open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گۆنه‌باخان

**گۆنه‌باخان** (، ، ، ، ، ) بیر نؤع بیتکی.

## گؤرونتولر

File:A sunflower.jpg|***[[Helianthus annuus]]***|
File:Inula 0.2 R.jpg|***[[Helianthus atrorubens]]***
File:Helianthus_decapetalus_'Plenus'.jpg|***[[Helianthus decapetalus]]***
File:Helianthus giganteus.jpg|***[[Helianthus giganteus]]***
File:Helianthus nuttallii.jpg|***[[Helianthus nuttallii]]***
File:Helianthus petiolaris USDA.jpg|***[[Helianthus petiolaris]]***
File:Helianthus porteri 1.jpg|***[[Helianthus porteri]]***
File:Helianthus orgyalis0.jpg|***[[Helianthus salicifolius]]***
File:Sunroot top.jpg|***[[Helianthus tuberosus]]***
File:Helianthus_x_laetiflorus_001.JPG|***[[Helianthus × laetiflorus]]***



## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Helianthus»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:بیتکیلر
یاشیل‌باش اؤردک

**یاشیل‌باش اؤردک** (، ، ، ، )  قازکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

## گؤرونتولر

File:Anas_platyrhynchos_Stockente_01_ms.jpg
File:Anas-platyrhynchos-Weißer-See-Potsdam-18-V-07-037.jpg
File:Mallard 080508.jpg
File:Mallard-Mindaugas Urbonas.jpg
File:Stockente male.jpg
File:Hilden Am Holterhöfchen 0033.jpg
File:Norwegian Duck.jpg
File:Wiki Sorsa k 1-01.jpg
File:Anas platyrhynchos male.jpg
File:Male mallard duck 2.jpg
File:Erpel SE JM 2006.JPG
File:Mallard - Rutgers park - 1.jpg
File:Stockente.jpg
File:Drake.JPG
File:Erpel der Stockente 15.05.2008 052.jpg
File:Anas platyrhynchos - Rapperswil - Holzbrücke - Obersee 2011-02-07 11-33-48.JPG
File:Mallarddrake03262006a.JPG
File:Mallard male 1.jpg
File:Mallard duck 03-05-2010.jpg
File:Gråand han.jpg
File:2007-03-16 (61) Wild duck, Stockente, Anas platyrhynchos.JPG
File:Male duck.jpg
File:Male mallard standing.jpg
File:Mannelijke wilde eend Boekenbergpark Antwerpen.JPG
File:Picswiss VD-46-64.jpg
File:Anas platyrhynchos -Chester Zoo, England -male-8a.jpg
File:Calw, am Morgen an der Nagold IMG 5275.JPG
File:Duck in one feet.jpg
File:Central Park Zoo.JPG
File:Männliche Stockente.jpg
File:Mallard on Lake Bled.jpg
File:Duck in flight.4.jpg
File:Duck in flight.3.jpg
File:Mallard speculum.jpg
File:Stockente (Erpel, flügelschlagend).jpg
File:A mallard on the Inver at Larne - geograph.org.uk - 365643.jpg
File:Against the flow.jpg
File:Anas platyrhynchos (male) E4.jpg
File:Duck plague victim.JPG
File:Anas platyrhynchos in Meijo Park.JPG
File:Anas platyrhynchos and Turtle.JPG
File:Red-eared sliders and Mallard in Golden Gate Park 1.jpg
File:Benkid77 Duck, Buxton 1 080809.JPG
Anas platyrhynchos MHNT.ZOO.2010.11.18.6.jpg |Museum specimen 


## قایناقلار

بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار
بؤلمه:قازکیمی‌لر
بؤلمه:قوش
آرپاد

**آرپاد**، () ( دوغوم: ۸۴۵ - اؤلوم: ۹۰۷) مجاریستان شاهی ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:مجاریستان شاهلاری
آلمان ایدئالیزمی

بندانگشتی|آلمان ایدئالیزمین اؤندرلری،کانت،فیشته،شلینگ،هئگئل
**آلمان ایدئالیزمی''،**'' آلماندا گلیشمیش بیر فلسفه جریانیدیر. بو آخیم ۱۸. یوز ایلین سونلاری ایله ۱۹. یوز ایلین باشلاری آراسیندا سورموشدور. آلمان ایدئالیزمی ایمانوئل کانت"ین 1780"لر و 1790"لارداکی چالیشمالاری ایله گلیشمیشدیر. جریان،رومانتیزم و آیدینلانما چاغی ایله یاخیندان علاقه لیدیر. بو حرکاتین اهمیتلی دوشونورلری ایمانوئل کانت، یوهان قوتلیب فیشته ،فریدریش شئلینگ،جورج ویلهلم فریدریش هئگئل "دیر. بونونلا برابر فریدریش هاینریش ژاکوبی ،قوتلوب ارنست شولز ،کارل لئونارد راینهولد و فریدریش شلایرماخر دا بو جریانا دیرلی  قاتقیلاردا واریمیشلار.

