Гайдуков Виктор Михайлович

**Гайдуков Виктор Михайлович** (13 февраль 1935 йыл — 19 июль 2017 йыл) — СССР һәм Рәсәй табибы, хирург-ортопед һәм травматолог, уйлап табыусы, травматология, ортопедия һәм ялған быуындарҙы дауалау буйынса хеҙмәттәр авторы. Шиғри йыйынтыҡтар авторы. Медицина фәндәре докторы, профессор. Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре. Медицина хеҙмәте полковнигы.

## Биографияһы
Виктор Михайлович Гайдуков 1935 йылдың 13 февралендә Дондағы Ростовта тыуған.

1953 йылда Дондағы Ростовта урта белем алғандан һуң С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академияһына уҡырға инә, уны 1959 йылда тамамлай һәм аҙаҡ биш йыл буйы хәрби хеҙмәттә була. Хәрби хеҙмәтен Тимер юл ғәскәрҙәрендә үтә, Мурманскиҙа хәрби часта медицина пункты начальнигы вазифаһына тәғәйенләнә.

1964—1967 йылдарҙа С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академияһында — адъюнкт, 1967 йылдан — уҡытыусы, 1989 йылдан — өлкән уҡытыусы, 1991 йылдан — травматология һәм ортопедия кафедраһы профессоры. 1994 йылда Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәренән эштән киткәндән һуң кафедрала профессор булып эшләй, шулай уҡ С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академияһының хирургик Ғилми Советы ағзаһы була.

1967 йылда С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академияһында «медицина фәндәре кандидаты» ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп «Лечение ложных суставов и дефектов костей голени» темаһына диссертация яҡлай

1988 йылда С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академияһында медицина фәндәре докторы ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп «Современные методы лечения ложных суставов костей» темаһына диссертация яҡлай

## Ғаиләһе
* Ҡатыны — Гайдукова Лариса Ивановна (1948)
* Улы — **Алексей Викторович Гайдуков** (15 июнь1974, Ленинград, СССР) —Рәсәй дин белгесе, яңы дини хәрәкәттәр буйынса (бигерәк тә яңы мәжүсилек) белгес. Философия фәндәре кандидаты, доцент.

: 1991 йылда Ленинградта 248-се урта мәктәпте тамамлай. 1996 йылда А. И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университетының социаль фәндәр факультетын һәм 1999 йылда шунда уҡ дин ғилеме кафедраһы буйынса көндөҙгө бүлектә аспирантураны тамамлай. 2000 йылда А. И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университетында философия фәндәре докторы, профессор Н. С. Гордиенконың ғилми етәкселеге аҫтында фәлсәфә фәндәре кандидаты ғилми дәрәжәһенә дәғүә итеп «Идеология и практика славянского неоязычества» (һөнәр 09.00.06 — дин философияһы) темаһына диссертация яҡлай. Рәсми оппоненты — философия фәндәре докторы, профессор А. Ф. Замалеев һәм философия фәндәре кандидаты, доцент Н. В. Носович. Әйҙәүсе ойошма — Дәүләт дине тарихы музейы.

: 1995—2001 йылдарҙа —Санкт-Петербургтың 551-се урта мәктәбендә тарих, хоҡуҡ, йәмғиәтте өйрәнеү уҡытыусыһы. А. И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университетында 2001—2015 йылдарҙа дин ғилеме кафедраһында өлкән уҡытыусы (2001 йылдан) һәм доцент (2004 йылдан), ә 2015 йылдан — дин ғилеме һәм социология кафедраһы доценты, 2018 йылдың 1 сентябренән — дин тарихы һәм теология кафедраһында доцент. 2003 йылдан — кафедраның студенттар ғилми йәмғиәте кураторы. 2003—2013 йылдарҙа — Балтик эшҡыуарлыҡ һәм туризм академияһы доценты. 2004—2009 йылдарҙа Евразия иҡтисади берләшмәһенең парламент-ара ассамблеяһы ҡарамағындағы — төбәк-ара иҡтисад һәм хоҡуҡ институты доценты.
: 2012 йылдан — «Этна» Дин ғилеме тикшеренеүҙәр үҙәге етәксеһе. 1997 йылдан башлап — Санкт-Петербург һәм Ленинград өлкәһенең «Белем» йәмғиәтенең дин ғилеме буйынса фәнни-методик советы ағзаһы һәм 2002 йылдан Санкт-Петербургтың һәм Ленинград өлкәһенең «Белем» йәмғиәте ағзаһы.. 2007 йылдан башлап — Рәсәй динде өйрәнеүселәр ойошмаһы ағзаһы (РОИР) 2018 йылдан башлап — Рус дин ғилеме йәмғиәте ағзаһы.

