open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
نسرین مقانلو

**نسرین موغانلو** (فارسجا: نسرین مقانلو) (دوغوم:۱۳۴۷ تیرین بیری-تهران) ایرانلی آکتور. حیات یولداشی (فارسجا: همسر) فیلمینده آدلیم آکتور اولدو و تانیندی. آنا قوناغی (فارسجا: مهمان مامان)، باغیشلانمامیش (فارسجا: نابخشوده) و هیند موسافیری (فارسجا: مسافری از هند)، سونونجو سند (فارسجا: آخرین سند) و...چوخلو فیلملرده آکتور اولموشدور.

## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما ۲۰۱۷-ژانویه

بؤلمه:سینما
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:Iranian film actresses
بؤلمه:Iranian stage actresses
بؤلمه:Iranian television actresses
بؤلمه:تهرانلیلار
بؤلمه:۱۹۶۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
محسن چاووشی

**محسن چاووشی** (دوغوم:  - خورمشهر) ایرانلی کورد شارکیچی و اوخوجو موسیقیچی. پاپ و راک موسیقیده چالیشیر.

## قایناقلار

*فارسیجا ویکی پدیا یوخلانیلیب ژانویه-۲۰۱۷

بؤلمه:موسیقی
علیرضا افتخاری

**علیریضا ایفتیخاری** (فارسجا:علیرضا افتخاری، دوغوم: ۱۳۳۷ ایصفاهان) — آدلیم ایرانلی موغنّی و اوخوجو. ۶۰ آلبومو پایلاشیب و چوخ اوزون ایللردی سوننتی ایران موسیقیسینده چالیشیر. ۱۳۸۹-نجو ایلده قالارگی کیمسه اؤدولون قازاندی.

## یاشام
۱۳۳۷ده ایصفهاندا دونیایا گلدی و اوشاقلیقدا ویولون چالماق اؤیرندی. ۱۲ یاشیندا ایرانین سوننتی ردیف موسیقیلرین اوخودو. تاج کسائی و جلیل شهناز اونون اوستادی اولموشلار. تاج ایصفهانی اؤلوموندن سونرا ۱۳۶۰دا علی اکبر شهنازی و داریوش صفوت و علی تجویدی اونون اوستادی اولدولار.

## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما 2017-ژانویه

بؤلمه:موسیقی
علیرضا بیرانوند

**علیرضا بیرانوند** () ایرانلی فۇتبولچو و قاپیچی. اوْ ایرانین خورم آباد شهرینده آنادان اوْلوب. **علیرضا بیرانوند** نفت تهران فوتبول کلوبو، پرسپولیس-تهران فوتبول کولوبو و ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.

## باشاریلاری
## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

*Alireza Beiranvand at PersianLeague.com

بؤلمه:۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:نفت تهران فوتبال کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
بؤلمه:ایران ۲۰ یاش آلتی میلّی فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:ایران میلّی فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فوتبال قولرلری
بؤلمه:خورم‌آبادلی‌لار
بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
بؤلمه:خلیج فارس لیگینین اویونچولاری
بؤلمه:پرسپولیس فوتبال کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:لور اینسانلار
بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار
حامد لک

*حامد لک*' (3 آذر 1369 تهران) ایرانلی فوتبالچو و قاپوچو (قؤلر) صبای-قوم فوتبال کولوبو و تیراختور فوتبول کولوبوندا قاپوچو اوْلوب ایندی پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو قؤلردی.

## قازاندیقی
تیراختور فوتبول کولوبو ایله ایران حذفی دوره سینده شامپیون چیخدیلار.ایکی ایل بۇ تیم ایله فوتبالچو اوْلدو و سون ایللر سایپا تیمینه کؤچدو.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بؤلمه:تراکتورسازی کولوبونون اویونچولاری
جومهوریتچی حیزبی (بیرلشمیش ایالتلر)

**جومهوریتچی حیزبی** () یادا **بؤیویک قدیمی حیزب** () آمریکادا بیر حزب دیر. بو حیزبین قاباغیندا دموکرات حیزبی تاریخده اونون اۆچون رقیب تانینیب. بو حیزب ۱۸۵۴-جی ایلده قورولوب. بو حیزب بیرینجی دفعه آبراهام لینکولن ایله (۱۸۶۱-۱۸۶۵) ایللر آراسیندا آمریکا دا حوکومت سوردولر. ۲۰۱۷-جی ایلده دونالد ترامپ بو حیزب دن آمریکا جومهور باشقانی اولدو.

## نوتلار

## قایناقلار
https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_Party_(United_States)

بؤلمه:سیاست
عبدالله بن عبدالعزیز

**عبد الله بن عبد العزيز بن عبد الرحمن بن فيصل بن تركي آل سعود **(۱۳۴۳هـ / ۱۹۲۴- ۳ ربيع الثاني ۱۴۳۶هـ / ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵) آلتینجی سعودی سولطانی. سعودی عربیستان آلتینجی شاهی ایدی. ملک فهد بن عبدالعزیز اؤلوموندن سونرا حوکومته یئتیردی. عبدالعزیز بن سعودین ۱۲-نجی اوغلو ۱۹۲۴-نجی ایلده ریاض شهرینده دونیایا گلدی. ۱۹۹۴-نجی ایلده ملک فهدین نوخوشلوغونا گؤره ولیعهد و حاکیم اولدو و ۱ آقوست ۲۰۰۵ده ملک فهد دونیادان گئتدیکده تخت اوستونه کئچدی. ۲۰۱۵ده دونیادان گئتدی.

## قایناقلار

بؤلمه:شاهلار
بؤلمه:سعودی عربیستان شاهلاری
پلاسکو بیناسی

بندانگشتی|سول|پلاسکودان اَسکی بیر گؤرونتو

**پلاسکو بیناسی** تهراندا ایستانبول دؤرد یولونون شرق طرفینده یئرلَشَن 17 قاتلی تیکینتی ایدی. تهرانین بیرینجی موْدرن و اۇجا تیکینتی سی آدلانان پلاسکو بیناسی نی، یهودی تاجیر ‌حبیب اله ائلقانیان 1339 جو ایلده دوزَلتمیشدی. ائلقانیان  یهودیلار ایجتماعی باشچیسی ایدی و ایران انقلابیندان سونرا اعدام اولوندو. 1395جی ایل قیش ایلکی (دی آیی)  نین ۳۰.جو گونونده یانغینا گؤره اۇچوب و 400 آل-وئر واحیدی آرادان گئتدی. سون ایطلاعاتا گؤره ۳۰ یانغین سؤندورن جانلارینی اَلدن وئریب و ان آزی ۷۰ یارالی واردیر. بو تیکینتی ۱۴۰۰ ایلینده یئنی‌دن تیکیلدی.
thumb|پلاسکو بیناسی ۱۳۹۰–جی ایلده
بندانگشتی|سول|پلاسکو تیکینتی سینده یانغین
بندانگشتی|سول|پلاسکو تیکینتی‌سی ییخیلماقدان سوْنرا

## قایناقلار

### اتک‌یازی
فریبرز عرب‌نیا

**فریبرز عرب نیا** (دوغوم 25 فروردین 1343 تهران) ایرانلی آکتور.ان آدلیم فیلمی موختار نامه فیلمیدی بو فیلمیده مختار ثقفی نقشین اوینادی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:تهرانلیلار
بؤلمه:Iranian male film actors
بؤلمه:Iranian film directors
سید هادی خسروشاهی

**سید هادی خسروشاهی** (1317تبریز/ ۸ اسفند ۱۳۹۸ تهران) دین عالیمی و کیتاب یازان.

## یاشامی
تبریزده آنادان اولدو. آتاسی سید مرتضی خسروشاهی تبریزین تانینمیش و آدلیم عالیمی ایدی و تبریزده چوخلو بیلگلری قازاندی 15 یاشیندا قوم شهرینه کؤچدو و فلسفه قوران تفسیری فقه و اصول درسلرینی اؤیرندی. آیت الله شریعتمداری علامه طباطبائی آیت الله بروجردی و چوخلو عالیملردن درس آلدی و نجف شهرینده ابوالقاسم خویی طلبه‌سی اولدو. هابئله سید محمدهادی میلانی، آقا بزرگ تهرانی و شیخ مرتضی حائری و سید احمد زنجانی اونون اوستادی اولدولار.

## یازیلاری
80 مقاله و کیتاب و دیلمانج ایشلری بو عالیمدن قالیر. جورج جورداق یازیلارینی دیلمانجلیق ائددی و حضرت علی حقینده و کاشف الغطاء و علامه طباطبائی ایشلرین کامیل ائتدی.

### قایناق
ویکی فقه http://www.khosroshahi.org/main/index.php?Page=definition&UID=856  یوخلاما 2017 ژانویه

بؤلمه:دین عالیمیلری
بؤلمه:کیمسه‌لر
قریش

**قریش ** ایسلامدان قاباق عربیستانین حجاز بؤلومونده یئر‌لشن بیر گۆجلو ائل ایدی.

## قایناق

بؤلمه:عربلر
بؤلمه:ایسلام
عدنان

**عدنان** بیزیم پئیغمبرین ایگیرمی بیرینجی آتاباباسی عدناندی.عدنان حضرت اسماعیل ,ابراهیم نسلیندندی.حضرت اسماعیل نوه لریندن و بیزیم پئیغمبر محمد بن عبداللّه آتاباباسی بئله یازیلیب: عبدالله (آتاسی)، عبدالمطلب(بؤیوک آتاسی)، هاشم، عبد مناف، قصی، کلاب، مره، کعب، لوی، غالب، فهر، مالک، نضر، کنانه، خزیمه، مدرکه، الیاس، مضر، نزار، معد، عدنان.

