open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
هاکوب هاکوبیان

**هاکوب هاکوبیان** (ائرمنیجه: . Հակոբյան Հակոբ؛ 1951، موصول – 28 آوریل 1988، آتن) — ائرمنی ترورچوسو آسالا ترور تشکیلاتی‌نین قوروجوسو. همچنین میقران میقرانیان و هاروتیون تاکوشیان آدلاری ایله ده تانینیر.  

## یاشاییشی
هاکوب هاکوبیان 1951–جی ایلده عراقین قوزئیینده‌کی موصول شهرینده آنادان اولموشدور. گنج یاشلاریندا لوبنانا کؤچموش و بورادا  " فلسطین آزادلیق جبهه‌سی "  نین سیرالارینا قاتیلمیشدیر. بعضی ائرمنی فعال‌لاری نین تحریکی و " فلسطین آزادلیق جبهه‌سی " نین یاخیندان ایشتیراکی ایله هاکوبیان آسالا ترور تشکیلاتینی قورور و اونون باشچیسی اولور. لاکین هاکوبیانین تشکیلاتین ایداره سینده تطبیق ائتدیگی سرت متودلار تشکیلات عوضولری نین بیر حیصه‌سی نین ناراضی‌لیغینا سبب اولور و بو ناراضی‌لیق 1983-جو ایلده تشکیلاتین پارچالانماسی ایله نتیجه‌له نیر. فرانسه پولیسی هاکوبیانی اورلی هاوا لیمانینداکی پارتلاییشدا و آسالا-نین دیگر آکسیالاریندا گوناهکار بیله‌رک بین الخالق آختاریشا وئریر. لاکین هاکوبیانی اله کئچیره بیلمیر. 

آسالا-دان قوپموش ترورچولار دیگر ترورچو مونته مِلکونیانین اطرافیندا جمع‌لشیر. بو زامان هاکوبیانلا مِلکونیان آراسیندا موناقیشه باشلاییر، اونلار بیر-بیرلری نین آداملارینی اؤلدورتدورورلر. بعضی معلومات‌لارا گؤره، هاکوبیان 1972 جی ایلده مونیخ اولمپیک اویون‌لاری زامانی، ایسرائیللی ایدمانچی‌لارا قارشی کئچیریلمیش ترور آکسیاسی نین تشکیلینده ایشتراک ائتمیشدیر.  

## اؤلومو
هاکوبیان 28 آوریل 1988-جی ایلده آتن‌ده کوچه ده تاکسی گؤزله‌یرکن قتله یئتیریلمیشدیر. یونان پولیسی نین وئردیگی معلوماتا گؤره قتلی کوچه‌ده پارک اولونموش ماشیندان چیخان ایکی نفر ماسکالی شخص تؤره دیب. اونلاردان بیری هاکوبیانا بیر نئچه دفعه  آتش آچمیش و او یئریندجه کئچینمیشدیر. هاکوبیانین اوزرینده یمن خالق دموکراتیک جومهوریتی‌نین وطنداشی عبدالمحمد قاسمین آدینا وئریلمیش دیپلوماتیک پاسپورت آشکار ائدیلمیشدی. او عؤمرونون سون ایل‌لرینی یوناندا هنری تیسیان آدی آلتیندا کئچیرمیشدی. خاریجه سفرلری زامانی ایسه یمن پاسپورتوندان ایستیفاده ائدیردی.  

هاکوبیانین قتلینده تورکیه خوصوصی خیدمت اورقان‌لاری و آسالا-نین قوپموش قانادیندان اولان ترورچولار شوبهه‌لی بیلینیر. مونته مِلکونیانین قارداشی مارکار مِلکونیان حساب ائدیر کی، هاکوبیانی اونون کئچمیش ال‌آلتی‌لاری قتله یئتیریبلر. 

دیگر ورسیایا گؤره هاکوبیانی  " بوز قورد "  تشکیلاتی نین عوضولری قتله یئتیریب. قتلدن سونرا هاکوبیانین مئییتی عراقا آپاریلاراق، دوغولدوغو موصول شهرینده دفن اولونموشدور. هاکوب هاکوبیانین اصل آدی باره ده بیر نئچه ورسیا مؤوجوددور. آسالا-نین وئردیگی معلوماتا گؤره ترورچونون اصل آدی هاروتیون تاکوشیان‌دیر، فرانسه پولیسی ایسه ترورچونون اصل آدی نین بِدروس هووانیسیان اولدوغونو ایدیعا ائدیر.  

## قایناق

### اتک‌یازی

بؤلمه:ارمنی تروریزمی
بؤلمه:ترورچولوق
بؤلمه:ارمنی‌لر
بؤلمه:ارمنی ترورچولاری
بؤلمه:تروریزم
بؤلمه:ترور تشکیلات‌لاری
بؤلمه:ارمنی ترور تشکیلات‌لاری
فومن بؤلگه‌سی

**فومن بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی فومن شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۰۳٬۱۹۰ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان فومن
** دهستان رودپیش
** دهستان گشت
** دهستان گوراب‌پس
** دهستان لولمان
شهر: فومن
* بخش سردار جنگل
** دهستان آلیان
** دهستان سردار جنگل
شهر: ماسوله، ماکلوان

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:فومن بؤلگه‌سی
۷ اسفند

۷ ایسفند، ایران تقویمینده ایلین ۳۴۳-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۲۲ گۆن (نورمال ایل) یا ۲۳ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.

## حادیثه‌لر
## آد گۆن‌لری
## اؤلۆم‌لر
## قایناقلار
۲ آغلارگولر

**۲ آغلارگولر** — آغلارگولر آیی‌نین هابئله هیجری گونشلی ایلین ایکینجی گۆنۆ دور. 

## قایناق

### اتک‌یازی
 

بؤلمه:هیجری-شمسی تقویمی 
بؤلمه:تقویم
قوم بؤلگه‌سی

**قوم بؤلگه‌سی** ()، ایران قوم اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی قوم شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۵۸'۲۰۱'۱ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:قوم بؤلگه‌سی
بؤلمه:قوم اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
لنگرود بؤلگه‌سی

**لنگرود بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی لنگرود شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۴۰٬۶۸۶ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان لنگرود
** دهستان دیوشل
** دهستان گل سفید
شهرها: لنگرود، چاف و چمخاله

* بخش اطاقور
** دهستان اطاقور
** دهستان لات لیل
شهر: اطاقور

* بخش کومله
** دهستان دریاسر
** دهستان مریدان
شهرها: کومله و شلمان

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:لنگرود بؤلگه‌سی
هادروت

**هادروت** () و یا **آغ‌اوغلان**، آذربایجان جومهوریتی‌نین خوجاوند رایونوندا یئرلشن بیر شهرک دیر.

## تاریخی
هادروت شهرکی ۱۹۹۲-جی ایلین اکتبر آییندا ائرمنیستان اوردۇسۇ طرفیندن ایشغال اۇلونموش دیر. بو شهر ۲۸ ایلدن سونرا ۲۰۲۰-جی ایلین ۹ اکتبریندا آذربایجان اوردۇسۇ طرفیندن ایشغال دان آزاد اۇلدو.

## قایناقلار
ماسال بؤلگه‌سی

**ماسال بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی ماسال شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۵۲٬۴۹۶ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان ماسال

شهر: ماسال
* بخش شاندرمن
** بخش مرکزی شاندرمن
** دهستان شیخ نشین

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:ماسال بؤلگه‌سی
بوزلاق گؤلو

**بۇزلاق گؤلۆ** بوزلاق‌لارین اریمه‌سیندن عمله گلن سو ییغینتی‌سی‌دیر. بوزلاق توپراغی ائشیب و فرسایش وئریر و سونرا ارییرَک یاراتدیغی چؤکونتویو دولدورور.
[بندانگشتی|[بولغاریستان|بولقاریستانین ریلا داغینداکی یئددی ریلا گؤلو بوزلاق‌دان عمله گلمیش‌دیر.]]

## قایناق

### اتک‌یازی

بؤلمه:طبیعت
رشت بؤلگه‌سی

**رشت بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی رشت شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۹۱۸٬۴۴۵ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان رشت
** دهستان پسیخان
** دهستان پیربازار
** دهستان حومه (رشت)
** دهستان لاکان
شهرها: رشت
* بخش خشکبیجار
** دهستان حاجی بکنده خشکبیجار
** دهستان نوشر خشکبیجار
شهرها:
* خشکبیجار
* بخش سنگر
** دهستان اسلام‌آباد (رشت) 
** دهستان سراوان
** دهستان سنگر (رشت) 
شهرها: سنگر
* بخش کوچصفهان
** دهستان بلسبنه
** دهستان کنارسر
** دهستان لولمان (رشت)
شهرها: کوچصفهان، لولمان
* بخش لشت نشا
** دهستان جیرهنده لشت نشا
** دهستان علی‌آباد زیباکنار
** دهستان گفشه لشت نشا
شهرها: لشت نشا
* بخش خمام
** دهستان چوکام
** دهستان چاپارخانه
** دهستان کته سرخمام
شهرها: خمام

## گؤرمه‌لی یئرلر
# موزه میراث روستایی گیلان
# آرامگاه میرزا کوچک خان جنگلی معروف به سردار جنگل در جنوب شهر رشت در محلهٔ سلیمان داراب واقع شده‌است.
# بقعهٔ امامزاده هاشم در کیلومتر۳۰ جادهٔ رشت - تهران
# مسجد حاج صمد خان؛ خیابان باقرآباد
# مسجد صفی؛ مربوط به قرن نهم و منسوب به صفی میرزا پسر شاه عباس صفوی
# موزه رشت؛ تأسیس ۱۳۴۹؛ خیابان طالقانی
# مجموعهٔ شهرداری رشت
# پارک شهر (رشت) (باغ محتشم)
# پارک مفاخر رشت (باغ سالار)
# دریاچه عینک رشت؛ تقاطع غیر همسطح شهدای گمنام (یخسازی)
# خانه میرزا کوچک خان جنگلی واقع در محلهٔ استاد سرای رشت
# پارک جنگلی: سراوان (مساحت :۱۳۰۰هکتار)
# پارک جنگلی: امامزاده هاشم (مساحت :۷ هکتار)
# پیاده راه فرهنگی بافت مرکزی شهر رشت
#خانه فرهنگ گیلان (عمارت سمیعی)
#بازار ماهی فروشان (رشت)
#بازار مسگران

