ایران تورک‌لری‌نین سایی

**ایران تورک‌لری** تخمیناً بو اؤلکه‌نین اهالی‌سی‌نین یاری‌سینی اولوشدورورلار. ایران تورک‌لری‌نین سایی ۳۷ میلیوناجان تخمین اوْلونور. ایران اؤلکه‌سی ان اسکی چاغ‌لاردان تورک‌لرین یوردو اولوب‌دور. بو مسئله‌نین ۷۰۰۰مین ایل‌لیک تاریخی واردیر. ابن‌خلدون دا بو یازینی تصدیق ائده‌رک، یازیر: «و فی الکتب ان ارض ایران هی ارض الترک... فاما علماءالفرس و نسابتهم فیابون من هذا کله» (بیتیک‌لرده ایرانین تورک تورپاغی اولدوغو واردیر... آنجاق فارس بیلگین و سوی بیلیم‌چی‌لری بو ساو (ی تاب‌لاماق) دان بوتون‌لوک‌له بویون قاچیریرلار).

ایران تورک‌لری‌نین یاشادیق‌لاری یئرلرینی، اوچ بویوک بؤلگه‌یه بؤلمک اولار. ایرانین قوزئی‌باتی‌سیندا یئرلشن بؤلگه‌لر، ایرانین قوزئی‌دوغوسوندا یئرلشن بؤلگه‌لر و ایرانین اورتا و گونئی‌ینده یئرلشن بؤلگه‌لر. ایرانین قوزئی‌باتی‌سیندا یئرلشن بؤلگه‌لر عومومیّت‌له گونئی آذربایجان مرزلری‌نین ایچینده یئرلشیب‌لر. قوزئی‌دوغودا یئرلشن بؤلگه‌لر، خوراسان تورکلری'نین یاشادیغی اراضیلره و تورکمن‌چؤلونه شامیل اولورلار. ایرانین اورتاسیندا و گونئی‌ینده یئرلشن بؤلگه‌لر، بیچاقچی تورکلری و قاشقای تورکلری'نین یاشادیقلاری اراضیلره شامیل اولورلار.

## بؤلگه‌لر

### ایران آذربایجانی

آذربایجان تورکلری، آذربایجان سینیرلارین‌دا هابئله آذربایجان سینیرلاریندان ائشیک‌ده -ایرانین آیری اوستان‌لری و بولگه‌لرین‌ده- یاشاماق‌دادیرلار. بون‌لار عومومیتتده دوغو آذربایجان، باتی آذربایجان، اردبیل، زنگان، قزوین، همدان، مرکزی، گیلان، کوردوستان، کیرمانشاه، البورز، تهران و قوم اوستان‌لرین‌ده یئرلشیب‌لر.

ایران آذربایجان تورکلری‌نین سایی ۱۹۹۸اینجی ایل‌ده ائتنولوگ سایتی‌نین تخمینی اساسین‌دا، ۲۳٬۵۰۰٬۰۰۰ نفریمیش. بو تخمینی ۳۰ میلیون نفره‌جن چوخالتماق اولار.

### قاشقای‌یورد

قاشقای‌یورد تورک‌لری، ایرانین گونئی و اورتا اوستان‌لرین‌ده یاشاییرلار. بون‌لار فارس، ایسفاهان، کیرمان، بوشهر، چاهارماحال و بختییاری و خوزیستان اوستان‌لرینه شامیل‌دیرلر. اون‌لارین سایی ۱۹۹۸اینجی ایل‌ده ائتنولوگ سایتی‌نین تخمینی اساسین‌دا، ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ نفریمیش.

### آفشاریورد

آفشاریورد تورک‌لری، ایرانین قوزئی‌دوغوسون‌دا -قوزئی خوراسان، رضوی خوراسان کیرمان، و سیمنان اوستان‌لرین‌ده- یاشاییرلار. اون‌لارین سایی ۱۹۹۸اینجی ایل‌ده ائتنولوگ سایتی‌نین تخمینی اساسین‌دا، ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفریمیش.

