اوزئییر حاجی‌بَی‌اوو

**اوزئییر حاجی‌بیوو**(عُزیر حاجی‌بیگ‌او) (1885 - 1948)، آذربایجان اوپرا صنعتی نین اینکیشافی، اؤز قودرتلی ایستئعدادینی خالقا صرف ائتمیش -اوزئییر حاجی‌بیووون آدی ایله قیریلماز تئللرده باغلیدیر. اوزئییر حاجی‌بیوو بوتون یاخین شرق عالمینده ایلک اوپرا اولان  " لئیلی و مجنون " ، ائلجه ده ان موکممل اوپرالاریندان بیری، آذربایجان مدنیتی نین گؤزل اینجیلریندن ساییلان  " کوروغلو " نون مؤلیفیدیر. بؤیوک بستکارین یارادیجیلیق یولو هئچ بیر زامان دینجلیک بیلمه ین، دایم موسیقی یارادیجیلیغی نین یوکسکلیکلرینه جان آتان، اؤز صنعتکارلیغینی یورولمادان جیلالاندیرماغا چالیشان بؤیوک بیر ایستئعدادین اینکیشافینی عکس ائتدیرن پارلاق بیر نومونه دیر. اوزئییر حاجی‌بیووون اوزرینده 20 ایله یاخین ایشله دیگی و 1945-جی ایلده چاپ ائتدیگی  " آذربایجان خالق موسیقیسی نین اساسلاری "  کیتابی اورتا عصرلردن سونرا شرق موسیقیسی نین نظریییه سی ایله باغلی یازیلمیش ان دولغون و هرترفلی کیتاب حساب اولونور.  
    

