open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سئرچه

**سئرچه** () سئرچه‌کیمیلردن و اینسانلارا یاخین قوشلارداندیر.

کوچئری اولمایان قوش و 50قدر تؤره نیر.11-12 سانتیمتر بؤیونداقهوه ای قارا و بؤز رنگینده قارینلاری و سینه لری آغ رنگیلی دیر.آفریقا دا بیر ساری سئرچه قیزیل سئرچه آدی ایله بیلینیب.

## گؤرونتولر

File:Passer domesticus April 2009-1.jpg
File:Carpospiza brachydactyla.jpg
File:Carpospiza brachydactyla 1868.jpg
File:Bush Petronia.jpg
File:Yellow-throated Petronia (Petronia superciliaris).jpg
File:Chestnut-shouldered Petronia (Petronia xanthocollis) at Bharatpur I IMG 5262.jpg
File:Chestnut-shouldered Petronia (Petronia xanthocollis) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 248.jpg
File:Petronia xanthocollis.jpg
File:Chestnut-shouldered Petronia (Petronia xanthocollis) on Jhand (Prosopis cineraria) at Hodal Iws IMG 1056.jpg
File:Weaver bird.jpg
File:Histurgops ruficauda.jpg
File:Rotschwanzweber Ngorongoro.jpg
File:Histurgops ruficauda in Tanzania 4304 Nevit.jpg
File:Hypocryptadius cinnamomeus Goodchild.jpg
File:Montifringilla adamsi Ladakh.jpg
File:MontifringillaAdamsiGould.jpg
File:Montifringilla nivalis04.jpg
File:Snowfinch.jpg
File:Montifringilla nivalis -Trentino.jpg
File:Montifringilla nivalis MHNT.ZOO.2011.11.208.jpg
File:PyrgilaudaTaczanowskii.png
File:PasserAmmodendriDresser.jpg
File:PasserAmmodendriEgg.jpg
File:PasserAmmodendriGould.jpg
File:Passer_ammodendri_range.png
File:Passer castanopterus.jpg
File:SomaliSparrow.svg
File:Southern Grey-headed Sparrow (Passer diffusus).jpg
File:Passer diffusus Addo Elephant National Park.jpg
File:Southern Grey-headed Sparrow.jpg
File:Two Southern Grey-headed Sparrows (Passer diffusus), one in flight.jpg
File:House Sparrows mating I IMG 0066.jpg
File:Passerdomesticuseggs.JPG
File:Passer domesticus (8).jpg
File:Sparrow chick.jpg
File:Passer eminibey -Kenya -male perching on branch-8-4c.jpg
File:Passer eminibey -Kenya -male feeding-8-4c.jpg
File:PasserEminibey.svg
File:Kambi ya Tembo, Tanzania 2nd. September 2012 CF2P1407 - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Passer euchlorus.jpg
File:PasserEuchlorus.svg
File:PeguSparrow.svg
File:Passer gongonensis Amboseli 1.jpg

## قایناقلار

بؤلمه:قوشلار
نوکیا لومیا ۹۲۵

{{موبایل بیلگی قوتوسو
|آد=نوکیا لومیا ۹۲۵
|عکس=Nokia Lumia 925 Smartphone.jpg
|عکس ایطلاعاتی=
||عکس اؤلچوسو=280px
|شوعار=More than your eyes can see
|یارادان=نوکیا
|مارک=
|اوْپراتور=
|ایل=
|صفحه=
|ائشیک‌صفحه=
|دوربین=8.7 megapixels 1080p Full HD video capture at 30&nbsp;fps, autofocus Carl Zeiss optics plus sixth lens made of glass, Touch to focus, image stabilisation, Face detection, Exposure compensation, Digital zoom, Geo tagging, Power Dual-LED flash
|ایکینجی دوربین=
|ایشله‌دیم سیستمی=
|ولتاژ=
|سی‌پی‌یو=1.5&nbsp;GHz dual-core Qualcomm Krait
|زنگ سسی=
|حافیظه=16 or 32&nbsp;GB internal flash
|حافیظه‌کارتی=
|بللک=
|آغلار=جی‌اس‌ام/GPRS/EDGE
|باغلانتی=
**نوکیا لومیا ۹۲۵**  فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا لومیا ۹۲۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا لومیا ۹۳۰ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia Lumia 925»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
نوکیا ۷۹۰۰

**نوکیا ۷۹۰۰**  فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. نوکیا ان۷۲-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا ئی۷۵ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولماییب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 7900»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
نوکیا ۱۲۸۰

**نوکیا ۱۲۸۰**  فنلاندلی نوکیا گوشی ساخت شرکت نوکیا این گوشی به همراه مدل 1200 مقاوم ترین گوشی هستند که تا به حال ساخته شده و بازی معروف مار و پله 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 1280»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
سامسونگ گلکسی اس۸

**سامسونگ گلکسی اس۸**  کوره‌لی سامسونگ شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سامسونگ گلکسی اس۷-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب. بۇ جیهاز سامسونگ گلکسی اس۹ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samsung Galaxy S8»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
سامسونگ گالگسی وای

{{موبایل بیلگی قوتوسو
|آد=سامسونگ گالگسی وای
|عکس=Samsung Galaxy Y S5360 run Android 2.3.6.jpg
|عکس ایطلاعاتی=Samsung Galaxy Y GT-S5360
||عکس اؤلچوسو=280px

|برند=سامسونگ
|مجموعه=Samsung Galaxy

|سی‌پی‌یو=Broadcom BCM21553 ARM11 832&nbsp;MHz processor, ARMv6
|حافظه=190 MB (169&nbsp;MB user available; Extra space is for cache)
|حافظه جانبی=2 GB microSDHC (up to 32&nbsp;GB)

|شبکه='GSM' 850/900/1800/3G1900
|اتصالات=3.5&nbsp;mm TRRS; وای-فای Broadcom 4330 chipset (802.11 b/g/n); بلوتوث&nbsp;3.0; Micro&nbsp;یواس‌بی 2.0;
|باتری=Li-ion 1200&nbsp;mAh
|وئری گیریشی=
|اؤلچو=&nbsp;H
|آغیرلیق=

سامسونگ گلکسی وای (به انگلیسی: Samsung Galaxy Y) یک گوشی هوشمند رده بالای اندرویدی توسط شرکت سامسونگ الکترونیکس طراحی،توسعه،تولید و به بازار عرضه شده است. این گوشی در اکتبر ۲۰۱۱ برای اولین بار به بازار عرضه شد. نسخه سیستم عامل این گوشی، اندروید ۲.۳.۵ است. این مدل جانشین سامسونگ گلکسی اس۲ میباشد.
آیفون اس‌ای

**آیفون اس‌ای**  بیر موْدل جیب تلفونو.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«IPhone SE»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
سونی اریکسون اکس‌پریا پرو

**سونی اریکسون اکس‌پریا پرو**  ژاپون‌لی سونی اریکسون شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. اندروید ایشله‌دیم سیستمینده ایشلییر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson Xperia pro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
مایکروسافت لومیا ۹۵۰ ایکس‌ال

**مایکروسافت لومیا ۹۵۰ ایکس‌ال**  مایکروسافت موبایل شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا لومیا ۱۵۲۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Microsoft Lumia 950 XL»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
موتو اکس (الجیل الثانی)

**موتو اکس (الجیل الثانی)**  موتورولا موبیلیتی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. موتو ایکس-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Moto X (2nd generation)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
سونی اکس‌پریا اس

**سونی اکس‌پریا اس**  ژاپون‌لی سونی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سونی اریکسون اکس‌پریا آرک اس (global)-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولماییب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Xperia S»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
ال‌جی زنون

**ال‌جی زنون**  کوره‌لی ال‌جی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب. سیمبیان ایشله‌دیم سیستمینده ایشلییر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG GR500»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
اچ‌تی‌سی وان ایکس

**اچ‌تی‌سی وان ایکس**  تایوان‌لی اچ‌تی‌سی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«HTC One X»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
بلاک بیری بولد ۹۷۰۰

**بلاک بیری بولد ۹۷۰۰**  کانادالی بلک‌بری لیمیتد شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«BlackBerry Bold 9700»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
هواوی اونور ۴ اکس

{{موبایل بیلگی قوتوسو
|آد=هواوی اونور ۴ اکس
|عکس=Huawei Honor 4X.jpg
|عکس ایطلاعاتی=back of Honor 4X
||عکس اؤلچوسو=280px
|شوعار=Discover 4 Senses
|یارادان=هواوی
|مارک=Honor
|اوْپراتور=
|ایل=
|صفحه=
|ائشیک‌صفحه=
|دوربین=
|ایکینجی دوربین=
|ایشله‌دیم سیستمی=
|ولتاژ=
|سی‌پی‌یو=Hisilicon Kirin 620 CPU Octa-core (Cortex-A53  1.2&nbsp;GHz)
|زنگ سسی=
|حافیظه=8GB
|حافیظه‌کارتی=microSD, up to 32GB / 128 GB on Android 6.0
|بللک=
|آغلار=
|باغلانتی=
**هواوی اونور ۴ اکس**  هواوی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huawei Honor 4X»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
هواوی اسند پی۶