## بیرده باخ

* یوهان قوتفرید هردر
* سالومون مایمون
* فریدریش شیلر

بؤلمه:فلسفه
کاتولیک کیلیساسی

**کاتولیک کلیساسی** ، مسیحیتین ۳ آنا بؤلوموندن بیریدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:مسیحیت
بؤلمه:کاتولیک کلیساسی
بؤلمه:Christian organizations established in the 1st century
بؤلمه:International Christian organizations
کایوس

**کایوس** () کاتولیک کلیساسی پاپلاریندان بیری ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:پاپلار
هنری کریستوف

**هنری کریستوف** ()، (دوغوم: ۶ اوکتوبر ۱۷۶۷، اؤلوم: ۸ اوکتوبر ۱۸۲۰) هائیتی شاهی ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:هائیتی شاهلاری
بؤلمه:کاتولیک شاهلار
سیامک نعمتی

حاشیه|سول|بی‌قاب|315x315پیکسل
**سیامک نعمتی** (تهران ۱۷ آوریل ۱۹۹۴ ‏(۲۴ یاش) ۱٫۷۹ متر (۵ فوت ۱۰ ۱⁄۲ اینچ)) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ تهران شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو پیکان باشلاییب و هافبک کیمی چیخیش ائدیب.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
سوئد دیلی

**سوئد دیلی** (اینگیلیسی‌جه: Swedish language، عرب‌جه: لغة سويدية، آنادولو تورکجه‌سی: İsveççe، فارسجا: زبان سوئدی) ۹٫۲ میلیون نفر بۇ دیلده دانیشماغی باشاریر. هیند اوروپا دیللرینه باغلی بیر دیل‌دیر. سوئد, فنلاند, ایستونی اؤلکه‌سینده دانیشیلیر.

بؤلمه:دیللر
لئوپار(رومان)

ساغ|بندانگشتی

**لئوپار**، ایتالیالی يازار جوزئپه توماسی دی لامپئدوسا"نین اؤلوموندن بیر ایل سونرا 1958 ایلینده  يايیملانان  تاریخی رومانیدیر. اورجینال آدی **Il gattopardo** دور.

رومان ایتاليادا قاباق ایکی بؤيوک يايین ائوی طرفیندن دالی چئوریلمیش، آنجاق داها سونرا اؤلکه نین ان چوخ ساتان و ان چوخ باسقیسی ياپیلان رومانلاریندان بیری اولموشدور. مودئرن ایتاليان ادبیياتی‌نین ان اهمیتلی اثرلریندن بیریدیر.

کیتاب ایلک دفعه 1963 ایلینده آلتین کیتابلار ائوی طرفیندن نیهال یئیین اوبالی الیله یاییملانمیشدیر.

## قایناقلار
خوان مارتی آلانیس

**خوان مارتی آلانیس** ()، (دوغوم: ۲۹ نووامبر ۱۹۲۸- اؤلوم: ۱۱ اوکتوبر ۲۰۰۹) اورخل اوسقوفو و آندورا پرنسسس ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:اورخل اوسقوفلاری
بؤلمه:کاتولیک شاهلار
مامه بابا تیام

**مامه بابا تیام** (اینگیلیسجه: Mame Baba Thiam) (دوْغوم: Nguidile, Senegal) بیر فوتبالیست. عجمان ایمارات فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:ترویزو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اولینو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:سودتیرول کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ویرتوس لانچانو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:زولته وارخم کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:پائوک کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:امپولی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ایستیقلال فوتبال کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:عجمان ایمارات کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:خلیج فارس لیگینین اویونچولاری
لورلار

**لورلار** یادا **لور خالقی** — اورتاشرقده یاشایان بیر خالق دیرلار و لور دیلینده  دانیشیرلار.
لورلارین چوخونلوغو ایراندا یاشییرلار آمّا عیراقین بیر قیسمتلرینده ده یاشاماقدادیرلار.
## گؤرونتولر

File:Kul-e Farah IIIW.JPG|
File:Woman spinning-Sb 2834-IMG 0921-black.jpg|
File:Tagh-e Tavileh Darafsh (25).JPG|
File:کریم خان زند.JPG|
File:Capital punishment Khorramabad.JPG


## قایناقلار

بؤلمه:خالقلار
بؤلمه:لورلار
ماسکوکه دیللری

**ماسکوکه دیللری** (اینگیلیسجه: Muskogean languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Maskoke dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Muskogean languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یئنی‌سئی دیللری

**یئنی‌سئی دیللری** (اینگیلیسجه: Yeniseian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Yenisey dilleri) بۇ دیل سیبری  و ینی‌سئی چایی دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yeniseian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
گونئی آتاباسک دیللری

**گونئی آتاباسک دیللری** (اینگیلیسجه: Southern Athabaskan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Güney Atabask dilleri) یئنی‌سئی دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Southern Athabaskan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
باتی ژرمن دیللری

**باتی ژرمن دیللری** (اینگیلیسجه: West Germanic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Batı Cermen dilleri، فارسجا: زبان‌های ژرمنی غربی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  راین چایی، آلپ داغلاری، البه چایی و قوزئی دنیزی  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Germanic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
لاتینو-فالیسکان دیللری

**لاتینو-فالیسکان دیللری** (اینگیلیسجه: Latino-Faliscan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Latino-Faliskan dilleri) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  ایتالیا، روم ایمپیراتورلوغو دا  دانیشیلان بیر دیلی‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Latino-Faliscan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ژرمن دیللری

**ژرمن دیللری** (اینگیلیسجه: Germanic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Cermen dilleri، فارسجا: زبان‌های ژرمنی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.ژرمن دیل عایله سینن ساییلان دیل لر : آلمان دیلی ، هولند دیلی ،اینگیلیس دیلی ، سوئد دیلی ، نروژ دیلی، دانمارک دیلی و ایسلند دیلی آما تاریخی اولاراخ قدیم یوخسا اسکی ژرمن لر ، وایکینق لر و آنقلو ساکسون ائللرین دیللری.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Germanic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
کنعان دیللری

