башҡорттар (99 %).

## Урамдары
* Кесе Өҫкәлек урамы  ()

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары:
*Йылғалар*
* **Игеннәр** йылғаһы
*Тауҙар*
* **Ҡалаҡбаш тауы**
* **Шүрәле тауы**
* **Өрпәк тау**
*Юлдар*
* **Түлә юлы**

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* 
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
Иҙелбәк

**Иҙелбәк** () — Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районындағы ауыл.
Почта индексы — 453393, ОКАТО коды — 80226819001.

## Географик урыны
Иҙелбәк ауылы Ҡаҙанболаҡ йылғаһы (Ҡаҫмарт йылғаһының ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 87 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 54 км

## Тарихы
Ауылға XVI быуат аҙағында Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалған, тип фараз ителә. Башҡорт ихтилалдарын (1735—1740) баҫтырыу мәлендә яндырыла, һуңынан тергеҙелә. Иҙелбәк Усманов исеме менән аталған. Шулай уҡ Ҡаҙанболаҡ булараҡ теркәлгән. 1795 йылда 9 йортта 49 кеше йәшәгән, 1866 йылда 57 йортта — 296 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ мәҙрәсә булған. 1939 йылда Үрге Иҙелбәк ауылы булараҡ теркәлгән. Түбәнге Иҙелбәк ауылы XX быуаттың 30‑сы йылдарында, «Овцевод» совхозы ойошторолғас, барлыҡҡа килә. Үрге Иҙелбәк Түбәнге Иҙелбәк менән ҡушылып, Ейәнсура совхозының Үҙәк усадьбаһы ҡасабаһы булараҡ иҫәпкә алынған. 70‑се йылдарҙан хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә.

## Хәҙерге осор
Иҙелбәк — Ҡаҙанболаҡ ауыл Советының административ үҙәге. Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, «Рәсәй почтаһы» бүлексәһе, мәҙәниәт йорто, китапхана, район электр селтәрҙәре, урман хужалығы, мәсет, магазиндар бар.

## Билдәле шәхестәре
* Ишемйәрова Лилиә Рауил ҡыҙы (19.07.1976), йырсы, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2000).

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 442 кеше, 1920 йылда 516 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда Иҙелбәктә 1438 кеше тәшкил иткән. Башҡорттар йәшәй (2002).

; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, халҡының күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (80 %)

## Урамдары

* Әхмәтшин урамы ()
* Гагарин урамы ()
* Дуҫлыҡ урамы ()
* Мәктәп урамы ()
* Ҡаҙанболаҡ урамы ()
* Төп урам ()
* Комаров урамы ()
* Кооператив урамы ()
* Күсәков урамы ()
* Баҡса урамы ()
* Совет урамы ()
* Төҙөлөш урамы ()
* Үҙәк урам ()
* Шолохов урамы ()

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары:
* Яманайыр йылғаһы
* Ҡаҙанболаҡ йылғаһы

## Һылтанмалар
* 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Үрге Муйнаҡ

**Үрге Муйнаҡ** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.
Почта индексы — 453390, ОКАТО коды — 80226822001.

## Тарихы
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Хәсән улы Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Сураштың нәҫеле Абҙан, Юлдаш, дүрт **Муйнаҡ** ауылына, ә Сураштың Ейәнсура тигән улы Яңыбай, Юнай, Юлдыбай, Әлебай, Ғәббәс ауылдарына нигеҙ һалған.

1761 йылдан алып (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1707 йылдан алып) билдәле. Тәүге төпләнеүсе сотник Муйнаҡ Сөләймәнов исеме менән аталған. ΧΥΙΙΙ быуаттың 2‑се яртыһында Түбәнге, Урта, Кесе Муйнаҡ ауылдары барлыҡҡа килгәндән һуң, Оло Муйнаҡ булараҡ теркәлгән. Шулай уҡ Туп Муйнаҡ, Ҡужалған исемдәре менән билдәле булған. 1795 йылда 10 йортта 172 кеше йәшәгән, 1866 йылда 79 йортта — 365 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда тирмән теркәлгән. 20 быуат башынан хәҙерге исемен йөрөтә.

## Хәҙерге осор
Үрге Муйнаҡ — административ үҙәк. Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет, магазиндар бар.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 262 кеше, 1920 йылда 341 кеше йәшәгән. 2009 йылда 620 кеше иҫәпләнгән.