{{موبایل بیلگی قوتوسو
|آد=هواوی اسند پی۶
|عکس=HUAWEI Ascend P6.jpg
|عکس ایطلاعاتی=
||عکس اؤلچوسو=280px
|شوعار=Elegance with Edge
|یارادان=Huawei
|مارک=
|اوْپراتور=
|ایل=
|صفحه=
|ائشیک‌صفحه=
|دوربین=
|ایکینجی دوربین=
|ایشله‌دیم سیستمی=
|ولتاژ=
|سی‌پی‌یو=1.5&nbsp;GHz quad-core Hi-Silicon K3V2
|زنگ سسی=
|حافیظه=8&nbsp;GB, 16&nbsp;GB
|حافیظه‌کارتی=microSD up to 32 GB
|بللک=
|آغلار=جی‌اس‌ام' 850 900 1800 1900
|باغلانتی=
**هواوی اسند پی۶**  بیر موْدل جیب تلفونو. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huawei Ascend P6»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
سونی اریکسون سی۹۰۵

**سونی اریکسون سی۹۰۵**  ژاپون‌لی سونی اریکسون شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson C905»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:موبایل
ال‌جی شوکولات وی‌ایکس۸۵۵۰

**ال‌جی شوکولات وی‌ایکس۸۵۵۰**  بیر موْدل جیب تلفونو. ال‌جی شوکولات وی‌ایکس۸۵۰۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG Chocolate (VX8550)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:موبایل
ارتوغرول

**ارتوغرول** بن سلیمان‌شاه (دوغوم - ۱۲۸۰م) عثمانلی ایمپیراتورلوغو قوروجوسو بیرینجی عثمانین آتاسی ایدی.

## قایناق

## گؤرونتولر


File:Ertuğrul Gazi Türbesi.JPG



## گؤرونتولر


File:Ertuğrul Gazi Türbesi.JPG



## قایناق‌لار

بؤلمه:عثمانلی تاریخی
یوروتومه

یوروتمه یئریش .(اینگیلیس دیلی:trot)آت یئریشینده بیر نوعدور.دؤرد ایاغلی حئیوانلارین یئریشلری آتدیم، یوروتمه، قؤوما، و چاپاراولاراق.یوروتمه یاواش قاچماق کیمی یئریشدی بو حرکتده آت ال ایاغی نظم ایله یئره گلیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Trot

بؤلمه:آت سورمه
نگار جواهریان

**نگار جواهریان** (دوْغوم:۲۲ دی ۱۳۶۱؛ تهران)- ایرانلی مۆترجیم و سینما ، تئاتر اوْیونچوسودور. مشهور فیلملری مازیار میری‌نین "قانون کیتابی" و محمدحسین لطیفی‌نین "قیزلار یاتاقخاناسی" دیر. آیریجا محمدرضا هنرمندین دۆزلتدیگی "زیرتیغ" آدلی تلویزیون سریالیندا "فخری" نقشینی اوْینادی. "بۇرا منسیز" و "بیر حبه قند" اوْنون آیری تانینمیش فیلملریدیر.

## اوْینادیغی فیلم‌لر

*Divan-e Theatral – (Directed by Mahmoud Ostad Mohammad)
*Red and the Others – (Directed by Mohammad Yaghoubi)
*Invisible Cities – (Directed by Mohammad Hasan Majouni)
*Where were you on Day the 17th? (Directed by Amir Reza Kouhestani)

## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
محمدرضا نکونام

**محمدرضا نکونام** (دوْغوم: ۲۰ دی ۱۳۲۷ ؛ گلپایگان)- قۇم علمیه حوزه‌سی‌نین یوْخاری سطحده فیقه ایله فلسفه مۆعلیمی و چاغداش شیعه فقیه و تقلید مرجعی.
اوْ بیر مۆصاحیبه‌ده امر به معروف و نهی از منکر باره‌سینده دئیب:
اصلینده ایسلامی جامیعه‌ده ایش اوْ نؤقطه‌یه گَرک  چاتمایا کی دؤولت امر به معروف ائده، بۇ نؤقطه‌یه چاتساق مغلوب اوْلموشوق. خالق ایسته‌مه‌سه‌لر یا بۇ ایشی گؤرمه‌سه‌لر اوْرادا بیز مغلوب اوْلموشوق دؤولت مؤداخیله‌سی ایشی دۆزلتمز، بۇ داها امر به معروف دئییل ، زوْر و جبردیر.
اوْ «دۆنیادا ساواشا سوْن» طرحی‌نین مطرح ائدنیدیر، اوْنون باخیشیندا دۆنیادا شیدّتین قاباغین آلماق اۆچون دۆنیالیق مجمع‌لرده ساواش ممنوعیتی‌نی تصویب ائتمکدن و دانیشیق میزی‌نین باشینا گَلمکدن سوْنرا باشقا بیریوْل یوْخودور.
ایکینجی نیکولای (روسیه)

**ایکنیجی نیکولای رومانو**II Nikolay Romanov (1869-1917) روسیه نین سونونجو ایمپراطوری.اوچونجو الکساندرین اوغلو رومانولار سولاله سیندن سونونجو ایمپراطوری.

## قایناق
https://az.wikipedia.org/wiki/II_Nikolay

بؤلمه:روسیه تزارلاری
مهتاب کرامتی

**مهتاب کرامتی**(دوغوم:25مهر 1349 تهران)-ایرانلی سینما اویونچوسو و یونیسف سفیری اولور. میکرو بیولوژی اؤیرئنیب و سونرادا تئاتر اوخودو آنجلوس ایگیتلری(مردان آنجلس) سریالیندا هلن نقشین اوینادی.بو سریالدا آدلیم اولوب و چوخ فیلملرده اوینادی.

## قایناق
مهتاب کرامتی 

بؤلمه:سینما
بؤلمه:تهران دوغوملو قادین اویونچولار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:Crystal Simorgh for Best Supporting Actress winners
بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:UNICEF Goodwill Ambassadors
بؤلمه:20th-century Iranian actresses
بؤلمه:21st-century Iranian actresses
بؤلمه:Iranian film producers
بؤلمه:Iranian film actresses
بؤلمه:Iranian stage actresses
بؤلمه:Iranian television actresses
بؤلمه:Iranian humanitarians
بؤلمه:Artistic directors
بؤلمه:Iranian women in business
بؤلمه:Children's rights activists
بؤلمه:Islamic Azad University alumni
بؤلمه:HIV/AIDS activists
آغاجاری

**آغاجاری** خوزیستان اوستانی‌ آغاجاری بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۳٬۱۵۲ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آغاجاری بؤلگه‌سی
بؤلمه:خوزیستان اوستانی‌نین شهرلری
اودیسه

**اودیسه**(یونان دیلی: Ὀδύσσεια)یونانین اسکی ادبیاتیندا هومر یازان ایکی دستانین بیریدیر.بو کیتاب و ایلیاد کیتابی هومر شعرلری و سویله سیدیر هابئله اودیسه ایلیاد ایله فرقلی دیر.تروی قهرمانلاریندان بیری اولان اودیسه بو ساواشدان ائوه قایتماقدا باشینا گلن ماجرالردن بو کیتابدا افسانه لر یایزیلب.

بو یازی اوزون مدت اوز ائوینه قایتمایان اودیسه نین اوغلون و آروادین تصویره چکیب و باشلاییر.هابئله پئنلوپه اۆچون ائلچیلر گلمیش‌دیر و اونو ائولناقا تحریک ائدیرلر.تئلئماخوس ائو قورماق اۆچون نه ائدیر باشارمیر.

## قایناق
https://az.wikipedia.org/wiki/Odisseya

## گؤرونتولر


File:Villa Romana de La Olmeda Mosaicos romanos 001 Ulises.jpg

File:Odysseus And Nausicaä - Project Gutenberg eText 13725.jpg

File:Francesco Hayez 028.jpg

Image:Odysseus Sirens BM E440 n2.jpg

File:Giuseppe Bottani - Athena revealing Ithaca to Ulysses.jpg

File:Thomas Degeorge Ulysse.jpg

File:Mosaïque d'Ulysse et les sirènes.jpg

File:Humbaba deamon-AO 9034-IMG 0655-black.jpg

File:Homerus - Odissea, 1794 - 3939651 F.jpg

File:Odysseus und Penelope (Tischbein).jpg

Image:Odysseus and Euryclea by Johann Heinrich Wilhelm Tischbein.jpg

File:Annibale Carracci, The Cyclops Polyphemus.jpg

File:JoyceUlysses2.jpg



بؤلمه:یونان تاریخی
آشیل

**آشیل** یا آکیلیوس (یونان دیلی: Ἀχιλλεύς, Akhilleus)تروی ساواشیندا بیر بهادور و قهرمان.هومر یازان ایلیاد شعرلرینده یونان اوردوسوندا ساواشیردی و هکتورو اؤلدوردو.