## حیات و یارادیجیلیقی

*--1885 — **عبدولحوسئین** بی و **شیرین‌بگیم** خانیم حاجی‌بیوولارین عاییله‌سینده اوزئییر حاجی‌بیوو آنادان اولموشدور.  
*--1897 — شوشادا ح. حاقوئردییئوین(حق‌وئردی) تشببوثو و رهبرلیگی ایله م. فوضولی نین «لئیلی و مجنون» پوئماسی اساسیندا گؤستریلمیش «مجنون لئیلی نین مزاری اوستونده» آدلی موسیقیلی صحنه جیکده  ، خور دستسینده ایشتیراک ائتمیشدیر.  
*--1899 — شوشادا هاشیم بی وزیراوون مودیر اولدوغو روس-تاتار مکتبینی بیتیرمیشدیر. حاجی‌بیوو  قوری موعلیملر سئمینارییاسینا قبول اولونموشدور.  
*--1904 — قوری موعلیملر سئمینارییاسینی بیتیریب، ایبتیدای مکتب موعلیمی دیپلومو آلمیشدیر.  
*--1904—1905 — ح. هادروت کند مکتبینده موعلیم ایشله میش، بورادا روس دیلی، حساب، تاریخ و موسیقیدن درس دئمیشدیر.  
*--1905 — باکی شهرینه کؤچموشدور. ادبی-پوبلیسیستیک فالیته باشلایاراق «هیات» قزئتینده ترجومه چی ایشله میشدیر. همین گوندن نشر ائدیلمه یه باشلایان «یرشاد» قزئتی نین امکداشی اولموشدور. همین گوندن نشر ائدیلمه یه باشلایان «یرشاد» قزئتی نین امکداشی اولموشدور.   
*--1905—1907 — باکی شهری یاخینلیغینداکی بیبیهئیبت کند مکتبینده آنا دیلی، روس دیلی، رییازیات، چوغرافییا و موسیقی موعلیمی اولموشدور.    
*--1907  
**«لئیلی و مجنون» ااوپراسی اوزرینده ایشه باشلامیشدیر.  
** -اون ترتیب ائتدیگی «متبواتدا ایستیفاده اولونان سیاسی، هوقوقی، ایقتیصادی و عسگری سؤزلرین تورکی-روسی و روسی-تورکی لوغتی» اوروجوو قارداشلاری نین متبه سینده چاپدان چیخمیشدیر.   
**«هئساب مثله لری» کیتابینی یازمیشدیر.    
**پروفئسسیونال آذرب. موسیقیسی نین اساسینی قویموش «لئیلی و مجنون» اوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور. اوزئییر بی «ایرشاد» قزئتی رئداکسیاسیندا ژورنالیستلیک فعالیتینی داوام ائتدیرمیشدیر.  
** «سادت» موسلمان خئیریییه جمعیتی نین آچدیغی عئینی آدلی مکتبده روس دیلی، حساب و طبیعتشوناسلیق فنلریندن درس دئمیشدیر.    
** «ترققی» قزئتی ایله امکداشلیق ائتمیشدیر. 1909 ایل ژوئنون 28-ده]]احمد بی آغااوغلو[خاریجه گئتدیکدن سونرا همین ایلین اوکتوبرینادک (قزئت چار حؤکومتی طرفیندن باغلانانادک) ح. قزئتین رئداکتورو اولموشدور.   
*--[1909  
** — باکیدا «شئیخ صنعان» اوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.    
** —  ملئیکه خانیم تئرئقولووا ایله ائولنمیشدیر.   
** —  باکیدا چیخان «حقیقت» قزئتی نین ناشیری و باش رئداکتورو اولموش، 121 سایینادک قزئته رهبرلیک ائتمیشدیر.  
*--1910  
** — باکیدا «ار و آرواد» موسیقیلی کومئدییاسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.    
** — «حقیقت» قزئتی نین رئداکتورو وظیفه سیندن ایمتیناع ائتمیشدیر.   
** - باکیدا «روستم و سؤهراب» اوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.   
*--1911 — باکیدا «او اولماسین، بو اولسون» موسیقیلی کومئدییاسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.   
*--1912   