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:رشت بؤلگه‌سی
آسالا-نین ترور عملیات‌لاری‌نین سیاهیسی

آسالا-نین 1970-1990-جی ایللرده کئچیردیگی ترور آکت‌لاری‌نین سیاهیسی 

         

  

  

  

  

  

بؤلمه:ارمنی ترورچولاری
بؤلمه:ارمنی تروریزمی
بؤلمه:ارمنی ترور تشکیلات‌لاری
لاهیجان بؤلگه‌سی

**لاهیجان بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی لاهیجان شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۶۱,۴۹۱ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان لاهیجان:
** دهستان آهندان
** دهستان بازکیا گوراب
** دهستان دیزبن
** دهستان لفمجان
** دهستان لیالستان
** دهستان لیل
دهستان مالفجان
شهرها: لاهیجان.
* بخش رودبنه:
** دهستان رودبنه
** دهستان شیرجوپشت
شهرها: رودبنه

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:لاهیجان بؤلگه‌سی
هاتای اوستانی

**هاتای اوستانی** تورکیه دولتینین گونِؽ طرفینده سوریه مرزینده بیر اوستاندیر.بواوستانین مرکزی انطاکیه شهریدیر.

## تاریخ
اسکندرون منطقه‌سی ۱۹۳۹ایلنجاخ سوریه دولتینین بیر اوستانی(سوریه دولتی او زمان فرانسه قیومتینددی)اما ۱۹۳۹ فرانسه دولتی اردوسون بو منطقه‌دن دیشاری چیخارتی و ترکیه‌نین رؽیس جمهوری عصمت اینونو دستورینان ترک اوردوسو بو اوستان ی الدی. سوریه دولتی بی اوستانی سوره‌نین ۱۵ اوستانی بیلؽ.

## قایناقلار

## کیتاب
* 
* 

## ائشیک باغلانتیلار

* Hatay News
* pictures Photo Gallery 
* the provincial governor's website
* Pictures of انطاکیه
* Pictures of Antakya Museum
* Pictures of Hatay
* Flag and info of the Republic of Hatay
* Hatay Weather Forecast Information
* Hatay Radio Stations
* Tourist Information and pictures about Hatay/Antakya with Webcams and weather information
* Hatay Radio Station

;تورکیه
* The local newspaper
* Mustafa Kemal University
* The local newspaper

بؤلمه:آسیاداکی تارتیشمالی بؤلگه‌لر
بؤلمه:دوْغو آغ‌دنیز

بؤلمه:لوانت
بؤلمه:۱۹۳۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بوزلاق‌آلتی گؤلو

**بوزلاق‌آلتی گؤلو** — بیر بوزلاق‌ین آلتیندا یئرلشن گؤله بوزلاق‌آلتی گؤلو دئییلیر.

## قایناق

### اتک‌یازی
ایران سوپر لیگی ۱۴۰۰-۱۳۹۹

**ایرانین سوپر لیگی ۱۴۰۰–۱۳۹۹** ایرانین سوپر لیگینین ۲۰-نجی دؤورو اولور. بۇ دؤورده ۱۶ تیم واردیر. ۱۴ تیم گئچمیش دؤوردن و ۲ تیم آزادگان لیگیندن (آلومینیوم اراک و مس رفسنجان) بو تورنومنته یول تاپدیلار. بو مووسومون اویونلاری ۱۳۹۹-جی ایلین آبان آیینین ۱۶-جی گونوندن باشلاندی.

## تیم‌لر

### ایستادیوملار و یئرلر

### تیم‌لرین سایی‌سی هر اوستاندا

### شخصلر و ایدمان گئییملری

### باش مشقچی‌لرین دییشیکلیکلری

## خاریجی اویونچولار

## لیگین جدولی
### یئرلر



## نتیجه‌لر

### یئرلر جدولده هر هفته

## مووسوم آمارلاری

### اوستون قوْل وورانلار

### هت-تریک

### قوْل پاسی

### باغلی قاپی

## همچینین باخ
* آزادگان لیگی ۱۴۰۰-۱۳۹۹
* 2020–21 League 2
* 2020–21 League 3
* 2020–21 Hazfi Cup
* 2020 Iranian Super Cup
* آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱

## قایناقلار
آزادگان لیگی ۹۶-۱۳۹۵

**آزادگان لیگی ۹۶-۱۳۹۵** ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا بیرینجی لیگ آدلانیر و بو دؤور ۲۶-نجی دؤورو اولور. بو دؤورده ۱۸ تیم واردیر. ۱۲ تیم گئچن دؤوردن و ۳ تیم ایرانین سوپر لیگی ۹۵-۱۳۹۴ موسومونن بو لیگه دوشوبلر (ملوان, راه‌آهن و ایستیقلال اهواز) و ۳ تیم ایکی‌نجی لیگدن قالخان‌لار اولوللار.

## تیملر

### ایستادیوملار و یئرلر

### تیملرین سایی‌سی هر اوستاندا

## لیگین جدولی

## نتیجه‌لر

## کولوبلارین پیشرفتی مووسومده

## آمارلار
### اوستون گوْل وورانلار

**نوتلار:**یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: lig1.ir

## تاماشاچیلار

### ائو اویونلارینین تاماشاچی سایی‌سینین اورتاسی

### تاماشاچیلار هر هفته‌ده

**Notes:**Updated to games played on 1 May 2017. Source: lig1.ir  Matches with spectator bans are not included in average attendances  بادران فوتبال کولوبو played their matches against فولاد یزد فوتبال کولوبو, ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو, مس کیرمان فوتبال کولوبو and  نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو at Ekbatan  ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو played their match against مس رفسنجان فوتبال کولوبو at Ghadir  فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو played their matches against آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو, بادران فوتبال کولوبو, ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو, فولاد یزد فوتبال کولوبو, ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو, رایکا بابل فوتبال کولوبو, گل ریحان البورز فوتبال کولوبو, پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو and مس کیرمان فوتبال کولوبو at Shahid Dastgheib

### اوستون تاماشاچیلی اویونلار

**نوتلار:**یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: lig1.ir

## همچنین باخ
* ایران سوپر لیگی ۹۶-۱۳۹۵
* 2016–17 League 2
* 2016–17 League 3
* 2016–17 Hazfi Cup
* 2016 Iranian Super Cup

## قایناقلار

بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر
آزادگان لیگی ۹۵-۱۳۹۴

**آزادگان لیگی ۹۵-۱۳۹۴** ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا بیرینجی لیگ آدلانیر و بو دؤور ۲۵-نجی دؤورو اولور.

## تیملر

### ایستادیوملار و یئرلر

### تیملرین سایی‌سی هر اوستاندا

## لیگین جدولی


ImageSize = width:800 height:100
PlotArea = left:15 right:15 bottom:40 top:0
DateFormat = x.y
Period = from:1 till:38
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1
TimeAxis = orientation:hor format:yyyy 
PlotData= 
 bar:Leaders width:15 mark:(line,white) align:left fontsize:S
 from:1 till:2 shift:(-18,14) text:"Fajr" color:Yellow
 from:2 till:7 shift:(-18,14) text:"Peykan" color:Blue
 from:7 till:12 shift:(-18,14) text:"Fajr" color:Yellow
 from:12 till:15 shift:(-18,14) text:"Peykan" color:Blue
 from:15 till:19 shift:(-18,14) text:"Fajr" color:Yellow
 from:19 till:38 shift:(-18,14) text:"Peykan" color:Blue


## نتیجه‌لر

## کولوبلارین پیشرفتی مووسومده

## تاماشاچیلار

### ائو اویونلارینین تاماشاچی سایی‌سینین اورتاسی

### اوستون تاماشاچیلی اویونلار

**نوتلار:**یوخلاما تاریخی: ۱۶ مئی ۲۰۱۶. Source: lig1.ir

## همچنین باخ
* ایران سوپر لیگی ۹۵-۱۳۹۴
* ایرانین سوپر کاپی

## قایناقلار

بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر
رودبار بؤلگه‌سی

**رودبار بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی رودبار شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۲۶٬۳۱۵ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

## قالری

فایل:Rudbar-Map.png| نقشه بخش‌ها و دهستان‌ها
فایل:عکس حجت ا لاسلام سید یونس رودباری.JPG|  سید یونس رودباری
فایل:Ndc99t9ha02fi7m9xtqo.jpg|سید علی اقبالی دوگاهه
فایل:Olive-tree-fruit-august-0.jpg| زیتون
فایل:Manjildam.JPG|سد سفیدرود
فایل:Sarv-Harzevil-GLB-2012.jpg|سرو هرزویل
فایل:Manjeel windmills.jpg|نیروگاه بادی منجیل
فایل:Dorfak.JPG|کوه درفک
فایل:Jame hayoolaye do sar va ghazal.jpg|جام هیولای دوسر و غزال، موزه لوور
فایل:Swastika iran.jpg|گردنبند ایرانی پیدا شده در مارلیک
فایل:Iran bastan - 24.jpg | تکوک یافت شده در بخش عمارلو، مربوط به قرن اول قبل از میلاد. نگهداری شده در موزه ملی ایران
فایل:Susan40cheragh.jpg|سوسن چلچراغ
فایل:Damashvillage.jpg|روستای داماش
فایل:Kholoshkoh2.jpg|خلشکوه
فایل:Dscloshanpol(18).jpg|پل خشتی لوشان
فایل:Manjildam.JPG |سد سفیدرود در منجیل
فایل:Hamam_jirande2.jpg|حمام قدیمی جیرنده
فایل:Rudbar-13.jpg|نقشه شهرستان رودبار به تفکیک آبادی‌ها


## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:رودبار بؤلگه‌سی
شفت بؤلگه‌سی

**شفت بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی شفت شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۷۰٬۲۹۲ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی شهرستان شفت
** دهستان جیرده
** دهستان ملاسرا

شهر: شفت
* بخش احمدسر گوراب
** دهستان نصیرمحله
** دهستان چوبر
شهر: احمدسر گوراب

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:شفت بؤلگه‌سی
رضوانشهر بؤلگه‌سی

**رضوانشهر بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی رضوانشهر شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۶۶٬۹۰۹ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان رضوانشهر
** دهستان خوشابر
** دهستان گیل دولاب
شهر: رضوانشهر
* بخش پره‌سر
** دهستان دیناچال
** دهستان ییلاقی ارده
* پونل
** رودبارسرا
شهر: پره‌سر

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:رضوانشهر بؤلگه‌سی
ذاکر حسنوف

**ذاکر عسگر اوغلو حسنوف** (6 ژوئن 1959، آستارا رایونو) — آذربایجان سیلاحلی قووّه‌لری نین ژنرال-پولکوونیکی. آذربایجان جومهوریتی نین مودافیعه  ناظیری (2013-جو ایلدن). 