باشدا آقامنون اوردو باشچیسی ایله آجیخلانیب و اؤز آداملاری ایله اوردودان آیریلدی بو آیریلماقدا اوردو ضعیف اولوب و ساواش دایاندی.هابئله عموسو اوغلو پاتروکلوس, هکتور الی ایله اؤلدو و آشیل اونون قانین آلماغا هکتور ایله ساواشدی و اونو اؤلدوردو.
## برکین آشیل
پاریس هکتور قارداشی و شاهین کیچیک اوغلو بیر زهریلی اوخ ایله اونون دابانین هدف توتوب و اشیل بو یارادان جانین ایتیردی.افسانه لرده آشیل اؤلمز و برکین اولموشدو و تکجه دابانی یارا گوتوروردو و بو اساسدا آپولون پاریس آتان اوخو دابانبنا ساری آپاردی و بو یایرادان آشیل اؤلدو.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Achilles

## گؤرونتولر


File:Achilles departure Eretria Painter CdM Paris 851.jpg

File:Achilles-01.jpg

File:Achilleus Lyra.jpg

File:Peter Paul Rubens 181.jpg

File:Gottlieb Schick Achille and Agamemnon 1801.jpg

File:Achilles slaying Troilus.PNG

File:Achilles Briseis MAN Napoli Inv9105 n01.jpg

File:Akhilleus embassy Staatliche Antikensammlungen 8770.jpg

File:Achilles Agamemnon Pompei mosaic NAMNaples 10006.jpg

File:AmbrosianIliadPict47Achilles.jpg

File:The Rage of Achilles by Giovanni Battista Tiepolo.jpeg

File:Triumph of Achilles in Corfu Achilleion.jpg

File:Akhilleus Penthesileia Staatliche Antikensammlungen 2688.jpg

File:Bell-krater Akhilleus Penthesileia MAN.jpg

File:Akhilleus Memnon Staatliche Antikensammlungen 1410.jpg

File:Aias body Akhilleus Staatliche Antikensammlungen 1884.jpg

File:Akhilleus Patroklos Antikensammlung Berlin F2278.jpg

File:Aias Achilles game Musei Capitolini MC6.jpg

File:Mourning of Akhilleus Louvre E643.jpg

File:Achilles Troilus MAN Napoli Inv5999.jpg

File:Wenceslas Hollar - Briseis and Achilles.jpg

File:Peter Paul Rubens - The Wrath of Achilles - Google Art Project.jpg

File:Peter Paul Rubens 003.jpg

File:The Education of Achilles, by James Barry.jpg

File:Leon Benouville The Wrath of Achilles.jpg

File:The Education of Achilles 1862 Delacroix.jpg

File:Closeup of Achilles thniskon in Corfu Achilleion autocorrected.JPG



بؤلمه:یونان تاریخی
فرهنگ جامعه آیلیغی

**فرهنگ جامعه آیلیغی ()** 1395-نجی ایلده تبریزده تۆرکجه و فارسجا یازی یازماقلا ایشه باشلایان بیر ژورنال دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:درگیلر
ایلیاد

**ایلیاد** (یونان دیلی:Ἰλιάς). اسکی یونان ادبیاتیندا هومر یارادان بیر شعر و دستاندیر.بو کیتاب و اودیسه کیتابی هومرین ایکی یازیسیدیر.تروی ساواشین یازیب و بو دستاندا پاریس تروی شاهی نین اوغلو یونان شاهی نین گوزل آروادین اوغورلادی.شاهین آروادی هلن, پاریس ایله قاچیر و ایکی اؤلکه آراسیندا ساواش دوشور.

تروآ شهرینده پریام ایلیون شاهی حاکیمدیر و اونون اوغلو پاریس یونان شاهی منلاسین آروادی هلن ایله قاچیر و تروآ شهرینه گلیر.منلاس یونان اوردوسو ایله تروآ شهرین حصره سالیر و بو اوردو باشچیسی آقامنون و بهادورلاری آشیل، اولیس، پاتروکل، آیاس(آژاکس) تورآ شهرین اون ایل حصره سالیبلار و هکتور تروآ شاهینین اوغلو شهری ساخلاییر.

## قایناق

https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0liada

بؤلمه:یونان تاریخی
هومر

**هومر** (یونان دیلی:Ὅμηρος هُمرُس)-اسکی یونان ادبیاتیندا بیر شاعیردیر. تقریبا ۷۰۰ ایل میلاددان قاباق یاشاییردی (بعضیلر ده ۲۰۰۰ ایل میلاددان قاباق یازیبلار).اونون یازیلاریندان ایکی شعر کیتابی اودیسه و ایلیاد آدیندا قالیر. یونانین بۆتون اوسطوره‌لری و افسانه‌لری تکجه بو ایکی کیتابدان بیلینیب. قوجالیقدا گؤزلری گورمه‌دی و اوْتوراق اولدو. بو حالدا اؤز شعرلرین چالیب و اوخویاردی.
هردوت یازیب ۹۰۰ ایل میلاددان قاباق ایللرینده هومر آدیندا بیر شاعیر یاشاییردی. هردوت یازیسیندا بو شاعیر اسمیرنا شهرینده یاشاییردی بو شهر ایندی ازمیر شهرینه یاخیندیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Homer

بؤلمه:یونان تاریخی
لیال عبود

**لیال عَبّود** ([layāl ˈabˈboud]; دوْغوم: ۱۵ مئی ۱۹۸۲) لوبنانلی شاعیر، رقاص ،تاجیر، موْدل و اوْخوجودور.. لیال عبود پاپ موزیکینده چالیشیر.
## قایناق


بؤلمه:موسیقی
تسالکا

**تسالکا**گورجیستاندا آشاغی کارتلی اوستانیندا بیر شهردیر. ۲۰۰۲.جی ایلده ۲۲۰۰ نفر جمعیتی واریدی.
بۇ شهرده یۆزده ۵۰ ائرمنی و یۆزده ۱۰ آذربایجانلی تۆرکلر هابئله گورجیستانلی و قافقاز یونانلیلاری یاشاییر.

## قایناق

بؤلمه:گورجیستان
ماجولان

ماجولان اردبیل اوستانین کندلریندن بیری دیر کی خالخال بؤلگه سی و شاهرود بؤلومونون شال قصبه سینده یئرلشیب دیر.

## اهالی
بو کندین نوفوسو ۱۳۸۵جی ایلینده ۲۵۸نفریمیش.

## دیل و دین
بو کندین بوتون اهالی سی تورکلر و شیعه دیرلر.

## سوقت‌لر
بال ، دومبالان گؤبەلگی ، خالی و کیلیم بو گؤرمەلی کندین سوغاتلاری دیر.

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:خالخال بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
قضائیه قووه‌سی

**قضائیه قووه‌سی** ، تورک دیلینده یارقی ارگ حاکمیت یوْخسا دؤولت آدینا حوقوقو ایجرا ائدن و اوْنا باش وۇرولان محکمه‌لر مجموعه‌سینه دئییلیر. یارقی ارگ دولتین اوچ ارگ دن بیری دیر دیگرلری یاساما ارگ (قانون دوزلتن) و یوروتمه ارگ (موجریه قووه سی).

## قایناق
تورکی حوقوق مقاله سیندن یازار رضا عباس زاده ثمرین/آنا حقوقی /۳ ارگ
بؤلمه:حوقوق
رضا افتخاری

**رضا افتخاری** ایرانلی ایدمان ایداره‌چی‌سی دیر.1395-جۇ ایلین زومار آیی تهرانین ایستیقلال فوتبول کولوبوندا ایداره‌چی‌ اوْلۇب . 1391-جی ایلده فوتبال کوْمیته‌سی‌نین صدری و ایران فوتبال لیقاسێ تشکیلاتێ‌نێن رهبری اوْلموش دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایدمانچیلار
بؤلمه:ایدمان ایداره‌چیلری
مسعود بارزانی

**مسعود بارزانی** ، (دوْغوم ۱۶ آقوْست ۱۹۴۶) کۆرد سیاستچیدیر. بارزانی ۲۰۰۵ ایلیندن بۇ یانا کۆردیستان منطقه‌سی‌نین رییسی و ۱۹۷۹ دان کۆردیستان دموْکراتیک پارتی‌سی‌نین باشچیسیدیر. مسعود بارزانی ۱۹۷۹ دا کۆرد میلیتچی باشچی اوْلان آتاسی مصطفی بارزانی‌نین یئرینه گئچدی.مسعود بارزانی قیسا عؤمورلو مهاباد جۇمهوریتی دؤورونده ایران کۆردوستانیندا آنادان اوْلوب.

## قایناقلار

بؤلمه:کورد سیاستچیلر
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
امیر حاتمی

**امیر حاتمی** ایران قوشونو باشچیلاریندان و حسن روحانی  دولتینده دیفاع وزیریدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:زنجانلیلار
پاییز اعتدالی

**پاییز اعتدالی** یا **پاییز بیر اوْلماغی** (اینگیلیسجه: Southward equinox).پاییز باشلانیشیندا گئجه و گۆندوز اۇوزونلوغو برابر اوْلور. بۇ زاماندا گونش یئرین استوا خطینه عمودلاشیر. پاییز اعتدالیندا گۆنش اوستوا خطیندن گئچیر و گونئی یاریم‌کوره‌ده باهار فصلی باشلانیر. گئجه و گۆندوز اۇزونلوغو ایلده ایکی دفعه باهار و پاییز اعتدالیندا برابر اوْلور. پاییز اعتدالی سپتامبر آیینین ۲۱ دن ۲۴-ه قدر موختلیف ایللرده باش وئریر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/September_equinox

بؤلمه:آسترونومی
هکتور

**هکتور** (یونان دیلی:Ἕκτωρ)اسکی یوناندا هومر شعرلرینده بیر بهادور و قهرماندیر. پریاموستروی شاهی‌نین اوْغلو.آشیل تروی ساواشیندا اوْنو اؤلدورور. هکتور بۇ ساواشدا تروی شهرینی قۇردو و یونان اوْردوسو ۱۰ ایل دایاندی.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Hector

## گؤرونتولر


File:Hector brought back to Troy.jpg

File:Ilium-02.jpg

File:Bronze coin struck in 350–300 BC in Ophryneion.jpg

File:Hektor wirft Paris seine Weichlichkeit vor (Tischbein).jpg

File:Ajax and Hector exchange gifts.jpg

File:Hector Astyanax MN Jatta.jpg

File:THAM-Battle at the ships sarcophagus.jpg

File:Triumph of Achilles in Corfu Achilleion.jpg

File:Jacques-Louis David- Andromache Mourning Hector.JPG



بؤلمه:یونان تاریخی
اورقازم

بندانگشتی|جۆفتله‌شن توساباغادا
**اوْرقازم**— اۇزون مۆدّتلی جينسی تحریک نتیجه‌سینده یئتیشیلَن و فرده ذوق وئرن فيزيولوژيک و پسيکولوژيک حالت. اوْرقازم جينسی تجروبه‌نین ان اۆست سطحيدير. بۇ حالت، عۆمومیتله ائرککلرده جينسی بوْشالما؛ هر ايکی جينسده ده  قيزارما، نفس و قلب سۇرعتی‌نین آرتماسس، ایراده‌سیز  اینقیباضلار کیمی فيزيکی عامیللرده برابر گؤرولور. اوْرقازما جينسی رابیطه يا دا ماستورباسيون ايله چاتماق اوْلار. اوْرقازم حالتی ۱۰ الی ۲۰ ثانيه آراسی قدر سۆرر. آمّا ایشه‌آلینان بعضی داوا و کرملر بۇ مۆدّتی اۇزادابيلير. آروادلار، کیشیلردن داها گئج اوْرقازما چاتمالارینا رغماً اگر لازیم تحریک وئريليرسه کیشیلردن داها شيدّتلی اوْرقازم حالتلری تجروبه ائده‌بیلرلر.