** — باکیدا «شاه عابباس و خورشید بانو» ااوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.    
** — باکیدا «اصلی و کرم» اوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.  
** — موسیقی تحصیلی آلماق اۆچون]]موسکو[یا گئتمیش، موسکو فیلارمونیک جمعیتی نزدینده ایلیینسکی نین خوصوصی موسیقی کورسوندا تحصیل آلمیشدیر. موسکودان گؤندردیگی ساتیریک هئکایه و فعلیئتونلار «یقبال» قزئتینده درج اولونموشدور. ماددی احتییاج اوزوندن ح. موسکودا موسیقی تحصیلینی یاریمچیق قویوب، باکییا قاییتمیشدیر.    
** —  [پئتئربورق شهرینه گئده رک، پئتئربورق کونسئرواتورییاسینا داخیل اولماغا حاضیرلاشمیشدیر.  
** —  «آرشین مال آلان» موسیقیلی کومئدییاسی اوزرینده ایشله میشدیر.  
** — باکیدا «آرشین مال آلان» موسیقیلی کومئدییاسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور.   
*1914 
** - پئتئربورق کونسئرواتورییاسینا قبول اولونموشدور.   	  
** —  تحصیلینی یاریمچیق قویوب، باکییا قاییتمیشدیر. «هارون و لئیلا» اوپراسی اوزرینده ایشله میشدیر.    
*1915 
** — «هارون و لئیلا» اوپراسی نین لیبرئتتوسو نشر اولونموشدور.   	  
** —  «یئنی ایقبال» قزئتی نین رئداکتورو وظیفه سینده ایشه باشلامیشدیر.   
** — ه.«یئنی ایقبال» قزئتی نین صاحیبی و باش رئداکتورودور.    
*1916 — ح. «یئنی ایقبال» قزئتیندن اوزاقلاشمیشدیر.    
*1918 
** —  آذربایجان اوپرا آرتیستلری نین ایرانین انزه لی و رشت شهرلرینه قاسترول سفرینه رهبرلیک ائتمیشدیر.    
** —  باکیدا «آذربایجان» قزئتی ایله امکداشلیق ائتمه یه باشلامیشدیر.   
*1919 — ح. «آذربایجان» قزئتی نین رئداکتورو وظیفه سینه تعیین اولونموش و 1920 ایل آوریلین 28-دک بو وظیفه ده فالیت گؤسترمیشدیر.    
*1920 
** —  موسیقی آکادئمییاسی و خالق کونسئرواتورییاسی آچماغین و کئچمیش موسیقی مکتبلری نین بینالارینی اونلارا وئرمگین ضروریلیگی حاقیندا خالق موعاریف کومیسسارینا م'روزه تقدیم ائتمیشدیر.  
** — قادینلار کلوبو (سونرالار ح. بایراموو آد. کلوب) نزدین-ده خالق چالغی آلتلری اورک.-نی تشکیل ائتمیشدیر.    
** — آدک-دا شرق موسیقیسی شؤعبه سی تشکیل ائتمک حاقیندا خالق موعاریف کومیسسارلیغینا م'روزه تقدیم ائتمیشدیر.   
*--1921  
** — خالق موعاریف کومیسسارلیغی اینجه سنت شؤعبه سینده موسیقی بؤلمه سی نین مودیری وظیفه سینه ت'یین اولونموشدور    
** — آدک-نی یئنیدن قورماق باره ده خالق موعاریف کومیسسارینا م'روزه تقدیم ائتمیشدیر. همین م'روزه آدک-نین یارادیلماسی اۆچون پروقرام کیمی تصدیق ائدیلمیشدیر.  
** — آدک-دا ضرب آلتلری صینفی آچماغین ضروریلیگی حاقیندا تشببوس قالدیرمیشدیر.    
*--1922—1924  
**— اؤزونون تشببوسو ایله تاسیس اولونموش آذربایجان دؤولت تورک موسیقی مکتبینه رهبرلیک ائتمیشدیر.  
**— آذربایجان  دؤولت درام تئاتری نین رئپئرتوار کومیسسیاسینا جلب اولونموشدور.  
*--1925  
**— باکی زحمتکئش خالق دئپوتاتلاری سووئتینه دئپوتات سئچیلمیشدیر.  
**—ه.-اون رهبرلیگی آلتیندا آذربایجان  دؤولت تورک موسیقی تئخ نیکومو طلبه لری نین گوجو ایله «آشین مال آلان» موسیقیلی کومئدییاسی تاماشایا قویولموشدور.    
*--1926  
**— آذربایجان دؤولت تورک موسیقی تئخنیکومو آدک ایله بیرلشدیریلمیشدیر.  
**—  کونسئرواتورییانین پرورئکتورو ت'یین اولونموشدور.  ح. کونسئرواتورییا نزدینده چوخسسلی طلبه خورونون تشکیلینه تشببوس گؤسترمیشدیر. دی.    
*--1927— ح.-اون و م.]]ماقومایئو[ین عومومی رئداکتورلوغو ایله «آذربایجان تورک ائل نغمه لری» مجموعه سی نشر اولونموشدور. مجموعه نین ترتیبچیلری او.حاجیبیوو، م. ماقومایئو و  ز. حاجی‌بیوو.  
*--[1928  
