Череповец дәүләт университеты

**Череповецкий дәүләт университеты (ЧДУ)** — юғары уҡыу йорто. Ул Вологда өлкәһенең Череповец ҡалаһында урынлашҡан. 
Төбәктең терәк университеттарының береһе.

## Тарих
1996 йылда  Вологда политехник институтының Череповец филиалы базаһында (1993 йылдың 1 июлендә ойошторолған) *Череповецкий дәүләт индустриаль институты* (1986 йылда Төн-яҡ-Көнбайыш политехник институтының Череповец филиалындағы индустриаль факультет базаһында ойошторола (Төньяҡ-Көнбайыш ситтән тороп уҡыу политехник институтының уҡыу-консультация бүлеге булараҡ 1956 йылда ойошторолған) һәм Вологда политехник институтының төҙөлөш факультеты  менән *Череповец дәүләт педагогия институтының* (1875 йылда *Вологда уҡытыусылар семинарияһынан* төҙөлгән; 1919 йылда *Череповец алыҡ мәғарифы институты*; 1939 йылда — *Череповец  уҡытыусылар институты*; 1954 йылдан алып — *Череповец дәүләт педагогия институты*) базаһында төҙөлә.

2002 йылдан башлап университеттарҙың Евразия ассоциацияһының ағзаһы булып тора.

2017 йылдың апрелендә төбәктең терәк университеты булып китә.

## Университет структураһы
Университет составында биш институт:

* **Информацион технологиялар институты**
** Автоматлаштырыу һәм идара итеү кафедраһы
** Инфокоммуникационный технологиялар һәм хәүефһеҙлек кафедраһы
** ЭВМ программаһы менән тәьмин итеү һәм  математикака федраһы
** Математика һәм информатика кафедраһы
** Физика кафедраһы
* **Гуманитар институт**
** Герман филологияһы һәм мәҙәни-ара коммуникациялар кафедраһыы
** Философия һәм тарих кафедраһы
** Сит ил телдәре кафедраһы
** Ватан филологияһы һәм ғәмәли коммуникациялар кафедраһы 
** Йәмәғәтселек менән бәйләнеш , реклама һәм журналистика кафедраһы
** Социология һәм социаль технологиялар кафедраһы
* **Инженер-техник институты**
** Архитектура мөхитенең дизайны кафедраһы
** Металлургия, машиналар эшләү ҡорамалдар һәм технологик ҡорамалдар кафедраһы
** Төҙөлөшкафедраһы
** Электорэнергетика һәм йылылыҡ техникаһы кафедраһы
** Транспорт саралары һәм техносфера хәүефһеҙлек кафедраһы
** Электроэнергетика һәм электротехника кафедраһы
** Химик технологиялар кафедраһы
* **Педагогика һәм психология институты**
** Дефектологик белем биреү кафедраһы
** Мәктәпкәсә белем биреү кафедраһы
** Башланғыс белем биреү, дөйөм һәм социаль педагогика кафедраһы
** Психология кафедраһы
** Профессиональ һәм технологик белем биреү кафедраһы
* **Бизнес-мәктәп (институт)**
** Иҡтисад һәм идара итеү кафедраһы

Бер факультеты:

* **Кеше һаулығы һәм биология факультеты**;
** Биология кафедраһы
** Физик культура һәм спорт теорияһы һәм методикаһы кафедраһы
** Физик культура кафедраһы

## Студенттар ойошмаһы

# Уҡыусыларҙың берләшкән советы, уға Череповец дәүләт университетының бөтә йәмәғәт берекмәләре һәм ойошмаларының вәкилдәре инә.
# ЧГМОО "ЧДУ студенттарын берләшмәһе". 1998 йылда булдырылған.
# Биология кафедраһы янындағы йәштәрҙең экологик үҙәге.
# Студенттар агитбригадаһы.
# Череповецкий РАССО бүлексәһе.
# Студенттарға психологик хеҙмәт. 2007 йылда педагогика һәм психология институтының психология кафедраһы эргәһендә ойошторола. Студенттарға юғары уҡыу йортонда уҡығанда психологик ярҙам итеү хеҙмәте.
# Барлыҡ факультеттарының һәм институттарының студенттары советы.
# "Students' Press" студент гәзите ойошмаһы
# Студент отрядтары

## Университет статусы
Университет эшмәкәрлеге өс тапҡыр уңышлы рәүештәскомплекслы баһалау үтә: 2001 йылдың февралендә, 2006 йылдың февралендә һәм 2011 йылдың февралендә

2005 йылдың сентябрь айында  Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзының «Бизнес өлкәһендә эффектлы партнерлыҡ итеү һәм яңы быуын профессионалдарын һөҙөмтәле әҙерләү хеҙмәттәшлеге өсөн» дипломы менән бүләкләнә. ЧДУ эш биреүселәр баһаһы буйынса, Рәсәйҙәге классик 120 классик университеттар   араһында 53-сө урынды биләй (рейтинг белгестәргә һорау буйынса төҙөлгән, унда  600-ләп эш биреүсе баһа биргән).

2008 йылда ЧДУ СМК сифат сертификаты ала,ЧДУ-ның  сифат менеджменты системаһы ISO 9001 стандарттарына тап килә тип танылған.

Йыл һайын [сығанаҡ 1267 көн күрһәтелмәгән] Череповец дәүләт университеты РФ Фән һәм белем биреү министрлығының юғары уҡыу йорттарын мониторглау һөҙөмтәләре буйынса уңышлы эшләй тип табыла.

## Ректорҙар

* 1996-2009: Грызлов Владимир Сергеевич
* 2009-2019: Афанасьев Дмитрий Владимирович

## Билдәле тамамлаусылар

* Валерий Вениаминович Воронов
* Дмитрий Вячеславович Новицкий
* Евгений Владимирович Макеев
* Вадим Александрович Шипачёв
* Максим Валерьевич Чудинов

## Иҫкәрмә

## Һылтанмалар

* Череповец дәүләт университеты сайтында.
* Сайтта "Students' Press"