## Ижади эшмәкәрлеге
Инглиз һәм рус телендә шиғырҙар яҙа, улар алты йыйынтыҡта, шулай уҡ «Невский альманах» әҙәби-нәфис журналында һәм башҡа баҫмаларҙа баҫылып сыҡҡан. Шулай уҡ ул 2002 йылда Санкт-Петербург Гимнын булдырыуға шиғри конкурста ҡатнашыусы.

Бала саҡтан фортепианола уйнау менән шөғөлләнә. Ошоноң менән бәйле уның курсташы Л. Н. Образцов хәтерләй: «Виктор Михайлович музыкаль һәләткә эйә. Бик күп пианистар, шул иҫәптән профессионалдар араһында Ленинград лауреаты булыуы осраҡлы түгел».

## Фәнни эшмәкәрлеге
В.M. Гайдуковтың фәнни тикшеренеүҙәре, нигеҙҙә, ялған һөйәк быуындарын дауалауҙа һөйәк туҡымаларының регенерацияһын өйрәнеүгә арнала. Һөйәк һыныуҙарын дауалау өсөн репозицияның яңы ысулдарын һәм гипс бәйҙәрен, шулай уҡ хирургик дауалауҙың яңы методикаһы булараҡ үҙәкле аппараттар, һынған һөйәктәрҙе тоташтырыу аппараттарын эшләй. Ялған быуындарҙы һөйәкте локаль ҡалынайтып дауалау ысулын эшләү уның ҡаҙанышы булып тора, шулай уҡ ул атыу сығышлы некротик ялған быуындарҙы тасуирлай. Ул мануаль терапияһынан һуң ялған быуындарҙың ҡушылыуы барлыҡҡа килеүен асыҡлаған.

Академияның Афғанстан, Вьетнам, Йәмән, Ҡытай, Сүриә кеүек илдәрҙән килгән сит ил студенттарын уҡыта.

«Лечебная иммобилизация» видеофильмын төшөргән(1994).

Уның ғилми етәкселеге аҫтында ике медицина фәндәре кандидаты яҡлауға әҙерләнгән.

20-нән ашыу патентланған уйлап табыуҙар авторы булып тора. Шул иҫәптән ортопедия тарихы һәм ортопед-травматологтарҙы һөнәри әҙерләү кеүек өлкәләрҙе үҙ эсенә алған 200 ғилми хеҙмәт авторы.

## Ғилми хеҙмәттәре

### Монографиялары

* Гайдуков В. М., Дедушкин В. С. Ложные суставы костей конечностей: Учебное пособие. — СПб., 1994. — 58 с.
* Гайдуков В. М. Ложные суставы. — СПб.: Наука, 1995. — 204 с.
* Гайдуков В. М. Ложные суставы костей. Этиопатогенез, диагностика, лечение: Руководство для врачей. — СПб.: Наука, 1998. — 106 с.
* Гайдуков В. М., Зевахин С. В., Игнатьев Е. И., Качесов В. А., Хусаенов А. Г. Мануальная терапия в практике травматолога-ортопеда: Руководство для врачей: К 100-летию основания клиники травматологии и ортопедии Военно-медицинской академии / под ред. В. М. Гайдукова. — СПб.: Наука, 1998. — 52 с.
* Ткаченко С. С., Шаповалов В. М., Гайдуков В. М. Кафедра и клиника военной травматологии и ортопедии: К столетию основания. — СПб.: Наука, 2000. — 323 с.
* Гайдуков В. М. Изобретения в травматологии и ортопедии [32 изобретения]. — СПб.: Петербург XXI век, 2002. — 92 с.
* Шаповалов В. М., Гайдуков В. М. Профессор Иван Леонтьевич Крупко. — СПб.: ВМедА, 2004. — 96 с.
* Шаповалов В. М., Гайдуков В. М., Баиндурашвили А. Г., Соловьёва К. С. Профессор Генрих Иванович Турнер. — СПб.: Синтез Бук, 2010. — 112 с.
* Шаповалов В. М., Гайдуков В. М. Профессор Сергей Степанович Ткаченко. — СПб., 2004. — 83 с.
* Гайдуков В. М., Хоминец В. В. Профессор Виталий Сергеевич Дедушкин. — СПб.: Синтез Бук, 2017. — 64 с.