## قایناقلار

بؤلمه:جینسی بیرلشمه
بؤلمه:اورقازم
بؤلمه:اینسان جینسللیغی
بؤلمه:Sexual acts
بؤلمه:Euphoriants
شهره صولتی

**شهره صولتی** یا **شهره** (دوْغوم:۱۴ دی ۱۳۳۷ ؛ تهران)- ایرانلی اوْخوجو و اوْیونچودور.  شهره  ۱۵ یاشیندا  هۆنر دۆنیاسی و اوْخوجولوق صنعتینه  گیردی.

بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
بؤلمه:Iranian pop singers
بؤلمه:Singers from Tehran
بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بوشالما

**بوْشالما** یا **اینزال** – منی‌نین پنیسین اۇجونداکی چیخیشدان ائشیگه آتیلماسیدیر. ائرککلرده جینسی تحریکین سوْن مرحله‌سی و اسپرم سللوللاری ایچرن منی سببی ایله  طبیعی دؤللنمه‌نین اساس عۇنصورودور.  بوْشالما  نادیراً بعضی پروستات مریضلیکلری و بعضاً یوْخو ایچینده پسیکولوژیک تحریک  نتیجه‌سینده ده اولوشابیلر. بوْشالما عۆموماً اوْرقازم ایله بیرلیکده اؤز وئریر.

بؤلمه:جینسی بیرلشمه
بؤلمه:Andrology
بؤلمه:Fertility
بؤلمه:اورقازم
بؤلمه:Urology
بؤلمه:Mammal male reproductive system
بؤلمه:Penis
بؤلمه:Semen
بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر
بؤلمه:Sex education
بؤلمه:Ejaculation
بؤلمه:Men's health
آنال ماستورباسیونو

**آنال ماستورباسیونو** – آنوس و رکتوما مۆتمرکیز بیر ماستورباسیون نوعودور. اینسانلار بۇ نوع ماستورباسیونو آیاق ، بارماق، یۇموراق، قلم، سۇ ، مصنوعی پنیس، و  مۆختلیف سکس اوْیونجاقلاری ، ویبراتور و پروستات ماساژی اۆچون تولید اوْلان آلتلر ایله  گؤررلر. خاریجی جیسملرین آنوسا سوْخولماسی خطرلیدیر. بۇ آلان حساس اوْلدوغو اۆچون هر هانسی بیر شئی‌ین چوْخ ایتهلهمهسی پیس نتیجه‌لره منتج اوْلا بیلر. حتی یارالنما اوْلماسا دا جیسمین چیخاریلماسی اۆچون جراهی لازیم اوْلا بیلر. آنال ماستورباسیونا باشلامادان قاباق چوْخ بؤیوک جیسملرین ترجیح ائدیلمه‌مه‌سی، باغیرساغین بوْشالدیلماسی و آنوس ایله رکتومون یئترینجه یاغلانماسی توصیه اوْلور. بۇ شکیلده گؤرولن آنال ماستورباسیون داها ایمن اولور.

بؤلمه:Anal eroticism
بؤلمه:Masturbation
یانکی

**یانکی** یوْخسا **یانک** (اینگیلیسجه:Yankee) مسخره اۆچون قوزئی آمریکادا یاشایان اینسانلارا وئریلمیش آددیر. بۇ آد ۱۶۰۰ ایللریدن دۆنیادا اوْرتایا چیخدی و فرقیلی قایناقلاردا گئچیب. بۇگۆن آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده یاشایانلارا یانکی دئیلیر. اسکی تاریخده نیواینقلند ایالتینده اوْلان آمریکالیلار یانکی سسله‌نیردیلر. بۇ آد بیرینجی دفعه ۱۷۵۷ده آمریکانین نیواینقلند ایالتیندن گَلن مۆدافیعه‌چی‌لره وئریلیب.

## قایناق
https://tr.wikipedia.org/wiki/Yankee

بؤلمه:قوزئی آمریکا
ابوبکر بغدادی

**ابوبکر البغدادی** ( اصیل آدی: ابراهیم عواد البدری)  عیراق و شام ایسلام دؤولتی‌نین لیدری‌دیر.  بغدادی ۱۹۷۱.جی ایلده  عیراقین سامرا شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. بغدادی عیراق یونیورسیته‌سینده، دوکترا درجه‌سینه نایل اوْلموشدور.
بغدادی آمریکانین ابوغریب زیندانیدا  حبس ائدلیب و اوْرادان قاچاندان سونرا داعیشی یاراتدیب و بیر نئچه مین اینسانین جان آلیبدیر.

## گؤرونتولر


File:Mugshot of Abu Bakr al-Baghdadi.jpg

File:Rewards For Fugitives Abu Du'a.ogg



بؤلمه:ترورچولوق
بؤلمه:داعش
بؤلمه:عراقلی سیاستچیلر
مثنوی

**مثنوی**- ناغیل کیمی اۇزون بیر حادیثه‌نی شعر ایله یازماقدیر. مثنوی‌ده هر بیتین آیری آیری قافیه‌سی وار. ۸/۱۴.جی یۆزایللرده تورکجه دیلینده چوْخلو مثنوی اثر یارانیب.

## قافیه
_#  _#

_.  _.

_^  _^

_+ _+

## شاعیرلر
ان آدلیم مثنوی‌لری مولانا یازیب. هابئله فوضولی و آیری شاعیرلرده مثنوی یازیبلار.

بؤلمه:شعر
نمور، بلژیک

**نمور**(فرانسه دیلی:Namur city)-بلژیکین نمور اوستانینی‌نین نمور شهریستانیندا یئر‌لشن بیر شهردیر.نمور بلژیکین والونیا بؤلومونده دیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Namur

بؤلمه:بلژیک شهرلری
نفت قویوسو

[بندانگشتی|نفت قویوسو، [تگزاس]]
**نفت قویوسو** نفت یا دوغال قاز چیخارتماق اۆچون قازیلان قویو.بعضاً نفت قویوسوندان طبیعی قاز و شور سۇ دا چیخار. دۆنیانین بیرینجی نفت قۇیوسو ۳۴۷ م.س ایلینده چین اؤلکه‌سینده آچیلمیشدیر. بۇ قۇیونو بامبو دیرکلری ایله ۲۴۰ متیر درینلیگینده قازمیشدیلار. بۇ ایشده بامبو دیرکلری بۇرقو (مته) کیمی یئره سوْخولموشدورلار. دۆنیانین ایلک تیجاری نفت قۇیوسو ۱۸۵۸ ایلینده قوزئی آمریکادا قازیلدی.اویل ایسپرینقز شیرکتی بۇ قۇیونو قازمیشدیر.

## قایناقلار
https://tr.wikipedia.org/wiki/Petrol_kuyusu


بؤلمه:آمریکا ایختیراعلاری
بؤلمه:آذربایجان ایختیراعلاری
بؤلمه:چین ایختیراعلاری
بؤلمه:قازما تکنولوژی‌سی
بؤلمه:لهیستان ایختیراعلاری
بؤلمه:روس ایختیراعلاری
ایسیق‌گؤل

**ایسیق‌گؤل** — قیرغیزیستان اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر گؤل'دور. اسکی چاغدان ایسیق گؤل منطقه‌سی اوغوز تورکلری‌نین یاشاییش یئرلری دیر.

## تاریخی
گؤی‌تورک خاقانلیغی سونا چاتان ایللرده (۶۳۰ میلادی) دوققوز تورک دؤولتی سلنقا و تولقا یئرینده باش تاپدی.

بو ایللردن ایکی اوغوز ائللری یازیلیب. بیر بؤلوم دوغو طرفده، اورخون چؤلونده و اورخون آدی ایله توقوز اوغوز ائللری ایدی و بیر بؤلوم ایسیق گؤل یئرینده ( عربی ایسلامی یازیلاردا غز آدلانیب) قورولدو.

## آیریجا باخ
* اورخون داش‌یازمالاری
*

## گؤرونتولر


Image:Issyk-Kulmeer.jpg

Image:Kyrgyzstan.png

Image:NestorianTombstoneIssykKul1312.jpg

Image:E8316-Koshkol-beach-umbrellas.jpg

Image:Issyk Kul beach.JPG

Image:Issyk Kul at sundown.jpg



## قایناقلار

بؤلمه:تورک تاریخی
شوکولات

بندانگشتی|شوکولات
**شوْکوْلات ** یا **شیقالات **(Chocolate) کاکائودان دۆرله‌لن بیر نوع شیرنینیدیر. کاکائو دنه‌سینه عۆمومیتده شکر و یومورتا قاتیلیر و بیر قنادی محصولو اله گلیر. طبیعی شوکولات کاکائو پخله سی و شکردن آلینیر. هابئله آیریجا قنادی ایشلرده کاکائو و قورو سود، قهوه، یومورتا، یاغ، جویز یا پوسته، یوغورت و خاما قاتیلار.