**کنعان دیللری** (اینگیلیسجه: Canaanite languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kenan dilleri) آفروآسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canaanite languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
باتی چاد دیللری

**باتی چاد دیللری** (اینگیلیسجه: West Chadic languages،  فارسجا: زبان‌های چادی غربی) آفروآسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل نیجریه، نیجر دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Chadic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اوقور دیللری

**اوقور دیللری** (اینگیلیسجه: Ugric languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ugor dilleri، فارسجا: زبان‌های اوگری) اورال دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل ماجاریستان  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ugric languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
کادو دیللری

**کادو دیللری** (اینگیلیسجه: Caddoan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kado dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Caddoan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اوغوز دیللری

**اوغوز دیللری** (اینگیلیسجه: Oghuz languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Oğuz dil grubu، فارسجا: زبان‌های اغوز) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.

اوغوز قروپونا عایید تورک دیللرینده ۱۴۰ میلیونیا یاخین اینسان دانیشیر.

قروپا عایید ائدیلن دیللر آراسیندا ان چوخ دانیشیلانلاری تورکیه تورکجه‌سی و آذربایجان دیلی دیری.

بو قروپا آشاغیداکی دیللر عاییددیر:

تورکیه تورکجه‌سی
آذربایجان دیلی
تورکمن دیلی
قاقاووز تورکجه‌سی
خراسان تورکجه‌سی
قاشقای دیلی
اینالو دیلی
افشار دیلی
سالار دیلی
[thumb|240px|[تورک دیللرینده دانیشارکن بیر-بیرینی تئز و آسان آنلایابی الن تورک دیللرینین قروپلارا بؤلونمه‌سی.]]

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oghuz languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
 
هاینتس اف. وِندت: ‘‘فیشر لکزیکون اشپراخِن’’ (Fischer Lexikon Sprachen)، ۱۹۶۱ (شابک: ۳-۵۹۶-۲۴۵۶۱-۳) 

بؤلمه:دیللر
ایران دیللری

**ایران دیللری** و یا **پهلوی دیللری**(اینگیلیسجه: Iranian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: İran dilleri، فارسجا: زبان‌های ایرانی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.

## بیرده باخ
آریاچیلیک

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «iranian language» مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر) 

بؤلمه:دیللر
قوزئی آتاباسک دیللری

**قوزئی آتاباسک دیللری** (اینگیلیسجه: Northern Athabaskan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzey Atabask dilleri) یئنی‌سئی دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Northern Athabaskan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
وینتو دیللری

**وینتو دیللری** ،  آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناقلار

*اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wintuan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یوکاقیر دیلی

**یوکاقیر دیلی** (اینگیلیسجه: Yukaghir languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Yukagir dilleri) پالئو آسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yukaghir languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
دوغو رومان دیللری

**دوغو رومان دیللری** (اینگیلیسجه: Eastern Romance languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Doğu Roman dilleri، فارسجا: زبان‌های رومی شرقی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل شرقی اوروپا  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eastern Romance languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سیبری تورک دیللری

**سیبری تورک دیللری** (؛ ) یوخسا **قوزئی دوْغو تۆرک دیللری** تورک دیللرینین بیر قوْلودور. بو قوروپا عایید 8 دیلین توپلام دانیشانلاری‌نین سایی‌سی 700.000 یاخینلیغیندادیر.

## دوغما دانیشانلار سایی‌سینا گؤره سیبری تۆرک دیللری

تورک دیللری، تورک خالقلاری‌ دانیشدیغی ان آزی 35 موستند دیلین دیل عائیله‌سی دیر.
آشاغیداکی گلن دانیشانلارین سایی‌سی، آمارلار و تخمینلردن (2019) آلینیب و روْند اولموشدور:

## قوروپلاندیرما

## قایناقلار

بؤلمه:سیبری تورک دیللری
بؤلمه:التصاقی دیللر
آوسترونزییا دیللری

**آوسترونزییا دیللری** (اینگیلیسجه: Austronesian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Avustronezya dilleri، فارسجا: زبان‌های آسترونزیایی) آوسترونزییا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل اوقیانوسیه ماداقاسکار تایوان و سری لانکا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Austronesian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سالیش دیللری

**سالیش دیللری** (اینگیلیسجه: Salishan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Saliş dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Salishan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چین-تبت دیللری

**چین-تبت دیللری** (اینگیلیسجه: Sino-Tibetan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Çin-Tibet dilleri، فارسجا: زبان‌های چینی-تبتی) چین-تبت دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل دوغو آسیا و گونئی دوغو آسیا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sino-Tibetan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
فورموسا دیللری

**فورموسا دیللری** (اینگیلیسجه: Formosan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Formosa dilleri، فارسجا: زبان‌های فورموسایی) آوسترونزییا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  تایوان دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Formosan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
فین-اوغور دیللری

**فین-اوقور دیللری** (اینگیلیسجه: Finno-Ugric languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Fin-Ugor dilleri، فارسجا: زبان‌های فین‌واوگری) اورال دیللری  دیل عائیله‌سی ساییلیر.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Finno-Ugric languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
قوزئی ژرمن دیللری

**قوزئی ژرمن دیللری** (اینگیلیسجه: North Germanic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: İskandinav dilleri، فارسجا: زبان‌های ژرمنی شمالی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل قوزئی آوروپا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«North Germanic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
قارلوق دیللری

**قارلوق دیللری** (اینگیلیسجه: Karluk languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Uygur grubu) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Karluk languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سلت دیللری

