فالانژ

سول|بندانگشتی|300x300پیکسل|فالانژ عسگرلري دؤیوشده ساپلانماقی.
**فالانژ** (یونانیجه: Φάλαγγα) بیر جؤره قؤشون آراییشی دیر کی قدیم زمانلاردا عمومی حالتینده مدیترانه قیراقیندا اؤلان اؤلکه لر ده ایشلنردی. 

بو طریقه قدیم یونان اؤلکه سینده توسعه وریلدی و سؤنرالیقدا یونان کلونی لری بو سبکی آیری اؤلکه لره گستردی لر.

بو تاکتیکی شیوه، زارنیق ایختیراع اؤلانینجاق و توفنگ آریا گلینجق دوام الدی و دونیانین بؤیوک ساواشلاریندا ایشلنردی.

## یارانماق (سومرلر دؤرانیندا)
ایلک دفعه قدیم سومری قؤشونوندا ساواشچیلار بو سبکینده میدانا گیردیلر. عسگرلر آلتی سؤره ده میدانا گیرردیلر، بیرمینجی سؤره ده کی عسگرلر بؤیوک بیر مستطیل سپر آلارمیشلار اللرینه ایکیمینجی سؤره ده کی آغئر پیاده فالانژلار بؤیوک بیر نیزه اللرینده و یا بالتا اینان دایانارمیشلار بو گؤردان آلتی سؤرسی دالبادالا اؤلارمیش.

## قدیم یونان دؤرانیندا
بندانگشتی|یونانی هوپلیت نیگارسی.
یددی یؤز ایل مسیحین میلادین دان قاباق یونانین دؤلت شهر لری بیر جؤره سگگیز ساپلی(سؤره) فالانژ گؤردانین، هوپلایت یا هوپلیت آدیندا تربیت ائلدی.

هوپلایتلار، آغئر بیر پیاده عسگرلریدی لر کی فالانژ آراییشیله ساواشاردیلار بیر داییره سپر سؤل الده و بیر ایکی متیر یاریملیق نیزه ساق الده ساخلاردیلار، بیر دمیر یا چرمی زره (corselet) بدنلرین قؤریاردی و بیرجؤره گرانول(آیاق زرهی) آیاقلاریندان حیفاظت ائلردی. بو واحیدین زاپاس بیر ایکی لبه لی قمه سی ده یانلاریندا اؤلاردی.

هوپلایت گؤردانیندا هئچ بیر افسر اؤلمازیدی و عسگرلر فولوت سسینن حرکت و ساواشلارین باشلارمیشلار. آغئر بیر واحید اؤلماق بو واحیدین سؤرعتین اندیریردی آنجاق بولار پیشروی ادنده هماهنگلیق لری قؤرخمالی بیر صحنه یاراداردی.

بیر بؤیوک مؤشکول بو هوپلایتلارا بوییدی که قیراقلاردان ضعفی واریدی و آراییشی چؤندرمق چوخ چتینیدی و ایه بو گؤردانا دالدان یا بؤئرلردن هجوم اؤلونسیدی راحاتچیلیقلا آرادان گدیردیلر.

## مقدونی ایمپراطورلوغو دؤرانیندا
بندانگشتی|185x185پیکسل|مقدونی قؤشونون آراییشی کی B لر فالانژ دسته لریدی. A لار یؤنگؤل پیاده. D و E لر آتچی و C لر اؤخچی.
ایکیمینجی مقدونیه لی فیلیپ و اسکندر کبیر زامانیندا بو آراییش داها آرتیق اهمیت تاپیپ و چوخلی یتیشیلدی.

ایسکندر زامانیندا فالانژین اؤنالتی سؤرو عسگری واریدی کی آلتی متیرلیق ساریسا نیزه سینن ساواشدا سؤرؤلنیب و ساواشیردیلار.

قاباق سؤرولرده بئش ردیف نیزه لرین افقی اؤلان صورتینده ساخلاردیلار و قالانلار عمودی ایمیش. 

هر گؤردانین ساق سؤلوندا، یؤنگؤل پیاده لر اؤلارمیش کی بعضا اؤخ یا نیزه آتارمیشلار.

آتچیلار یؤنگؤل و آغئر گؤردانلاریندا، قؤشونون آرخاسیندا دایانیب و فالانژلاری حیمایت الردیلر.

## روم دؤرانیندا
روم جومهوریتی تازا تاسیس اؤلان زامانلاریندا، ایکینجی قرن میلاد دان قاباق لاتیوم اؤلکسینده یونانی سبکینده فالانژدان بهره آپاریردی.

رومیلر فالانژی بیراز دییشیب و عسگرلر بیر خاصا نیزه هاستا آدیلا ایشلدیب اؤن اؤچون بو واحیدین آدین هاستاتی گؤیدولار.

اما سؤنرالیقدا لژیونرلر بو واحید لرین یئرین توتدولار.

## اؤرتا عصری
مین ایل غربی روم ایمپراطورلوغون آرادان گئتمسیندن سؤنرا، اؤنبش مینجی میلادی قرنینده اورتا عصرلرینده، سؤییسی کددیلر و اکینچیلری اؤز آزادلیق لاری اؤچؤن آلپ دره لرینده کی آغئر آتچیلار مانور وئره بیلمیردیلر، بیر دالی باخماقنان فالانژ گؤردانلارین دیریتدیلر.

سوئیس فالانژلاری زره زاد گئیرمیردیلر کی بو عینوان باعیث اؤلؤردی گؤنده ۳۰ مایل یؤل گده بیله لر. بو ایمکان بونلارین دؤشمانلارین قؤرخودماق اؤچون بؤیوک بیر پدیده ایدی.

اؤنالتی اینجی قرنینده، آیبریالیلار، ایسپانیا اؤلکه سینده هارکوباس(شمخال) توفنگی و فالانژ سؤرؤلرین قارشی تاکتیکین دؤنیایه تانیندیردیلار. تؤفنگچیلر فالانژلارین قاباقیندا تیرآتیب و اؤنلارین دالینا گئتمق نن تازا دان تؤفنگی دؤلدوروردیلار. اسپانیالیلر بو تاکتیکنن ان چتین ساواشلاری باشدان الدیلر.

## گؤرونتولر
بندانگشتی|یونان فالانژی، ایران قؤشونون آرادان آپاران گؤردان.
ساغ|بندانگشتی|هلنی ساواش مؤزه سینده نیگاره کی بیر گؤردان مقدونی فالانژی گؤرسدیر.
وسط|بندانگشتی|بیر مقدونی فالانژ.|252x252پیکسل
وسط|بندانگشتی|655x655px|کارت ساواشیندا مقدونی فالانژلار.

## قایناقلار
بؤلمه:سیاسی نظریه‌‌لر

بؤلمه:قدیم دونیا
بؤلمه:ساواش تکنیک
بؤلمه:ساواش تشکیلاتلار