## قایناق
Şokolad 

بؤلمه:شیرنیلر
بؤلمه:Chocolate
بؤلمه:Chocolate drinks
بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر
بؤلمه:Baking
بؤلمه:Candy
بؤلمه:Cooking
بؤلمه:Desserts
بؤلمه:Snack foods
بؤلمه:Aphrodisiac foods
گولشن بایراق دار

**گولشن بایراقدار**(دوغوم:۱۹۷۶ایستانبول) تورکیه‌لی  پاپ موزیکینده چالیشان اوْخوجودور. بایراقدار ایستانبولدا آنادان اولدو.ایستانبول تکنیکال بیلیم‌یوردوندا تحصیل آلیب. ۱۹۹۵ ایلینده بیرینجی آلبومو راک موزیکینده چیخدی.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCl%C5%9Fen_(singer)

بؤلمه:اوخوجولار
مدرسه

[بندانگشتی|بیر مکتب [اینگیلیسده]]
**اوخول** یا **مکتب** یا دا **مدرسه** () — اوْخول، بۇگون اۇشاقلار و جاوانلارین تحصیل ائتدیگی و بیلگیلری اؤیردیکلری یئردیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:تحصیل
قصیده

**قصیده**Qəsidə .بؤیوک بیر شاخیص و یا تاریخی بیر حادیثه نی تعریف ائدن اوزون بیر شعر.
*یوکسک 20 یا 70 بیت شعر قصیده اولور
*پادیشاهلار مدحی یا بیر جشنی یا بیر حادیثه نی نقل ائدیر
*بیرنجی میصراع ایکی ایکی مصراع ایله قافیه سی بیر اولور
*عربجه شعردن آلینیب

Gəh tərzi-qəsidə eylərəm saz; Şəhbazım olub büləndpərvaz فوضولی

قصیده اوزون بیر دستانی یا حادیثه نی شعر ایله یازیب و تعریف ائدیر.قصیده یازان شاعیر آخیرده دستاندان بیر نتیجه آلماغا چالیشیر.

## قصیده قافیه سی
_#       _#

_        _#
 
_        _#
 
_        _#

_        _#

## قایناق
https://az.wikipedia.org/wiki/Q%C9%99sid%C9%99

بؤلمه:شعر
بحارالانوار قیصه‌لری

بحارالانوار تورلی حکایت لری توپولوسی، 10 جیلد دن چوخ دور که کچمیش تاریخدااولان معصوملارون حکایت لرینه شامیل دور.
بو کیتابلار  بیوک فقیه حاج شیخ محمود ناصری طرفیندن یازیلمیش  و ثقلین چاپخاناسی طرفیندن نشر ادیلمیشدیر.

بو کیتاب ایندی بیلگی پروقرمینه دونیلیب اندورید لردا نصب اولونور.

**موشخصات لاری**

داستانهای بحارالانوار

باش سوزلیک: ناصری ، محمود، ۱۳۲۰
-
ادی و یازانی: داستانهای بحار الانوار/ محمود ناصری .

نشری موشخصاتی:قم ‫: دار الثقلین ‫، ۱۳۷۷
.
اوز موشخصاتی: ‫ ج.
شابک: ‫5000 ریال ‫: ج.1 ‫: 964-91604-8-5 ؛ ‫7000 ریال ‫: ج.3 ‫: 964-6823-26-4

یادداشت: ج.1 (چاپ اول: آذر 1377).

یادداشت: ج . 4 (چاپ اول : 1378).

یادداشت: ج . 5 (چاپ اول : 1379).

یادداشت: کتابنامه .
موضوع: داستانهای مذهبی - قرن 14
شناسه افزوده: مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1111ق. بحارالانوار. برگزیده

رده بندی کنگره: ‫ BP9 ‫ /ن 25د2 1377
رده بندی دیویی: ‫ 297/68
شماره کتابشناسی ملی: م 77-13137

 کیتابون اصلی عنوانلاری:
بیریمجی جیلد =  80 قصه سی وار؛
ایکیمجی جیلد =  83 قیصه سیذوار؛
اوچیمجی جیلد =  98 قیصه دن علاوه؛ 

دوردیمجی جیلد = 97قیصه سی وار؛
وبشیمجی جیلد=  97 قیصه سی وار

## قایناق
النهضه

**النهضه** حرکتی پارتیسی  ،   یادا النهدا. ینیدن دوغوش پارتیسی اولارخ دا  بیلینیر، تونس ده‌کی ایلیملی ایسلام سیاسی پارتیسی دور و ۱۹۸۱ اینجی ایلدا  قورلوب.
## قایناقلار
ایشین قیلینجی

**ایشین قیلینجی** (Lightsaber)قورغو و قوشما بیر قیلینج اولدوز ساواشلاری (فیلم)ندا.خیالی و لئیزر کیمی بیر ایشیقلی قیلینج کیمی اولور.اوزونلوقو ۱.۳۳ متیر (۱.۴۵ یارد) و تیغه سی پلاسما کیمی قوشولوب.جئدای فیرقه سی بو قیلینج ایله ساواشیر و بو فیرقه نین سیمگه سی ایشین قیلینجی دیر.بیرینجی دفعه 1977اینجی ایلده دؤردونجو ایپیزود اولدوزلار ساواشی فیلمینده گوروشدو و اولدوزلار ساواشی فیلملرینده چوخ گوزه گلیم اولودو.

## بؤیاق
هر بؤیاق ایشین قیلینج بیر کیمسه اۆچون قوشولوب.
*گؤی بؤیاق:جئدای شوالیه لری اوجون
*یاشیل بؤیاق:جئدای اوستادلاری اۆچون
*قیرمیز بؤیاق"ایمپراطور آداملاری اۆچون
*بنفش بؤیاق: تکجه مک ویندو اۆچون قوشولوب.

## قایناق
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C

بؤلمه:سینما
جدای

**جدای** Jedi اولدوز ساواشلاری فیلملرده بیر قوشما و قورغو کیمسه دیر.اسکی چاغدان مذهبه باغلی بیر تشکیلات بیلیم اینسانلارا یاریدم ائتمک اۆچون قورولموشدور و جدای بو تشکیلاتین راهیبی و باشچی‌سی اولوردو. بو تشکیلات ۲۵.۰۰۰ ایللر اؤنجه‌دن بیلیم اینسانلارین یاردیمینا چالیشیردی.

جدای تشکیلاتی چوخلو بیلیم اینسانلاری هابئله فیلسوفلار، یازیچیلار، مهندیسلر، حکیملر, آرشیتکت‌لر, دیپلوماتلار و قوشونچولار اولوردو و بو تشکیلات خئیر ایشلرده و یاردیم اولماقدا و ظۆلم ایله قارشی دورماقدا چالیشیردی.

اونلارین اسلحه سی ایشین قیلینجی دیر و چوخلو ساوشلاردا بو قیلینج ایله قارشیلاری مغلوب ائدیبلر. فورس (عرفانی بیر گۆج) گۆجو ایله یاخچیلاری پیسلیکلر قاباغیندا یاردیم ائدیر. جدای شووالیه‌لری بۆتون یاشاملاریندا حق اۆچون چالیشیردیلار و سیث‌لر کیمی ایشین قیلینج ایله ساواشیردیلار.

## قایناق

https://en.wikipedia.org/wiki/Jedi

بؤلمه:سینما
فضل بن سهل

** أبو العباس الفضل بن سهل بن زادانفروخ السرخسي** لقبی ذوالریاستین (ایکی باشچی).عباسی خلافتینده وزیر و قوشون باشچی سی اولموشدور و بو لقبی ایکی مقام قازانماقدا اونا وئردیلر.

## یاشاییش
154 هجری قمری ده سرخس کندینده آنادان اولدو.باشدا یحیی برمکی نین ایش گورنی اولموشدور. مامون و امین عباسی ساواشان چاغدا فضل مامون اوردوسونا باشچی اولدو و امین عباسی نی مغلوب ائتدی و بغداد شهرین آلدی.اونون چاغیندا ایمام رضا ولیعهد سئچیلدی.

## قایناق

https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%87%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D8%AE%D8%B3%D9%8A

بؤلمه:سیاستچیلر
فاتح تریم

**فاتح تریم** (آنادولو تورکجه‌سی‌جه: Fatih Terim؛ دوْغوم ۴ سپتامبر ۱۹۵۳ میلادی) اسکی فوْتبول اوْیونچوسو و تۆرکیه‌لی فوْتبول مۆربیسی‌دیر. اوْ ایندی‌یه قدر   قالاتاسرای، تۆرکیه میلّی تاخیمی، فیورنتینا و بیر قیسا مۆدّت ده میلان تاخیمیندا مۆربیچی‌لیک ائدیب.

بؤلمه:فوتبولچولار
خطاط

**خطاط**-گؤزل خط ایله یازان شخص. گؤزللیک و هۆنری ایشلریندن ساییلیر. گؤزل خط ایله یازماغی اؤیرنمک اۆچون چالیشماق لازیمدیر.

## اسکی چاغدا
ان اسکی عربجه خطاطی اثرلر قورآن متنینه عایددیر. بۇ یازیلار کوفی خطی ایله یازیلیب.

## قایناق
https://az.wikipedia.org/wiki/X%C9%99ttatl%C4%B1q

بؤلمه:خطاطلیق
ابوسفیان

**ابوحنظله صخر بن حرب بن امیه** آدلیم ابوسُفیان.معاویه نین آتاسی(اؤلوم:32 هجری مدینه).اموی لردن مکه شهرینده آنادان اولدو.تاجیر و ائل باشچیلاریندان ایدی.بدر دؤیوشونده و احد دؤیوشونده موسلمانلارا قارشی دوردو.مکه فتح اولاندا موسلمان اولدو.