**سلت دیللری** (اینگیلیسجه: Celtic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kelt dilleri، فارسجا: زبان‌های سلتی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Celtic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ریوکیو دیللری

**ریوکیو دیللری** (اینگیلیسجه: Ryukyuan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ryukyu dilleri) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  (اوکیناوا اوستانی و کاقوشیما اوستانی) دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ryukyuan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
قیپچاق دیللری

**قیپچاق دیللری** یوخسا **قوزئی‌باتی تۆرک دیللری** ، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kıpçak grubu) — آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلان تۆرک دیللرینین بیر قوْلودور. ۲۰۱۶–جی میلادی ایلین نوفوس آمارلارینا گؤره، تخمیناً ۳۰ میلیون نفره یاخین بو قوروپا عایید اوْلان دیللره دانیشیرلار.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kipchak languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:تورک_دیلی بؤلمه:دیللر بؤلمه:آسیا_دیللری بؤلمه:دیل قارالامالاری
دنه-یئنی‌سئی دیللری

**دنه-یئنی‌سئی دیللری** (اینگیلیسجه: Dené–Yeniseian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Dene-Yenisey dilleri) یئنی‌سئی دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dené–Yeniseian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آینو دیلی

**آینو دیلی** (اینگیلیسجه: Ainu languages،  فارسجا: زبان آینو (ژاپن)) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ainu languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آبخاز-آدیق دیللری

**آبخاز-آدیق دیللری** (اینگیلیسجه: Northwest Caucasian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzeybatı Kafkas dilleri، فارسجا: زبان‌های قفقازی شمال غربی) قفقاز دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل قافقاز دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Northwest Caucasian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
مام دیللری

**مام دیللری** (اینگیلیسجه: Mamean languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Mam dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mamean languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ایتالیک دیللری

**ایتالیک دیللری** (اینگیلیسجه: Italic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: İtalik diller، فارسجا: زبان‌های ایتالی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  آفریقا و اوقیانوسیه دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Italic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چین دیللری

**چین دیللری** (اینگیلیسجه: Varieties of Chinese، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Çin Dilleri) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Varieties of Chinese»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
نومی دیللری

**نومی دیللری** (اینگیلیسجه: Numic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Numi dilleri) یوتو آزتک دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Numic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چیمو دیللری

**چیمو دیللری** (اینگیلیسجه: Chimuan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Çimu dilleri)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chimuan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
باتی ایران دیللری

**باتی ایران دیللری** و یا **پارت دیللری** یا دا **پهلوی پارتی دیللری** (اینگیلیسجه: Western Iranian languages،  فارسجا: زبان‌های ایرانی غربی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  اورتا آسیا، قافقاز دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Western Iranian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
هیند-آریا دیللری

**هیند-آریا دیللری** (اینگیلیسجه: Indo-Aryan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Hint-Aryan dilleri، فارسجا: زبان‌های هندوآریایی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Indo-Aryan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بیهاری دیللری

**بیهاری دیللری** (اینگیلیسجه: Bihari languages،  فارسجا: زبان بیهاری) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل هیندوستان و نپال  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bihari languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
مالای-پولنزی دیللری

**مالای-پولنزی دیللری** (اینگیلیسجه: Malayo-Polynesian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Malaya-Polinezya dilleri، فارسجا: زبان‌های مالایو-پلی‌نزیایی) آوسترونزییا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل گونئی دوغو آسیا و بؤیوک اوقیانوس دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malayo-Polynesian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آریاچی‌لیک

**آریاچی‌لیک** (اینگیلیسجه: Aryan race، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ari ırk، فارسجا: نژاد آریایی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aryan race»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
دوغو اسلاو دیللری

**دوغو اسلاو دیللری** (اینگیلیسجه: East Slavic languages،  فارسجا: زبان‌های اسلاوی شرقی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  شرقی اوروپا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Slavic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
پنوتی دیللری

**پنوتی دیللری** (اینگیلیسجه: Penutian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Penuti dilleri) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Penutian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اوغور دیللری

**اوْغور دیللری**، **بولقار دیللری** یوخسا **لیر تۆرکجه‌سی** (اینگیلیسجه: Oghur languages / Lir-Turkic، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ogur öbeği / Lir Türkçesi) تورک دیللری  عائیله‌سینین بیر قوْلودور.  بو قروپون گۆنوموزده تک حایاتدا قالمیش اولان دیلی، ۲ میلیونا یاخین آدامین دانیشدیغی چوواش تورکجه‌سی دیر. بو قوروپا عایید تاریخی دیللر خزر تورکجه‌سی، هون تورکجه‌سی و بولقار تورکجه‌سی بوگۆن اؤلو دیللر ساییلیرلار.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oghur languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:اوغور دیللری
بؤلمه:التصاقی دیللر
دوغو چاد دیللری

**دوغو چاد دیللری** (اینگیلیسجه: East Chadic languages،  فارسجا: زبان‌های چادی شرقی) آفروآسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل چاد، کامرون دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Chadic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
پاسیفیک آتاباسک دیللری

**پاسیفیک آتاباسک دیللری** (اینگیلیسجه: Pacific Coast Athabaskan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Pasifik Atabask dilleri)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pacific Coast Athabaskan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ماکرو-چیپچا دیللری

**ماکرو-چیپچا دیللری** (اینگیلیسجه: Macro-Chibchan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Makro-Çipça dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Macro-Chibchan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
هیند دیللری

