Платов (аэропорт)

**Платов аэропорты** (IATA: ROV, ICAO: URRP) — Дондағы Ростовта халыҡ-ара аэропорт, Шолохов проспектындағы иҫке аэропортҡа  алмашҡа килеүсе. Дондағы Ростовтан  төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай  29  километр алыҫлыҡта Ростов өлкәһенең Аҡсай районында, Новочеркасск ҡалаһынан төньяҡ-көнбайышҡа ҡарай  15 км  (Грушевская станицаһынан 4 км төньяҡтараҡ, М.-4  федераль автотрассаһы эргәһендәге) урынлашҡан. Казак  атаманы Матвей Платов хөрмәтенә аталған.

Ростовтың  яңы аэропорты 2018 йылда  футбол буйынса донъя чемпионатҡа әҙерлек сиктәрендә төҙөлгән. Хәҙерге Рәсәй тарихында Көньяҡ федераль округта нулдән төҙөлгән беренсе, пассажирҙар ағымы буйынса өсөнсө  (Краснодар һәм Сочиҙан һуң)  ҙур аэропорт. Даими рейстар өсөн аэропорт  2017 йылдың 7 декабрендә асыла.

Аэродром A310 Airbus, Аirbus a319, Airbus A320, A321 Airbus, A330 Airbus, Boeing 737, 747 Boeing, Boeing 757, 767 Boeing, Воеіпg-777, CRJ, Ан-124, Ил-62, Ил-76, Ту-154, Ту-204 бөтә төр самолеттарҙы, шулай уҡ вертолеттарҙы ҡабул итергә мөмкинлек бирә. Осоу-ултырыу һыҙатының классификациялы осоу һаны (PCN) 57/R/A/W/T, Яһалма осоу-ултырыу һыҙаты II категория буйынса йыһазландырылған.

2019 йылдың 5 февралендә абруйлы Skytrax  (Бөйөк Британия) халыҡ -ара рейтинг ойошмалары эксперттары үткәргән аэропорт аудит йомғаҡтары буйынса 5 йондоҙ  рейтингына  лайыҡ була.  Рәсәй аэропорты 1989 йылдан булған рейтингтар осоронда  тәүге тапҡыр бындай баһаға лайыҡ була.

## Исеме
Башта  аэропорт «Көньяҡ» тип атала. Ростов өлкәһе хөкүмәте ойошторған халыҡ биргән тауышта  казак атаманы Матвей Иванович Платов хөрмәтенә  «Платов» исеме еңеп сыға, 15,8 меңдән ашыу тауыш . Башҡа варианттары — «Дондағы Ростов» һәм «Көньяҡ» — 13  меңдән ашыу һәм 11, 6 мең ярашлы рәүештә.

2017 йылдың 20 ғинуарҙа Рәсәй Федерацияһы хөкүмәте аэропортҡа рәсми рәүештә «Платов» исемен бирә.

## Тарихы
### Проектлау

Аэропорттың дөйөм проектлауын «Аэропроект» башҡара,  аэровокзалды  Германия компанияһы «Ассман Бератен+ Планный» проектлай, ә уның өсөн архитектура концепцияһын — Британия Twelve Architects  бюроһы һәм уның архитекторы Алекс Битус үтәй, ул быға тиклем Домодедово аэропортының  3 -сөтерминалын һәм Санкт-Петербургта «Лахт-үҙәк» башняһын проектлауҙа ҡатнаша. Битус һүҙҙәре буйынса, концепция нигеҙенә Дон йылғаһы, уның тулҡындар һәм  күпере ята.

В класлы аэропорт 3600 х45 метр ҙурлыҡтағы берҙән-бер  осоу-ултырыу һыҙаты һәм 50 000 квадрат метр майҙанда  пассажирҙар терминалы, сәғәтенә 2 мең пассажирҙы һәм йылына 5 млн.пассажирҙы хеҙмәтләндереүгә һәләтле, 9 телетрапты   һәм  перрондарға 10  сығыу урыны менән проектлана.  Проектҡа шулай уҡ беренсе осоуүултырыу һыҙатына  параллель терминалдың икенсе яғынан икенсе осоу-ултырыу һыҙатын төҙөү һалынған. Бынан тыш терминал проектында ике яҡҡа уны киңәйтеү мөмкинлеге лә резервта ҡалдырылған. Шулай уҡ   майҙанда йөк терминалы һәм  2500 автомобилгә иҫәпләнгән урын төҙөү проектланған

Бина  интерьерының дизайны менән ике архитектура бюроһы — Nefa Architects (эске һауа линияһы залы, «Дала» концепцияһы) һәм   VOX Architects студияһы (урындағы һауа линияһы залы,  «Ҡояш. Һауа. Ярҙар» проекты).