پئیغمبر آتاباباسی عدنان آتاسیجا دوزگون بیلینیر هابئله عدنان و حضرت اسماعیل آراسیندا آتا باباسی یاخشی بیلینمئز بو اساسدا بیزیم پئیغمبر اوز نسلین عدنان آتاسیجا سایماق ایستیر و بویوردو:اذا بلغ نسبی الی عدنان فامسکوا(منیم آتابابام عدنانجا یئتریماقدا دایاینین).

## عدنان
عدنان آتاسی اُدد(اودد) و آناسی بلهاء .عدنان بوتون عربلر و سامیلر ایچره باشچی و آدلیم اولدو و یثرب و بطحاء اونون الینده اولدو.

## [[نبوکیدنصسر (بخت النصر)|نبوکید نصسر (بخت النصر)]]
نبوکیدنصسر (بخت النصر) بابل شاهی آمادان ائللر ایله بیرلشدی و آسوره لری مغلوبه ائددی و بوتون سامی ائللری توتدو.باشدا یهودا اؤلکه سین توتدو و عبرانی سامیلری کؤچدوردو و سونرا میصر اؤلکه سین آلدی.سامی ائللری توتماقدا حجاز چولونه یوردو و عدنان ایله ساواشدی.عدنان بو ساواشدا مغلوبه اولدو و یمن اؤلکه سینه قاچدی.

عدنان یمن اؤلکه سینده یاشیردی و بو یئرده چوخلو عرب طایفالاری اونون نسلیندندی.

## قایناق
* رشد بیلگی قوتوسو 

بؤلمه:عربلر
بنی نضیر

**بنی نضیر**  مدینه ده یاشایان بیر یهودی ائل ایدی. بو ائل مدینه شهرینده یاشاییردی و ایسلام پئیغمبری مدینه شهرینه گلمکده موسلمانلار ایله باریشدیلار.موسلمانلار اۆچون بیرلشمکو یاردیم اولماق ایستردیلر.هابئله سون ایللر باریشیقدان چونوب و قارشی دوردولار هابئله پئیغمبر امرینه کؤچمگه مجبور اولدولار.

## قایناق

بؤلمه:ایسلام تاریخی
ایسلام آنسیکلوپئدیسی (تورکیه دیانت وقفی ایسلام آنسیکلوپئدیسی)

**تورکیه دیانت وقفی ایسلام آنسیکلوپئدیسی** (تورکیه تورکجه‌سی: **TDV İslam Ansiklopedisi**) تورکیه دیانت وقفی طرفیندن چیخاریلمیش؛ ایسلامی علملر، ایسلام کولتور و مدنیتی ایله ایلگیلی تئریملر، ایسلام دونیاسیندا دین، علم، سیاست، صنعت و ادبیات آلانلاریندا یئتیشمیش اؤنئملی شخصیتلر ایله ایسلام حایاتینا ائتکیده بولونموش اثرلر کیمی ایسلام دونیاسینین بیرچوخ آلانینا ده‌یینن بیر ایچریگه صاحیب تورکجه آنسیکلوپئدی.

ایلگیلی علم قوروللاری طرفیندن یاخلاشیق 500 تمل قایناقدان تاراناراق تثبیت ائدیلن مادّه باشلیقلاری، 15.441 مادّه‌دن اولوشماقدا، بعضی ماده‌لرین فرقلی علم ساحه‌لرینه گؤره یازیلان آلت بؤلوملری ده آرتیریلینجا بو رقم 16.915ـه اولاشماقدادیر. عطف مادّه‌لرینین ساییسی ایسه 6539دور.

آیریجا بوتون جیلدلرینده کی ایچریگه و مادّه لیسته‌سینه آنسیکلوپئدینین اینتئرنئت سیته‌سیندن چئوریم ایچی ائریشیله‌بیلمکده، آختارما، کوپیالاما و پ.د.ف فورمتینده ایندیرمه گؤروله بیلمکده دیر.

## قایناق
* ایسلام انسایکلوپئدینی 

بؤلمه:تورکجه اثرلر
بنی قینقاع دؤیوشو

**بنی قینقاع دؤیوشو** بنی قینقاع یهودیلری و موسلمانلار آراسیندا 5-جی هیجری ایلده مدینه شهرینده اؤز وئرن بیر ساواش ایدی.

## قایناق

بؤلمه:ایسلام تاریخی
خیبر

**خیبر** عبرانیجه خیبر:قالا (عرب دیلی:: مدینة الخیبر) عربیستاندا مدینه شهرینین قوزئی باتی طرفینده بیر کیچیک شهر و بؤلومدی.مدینه ده شام یؤلوندا بیر بؤلگه دی.اسکیده یئددی قالا و کند و نخلیستان اولوردو.بو یئرلر 7 اینجی هیجری ایلده پئیغمبر امرینه علی بن ابی طالب الی ایئله توتولدو.علی بو بؤلگه نین قالاسین آلدی و قالا قاپیسین قالخان ائتدی.فدک کندی یاکلاشیک بو یئرده اولور.

## خیابر
عربجه خیابر خیبرین جمعی اولور.خیبر عبرانیجه سؤز و قالا معناسیندا گلیب.بو یئرده یئتتدی قالا گوروشوردو.

## یئددی قالا
پئیغمبر زمانی بو یئرده یئددی قالا وارایدی.

*حصن ناعم
*حصن تموص (یا حصن ابی الحقیق)
*حصن السلالم
*حصن الشق
*حصن النطاه
*حصن الوطیح
*حصن الکتیبه

حصن یانی باغلی و محکم یئر.
## قایناق
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%DB%8C%D8%A8%D8%B1 فارسی ویکی پدیا-یوخلاما 2017-ژانویه

بؤلمه:ایسلام تاریخی
صهیون داغی

**صهیون داغی** (عبرانیجه: הַר צִיוֹן هار صیون، عرب دیلی: جبل صهیون) اورشلیمین گونئی باتی طرفینده بیر تپه اسکی اورشیلم دووارلاریندان ائشیکده بیر داغدیر. **اورشیلم معبدی** و سونرا مسجد القصی بو تپه اوستونده دوزلمیشلر. داود پئیغمبر بو داغین اوستونده تورپاغا تاپشیریلیب.صهیونیسم اوز آدین بو داغدان گوتوروب. 

## تاریخ
بو داغ بیر قالا یئریدیر و داود بو قالانی جبوسیتلردن آلمیشدیر. جبوسیتلر فیلیسطینده یاشاییردیلار. بو یئر سون ایللر بؤلوندو و قوزئی طرفینده ان اوجا یئرده سولیمان معبدی دوزلدی. بو معبد دوزلدیکدن سونرا شهر بؤیوک اولدو و معبد باتی طرفده قالدی.

## آدلیم یئرلری
داود مقبره‌سی و عیسی ناصرینین سون شام یئری بو داغین مقدس یئرلریدیر.

## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما 2017 ژانویه 

بؤلمه:فیلیسطین
پاتریک لومومبا

**پاتریک لومومبا**(اینگیلیس دیلی: Patrice Émery Lumumba) ‏ (۱۹۶۱ - ۱۹۲۵) سیاستمدار و کونقونون بیرینجی باش وزیری وبلژیک ایستعمارینا موخالیف ایدی.

## قایناق

بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:آفریقالی اینقیلابچیلار
موبوتو سسسوکو

**موبوتو سسسوکو** (اینگیلیس دیلی Mobutu Sese Seko) (دوغوم ۱۴ اوکتوبر ۱۹۳۰ –اؤلوم ۷ سپتامبر ۱۹۹۷ مراکش، روباط) زئیر اؤلکه سینین دیکتاتور رئیس جومهورو ایدی.

## قایناق

بؤلمه:سیاستچیلر
حبیب‌الله القانیان

**حبیب الله القانیان** یهودی تاجیر (1288-1358) ایران یهودیلر باشچیسی و تاجیریدی. 

## قایناقلار

بؤلمه:سیاستچیلر
هئنری کیسینجر

**هئنری کیسینجر** ()، آمریکالی آلمانلی سیاستچی و دیپلومات وآمریکانین اسکی امنیت ایشلر مشورتچی‌سی و اسکی خاریجی ایشلر وزیریدیر.

## یاشاییش
یهودی بیر عائیله‌ده ۱۹۲۳اینجی میلادی ایلده آلمانین فورت شهرینده دونیایه گلدی اشکنازی یهودیلردندی. ۱۹۳۸ده نازی آلماندان کؤچدولر و آمریکادا نیویورک شهرینده یاشاییردیلار.1943ده آمریکا تابعی اولدولار.

کیسینجر ریچارد نیکسون جومهور رئیسی اولماقدا خاریجه ایشلر وزیری اولدو و واترقئت ایشلرینده نیکسون ایشدن سالیندی هابئله کیسینجر سونراکی جومهور رئیسی جرالد فورد دولتینده خاریجه ایشلر وزیری قالدی. ۱۹۷۳ده باریش ایشلرده نوبل اؤدولون ویتنام ساوشین سوندورمک اۆچون آلدی.