**هیند دیللری** (اینگیلیسجه: Central Zone (Hindi)،  فارسجا: زبان‌های هندی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Central Zone (Hindi)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
موغول دیللری

**موغول دیللری** (اینگیلیسجه: Mongolic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Moğol dilleri، فارسجا: زبان‌های مغولی) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل موغولیستان، داخیلی موغولیستان و سین کیانگ اویغور (چین) بوریاتیا، قالموقستان (روسیه) و هرات (افغانیستان) دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mongolic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بانتو دیللری

**بانتو دیللری** (اینگیلیسجه: Bantu languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Bantu dilleri، فارسجا: زبان‌های بانتو) نیجر-کونقو دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل آفریقا و گونئی یاریم کوره دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bantu languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
زان دیللری

**زان دیللری** (اینگیلیسجه: Zan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Zan dili) قفقاز دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل گونئی قافقاز  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ایسلاو دیللری

**ایسلاو دیللری** (اینگیلیسجه: Slavic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Slav dilleri، فارسجا: زبان‌های اسلاوی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Slavic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
باتی اسلاو دیللری

**باتی اسلاو دیللری** (اینگیلیسجه: West Slavic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Batı Slav dilleri، فارسجا: زبان‌های اسلاوی غربی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  اورتا اوروپا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Slavic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بؤلمه:West Slavic languages
آزتک-تانو دیللری

**آزتک-تانو دیللری** (اینگیلیسجه: Aztec–Tanoan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Aztek-Tano dilleri) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aztec–Tanoan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
رومان دیللری

**رومان دیللری** (اینگیلیسجه: Romance languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Roman dilleri، فارسجا: زبان‌های رومی‌تبار) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Romance languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آوسترو آسیا دیللری

**آوسترو آسیا دیللری** (اینگیلیسجه: Austroasiatic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Avustroasya dilleri، فارسجا: زبان‌های استرا-آسیایی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Austroasiatic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آراپاهو دیللری

**آراپاهو دیللری** (اینگیلیسجه: Arapahoan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Arapaho dilleri)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arapahoan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
میسومالپا دیللری

**میسومالپا دیللری** (اینگیلیسجه: Misumalpan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Misumalpa dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Misumalpan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اورال دیللری

**اورال دیللری** (اینگیلیسجه: Uralic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ural dilleri، فارسجا: زبان‌های اورالی) اورال دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Uralic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
نوستراتیک دیللر

**نوستراتیک دیللر** (اینگیلیسجه: Nostratic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Nostratik diller) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nostratic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آلقونکیان دیللری

**آلقونکیان دیللری** (اینگیلیسجه: Algonquian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Algonkin dilleri، فارسجا: زبان‌های آلگونکویان) آلقی دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Algonquian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اورال-آلتای دیللری

**اورال-آلتای دیللری** (اینگیلیسجه: Ural–Altaic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ural Altay Dil Ailesi، فارسجا: زبان‌های اورال آلتایی)، بۇ دیل عائیله‌سی اوْراسیا دا  دانیشیلان بیر دیل‌عائیله‌سی‌دیر.

بو عائیله‌نین آلتای قولو آذربایجان تورکجه‌سی، آنادولو تورکجه‌سی، تورکمن دیلی، موغولجه، مانچوجا و تونقوزجا دیر.
ماجارجا فینلاندجا و استونجا ایسه بو عائیله نین اورال قولوندادیرلار. کوره دیلی ایله ژاپون دیلی نین ده اورال-آلتای دیل عائیله‌سینه عائیت اولدوغونو گؤسترن چالیشمالار دا موجوددور.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ural–Altaic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اسکیمو-آلوت دیللری

**اسکیمو-آلوت دیللری** (اینگیلیسجه: Eskimo–Aleut languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Eskimo - Aleut dilleri، فارسجا: زبان‌های اسکیمو-آلوت) اسکیمو-آلوت دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eskimo–Aleut languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یوخاری آلمانی دیللری

**یوخاری آلمانی دیللری** (اینگیلیسجه: High German languages،  فارسجا: زبان‌های آلمانی علیا) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«High German languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
نیل‌صحرا دیللری

**نیل‌صحرا دیللری** (اینگیلیسجه: Nilo-Saharan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Nil-Sahra dilleri، فارسجا: زبان‌های نیلی‌صحرایی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nilo-Saharan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یوتو آزتک دیللری

**یوتو آزتک دیللری** (اینگیلیسجه: Uto-Aztecan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Uto-Aztek dilleri، فارسجا: یوتو آزتک) یوتو آزتک دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Uto-Aztecan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
نیجر-کونقو دیللری

**نیجر-کونقو دیللری** (اینگیلیسجه: Niger–Congo languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Nijer-Kongo dilleri، فارسجا: زبان‌های نیجر-کنگویی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Niger–Congo languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یوکی-واپو دیللری

**یوکی-واپو دیللری** (اینگیلیسجه: Yuki–Wappo languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Yuki-Vapo dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yuki–Wappo languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ناخ دیللری

**ناخ دیللری** (اینگیلیسجه: Nakh languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Nah dilleri، فارسجا: زبان‌های ناخی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nakh languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
گیلیک دیللری

**گیلیک دیللری** (اینگیلیسجه: Goidelic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Gal dilleri، فارسجا: زبان‌های گیلیک‌تبار) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Goidelic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ایچ سالیش دیللری

**ایچ سالیش دیللری** (اینگیلیسجه: Interior Salish languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: İç Saliş dilleri)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Interior Salish languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
موس دیللری