## یاشاییشی و تحصیلی
ذاکر حسنوف 6 ژوئن 1959-جو ایلده آستارا رایونوندا آنادان اولموشدور.  

1976-جی ایلده جمشید ناخچیوانسکی آدینا ایبتیدایی حربی مکتبی بیتیریب.  

  1980-جی ایلده باکی عالی عوموم‌قوشون کوماندیرلر مکتبینی بیتیریب.  

1986–1987-جی ایللرده شوروی سیلاحلی قووّه لری نین باش قرارگاهی نین آکادمیک ایداره ائتمه کورس‌لارینی بیتیریب.  

  آلمان، اینگیلیس، روس و تورک دیل‌لرینده سربست دانیشا بیلیر.  

## فعالیتی
بندانگشتی
1980–1985-جی ایل‌لرده آلماندا یئرلشن شوروی اوردوسو سیرالاریندا خیدمت ائتمیشدیر. 

1985–1993-جو ایللرده شوروی مودافیعه ناظیرلیگی نین سیبیری حربی دایره‌سی نین آلتای حربی کومیسسارلیغیندا چالیشمیشدیر.  

1993–2003-جو ایل‌لرده آذربایجان جومهوریتی میلّی تهلوکه‌سیزلیک ناظیرلیگی‌نین سرحد قوشون‌لاری باش ایداره‌سینده خیدمت ائتمیش، داها سونرا دؤولت سرحد خیدمتی‌نین بین الخالق علاقه‌لر ایداره سی‌نین رئیسی وظیفه‌سینه ایره لی چکیلمیشدیر.  

2003–2013-جو ایل‌لرده آذربایجان جومهوریتی داخیلی ایشلر ناظیری‌نین موعاوینی — داخیلی قوشون‌لارین کوماندانی وظیفه‌سینده چالیشمیشدیر.  

## عالی حربی روتبه‌لری
  ژنرال-مایور (آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتی نین 17 مه 2003-جو ایل تاریخلی 869 نؤمره لی فرمانی ایله).  

  ژنرال-لئیتِنانت (آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتی نین 6 مه 2005-جی ایل تاریخلی 802 نؤمره لی سرانجامی ایله).  

  ژنرال-پولکوونیک (22 اوکتوبر 2013-جو ایلده آذربایجان جومهوریتی نین مودافیعه  ناظیری تعیین ائدیلمیش و ژنرال-پولکوونیک روتبه‌سی وئریلمیشدیر).  

## عاییله‌سی
  عاییله‌لی‌دیر، 3 اؤولادی وار.  

## تلطیف‌لری
ساغ|88x88پیکسل
 " سرحدده فرقلنمه‌یه گؤره" مدالی - (15 دسامبر 1980-جی ایل)   ساغ|88x88px                   
   
" **حربی خیدمت‌لره گؤره** " مدالی - (16 آقوست 2002-جی ایل)    ساغ|85x85پیکسل      

" **آذربایجان بایراغی** "  اوردِنی - (30 ژوئن 2004-جو ایل)       
 ساغ|88x88px      

 " **وطن اوغروندا** "  مدالی  (11 مارس 2008-جی ایل)       
 ساغ|88x88پیکسل      

 " **آذربایجان بایراغی** "  اوردِنی (19 آوریل 2016-جی ایل)       

ساغ|88x88px

" **شؤهرت** "  اوردِنی (5 ژوئن 2019-جو ایل) — آذربایجان جومهوریتی سیلاحلی     قووّه‌لری نین دؤیوش قابیلیتی‌نین آرتیریلماسیندا خیدمت‌لرینه گؤره. 

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:آذربایجان اوردوسو
بؤلمه:ژنراللار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتی

بؤلمه:آذربایجانلی نیظامیلر
خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو

**خیبر خرم‌آباد فوتبال کولوبو** () ایراندا لوریستان اوستانینین خورم‌آباد شهریدنده یئرلشن بیر فوتبال کولوبودور.

## هر موسوم
The table below chronicles the achievements of Kheybar Khorramabad in various competitions since 2013.

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال کولوبلاری ایراندا
صومعه‌سرا بؤلگه‌سی

**صومعه‌سرا بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی صومعه‌سرا شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۳۰٫۸۰۲ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی
** دهستان ضیابر
** دهستان طاهر گوراب
** دهستان کسما

شهرها: صومعه‌سرا
* بخش تولم
** دهستان تولم
** دهستان هندخاله
شهرها: مرجقل (تولم شهر)
* بخش میرزا کوچک جنگلی
** دهستان مرکیه

شهرها: گوراب زرمیخ

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:صومعه‌سرا بؤلگه‌سی
سیاهکل بؤلگه‌سی

**سیاهکل بؤلگه‌سی** ()، ایرانین گیلان اوستانی یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی سیاهکل شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۴۶٬۹۷۵ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش

* بخش مرکزی شهرستان سیاهکل
** دهستان توتکی
** دهستان خرارود
** دهستان مالفجان

شهر: سیاهکل

* بخش دیلمان
** دهستان پیرکوه
** دهستان دیلمان

شهر: دیلمان

## قایناقلار

بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:سیاهکل بؤلگه‌سی
نجم‌الدین سادیکوف

**نجم‌الدین حسین اوغلو سادیکوو** — آذربایجان جومهوریتی سیلاحلی قووّه‌لری باش قرارگاهی‌نین رئیسی، مودافیعه  ناظیری نین بیرینجی موعاوینی، ژنرال-پولکوونیک.  

## یاشاییشی
  ژنرال-پولکوونیک سادیکوو نجم‌الدین حسین اوغلو 24 مه 1956-جی ایلده دربند شهرینده آنادان اولوب. قاراباغ ساواشی باشلایاندا عاییله‌سی ایله بیرلیکده آذربایجانا گلمیشدیر. 

## تحصیلی

*   1979-جو ایلده باکی عالی عوموم‌ قوشون کوماندیرلر مکتبینی " قیزیل مداللا "  بیتیریب؛  
*   1988-جی ایلده فرونزه آدینا حربی آکادمی‌سینی بیتیریب؛ 
*   1991-جی ایلده شوروی ایتیفاقی مارشالی ب.م.شاپوشنیکوو آدینا  " ویسترِل "  ( " آتش " ) عالی ظابیط حاضیرلیغی کورسونو بیتیریب؛  

## فعالیتی

* 1979–1992-جی ایل‌لرده شوروی سیلاحلی قووّه‌لری ترکیبینده تاقیم کوماندیری، بؤلوک کوماندیری، تابور کوماندیری، آلای کوماندیری نین موعاوینی وظیفه لرینده خیدمت ائدیب؛  
*   1 فوریه 1992-جی ایلده آذربایجان اوردوسونا گلمیشدیر. 1992-جی ایلدن آذربایجان جومهوریتی سیلاحلی قووّه‌لرینده بریقادا کوماندیری، کورپوس کوماندیری، جبهه  کوماندانی‌نین بیرینجی موعاوینی — جبهه‌نین صحرا ایداره ائتمه قرارگاهی نین رئیسی وظیفه‌لرینده خیدمت ائدیب؛  
*   آذربایجان جومهوریتی نین سووِرِن‌لیگی و اراضی بوتؤولوگو اوغروندا گئدن دؤیوش عملیات‌لاریندا ایشتیراک ائدیب؛  
*   خیدمتی وظیفه‌لرینی لاییقینجه یئرینه یئتیردیگینه گؤره دفعه‌لرله موختلیف موکافات‌لارا و مدال‌لارا لاییق گؤرولوب؛  
*   آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتی نین 2 نوامبر 1993-جو ایل تاریخلی سرنجامی ایله آذربایجان جومهوریتی مودافیعه  ناظیری‌نین بیرینجی موعاوینی — آذربایجان جومهوریتی سیلاحلی قووّه‌لری‌نین باش قرارگاهی نین رئیسی وظیفه سینه تعیین ائدیلیب؛  
*   آذربایجان جومهوریتی نین میلّی تهلوکه سیزلیک کونسپسیاسی، خاریجی سیاست استراژی‌سی و حربی دوکتریناسی ایله باغلی سندلر حاضیرلایان و میلّی تهلوکه‌سیزلیک سیاستی کومیسسیاسی نین عوضوو. آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتی ایلهام علی‌یئوین 24 ژوئن 2005-جی ایل تاریخلی 858 نؤمره‌لی سرانجامی ایله ن.سادیکوو ژنرال-پولکوونیک روتبه‌سینه لاییق گؤرولموشدور. 