## قالری


File:Ronald Reagan and Henry Kissinger.jpg


## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما بهمن ۱۳۹۵

بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:تایم مجله‌سینین ایل آدامی
بؤلمه:آمریکالی دیپلوماتلار
بؤلمه:نیویورکلو نیظامیلر
باهر

**باهِر** یوخسا  عبداﷲ بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب ایمام سجاد اوغلو و ایمام محمدباقر قارداشی ایدی. آدی عبدالله و لقبی باهر ایدی. جمالی و کمالی خوش اولماغا گوره اونون آدی باهر سسلندی.ایمام باقر ایله آتا و آنا بیر قارداشیدی.57 یاشیندا دونیادان گئدیب.

## باهر
سردرود کناریندا بیر بؤلگه دی و خوش اولدوقونا گوره آدی باهر یازیلیبدیر.

## باهر
عربجه سوز و معناسی ایشیقلی و گوروشن و آیدین دیر. آیدین باهر ایله بیر گلیر. ابهَر بو کلمه دن گلیب و اونون صیفتی دیر.

## قایناق
* https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%B1
بنی هاشم

**هاشم اوغلانلاری** یوخسا عربجه بنی هاشم-بنوهاشم.مستعربه ائللردن (مستعربه  سوْنرادان عرب اؤلموش ائللردیلر).هاشم عبدالمناف اوْغلو قریش ائلیندن.محمد بن عبداللّه ایسلام پئیغمبری بۇ ائلدندیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایسلام تاریخی
بنی قینقاع

**بنی قَینُقاع** مدینه جویوتلریندن پئیغمبر زمانی.اؤز عهدلرین سیندیردیلار و موسلمانلارا قارشی اولدولار.پئیغمبر اولاری کؤچدوردو.بنی قینقاع جویوت ائللردن ایدی هابئله بیر باخیشدا اولار عبرانیجه اولمور و عیسو یعقوب قارداشینین اوغلانلاری اولوردولار.

## قایناق

بؤلمه:ایسلام تاریخی
روباط (تربت جام)

**روباط ** عربجه رباط .تربت جام یوخسا بوزجان بؤلگه سینده افغانیستان سینیریندا بیر کند آدی.بو کندین 585 باش یاشامی 1385اینجی ایلده 124 عائیله ده اولوردو.رضوی خوراسان اوستانیندا.

## قایناق

بؤلمه:رضوی خوراسان
ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو

**ایستیقلال خوزیستان فوتبال کولوبو** ، ایرانین فوتبال کلوب‌لارین‌دان بیری‌دیر.

[بندانگشتی|چپ|ایستیقلال خوزیستان فوتبول تاخیمی [ایرانین سوپر لیگی ۹۵-۱۳۹۴|شامپیونلیق مووسومونده ]]
بندانگشتی|چپ|ایستیقلال خوزیستان فوتبول تاخیمینین اویونچولاری شامپیونلیق جشنینده  ۹۵–۱۳۹۴ مووسومده
## مووسوملر
* بو جدول ایستسقلال خوزیستان فوتبال تاخیمینین عملکردین ایرانین سوپرلیگینده اولدوغی ایللرده گوستریر:

## شامپیونلیق مووسومو

ایرانین سوپر لیگینین  ۱۵-نجو دوره سینده ایستیقلال خوزیستان تاخیمی ایلیه بولده عبدالله ویسی نین مشقچی لیقینن شامپیون اولسون. بو تاخیم ۳۰ ایوننان ۱۵ اویونی گازانده و ۱۲ اویونو برابر اولده و ته جه ۳ اویونو اودوزده. بو تاخیم ۳۳ گل وورده و ۱۴ گل یده و ۱۹ تفاضل گلینن بو مووسومون شامپیونی اولده. بو تاخیم ایراندا بیرینجی تیم اولدی که سوپر لیگده لاب آز گل ییبده.

### اویونچولارین آدی شامپیونلیق مووسومونده

 14px

## کولوبون باش مشقچی لری

## قایناقلار

*Official website 


بؤلمه:فوتبال کولوبلاری ایراندا

بؤلمه:ایدمان اهوازدا
کریم بنزما

**کریم بنزما** (سپتامبر ۱۹۸۷ لیون) فرانسه لی فوتبولچو. لیون شهرینده دونیایه گلیب. عاییله سی اصلیتده الجزایرده کبیلیا بؤلومندن کؤچوب.

## قایناق

بؤلمه:فوتبولچولار
تایباد بؤلگه‌سی

**ٰتایباد بؤلگه‌سی** ()، ایران رضوی خوراسان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی تایباد شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۱۷٬۵۶۴ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی شهرستان تایباد
** دهستان پایین ولایت
** دهستان کرات
شهرلر:
* تایباد
** کاریز
*** مشهد ریزه

* میان ویلایت بؤلومو

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:تایباد بؤلگه‌سی
بؤلمه:رضوی خوراسان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
دیزج لیلی خانی

**دیزج لیلی خانی ** باسمنج بؤلگه سینده دوغو آذربایجان اوستانیندا بیر کنددیر.1395 اینجی ایلده بو کندین 2.965 باش یاشامی اولوردو.
ایستوکهولم

**ایستوکهولم** سوئد باشکندی و بؤیوک شهری.ان بؤیوک شهر نوردیک بؤلومونده .932.917 باش شهرین داخیلی یاشامیدی و دؤره سی ایله 1.5 میلیون باش اولور.بالتیک دنیزی ساحیلینده و ایسکاندیناوی یاریم آداسیندادی.بو شهرین 14 آداسی و دنیز ایچره چوخلو کؤرپولری و یؤللاری واردیر.

## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما 2017 ژانویه

بؤلمه:اوروپا
نیلز ریبرگ فینسن

نیلز ریبرگ فینسن - دانمارکلی بیولوژیست (یاشام بیلیم آدامی) و بیلیمجی دیر. 1903 -جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیولوژی و طیب نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## اَییتیم (تحصیلات)


## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری


## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناقلار

* http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates 

   

"
بؤلمه:بیولوژی
بؤلمه:نوبل اؤدولو
بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار
بؤلمه:نوبل فیزیولوژی و طیب اؤدولو قازانانلار
بیلیمجی

**بیلیمجی** یا **بیلیم اینسانی** علم‌‌له مشغول اوْلان، دۆشونن و یارادیجی طبقه‌نین نوماینده‌سی اوْلان شخص‌دیر. عالیملر دیگر اینسانلاردان اؤز باجاریقلاری، ساواد و دۆشونجه‌لری ایله فرق‌لنیرلر. اوْنلار بیر آراشدیرما ساحه‌سی ایله سیستماتیک شکیل‌ده مشغول اوْلا‌راق یئنی بیلیکلرین الده اوْلونما‌سینا چالیشیرلار.
عالیملرین  آماچ مؤوجود ایش شرایطینده بیرباشا و یا دولایی یوْللا اینسانلارین حیات طرزی‌نین یاخشیلاشدیریلما‌سیندان عبارت‌دیر. اوْنا گؤره ده، تاریخ بوْیو عالیملرین ایشلری دؤولتلرده سؤز صاحیبی اوْلان شخصلر و قۇروملار طرفیندن دستکلنمیش و نظارت ائدیلمیشدیر. ایلک تشکیل اوْلونموش شکیل‌ده آپاریلان علمی ایشلره قدیم یونان‌دا، پلاتون آکادمیاسیندا راست گلینیر. اوّللر علم‌له مشغول اوْلان شخصلر سارای ایانلاری کیمی اؤزل ایمتیازلارا مالیک اوْلسالار دا، سوْنرا‌دان اوْنلارا وئریلن علمی درجه‌لرله جمعیت‌ده الیتار بیر طبقه یارانمیش‌دیر.
بندانگشتی|400px
بؤلمه:علم
بؤلمه:عالیم
بؤلمه:علمی قورولوشلار
بوخارست

**بوخارست** - () رومانیانین باشکندی. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱٬۸۸۳٫۴۲۵ نفر ایمیش  و ۸۵ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ
* رومانی

## قایناق‌لار

* Anuarul de statistica, pag 16 
* http://www.recensamantromania.ro

بؤلمه:رومانی شهرلری
بؤلمه:اوروپا
واله دائوستا

**واله دائوستا** - () ایتالیاده  ۲۰ بؤلگه دن بیریدیر. ائوستا شهری یؤنئتیم (ادارای) مرکزی دیر.  بۇ بؤلگه نین ساحه سی 3 263کیلومتر موربع دیر.   ۲۰۱۶ نۆفوس ساییمی سوْنوچ لارینا گؤره جمعیتی  128 210 و  اها‌لی سیخلیغی 39 نفر دیر.January 2016
## گؤرونتولر

## بیرده باخ

## قایناق‌لار
ایسکوپیه

**ایسکوپیا** یوخسا ایسکوپیه مقدونیه جومهوریتینین مرکزی و بؤیوک شهری‎دیر.

## قایناق

بؤلمه:اوروپا
وین

**ویَن** () اوتریش پایتختیدیر. اوتریشده ان بؤیوک شهر و پایتخت و اوروپا بیرلشمیش دولتلرین دوققوزونجو بؤیوک شهریدیر. ۲۰ جی یوز ایلدن قاباق بۇ شهر دونیادا آلمان دیلینده اولان ان بؤیوک شهر ایدی. ایکینجی دونیا ساواشیندان قاباق بۇ شهریده ۲ میلیون باش یاشاییردی. تخمینا ۱٬۶۵۰٬۰۰۰ نفرلیک اهالیسی ایله اؤلکه‌نین ان سیخ شهریدیر. اطراف بؤلگه‌لری ایله بیرلیکده وینده تخمینا ۲ میلیون اینسان یاشاییر کی، بۇ دا اوتریش اهالیسینین تخمینا دؤردده بیریدیر. اهالی باخیمیندان وین اوروپا بیرلیگینین ان بؤیوک اونونجو شهریدیر.