**موس دیللری** (اینگیلیسجه: Mosan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Mos dilleri) آمریند دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  واشینقتون ایالتی دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mosan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
تونقوس-مانجور دیللری

**تونقوس-مانجور دیللری** (اینگیلیسجه: Tungusic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Tunguzca، فارسجا: زبان‌های تونگوزی) آلتای دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tungusic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سامودی دیللری

**سامودی دیللری** (اینگیلیسجه: Samoyedic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Samoyed dilleri، فارسجا: زبان‌های سامویدی) اورال دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل اوْراسیا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samoyedic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چرکس دیللری

**چرکس دیللری** (قاباردی چرکرسجه‌سی: Адыгэбзэ، آد‍ہگەییبزە)(آدیغه چرکسجه‌سی: Адыгабзэ، آد‍ہݝابزە)
 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Circassian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سامی جنوبی

**سامی جنوبی** (اینگیلیسجه: South Semitic languages،  فارسجا: زبان‌های سامی جنوبی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«South Semitic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چادی دیللری

**چادی دیللری** (اینگیلیسجه: Chadic languages،  فارسجا: زبان‌های چادی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chadic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سورب دیللری

**سورب دیللری** (اینگیلیسجه: Sorbian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Sorbca، فارسجا: زبان‌های سوربی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sorbian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
توپیان دیللری

**توپیان دیللری** (اینگیلیسجه: Tupian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Tupi dilleri، فارسجا: زبان‌های توپیایی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tupian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
توپیان-قوارانی دیللری

**توپیان-قوارانی دیللری** (اینگیلیسجه: Tupi–Guarani languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Tupi-Guarani dilleri، فارسجا: زبانهای توپیایی-گوارانی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tupi–Guarani languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
تسزی دیللری

**تسزی دیللری** (اینگیلیسجه: Tsezic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Tsez dili، فارسجا: زبان‌های تسزی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tsezic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
تبت-برمه‌ دیللری

**تبت-برمه‌ دیللری** (اینگیلیسجه: Tibeto-Burman languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Tibet-Birman dilleri، فارسجا: زبان‌های تبتی-برمه‌ای) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tibeto-Burman languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
یونان دیللری

**یونان دیللری** (اینگیلیسجه: Hellenic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Helenik diller، فارسجا: زبان‌های هلنی‌تبار) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  یونان ، قیبریس جومهوریتی و ایتالیا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hellenic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ویسایان دیللری

**ویسایان دیللری** (اینگیلیسجه: Visayan languages،  فارسجا: زبانهای ویسایائی) آوسترونزییا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Visayan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
پهاری دیللری

**پهاری دیللری** (اینگیلیسجه: Pahari languages،  فارسجا: زبان‌های پهاری) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pahari languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
دارد دیللری

**دارد دیللری** (اینگیلیسجه: Dardic languages،  فارسجا: زبان‌های داردی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  افغانیستان، پاکیستان (قلقت-بلتستان و خیبر پختونخوا) Dardic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ناخ-داغیستان دیللری

**ناخ-داغیستان دیللری** (اینگیلیسجه: Northeast Caucasian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzeydoğu Kafkas dilleri، فارسجا: زبان‌های قفقازی شمال شرقی) قفقاز دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Northeast Caucasian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بیو ماندارا دیللری

**بیو ماندارا دیللری** (اینگیلیسجه: Biu–Mandara languages،  فارسجا: زبان‌های بیو ماندارا) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Biu–Mandara languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بریتونی دیللری

**بریتونی دیللری** (اینگیلیسجه: Brittonic languages،  فارسجا: زبان‌های بریتونی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brittonic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آواری-اندی دیللری

**آواری-اندی دیللری** (اینگیلیسجه: Avar–Andic languages،  فارسجا: زبان‌های آواری-اندی)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Avar–Andic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آناتولی دیللری

**آناتولی دیللری** (اینگیلیسجه: Anatolian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Anadolu dilleri، فارسجا: زبان‌های آناتولی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anatolian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آفروآسیا دیللری

left|frameless|upright=1.25

**آفروآسیا دیللری** (اینگیلیسجه: Afroasiatic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Afro-Asyatik diller، فارسجا: زبان‌های آفروآسیایی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Afroasiatic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
دوغو ایران دیللری

**دوغو ایران دیللری** (اینگیلیسجه: Eastern Iranian languages،  فارسجا: زبان‌های ایرانی شرقی) هیند اوروپا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  اورتا آسیا و قافقاز دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eastern Iranian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
مرکزی آلقونکویان دیللری

**مرکزی آلقونکویان دیللری** (اینگیلیسجه: Central Algonquian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Merkezî Algonkin dilleri، فارسجا: زبان‌های آلگونکویان میانی) آلقی دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Central Algonquian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
آستور-لئون دیللری

**آستور-لئون دیللری** (اینگیلیسجه: Astur-Leonese languages،  فارسجا: زبان‌های آستوری-لئونی) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Astur-Leonese languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
بربری دیللری

**بربری دیللری** و یا **آمازیغی دیللری** (اینگیلیسجه: Berber languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Berberi dilleri، فارسجا: زبان‌های بربری) آفروآسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل قوزئی آفریقا، مراکش، الجزاییر، لیبی، مالی و نیجر - تونیس، بورکینافاسو، میصر و موریتانی  دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Berber languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
لزگی دیللری

**لزگی دیللری** (اینگیلیسجه: Lezgic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Samur dilleri، فارسجا: زبان‌های لزگی) قفقاز دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل داغیستان، آذربایجان جومهوریتی دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lezgic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
قوزئی قفقاز دیللری