**—  آذربایجان آشیقلاری نین بیرینجی قورولتاییندا «آشیق صنعتی» مؤوزوسوندا معروضه ائتمیشدیر.    
**—  آذربایجان دؤولت کونسئرواتورییاسی نین رئکتورو وظیفه سینه ت'یین اولونموش و 1929 ایلدک بو وظیفه ده چالیشمیشدیر.   
*--1930—1938 — آدک-دا آذرب. خالق موسیقیسی شؤعبه سی نین موعلیمی و مودیری اولموشدور.  
*--1931 — ح. بیرینجی نوتلو آذربایجان  خالق چالغی آلتلری اورکئسترینی تشکیل ائتمیشدیر.  
*--1932—1936 — ح. «کوروغلو» اوپراسی اوزرینده ایشله میشدیر.  
*--1934  
**—  آذربایجان بستکارلار ایتتیفاقی نین عوضوو سئچیلمیشدیر.  
**— آدک-دا «عالی مکتبده تار و کامانچانین پئرسپئکتیولری» مؤوزوسوندا معروزه ائتمیشدیر.  
*--1935 — ح. «آذربایجان س. س. ر.  امکدار اینجه سنت خادیمی» فخری آدینا لاییق گؤرولموشدور.  
*--1936 — ح. آذربایجان دؤولت خورونو تشکیل ائتمیشدیر.    
*--1937  
**— باکیدا «کوروغلو» اوپراسی نین ایلک تاماشاسی اولموشدور. ح. «آذربایجان س. س. ر.   خالق آرتیستی» فخری آدینا لاییق گؤرولموشدور. دسامبر  
**— ح. بیرینجی چاغیریش سسری عالی سووئتینه دئپوتات سئچیلمیشدیر.   
*--1938  
**—  موسکودا آذربایجان اینجه سنتی اونگونلوگونده ایشتیراک ائتمیشدیر.  
**—  «سسری خالق آرتیستی» فخری آدینا لاییق گؤرولموش، لئنین اوردئنی ایله تلطیف اولونموشدور.  
**—  آذربایجان سسر بستکارلار ایتتیفاقی نین صدری سئچیلمیشدیر.  
*--1939  
**— آذربایجان دؤولت کونسئرواتورییاسی نین رئکتورو وظیفه سینه ت'یین ائدیلمیشدیر.  
**—سسری بستکارلار ایتتیفاقی نین بیرینجی قورولتایی نین تشکیلات کومیته سی نین عوضوو سئچیلمیشدیر.  
*--1940  
**— پ. ای.]]چایکووسکی[آد. موسکو کونسئرواتورییاسیندا «آذربایجان خالق موسیقیسی نین اساسلاری» مؤوزوسوندا م'روزه ائتمیشدیر.  
**—  پروفسور آدی آلمیشدیر.  
*--[1941  
**—  «کوروغلو» اوپراسینا گؤره ستالین موکافاتینا لاییق گؤرولموشدور.  
**—  ایکینچی چاغیریش سسری عالی سووئتینه دئپوتات سئچیلمیشدیر.   	  
**—  اوردویا بدیعی خیدمت ساهه سینده رئسپوبلیکادا هامیلیک ایشلری نین رهبری ت'یین اولونموشدور.   
*--1942— موغام و خالق ماهنیلاری نین ایفاسی مثله سینه دایر مو شاویره ده چیخیش ائتمیشدیر. — «کوروغلو» اوپراسی آوبت-ندا روس دیلینده تاماشایا قویولموشدور.  
*--1944  
**— س.س.ر.ی ائا-نین آذربایجان  فیلیالی نین اینجه صنعت بؤلمه سی نین رهبری تعیین اولونموشدور. — گنج ایفاچیلارین  موسابیقه سی نین مونصیفلر هئیتینه صدرلیک ائتمیشدیر.    
**—  تیفلیس شهرینده کئچیریلمیش زاقافقازییا رئسپوبلیکالاری موسیقی اون گونلوغونون تشکیلاتچیلاریندان بیری، آذربایجان نوماینده هئی'تی نین بدیعی رهبری اولموشدور.  
**— آذربایجان دؤولت سیمفونی اورکسترینه اونون آدی وئریلمیشدیر.    
*--1945  
**— «آذربایجان خالق موسیقیسی نین اساسلاری» مونوقرافییاسی نشر اولونموشدور.  
**—  آذربایجان س.س.ر عئلملر آکادئمییاسی نین حقیقی عوضوو سئچیلمیشدیر.  
**— «قیرمیزی امک بایراغی» اوردئنی ایله تلطیف ائدیلمیشدیر.    
**— آنادان اولماسی نین 60 ایللیک یوبیلئیی کئچیریلمیشدیر.  
**— آذربایجان س.س.ر عئلملر آکادئمییاسی اینجه سنت اینستیتوتونون دیرئکتورو تعیین اولونموشدور.    
**— موسیقی ایفاچیلاری نین عومومی اتتیفاق موسابیقه سی نین مونصیفلر هئی'تی نین عوضوو سئچیلمیشدیر.  
*--1946 — ح. «آرشین مال آلان» کینوفیلمی نین موسیقیسی نین مؤلیفی کیمی استالین موکافاتینا لاییق گؤرولموشدور.  
*--1948 — اوزئییر حاجی‌بیوو وفات ائتمیشدیر.    
    