بو شهر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین دؤرد رسمی مرکز نوماینده‌لیگیندن بیرینه مالیکدیر. شهرده اوْوْلان آیری اهمیّتلی میلّتلر آراسی قوْروْلوْشلار اوْپک، اوْروْپانین امنیت وْ ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی وْ میلتلر آراسی آتوْم انرژیسی آژانسی دیر.

عصرلر بوْیوْ هاوْسبوْرقلار سوْلاله‌سینین مسکوْنلاشما یئری اوْوْلان شهر، بۇ مدت بوْیوْنجا آوْروْپانین مده‌نی وْ سیاسی مرکزلرین‌دن بیرینه چئوْریلمیش‌دیر. شهر لندن، نیوْیوْرک وْ پاریسدن سوْوْنرا ایکی میلیوْن اهالیسیله دوْنیانین ان بؤیوْک دؤردوْنجوْ شهری اوْلسا دا، بیرینجی دوْنیا ساوْاشیندن سوْوْنرا اهالی‌سینین دؤردده بیرینی ایتیرمیش‌دیر. هله ده هاوْسبوْرق خانه‌دانینین ایزلرینی داشییان کؤهنه شهر مرکزی وْ شؤنبروْن سارایی یوْنسکوْ طرفین‌دن دوْنیا مدنیت میراسی اوْلاراق قبوْل ائدیلمیش‌دیر. وْیننین سیموْوْلوْ اوْوْلان ایستئفان کلیساسی شهرین مرکزین‌ده یئرلشیر.

## تاریخ
میلاددان ۵۰۰ ایل قاباق قورولدو و اوتریش مرکزی اولدو.

## وْینین رایوْنلاری

## وین اوْستان پارلامئنتین‌ده تمثیل اوْلۇنان پارتیالار

## دیل
رسمی دؤوْلت دیلی آلمان دیلیدیر.

## دین
موْختلیف دینی کوْنفئس‌سییالار فعالیت گؤستریر.
* کاتوْلی‌سیزم %۴۹٬۲
* آتئیست %۲۵٬۶
* ایسلام %۷٬۸
* اوْرتوْدوْکس %۶٬۰
* پروْتستان %۴٬۷
* یهوْدی‌لیک %۰٬۵

## تحصیل

### آلی تحصیل موْس‌سی‌سه‌لری
* وْین اینجه صنعنت آکادمیاسی
* وْین طیبب بیلیم‌یوْردوْ
* پئف وْین اؤزل ایدارئتمه اوْنیوْئریستئتی
* وْین تطبیقی اینجه صنعت بیلیم‌یوْردوْ
* وْین طبیعی رسوْرسلار وْ تطبیقی حیات علملری بیلیم‌یوْردوْ
* وْین بیلیم‌یوْردوْ
* وْین وْبستر بیلیم‌یوْردوْ

### بئینلخالق تحصیل موْس‌سی‌سه‌لری

* وْین بئینلخالق آمریکا مکتبی
* دوْنای بئینلخالق مکتبی
* وْین مسیحیت مکتبی
* وْین بئینلخالق مکتبی
* وْین بئینلخالق بیلیم‌یوْردوْ

## مدنیت
## قارداشلاشمیش شهرلر

## شکیللر

file:Schloss Schoenbrunn August 2006 406.jpg|Schönbrunn sarayı
file:Belvedere Vienna June 2006 010.jpg|Belvedere sarayı
file:Albertina01.jpg|Albertina
file:Naturhistorisches Museum Vienna June 2006 241.jpg|Tarix Muzeyi
file:Austria_Parlament_Athena.jpg|Avstriya Parlamenti Önündə Afinanın Heykəli
file:Secession Vienna June 2006 006.jpg|İntibah Dövrünün Binası
file:Giant Ferris Wheel Vienna from W on 2010-09-20.jpg|Riesenrad, Wiener Praterde yerləşir
file:T-mobil center wien.jpg|Müasir Vyana
file:Yunus-Emre-Brunnen Wien-01.jpg|Yunus Əmrə Çeşməsi Yunus Əmrə şərəfinə inşa edilib. Vyananın Türk parkında yerləşir. 1991 Türkiyə Cümhuriyyətinin Avstriyaya hədiyyəsidir.
file:Uzeir Hajibeyov's monument at Vienna, 2006.jpg|Vyanada Üzeyir Hacıbəyovun abidəsi. Müəllif heykəltəraş Ömər Eldarovdur



## خاریجی کئچیدلر
* http://www.wienbilder.at 

## قایناقلار

بؤلمه:میلیوْن نفردن چوْخ اهالی‌سی اوْلان شهرلر
بؤلمه:وین
بؤلمه:اوروپا
بابان

کوردجه دانیشان تورکمان عشیرتلریندن بیریدیر.
## تاریخ و سوْیلاری
دوکتور علیرضا اؤزدمیر اونلارین باره‌سینده بئله یازیر:

## قایناقلار

بؤلمه:کوردلشمیش تورکمانلار
پریشتینا

**پریشتینا** (آلبانی دیلی:Prishtina)، (صرب دیلی: Приштина) کوزوو جومهوریتی‌نین باشکندی و بؤیوک شهریدیر. ۵۰۰ یا ۶۰۰ مین نفر نوفوسو واردیر. تورک، آلبانیالی و صرب میللتلر بورادا یاشاییرلار. تورکلرین سایی گؤزه گلیمدیر. اکثریت آلبانیالی‌دیر.

## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکی پدیا یوخلاما 2017 ژانویه

بؤلمه:اوروپا باشکندلری
بؤلمه:اوروپا
همیلتون او. اسمیت

همیلتوْن اوْ. اسمیت - () آمریکالی بیوْلوْژیست (یاشام بیلیم آدامی) وْ بیلیمجی دیر. ۱۹۷۸ -جی ایلده سوْئدین نوْبل وْقفی قۇروْموْ طرفیندن وْئریلن فیزیوْلوْژی وْ طیب نوْبل اؤدوْلوْنه لاییق گؤروْنموْشدوْر.

## اَییتیم (تحصیلات)

## باشاری یوْوْلوْ وْ آراشدیرمالاری
## سئچیلمیش مقاله لری
## اؤدوْللر وْ ایفتیخارلاری
## قایناق
* http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates 

بؤلمه:نوْبل اؤدوْلوْ قازانانلار
بؤلمه:نوْبل اؤدوْلوْ
بؤلمه:نوْبل فیزیوْلوْژی وْ طیب اؤدوْلوْ قازانانلار
بؤلمه:بیوْلوْژی
سونه بریسترم

**سونه بریسترم** () سوئدلی بیلیم اینسانی. ۱۰ ژانویه ۱۹۱۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ اوت ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sune Bergström»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:عالیم
باروخ بن الصراف

بندانگشتی|باروخ بن الصراف
باروخ بن الصراف - () ونزوئلالی بیولوژیست (یاشام بیلیم آدامی) و بیلیمجی دیر. 1980 -جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیولوژی و طیب نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## اَییتیم (تحصیلات)


## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری


## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناق
* http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates 

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:نوبل فیزیولوژی و طیب اؤدولو قازانانلار 
بؤلمه:بیولوژی
بؤلمه:فرانسه‌لی عالیملر
جلالی عشیرتی

اون بیر طایفاسی واردیر. سیه چشمهده یاشاییرلار و غربی آذربایجان اوستانی‌نین ماکو بؤلگه‌سی‌نین ائللریندن ساییلیرلار.
## تاریخ و سوْیلاری
علیرضا اؤزدمیر اونلارین حاقّیندا بئله یازیر:

اونون سؤزلرینی اساس آلاراق دئمک اولار کی ایندیکی جلالی ائلی‌نین ان آزیندان بیر قیسمی کوردلشمیش تورکمانلاردان اولابیلر. 
## قایناقلار

بؤلمه:کوردلشمیش تورکمانلار
اوکراین دیلی

بندانگشتی|اوکراین دیلی دۆنیادا
**اوکراین دیلی** (اۇکراینجا: українська мова) — ایسلاو دیللری‌نین شرقی ایسلاو دیللری یاریم قروپونا داخیل اوْلان دیل. دۆنیا‌دا تخمیناً ۴۵ میلیون اینسان اوکراین دیلینده دانیشیر. اوْنلارین اکثریتی اوکرایندا یاشاییر. اۇکراینین رسمی دیلی.