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (99 %).

## Географик урыны
Үрге Муйнаҡ ауылы Өҫкәлек йылғаһы (Һаҡмар йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 28 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 64 км

## Урамдары

* Ғәйнизаров урамы ()
* Урман урамы ()
* Йәштәр урамы ()
* Күпер урамы ()
* Белгестәр урамы ()
* Сүсән урамы ()
* Үҙәк урам ()
* Мәктәп урамы ()

## Тирә-яҡ мөхит
; Ер-һыу атамалары:
* Ҡушалатау тауы
* Үтә тишек тауы
* Өҫкәлек йылғаһы үҙәне
* Таҡырташ тауы
* Ҡарағайтау тауы
* Аҙағуй үҙәне

## Ваҡытлы матбуғатта
* Зианчуринский лекарь

## Башҡорт халыҡ ижады информаторҙары
* Муйнаҡ — был исем шул уҡ Ейәнсура районында Ф. Хәмитова тарафынан яҙып алынған «Муйнаҡ ҡарт» исемле риүәйәттә (№ 229) урын ала.
Бында ул аҡыллы, абруйлы шәхес итеп һүрәтләнә. Ф. Хәмитова яҙып алған вариантта ваҡиғаларҙың шулай уҡ ҡаҙаҡ-ҡалмаҡ яуҙары менән бәйле булыуын иҫкә алһаҡ, ике риүәйәттә лә бер ук шәхес хаҡында һүҙ барғанлығын төшөнөргә мөмкин. Башҡорт халыҡ ижады. ΙΙ том.
* Алпамыша" варианты 1960 йылда Башҡортостандың Ейәнсура районы Үрге Муйнаҡ ауылы 80 йәшлек Мөслимә Ваһапованан яҙып алынған. «Башҡорт халыҡ ижады» китабының 5-се томына индерелгән.

## Видеояҙмаларҙа
Видео от Аюпа Юланова

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* 
*  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге
Иҙәш

**Иҙәш** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Үтәғол ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 453394, ОКАТО коды — 80226840003.

## Географик урыны
Иҙәш ауылы Ҡаҫмарт йылғаһы ҡушылдығы Иҙәш йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 71 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үтәғол): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 48 км

## Тарихы
Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һала, 1765 йылдан билдәле. Бикбирҙе, Иҙәш-Бикбирҙе исемдәре менән теркәлгән. 1795 йылдан Бикбирҙе (Сәмәт) булараҡ иҫәпкә алынған, 25 йортта — 138 кеше, 1866 йылда 92 йортта 656 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ мәҙрәсә, һыу тирмәне, ярма ярғыс теркәлгән. XX быуаттың 30‑сы йылдарынан алып хәҙерге исемен йөрөтә.

## Хәҙерге осор
Иҙәш ауылы Үтәғол ауыл Советына ҡарай. Дөйөм белем биреү урта мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет, магазиндар бар.

## Халыҡ һаны
Халҡы: 1900 йылда — 581 кеше, 1920 йылда 605 кеше, 1939 йылда — 412 кеше, 1959 йылда — 474 кеше, 1989 йылда — 549 кеше, 2002 йылда — 665 кеше, 2010 йылда 613 кеше йәшәгән. Башҡорттар йәшәй (2002)

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, бөтә халыҡтың милләте — башҡорттар (100 %).

## Билдәле шәхестәре
* Абдуллин Фәтих Саҙрый улы (24.08.1924—10.08.2007) — журналист. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1980). Журналистар Союзы ағзаһы (1959). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* Ғиззəтуллина Гɵлсирə Мирза ҡыҙы (4.07.1957) — башҡорт яҙыусыһы, журналист, тəржемəсе. Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы (1996) һәм СССР-ҙың Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәми Ғарипов исемендәге премия лауреаты, Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара конкурстың республика этабының еңеүсеһе һәм бәйгенең халыҡ-ара туры дипломанты
* Ишкинин Ғилман Ғирфан улы (26.01.1965—5.02.2011) — башҡорт шағиры.
* Ҡадиров Урал Ғаян улы (10.03.1929—19.06.2017) — ғалим-ветеринар, патологоанатом, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Ветеринария фәндәре докторы (1970), профессор (1972). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1988).