## ساتیریک مینیاتورلریندن نومونه لر
بیز نئجه ایش گؤروروک؟

بیز ایش گؤرمک ایسته دیکده بیر شئیی یادیمیزدان چیخاردیریق.

او شئی ندیر؟

او شئی نردیواندیر!

نئجه ینی نردیوان؟ نردیوان ندیر؟  
نردیوان بیر آلتدیر کی، اونون واسیطه سیله آدام تدریجله یوخاری چیخا بیلر. هر کس نردیوانسیز یوخاری چیخماق ایستسه، ائله ییخیلار کی، تپه سی داغیلار.  
بو بئله. بوندان باشقا، بیر ده بیزهمیشه باشیمیزدان یئکه ایش گؤروروک.  
آما بونون سببی وار. سببی ده بودور.  
قونشولاریمیز سیچان بویدا ایش گؤردوکده بیز یاتمیشدیق. سونرا اونلارین ایشی بؤیویوب، کئچی بویدا اولاندا دا بیز یاتمیشدیق. سونرا اونلار ائششک بویدا ایشلر گؤرمه یه اوز قویدولار، بیز یئنه یاتمیشدیق. قونشولاریمیزین ائششک بویدا اولان ایشی، ایره لیله ییب جامیش یئکه لیکده اولدو. آما بیز یاتمیشدیق. و جامیش دؤنوب دوه اولاندا دا بیز یاتمیشدیق. بیز آنچاق او واخت اویاندیق، نه واخت کی، قوشونلاریمیز فیل بویدا ایش گؤرمه یه باشلادیلار.  
غرض، گؤزوموزو اووخالاییب دئدیک کی، نه وار، بیز ده او بویدا ایشلر گؤره بیلریک و باشلادیق فیل بویدا ایشلر گؤرمه یه.  
آخیری نه اولدو؟  
آخیری بئله اولدو:  
فیلین بیر آیاغینی قاییرمامیش یورولوروق و دوروب قاچیریق. سونرا اوتانیریق، دئییریک، گلین تازادان باشلایاق. آنجاق بوراسینی ایقرار ائلگیم کی، فیله گوجوموز چاتمیر. دئییریک کی، اوندان بالاجاسینی قاییراق. فیلدن بالاجا ندیر؟ البتته دَوَه. قرار قویوروق کی، دوه بویدا قاییراق. باشلاییریق. آما یئنه دوه نین آیاغی تامام اولمامیش یورولوب قاچیریق. سونرا یئنه ییغیلیریق، دئییریک کی، دوه ایریدیر، اوندان بالاجاسینی باشلایاق. اوندان بالاجا ندیر؟  
جامیشدیر. باشلاییریق جامیش بویدا ایش گؤرمه یه، لاکین جامیشا دا گوجوموز چاتمیر. آشاغی ائنیریک ( حالبوکی، قونشولار فیلدن یوخاری چیخیرلار). دئییریک کی، ائششک بویدا ایش گؤرک، آما ائششک ده بیزه گوج ائله ییر.توتوروق کئچینی، گوروروک کی، یوخ، کئچییه ده تاب گتیره بیلمیریک. اوندا مصلحتی قویوروق سیچان اوستونه.

آما اوندا گؤرورسن کی، ایچیمیزدن بیر پیشیک چیخدی و سیچانی یئدی...  
بیز بئله ایش گؤروروک.

## اوزئییر حاجی‌بیووون موسیقی اثرلری
    
### اوپرالار
*--1907 - لئیلی و مجنون. بیرینجی رئداکته ده 5 پرده لی، 6 شکیللی، سونراکی قورولوشلاردا 4 پرده لی، 6 شکیللی. لیبرئتتوسو م. فضولینین عئینی آدلی پوئماسی اساسیندا اوزئییر و جئیهون حاجی‌بیوو قارداشلاری طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1908 ایل ژانویه‌نین 12-ده (25-د) باکیدا، ح. ز. تاغییئوین تئاتریندا اولموشدور.  
    
*--1909 - شئیخ صنعان. 5 پرده لیدیر. لیبرئتتوسو عئینیادلی خالق داستانی نین موتیولری اساسیندا حاجی‌بیوو طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1909 ایل نووامبرین 30-دا (دسامبرین 13-د) نیکیتین قارداشلاری نین تئاتر-سیرکینده اولموشدور.  
*--1910 - روستم و سؤهراب. 4 پرده لیدیر. لیبرئتتوسو م. فیردوسی نین «شاهنامه» اثری نین موتیولری اساسیندا حاجی‌بیوو طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1910 ایل نووامبرین 12-ده (25-د) باکیدا]]ح. ز. تاغییئوین[تئاتریندا کئچیریلمیشدیر.  
*--[1912 - شاه عابباس و خورشید بانو. 4 پرده لی، 6 شکیللی. لیبرئتتوسو خالق داستانلاری اساسیندا حاجی‌بیوو طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1912 ایل مارسین 10-دا (23-د) باکیدا، نیکیتین قارداشلاری نین تئاتر-سیرکینده کئچیریلمیشدیر.  
اصلی و کرم. 4 پرده لی، 6 شکیللی. لیبرئتتوسو عئینیادلی محبت داستانی اساسیندا حاجی‌بیوو طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1912 ایل مایین 18-ده (31-د) باکیدا، مایلوو قارداشلاری نین تئاتریندا کئچیریلمیشدیر.  
    