## اوكراين اليفباسى

А а Б б В в Г г Ґ ґ Д д Е е Є є Ж ж З з И и І і Ї ї Й й К к Л л М м Н н О о П п Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ь ь Ю ю Я я

## قایناقلار

بؤلمه:اوروپا دیللری
دبالتسفه

دبالتسفه  - ()اوکراینین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2001-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا 30246 نفر ایمیش بۇ شهر لوهانسک اوبلاستینده یئرلشیب.
## جوغرافیا
  

## گؤرونتولر


## بیرده باخ
* اوکراین

## قایناق‌لار
* 2001 Ukrainian census, Population Structure 
* Regions of Ukraine and their composition 
بؤلمه:اوکراین شهرلری"
تلمود

**میشنا** و **گمارا**نین جمعینه **تلمود** دئییلیر. تلمود تحصیل و تدریس دئمکدیر. ایکی تلمود واردیر:
* **يِروشَلْمی تلمود**و کی ۱۰۰ ایل میشنانین یازیلیشیندان سونرا بیت‌المقدس‌ده یازیلمیشدیر.
* **بابل تلمود**و کی ایکی عصردن آز بیر مودت يِروشَلْمی تلمودوندان سونرا و ۱۵۰۰ ایل قاباق (3260 عبری) ۳۷ جیلدده بابل و ایراندا جمعلشدیریلیب و یازیلمیشدیر. 
## قایناقلار

بؤلمه:یهود
بؤلمه:تلمود
بؤلمه:Ancient Hebrew texts
بؤلمه:Mishnah
بؤلمه:Oral Torah
بؤلمه:Rabbinic literature
لووف

**لووف** - () اوکراینین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۰۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۳۲۸۱۸ نفر ایمیش بۇ شهر دنیپروپتروفسک اوبلاستینده یئرلشیب.

## گؤرونتولر

 

## بیرده باخ
* اوکراین

## قایناق‌لار
* ۲۰۰1 Ukrainian census, Population Structure
* Regions of Ukraine and their composition

بؤلمه:اوکراین شهرلری
چرنیهیف

**چرنیهیف** (، ، ، ، ، ) اوروپادا  بیر اسکی دؤولت.   چرنیهیف 988 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1402 میلادی ایلینده داغیلدی.

## گؤرونتولر

File:Map of Ukraine political simple Oblast Tschernihiw.png
File:Chernihiv oblast detail map.png
File:Coat of Arms of Chernihiv.svg
File:Alex K Chernihiv prapor 1992.svg
File:Chernigov Logo.jpg
File:St.Catherine Church 2.jpg
File:Spasopreobrazh-cathedral-chernihiv.JPG
File:AX Chernigiv Pyatnitska Church.jpg
File:Чернигов. Елецкий монастырь.jpg


## بیرده باخ
* تاریخ
*ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار

*اینگلیسیجه ویکی پدیا
 

بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
هرکی عشیرتی

**هرکی عشیرتی** عراق، ایران، تورکیه و آز میقداردا سوریه ده یاشایان کورد ائلیدیر. دیللری کورمانجی کوردجهسیدیر.

## ایرانداکی هرکیلر
اورمیه بؤلگه‌سی نین مرگور و ترگور قصبه‌لرینده، اوشنویه نین دشت بیل قصبه‌سی نده یئرلشمیشلر؛ سیدان، مندان، سرهاتی و حاجی عشیره‌لریندن تشکیل اولونموشلار.

## تاریخ و سوْیلاری
علیرضا اؤزدمیر اونلارین حاقّیندا بئله یازیر:

اونون سؤزلرینی اساس آلاراق دئمک اولار کی ایندیکی هرکی ائلی‌نین ان آزیندان بیر قیسمی کوردلشمیش تورکمانلاردان اولابیلر.

## قایناقلار

بؤلمه:کوردلشمیش تورکمانلار
بؤلمه:کورد ائللری
آرسنیک

**آرسنیک**  ()  آتوم سایی‌سی ۳۳ اولان بیر شیمیایی عنصوردور. 
## قایناق

بؤلمه:شیمیایی عونصورلر
فیلیپ آلن شارپ

فیلیپ آلن شارپ - () آمریکالی بیولوژیست (یاشام بیلیم آدامی) و بیلیمجی دیر. 1993 -جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیولوژی و طیب نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## اَییتیم (تحصیلات)


## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری


## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناق
* http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates 

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:نوبل فیزیولوژی و طیب اؤدولو قازانانلار 
بؤلمه:بیولوژی
منهتن

**منهتن** (اینگیلیسجه: Manhattan)، نیویورک شهرینده بیر بؤلومدور. نیویورک شهری‌نین بئش بؤلوموندن بیری دیر. بیر یاریم آدا کیمی نیویورک شهرینده و ان اهمیتلی و مرکزی بؤلوم دیر.

۱۱ سپتامبر گونو داغیلمیش دونیا تیجارت تیکینتی لری منهتن‌نین جنوب غربی طرفینده یئر آلیردی. وال ایستریت و چوخلو خیاوانلاری یئرلری دونیادا آدلیمدیر.
## قایناقلار

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
بؤلمه:1624 establishments in the Dutch Empire
بؤلمه:1624 establishments in North America
بؤلمه:Manhattan
بؤلمه:Boroughs of New York City
بؤلمه:County seats in New York (state)
بؤلمه:Islands of New York City
بؤلمه:Islands of Manhattan
بؤلمه:Islands of the Hudson River
بؤلمه:Populated places established in 1624
بؤلمه:River islands of New York (state)
بؤلمه:Establishments in New Netherland
بؤلمه:Former cities in New York City
استنلی کوهن

**استن** یا **استنلی کوهن** مومکوندور بولارا ایشاره ائده:

* استنلی کوهن (بیوشیمیست) (۱۹۲۲–۲۰۲۰)، آمریکالی نوبل جایزه‌سین فیزیولوژی و طیب‌ده قازانان
* Stan Cohen (politician) (1927–2004), British Labour politician
* Stanley Cohen (physicist) (1927–2017), founder and president of Speakeasy Computing Corporation
* Stanley Cohen (sociologist) (1942–2013), Martin White Professor of Sociology at the London School of Economics
* استنلی نورمن کوهن (born 1935), American geneticist
* Stanley G. Cohen, president of Five Towns College
* Stanley Cohen (attorney) (born 1953), attorney and human rights advocate
هئلموت کوهل

**هئلموت یوزف میشائل کوهل **(آلمان دیلی: Helmut Josef Michael Kohl) (دوغوم:3 آوریل 1930) آلمانلی سیاستچی و اسکی آلمان صدراعظمی 1982دن 1998.دئموکرات نصرانی پارینین دبیری.

## قایناقلار
https://en.wikipedia.org/wiki/Helmut_Kohl اینگلیسیجا ویکی پدیا یوخلاما 2017 ژانویه
بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:آلمانلی سیاستچیلر
جان اوکیف

**جان اوکیف** () بیلیم اینسان. ۱۸ نوْوامبر ۱۹۳۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John O'Keefe (neuroscientist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:عالیم
افلاطون

**آریستوکلس** آدلیم **پلاتون** یوخسا **افلاطون** ،‏ (اوخونوشو: Plátōn) (دوغوم:۴۲۸/۴۲۷ م.اؤ - ۳۴۸/۳۴۷ م.اؤ) اوچ بؤیوک فیلسوفلاردان و ایکینجی بؤیوک یونان فیلسوفو (سقراط، افلاطون و ارسطو). ایلک فلسفه یازیلاری افلاطوندان قالیر و اونو لاپ بؤیوک فیلسوف تاریخده یازیبلار.

## یاشام
اشرافی و گوجلو بیر عائیله‌ده دونیایا گلدی و آتن شهرینده اؤیرندی. ایکی قارداشی وار ایدی. آتاسی اونا ان یاخشی موسیقی، ژیمناستیک، ادبیات و فلسفه اؤیرتمنی توتموشدو. فیثاغورث اونا چوخ بؤیوک تاثیر بوراخمیشدی. ۲۰ یاشیندان باشلایاراق سقراط مکتبینده سککیز ایل اوخودو. آتن میلت محکمه‌سی سقراطی اؤلومه محکوم ائتدی و سقراط محکمه امرینه اویاراق اؤزون اؤلدوردو.

افلاطون یازیب:

*سقراط قاچماغی قبول ائتمه‌ییب محکمه حؤکمون قبول ائده‌رک *سم* ایچدی.*

سقراط اعدام اولماقدان سونرا افلاطون آتن شهریندن کؤچدو. سیسیل آداسیندا قالیب و یئنی‌دن آتن شهرینه گلرک بیر فلسفی آکادمی قوردو.