## Урамдары

* Күксә урамы ( улица Кукся)
* Йәштәр урамы ( улица Молодёжная)
* Сүкеш урамы ( улица Сукеш)
* Т.Күскилдин урамы ( улица Т. Кускильдина)
* Мәктәп урамы ( Школьная улица)

## Ер-һыу атамалары

* Ҡаҫмарт йылғаһы
* Иҙәш йылғаһы
* Үрге Үткәрмә тауы
* Түбәнге Үткәрмә тауы
* Болантау
* Болан шишмәһе
* Яҡшылар йылғаһы
* Өлкәр тауы
* Һүжә йылғаһы
* Яптыйылға йылғаһы
* Ҡарат йылғаһы

## Башҡорт халыҡ ижады информаторҙары
* Ҡәҙербаева Гөлйыһан Сәйфулла ҡыҙы үҙ ижады менән таныштыра

## Һылтанмалар
* 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Ишемғол

**Ишемғол** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Яңы Себенле ауыл Советына ҡарай. 
Почта индексы — 453397, ОКАТО коды — 80226828001.

## Тарихы
1933 йылда  «Инәк» совхозы ойошторолған ваҡытта совхоздың үҙәк усадьбаһы булараҡ нигеҙ һалына, 2005 йылдан хәҙерге статусын ала, 2007 йылдан хәҙерге исемен йөрөтә.
Халҡы: 1939 йылда — 461 кеше, 1959 йылда — 548, 1989 йылда — 653, 2002 йылда 738 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда 791 кеше теркәлгән. Башҡорттар, урыҫтар, татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет, магазиндар бар.

2007 йылдың 10 сентябренә тиклем «Инәк» совхозының үҙәк усадьбаһы урынлашҡан ауыл була.

## Халыҡ һаны

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (42 %), урыҫтар (28%), татарҙар (26%).

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төйлөгән): 49 км

## Урамдары

* Дуҫлыҡ урамы  ()
* Йылға аръяғы урамы  ()
* Тыныслыҡ урамы  ()
* Йәштәр урамы  ()
* Еңеү урамы  ()
* Йылға тыҡрығы  ()
* Утар урамы  ()
* Чекмарев урамы  ()
* Көньяҡ тыҡрыҡ  ()
* Мәктәп урамы  () 

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр
Ҡарғалы (Ейәнсура районы)

**Ҡарғалы** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы татар ауылы.  
Почта индексы — 453383, ОКАТО коды — 80226834006.

## Тарихы
Ауылға 20-се быуат башында Орск территорияһында Ырымбур өйәҙенең Ҡарғалы ауылы кешеләре тарафынан Яңы Ҡарғалы исеме менән нигеҙ һалына. 20-се йылдар аҙағында хәҙерге исемен йөрөтә. 2006 йылда Ҡарғалыға Үрге Бикбирҙе ауылы һәм Көйөбәр ауылдары (1908 йылда һәм 1911 йылда нигеҙләнгән) ҡушыла 
## Халыҡ һаны

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (41 %), татарҙар (59 %).

## Ревизия материалдарында
1816 йылда Ҡарғалы ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

## Географик урыны
* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 54 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 108 км
## Урамдары
* Күпер урамы ()
* Урман урамы ()
* Үҙәк урам ()

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4
*ревизия материалдары

## Иҫкәрмәләр
Кинйәбулат (Ейәнсура районы)

**Кинйәбулат** () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.   
Почта индексы — 453383, ОКАТО коды — 80226834003.

## Тарихы
Ауылға 18 быуаттың 70-се йылдарында Нуғай даруғаһының Үҫәргән улусы Урмансы ауылы (Ейәнсура районы Ибрай ауылы) башҡорттары үҙ ерҙәрендә Нуғай-Туғай исеме менән нигеҙ һала. 19 быуат уртаһынан хәҙерге исемен (зауряд-сотник Кинйәбулат Ҡазбулатов исеменән) йөрөтә. 1866 йылда 26 йортта 124 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 1900 йылда һыу тирмәне теркәлгән.

## Халыҡ һаны

;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (98 %).

## Ревизия материалдарында
1816 йылда Кинйәбулат ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

## Географик урыны

* Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 21 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Күгәрсен): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Саракташ): 75 км

## Урамдары
* Урман урамы  ()
* Үҙәк урам  ()

## Һылтанмалар
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978-5-295-04683-4

## Иҫкәрмәләр