*--1915 - هارون و لئیلا. 5 پرده لی. لیبرئتتوسونو رب داستانی نین موتیولری اساسیندا حاجی‌بیوو یازمیشدیر. اوپرا تاماشایا قویولمامیشدیر.  
*--1936 - کوروغلو. 5 پرده ده. لیبرئتتوسو عئینیادلی آشیق داستانی اساسیندا ح. ایسماییلوو، شئرلر م. س. اوردوبادی طرفیندن یازیلمیشدیر.  
ایلک تاماشا 1937 ایل آوریلین 30-دا باکیدا، آوبت-ندا کئچیریلمیشدیر.  
    
*--1945 - فیروز (یلکین آدی شهربانو). 4 پرده ده. لیبرئتتوسونو خالق داستانلاری اساسیندا حاجی‌بیوو یازمیشدیر. اوپرا تاماملانمامیشدیر.

### موسیقیلی کومئدییالار
     
    
*--1909 - ار و آرواد. 3 پرده دح. لیبرئتتوسو حاجی‌بیوووندور.  
ایلک تاماشا 1910 ایل مایین 24-ده (ییونون 6-دا) باکیدا، نیکیتین قارداشلاری نین تئاتر-سیرکینده اولموشدور.  
    
*--1910 - 0 اولماسین، بو اولسون. 4 پرده ده، اولجه 3 پرده ده ایدی (حامام صحنه‌سی 1915 ایلده یازیلمیشدیر). لیبرئتتوسو حاجی‌بیوو اوندور.  
ایلک تاماشا 1911 ایل آوریلین 25-ده (مایین 8-د) باکیدا، مایلوو قارداشلاری نین تئاتریندا اولموشدور.  
    
*--1913 - آرشین مال آلان. 4 پرده دح. لیبرئتتوسو ه.-اوندور.  
ایلک تاماشا 1913 ایل اوکتوبرین 25-ده (نووامبرین 7-د) باکیدا، ح. ز. تاغییئوین تئاتریندا اولموشدور.  
    
## اینسترومئنتال موشاییعتلی خور اثرلری
*--1919 - آذربایجان. خور و اورگ اۆچون. سؤزلری احمد جاوادیندیر. میلّی مارش. خور و اورک. اۆچون. سؤزلری حاجی‌بیوووندور.  
*--1930 - هیمن (مللی سرود).  خور و سیمفونی اورگ اۆچون. سؤزلری حاجی‌بیوووندور.  
*--1934 - کانتاتا. م. فیردووسی نین 1000 ایللیگینه حسر اولونوب. خور و سیمف. اورک. اۆچون.  
قیزیل عسگر مارشی. سولیست، خور و فپ. اۆچون. سؤزلری م. س. اوردوبادینیندیر.  
    
*--1936 - آذربایجان خالق ماهنیلاری نین خور اۆچون ایشلمه لری. خالق چالغی آلتلری آنسامبلی و یا فپ.-نین موشاییعتی ایله خور اۆچون («ای بری باخ»، «گئدک گزک باغچادا»، «امان ننه»، «نه گؤزلدیر»،  «لولو»، «سن گؤزل»، «لللی»). سوواری مارشی. خور و فپ. اۆچون.  پییادالار مارشی. خور و فپ. اۆچون.    
*--1938 - کانتاتا. سولیست، خور، سیمف. اورک. و رقص قروپو اۆچون. سؤزلری س. روستمیندیر. اؤلمز صنعتکار. م. ف. آخوندووون آنادان اولماسی نین 125 ایللیگی موناسیبتیلح. خور و فپ. اۆچون. سؤزلری ح. ناطیقیندیر.  
*--1939 - کانتاتا. سولیست، خور، سیمف. اورک. و رقص قروپو اۆچون.  
*--1942 - «وطن و جبهه» کانتاتاسی. سولیست، خور، سیمف. اورک. و رقص قروپو اۆچون. سؤزلری ه.-دور.  
«ائی وطن». خور و فپ. اۆچون. سؤزلری س. وورغونوندور.  
    