### تورکمن‌چولو

تورکمن‌چولو تورک‌لری، ایرانین قوزئی‌دوغوسون‌دا -گولوستان، قوزئی خوراسان، مازندران و سیمنان اوستان‌لرین‌ده یاشاییرلار. اون‌لارین سایی ۱۹۹۸اینجی ایل‌ده دیلچی‌لیک سایتی‌نین تخمینی اساسین‌دا، ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفریمیش.

## نوفوس

### چئشیدلی ساییت‌لار
ایراندا یاشایان تورکلرین سایی‌سینا گؤره چئشیدلی قایناق‌لاردا، چئشیدلی سای‌لاری گؤرمک اولار. ایران تورک‌لری‌نین دئدیک‌لرینه گوره، بو ساییت ۳۷ میلیوناجان چاتماق‌دادیر. ائتنولوگ سایتی‌نین وئردیغی آمار اساسین‌دا، ۱۹۹۸اینجی ایل‌ده ایران‌دا ۲۷٬۴۰۰٬۰۰۰ نفر تورک یاشاییرمیش.

### تخمین‌لر
ایران‌دا یاشایان تورک‌لرین نوفوسویله ایلگی‌لی کسین بیر رقم وئریل‌مکده‌دیر. اون‌لارین نوفوسو ۲۵ میلیون، ۳۳ میلیون، ۲۵ میلیون، و ۲۰ میلیون تخمین وورولاراق، بیربیرین‌دن فرق‌لی شکیل‌ده وئریل‌مکده‌دیر.

دونیا بانکاسی اؤلکه پروفیل‌لری معلوماتینا گوره ۶۶٫۱ میلیون‌لوق ایران نوفوسوْنون یوزده ۴۲سینی تورک‌لر فورمالاش‌دیرماق‌دا اولوب، بو نیسبت‌ده تخمینن ۲۵ میلیون‌لوق بیر تورک نوفوسو گوسترمک‌ده‌دیر. برئندا شیفرین‌ده ایرانین تورک‌لری‌نین سایی‌سین ۲۵ میلیون نفر بیلیر.

## ایبهام‌لار
[=== نوفوس سایی‌سی ===
ایرانین هر اون ایل‌ده باش‌وئرن نوفوس سایی‌سین‌دا، ائتنیک قوروپ‌لارینین سایی داخیل اولماییب. بو مسئله ایران‌دا نئچه نفر تورک، فارس و کورد ائتنیک‌لردن اولدوغون موبهم بیر مسئله‌یه چئوریلیب. آبیش (آمریکا بیرلش‌میش شیتات‌لاری) دولتی، ایران‌دا اوز وئرن ۱۹۵۶ میلادی (۱۳۳۵ شمسی)اینجی نوفوس سایی‌سین، ایران دولتی‌نین ائتنیک آز گوسترمکه چالیشماق اۆچون، ائعتیبارسیز بیلیر.

=== تورک‌لر ===
نیکی کئدی‌ده یازیر «عومومییت‌ده ایران‌دا رسمی آمار، ایرانین ان بویوک ائتنیک قروپون –[آذربایجان تورکلری- اولدوغون‌دان آز گوستریرلر». بعضی قایناق‌لار تورک‌لری ایران اهالی‌سی‌نین اوچ‌دن بیری بیلیرلر.

### فارس‌لار
بعضی قایناق‌لارین اساسین‌دا، فارس‌لار ایران اهالی‌سی‌نین یوزده ۵۰سین تشکیل وئریرلر. آیری قایناق‌لاردا فارس‌لارین نوفوسو یوزده ۴۵دن آشاغا گوستریلیب. قایناق‌لارا باخاراق فارس‌لاردان سوْنرا، آذربایجان تورکلری و آیری تورک‌لر ایرانین یوزده ۲۵ تا ۳۷، کوردلر یوزده ۸، بلوچ‌لار یوزده ۳، عرب‌لر یوزده ۳ و تورکمن‌لر یوزده ۲ اهالی‌سین تشکیل وئریرلر.

## بیرده باخ
* ایران تورک‌لری‌نین یاشاییش یئرلری

## قایناق‌لار

بؤلمه:ایران تورکلری