### Төҙөү
Аэропорт төҙөлөшө 2014 йылдың июлендә башлана  һәм 2017 йылда тамамлана, сафҡа индереү һәм рейстар башҡарыу бер үк көндә   2017 йылдың 7 декабрендә  үтә. Төҙөләш  проекты  2018 йылда футбол буйынса донъя чемпионатына әҙерләнеү һәм уны үткәреү буйынса Федераль программаға, шулай уҡ   «Рәсәй транспорт системаһын үҫтереү (2010—2020)» Федераль маҡсатлы программаһына индерелә. Терминалды  төҙөү инвесторы һәм уның хужаһы булып «Төбәктәр аэропорттары» холдингы сығыш яһай  (проект етәксеһе — Григорий Удинцев).  
|2015 йылдың ноябрендә төҙөлөш
Файл:Строительство аэропорта "Южный". Январь 2016.jpg|2016 йылдың ғинуарында төҙөлөш
| 2017 йылдың ғинуарында төҙөлөш


## Инфрастурктураһы
Аэропорт бинаһында эшләй:

* Дон казактары тарихына  арналған мультимедиа экспозицияһы.
* «Ростов» футбол клубының фан-магазины.
* Сувенир магазиндары

### Мультимедиа экспозицияһы
2017 йылдың 6 декабрендә өсөнсө ҡаттағы көтөү зонаһында  «Платова һәм уның ваҡыты» экспозицияһы асыла. Ул тематик яҡтан атаман М.И.Платовҡа ҡараған биш  мультимедия өлөшөнән тора:

* «**Дон**» — 14- метрлыҡ экранда    «Дон өҫтөндә осоу» ролигы күрһәтелә
* «**Ирекле көньяҡ**» — панорамалы экранда ирекле казак тормошона арналған ҡыҫҡа фильмдар күрһәтелә
* «**1812 йылғы һуғыш**» — 1812—1814 йылдарҙағы һуғыш кампаниялары  береһенең картинаһы, махсус видеэҙләү аша ҡарағанда йәнләнә
* «**Быуаттар аша**» — ҙур экранда казак формаһының  быуаттар дауамында  үҙгәреүенә арналған   интерактив һүрәттәр күрһәтелә.  
* «**Фракталь  портреттар**» — төрлө тарихи өҙөмтәләрҙән аэровокзалдың быялаларында башҡарылған  атаман Матвей Платов һәм фельдмаршал Михаил Кутузовтың һүрәттәре

## Эшмәкәрлеге күрһәткестәре
2018 йылдың  23 июнендә футбол буйынса донъя чемпионаты ваҡытында рекордлы пассажирҙар ағымы   теркәлгән. Был көндә 212   осоу-ултырыу операцияһы башҡарылған. Максималь күрһәткес бортында 442 пассажир менән Boeing 777 ултырыу иҫәбенә өлгәшелә, аэропорт тарихында беренсе тапҡыр ике палубалы Boeing 747,  шулай уҡ   17  Airbus-320, 8  Airbus-321, 11  Boeing 737-800 самолеттары ултыра.





2018 йылдың беренсе ярты йыллығы өсөн ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса пассажирҙар һаны: Екатеринбург — 39 мең пассажир, Сочи — 29 мең, Һамар — 17,3 мең, Анталья — 74 мең, Тбилиси — 61,5 мең кеше, Дубай — 17 мең. 2018 йылда     Тбилиси-Дондағы Ростов - Мәскәү пассажирҙар рейсы яртыһынан күберәген тәшкил итә,   икенсе урында — Тбилиси — Дондағы Ростов — Екатеринбург.

2019 йылдың майында Рәсәй Федерацияһының Премьер-министры  Дмитрий Медведев Ростов өлкәһенә эш сәфәре сиктәрендә «Платов»   аэропортына килә — уның был көньяҡ аэрогавангә тәүге визиты

## Авиакомпания һәм тәғәйенләнеш пункттары
Аэропорттан  даими рейстарҙы  20-нән ашыу авиакомпания башҡара.  Осоштар географияһы бик киң ҡоласлы һәм Рәсәйҙе, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙе үҙ эсенә ала.
Түбәндә аэропортта эшләүсе авиакомпаниялар  һәм улар хеҙмәтләндергән йүнәлештәр һаналған:

## Транспорты
Аэропорт автомобиль юлдары менән Дондағы Ростовҡа төньяҡ урау юл һәм Дон автомобиль юлы менән бәйле. «ГипродорНИИ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте проектлаусыһы 2013 йылда автомобиль юлдарының алты вариант трассаһын тәҡдим итә.  Һөҙөмтәлә Аҡсай һәм Родионов-Несветай райондарындағы биләмәләр аша үткән трасса һайлана, дөйөм оҙонлоғо    тәшкил итә. Участка төньяҡ урау юлдан  аэровокзалға тиклем   — 4 һыҙатҡа тиклем киңәйтергә иҫәпләнгән юл ситтәре менән  2-һыҙатлы   (2018 йылдың йәйендә  киңәйтеү башлана). Участка М-4 алып   аэровокзалға тиклем  — 4-һыҙатлы. Ике участка ла  тулыһынса яҡтыртылған. Төҙөлгән юл участкаларын бер үк ваҡытта ҡыҫҡарталар һәм  М-4 яғынан Таганрогҡа маршрутты уңайлы итеп эшләйҙәр.