## قایناقلار
* فارسجا ویکی پدیا یوخلاما ۲۰۱۷ ژانویه

بؤلمه:فلسفه
بؤلمه:افلاطون
بؤلمه:Platonism
بؤلمه:420s BC births
بؤلمه:340s BC deaths
بؤلمه:5th-century BC Greek people
بؤلمه:5th-century BC philosophers
بؤلمه:4th-century BC Greek people
بؤلمه:4th-century BC philosophers
بؤلمه:Academic philosophers
بؤلمه:Ancient Athenian philosophers
بؤلمه:Ancient Greek epistemologists
بؤلمه:Ancient Greek ethicists
بؤلمه:Ancient Greek metaphilosophers
بؤلمه:Ancient Greek metaphysicians
بؤلمه:Ancient Greek philosophers of mind
بؤلمه:قدیمی یونانلی فیزیکچیلر
بؤلمه:Ancient Greek political philosophers
بؤلمه:Ancient Greek slaves and freedmen
بؤلمه:Ancient Syracuse
بؤلمه:Aphorists
بؤلمه:Attic Greek writers
بؤلمه:Cultural critics
بؤلمه:Epigrammatists
بؤلمه:Epigrammatists of the Greek Anthology
بؤلمه:Founders of p
دنیپرورودنه

دنیپرورودنه  - () اوکراینین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2001-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا 21054 نفر ایمیش بۇ شهر خملنیتسکی اوبلاستینده یئرلشیب.
## گؤرونتولر




## بیرده باخ
* اوکراین

## قایناق‌لار
* 2001 Ukrainian census, Population Structure 
* Regions of Ukraine and their composition 

بؤلمه:اوکراین شهرلری
آزوف دنیزی

**آزوف دنیزی** () () و تاتارجه: *Azaq deñizi*— قارا دنیزین شیمال-شرقینده یئر‌لشن دنیز.

ساحه سی ۳۷.۷۰۰ km² و اۇزون‌لوغو ۲۴۰ km، گئنیش‌لییی ایسه ۱۳۵ km-دیر. آزوف دنیزی کرچ بوغازی ایله قارا‌ده‌نیزه باغلانیر. آزوو دنیزی‌نین ساحللری آلچاق‌دیر. دون و کوبان چایلاری بۇ دنیزه تؤکولور. قنیجس بوغازی و آرابات بوغازی اوْنو سیواش کؤرفزی ایله بیرلشدیریر. جونقار بوغازی ایسه کؤرفزی ایکی حیصّه ‌سینی بیرلشدیریر.

دوزلولوق درجه‌سی آشاغی اوْلان آزوو دنیزی، دسامبر آیین‌دان مارس آیینا قدر دونور. آزوف دنیزینده بوْل بالیق وار. قیش‌دا بۇزلار دلینه‌رک بالیق اوْولانیر.

## گؤرونتولر

Bm krim.jpg|آزوو دنیزی‌نین اۇزاق‌دان گؤرونوشو ناسا


بؤلمه:دنیز
مصطفی دنیزلی

**مصطفی دنیزلی** () (دوْغوم:) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. تورکیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## آمارلار
### اوْیونلاری

### بین الخلق

### بین الخلق قوللاری

### مشقچی‌لیق آمارلاری

## نوتلار

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:چشمه (شهر) دوغوملولار

بؤلمه:قالاتاسرای کولوبونون اویونچولاری
کلهور ائلی

**کلهور ائلی**, ایران و عراق‌دا یاشیان بیر کورد ائلیدیر. بو ائل کیرمانشاه‌ین اَن بویوک ائلیدیر و ایرانین غربینده اَن چوخ قدمتی اولان ائللردن ساییلیر.

## قایناقلار

بؤلمه:خالقلار
قورشاقلو

**قورشاقلو** اهر بؤلگه‌سی نین اوچ‌هاچا قصبه‌سینده یئرلن بیر کنددیر.

## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
تورونتو

**تورونتو** - (, ) () کانادادا اونتاریو اوستانینین مرکزی شهری دیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲٬۷۳۱٬۵۷۱ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین بیرینجی شهری سایاگلیر. **تورونتو** شهرینین ۶۳۰٫۲ کیلومتر موربع ساحه‌سی واردی. بو شهر کانادانین لاپ نوفوسلی شهری دیر و شمال آمریکادا، ۴-جو جمعیتلی شهر حساب اولونور.

## تاریخ
### ۱۸۰۰-دن قاباق
اوروپالیلار ایلک دفعه ایندیکی تورونتونون یئرینه گلدیکده،ایروکز‌لرین یاخینلیقلاریندا یاشاییردیلار. اولار عصرلر بویو و ۱۵۰۰-جو ایله قدر، هورونلری، کی او منطقه‌نین یئرلی یاشایانلاریندانیدیلر، آوارا قویدولار. تورونتو آدی، چوخ گومان کی، «آغاجلارین سودا دایاندیغی یئر» معناسینی وئرن موهاک سوزوندن (*tkaronto*) گوتورولموشدور.
### ۱۹-جی عصر
۱۸۱۳-جو ایلده، ۱۸۱۲-جی ایل ساواشینین بیر حیصه‌سی اولاراق، یورک دویوشونده بیرلشمیش ایالتلر قووه‌لری طرفیندن تالان ائدیلمه‌سی ایله سونا چاتدی. جان استراچان شهرین تسلیم اولماسینی موذاکیره ائتدی. آمریکالی سربازلار، بئش گونلوک ایشغال دورانیندا سربازخانالارین چوخون داغیتدیلار و پارلیمان بینالارین یاندیردیلار. یورکون قووولماسی سببیله اینگیلیس بیرلیکلری، داها سونراکی ساواشدا واشینقتون دی‌سی-نین یاندیریلماسی ایله قیصاص آلدی. 

یورک، ۶ مارس ۱۸۳۴-جو ایلده یئرلی تورونتو آدین قبول ائدی و تورونتو شهری تاسیس ائدیلدی. ایصلاحاتچی سیاستچی ویلیام لیون مکئنزی، تورونتونون ایلک بلدیه باشچی‌سی اولدو و ۱۸۳۷-جی ایلده اینگیلیس موستملکه‌سینین حوکومتینین علیه‌ینه، باش توتمایان یوخاری کانادا عوصیانینا رهبرلیک ائتدی.
### ۲۰-جی عصر

### ۲۱-جی عصر

## جوغرافیا
تورونتو  ۶۳۰ کیلومئتر موربع (۲۴۳ مایل موربع)، ماکزیموم شمال-جنوب مسافه‌سی ۲۱ کیلومئتر (۱۳ مایل) اولان بیر اراضینی ائحاطه ائدیر. ماکسیموم شرق-غرب مسافه‌سی ۴۳ کیلومئتر (۲۷ مایل) و اونتاریو گولونون شمال-غرب ساحیلینده ۴۶ کیلومئتر (۲۹ مایل) اوزونلوغوندا یاحیلی وار.

## نوتلار

## قایناقلار

## کیتاب‌لار

*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*

## علاوه اوخو

* 
* 
* 
* 
* 
*  Also  (paperback).
* 
* The novel "In the Skin of a Lion" by مایکل اونداده depicts Toronto in the 1920s, giving prominence to the construction of Toronto landmarks, such as the Prince Edward Viaduct and the R. C. Harris Water Treatment Plant, and focusing on the lives of the immigrant workers.
* 
* 
* 
* 
* 

## خاریجی لینکلر

* , the official City of Toronto web site


بؤلمه:۱۸۳۴ - جو ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
مونترئال

**مونترئال**  ()  () کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱٬۶۴۹٬۵۱۹ نفر و حومه‌سینن ۳٬۸۲۴٬۲۲۱ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ایکینجی شهری سایاگلیر. مونترئال، کبئک اوستانییندا یئرلشیب و ۳۶۵٫۱ کیلومترموربع ساحه‌سی واردی.

## هاوا دورومو

## جوغرافی

## بیرده باخ
* کانادا

## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)

بؤلمه:کانادا شهرلری
کلگری

**کلگری** - ) کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۹۶۸۳۳ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۳ اینجی شهری سایاگلیر. **کلگری**آلبرتا اوستانینده یئرلشیب؛ و ۸۲۵٫۳ کیلومتر موربع ساحه سی واردی.

## گؤرونتولر
## جوغرافی

## بیرده باخ
* کانادا

## قایناق‌لار
* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)

بؤلمه:کانادا شهرلری
اوتاوا

**اوْتاوا** - () کانادانؽن شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفۇسۇ، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفۇس سایؽمی اساسؽندا ۸۸۳۳۹۱ نفر ایمیش. بۇ باخؽم‌دان اۆلکه‌نین ۴-جۆ شهری سایاگلیر. **اوْتاوا**، اوْنتاریوْ اۆستانؽندا یئرلشیب؛ و ۲٬۷۹۰٫۲ مۆربّع کیلوْمتر ساحه‌سی واردؽر.

## گؤرۆنتۆلر
## جوْغرافیا

## بیرده باخ
* کانادا

## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)

بؤلمه:اوتاوا
سیدنی برنر

سیدنی برنر - () گونئی آفریقالی بیولوژیست (یاشام بیلیم آدامی) و بیلیمجی دیر. 2002 -جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیولوژی و طیب نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## اَییتیم (تحصیلات)


## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری


## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناق
* http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates 

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:نوبل فیزیولوژی و طیب اؤدولو قازانانلار 
بؤلمه:بیولوژی
رجاینا

**Regina** (Latin for "queen") may refer to:

## یئرلر
*رجاینا، ساسکاچوان, کانادادا ساسکاچوان نین مرکزی شهری
**Regina (electoral district)
**Roman Catholic Archdiocese of Regina
*Régina, French Guiana
*Regina, Minneapolis, U.S.
*Regina, Missouri, U.S.
*رجینا، نیومکزیکو، آمریکا
*Regina, Virginia, U.S.
*Regina, Wisconsin, U.S.

