Павел-Баня

**Павел-Баня** (болг. Павел баня) — Болгариялағы ҡала. Старозагорский өлкәһендә, Ҡаҙанлыктан алыҫ түгел (20-25 км), Копринка һыуһаҡлағысы эргәһендә урынлашҡан. Павел-Баня общинаһына инә. Ҡала Болгарияның үҙәк өлөшөндә, Стара планина (Балҡан тауҙары) һәм Средна гора тауҙары араһында, Розалар үҙәнендә урынлашҡан.
Халыҡ һаны 2 994 кеше тәшкил итә.

## Сәйәси хәл
Павел-Баня общинаһының кметы (мэры) — община идараһына һайлауҙар һөҙөмтәһе буйынса Станимир Христов Радевски (инициатива комитеты).

## Иҡтисады
Павел-Баня ҡалаһында иң үҫешкән тармаҡтар — бальнеологик туризм һәм **эфир майы етештереү һәм эшкәртеү** (лаванда, роза, шальфей).

Павел-Баня ҡалаһы **милли бальнеологик үҙәк**.

Файл:Markoni pavelbaya007.jpg|Маркони бассейны
Файл:Pavel banya mineral water.jpeg|Минерал һыу

Ҡала боронғо замандарҙан **шифалы минерал һыуҙары** менән билдәле. Улар өсөн түбән минераллашыу хас, составында радон, фтор һәм кремний артыҡ түгел. Ете тәбиғи һыу сығанағынан температураһы 50-нән 61 градусҡа тиклем булған минерал һыу шишмә булып ағып ята. Курорт терәк-хәрәкәт итеү аппаратының ортопедик дегенератив һәм шешеү ауырыуҙарын, **травманан һуңғы** һәм ортопедик ауырыуҙарҙы, дегенератив һәм шешеү ауырыуҙарын, периферик нервы системаһы ауырыуҙарын, моно- һәм полиневрит, радикулит, үҙәк нервы системаһы ауырыуҙарын һәм башҡаларҙы дауалауҙа махсуслашҡан.

**Павел Баня** минерал һыу сығанаҡтары тураһында ҡыҫҡаса мәғлүмәт: 

* Һыйышлығы: 15,8 л/сек
* Температура — 61° С.
* Минераллашыу — 0,62 g/l : Радон — 22,8 nc/l; водород сульфаты — 0,7 mg/l.

Ҡалала минерал һыу менән 11 бассейн бар, шуларҙың етеһе ябыҡ һәм дүртәүһе асыҡ.

## Иҫтәлекле урындары

* **«Үҙәк Балкан» милли паркы**
* Үҙәк Балкан Болгария Республикаһының өс милли паркының береһе булып тора. Ул Үҙәк Балҡан тауҙарында урынлашҡан. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге 500 һәм 2376 м араһында тирбәлә — иң түбән нөктәһе Карлово ҡалаһынан йыраҡ түгел, ә иң юғары нөктәһе — Ботев (тау) — Стара планина тауының иң бейек түбәһе. Милли парк территорияһында 20000 гектарҙан ашыу биләмәлә урынлашҡан туғыҙ ҡурсаулыҡ бар. Былар «Боатин», «Царичина», «Козя стена», «Стенето», «Северен Джендем», «Пеещи скали», «Соколна», «Джендема» һәм «Стара река» ҡурсаулыҡтары. Ҡурсаулыҡтар зонаһы 20019,6 гектар майҙанды биләй. Һигеҙ ҡурсаулыҡ ЮНЕСКО-ның Бөтә Донъя мираҫы исемлегенә индерелгән. 2003 йылда «Үҙәк Балҡан» милли паркы, яҡшы һаҡланған тәбиғәте һәм уның тураһында яҡшы хәстәрлек өсөн юғары баһа алып, «PAN Parks» селтәренә ағза итеп ҡабул ителә, 2004 йылда парк «PAN Parks» сертификатына лайыҡ була.

Паркта үҫемлектәрҙең 2340 тиерлек төр һәм ярым төрө үҫә. Улар араһында юғары үҫемлектәрҙең 1900 төрө һәм ярым төрө һәм 15 төр ҡаҙаяҡ бар. Дарыу үҫемлектәренең 166 төрө үҫә.

## Даими ваҡиғалар
* **Кукерҙар карнавалы** (карнавал костюмдарына кейенгәндәр) Бөйөк пост алдынан тәүге йәкшәмбе. Павел баня ҡалаһында был байрамды сыр аҙнаһында үткәрәләр һәм уны урындағы халыҡ «Карнавал» тип, ә кейенгәндәрҙе (кекурҙарҙы) «ҡарттар» тип атайҙар. Быуаттар буйына ҡыш аҙағында кейенгәндәрҙе көтәләр һәм ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡаршы алалар. Ошо йолалар ярҙамында кешеләр борон тәбиғәткә тылсымлы ысул менән йоғонто яһарға маташҡандар. Кукерҙар ни тиклем юғарыраҡ һикерһәләр, игендәр шул тиклем бейек булып үҫәләр, баҡыр ҡыңғырауҙарҙың тауышы ни тиклем йырағыраҡ ишетелһә, яуыз рухтар һәм ауырыуҙар шул тиклем йырағыраҡ ҡыуыла тип ышанғандар. Һәр «ҡарт» битлек һәм ҡыңғырауҙарҙы, «kaлъчка» тип аталған ағас ҡылысты тарттырып бәйләй, төрлө төҫтәге яулыҡтарҙы ҡулдарына һәм битлеккә бәйләй. «Карнавал» ваҡытында ҡарттар төркөмөнә «кәләш», «кейәү», «ирҙең энеһе», киндер туҡыма кейгән «сиған» һәм сепрәктән эшләнгән бала (халыҡ ышаныуҙары буйынса ул һаулыҡ һәм уңдырышлылыҡ өсөн тылсым көсөнә эйә) күтәргән «сиған ҡатыны» кеүек өҫтәмә персонаждар ҡушыла.
* **Рауза һәм минераль һыу байрамы** — 2005 йылда традиция тергеҙелә һәм минераль һыу һәм рауза байрамы ойошторола, ул хәҙерге һәм боронғо традицияның үҙенсәлекле бәйләнеше булып тора. Июнь айының икенсе аҙнаһында уҙғарыла һәм илдең һәм сит илдәрҙең күп туристарын йыя. Халыҡ-ара фольклор фестивалендә төрлө халыҡтарҙың фольклор мираҫы һәм йолалары осраша, общинаның һәр ауылында үҙенең быуаттар дауамында беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған үҙенсәлекле йәшәү рәүешен һәм мәҙәниәтен күрһәтергә мөмкинлек бирелә. Һуңынан урам буйлап байрамда бөтә ҡатнашыусыларҙың һәм общинала кейенеүселәрҙең парады үтә. Раузалар байрамында Раузалар Батшабикәһен һәм минерал һыу Батшаһын һайлау йолаһы бар, улар байрам ваҡытында бөтә сараларҙа ла ҡатнашалар. Традицион һәм заманса ысул ярҙамында "Рауза уңышы йыйыу һәм «Рауза майы етештереү» йолалары күрһәтелә.

## Билдәле шәхестәре
* Мазаров, Тодор (1905—1975) — опера йырсыһы.

## Туғанлашҡан ҡалалар
*  Лиски, Рәсәй

## Һылтанмалар
* Статистика населения

## Иҫкәрмәләр