**قوزئی قفقاز دیللری** (اینگیلیسجه: North Caucasian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Kuzey Kafkas dilleri، فارسجا: زبان‌های قفقازی شمالی) قفقاز دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل قافقاز دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«North Caucasian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اوییل دیللری

**اوییل دیللری** (اینگیلیسجه: Langues d'oïl، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Oïl dilleri، فارسجا: زبان‌های اوییل) 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Langues d'oïl»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
چوکوت-کامچات دیللری

**چوکوت-کامچات دیللری** (اینگیلیسجه: Chukotko-Kamchatkan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Çukçi-Kamçatka dilleri) پالئو آسیا دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chukotko-Kamchatkan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
اووا آلقونکویان دیللری

**اووا آلقونکویان دیللری** (اینگیلیسجه: Plains Algonquian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Ova Algonkin dilleri، فارسجا: زبان‌های آلگونکویان جلگه‌ای)  بیر دیل دیل عائیله‌سی. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plains Algonquian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
دراوید دیللری

**دراوید دیللری** (اینگیلیسجه: Dravidian languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Dravid dilleri، فارسجا: زبان‌های دراویدی) درایوید دیللرینین  عائیله‌سیندن ساییلیر.  بۇ دیل  گونئی دوغو آسیا و سری لانکا دا  دانیشیلان بیر دیل‌دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dravidian languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
ایبر-رومن دیللری

**ایبر-رومن دیللری** (اینگیلیسجه: Iberian Romance languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: İber-Roman dilleri، فارسجا: زبان‌های ایبریایی-رومی) ایسپانیادا دا دانیشیلان بیر دیل‌ عائیله‌سی دیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iberian Romance languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:دیللر
سارا بهرامی

**سارا بهرامی** (۲۸ شهریور ۱۳۶۱ ایصفاهان) ایرانلی  سینما، تلویزیون و تئاتر اوْیونچوسودور. اوْ "*دارکوب*" (آغاج‌دَلن) فیلمی اۆچون ان یاخشی خانیم اوْیونچو کریستال سیمورغ جایزه‌سینی اوْتوزآلتینجی فجر فیلم فستیوالیندان قازانیبدیر.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلی خانیم سینماچیلار
بؤلمه:ایرانلی سینماچیلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
جنوبی آسیا

**جنوبی آسیا** آسیانین جنوب بؤلگه‌سی‌دیر. هیندوستان، پاکیستان، بنقلادش، سری لانکا، نپال، بوتان کراللیگی، مالدیو و افغانیستان اؤلکه‌سیندن تشکیل اولونوب.
دونیا اهالی‌سینین بئشدن بیری گونئی آسیادا یاشاییر. و بیر موختلیف ائتنیک بؤلگه‌دیر و ۳۰-دان چوخ دیل دانیشیلیر. بؤلگه‌نین ان بؤیوک شهرلری بمبئی، دهلی، کلکته، کراچی، چنای، داکا و لاهوردور.

## نوتلار

## قایناقلار

### منبع‌لر

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 

## خاریجی لینکلر

* South Asia, The World Bank
* Digital South Asia Library, University of Chicago
* South Asian and Himalayan Arts , Freer and Sackler Galleries, Smithsonian
* South Asia, Brookings Institution
* South Asia Subregional Economic Cooperation, Asia Development Bank

بؤلمه:گونئی آسیا
بؤلمه:آسیا منطقه‌لری
امیر جدیدی

**امیر جدیدی** ۳۱ خورداد ۱۳۶۳ ده دۆنیایا گلن ایرانلی سینما و تئاتر اوْیونچوسودور. سینمایی چالیشماسینی ۱۳۸۹ ایلینده هومن سیدی‌نین " *آفریقا*" آدلی فیلمی ایله باشلادی. اوْ صنایع مۆهندیسلیگینی آزاد بیلیم‌یوردوندان آلیب و هۆنر چالیشمالاری‌نین یانیندا تنیسی ده تعقیب ائدیر. هابئله اوْ " *عرق سرد*"(سوْیوق تر) و " *تنگه ابوقریب*" (ابوقریب بوْغازی) فیلملری‌نین ایکیسینده ده ان یاخشی کیشی اوْیونچو جایزه‌سینی اوْتوزآلتینجی فجر فیلم فستیوالیندان قازانیبدیر.
## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلی کیشی سینماچیلار
بؤلمه:ایرانلی سینماچیلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:Iranian male actors
امیر سوری

**امیر سوری**، قوریلر شاهی ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:بودایی شاهلار
بیرینجی الکساندر (روسیه)

**بیرینجی الکساندر** ()، (دوغوم: ۲۳ دسامبر ۱۷۷۷ - اؤلوم: ۱۲ ژانویه ۱۸۲۵) روسیه تزاری ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:اورتودوکس شاهلار
آشوکا

**آشوکا** ()، (اؤلوم: ۲۳۲ ایل میلاددان قاباق) هیندوستاندا موریا ایمپراتورو ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:بودایی شاهلار
بؤلمه:آشوکا
بؤلمه:3rd-century BC Indian monarchs
بؤلمه:Ancient history of Afghanistan
بؤلمه:Ancient history of Pakistan
بؤلمه:Buddhist pacifists
بؤلمه:Indian Buddhist missionaries
بؤلمه:Indian pacifists
بؤلمه:Indian Theravada Buddhists
بؤلمه:People from Patna
بؤلمه:232 BC deaths
بؤلمه:3rd-century Buddhism
بؤلمه:Indian former Hindus
بؤلمه:Converts to Buddhism from Hinduism
بؤلمه:Indian Buddhists
بؤلمه:Indian Buddhist monarchs
اسکندریه فانوسو

300px|بندانگشتی|سول
**ایسکندریه فانوسو** — قدیم‌ده "دونیانین یئددی موعجزه‌سی"ند‌ن بیری ساییلیردی. تقریباً ۲۸۰-جی ایل میلادان اونجه نیل چایینین منسبینده‌کی فاروس آداسیندا (ایسکندریه شهرینین کناریندا) معمار کنیدلی سوسترات طرفیندن اینشا ائدیلن قدیم یونانین ان بؤیوک فانوسو.