## اؤلوم
مدینه ده 32 هجریده اؤلدو و خلیفه عثمان بن عفان اونون اؤلو نامازین قیلدی.بقیع قبریستانیندا قورلانیب.

## قانیاق
https://en.wikipedia.org/wiki/Abu_Sufyan_ibn_Harb

بؤلمه:ایسلام تاریخی
بؤلمه:امویلر
بؤلمه:۵۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:653 deaths
بؤلمه:7th-century Arabs
بؤلمه:7th-century merchants
بؤلمه:Banu Umayya
بؤلمه:People of the Muslim conquest of the Levant
بؤلمه:Sahabah participated in battle of Badr
بؤلمه:Male Sahabah
نادر گلچین

**نادر گلچین** (۱ دسامبر ۱۹۳۶ - ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۷)، ايرانين سۆنتی خالق مۇسيقیسی‌نين مۆعليمی و ایرانلی اوْخوجویدو. اوْنون اثرلری‌‌نین اکثريتی ايران اينقيلابيندان قاباق و ۱۹۷۰. جی ایللره عایددیر. "صاباح قۇشو"، "سئوگی شهری"، "ایتمیش یوسف" اوْنون آدلی اثرلری‌دیر.

بؤلمه:اوخوجولار
کوفی خط

بندانگشتی|کوفی خط ایله یازیلان قورآن، بیریتیش میوزیوم
**کوفی یازی** بیرینجی قورآن یازیلاری بو خط ایله یازیلیب. بو خط کوفه شهرینده یاراندی و کوفی آدلاندی. بو خط دۆز و گۇشه‌لیدیر و گیرده یا بۇرولموش یازیلار بو خط یازیسیندا گؤروشومور. اۆچونجو هیجری یوز ایللرده نسخ خط اوْنون یئرین آلدی و سوْنرا بئشینجی عصرلرده آرادان گئتدی.

## قایناق
خط کوفی 

بؤلمه:خطاطلیق
گرچک یاغی

**گرچک یاغی** (Gənəgərçək yağı) گرچک دنه‌لریندن اله گلن بیتگی یاغی دیر.

## مصرف
یئمکلرده، سوپ، بؤیاق دۆزتلتمکده، هیدرولیک یاغی و جوهر ، پلاستیک واکس آستری، پارلاق ماده‌لر، نایلون و عطیر دۆزتلتمکده ایشله‌نیر. دۆنیادا گرچک یاغی‌نین یۆزده اوْنو ساغلیقدا داوا دۆزتلتمک اۆچون ایشله‌نیر. بۇ یاغین ایسهالی رفع ائدن خاصیتی وار.

## قایناق
روغن کرچک

بؤلمه:ساغلیق
هارديز

[بندانگشتی|هارديز [کایرو، جورجیادا]]
هاردیز یئمک شیرکتی (اینگیلیسجه:Hardee's Food Systems Inc ).آمریکالی بیر  فست فود رستورانی‌دیر. آمریکانین جنوب و مرکزینده چوْخلو رستوران ایشله‌دیر.

## رستورانین تاریخی

ويلبر هارديز بۇ رستورانی ۱۹۶۰.جی ایلده کارولینا ایالتینده آچدی و بۇ گۆن چوْخ سایی‌دا رستوران بۇ شیرکته باغلیدیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Hardee%27s

بؤلمه:رستورانلار
نسخ خط

**نسخ یازی** اوچونجو هیجری یوز ایللرده گوروشدو. ابن مقله شیرازلی خطاط بو خط یازیسین کامیل ائتدی. بو خط باشدا کوفی خط کیمی اولموشدور. بو خط یازیسیندا حرکه واعراب چوخالدی. بو حرکه لر و اعرابلر قبطی و سریانی خططیندن گوتورولدو. بو خط نوسخه یا اؤزوندن یازماق آدلاندی. نسخ یانی نوسخه گوتورماق. ابن مقله دن اونجه بو خط یازیلیردی هابئله بن مقله بو خططی کامیل ائدیب.

بئشینجی یوز ایللردن قورآن چوخلو نسخ خط ایله یازیلیر.

## قایناق
فارسیجا ویکی پدیایوخلاما 2017 سپتامبر

بؤلمه:خطاطلیق
آووقادرو قانونو

**آووقادرو قانونو**Avoqadro qanunu یادا آووقادرو فرضیه سی.قازلار آراسیندا بیر قانوندور.1811 جی ایلده آمدئو آووقادرو فرض ائتدی ایکی قازدا باسینج ,حجم و ایستیلیق بیر اولماقدا مولکوللارین سایی بیر اولار.بو قانون اساسیندا بیر کامیل قازین مولکول یا اتوم سایی سی اونون مول جرمینه باغلی دئیل.

## قایناق
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%A2%D9%88%D9%88%DA%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%88

بؤلمه:فیزیک
مول جرمی

**مول جرمی**هر بیر ماده نین بیر مولدا اولان ذره لری نین جرم ی اولور.
## قایناق
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%B1%D9%85_%D9%85%D9%88%D9%84%DB%8C

بؤلمه:فیزیک
آذربایجان جومهوریتی‌نین امکدار اینجه‌صنعت خادیملری‌نین لیستی

thumb|left|150px|''امکدار اینجه‌صنعت خادیمی'' فخری آدینا دؤش نیشانی
**آذربایجان جومهوریتی‌نین امکدار اینجه‌صنعت خادیملری‌نین لیستی** ()، آذربایجان جومهوریتی‌نین امکدار اینجه‌صنعت خادیمی اوْلان شخصلرین لیستی‌نی ائتیحوا ائدیر.

## ۱۹۹۰-جی ایللر
### ۱۹۹۱
* خانم‌آنا علی‌بیگلی
* نللی یوسیفونا الکبروا
* داوود محمدبیف
* ائل‌توران آوالوو
* ائلدار بیبودزاده
* فایق مصطفایف
* بیبیتا وکیلوا
* حمید عباسوف
* پیرجان جبیف
* قاراسیم تقی‌زاده
* رئوف آدیگوزلوف
* نامیق سلطانوف
* ائلچین محمدوف
* واقف حسنوف
* اسکندر همتوف
* هدایت اوروجوف

### ۱۹۹۲
* ذوالفقار فرضعلی‌یف
* محمدحسین علیو
* فرمان عیوض‌لی
* مناف سلیمانوف
* الزا امام‌الدینوا ابراهیموا
* توفیق آغابابایف
* ائلدار زینالوف
* تلمان زینالوف
* عارف عزیزوف
* کمال احمدوف
* فؤاد سالایف
* الماس حسینوف
* واقف شریفوف
* تاریل ولیف

### ۱۹۹۸
* سیاوش کریمی
* حسن‌آقا قربان‌اف
* واقف آغایف
* محمد اصلانوف
* شفیق علیخانوا
* آغالار میرزایف
* اسماعیل عمروف

### ۱۹۹۹
* ناطق رسول‌زاده
* عقیده الکبروا
* المان حاجیف
* نظامی حمزه‌یف
* رشید محمدوف

## ۲۰۰۰-جی ایللر
### ۲۰۰۰
* اوقتای بابازاده
* گولبنیز عظیم‌زاده
* فرنگیز قربانووا
* جهانگیر مهدیف
* حسین مهدیف
* کنعان محمدوف
* خامیس مرادوف
* واقف مصطفایف
* امین نوروزوف
* آیاز سالایف
* جهانگیر زینالی
* جوانشیر جعفروف
* تیمورچین افندیف
* رحمان علیزاده
* تیمور گویچایف
* اسماعیل حاجی‌بیف
* بختیار خانی‌زاده
* گولباجی ایمانووا
* ناظم قولیف
* آکیف ملکوف
* فایق سجع‌الدینوف
* مارک میخایلوویچ شاپیرو

### ۲۰۰۲
* کماله آغایوا
* یولانا یوسوفونوا الیکیشیزاده
* یوسف حسن‌بیف
* رفیق محمدوف
* آغاعلی ابراهیموف
* عاکف عسگروف
* جلیل حسینوف
* رفیق کریموف
* سارا نامیتوکووا-منافووا

### ۲۰۰۳
* عبداله قربانوف
* انتقام قاسیموف
* منصور وکیلوف
* مولود بالاکیشیف
* سیاوش محمدزاده

### ۲۰۰۵
* آغاداداش داداشوف
* آذر داداشوف
* سویل حاجیوا
* بلقیس قارایوا
* روح‌انگیز قاسیموا
* حافظ قلیف
* ائلدار منصوروف
* آغاوردی پاشایف
* طاهره یعقوبوا

### ۲۰۰۶
* آزاد علیف
* جمیل امیروف
* جوانشیر زینال‌لی
* آغارحیم علیف
* ضیادخان علیف
* چنگیر فرضعلی‌یف
* فخریه خلفووا

### ۲۰۰۷
* یالچین آدیگوزلف
* لیلا آخوندزاده
* مریم علیزاده
* بایرام حاجی‌زاده
* عارف قاضیف
* حکمت میرمحمدلی
* نائله میرمحمدلی
* بهرام عثمانف
* محمدآغا کریموف
* اوقتای قولیف