Ростов өлкәһенең эре ҡалалары үҙәгенә тиклем автомобиль юлдары буйлап аралыҡ:  Новочеркасск ҡалаһына тиклем 26 км; Дондағы Ростовҡа тиклем 40 км; Шахты ҡалаһына тиклем 42 км; Новошахтинск ҡалаһына тиклем  46 км; Батайскҡа 50 км;  Аҙауға тиклем 80 км; Таганрогҡа тиклем 100 км.

Аэропортҡа тиклем тик 17 урынлыҡ 285-се һәм 286-сы  микроавтобустар йөрөй (ғәҙәти маршрут автобустары):

* **285-се маршрут буйынса:** Вокзал яны майҙаны — Гвардеецтар майҙаны— Красноармейская  урамы — Театр проспекты — Шолохов проспекты — М-4 «Дон» трассаһы — Платов аэропорты;
* **286-сы маршрут буйынса:** Сельмаш — Менжинский урамы — Курчатов урам — Щербаков урамы  — Вятская  урамы —  —Щепкин шоссеһы  — Платов аэропорты.

Рейстар 30 минут интервал менән тәүлек әйләнәһенә башҡарыла. Дондағы Роостов тимер юл вокзалынан  юл ваҡыты аэропортҡа тиклем бер сәғәт тирәһе.

2019 йылдан Дондағы Ростовтан аэропортҡа  700-се маршрут,  Новочеркассктан  800-се маршрут ойошторола

Элек тимер юл тармағы төҙөү һәм «Дон экспресын» ебәреү тураһындағы хәбәрҙәр дәлилләнмәй.  Өлкә транспорт министрлығы  2035 йылдарҙа  аэропортҡа тиклем электричка ебәреү планын иғлан итә.
Файл:Platov-Aero-Road-M4 (1).jpg|  Мәскәү яғынан М-4 яғынан инеү урыны
Файл:Platov-Aero-Road-M4 (2).jpg
Файл:Platov-Aero-Road-M4 (3).jpg
Файл:Platov-Aero-Road-M4 (4).jpg|Дондағы Ростов яғына  М-4-кә  сығыу 


## Хәүефһеҙлеге
«Платов» аэропорты хәүефһеҙлек күҙлегенән иң яҡшы Рәсәй аэропорты  булып тора. Бында тикшереү өсөн ҡулланылған иң заманса ҡорамалдар эшләй,  ә хәүефһеҙлек күрһәткестәре  граждандар авиацияһының  Европа конференцияһы стандарттары талаптарына тап килә. Багаждарҙы тикшереү өсөн  Morpho Detection етештергән томографтар ҡулланыла. Багаж конвейеры бер сәғәт эсендә  1800 берәмекте ҡарау мөмкинлегенә эйә.

## Фотогалерея

Файл:Platov-Aero (1).jpg|Аэропорт бинаһы, 2017 йылдың  ноябре
Файл:Platov-Aero 20171210165606.jpg|Аэропорт бинаһы кисен,   2017 йылдың декабре
Файл:Platov-Aero 20171210170138.jpg|Теркәү урындары,  2017 йылдың декабре
Файл:Platov-Aero 20171210170425.jpg|Фаншоп ФК «Ростов»,   2017 йылдың декабре 
Файл:Platov-Aero 20171210171540.jpg|Эске бүлмәләр,   2017 йылдың декабре
Файл:Platov-Aero 20171210172014.jpg|Эске бүлмәләр,  2017 декабре
Файл:Platov-Aero 20171210171600.jpg|Эскалатор,  2017 йылдың декабре


## Шулай уҡ ҡарағыҙ

* Аэропорт Ростов-на-Дону
* Список аэропортов России
* Список наиболее загруженных аэропортов России

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Официальный сайт 
* Ростов-на-капоте: на маршрутках к аэропорту «Платов» исправили панораму города 
* Аэропорт Платов — как добраться на автобусе, автомобиле
* Общественный транспорт к аэропорту Платов 
* Министр транспорта России и губернатор Дона наградили строителей аэропорта Платов 
* Уникальный «Спортолет» посетил аэропорт Платов в Ростове-на-Дону