## عاییله‌سی
  عاییله‌لی‌دیر، 3 اؤولادی وار.  

## تلطیف‌لری
106x106پیکسل|جایگزین=" آذربایجان بایراغی "  اوردِنی — 04.04.1995 |" '''آذربایجان بایراغی''' "  اوردِنی  — 04.04.1995 |ساغ
**" آذربایجان بایراغی "**  اوردِنی  — 04.04.1995   

110x110px|ساغ

**" وطن اوغروندا "**  مدالی — 24.06.2003

ساغ

**" وطنه خیدمته گؤره "**  اوردِنی — 21.06.2007.  

ساغ

**" حربی خیدمت‌لره گؤره "**  مدالی — 26.06.2009

ساغ

**" آذربایجان بایراغی "**  اوردنی — 19.04.2016.

ساغ

**بیر درجه لی " رشادت "**  اوردنی — 25.06.2018

109x109پیکسل|ساغ

**" آذربایجان خالق جومهوریتی نین 100 ایل‌لیگی (1918-2018) "** یوبیلئی مدالی —7.05.2019.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:آذربایجان اوردوسو
بؤلمه:ژنراللار

بؤلمه:آذربایجانلی نیظامیلر
ایران فوتبالی حذفی کاپ فینال ۱۳۹۹

**ایران فوتبالی حذفی کاپ فینال ۱۳۹۹** تیراختور و ایستیقلال تیملرینین آراسیندا تشکیل ادیلن حذفی جامینین ۳۳-جی دورونون فینال اویونودور. بو اویون مشهد شهرینین ایمام رضا ایستادیوموندا قورولدو.  تیراختور ۳-۲ ایله ایستیقلالدان بو اویونو اوودو و جامی قازاندی.

## تیملر

## فینالا یول تاپماق

### تیراختور




تیراختور ایرانین سوپر لیگینین بیر تیمی، ۱/۳۲-جی مرحله‌نین باشلانیشیندا همدان شهرینین پاس تیمی کی ایرانین ایکینجی لیگینین فوتبال کلوبو سایلیر، حاج بابایی ایستادیوموندا ۲-۱ اشکان دژآگه و محمدرضا آزادی نین قولاریله بو اویونو قازاندی. سونراکی مرحله‌ده اورمیه‌نین نود تیمی قاباقیندا هئچ-هئچه ائتدی و ۱۲ دقیق علاوه‌وقت‌دن سونرا بیر-بیره برابر اولدولار و پنالتی‌دا ۷-۶ قازاندی. دورده بیر فینال مرحله‌سینده ائولرینده مس کیرمان قاباقینا چیخدی و محمدرضا خانزاده، اشکان دژآگه، محمدرضا آزادی و سعید مهری نین قولاریله ۴-۱ قازاندیلار. سهند ایستادیومونداکی یاریم فینالدا تیراختور، ایرانین سوپر لیگیندکی نفت مسجدسلیمان ایله اوینادی. تراختور سعید مهری نین قولو ایله ۱-۰ حسابلی غلبه‌دن سونرا فینالا یول تاپدی.

### ایستیقلال




ایران سوپر لیگینده اولان ایستیقلال، ۱/۳۲-جی مرحله‌ده آزادیگان لیگینده اوینایان گل ریحان البورز فوتبال کولوبو تیمیله باشلادی و سجاد آقایی و فرشید اسماعیلی نین قولاریله کرج شهرینین اینقلاب ایستادیوموندا و علاوه وقتده ۳-۱ بو اویونو قازاندی. سونراکی مرحله‌ده آزادیگان لیگینین دیگر تیمی فجر سپاسی شیراز ایله آزادی ایستادیوموندا قارشیلاشدی و وریا غفوری، سجاد آقایی و داریوش شجاعیان ین قولاریله علاوه وقت دن سونرا ۳-۰ قازاندیلار. دورده بیر فینال مرحله‌سینده و اوز ائوینده سیپاهان ایله قارشیلاندی و وریا غفوری و علی کریمی نین قولاری ایله ۲-۰ قازاندیلار. آزادی ایستادیومونداکی یاریم فینالدا، ایستیقلال ۹۳-جی تهران داربیسیندا پرسپولیس ایله اوینادی. ایستیقلال، ۱۲۰ دقیقه ده ۲-۲ برابر قالدیقدان سونرا پئنالتیدا یاری فینال اویونون قازاندی.

## اویونون معلوماتی

{| style="width:100%; font-size:90%"
|
**[[کومک داور (فوتبال)|کومک داور]]:**
 سعید علی‌نژادیان
 سعید قاسمی 
**[[کومک داور (فوتبال)|علاوه داور]]:**
 سیدوحید کاظمی
 امیر عربباغی
**[[کومک داور (فوتبال)|دوردونجی داور]]:**
 مرتضی منصوریان

## قایناقلار
املش

**املش**، گیلان اوستانی‌ املش بؤلگه‌سی یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۹/۴ کم مساحتی و ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱۵,۴۴۴ نفر جمعیتی واردیر.

## قالری

فایل:Omam.jpg|روستای امام
فایل:Pilam sanak- amlash.JPG|
فایل:Ata koh-amlash view.JPG|
فایل:Kharashtom photo by mohammad Khodakha.jpg|خرشتم در سیزدهمین روز نوروز
فایل:IMG 3545 Photo by Mohammad Khodakha.jpg|پوشش گیاهی در ارتفاعات شهرستان املش، جاده گولک
فایل:باغات میوه روستای محروم موسی کلایه، عکس از محمد خداخواه.jpg|رودخانه روستای موسی کلایه
فایل:روستای مربو، عکس از محمد خداخواه.jpg|جاده روستای مربو از توابع شهرستان املش


## قایناقلار

بؤلمه:املش
بؤلمه:املش بؤلگه‌سی
بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین شهرلری
۱۴ اسفند

**۱۴ ایسفند** ایران تقویمینده ایلین ۳۵۰-جی گۆنۆدۆر و ایلین سوْنونا ۱۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.

## حادیثه‌لر
	
## آد گۆن‌لری (دوْغوم‌لر)

## اؤلۆم‌لر
	
## قایناقلار
جک اسپارو

**کاپیتان جک اسپارو**  یا دا **کاپیتان جک سئرچه** () — *[[کارائیپ دنیزی‌نین قولدورلاری]]* فیلم سریاسی‌نین اساس پرسوناژلاریندان بیری‌دیر. پرسوناژ سناریستلر تد الیوت و تری روسیو طرفیندن یارادیلمیش، جانی دپ طرفیندن جانلاندیریلمیش‌دیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی
کارائیب دنیزی

**کارائیب** یا **کاراییب دنیزی** (قوزئی آذربایجان تۆرکجه‌سی: Karib dənizi) باتی یاریم کوره‌سینده آمریکا قاره‌سی و اطلس اوقیانوسو آراسیندا بیر دنیزدیر. ساحه‌سی ۲.۷۵۹.۰۰۰ متر مۆربع دیر. ان درین نوقطه سی ۷.۶۸۶ متردیر. گونئی آمریکا و اورتا آمریکانین ساحه‌سینده دیر.

## قایناق
قوزئی آذربایجان ویکی پدیاسی یوخلاما 2017 فوریه

بؤلمه:گونئی آمریکا
بؤلمه:دنیز
سند

**سند** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

* سند (مدرک)
* سند چایی
* سیند ایالتی
۲۹ اسفند

**۲۹ ایسفند** ایران تقویمینده ایلین ۳۶۵-جی گۆنۆدۆر و نوْرمال ایلین سوْن گۆنۆدۆر هابئله اۇزون ایل‌لرین سوْنونا ۱ گۆن قالیر.

## حادیثه‌لر
*۱۳۲۹ **ایران نفتی نین میللی اولونماسی**

## آد گۆن‌لری (دوْغوم‌لر)

## اؤلۆم‌لر
	
## قایناقلار
۳۰ اسفند

**۳۰ ایسفند** ایران تقویمینده ایلین ۳۶۶-جی گۆنۆدۆر و اوزون ایل‌لرین ده سوْن گۆنۆ ساییلیر.

## حادیثه‌لر
	
## آد گۆن‌لری (دوْغوم‌لر)

## اؤلۆم‌لر
	
## قایناقلار
هجر (خالق قهرمانی)

**هجر** (دوغوم 1860، قوبادلی، یوخاری موللو. - اؤلوم 1914، قوبادلی، آشاغی موْللو.) — آذربایجانین خالق قهرمانی قاچاق نبی‌نین حیات یولداشی و سیلاحداشی. هجر قاچاق نبی ایله بیرلیکده الینه سیلاح گؤتوروب یگیرمی بئش ایلدن آرتیق آت بئلینده قاچاق حیاتی کئچیرمیش، آذربایجانداکی کندلی حرکاتیندا فعال ایشتیراک ائتمیشدیر. 

## یاشاییشی
بندانگشتی|هجرین حیات یولداشی قاچاق نبی
  آذربایجاندا قاچاق حرکاتی نین ایگید ایشتیراکچی‌لاریندان بیری اولان هجر 1860-جو ایلده گنجه ویلایتی، زنگه‌زور قزاسی‌نین (ایندیکی قوبادلی رایونونون) یوخاری موللو کندینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی موللا خانالی اورتاباب کندلی ایدی.

   نبی ایله هجر نبی نین والیدئین‌لری وفات ائدندن سونرا ائولنمیشدیلر. عاییله‌لرین ایقتیصادی جهتدن فرقلی دورومدا اولمالاری بیر-بیرینی سئون ایکی گنجین عاییله قورماسینا مانع اولا بیلمه‌میشدیر. تزار حؤکومتی و یئرلی مأمورلار نبی‌نی اله کئچیرمک اوچون دفعه لرله هجری قازاماتا سالسالار دا، ایستکلرینه نایل اولا بیلمه‌میشلر. سونرادان هجر ده نبی نین دسته‌سینه قوشولاراق اونون ان یاخین سیلاحداشینا چئوریلمیشدیر.   

  1894-جو ایلده نبی نین دسته‌سی گونئی آذربایجاندان ناخچیوانا قاییدارکن احتیاط تدبیری اولاراق قاچاق نبی دسته‌سینی ایکی حیصه‌یه بؤلموش، دسته‌نین بیرینه اؤزو، دیگرینه ایسه هجر باشچی‌لیق ائتمیشدیر.   

  هجرین قارداشی محمد موللا خانالی اوغلو دا نبی‌یه قوشولوب قاچاقچی‌لیق ائدیردی. لاکین او، حؤکومت طرفیندن توتولوب 10 ایل کاتوْرقایا سورگون ائدیلمیش، جزاسینی چکیب قاییتمیشدی.  