## شخصلر

* Regina (name)
*شارلمانی, 8th century French concubine of Charlemagne
*Regina (martyr), 3rd century French martyr
*Regina Richards (born 1961), American singer with stage name of Regina
*Regina (singer) (born 1965), Slovenian singer
*Regina "Queen" Saraiva (born 1978), Eurodance Singer with stage name of Regina

## Ships
**Regina*, a New Zealand Company schooner built at Plymouth in 1841 and wrecked in New Plymouth that same year
*HMCS ''Regina'' (FFH 334), a *Halifax*-class frigate of the Canadian Navy
*HMCS ''Regina'' (K234), a revised *Flower*-class corvette of the Canadian Navy
*CSL ''Regina'', a steel canaler that sank during the Great Lakes Storm of 1913

## Music
*''Regina'' (Lortzing), 1848 opera by Albert Lortzing, first performed in 1899
*''Regina'' (opera), a 1948 opera by Marc Blitzstein
*''Regina'' (play), a 1997 Mexican musical
*Regina (Bosnia and Herzegovina band), a Bosnian rock band
*Regina (Finnish band). a Finnish synth-pop band
*"Regina", a 1989 song by the Sugarcubes
*Regina Regina, an American country music duo
*"Regina Coeli", a Roman Catholic song found in mass hymn books
*Regina Company, a manufacturer of mechanical musical instruments

## Other uses
*''Regina'' (film)
*''Regina'' (genus), a genus of colubrid snakes
*Regina (train), a Swedish model of passenger train
*Regina (pottery), Dutch art pottery manufactured by Kunstaardewerkfabriek Regina
*Regina (program), a suite of mathematical software for three-manifold topologists
*50th Infantry Division Regina, an Italian infantry division of World War II
*Hôtel Regina, a hotel in Paris
*Regina, an implementation of Rexx

## See also
*Queen regnant, a female monarch possessing and exercising all the powers of a head of state
*Queen consort, a title given to the wife of a reigning king
*رجینا فوتبال کولوبو, an Italian football club
*Regine
هالیفاکس، نووا اسکوشیا

**هالیفاکس** () کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۹۰۰۹۶ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۱۴ اینجی شهری سایاگلیر. **هلیفکس، نوا اسکوشیا**، نوا اسکوشیا اوستانینده یئرلشیب؛ و ۵٬۴۹۰٫۳ کیلومتر موربع ساحه سی واردی.

## قایناقلار

* Laffoley, Steven (2007). *Hunting Halifax: In Search of History, Mystery and Murder*. Pottersfield Press. .
* 
* 
* 
* 

## لینکلر
* 

بؤلمه:هالیفاکس، نووا اسکوشیا
لندن، اونتاریو

**لندن** - () کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوْسوْ، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوْس ساییمی اساسیندا ۳۶۶٬۱۵۱ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۱۵ اینجی شهری سایاگلیر. **لندن، اوْنتاریوْ**، اونتاریو اوْستانینده یئرلشیب و °۴۲۰٫۶ کیلوْمتر موْربع ساحه‌سی وْاردی.

## قایناقلار

### نوتلار

* 

## لینکلر



بؤلمه:۱۸۲۶ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
کبک

**کِبک** () کانادانین بیر اوستانی و اونون مرکزی کبک شهری دیر و بو اوستانین ان بویوک شهری مونترئال دیر.

## قایناقلار

## لینکلر
*Government of Quebec 
*Bonjour Québec, Quebec government official tourist site
*

بؤلمه:کبئک اوستانی
بؤلمه:۱۸۶۷ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:شرقی کانادا
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۸۶۷ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
وینیپئق

**وینیپئق** () کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۶۳۶۱۷ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۷ اینجی شهری سایاگلیر. **وینیپئق**، منیتوبا اوستانینده یئرلشیب؛ و ۴۶۴٫۱ کیلومتر موربع ساحه سی واردی. 

## قایناقلار

## نوتلار

* 
* 
* 

## لینکلر
*
*
*
ویکتوریا، بریتیش کولومبیا

**ویکتوریا** - ()کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۰۰۱۷ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۶۷ اینجی شهری سایا گلیر. **ویکتوریا**، بریتیش کولومبیا اوستانینده یئرلشیب؛ و ۱۹٫۵ کیلومتر موربع ساحه‌سی واردی.

## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)

بؤلمه:ویکتوریا، بریتیش کولومبیا
بؤلمه:بریتیش کولومبیا شهرلری
میلتون

**میلتون** - ()کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۴۳۶۲ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۶۲ اینجی شهری سایاگلیر. **میلتون**، اونتاریو اوستانینده یئرلشیب؛ و ۳۶۳٫۲ کیلومتر موربع ساحه سی واردی.

## گؤرونتولر
## جوغرافی

## بیرده باخ
* کانادا

## قایناق‌لار
* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)

بؤلمه:کانادا شهرلری
سنت جونز، نیوفاندلند و لابرادور

**سنت جونز** - ()کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۶٬۱۷۲ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۴۸-جی شهری سایا گلیر. **سنت جونز**، نیوفاندلند و لابرادور اوستانینده یئرلشیب. و ۴۴۶.۰ کیلومتر موربع ساحه‌سی واردی.

## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)
ثاندر بی

**ثاندر بی** -  کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۸٬۳۵۹ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۴۶ اینجی شهری سایاگلیر. ثاندر بی، اونتاریو اوستانینده یئرلشیب. و ۳۲۸٫۲ کیلومتر موربع ساحه سی واردی.
## گؤرونتولر

## جوغرافی

## بیرده باخ
* کانادا
## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (پی‌دی‌اف)

بؤلمه:کانادا شهرلری
ابوتسفورد، بریتیش کولومبیا

**ابوتسفورد** -  کانادانین شهرلریندن بیری‌دیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۳٬۴۹۷ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۳۵اینجی شهری سایاگلیر. بۇ شهر بریتیش کولومبیا اوستانینده یئرلشیب؛ و ۳۷۵٫۶ کیلومتر موربع ساحه سی واردی.

## جوغرافیا

## بیرده باخ
 کانادا

## قایناقلار

بؤلمه:کانادا شهرلری
سیلویو برلوسکونی

**سیلویو برلوسکونی**(ایتالیا دیلی: Silvio Berlusconi) ایتالیالی سیاستچی و تاجیر. اؤنجه ده باش وزیر اولموشدور. ایکینجی اوزون مدتده باش وزیر اولموش کیمسه دیر. اوچ دؤوره باش وزیر سئچیلدی: ۱۹۹۴-۱۹۹۵، ۲۰۰۱-۲۰۰۶ و ۲۰۰۸-۲۰۱۱

آ.ث میلان فوتبول کلوبونون مالیکی و دونیادا ان پوللو سیاستچی دیر. ۹ میلیارد دولار پولو وار و دونیادا ۷۴-نجو پوللو کیمسه دیر. ایتالیا رادیو تلویزیون امپراطورلوغو و چوخلو نشریه‌لر اونون الینده دیر. "ایتالیا ایره‌لی!" پارتی‌سینین باشقانی‌دیر.

## قایناق

بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:ایتالیالی سیاستچیلر
کراسنوهوریفکا

**کراسنوهوریفکا**  - () اوکراینین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2001-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا 16714 نفر ایمیش بۇ شهر ولین اوبلاستینده یئرلشیب.
## گؤرونتولر



## بیرده باخ
* اوکراین

## قایناق‌لار
* 2001 Ukrainian census, Population Structure 
* Regions of Ukraine and their composition 

بؤلمه:اوکراین شهرلری
جابر بن حیان

**ابو موسی جابر بن حیان**(دوغوم:۷۲۱ میلادی(طوس)- اؤلوم: ۸۱۵ میلادی کوفه). کیمیاچی و فیلسوف.

## یاشام
آتاسی بیر شیعه تاجیر ایله یانداش اولماق و اوموی خیلافتی ایله قارشی دورماق اۆچون توتولوب اعدام اولوندو. آتاسی بیر عطار ایدی. جابر آتاسیندان قالان یازیلاری اوخودو و سونرا آیریجا عطارلیق ایشلرینده اؤیرندی. کوفه شهرینده ایمام صادق، شیعه‌لر ایمامی، مکتبینده اوخودو و چوخلو بیلگیلر قازاندی. اونون یازیلاری ایللر کیمیادا باش یازیلار تانینیدی. جابر کیمیا علمینه باشچی و بیرینجی کیمسه آدلانیب.