### Мәҡәләләре

* Гайдуков В. М. Лечение ложных суставов костей голени // Вестник хирургии им. И. И. Грекова. — 1967. — Т.99. — № 12. — С.52-57.
* Ткаченко С. С., Гайдуков В. М. Костная гомопластика при лечении ложных суставов костей голени // Ортопедия, травматология и протезирование. — 1967. — № 10. — С. 3-9.
* Гайдуков В. М., Глебов Ю. И., Ручкин В. А. Реографическое обследование больного при ложном суставе голени // Ортопедия, травматология и протезирование. — 1968. — № 8. — С.84.
* Ткаченко С. С., Демьянов В. М., Гайдуков В. М., Кравченко С. И., Акимов Г. В., Грицанов А. И. Применение аппаратов внешней компрессии и дистракции при лечении свежих и несросшихся переломов костей // Вопросы компрессии и дистракции в травматологии и ортопедии: Материалы Всесоюзного симпозиума. — М., 1970. — С. 34-35.
* Ткаченко С. С., Гайдуков В. М. Лечение ложных суставов ключицы // Ортопедия, травматология и протезирование. — 1971. — № 10.
* Кафедра военной травматологии и ортопедии [табл.] / сост. В. М. Гайдуков // Профессора Военно-медицинской (Медико-хирургической) академии (1798—1998) / редкол. Ю. Л. Шевченко (гл. ред.), Н. Ф. Шалаев, (зам. гл. ред.), В. С. Новиков (отв. ред.) и др. — СПб.: Наука, 1998. — С. 175.
* Кафедра военной травматологии и ортопедии [табл.] / сост. В. М. Гайдуков // Профессора Военно-медицинской (Медико-хирургической) академии / Изд. 2-е, испр. и доп.; под ред. Проф. А. Б. Белевитина. — СПб., 2008. — С. 336.
* Ткаченко С. С., Гайдуков В. М. Внутренний остеосинтез при ложных суставах костей без иссечения межотломковых тканей // Ортопедия, травматология и протезирование. — 1990. — № 9. — С. 17-21.
* Гайдуков В. М., Дедушкин В. С. Аппарат чрескостной фиксации // Вестник хирургии им. И. И. Грекова. — 1996. — № 2. — С. 99- 100.
* Гайдуков В. М. Методика получения сращения ложных суставов с локальным утолщением кости // Травматология и ортопедия России. — 1998. — № 3. — С.66-68.
* Гайдуков В. М., Шаповалов В. М. Ложные суставы и остеопороз // Человек и его здоровье: материалы VII Российского национального конгресса, 26-29 ноября 2002 года. — СПб., 2002. — С.129-131.
* Шаповалов В. М., Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Лукичёва Н. П., Мясников Н. И. Реконструктивно-пластические операции при лечении больных с дефектами покровных тканей // Гений ортопедии. — 2014. — № 4. — С. 58-62.
* Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Микитюк С. И. Лечение пострадавших с огнестрельными ранениями и повреждениями сосудов конечностей // Медико-биологические и социально-психологические проблемы безопасности в чрезвычайных ситуациях. — 2015. — № 4. — С. 38-41.
* Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Коновалов А. М. Хирургическое лечение посттравматического остеомиелита, осложнившего перелом кости // Медико-биологические и социально-психологические проблемы безопасности в чрезвычайных ситуациях. — 2015. — № 3. — С. 56-61.
* Хоминец В. В., Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Микитюк С. И., Лукичёва Н. П. Пересадка кровоснабжаемых костных и мышечных трансплантатов для патогенетического лечения несросшихся переломов костей конечностей как единая медицинская проблема // Клиническая патофизиология. — 2015. — № 2. — С. 36-41.