*--1945 - آذربایجان س‌س‌ر دؤولت هیمنی. خور و سیمف. اورک. اۆچون. سؤزلری صمد وورغون و سلیمان روستمیندیر.  
غلبه هیمنی، ظفر هیمنی. خور و سیمف. اورک. اۆچون. سؤزلری س. وورغونوندور.  
ایستالینه سالام. خور و سیمف. اورک. اۆچون. سؤزلری س. روستمیندیر.  
    
*--1947 - کانتاتا. نیظامی گنجوی نین 800 ایللیگینه حسر اولونموشدور. خور و سیمف. اورک. اۆچون. سؤزلری س. روستمیندیر.    
     
### اورکئستر اثرلری
*--1928—1933 - کولخوز چؤللریند. خالق چالغی آلتلری اورک. اۆچون. آرازباری. سیمف. اورک. اۆچون.  
تنتنه لی مارش. آذربایجان تورک تئاترینین 10 ایللیگینه هسر اولونموشدور. سیمف. اورک. اۆچون.  
فانتازییا № 1. خالق چالغی آلتلری اورک. اۆچون.  
فانتازییا № 2. خالق چالغی آلتلری اورک. اۆچون.  
    
*--1941 - جنگی. خالق چالغی آلتلری اورک. اۆچون.  
    
### کامئرا-اینسترومئنتال اثرلری
*--1925—1945 - اشیقسایاغی. سکریپکا، ویولونچئل و فپ. اۆچون. اوشاق آلبومو. فپ. اۆچون.  
سوناتینا. فپ. اۆچون.  
اوشاق پیئسلری. فپ. اۆچون.    
    
### خورئوقرافیک مینیاتورلر
*--1919 - آذربایجان. قایتاغی (داغیستان).  
   
### رومانس-قزللر
*--1941 - سنسیز. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری نیزامینیندیر (ازرب. دیلینه ترجومه سی جفر خندانیندیر).  
*--1943 - سئوگیلی جانان. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری نیزامینیندیر (ازرب. دیلینه ترجومه سی میروارید دیلبازینیندیر).    
    
     
### ماهنیلار
*--1918 - چیرپینیردی قارا دنیز. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری احمد. جاوادیندیر.  
*--1927 - یئتیم قوزو. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری نین مؤلیفی معلوم دئییل.  
بیر قوش دوشدو هاوادان. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری نین مؤلیفی م'لوم دئییل.  
   
*--1930 - قاراگؤز. سس و خالق چالغی آلتلری آنسامبلی اۆچون. سؤزلری ح. ناطیقیندیر.  
*--1932 - کومسومولچو قیز. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری م. تهماسیبیندیر.  
*--1933—1934 - سوواری ماهنیسی. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری ح. ناطیقیندیر. پیلوتلار. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری م. سئییدزادنیندیر.  
بایرام گونو. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری م. سئییدزادنیندیر.  
    
*--1941 - چاغیریش. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری س. الییئوانیندیر.  
ایلک واریانتی «مازوت» آدی ایله 30-جو ایللرده یازیلمیشدیر.  
شفقت باجیسی. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری س. وورغونوندور.  
   
*--1942 - وطن اوردوسو. سس و فپ اۆچون. سؤزلری صمد وورغونوندور.  
یاخشی یول. سس و فپ اۆچون. سؤزلری س. روستمیندیر.  
آنانین اوغلونا نصیحتی. سس و فپ. اۆچون. سؤزلری آشیق م. بایراموووندور.  
دؤیوشچولر مارشی.  

## قایناق‌لار

*Üzeyir Hacıbəyov
*Musigi Dunyasi
*Kitab Klubu

بؤلمه:آذربایجانلی موعلیملر