## قایناق

بؤلمه:کیمیا
بؤلمه:موسلمان موخترعلر
بؤلمه:۷۲۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:815 deaths
بؤلمه:People whose existence is disputed
بؤلمه:Persian alchemists
بؤلمه:Alchemists of medieval Islam
بؤلمه:Medieval Arab astrologers
بؤلمه:Medieval Persian astrologers
بؤلمه:Arab chemists
بؤلمه:Persian chemists
بؤلمه:Medieval Arab philosophers
بؤلمه:Hermeticism
بؤلمه:Arab people of Iranian descent
بؤلمه:Iranian emigrants to Iraq
بؤلمه:Medieval Arab physicians
بؤلمه:Medieval Persian physicians
بؤلمه:Physicians of medieval Islam
بؤلمه:Astrologers of medieval Islam
بؤلمه:People from Tus, Iran
بؤلمه:People from Mashhad
بؤلمه:Discoverers of chemical elements
بؤلمه:ایرانلی شیمیچیلر
بؤلمه:Banu Bariq
بؤلمه:9th-century philosophers
بؤلمه:8th-century Iranian people
شکاک عشیرتی

**شکاک** یا دا **شکاک عشیرتی** — ایران و تورکیه‌ده یاشایان کورد ائلیدیر. دیللری کورمانج کوردجه‌سی دیر.

## ایرانداکی شکاکلار
بوگون ایرانداکی شکاکلارین یاشاییش اراضیلری اوشنویه‌دن باشلایاراق، اورمیه بؤلگه‌سی‌نین سیلوانا و صومای برادوست بؤلوملرینه و سالماس بؤلگه‌سی‌نین کوهسار بؤلومونه شامیل اولاراق خوی بؤلگه‌سی‌نین غربینده یئرلشن قوطور بؤلومونه قدر اوزانیر.

## تاریخ و سوْیلاری
علیرضا اؤزدمیر اونلارین حاقّیندا بئله یازیر:
.
اونون سؤزلرینی اساس آلاراق دئمک اولار کی ایندیکی شکاک ائلی‌نین ان آزیندان بیر قیسمی کوردلشمیش تورکمانلاردان اولابیلر.
 
## قایناقلار

بؤلمه:کوردلر
بؤلمه:کوردلشمیش تورکمانلار
ساسان انصاری

**ساسان انصاری** (اینگیلیسجه: Sasan Ansari) (دوْغوم: Nurabad, Fars) بیر فوتبالیست. سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

* **Assists**

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کلوژ-نپوکا

**کلوژ-نپوکا** - () رومانیانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۲۴۵۷۶ نفر ایمیش بۇ شهر کلوژ بؤلگه سینده یئرلشیب؛ و ۳۶۰ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار.
بندانگشتی|سول|۴۰۰px|'''کلوژ-نپوکا'''

## گؤرونتولر
## رومانیانین أن بؤیوک شهرلری

## بیرده باخ
* رومانی

## قایناق‌لار
* Anuarul de statistica, pag 1۶
* http://www.recensamantromania.ro

بؤلمه:رومانی شهرلری
علیرضا جهانبخش

**علیرضا جهانبخش جیرنده** (۱۳۷۲، جیرنده، گیلان) ایرانلی فوتبالچو و فوروارد. ساغ فوروارد ای زد آلکمار فوتبول کلوبوندا و ایران میلّی فوتبول تیمینده اویناییر.

قزوینده بوْی آتیب. هولند تیملیرنده یاخشی بیلیندی و ایلک اولاراق داماش گیلان فوتبال تیمینده میدانا چیخدی. ایرانین جوانلار فوتبال تیمینده اوینادی.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

*
*
*Alireza Jahanbakhsh at PersianLeague.com
*Voetbal International profile 

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بؤلمه:ایران ۲۰ یاش آلتی میلّی فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:ایران میلّی فوتبال اویونچولاری

بؤلمه:خلیج فارس لیگینین اویونچولاری

بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار

بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار
دئیوید پاولکا

دئیوید پاولکا -، پراگ, چک ایسلواکی ده آنا‌دان اوْلوب.  
قاسم پاشا اسپور فوتبول کولوبو ایندیکی تاخیمی دیر. 
یاریم مۆدافیه‌چی بؤلگه سینده اوْیناییر.   
## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی 
بؤلمه:فوتبولچولار
تکوچ

تکوچ - () رومانیانین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2011-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا 34871 نفر ایمیش بۇ شهر گالاتسی بؤلگه سینده یئرلشیب. و 50 متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار.
[بندانگشتی|سول|400px|[تکوچ]]
## گؤرونتولر

## رومانیانین أن بؤیوک شهرلری



## بیرده باخ
* رومانی

## قایناق‌لار
* Anuarul de statistica, pag 16 
* http://www.recensamantromania.ro

بؤلمه:رومانی شهرلری
رومانی دیلی

thumb|upright=1.25|سول|رومنجه دانیشان آلانلار
**رومانی جه** ، رومانیانین رسمی دیلیدیر و رومان دیللرینین دوغو قوْلونا منسوبدور. رومانیا و مولداوی'دا یاشایان ۲۸ میلیون نفر بو دیله دانیشیر.
## رومانی جه الفباسی
* رومانی جه الفباسی حرف لری:

## قایناق

بؤلمه:دیللر
بؤلمه:اوروپا دیللری
حسن جوهرچی

**حسن جوهرچی** (دوغوم: تهران- اؤلوم: تهران) ایرانلی اکتئور. ۶ مرداد ۱۳۴۷-نجی ایلده اردبیللی بیر عائیله‌ده آنادان اولموشدور. سینمادا آکتئورلوغو ۱۳۶۷-نجی ایلده **قارانلیقداکی فیل**(فارسجا: فیل در تاریکی) آدلی فیلم ایله باشلامیشدیر. ایلک اؤنملی رولو سیروس الوندین **توققوشما**(فارسجا: برخورد) فیلمی ایله اولموشدور. سنین پناهیندا(فارسجا：در پناه تو) سریالی و سون واختلار ساکیتلشیریک(فارسجا：آرام میگیریم) سریالیندا رول آلمیشدیر. نئچه ایل دالاق چاتیشمازلیغیندان اذیت چکن حسن جوهرچی ۱۵ بهمن ۱۳۹۵ده اۆرک دایانماسی اوزوندن تهراندا وفات ائتمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:ایرانلی سینماچیلار
حجاز

**حجاز** عربیستان یاریم آداسی‌نین باتی طرفینده یئرلشن بیر منطقه دیر. بو منطقه‌ده مکه و مدینه شهرلری یئرلشیب و ایسلام کولتورونده اؤنملی بیر یئردیر. حجازین معناسی یعنی "آرایئر یادا آرادا قالمیش بیر یئر". حاجز یانی ایکی یئرین آراسی. بو یئر داغلیقدیر و تهامه(غور) و نجد چؤللرینی آییریبدیر. تهامه قیزیل دنیز ساحیلی و نجد عربیستان ایچره بیر یئردی.

قورولوق و سوسوزدور. ایسلام چاغیندا تکجه مدینه، مکه و خیبر و طائف یاشام یئرلری ایدیلر. یاشیل و سولو یئرلری آزدیر. بوگون حجاز، عربسیتاندا ان یاخشی و یاشاملی یئردیر.

قوزئی طرفی فیلیسطین، گونئی طرفی یمنین عسیر چؤلو، باتی طرفی قیزیل دنیز ساحیلی (تهامه) و دوغو طرفی شمر، نجد و برالشام چؤللری‌دیر. تهامه قیزیل دنیز ساحیلینده اونون باشلانیشیدیر. تهامه داشلیق بیر چؤلدور. بطلمیوس یازیلاریندا تهامه، **آرابیا پتریا** (داشلیق عرب یئری) آدلانمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:عربیستان
بؤلمه:ایسلام
بؤلمه:سعودی عربیستان
تهامه

**تهامه** یادا **تیهامه**  و  عربیستان یاریم آداسیندا نازیک بیر شریت حالیندا قیزیل دنیز ساحیلینده اوزانان بؤلگه‌دیر. عقبه خلیجیندن باب المندب بوغازینا‌‌دک اوزانمیشدیر.

ایندی تهامه‌نین آز بیر حیصه‌سی یمنده و چوخ حیصه‌سی سعودی عربیستاندا قالیب. مکه شهری حجاز و تهامه چؤلونده‌دیر و اونا گؤره تهامه ده آدلانیر. مکه، نجران، جدده و صفا بو بؤلومده‌دیر.
## گؤرونتولر



## قایناقلار

*

بؤلمه:ایسلام تاریخی
بؤلمه:عربیستان
بؤلمه:ایسلام
بؤلمه:سعودی عربیستان
نجد

**نجد چؤلو**  عربیستان یئرلشن بیر یئردیر.  دوغو طرفی احساء و باتی طرفی حجاز و قوزئی طرفی عیراق و اوردون گونئی طرفی یمن و ربع الخالی چؤلودیر.

آدلیم شهرلری بریده، عنیزه، سدیر، الخرج، دمام و ریاض و چوخلوجا سوسوز و قورولوق چؤلدور.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سعودی عربیستان
دمام

**دمام**  فارس خلیجی نین جنوب طرفینده عربیستاندا یئرلَشن بیر بندری شهردیر.

## قایناق

بؤلمه:سعودی عربیستان شهرلری
دو‌ه‌چی(قوشاچای)

**دو‌ه‌چی** میاندوآب بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و زرینه قصبه‌سینده یئرلشن کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۴۵۷ نفر(۱۰۷ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعهدیرلر.

## بیرده باخ

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
یونس باهنر

**یونس باهنر** (1356 فرودین 23 -تبریز-سردرود).ایرانلی فوتبولچو و مربی .تیراختور فوتبول کولوبو و ماشینچی فوتبال کلوبو و پرسپولیس-تهران فوتبول کولوبوندا اویانردی.ایندی مربی و کالج ایشلرینده چالیشیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بؤلمه:تراکتورسازی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ماشین‌سازی کولوبونون اویونچولاری