## Уйлап табыуҙары

* Гайдуков В. М., Качесов В. А. Способ лечения ложных суставов. Патент на изобретение RUS 2204978 24.01.2000.
* Гайдуков В. М., Иванов В. А. Способ лечения неправильно срастающихся переломов бедренной кости. Патент на изобретение RUS 2012257.
* Гайдуков В. М., Дедушкин В. С. Способ лечения перелома ключицы. Патент на изобретение RUS 2012262. Гайдуков В. М. Способ лечения перелома ключицы. Патент на изобретение RUS 2012260.
* Качесов В. А., Гайдуков В. М. Способ лечения плече-лопаточного периартрита. Патент на изобретение RUS 2168973 22.04.1997. Пат. 2612122 РФ. МПК A 61 B 17/56.
* Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Лукичёва Н. П. Способ оперативного лечения повреждений ладонных пальцевых нервов / заявитель и патентообладатель ФГБВОУ ВО Военно-медицинская академия им. С. М. Кирова Министерства обороны Российской Федерации (ВМедА). — № RU2016110268A; заявл. 21.03.2016 ; опубл. 02.03.2017, Бюл. № 7.

## Шиғырҙары

* Гайдуков В. М. Музыка осени: стихотворения. — СПб.: Петербург — XXI век, 2005. — 164 с.
* Гайдуков В. М. Тюльпаны жёлтые и красные: стихи / Библиотека журнала «Невский альманах». — СПб., 2007.
* Гайдуков В. М. Жизнь прекрасна: стихи. — СПб., 2008.
* Гайдуков В. М. Раздумье. стихи. — СПб., 2011.
* Гайдуков В. М. Счастливый напряжённый век: стихотворения. — СПб., 2009.
* Гайдуков В. М. Звуки музыки: стихи. — СПб., 2014.

## Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

* «СССР Ҡораллы Көстәренә 40 йыл» юбилей миҙалы (1958)
* III дәрәжә СССР Ҡораллы көстәрендә «Яҡшы хеҙмәте өсөн» миҙалы  (1964)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең егерме йыллығы» юбилей миҙалы» (1965)
* «СССР Ҡораллы Көстәренә 50 йыл» юбилей миҙалы (1968)
* II дәрәжә СССР Ҡораллы көстәрендә «Яҡшы хеҙмәте өсөн» миҙалы (1968)
* «Хәрби батырлыҡ өсөн» юбилей миҙалы. Владимир Ильич Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы» (1970)
* I дәрәжә СССР Ҡораллы көстәрендә «Яҡшы хеҙмәте өсөн» миҙалы (1974)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең утыҙ йыллығы» юбилей миҙалы» (1975)
* «СССР Ҡораллы Көстәре ветераны» миҙалы (1984)
* «СССР Ҡораллы Көстәренә 70 йыл» юбилей миҙалы (1988)
* «Уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ отличнигы» билдәһе, ВОИР (1990)
* «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең илле йыллығы» юбилей миҙалы» (1993)
* «Хәрби берҙәмлекте нығытҡан өсөн» миҙалы (1997)
* Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәбе хеҙмәткәре (2000)
* «Оборона министрлығына 200 йыл» миҙалы (2002)
* Ленинград өлкәһе Закондар сығарыу йыйылышының Почетлы дипломы (2010)
* «Афғанстанда хәрби хәрәкәттәрҙең тамамланыуына 25 йыл тулыу айҡанлы» миҙалы (2014)
* «Ҡулдың юғалған беренсе бармағын тергеҙеү ысулы. Ҡулдың беренсе бармағын формалаштырыу ысулы» эшләнмәһе өсөн «Архимед-2017»  XX Мәскәү халыҡ-ара уйлап табыуҙар һәм инновацион технологиялар салонының алтын миҙалы. (Губочкин Н. Г., Гайдуков В. М., Микитюк С. И., Лукичева Н. П., Коновалов А. М.) (май 2017)

## Әҙәбиәт

* 
* 
* 
* 
* 

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар
* Виктор Михайлович Гайдуков на Стихи.ру