## گؤرونتولر

File:PHAROS2013-3000x2250.jpg
File:PhareAlexandrie.jpg
file:Lighthouse of Alexandria in Changsha China.jpg
file:Lighthouse of Alexandria in Changsha.jpg
File:AlexLighthouse01.jpg
File:Mosaic Ancient Lighthouse of Alexandria.jpg
File:Pharos at Abuqir.jpg
File:Book of Wonders folio 36a cropped.jpg


## بیرده باخ
* دونیانین یئددی موعجیزه‌سی
* ایسکندریه
* میصر هرملری
ایسکیزوفرنی

**ایسکیزوفرنی** ()— عقل، روح، خاصیت، حیسادت" اوخشار علامتلره مالیک بیر سیرا روحی خسته‌لیکلردیر.ایسکیزوفرنی سؤزونون معنی‌سی ایکی یونان سؤزو - «پارچالانما» و «فیکیر»ا دایانیر، چونکی شیزوفرن خسته‌لرین بئیینلرین‌ده و رئال‌لیق‌دا باش وئرهن حادثه‌لر آراسیندا پارچالانما واردیر. اینسانین دوشونجه، دویغو و داورانیشلاریندا، اؤزونون و اطرافین‌داکیلارا اهمیت‌لی درجه‌ده تأثیر ائد‌ن بعضی دییشیک‌لیکلره سبب اولان بیر خسته‌لیکدیر. بو دییشیک‌لیکلر کئچیجی یا دا قالیجی اولا بیلر. ایسکیزوفرنی ارثی خسته‌لیکلردن بیری‌دیر. شیزوفرن شخصلرده موختلیف شخصیت دییشکه‌ن‌لیگی موشاهیده ائدیلمیر: اونلارین ساده‌جه بیر شخصیتی واردیر. اینسانلاردا موختلیف شخصیت دییشکه‌ن‌لیگی اولان حال علاقه‌سیز شخصیت پوزغون‌لوغو آدلانیر. بیر شخصین ایسکیزوفرنیدن اذیت چکدیینی موعیینلشدیرن خصوصی تیببی تستلر یوخ‌دور، بئله‌لیکله دیاقنوز خسته‌ده اؤزونو گؤترن علامت‌لره اویغون اولاراق قویولور. بو همچینین خسته ایله صحبت ائد‌ن حکیم یاخود سایکولوژی دا آسیلی‌دیر. بو خسته‌لییه توتولان شخصلر عادتاً غئیری-نورمال سوسیال داورانیشلار گؤستریر و رئال‌لیغی تعیین ائتمک‌ده چتین‌لیک چکیرلر. پروبلملر شخصه دیاقنوز قویولمازدان اول ان آز ۶ آی داوام ائدیر.

ایسکیزوفرنی - دوشونجه پروسسینده‌کی پروبلملر و ضعیف، دۇیغو جاوابلارلا کاراکتریزه اولونان عقلی خسته‌لیک‌دیر. عمومی علامت‌لر پارانوید، نیطقده عکس اولونان دوشونجه پوزغون‌لوغو و عقلی چاتیشمازلیغین دا داخیل اولدوغو یانیلمالاردیر. ایلکین سجیوی علامت‌لر گنج یاشلاردا اؤزونو گؤستریر. دیاقنوز موشاهیده اولونان داورانیشلارا و خسته‌نین شیکایت ائتدیی تجروبه‌لره اساس‌لانیر.

## علامت‌لر
عمومی علامت‌لر غریبه ایناملار، آنلاشیلماز یاخود دولاشیق دوشونجه و دیل، سسلر ائشیتمک، ضعیف ایجتیماعی فعالیت، حس‌لرین ضعیف ایفاده‌سی و سوستلوک داخیل‌دیر. علامت  «معین زامان کسیین‌ده باش وئرن غئیری-موتشککیل نیطق» داخیل‌دیر. غئیری-موتشککیل نیطقین دقیق‌لیکله نه و هانسی درجه‌ده غئیری-موتشککیل اولماسی باره‌ده راضیلیغا گلمک چتین‌دیر. همچینین «معین زامان کسیی»نین نه دئمک اولدوغو باره‌ده ده راضیلیغا گلمک چتین‌دیر. نتیجه بودور کی، عادتاً ایکی حکیم یاخود روانشیناس دیاقنوز قویماغا چالیشارکهن راضیلیغا گله بیلمیر. بیری دئیه‌جک کی، شخص شیزوفرن‌دیر، دیگری ایسه اونون شیزوفرن اولمادیغینی ایدعا ائد‌جک.
## قایناقلار

بؤلمه:Schizophrenia
بؤلمه:Psychosis
بؤلمه:Psychopathology
بؤلمه:RTT(full)
بؤلمه:Words coined in the 1900s
بؤلمه:RTTNEURO