### ۲۰۰۸
* یاسیف نصیروف

### ۲۰۰۹
* عسگر عسگروف
* ناظیم حاجی‌یبف
* حسن‌آقا آدیگوزلوف
* اسماعیل حاجیف
* زمفیرا غفاروا

## ۲۰۱۰-جو ایللر
### ۲۰۱۰
* واصف الله‌وردیف
* آیدین عظیموف

### ۲۰۱۱
* افلاطون نعمت‌زاده
* جهانگیر نوروزف
* ابراهیم احراری
* بارات علیف
* ائلشاد باقرف
* چنگیز عباسوف
* اعتبار بابایف
* فاضل هادیف
* واقیف قرایزاده
* آیگون صمدزاده
* روشن قولیف
* بویوک‌آغا محمدوف
* ضیا شیخلینسکی

### ۲۰۱۲
* اسرافیل اسرافیلوف
* امین محمدوف
* ناظم میریشلی
* سارا نظیروا
* میربالا سلیم‌لی
* جهانگیر ذوالفقاروف
* یوری یوریویچ وارنوسکی
* ثریا آغایوا
* صنوبر باقرووا
* طاهر اکبرووا
* نادر عظیموف

### ۲۰۱۳
* کامله داداش‌زاده
* نائله کریموا
* مارال منافوا
* قمر محمدوا
* رفیق صادقوف
* فکرت سلطانوف
* مهربان علی‌اکبرزاده
* آغالار مهدیف
* عدالت ولیف

### ۲۰۱۴
* آنار کریموف
* رفعت آخوندزاده
* ملاحت عباسوا
* رفیق عزیزوف
* عاقل ملکوف

### ۲۰۱۵
* رفیق سیدزاده
* علی امیروف
* نرگس شفییوا
* آیدین طالب‌زاده

### ۲۰۱۶
* فخرالدین آتایف

### ۲۰۱۷
* طاهره جعفروا
* فرح علیوا

## قایناقلار

*
کربلا دؤیوشو

**کربلا دؤیوشو** و يا ** کربلا حادیثه‌سی** - ۱۰ اوْکتوبر ۶۸۰-جی ایلده بۇگۆنکو کربلا شهری یاخینلیغیندا ایسلام پئیغمبری حضرت محمدین نوه‌سی ایمام حسین ایله اموی خلیفه‌سی یزید آراسیندا باش وئرمیش دؤیوش. بۇ دؤیوش ایسلام عالمینده، خوصوصاً شیعه و علوی‌ليکده بؤیوک اهمیّته صاحیبدیر. حضرت محمدین قیزی حضرت فاطمه‌نین و ایمام علی‌ابن ابوطالبدن اوْلان اوْغلو ایمام حسینین اؤلدورولمه‌سی، شیعه اؤلکه‌لرینده و شیعه‌لر طرفیندن هر ایل محرم آییندا عاشورا گۆنو آدی ایله قئید اوْلونور.

## قایناقلار

بؤلمه:کربلا
بؤلمه:عاشورا
بؤلمه:اومویلر خیلافتینین دؤیوشولری
بؤلمه:کربلا
بؤلمه:680
بؤلمه:680s conflicts
بؤلمه:Iraq under the Umayyad Caliphate
بؤلمه:Shia Islam
بؤلمه:Last stand battles
علوی‌لیک

**علوی‌ليک** (Ələvilik) - ایسلام مذهبلریندن بیریدیر. داها چوْخ شیعه و بکتاشیه‌یه یاخیندیر. علویلر ۱۲ ایمام عقیده‌سینده‌دیرلر و دئمک اولار علوی‌ليک شیعه مذهبینین صوفی قوْلودور‌. اونلار ۴ قاپی ۴۰ مقاما اینانیرلار و شاه اسماعیلین شعرلری اونلار اوچون چوخ اهمیتلی دیر. علویلرین عیبادت ائتدیکلری یئرین آدی جمع‌خانا دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایسلام مذهبلری
پیمان قاسم‌خانی

**پیمان قاسم‌خانی** (دوغوم: ۳۰ دی ۱۳۴۴ تهران)، ایرانلی سناریویازان، کارگردان و اویونچودور.

## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
فست فود رستورانی

فست فود رستورانی یادا تئز حاضیرلانان یئمکلر رستورانی، آیری آدی تئز خیدمتلی رستوران (QSR: quick service restaurant). بۇ رستوراندا تئز پیشن و تئز حاضیر اولان یئمکلر عرضه اوْلور. چوْخلوجا ات و یئرآلما هابئله همبرقر، سوسیس و اتدن اوْلان یئمه‌لیلر سۇرعت ایله حاضیر اوْلور، باغلانیر و مۆشتری‌یه ساتیلیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_food_restaurant

بؤلمه:رستورانلار
اچ-۳ هاوا هوجومو

**اچ-۳ هاوا هۆجومو**، ایران ایسلام جومهوریتی هاوا گۆجلری طرفیندن ۴ آوریل ۱۹۸۱ تاریخی ايران-عیراق ساواشیندا عیراق هاوا گۆجلری‌نین عیراقین غربیندکی اچ-۳ مجموعه‌سینده اوْلان هاوا مرکزینه ائتدیگی هاوایی هۆجومودور. بۇ عملیات ایران هاوا گۆجلری طرفیندن گؤرولن ان جسور و ان مهارتلی عملیاتلاردان بیری‌ایدی. ایرانلی‌لارین ایدیعاسینا گؤره اؤزلرینه خیسارتسیز حالدا، عیراقین ۴۸ ساواش اوْچاغینی یئرده محو ائتمیشدیرلر.
## قایناقلار

## گؤرونتولر


File:Operation H3 map.png



بؤلمه:ایران عیراق ساواشی
بؤلمه:Airstrikes during the Iran–Iraq War
بؤلمه:Airstrikes conducted by Iran
بؤلمه:Cross-border operations into Iraq
بؤلمه:Military operations of the Iran–Iraq War in 1981
بؤلمه:1981 in aviation
بؤلمه:۱۹۸۱-جی ایلده سوریه
بؤلمه:April 1981 events
دند داغی

**دند داغی** تبریزین قوزئی طرفینده و عینالی داغی‌نین قوزئینده یئرآلیر. 2381 متیر دنیز سویه‌سیندن اوجادیر. دند داغی بؤزقوش داغلاریندان ساییلیر. ونیار کندی بو داغین اتگینده دیر.

## قایناق

بؤلمه:داغلار
ساغند

**ساغند کندی** یزد اوستانیندا اردکان شهریستانیندا,خرانق بؤلومونده بیر کنددیر.

## جوغرافیا
بو کند خرانق بؤلومونده رباطات کندیستانیندا یئر آلیب.بو کندین چوخلو معدنلری وار.اوراینوم ساخسی تورپاغی و دئمیر معدن داشی بو کندین چؤللرینده چیخار.

## آد
تورکجه سو و قند سؤزوندن یانی شیرین سو.

## قایناق
ساغند

بؤلمه:یزد اوستانی
یارما

**یارما** (فارسجا:بَلغور) - دگیرماندا یاریمچیلیق دارتیلمیش بوغدا، آرپا یادا آیری دنه‌لردن‌ حاصیل اوْلور. بوغدا یا آرپانی یاریمچیلیق دارتیب یا دا دؤیمکله یارما اله گلیر. یارمانی اۆزون مۆدّت ساخلاماق اوْلار.

## یارما ایله یئمکلر
یارما آشی،یارما پیلو، یارما سوپو، یارما خوروشو.

## قایناق
https://tr.wikipedia.org/wiki/Bulgur

بؤلمه:یئمک ملزوملاری
بؤلمه:Arab cuisine
بؤلمه:Mediterranean cuisine
بؤلمه:Cypriot cuisine
بؤلمه:Assyrian cuisine
بؤلمه:Lebanese cuisine
بؤلمه:Levantine cuisine
بؤلمه:Jordanian cuisine
بؤلمه:Syrian cuisine
بؤلمه:Palestinian cuisine
بؤلمه:Western Armenian cuisine
بؤلمه:بۇغدا
بؤلمه:Staple foods
بؤلمه:Turkish words and phrases
بؤلمه:Iranian cuisine
بؤلمه:Indian cuisine
بؤلمه:Israeli cuisine
بؤلمه:Kurdish cuisine
بؤلمه:Vegetarian dishes of India
ابن مقله

**بن مقله**ابوعلی محمد بن علی بن حسین (حسن) بن عبدالله شیرازی (328-886 قمری).عباسی خلافتینده وزیریدی.ادبیاتچی ,خطاط و عالیم.آلتی خط یازیسین و اون ایکی خطاطلیق قاعده سین قوردو.
## عباسی وزیری
المقتدر بالله خلیفه اولاندا وزیر سئچیلدی و سون ایللر ویزارتدن سالیندی و شیرازا قاییتدی.المقتدر تختدن دوشدو و اونون یئرین القاهر بالله آلدی و بن مقله ایکینجی دفعه وزیر سئچیلدی هابئله سون ایللر وزیلیقدان سالیندی یئنی دن القاهر تختدن دوشدو و اونون یئرینه اوغلو الرضی بالله خلیفه اولدو و اوچونجو دفعه وزیر اولدو و آخیرده قاریشیقلاردا بن مقله نی توتدولار ایشکنجه ائدیب اؤلدوردولر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Ibn_Muqla

بؤلمه:خطاطلیق

بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:موسلمان هونرچیلر
ایسهال

**ایسهال **یا **بوشا گئتمک** ایاق بوشالما  بیر گونده اوچ دفعه یا چوخ بوش و سولو ایاق یولونا گئدمکدیر.ایسهال نئچه گون دوامی اولان مریضلیکدیر.
## قایناقلار

بؤلمه:ساغلیق
رادیولوژی

**رادیولوژی** یا **ایشیق ساچلارین تانیماق**. ساغلیق اۆچون بدندن تصویر گؤتورمکدیر.ایکس ایشیق ساچلاری بدن اۆستونه سالینیر و بدنین ایچی تصویره چکیلیر.

