غفار چاخماقلی

**غفار چاخماقلی**(*Qafar Çaxmaqlı***)** (تام آدی:مهدی‌یئو غفار قلندر اوغلو) — آذربایجانلی ژورنالیست. سیاسی علم‌لر اوزره فلسفه دوکتورو؛ تورکیه‌نین ارجییئس بیلیم یوردونون ارمنی‌شوناس‌لیق بؤلومو باشقانی، آذربایجان-ارمنی آراشدیرمالاری مرکزی‌نین رهبری.     

## یاشاییشی
  غفار چاخماقلی 16 آقوست 1956-جی ایلده شوروی ارمنیستانی‌نین آماسیا رایونونون چاخماق کندینده آنادان اولوب. اورتا تحصیلینی بو رایوندا آلیب. 1975-جی ایلده باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون قزئته‌چی‌لیک فاکولته‌سینه داخیل اولوب و 1980-جی ایلده بورانی بیتیریب. همین ایلین نوامبر آیی‌نین 20-دن اعتیباراً غفار " کومونیست "  (ارمنی دیلینده) قزئتینده موخبیر کیمی فعالیته باشلاییب. بورادا 1989-جو ایله قدر باش موخبیر و بؤلگه موخبیری کیمی فعالیت گؤستریب. 

 " وطن سسی "  (1990-1991) و  " خالق قزئتی " نده (1991-1992) مسئول کاتیب،  " میلت "  (1992-1993)،  " یئنی آذربایجان "  (1993)، " وطنداش "  (1993-1995)،  " آوراسیا "  (1995-1996) و " رسپوبلیکا " (1996-1999) قزئت‌لری نین رداکتورو و باش رداکتورو اولوب. 1999-2000-جی ایللرده تورکیه‌ده، استراتژی آراشدیرمالار مرکزینده تدقیقاتچی وظیفه‌سینده چالیشیب، 2000-جی ایلدن 2006-جی ایله‌دک باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون مطبوعات خیدمتی‌نین رهبری اولوب. 2003-جو ایلدن باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون قزئته‌چی‌لیک فاکولته‌سینده درس دئییر.  " " ارمنی مسله‌سی "  ایله علاقه‌دار تاریخی حقیقت‌لرین آشکارلانماسیندا مطبوعاتین رولو. 1890-1920-جی ایللر ارمنی و تورکیه مطبوعاتی‌نین ماتریال‌لاری اساسیندا " نامیزدلیک تزینی تاماملایاراق سیاسی علم‌لر اوزره فلسفه دوکتورو درجه‌سی آلیب. آراشدیردیغی مؤوضودا و دیگر مؤوضولاردا بیر سیرا علمی نشرلرده خئیلی میقداردا مقاله‌لری درج ائدیلیب.  

 " قارص آدلی وطن " (2000)،  "  " ارمنی مسله‌سی "  تاریخین ایزی ایله "  (2008)، " داغلیق قاراباغ ایشغالدان سونرا و اوّل "  (آذربایجان‌تورکجه‌سی وتورکیه‌ تورکجه‌سی‌ ایله 2011) کیتاب‌لاری ایشیق اوزو گؤروب. 2004-جو ایلدن آراشدیرماچی ژورنالیست‌لر لیقاسی‌نین صدری،  " یئنی آوراسیا "  قزئتی‌نین باش رداکتورو،  " اکسپرس "  قزئتی‌نین کؤشه یازاری‌دیر. 2007-جی ایلین فوریه‌سیندن ماژل ارمنی‌شوناس‌لیق مرکزی‌نین رهبری کیمی بو ساحه‌ده آپاریلان تدقیقات‌لارین سیستملی شکیل آلماسینا چالیشیر.  

 قزئته‌چی‌لیک ساحه‌سینده بیر سیرا موکافات‌لارا لاییق گؤرولوب: " قیزیل قلم " ،  " دان اولدوزو " ،  " اوستاد "  و سایر. 2005-جی ایلده آذربایجان مطبوعاتی‌نین اینکیشافیندا گؤستردیگی خیدمت‌لره گؤره آذربایجان جومهوریتی‌نین پرزیدنتی ایلهام علی‌یئوین سرانجامی ایله  " ترقّی "  مدالی ایله تلطیف ائدیلیب.     

  ارمنی، روس و تورک دیل‌لرینی بیلیر، آلمانجا ترجومه‌لر آپاریر. حاضیردا  " آذربایجان اوردوسو "  قزئتی‌نین خوصوصی موخبیری، ارجییئس بیلیم‌یوردو (تورکیه، قیصریه شهری) ارمنی آراشدیرمالار بؤلومو باشقانی‌دیر.  

    تدقیقاتچی کیمی بین الخالق علمی کونفرانس‌لاردا چیخیش ائدیر. 1999-جو ایلین ژوئیه‌سیندن قارص (تورکیه)، 2003-جو ایلین مئی‌ندن باکی (آذربایجان)، 2005-جی ایلده آنکارا (تورکیه)، 2007-جی ایلده یئنیدن باکی‌دا کونفرانس‌لاردا ایشتیراک ائتمیش، 2010-جو ایلده بلژیک پارلامنتینده داغلیق قاراباغ ایله باغلی دیالوقدا ایشتیراکچی اولموشدور.  

     100-دن چوخ علمی مقاله‌سی چاپ ائدیلمیشدیر.  

= عاییله‌سی =
  عاییله‌لی‌دیر – حیات یولداشی مهدی‌یئوا رهیله یعقوب قیزی، اؤولادلاری مهدی‌یئو ائلای غفار اوغلو، مهدی‌یئو امین غفار اوغلو و ریضایئوا گونای غفار قیزی‌دیر.  

## " ارمنی مسله‌سی "-نه دایر علمی مقاله‌لری و کیتاب‌لاری

*   ارمنی مسله‌سی نئجه اورتایا چیخدی؟. ائل‌توران ژورنالی، ژانویه-فوریه 1994.  
*   قارص آدلی وطن. باکی: 2000.  
*   قارص و دیگر شرقی آنادولو ویلایت‌لرینده  " ارمنی مسله‌سی " ... دیرچلیش ییرمی بیر عصر ژورنالی، فوریه-مارس 2005.  
* غرب میسیونر تشکیلات‌لاری‌نین شرقی آنادولودا گوددوکلری مقصدلر مطبوعاتدا. BDU-نون علمی خبرلری، هومانیتار سرییاسی، 4-جو سای، ژوئیه-ژوئن 2004.  
*   ارمنی‌لرین شرقی آنادولودان کؤچورولمه‌سی ضرورتی مطبوعاتدا. دیرچلیش ییرمی بیر عصر ژورنالی، 2007.  
*   "Armenian problem" in history. Journal "Today and tomorrow", october, 2007.
*  " ارمنی مسله‌سی "  تاریخین ایزی ایله. مونوقرافیا، 2008.  
*  " داغلیق قاراباغ ایشغالدان اوّل ... و سونرا "PDF . (آذربایجان تورکجه‌سینده)، باکی،  " حربی نشریات " ، 2009. 136 ص.  
*   داغلیق قاراباغ ایشغالدان اول ... و سونرا. (آذربایجان‌تورکجه‌سی وتورکیه‌ تورکجه‌سینده 2010-2011).  
*   ارمنی‌جه قایناق‌لاردا ارمنی جینایت‌لری، 2015.

## اتک یازی‌لار

بؤلمه:ژورنالیستلر