     نبی‌نین اؤلوموندن سونرا هجر قوهوم‌لاری نین کؤمگیله موللو کندینه گتیریلمیشدیر. بیر مودتدن سونرا هجر سیخیشدیریلدیغی اوچون همزه آدلی بیر قوهومونا اره گئتمیشدیر. هجر همزه ایله موللودا یاشاییر. هجرین نبی‌دن 3 اؤولادی اولوب : خلیل، احمد و کیچیک قیزی زئینب. هجر و نبی‌نین اؤولادلاری نین داوامچی‌لاری حال حاضیردا یاشاییر.هجرین همزه‌دن ایسه اونون اؤولادی اولماییب.  

  هجر 1914-جو ایلده قوبادلی رایونونون آشاغی موللو کندینده وفات ائتمیشدیر. اونون قبری آشاغی موللو کندینده ایدی. 

    خالق اؤز قهرمان قیزی نین ایگیدلیگینی وصف ائدن ماهنی‌لار قوشموش،  " قاچاق نبی "  داستانیندا اونا خوصوصی یئر آیریلمیشدیر.  

  قوبادلی رایونوندا قاچاق هجرین آبیده‌سی قویولموشدو. 

## اوشاق‌لاری
#   اسماعیل 
#   خلیل  
#   احمد  
#   زئینب 

## قایناق

*   بهلول بهجت، قاچاق نبی نین تاریخی، (وثیقه و سندلر اوزره)، باکی، چیراق، 2011، 288 ص  
*  " قاچاق هجر "  (ازرب.). qubadli-ih.gov.az.. ایستیفاده تاریخی: 2014-10-09.  

بؤلمه:قادینلار
قاچاق نبی

**قاچاقچی**

## یاشاییشی
## عاییله‌سی
## عاییله‌سی
## حاقیندا

## فیلموقرافی

*  " آتلاری یهرله‌یین (فیلم، 1985) "  

## قایناق

## اتک یازی‌لار
دکتر عضدی ایستادیومو

**دکتر عضدی ایستادیومو** رشت شهرینده بیر ایستادیوم دیر.

## قایناقلار
غدیر ایستادیومو

**غدیر ایستادیومو** () اهواز شهرینده یئرلشن بیر ایستادیوم دیر . بو ایستادیومون یئرلشیمی ۳۸٬۹۰۰ نفر دیر.

## همچنین باخ
*فولاد آرنا ایستادیومو
*تختی اهواز ایستادیومو
*فولاد خوزیستان فوتبال کولوبو
*ایراندا فوتبال
*یئرلشیم اساسیندا فوتبول ایستادیوم‌لاری

## قایناقلار

*Foolad F.C.
فولاد شهر ایستادیومو

**فولاد شهر ایستادیومو** (فارس دیلی: ورزشگاه فولادشهر) بیر فوتبال ایستادیومودی کی ایران دا فولادشهر ده یئرلشیب. بو ایستادیوم ذوب‌آهن ایصفاهان فوتبال کولوبو نون اصلی ایستادیومودور و ۱۹۹۸ آچیلیب.

ایستادیومون یئرلشیمی ۱۵٬۰۰۰ نفر دیر.

بو ایستادیومدا ۲۰۰۷-جی ایلده آسیا قهرمانلار لیگینین فینالی، سیپاهان و اوراوا تیملرینین آراسیندا اوینانان موسابیقه‌نین ایستادیومو اولموشدور.

## قایناقلار

* Stadium photo at panoramio.com
۲۶ اسفند

**۲۶ ایسفند** ایران تقویمینده ایلین ۳۶۲-جی گۆنۆدۆر و ایلین سوْنونا ۳ گۆن (نورمال ایل) یا ۴ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.

## حادیثه‌لر
	
## آد گۆن‌لری (دوْغوم‌لر)

## اؤلۆم‌لر
	
## قایناقلار
شهید باهنر ایستادیومو

**شهید باهنر ایستادیومو** () کیرمان شهرینده یئرلشن بیر ایستادیوم دیر.

## قایناقلار

*Stadium information 

بؤلمه:فوتبال ایستادیوملاری ایراندا

بؤلمه:کیرمان
شهید دستگردی ایستادیومو

**شهید دستگردی ایستادیومو** (همچنین پاس تهران ایستادیوموی آدیله‌ده تانینار) () بیر فوتبال ایستادیومو  دیر کی تهران دا یئرلشیب.

## قایناقلار

*Shahid Dastgerdi Stadium page on Pas Official Website
راه‌آهن ایستادیومو

**راه‌آهن ایستادیومو** () تهرانشهرینده یئرلشن بیر فوتبال ایستادیومو دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو

بؤلمه:۱۹۷۳ - جو ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
یادگار امام ایستادیومو (قوم)

**یادگار امام ایستادیومو** () قومشهرینده یئرلشن بیر فوتبال ایستادیومودور.

## قایناقلار

*Stadium information
شهر قودس ایستادیومو

**شهدای شهر قودس ایستادیومو** () بیر فوتبال ایستادیومو دیر کی تهران نین قودس شهرینده یئرلشیب دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایدمان تهران اوستانیندا
تختی ایستادیومو (جم)

**تختی ایستادیومو** بیر فوتبال ایستادیومو دیر کی  جم شهرینده یئرلشیب.

## قایناقلار
ایران‌خودرو ایستادیومو

**ایران‌خودرو ایستادیومو** یا دا **سروآزاد ایستادیومو** و یا **پئیکان‌شهر ایستادیومو** — تهران شهری‌نین باتی‌سیندا یئرلشن بیر ایستادیوم. بو ایستادیوم پئیکان فوتبال تیمی ائوی و تمرین محلی‌دیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی

بؤلمه:فوتبال ایستادیوملاری
حبیب نورمحمدوف

**حبیب نور محمدوف** — داغیستانلی بؤیۆک بیر ایدمانچی‌دیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی
ایدمانچی

**ایدمانچی** — ایدمان مشغول اوْلان بیر شخص‌دیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی
آوار دیلی

**آوار دیلی** بو ایکی مورده ایشاره ائده بیلر؛

* آوار دیلی (قافقاز دیللری)
* آوار دیلی (تورک دیللری)
احمد حسین‌زاده

**شیخ احمد سالیانی**و یا احمد حسین‌زاده (تام آدی: احمد محمدعلی اوغلو حسین‌زاده) — آذربایجانلی ایلاهیاتچی عالیم؛ قافقاز موسلمان‌لاری‌نین 3. شیخ‌الاسلامی (1862—1884).  

  قافقاز موسلمان‌لاری‌نین 1. شیخ السلامی محمدعلی حسین‌زاده‌نین اوغلو، موتفکّیر علی بیگ حسین‌زاده‌نین باباسی‌دیر. 

## یاشاییشی
  احمد حسین‌زاده 1812-جی ایلده سالیاندا آنادان اولموشدور. سونرالار تیفلیسه کؤچن آتاسی محمدعلی اونو اوّلجه قافقاز موسلمان روحانی مکتبینه، سونرا ایسه شرقین دینی مرکزی اولان عراقا عالی دینی تحصیل آلماغا گؤندریلمیشدیر. یوکسک دینی روتبه‌لرله قاییدان احمد حسین‌زاده تیفلیس و گنجه قزالاریندا دینی وظیفه‌لرده چالیشمیش، هم ده ادبی-بدیعی یارادیجی‌لیقدا مشغول اولموشدور. عرب و فارس دیللرینی موکمّل بیلیب.

## شیخ‌الاسلام‌لیق
  1862-جی ایلده ایمپراتور 2. آلکساندر آخوند احمد حسین‌زاده‌نین زاقافقازیا شیخ الاسلامی تعیین اولونماسی و اونا دیارین گلیرلری حسابینا آیدا 1600 روبل مواجیب وئریلمه‌سی باره ده قراری تصدیق ائتمیشدی. 

  1872-جی آوریل 5-ده زاقافقازیا شیعه موسلمان‌لاری روحانی ایداره‌سی و زاقافقازیا سوننی موسلمان‌لاری روحانی ایداره سی یارادیلدی و یئنی شتات جدول‌لری اساسیندا ایداره آپارات‌لاری فورمالاشدیریلدی. بوندان سونرا احمد حسین‌زاده‌نین فعالیتی گئنیشلندیریلدی و وظیفه  صلاحیت‌لری بیر قدر آرتیریلدی.  

    آخوند احمد حسین‌زاده یارادیجی‌لیغا چوخ گنج یاشلاریندا باشلامیشدیر. دؤورونون گؤرکملی ایسلامشوناس عالیمی اولماقلا یاناشی، دیگر موعین علم‌لری ده یاخشی بیلمیش و بیر نئچه فنّه دایر درس‌لیک‌لر یازمیشدیر. یازدیغی اثرلر روس، فارس، عرب دیللرینده گئنیش اوخوجو کوتله‌سینه مالیک اولموشدور.  

## اؤلومو
  شیخ‌الاسلام آخوند احمد حسین‌زاده 1884-جو ایله‌جن شیخ‌الاسلام اولموش، 1887-جی ایلده تیفلیسده وفات ائتمیشدیر. قیزی خدیجه حسین‌زاده علی بیگ حسین‌زاده‌نین آناسیدیر. 

## کیتاب‌لاری

*  " آغیزدان-آغیزا کئچمیش حدیث‌لر "   
*  "معلم‌الاتقال فی طریق تعلیم اطفال  "   
*  " بساو الناس فی مملکة قافقاز "   
*  " تاریخی-ادبیاتی-تورک "  
*  " تربیة الاطفال "   
*  " دل گوشه "   

## اتک یازی‌لار

بؤلمه:عالیم
بؤلمه:آذربایجان عالیم‌لری
بؤلمه:ایلاهیاتچی‌لار


## قایناق
* Fuad Nurullayev. Şeyxulislamlıq zirvəsi: Hacı Allahşükür PaşazadəPDF. Bakı, "Nurlar", 2014, səh. 47-53. ISBN 978-9952-490-50-3
بهنام محمدی ایستادیومو

**مسجد سلیمان ایستادیومو** () مسجدسلیمان شهرینده یئرلشن بیر فوتبال ایستادیومودور.

## قایناق
آستانه اشرفیه

**آستانه اشرفیه**، گیلان اوستانی‌ آستانه اشرفیه بؤلگه‌سی یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین  ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۴۴,۹۴۱ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آستانه اشرفیه بؤلگه‌سی
بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین شهرلری
تورکیه‌ده جومهوریت بایرامی

**تورکیه‌ده جومهوریت بایرامی** — 1925-جی ایلدن اعتیباراً هر ایل 29 اوکتوبر تاریخینده تورکیه ده قئید اولونان دؤولت بایرامی  

1922-جی ایلده سلطنتین قالدیریلماسیندان سونرا تورکیه دؤولتی‌نین سیاسی قورولوشونون یئکون تثبیتی مسئله‌سی 1923-جو ایلین اوکتوبروندا جومهوریتین اعلانی ایله حلّ ائدیلدی. 6 عصر عرضینده چوخ‌میلّتلی تورک-ایسلام مونارشی‌سی شکلینده حیات سورن تورکیه دؤولتی TBMM-این 29 اوکتوبر تاریخلی قراری ایله حیاتینا جومهوریت کیمی داوام ائتمیشدیر. جومهوریتین اعلانیندان سونرا ایلک پرزیدنت سئچیلن مصطفی کمال پاشا تورکیه‌نین عوثمانلی ایمپراتورلوغوندان یئنی سیاسی رژیمه فاکتیکی کئچیدینی شرطلندیرن گئنیش میقیاسلی ایصلاحات‌لارین بانیسی‌دیر. 1925-جی ایلدن اعتیباراً کئچیریلمگه باشلایان بایرام تورکیه‌نین بوتون شهرلرینده، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتینده و دونیانین بوتون اؤلکه‌لرینده‌کی تورکیه سفیرلیک‌لرینده قئید ائدیلیر.

## قایناقلار

 
بؤلمه:تورکیه
بؤلمه:بایراملار
بؤلمه:میلی بایرام‌لار
قمر بیگیم شئیدا

**قمر بیگیم شئیدا** (1881 شوشا — 1933 باکی) — شاعیره .  

## یاشاییشی
  قمر نیسه بیگیم آتا خان قیزی 1881-جی ایلده شوشا شهرینده آنادان اولموشدو. ابراهیم خلیل خان ساریجالی جاوانشیرین قیز نوه سی‌دیر. شوشا شهر قیز گیمینازیاسیندا اوخوموشدو. قمر بیگیم شاعیره ایدی. شئیدا تخلوصو ایله کؤنول اوخشایان شعیرلر یازیردی. بو تخلوصو اونا خورشیدبانو ناتوان وئرمیشدی. او، قلمینی درام اثرلرینده ده سینامیشدی.  " ظولمون داشقینی "  پیئسی بیر مودت چوخ مشهور اولموشدو. او، 1933-جو ایلده وفات ائدیب.   

## عاییله‌سی
  قمر بیگیم صادق بیگ وزیروولا عاییله قورموشدو. باهادور بیگ، نادیر بیگ آدلی اوغول‌لاری، لئیلا خانیم، سنوبر خانیم، حمیده خانیم و عنتیقه خانیم آدلی قیزلاری واردی.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:شاعیرلر
بؤلمه:قادین شاعیرلر
بؤلمه:قادین یازیچیلار
بؤلمه:قادینلار
بؤلمه:قادین‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
خان‌کندی کورقان‌لاری

بندانگشتی|کورقان
**خان‌کندی کورقان‌لاری**  - خان‌کندی شهری نین قوزئیینده، خوجالی ایله همسرحد اراضیده یئرلشیر.  

## بیلگی
  بورادا 12 کورقان وار ایدی.کورقان‌لارین تاریخی میلاددان اوّلکی عصرلره گئدیب چیخیردی.بو دا بورادا ایلکین یاشاییشین و بورانین ازلی تورک تورپاغی‌نین اولماسینا اساس بیر ثوبوت‌دور.چونکی کورقان آنلاییشی ایلک دفعه  تورک خالق‌لاری طرفیندن باشا دوشولوب.کورقان‌لار 1970-جی ایلده اوزه چیخاریلیب.اکین اکمک مقصدی ایله بورا گلن بیر نئچه اینسان طرفیندن کورقان‌لار تاپیلمیشدیر.بو خبری ائشیدن خان‌کندی تاریخ-مموریال اینیستوتونون دوسنت‌لری،موعلیم‌لری بورایا گلمیش و حقیقتاً ده بو کورقان‌لارین چوخ قدیم اولدوغونو ثوبوت ائتمیشلر. حاضیردا 7 کورقانین وضعیتی استابیل‌دیر.  

  هوندورلوگو 1،5 م، قوطرو 24 م اولان 119نؤمره‌لی کورقانین تپه‌سی بیر قدر داغیلمیشدیر. کورقانین آلتینداکی ان قدیم تورپاق قبیر اولدوقجا پیس قالمیشدی. اوستونده دوزلدیلمیش دایره‌وی پلانلی مئیدانچا نوو شکیللی اویوقلا احاطه‌لنمیشدیر. اونون قوزئی-دوغو طرفده‌کی  گیریشی بؤیوک داش پلیته ایله اؤرتولموشدور. گیریشین ساغ طرفینده اینسان اسکلتینه راست گلینمیشدیر. قوطرو 4،5 م اولان دایروه‌ی مئیدانچادا 36 بؤیوک و کیچیک یاشلی اینسان اسکلتی قئیده آلینمیشدیر. اسکلت‌لر بوکولو، اوتوراق، اوزادیلمیش، وضعیتده موختلیف ایستیقامت‌لره یؤنلدیلمیشدیر. مرکزی حیصه‌ده آرخاسی اوسته اوزادیلمیش بؤیوک اینسان اسکلتی آشکار ائدیلمیشدیر. اونون اطرافیندا داش توپپوز، تونج نیزه اوجلوغو، ایکی داش هونگ تاپیلمیشدیر. قبیرین گونئی-دوغو حیصه‌سینده آلتی داش اوخ اوجلوغونا، 5 سوموک ایی باشلیغینا، قوزئیینده ایسه پاستا مونجوق‌لارین قیزیل پیلک‌لرینه و آلتی داش آسمایا راستلانمیشدیر. بوندان باشقا قبیردن 22 عدد ازیلمیش گیل قاب تاپیلمیشدیر. اونلار توخوما کارکاس اوزرینده حاضیرلانمیشدیر. کوللکتیو دفنله سئچیلن بو قبیر گیل محلوللا برکیدیلمیش چای داشلاری ایله قاپادیلمیشدیر. بو طبقه‌دن اوستده سون تونج دؤورونه عایید کوللکتیو دفن قئیده آلینمیشدیر. بورادا آشکار اولونان 125 نؤمره‌لی کورقان حجمجه کیچیک‌دیر. او دا بیرینجی کورقان کیمی اوچ طبقه‌لی‌دیر. ایلک تونج دؤورونه عایید کوللکتیو دفندن یالنیز بوکولو وضعیتده، سول یانی اوسته اولان بیر اسکلت قالمیشدیر. اونون باش و آیاق طرفینده کئچی اسکلتینه راست گلینمیشدیر. یاخینلیقدا داش توپپوز، تونج نیزه اوجو، چاخماق داشیندان 5 اوخ اوجلوغو، قیزیل طبقه‌دن آسما، داش هونگ، 30 اوْبسیدیان پارچاسی، 1 نوکلِوس و گیل قاب پارچالاری آشکار اولونموشدور.  

## سون عاقیبتی
  حاضیردا بو کورقان‌لار ائرمنی‌لر طرفیندن محو اولونماقدادیر.کورقان‌لارین بیر نئچه‌سی سؤکولوب و اوستونده یاخشی تانیدیغیمیز  " خان‌کندی طیاره مئیدانی "نین یئنیدن قورولماسی ایشلری گئدیب. بو دا اونو گؤستریر کی، ائرمنی‌لر بیزیم تاریخیمیزی سیلمک نیتینده‌دیرلر.  

## قایناق

*   قاسم قیرخ قیزلی  " عصرین فاجیعه‌سی - خوجالی " . 1999-جو ایل. 

بؤلمه:قاراباغ تاریخی
بؤلمه:داغلیق قاراباغ
بؤلمه:تاریخی تیکینتیلر
یوخاری قاراباغ ایقتیصادی رایونو

**یوخاری قاراباغ ایقتیصادی رایونو** — آذربایجان جومهوریتی اینظیباطی ترکیبینده یئرلشن ایقتیصادی بیر رایون.

## قایناقلار

### اتک‌یازی
محمدرضا رضایی کوچی

**محمدرضا رضایی کوچی** (دوغوم:1 مهر 1350 جهرم) ایرانلی سیاستچیدیر.

## قایناق

بؤلمه:ایران سیاستچیلری
آنا لیلیان د لا ماکورا

**آنا لیلیان د لا ماکورا** (اینگیلیس دیلی: Ana de la Macorra ، دوغوم:۱۹۵۷ (میلادی)) _ آمریکایی اویونچو و یازیچی.

ال چاوو دل اوچو ، ال چاپولی در سال ۱۹۸۷ (میلادی) اوز ایشین باشلاییب.

## قایناقلار
آبراخانوف‌لار

آبراخانوف‌لار — آذربایجان خالقی‌نین تانینمیش سویلاریندان بیری.  

## سویون یارانماسی
  بو سوی دونبیلی ائلیندن یارانیب. سویون ایلک پاترونو ابوتوراب خان (آبرو خان جعفرقولو خان اوغلو خوی شهرینده آنادان اولموشدو. مدرسه تحصیلی آلمیشدی. آتاسی ایله قوزئی آذربایجانا موهاجیرت ائتمیشدی. ابراهیم خلیل خان جاوانشیرین قیزی اَزت بیگیم‌له عاییله قورموش، شوشا شهرینه کؤچموشدو.    

## سویون مشهور نوماینده‌لری
  ابوتوراب خان دونبیلی — خوی خانلیغی و شکی خانلیغی نین سرکرده سی.  

  قمر بیگیم شئیدا — شاعیره.  

## قایناق

*   نورلانا جاوانشیر، آبراخانوف‌لار. نسیل شجره‌سی. **ATŞC** خبرلری.**VI** بوراخیلیش. سه.43-54. (روس دیلینده)  

* **Э.Э.Исмаилов, Ханы Хойские. Материалы к родословной и биографиям, ATŞC-nin xəbərləri, IV buraxılış. Bakı, 2003.ст.35-58.**

بؤلمه:آذربایجان ائللری
تامارا خانیم خویسکایا

**تامارا خانیم خویسکایا** (د. 1902، روسیه ایمپراتورلوغو - اؤ. 1990، باکی، آذربایجان) — آذربایجانین بیرینجی خانیمی، میرزه داوود حسینوفون حیات یولداشی.  

## یاشاییشی
  آذربایجان خالق جومهوریتی نین ایلک باش ناظیری فتحعلی خان خویسکی 1920-جی ایلین ژوئن آییندا تیفلیسده ائرمنی تررورچولاری نین الی ایله قتله یئتیریلنده عاییله‌نین بؤیوک اؤولادی، 18 یاشلی تامارا خویسکایا نیین باهاسینا اولورسا اولسون اؤزونو آتاسی‌نین دفن مراسیمینه چاتدیرماق ایسته‌میشدی.او زامان گورجوستان هله شوروی‌لشمه‌میشدی. تیفلیسه گئتمک اوچون آذربایجان حؤکومتی نین رسمی ایجازه سی و خاریجی پاسپورت طلب اولونوردو. تامارا خانیم تزه‌جه یارانماغا باشلایان شوروی ایداره‌لرینه اوز توتموشدو. آذربایجان حربی-اینقیلاب کومیته سی صدری نین موعاوینی، 26 یاشلی میرزه داوود حسینوفون قبولونا دوشموشدو.  

  میرزه داوود حسینوف ایسه بیر مودت سونرا تامارا خویسکایا ایله ائولنمیشدی.میرزه داوود تامارا خویسکایا ایله قانونی نیکاحا گیرمیش و 17 ایل بیرلیکده یاشامیشدیلار. هر ایکیسینی موسکودا عئینی گونده حبس ائتمیش، حتّی عئینی " وورونکادا "  حبسخانایا آپاریلمیشدیلار. میرزه داوود اؤلومه، تامارا خانیم سورگونه یوللانمیشدی. 

     حیاتی نین نئچه ایلی محبس و سورگون‌لردن کئچن تامارا خویسکایا ایسه 1990-جی ایلده باکیدا، تک-تنها یاشادیغی بیر اوتاقلی منزیلده دونیادان کؤچموشدو. 

اتک یازی‌لار

بؤلمه:قادین‌لار
بؤلمه:خویلولار
داغلار ملکه‌سی

داغلار ملکه‌سی «قیرقیزجا: **Курманжан Датка — قورمانجان داتقا»**، آلای ملکه‌سی حاققیندا اولان 2014-جو ایلده صادق شئر-نیاز طرفیندن چکیلمیش بیر درام فیلم‌دیر. قیرقیزیستان داستانی اولان بو گؤرکم(بدیعی، هنری)، تاریخی و بیوگرافیک فیلم، بو اؤلکه‌نین ایلک تاریخی و ان باهالی فیلمی دیر. فیلم، بؤیوک قیرقیز ملکه‌سی قورمانجان داتقانین حکایتینی گؤستریر.

فیلمین ایلک دنیالیق اکرانی، 22 آقوست 2014-جو ایلده مونترال فیلم فئستیوالیندا باش توتدو. فئستیوالین مسابقه دن کنار Focus on World Cinema وئریلیششینده تانینمیش بیر مدنیت پورتالی اولان CULT #MTL طرفیندن "The Best of the World Film Festival 2014" مقامینا سئچیلدی.

31 آقوست 2014-جو ایلده قیرقیزستان جمهوریتی‌نین استقلال گونونو آغیرلاما مناسبتی ایله ساتیشا چیخدی. قیرقیزیستان ان یاخشی خارجی فیلم دالیندا اوسکار اوچون آداخلی و نامزد گؤستریلدی. بوندان علاوه روسیه نین نیکا فیلم مکافاتینا دا آخلی گؤستریلدی.

## اویونجولار

* لونارا آیاسکانووا، قورمانجان داتقانین 3-4 یاشینداکی نقشینده
* ائلینا آبای قیزی، قورمانجان داتقانین 16 و 40 یاشینداکی نقشینده
* نظیره مممدووا، قورمانجان داتقانین 50-60 یاشینداکی نقشینده
* جمال سیداکماتووا، قورمانجان داتقانین 90 یاشینداکی نقشینده
* عزیز مراد ایللایئو، آلیمبئک داتقا نقشینده
* میرلان عبدوللایئو، آکبالبان نقشینده
* عادلت اوسوب عالیئو، کامچیبئک نقشینده
* عادل بولوربئک اوغلو، عبدلدابئک نقشینده
* عشیر چوکوبایئو، امیر مظفر نقشینده
* زئنیش عثمانوو، خدایارخان

## اشتراک ائدن لر

* یؤنتمن: صادق شئر-نیاز
* سئناریو یازارلاری: صادق شئر-نیاز، باکیتبئک توردوبایئو، سلطان رایئو
* فیلم موزیکی: الئکساندئر پانچئنکو
* کامئراجی: مراد علیئو
صادق شئر-نیاز

بندانگشتی|صادق شئر نیاز

**صادق شئر-نیاز** (دوغوم: ۱۰ مارت ۱۹۶۹-جو ایل؛ چون-کاپکا، ماناس بؤلگه‌سی، تالاس ولایتی، قیرقیزستان شوروی سوسیالیست جومهوریتی)، بیر قیرقیز سیاستچی، اجتماعی یاردیمچی‌سی، یازار، یؤنتمن، سئناریو یازاری دیر. «آییش» اجتماعی قورومونون قوروجوسو، «قلمگر» ادبی کولوبو، «آییش» فیلم ایستودیوسو، قیرقیزیستانین خلق‌لر آراسی «قیسا فیلم‌لر اؤلکه‌سی» فئستیوالی و «آک-ایلبیرس» فیلم جایزه‌سی‌نین تاسیس ائدنی دیر. هابئله قیرقیزیستانین سینماچی‌لار بیرلیگی‌نین باشچی‌سی دیر.

## ائگیتیم (تحصیلات)
2007-2009: موسکودا سئناریو یازارلاری و یؤنتمن‌لر اوچون یوکسک دؤره‌لر (ویلادیمیر خوتینئنکو، پاوئل فین، ویلادیمیر فئنچئنکو سئمیناری)

1994-2000:قیرقیزیستان ملی بیلیم یوردو (KNU)- حقوق بؤلومو

1983-1987: فیرونزه مهندسلیک کالئجی، تکنیسین

## سیاسی فعالیت‌لر
2014-جو ایلده شئرنیاز مدنیت باخانلیق وظیفه‌سینه آداخلی و نامزد اولوندو.

2010- جو ایلده قیرقیزیستان جمهوریتی‌نین مدنیت و اطلاعات باخانلیغی

2005-جی ایلده قیرقیزیستان جمهوریتی‌نین سیاسی دورومونون ثابتلشدیرمه‌سی اوچون دؤولت کومیسیاسی‌نین عضوو

2004-2007-جی ایل‌لرده مجلسین نماینده معاونی سئچیلدی

## فیلم‌لر

## قایناقلار

### اتک‌یازی
زنگیلان

**زنگیلان** () — آذربایجان جومهوریتی زنگیلان رایونو یئرلشن بیر شهردیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتی‌نین شهرلری
آندریان نیکولایف

**آندریان گریگوریویچ نیکولایف** (چوواش و روس: Андриян Григорьевич Николаев؛ ۵ سپتامبر ۱۹۲۹ - ۳ ژوئیه ۲۰۰۴) چوواش منشأ‌لی شوروی اوزایچیسی. نیکولایف اوزایا گئدن اوچونجو شخص و تورک منشأ‌لی ایلک اوزایچی‌دیر.

نیکولایف ایکی اوزای اوچوشدا ایشتیراک ائتدی: ووْستوْک ۳ و سایوُز ۹. بو مأموریت‌لرین چاغری کوْدو شاهین ایدی (روس. Со́кол). هر ایکی اوچوشدا دا اوزایدا ان اوزون قالما رکوردلارینی قیردی. ووْستوک ۲ و سایوُز ۸ مأموریت‌لرینده احتیاط اوزایچی کیمی ده خیدمت ائتمیشدیر. ۲۲ ژانویه ۱۹۶۹-جو ایلده نیکولایف شوروی ظابیطی ویکتور ایلیین طرفیندن لئونید برژنفه ائدیلن سوی-قصددن قورتولدو. ۲۶ ژانویه ۱۹۸۲-جی ایلده اوزایچی‌لیقدان آیریلدی.

۱۹۶۲-جی ایلین آقوست آییندا ووْستوک ۳ مأموریتینده نیکولایف، پاوئل پوپوویچین رهبرلیگی آلتیندا ووْستوک ۴ ایله بیرلیک‌ده ایلک ایکی واسطه‌لیک اوزای اوچوشو حیاتا کئچیردی.

اوزای اوچوشونون ایلک زامان‌لاریندا اوزای‌آدامی آدای‌لاری،  تکلیگه نه قدر داوام گتیره بیله‌جکلرینی گؤرمک اوچون تجرید اوتاق‌لارینا بوراخیلیردی. آدای‌لار بو اوتاق‌لاردا ساعتا باخماق ایمکانی اولمادان موطلق سوکوت ایچینده اوتورمالی‌ایدیلر. آدای‌لارین چوخو  بو سیناقدا اوغورسوز اولوردولار. نیکولایف بو سیناقدان ان اوزون مودت (دؤرد گون) دایانان اولدو و دمیر آدام لقبینی آلدی.

۳ نووامبر ۱۹۶۳-جو ایلده ایلک قادین اوزایچی اولان والنتینا ترِشکووا ایله ائولندی. ائولی‌لیگی کورلانمادان اوّل بیر قیزی (النا آندریونووا) وار ایدی. ۱۹۸۲-جی ایلده آیریلدیلار.

آندریان نیکولایف؛ لنین اوردنی، قیرمیزی اولدوز اوردنی، خاریجی اؤلکه‌لرین موختلیف مدال‌لاری و نیشان‌لاری ایله تلطیف ائدیلمیشدیر. بولغاریستانین سوسیالیست ایشچی قهر‌مانی، ویتنامین ایشچی قهر‌مانی و موغولوستان قهرمانی اعلان ائدیلدی. آیداکی نیکولایف کراتِری اونون آدینی داشیییر.

نیکولایف ۲۰۰۴-جو ایلده چوواشستانین پایتاختی چبوک‌ساری‌دا اورک توتماسیندان اؤلدو. اؤلوموندن سونرا موسکودا یاشایان قیزی‌نین Zvyozdny gorodok (اولدوز شهر) قبرستان‌لیغیندا دفن اولونماسینی طلب ائتدی. لاکین چوواشستان پرزیدنتی نیکولایف‌ین اؤلکه‌سینده دفن اولونماسینی ایسته‌دی. نهایت، چبوک‌ساری‌دا کئچیریلن بیر مراسیمدن سونرا نیکولایف آنادان اولدوغو شورشِلی کندینده دفن ائدیلدی.

## قالری
وسط|بندانگشتی|415x415پیکسل|آندریان نیکولایف خاطیره‌سینه ووستوک3 اوچوشوندان سونرا 20 آقوست1962ده باسیلان رومانی پوست تمبری
وسط|بندانگشتی|300x300پیکسل|آندریان نیکولایف آدینا 1962 ده شوروی پوست تمبری
وسط|بندانگشتی|451x451پیکسل|چبوک‌ساری دا آندریان نیکولایف آبیده‌سی
وسط|بندانگشتی|400x400پیکسل|دوغوم شهری شورشلی‌ده آندریان نیکولایف آبیده‌سی

## قایناق

* اینگلیس و تورک ویکی پدیالاری

بؤلمه:اوزای (فضا)
قیبریس (آدا)

**قیبریس** ()، آرالیق دنیزی نین دوغو سیندا بیر آدا دیر. جوغرافی باخیشیندان قیبریس آسیا قاره سینه داخیل دیر. قیبریس میصردن ۳۸۰ کیلومتر، سوریه‌دن ۱۰۵ کیلومتر و تورکیه‌دن ۷۵ کیلومتر فاصیله‌سی واردیر.

آدانین شومالیندا ۱۹۷۴-جی ایلده قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی قوُرولدو. همچینین آدانین گونئی‌نده قیبریس جومهوریتی ۱۹۶۰-جی ایلده بیرلشمیش شاهلیقدان آیریلدی.

## بیرده باخ
*آرالیق دنیزی
*قیبریس جومهوریتی
*قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی
## قایتاقلار
۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ آتش‌کس بیاناتی

**۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ آتش‌کس بیاناتی** — نوْوامبر آیی‌نین ۱۰-جو گۆنۆ ۲۰۲۰–جی میلادی ایلده آذربایجان جومهوریتی و ائرمنیستان آراسیندا روسیه ناظیرلیغی‌له ۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی سوْن قوْیماق مقصدی‌له ایمضالانان بیر صولح‌نامه دیر.

## صولح‌نامه شرطلری

چوخ‌طرفلی آتش‌کس آندلاشماسی بونو دئییر:

آذربایجان جومهورباشقانی ایلهام علیئو، ارمنیستان باش‌وزیری نیکول پاشینیان و روسیه جومهورباشقانی ولادیمیر پوتین'ین آچیقلاماسی:

۱– ۱۰ نوْوامبر ۲۰۲۰ تاریخی موسکو ساعاتی‌له ۰۰:۰۰ دن اعتیباراً قاراباغ اختیلافین‌داکی تۆم چاتیشمالارا تام بیر آتش‌کس ایله سوْن وئریله‌جکدیر. بوندان بؤیله طرفلر اولاراق آنیلاجاق اولان آذربایجان جومهوریّتی و ارمنیستان جومهوریّتی بولوندوقلاری مؤوضع‌لرده دوراجاقلاردیر. 
۲– آغدام رایونو، ۲۰ نوْوامبر ۲۰۲۰ تاریخینده قدر آذربایجان جومهوریّتی‌نه وئریله‌جکدیر. داغلیق قاراباغ‌داکی تماس خطی و لاچین دهلیزی بوْیۇنجا، خفیف سیلاحلی ۱٬۹۶۰ عسکری پرسنل، ۹۰ زیره‌لی پرسنل تاشییجی، ۳۸۰ اوتوموتیو بیریمی و اؤزل تجهیزاتلی روس باریش گۆجۆ بولوناجاقدیر.
۳– روس باریش گۆجۆ بیرلیغی، ارمنیستان سیلاحلی گوجلری چکیلمه‌سینه پارالل اولاراق دانیشلاندیریلاجاقدیر.
۴– روس باریش گۆجۆ بیرلیغی‌نین مودتی، طرفلردن هیچ‌بیری ۶ آی اؤنجه‌دن عکسی بلیرتیلمه‌دیغی تقدیرده، سوْنراکی ۵ ایللیک دؤنملر اۆچۆن اوتوماتیک یئنیله‌مه ایله ۵ ایل‌دیر.
۵– آندلاشمالارین طرفلرجه اویغولانماسی اۆزه‌رینده‌کی کونترولۆن ائتکیلیغی‌نی آرتیرماق اۆچۆن، آتش‌کسی کنترول ائده‌جک بیر باریش گۆجۆ مرکزی دانیشلاندیریلاجاقدیر.
۶– ارمنیستان جومهوریتی، ۱۵ نوْوامبر ۲۰۲۰ ده کلبجر رایونونو و ۱ دسامبر ۲۰۲۰ ده ده لاچین رایونونو آذربایجان جومهوریتی‌نه گئری وئره‌جکدیر. داغلیق قاراباغ ایله ارمنیستان ایله شوشا شهرینی ائتکیله‌مه‌دن ایلئتیشیمی ساغلایاجاق اولان لاچین دهلیزی روس باریش گۆجۆ بیرلیغی‌نین کونترولو آلتیندا قالاجاق‌دیر. ساواش جریانیندا آذربایجان گۆجلری طرفیندن اله گئچیریلن شوشا و هادروت شهرلری و داغلیق قاراباغین باشقا بؤلگه‌لری، آذربایجان الینده قالاجاق و آذربایجان طرفیندن ایداره اولوناجاق. طرفلرین موطابقت‌ایله، سونراکی اوچ ایل ایچینده، لاچین دهلیزی بویونجا یئنی بیر یول (شوشا شهرینه ایلگی‌سی اولمایان یئنی بیر یول) بیرباشا خانکندی شهرینه قورولاجاقدیر. آذربایجان جومهوریتی وطنداشلارین، آراچلارین و مال‌لارین ترافیکی هر ایکی یؤنده ده لاچین دهلیزی بویونجا گۆونلیغی‌نی گارانتی ائدیلمک‌ده‌دیر.
۷– اؤلکه ایچینده یئریندن ائدیلمیش اهالی و مۆلته‌جیلر، داغلیق قاراباغ توپراقلارینا و Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'نین کونترولو آلتینداکی قونشو بؤلگه‌لرده یاشایان اهالی، داغلیق قاراباغا گئری دؤنه‌جکلر.
۸– ساواش اسیرلری‌نین دییشیمی، رهینه‌لر و دیگر توتوکلولارین یانی سیرا کاییپلارین قالینتی‌لاری یاپیلاجاق.
۹– بؤلگه‌لرده‌کی تۆم اکونومی و اولاشیم باغلانتیلاری آچیلاجاقدیر. ارمنیستان جومهوریتی وطنداشلارین، آراچلارین و یۆکلرین هر ایکی یؤنده انگل‌سیز حرکتینی اورقانیزه ائتمک اۆچۆن آذربایجان جومهوریتی‌نین باتی بؤلگه‌لری ایله ناخجیوان موختار جومهوریتی آراسیندا اولاشیم باغلانتیلاری‌نین گۆونلیغی‌نی گارانتی ائتمکده‌دیر. اولاشیم کونترولۆ، روسیه گۆجلری طرفیندن گرچکلشدیریله‌جکدیر. طرفلرین موطابقتی ایله ناخجیوان موختار جومهوریتی'نی آذربایجانین بؤلگه‌لرینه باغلایان یئنی اولاشیم باغلانتیلاری‌نین اینشاءسی گرچکلشدیریله‌جکدیر.

## قایناقلار

### اتک‌یازی

بؤلمه:داغلیق قاراباغ موناقیشه‌سی
قوروقچولوق

**قوروقچولوق** — قوروماق مقصدی‌له خۆصوصی بیر شخص تعیین ائتمک‌له املاکی و یا اینسانلاری حیفاظت ائتمک اۆچۆن عملینه قوروقچولوق دئییلیر. قوروقچولوق ایشینه مشغول اوْلان شخصه، **قوروقچو** دئییلیر.

## قایناقلار
گؤی

**گؤک** و یا **گؤی** یا دا **آسمان** آتموسفرین بیر بؤلومو و یا یئرین اوست‌ده‌کی فضاسی‌نین بیر بؤلومودور کی یئرین اوزوندن گؤرولور. موختلیف دلیل‌لره گؤره، اونو دقیق تعریف ائتمک اولمور. گونوز واقتیندا، گؤک ماوی رنگینه (گؤی رنگینه) گؤرونور کی بونون دلیلی گونش ایشیغی‌نین یاییلماسی دیر.[۱] گؤک جَوّ (آتموسفر) شرایطینه گؤره تغییر ائلییر.

## آیریجا باخین

* هاوا
*آتموسفر
*یئرین آتموسفری

## گؤرونتولر

## قایناقلار
دیؤندیؤش

**دیؤندیؤش** — ماجاریستان اؤلکه‌سی‌نین شهرلریندن دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ماجاریستان شهرلری