## قایناق
رادیولوژی

بؤلمه:طیب
محمدعلی نجفی

**محمدعلی نجفی** (دوغوم: ۲۳ دی۱۳۳۰ تهران)، اصلاح طلب سیاستچی، دانشگاه اوستادی و ایندیکی تهران شهرداریدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سیاستچیلر
کولونوسکوپی

**کولونوسکوپی** ()یوْخسا قالین باغیرساقا باخماق یا قالین باغیرساقدان تصویر سالماقدیر 

(colonoscopy).کولونوسکوپ ایله قالین باغیرساقا(کولون) باخیلیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Colonoscopy

بؤلمه:ساغلیق
تتراسایکیلین

**تتراسایکیلین** یاغ و کپسول حالتینده بیر نوعآنتی بیوتیکدیر.

## قایناق
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%86

بؤلمه:ساغلیق
فیزیولوژی

**فیزیولوژی** ()، اینساندا و یا هر هانسی جانلیدا یاشایان اورقانلاری و فعالیتین و ایشلرین تانیماق علمیدیر.

## قایناق
https://az.wikipedia.org/wiki/Fiziologiya

بؤلمه:دوغال
بؤلمه:ساغلیق
پانوراما

**پانوراما**panorama بیر صحنه نین بوتون گؤرونتوسون بیر تصویرده سالماقدیر.بیر فیلم ویدیو یا عکسده بوتون صحنه لری سالماقدیر.
[جایگزین=قوم پانوراما|وسط|بندانگشتی|500x500پیکسل|[قوم پانوراما]]

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Panorama

بؤلمه:فوتوقرافی
حبیب‌الله بیطرف

**حبیب‌الله بیطرف** (دوغوم: ۱۳۳۵ یزد) ایرانلی سیاستچی، مودیر و دانشگاه اوستادیدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:سیاستچیلر
هیو هفنر

بندانگشتی|هیو هفنر
**هیو هفنر** (دوْغوم:۹ آوریل ۱۹۲۶-اؤلوم: ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۷)-آمریکالی تاجیر و پلئی‌بوی مجله‌سی‌نین تاسیسچی‌سی ایدی.

## قایناق

بؤلمه:آمریکالی ایجتیماعی کیمسه‌لر
آذربایجانجا ویکی‌پدیا

**آذربایجانجا ویکی‌پدیا** یوخسا **شمالی آذربایجان ویکی‌پدیاسی** یا دا **قوزئی آذربایجان ویکی‌پدیاسی** () — آذربایجان تۆرکجه‌سی و لاتین خطی آلینمیش آذربایجان تورکجه‌سی‌نین لاتین الیفباسی'ایله یازیلمیش بیر ویکی‌پدیا نوسخه‌سی‌دیر. بو ویکی‌پدیا ۲۰۰۴ ایلینین یانوار آییندا دۆزلینیب. حال‌حاضیرده  آد یازمیش ایشلدنی،  ایداره‌چیسی، و **** مقاله‌سی واردیر.

## بیرده باخ
*گۆنئی آذربایجان ویکی‌پدیاسی
*تۆرک دیللرینده ویکی‌پدیالار

## قایناقلار

بؤلمه:دیللرینه گؤره ویکی‌پدیالار
بؤلمه:تورک دیللرینده ویکی‌پدیالار
بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده وب‌سایتلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینده وب‌سایتلار
بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده بیلیکلیکلر
سی‌اف‌بی شیئرووتر

بندانگشتی|سی‌اف‌بی شیئرووتر طیاره مئیدانی
**سی‌اف‌بی شیئرووتر **(اینگیلیسجه: CFB Shearwater) - (یاتا: YAW, ایکائو: CYAW) کانادا سیلاحی گۆجلرینه عاید بیر هاوا مئیدانی‌دیر. بۇ هاوا مئیدانی ″۱۴‍‍‍‍‍‍′۳۸ °۴۴ شومالی عرض و ″۰۸′۳۰ °۶۳ غربی طولدا یئر آلیر و ۴۴ متیر (۱۴۴ فوت) دنیز سطحیندن اوْجالیغی وار.

## قایناقلار
 

بؤلمه:طیاره مئیدانلاری 
بؤلمه:هاوا لیمانلاری
خلاصه عباسی

**خلاصه عباسی** ـ محمد بن عبدالصبور خویی‌نین عباس میرزا آدینا سنگلاخ سؤزلوگونون سئچیلمیشی‌دیر.

بو اثر ۱۳۸۸ نجی ایلده ایراندا یاییملانمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
مهدی قائدی

**مهدی قایدی** (دوغوم: ۱۵ آذر ۱۳۷۷ بوشهر)، ایرانلی فوتبالچیدیر. او ایندی ایمارات جامیندا اتحاد کلبا اوْیناییر.

## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فوتبولچولار
پلئی‌بوی

بندانگشتی|پلئی‌بوی مجله‌سی‌ یاییلان اؤلکه‌لر
** پلئی‌بۇی** -آمریکالی کیشیلرین حیات طرزی و اَیلنجه مجله‌سی‌دیر. ۱۹۵۳-جو ايلده شیکاقودا "*هیو هفنر*" و اوْنون امکداشلاری طرفیندن تاسیس ائدیلیب. پلئی‌بوی مجله‌سی‌، اوْرتا صفحه‌سینده چاپ اوْلان لۆت و یاری لۆت موْدللری‌نین پوسترلری سببی ایله جینسی اینقیلابدا دیقّت چکیجی و اهمیتلی بیر شکیلده نقش اوْینامیشدیر. پلئی‌بوی دۆنیانین ان تانینمیش برندلریندن‌دیر و هر مدیومدا وارلیغی اوْلماقلا بؤیویوب و پلئی‌بوی اینترپرایزا دؤنوشموشدور.
## قایناق

بؤلمه:درگی
بؤلمه:آمریکادا یاییلان درگیلر
دوراق(تبرسران رایونو)

**درواق (Dərvaq)** ، (روسجا:**Дарваг**) روسیه اؤلکه‌سینین ، داغیستان جمهوریتینین ، تبرسران رایونوندا بیر کنددیر.بو کندین اسکی اؤتکی واردیر.

## دیل و دین

بو کندین اهالیسی آذربایجان تورکلری و سوننودورلر.

## گؤرمەلی یئرلر
*مینارلی مسجید
*باغ باری قالاسی
*بی لر ائوی
*بیر نئچه بولاغ اؤ جومله دن: گؤز بولاغ ، ایستیمه بولاغ ، قوموق بولاغ
thumb|Dərvaq kəndi

## قایناق لار
*قوزئی آذربایجان ویکی پدیاسی←Dərvaq səhifəsi
مارتین هایدقر

**مارتین هایدِقر** (آلمانجا: Martin Heidegger) (دوغوم ۱۸۸۹ - اؤلوم ۱۹۷۶) آلمانلی و ۲۰.جی قرنین ان تانینمیش فیلسوفلاریندان بیری‌دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:آلمانلی فیلسوفلار
درسا درخشانی

**درسا درخشانی**(۱۵ آوریل ۱۹۹۸)- ایرانلی شطرنج اوْیونچوسودور. ۲۰۱۷ ایلین سپتامبریدان آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین تمثیلچیسی‌دیر. اوْ خانیم بؤیوک اۇستاد عۆنوانی‌نی و میلّتلرآراسی اۇستادی عۆنوانینی دا ۲۰۱۶ ایلینده قازانمیشدیر. درخشانی حجابسیر حالدا مۇسابیقه‌لره قاتیلدیغی اۆچون ایران میلّی تیمیندن ایخراج ائدیلدی.

بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:شطرنج اویونچولاری
شطرنج

بندانگشتی|شطرنج تخته‌سی و داشلاری
**شطرنج** یا **شاه‌مات**- ایکی اوْیونچو آراسیندا شطرنج تخته‌سی و داشلاری ایله اوْینانان بیر میز اوْیونو.
## ۳۲ مؤهره
هر اوْیونچونون ۱۶ مؤهره‌سی وار و هر مؤهره‌نین بیر خاص یئر و یئریشی واردیر.

## شاه
اصلی مؤهره‌دیر.

## خاتون یا وزیر
ان گۆجلو مؤهره‌دیر.

## قالا یا قایا

## آت

## فیل

## قوشونچو

## قایناق‌لار

بؤلمه:شطرنج
بؤلمه:Abstract strategy games
بؤلمه:Individual sports
بؤلمه:Indian inventions
بؤلمه:Traditional board games
بؤلمه:Partially solved games
بؤلمه:Games related to chaturanga
داوود احمدی‌نژاد

**داوود احمدی‌نژاد** (۱۳ مارس ۱۹۵۰ آرادان، ایران— ۴ اوْکتوبر ۲۰۱۷ تهراندا، ایران)-ایرانلی سیاستچی و اسکی ایران جۇمهورباشقانی محمود احمدی‌نژاد و پروین احمدی‌نژادین بؤیوک قارداشی ایدی. ۲۰۰۵ ایلینده قارداشی‌نین جۇمهورباشقانلیغینا سئچیلمه‌دن سوْنرا رییسجۇمهورلوق تفتیش کوْمیسیونونون رییسلیگینه منصوب اوْلدو.  ۴ اوْکتوبر ۲۰۱۷ ده ۶۷ یاشیندا تهراندا اؤلدو.

## قایناق

بؤلمه:ایرانلی سیاستچیلر
وینفرید شفر

**وینفرید شفر** (اینگیلیسجه: Winfried Schäfer) (دوْغوم: ماین، (راینلند-فالتز)) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری