open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بایرک قوشچو اوغلو

**قوشچو اوغلو** و **بایرک قوشچو اوغلو** آدی ایله تانینان **بایرک بن یعقوب** ـ اورتاعصرلرده یاشامیش بیر تورک اوزانی دیر. اونون شعرلری تورک گورانلاری جمخانالاریندا اوخونار. بایرک قوشچو اوغلونون دیوانی ایراندا دکتر حسین محمدزاده صدیق طرفیندن یاییملانمیشدیر.
## شعر لریندن اورنک
من بو سفره واریرام دورلو متاعلار آلماغا

تکبر لوگو ترک ائدیب سالو سلوغو سالماغا

حرص و هوانی ترک ائتدیم ارنلر دئدیگین دوتدوم 

اسیر نفسیم دگیلم گلمیشم پوربار ائلماغا 

سولطان شهرینه واریرام صرافینا یالواریرام 

توکموشم خورده فروشلوق لعل ایلن گوهر آلماغا

من بو جمعین غولامییام هر نه دئسه لر حالیام 

خواجه مدن بویروق اولوبدور گلمیشم دفتر آلماغا 

کعبه سیرره واریرام طواف یکسر آلماغا  

قوشچواوغلویام بنده یم گلیب جمه فرماندایام 

کعبه سیرره واریرام طواف یکسر آلماغا .

## قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:تورک شاعیرلر
بؤلمه:تورک اوزانلار

بؤلمه:ایران تورک شاعیرلری
زهو الملک فى نحو الترک

**زَهو الملک فى نحو الترک** غرناطالی ابو حیان طرفیندن عرب دیلینده یازیلمیش بیر تورک دیلی گرامری دیر.

## قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر
چوواش دیلی سؤزلوگو

بندانگشتی|چوواش دیلی سؤزلوگو، دؤدونجو توم**چوواش دیلی سؤزلوگو** (چوواشجا: Чӑваш сӑмахӗсен кӗнеки؛ روسجا: Словарь чувашского языка) ـ نیکولای آشمارین طرفیندن یازیلمیش ۱۷ جیلدلیک بؤیوک چوواش تورکجه‌سی سؤزلوگودور. بو اثری آشمارین، اوتوز ایل ایچینده (۱۹۲۸-۱۹۵۸) یازمیش.

## جیلدلری

* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۱-۲. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۳. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۴. جیلد؛ 
*آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۵. جیلد؛
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۶. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۷-۸. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۹-۱۰. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۱۱-۱۲. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۱۳-۱۴. جیلد؛ 
* آشمارین، نیکولای؛ چواش دیلی سؤزلوگو، ۱۵-۱۶. جیلد؛ 

## قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
یودیود

**یودیود** (، ، ) بیر شیمیایی ماده.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یوهیومبن

یوهیومبن () بیر اورقانیک بیلشیک. آلکالوئید   کیمی تانینیر.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yohimban»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یوپاتولین

یوپاتولین () بیر اورقانیک بیلشیک.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eupatolin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یوبنیومکس

یوبنیومکس () بیر شیمیایی ماده.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ubenimex»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یوآربی۶۰۲

یوآربی۶۰۲ () بیر شیمیایی ماده.  کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«URB602»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یوکی-۴۳۲٬۰۹۷

یوکی-۴۳۲٬۰۹۷ () بیر اورقانیک بیلشیک.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«UK-432,097»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یودیود جیوه (I)

{{Chembox| Verifiedfields = changed| Watchedfields = changed| verifiedrevid = 439664902| ImageFile = Mercury(I)-iodide-xtal-3D-SF.png| ImageFile_Ref = | ImageName = Spacefil model of crystalline mercury(I) iodide| IUPACName = Mercury(I) iodide| OtherNames = Mercurous iodideRed mercury|Section1=|Section2=|Section3=|Section4={{Chembox Hazards| GHSPictograms =   | GHSSignalWord =

**یودیود جیوه** (I) (، ) بیر شیمیایی ماده.  ساریٛ رنگ‌لی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید   کیمی تانینیر.
## بیرده باخ
*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mercury(I) iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یودیود تربیوم (III)

{{chembox| Verifiedfields = changed| Watchedfields = changed| verifiedrevid = 312039368| Name = Terbium(III) iodide| ImageFile = | ImageName = Terbium(III) iodide| OtherNames = terbium triiodide|Section1={{Chembox Identifiers| CASNo_Ref = | CASNo = 13813-40-6| PubChem = 83747| InChI = 1S/3HI.Tb/h3
**یودیود تربیوم** (III) () بیر شیمیایی ماده.  کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید   کیمی تانینیر.
## بیرده باخ
*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Terbium(III) iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
یودیود بیسموت (III)

{{chembox| ImageFile = Bismuth-triiodide-layer-3D-balls.png| ImageFile1 = Bismuth-triiodide-layers-stacking-3D-balls.png| ImageFile2 = YBr3structure.jpg| IUPACName = Bismuth(III) iodide| OtherNames = Bismuth iodide, bismuth triiodide|Section1={{Chembox Identifiers| Abbreviations = | ChemSpiderID = 21172753| InChI = 1/Bi.3HI.3H/h;3

**یودیود بیسموت** (III) (، ) بیر شیمیایی ماده.  قارا رنگ‌لی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید   کیمی تانینیر.
## بیرده باخ
*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bismuth(III) iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
وینیل کولورید

**وینیل کولورید** (، ، ) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز  و  قاز حالتینده تاپیلار.وینیل کولورید کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی −153.8 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vinyl chloride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
وراترآلدهید

**وراترآلدهید** () بیر اورقانیک بیلشیک. قیٛرمیزی، کریستال حالتینده تاپیلار.  و  اتر کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 40 دن 43 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Veratraldehyde»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
آییراچ ولینس

**آییراچ ولینس** (, ) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، تۇز حالتینده تاپیلار. اریمه نوْقطه‌سی ۱۹۲ دن 204 C دیر.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Woollins' reagent»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:شیمی
هیدرید کلسیوم

**هیدرید کلسیوم** () بیر شیمیایی ماده دیر. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. هیدرید کلسیوم کلسیوم بیلشیک‌لری قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Calcium hydride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
هیدروکسی قوینول

**هیدروکسی قوینول** (، ) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ  و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.هیدروکسی قوینول اوکسیژن بیلشیک‌لری و هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hydroxyquinol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
هربیومیسین

**هربیومیسین** () بیر اورقانیک بیلشیک و اتر کیمی تانینیر.
## بیرده باخ
*قلدانامیسین
*ساتوشی آمورا

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر
*Herbimycin A from  Center for Pharmaceutical Research and Innovation

بؤلمه:آنتی‌بیوتیک‌
یودیود منقنز (II)

{{chembox| Verifiedfields = changed| Watchedfields = changed| verifiedrevid = 443265422| Name = Manganese(II) iodide| ImageFile =| ImageFile2 = Cadmium-iodide-3D-balls.png| ImageName = Manganese(II) iodide| IUPACName = Manganese(II) iodide| OtherNames = |Section1={{Chembox Identifiers| CASNo_Ref = | CASNo = 7790-33-2| CASNoOther = | RTECS = | PubChem = 82250| EINECS = 232-201-6| SMILES = [Mn+2].[I-].[I-]| ChemSpiderID_Ref = | ChemSpiderID = 74227| InChI = 1/2HI.Mn/h2
**یودیود منقنز** (II)  (، ) بیر شیمیایی ماده.  کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قايناق‌لار
مسیتیل اوکسید

**مسیتیل اوکسید** () بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، ساریٛ رنگ‌لی  و  مایع حالتینده تاپیلار. کتون   کیمی تانینیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mesityl oxide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
متیل فنیل‌استات

**متیل فنیل‌استات** () بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و مایع حالتینده تاپیلار. متیل فنیل‌استات استات گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.

## قایناقلار

* "Methyl Phenyl Acetate."(February 22, 2007). Chemical Information The Good Scents Company. Retrieved on January 22, 2008.
مالونیک اسید

**مالونیک اسید** (، ) بیر شیمیایی ماده. اریمه نوْقطه‌سی 135 دن 137 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malonic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی

## گؤرونتولر

File:Diammonium malonate.png
File:Thallous malonate Structure.svg
File:Malonic acid 3D spacefill.png
File:Malonic-acid-3D-balls.png
File:Malonsäure.svg
File:Malonate.png
کواسین

**کواسین** () بیر اورقانیک بیلشیک. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار.  و  اتر کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 200 دن 222 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Quassin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
کولورید کلسیوم

**کولورید کلسیوم** (، ، ) بیر شیمیایی ماده.  آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. متال هالید   کیمی تانینیر.کولورید کلسیوم کلسیوم بیلشیک‌لری و کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 772-775 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Calcium chloride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
کولورید پاخیر (II)

**کولورید پاخیر** (II) ()، بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگ‌لی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید   کیمی تانینیر. کولورید پاخیر (II) کولور بیلشیک‌لری و پاخیر بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناقلار

بؤلمه:شیمی
کولوروپلاتینیک اسید

**کولوروپلاتینیک اسید** (، ) بیر شیمیایی ماده.  قیٛرمیزی  و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.کولوروپلاتینیک اسید کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناقلار

*اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chloroplatinic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
اورقانیک بیرلشمه

اورقانیک شیمی "اورقانیک بیرلشمه‌لر" این بوتون ایستیقامتلریله اله آلیندیغی بیر علم‌دیر. اورقانیک سنتز بونلارین حاضرلانماسینین یولودیر.

اورقانیک بیلشیک و یا آلی مواد یا دا کی آلی ترکیب، بیر مجموعیه دِییلیر کی ترکیبلَرینده کربن اتمی ايچینده وار.فقط کربنؤن اکسید لری بو ترکیبلردن حساب اؤلمور(c-o و c-o2).قاباقکی کچمیش زامانلاردی بیلیجی لر او مواد و ترکیبلَره آلی دِییرمیشلر کی بیر جانلی اؤلان موجود اؤني یارادمیش اؤلا. بؤ تعريفين مؤقابيلينده معدنى تركيبلر قرار تاپئر.

## قایناقلار
متال هالید

متال هالید متاللار و هالوژنلر آراسیندا بیرلشمه‌لردیر. بعضی نیتیریوم کلورید کیمی یون دیر، بعضیلری ایسه کووالنت شکیل‌ده باغ‌لانیر. کووالنت اولاراق باغلانمیش متال هالیدلر،  هقزافلوئورید کیمی آیری مولکوللار اولا بیلر و یا پالادیوم کلورید کیمی پولیمر ایستروکتورلاری یارادا بیلرلر. 
:2M + nX2 &rarr; 2MXn


File:NaCl polyhedra.png|Sodium chloride crystal structure
File:Uranium-hexafluoride-unit-cell-3D-balls.png|Discrete UF6 molecules
File:Alpha-palladium(II)-chloride-xtal-3D-balls.png|Infinite chains of one form of palladium chloride

## متال هالیدلر

*یودیود وانادیوم (III)
*یودیود نیکل (II)
*یودیود گوموش
*یودیود منقنز (II)
*یودیود قالیوم (III)
*یودیود کلسیوم
*یودیود کوبالت (II)
*یودیود کادمیوم
*یودیود تنه‌که (IV)
*یودیود تنه‌که (II)
*یودیود چینکو
*یودیود جیوه (II)
*یودیود جیوه (I)
*یودیود توریوم (IV)
*یودیود تربیوم (III)
*یودیود تالیوم (I)
*یودیود بیسموت (III)
*یودیود آلومینیوم
*وانادوسن دی کولورید
*هولمیوم (III) کولورید
*هقزاکولورید تنقستن
*هقزافلوئورید پلاتین
*هقزافلوراید اورانیوم
*نیوبیوم اوکسیکولورید
*نیوبوسن دیکولورید
*گوموش کولورید
*گوموش ساب‌فلورید
*گوموش برومید
*مولیبدوسن دی کولورید
*مولیبدن هقزافلوئورید
*منیزیوم یودیود
*منیزیوم فلورید
*پاخیر(I) یودیود
*پاخیر(I) کولورید
*پاخیر(I) برومید
*لیتیوم یودیود
*لیتیوم کولورید
*لیتیوم فلورید
*لانتان (III) کولورید
*کلسیوم فلوئورید
*کلسیوم (I) کولورید
*کولورید یوروپیوم (III)
*کولورید وانادیوم (III)
*کولورید وانادیوم (II)
*کولورید هقزامینکوبالت (III)
*کولورید هافنیوم (IV)
*کولورید نئودیومیوم (III)
*کولورید نیوبیوم (V)
*کولورید نیوبیوم (IV)
*کولورید نیکل (II)
*کولورید مولیبدن (V)
*کولورید منیزیوم
*کولورید منقنز (II)
*کولورید پاخیر (II)
*کولورید لوتتیوم (III)
*کولورید قادولینیوم (III)
*کولورید کلسیوم
*کولورید کوروم (IV)
*کولورید کوروم (III)
*کولورید کوروم (II)
*کولورید کوبالت (II)
*کولورید تنه‌که (IV)
*کولورید تنه‌که (II)
*کولورید قیزیل (III, I)
*کولورید قیزیل (III)
*کولورید قیزیل (I)
*کولورید قورغوشون (II)
*کولورید ساماریوم (III)
*کولورید ساماریوم (II)
*کولورید زیرکونیوم (IV)
*کولورید زیرکونیوم (III)
*کولورید چینکو

بؤلمه:شیمی
سیلیسیوم دی‌اوکسید

**سیلیسیوم دی‌اوْکسید** یا **سیلیس** (، ، ) بیر شیمیایی مادّه دیر.  آغ و ساریٛ رنگلی توْز و برک جیسم حالتینده تاپیلار. سیلیسیوم دی‌اوْکسید بیر جامید کووالانسی دیر.

## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silicon dioxide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
ئنن

**ئنن** (, ، ) بیر شیمیایی ماده. تۇز حالتینده تاپیلار. ئنن پاخیر بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Copper silicide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:شیمی
فارماکولوژی

**فارماکولوژی** دواء بیر بیولوژی شاخه‌سی‌دیر . دواء سلولا اوزرین‌ده بیوشیمی و یا فیزیولوژی تأثیر گؤستَرن هر هانسی بیر اینسان، طبیعی و یا اندوژن (اورقان ایچریسینده) ، توخوما، اورقان و یا اورقانیزم (بعضاً سؤزو فارماکون بو اندوژن و اکزوژن بیواکتیو نؤولری ایحاطه ائتمک اۆچون ایستیفاده اولونور).
فارماکولوژی و یا ائجزابیلیم (آنتیک یونانجا دا: فارماکون (μα) دواء؛ لوگوس (λγ) علم دئمک‌دیر ایندیکی معنادا جان‌لی اورقانیزم‌ده‌کی (تجروبه حیوانی و اینسان) دواء تاثیریرلرینی و جان‌لی اورقانیزم یا آلینان دواء لارین ایستروکتورونو آراشدیران بیر علم بوداغی‌دیر. یئنی سنتز اولموش و یا بیتکیلردن آیریلمیش مادده‌لرین تاثیرلرینی بیولوژی قورولوشونو لابوراتوریا ایشلری ایله تجروبه حیوانلارین‌دا، کلینیک تدقیقاتلار ایله اینسان لاردا تحلیل ائد‌رک دواء اینکیشاف ائتدیرمک ایشینه تؤهفه وئرن طیب و اجزاچی‌لیق علمی‌دیر. باشقا سؤزله، دواء لارین ایستئهسالین‌دان، ایستیفاده‌یه وئرمه‌سینه، دواء ایستک ایله بیولوژی سیستملر آراسینداکی قارشی‌لیق‌لی تأثیرلری آراش‌دیران علم بوداغی‌دیر. فارماکولوژی، تجروبه‌لری و جان‌لیلار اوزرین‌ده‌کی آراش‌دیرمالاردان کلینیک پراکتیکایا توخون اوزانان بو مورکب و گرگین پروسسی بیر چوخ آلت بوداغی و کؤمک‌چی علم ساحه‌لری ایله یاخین‌دان علاقه‌لی یئری‌دیر.

## بیرده باخ
*دواء شیرکت‌لرین لیستی
*بیوفارماسی
*دواء کیرلیلیغی
*اؤن دواء
*کپسول (دواء)
*آنتی‌بیوتیک‌
*آنتی سایکوتیک‌ یا ضد روان پریشی
*آغری کسیجی یا ضد درد
*آنتی‌دپرسان یا ضد افسردگی
* تینیدازول
* سکنیدازول
* اورنیدازول
* آزانیدازول
* ساترانیدازول

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:دواء
یاغ اپوکسی سویا

**یاغ اپوکسی سویا** () بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگ‌لی  و  مایع حالتینده تاپیلار.  و  اتر کیمی تانینیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Epoxidized soybean oil»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
دی‌هیدروکسی استون

**دی‌هیدروکسی استون** (، ، ) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون   کیمی تانینیر.دی‌هیدروکسی استون اوکسیژن بیلشیک‌لری و هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 89 دن 91 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dihydroxyacetone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
دیکولوروفنول‌ایندوفنول

**دیکولوروفنول‌ایندوفنول** () بیر اورقانیک بیلشیک.دیکولوروفنول‌ایندوفنول کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dichlorophenolindophenol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

Image:DCIP-2D.png
Image:DCIP-ballstick.png
Image:DCIP-spacefilled.png
Image:DCIP-red-2D.png
Image:DCIP-red-ballstick.png
Image:DCIP-red-spacefilled.png



بؤلمه:شیمی
ژئوشیمی

**ژئوشیمی** یا **یئرشیمی‌سی** دونیانین و دیگر گزه‌گن‌لرین شیمیایی بیلشیملرینی، کایا و توپراقلاری ائتکی آلتین‌دا توتان شیمیایی سورئچلری و تئپکیلری، دونیانین شیمیایی بیله‌شنلرینی ایلیشکین مادی و انرژتیک دؤنگولری و بونلارین آتموسفر و هیدروسفر یوخسا ائتکیله‌شیملرینی ائر و زامان باخیمیندان کونو آلان یئربیلیم دالی‌دیر بیر
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

 

بؤلمه:شیمی
الدرّة المضيّة في اللغة الترکيّة

**الدرّة المضيّة في اللغة الترکيّة** ـ تورک دیلی قونوسوندا ابن العيني (عبد الرحمن بن أبي بكر بن محمد الدمشقي) طرفیندن عرب دیلینده یازیلمیش بیر  اثردیر.

## قایناق

بؤلمه:تورک ادبیاتی قارالامالاری
بؤلمه:تورک دیلی
القوانين الکلية لضبط اللغة الترکية

**القوانين الکلية لضبط اللغة الترکية** ـ تورک دیلی  غرناطالی ابو حیان طرفیندن عرب دیلینده یازیلمیش بیر اثر دیر.

## قایناق
بؤلمه:تورک دیلی
بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورک ادبیاتی قارالامالاری
چوواش تورکجه‌سی

**چوواش تورکجه‌سی** یا **چوواشچا** (چوواشچا: Чӑвашла / چاواشلا؛ *Чăваш чĕлхи/ چاواش چلخی*)، روسیا فدراسیونو’نون اورتا کسیمینده، اورال داغلاری’نین باتی‌سیندا دانیشیلان چاغداش دؤنم تورک یازی دیل‌لریندن بیری‌دیر. تورک دیل‌لری‌نین اوغور-بولغار قروپو گؤبگیندن وارلیغینی قوروموش تک دیل‌دیر. چوواشچا، چوواشلارین آنادیلی و چوواشیستان’ین رسمی دیلیدیر. یاخلاشیق ایکی میلیون کیشی طرفیندن دانیشیلیر. ۲۰۰۲ وئریلرینه‌ گؤره چوواشیستان’دا بو دیلی دانیشان نوفوسون ۹۲% ائتنیک اولاراق چوواش، ۸%’ی ایسه باشقا ائتنیک کؤکن‌لی‌دیر. 

چوواشچا، مدرسه‌لرده اگیتیم دیلی اولماسینا و مئدیادا قوللانیلماسینا قارشین، روسجانین یایقین ایش‌لَنمه‌سینه گؤره تهلوکه آلتیندا اولان بیر دیلدیر.

وولقا دیرسگینده‌کی قازان'دا، ایلریده -تاتارلار و باشقیرلار آراسیندا داغیلمیش اولاراق- وولقا و اورال آراسینداکی بؤلگه‌ده، نیسبتاً آز اولان سایی‌لارینا باخمایاراق (۱۹۵۹ ساییمینا گؤره ۱.۴۷۰.۰۰۰) دیل بیلیم و اتنولوژی آچی‌سیندان ان ایلگی چکیجی و ان اؤنملی تورک ائل‌لریندن بیری اولان چوواشلار (چاواش) یاشار. آیریم‌لی اتنیک اؤزل‌لیک‌لری، هابئله آغیز اؤزل‌لیک‌لرینه گؤره چوواشلار ایکی آنا قوروپا آیریلیرلار: قوزمودم'ژانسک، چبوقساری، ژادرین و قورمیش قصبه‌لرینده یوخاری چوواشلار (ویریال < *وز ائل " یوخاری مملکت، یوخاری خالق " ) و آشاغی چوواشلار (اناتری < *ئنت ôئگی ؟ 'اشاغیدا [وولقا و دوامیندا] اولانلار')، آیریجا، اؤزللیکله وولقا قیییسی داغلاری بویونجا جیویل'سک'دن، تِتیوشی اۆزریندن اولیانوفسک (اسکی سیمبیرسک، ستپ چوواشلارینین مرکزی) بؤلگه‌سینه‌ کیمی اولان یئرده‌کی ستپ چوواشلاری اؤنمل قایده‌دیلمه‌لیدیر. 

## قایناق
* تورکیه تورکجه‌سی ویکی پدیاسی.

بؤلمه:التصاقی دیللر

بؤلمه:روسیه دیللری

بؤلمه:اوغور دیللری
تلوریوم هقزافلوئورید

**تلوریوم هقزافلوئورید** (، ) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز  و  قاز حالتینده تاپیلار.تلوریوم هقزافلوئورید فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی −38.9 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tellurium hexafluoride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
تریاوکتیلمتیل‌آمونیوم بیس (تری‌فلوئورومتیل‌سولفونیل) ایومید

**تریاوکتیلمتیل‌آمونیوم بیس (تری‌فلوئورومتیل‌سولفونیل) ایومید** () بیر شیمیایی ماده. تریاوکتیلمتیل‌آمونیوم بیس (تری‌فلوئورومتیل‌سولفونیل) ایومید فلوئور بیلشیک‌لری و کربونات گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trioctylmethylammonium bis(trifluoromethylsulfonyl)imide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
ترت-بوتان‌سولفین‌آمید

**ترت-بوتان‌سولفین‌آمید** () بیر اورقانیک بیلشیک. آغ رنگ‌لی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.اریمه نوْقطه‌سی 102 دن 105 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tert-Butanesulfinamide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
تترافنیلن

**تترافنیلن** (، ، ) بیر اورقانیک بیلشیک.اریمه نوْقطه‌سی 232 دن 235 C دیر.
## بیرده باخ
* سیکلو اوکتاتتراان
## قایناقلار
تترافنیل بوتادین

**تترافنیل بوتادین** () بیر شیمیایی ماده. آغ، ساریٛ رنگ‌لی حالتینده تاپیلار.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tetraphenyl butadiene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:شیمی
پیریدین

**پیریدین** (، ، ) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز، ساریٛ رنگ‌لی  و  مایع حالتینده تاپیلار و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.اریمه نوْقطه‌سی −41.6 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pyridine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
پولی (پی-فنیلن وینیلن)

**پولی** (پی-فنیلن وینیلن) () بیر شیمیایی ماده.  ساریٛ رنگ‌لی  و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Poly(p-phenylene vinylene)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
پوتاسیوم پرمنقنات

**پوتاسیوم پرمنقنات** (، ، ) بیر شیمیایی ماده‌دیر.

*
*

## ایستفاده لر
پوتاسیم پرمنگنات شیمیایی سنتز لرده چوخ ایستفاده ٱلان بیر ماده دییر گونوموزده بو ماده پلیمر صنعتینده HDDP پلیمرلرین دوزلمسینده نقشی وار بوجور کی ترفتالیک اسید آد وریلن مادهنین پارازایلندن دوزلمسینه سبب ٱلور کی بو اسید بو پلیمرین دوزلمسینده نقشی وار hddp بیر نوع پلی استردی و مینرال سو و نوشابه کیمین قاب لارین دوزلیمینده کوللانیلیر.

## واکنش

ارگانیک شیمی 

KMnO4 رقیق محلوللاری آلکن لری  دیول (گلیکول) تبدیل الییر. بو داورانیش ضمنن بیر  کیفی سیناودی(ایمتحان) کی بو یولنان جوت(چیفت) و اووچلو باغلانتیلاری تانیماسینا سبب ٱلور ، چونکو واکنش محلول پرمنگنات بنفشی  اول رنگ الییر سونرا قهوهای رسوب یارالدییر (MnO2). بو زمینه ده ، بعضی زمانلار تانیدان بایر آد وریلییر.برم سایلی  دویما(اشباع)(اووچلو و جوت باغلانتی) ٱلچومون ده دا یاخچی عمل الییر. (پیوندهای دو یا سه گانه) چونکوKMnO4 ، بیر  قوی اکسیدالین ماده سی ٱلدوغونان چوخ دییشیخ موادنان واکنش وره بییلر.

اسیدی  دوروملاردا(وضعیتلرده) ،  آلکنین  جوت باغلانتیسی آچیلییر تا کی مناسب اسید کربوکسیلیک اله گله:

CH3 (CH2) 17CH = CH2 + 2 KMnO4 + 3 H2SO4 → CH3 (CH2) 17COOH + CO2 + 4 H2O + K2SO4 + 2 MnSO4

پرمنگنات پوتاسیم آلدئیدلری کربوکسیلیک اسیدلره تبدیل الییر. ، مثل ان هپتانالین ان هپتانوئیک اسیده تبدیلی.

5 C6H13CHO + 2 KMnO4 + 3 H2SO4 → 5 C6H13COOH + 3 H2O + K2SO4 + 2 MnSO4

حتی بیر آلکلیلیک  (با یک هیدروژن بنزیلیک)  معطر حلقهنین اوستون ده اکسید ٱلور، مثل تولوئن  اسید بنزوئیکه.

## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potassium permanganate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
پادیومات او

**پادیوْمات اوْ** () بیر شیمیایی ماده.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموْشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اوْرقانیک شیمی
* بیوْشیمی
* الکتروْشیمی
* فارماکوْلوْژی
* پوْلیمر
* بیوْلوْژی
* ژئوْشیمی
* فوْتوْشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه وْیکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Padimate O»، مقاله‌سیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۳۰ نوْوْوْامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:شیمی
دمیر اوکسیکولورید

**دمیر اوکسیکولورید** (، ) بیر شیمیایی ماده.  متال هالید   کیمی تانینیر.دمیر اوکسیکولورید اوکسیژن بیلشیک‌لری، دمیر بیلشیک‌لری و کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iron oxychloride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
آمینوپپرالید

**آمینوپپرالید** (، ) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. کربوکسیلیک اسید کیمی تانینیر. اریمه نوْقطه‌سی ۱۶۱٫۷۵ دن 165.23 C دیر.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناقلار

بؤلمه:شیمی
۴-نیتروبنزآلدهید

**۴-نیتروبنزآلدهید** () بیر اورقانیک بیلشیک. ساریٛ رنگ‌لی کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار.۴-نیتروبنزآلدهید نیتروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 103 دن 106 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-Nitrobenzaldehyde»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
فوسفور

**فوسفور** (**P**) – (یونانجا "ایشیقداشییان") - کیمیاسال المنتلر تابلوسو ۱۵-جی المنت. 
فوسفورون طبیعت‌ده ۳ جوره وار. آغ، قارا و قیرمیزی فوسفور. آغ فوسفور زهرلی‌دیر. اونو قیزدیردیق‌دا قیرمیزی فوسفورا چئوریلیر. قیرمیزی فوسفور کوکورد و شوشه قیرینتیلاری ایله بیرلیک‌ده کیبریت ایستهسالیندا ایستیفاده اولونور.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phosphorus»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
(زد) -استیلبن

**(زد) -استیلبن** (, ) بیر شیمیایی ماده. اریمه نوْقطه‌سی ۵ دن 6 C دیر.

## بیرده باخ

* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(Z)-Stilbene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

بؤلمه:شیمی
هقزان

**هقزان** (، ، ) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز  و  مایع حالتینده تاپیلار و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hexane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

Image:Hexane displayed.svg
Image:HexaneFull.png
Image:Kalottenmodell Hexan.png



بؤلمه:شیمی
لاکتوفن

**لاکتوفن** (، ) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ رنگ‌لی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.اریمه نوْقطه‌سی 43.9 دن 45.5 C دیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lactofen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
خردل قازی

**خردل** **قاز ی -**(، ، ) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، ساریٛ رنگ‌لی  حالتینده تاپیلار.  و  اتر کیمی تانینیر. 

  شیمیایی سیلاح کيمی ايستيفاده ائديلن، ترکيبينده گوگورد و کلور اولان زهرلی قازدير. خردل قازی ايلک دفعه  بيرینجی دونيا ساواشیندا  آلمانلار طرفيندن ايستيفاده ائديلميشدير.

## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sulfur mustard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
تستوسترون

**تستوسترون** (، ، ) ممه لیلر بدن ینن ده ستروئیدیهورمون دیر.
بدنده آندروژنیک(جینسیت) و آنابولیک(بؤی آچماق) اثری وار.

آنا قارنیندا اوشاق ایکی آیلیق اولاندا تستوسترون هورمونی تولید اولار و اوشاغین ارکک یا دیشی اولماسین تعیین ائدر.اوغلانلار بدنینده اونون میقداری چوخالمادا اوغلان بالیغ اولار.بدنده ان دئیرلی تغییر اوز وئریب سس قالین اولوب و اوزده توک چوخالار.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Testosterone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
بؤلمه:Cyclopentanols
بؤلمه:Alkene derivatives
بؤلمه:Androgens and anabolic steroids
بؤلمه:Androstanes
بؤلمه:Estrogens
بؤلمه:GABAA receptor positive allosteric modulators
بؤلمه:Hormones of the testis
بؤلمه:Hormones of the ovary
بؤلمه:Hormones of the hypothalamus-pituitary-gonad axis
بؤلمه:Hormones of the suprarenal cortex
بؤلمه:Enones
بؤلمه:Neuroendocrinology
بؤلمه:Human hormones
بؤلمه:Sex hormones
بؤلمه:Testosterone
پرکولورات گوموش

**پرکولورات گوموش** (، ) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، کریستال حالتینده تاپیلار.پرکولورات گوموش کولور بیلشیک‌لری و گوموش بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
## بیرده باخ

*شیمی
*ترموشیمی
*شیمی فیزیک
*آنالیتیک شیمی
*اورقانیک شیمی
*بیوشیمی
*الکتروشیمی
*فارماکولوژی
*پولیمر
*بیولوژی
*ژئوشیمی
*فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silver perchlorate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:شیمی
نهج الفرادیس

**نهج الفرادیس** ـ آلتین اوردو دؤورونده محمود بلغاری‌نین یازدیغی تورکجه اثردیر.

## اثره گؤره
بو اثرین بیر الیازماسی تورکیه‌نین یئنی جامع کیتابخاناسیندا ساخلانیلیر.

## قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورک ادبیاتی قارالامالاری
محمود بلغاری

**محمود بلغاری** ـ (دوغوم: ۱۲۹۷میلادی/ اؤلوم:۷۶۱هجری/ ۲۲ مارس ۱۳۶۰) ـ آلتین اوردو دؤورو یاشامیش تاتار ادیبی دیر. تام آدی: محمود بن علي بن عمر کردري بلغاري سرايي دیر.

## حیاتی

## اثرلریندن
* نهج الفرادیس
*

## قایناق

بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر
بؤلمه:تاتار یازیچی‌سی
بؤلمه:تاتارلار
ابوالغازی بهادورخان

**ابوالغازی بهادر خان** (م. 1074هـ/1663م) ـ خیوه خانی، تاریخچی، شاعیر.

تام آدی، ابوالغازي بهادرخان عبيدالله بن عرب‌محمد خان خراساني سمرقندي دیر.

## حیاتی

## اثرلریندن
* شجره ترک (شجرهء تورکی) ۱۶۶۳-۱۶۶۴ ایللری آراسیندا یازیلمیشدیر.
* شجره تراکمه ـ ۱۶۶۰ ایلینده یازیلمیشدیر.
* کتاب مسائل الصلاة

## قایناق

بؤلمه:خیوه خانلیغی
بؤلمه:تورک تاریخچیلر
بؤلمه:تورک شاعیرلر
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
شجره ترک

**شجره ترک** (**شجره تورک**، **شجرهء تورکی**، **تاریخ شجره ترک**) ۱۶۶۳-۱۶۶۴ ایللری آراسیندا ابوالغازی بهادرخان طرفیندن یازیلمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورک تاریخی
خوان گمپر

**خوان گمپر** (۲۲ نوامبر ۱۸۷۷ - ۳۰ ژولای ۱۹۳۰)، سوئیس فوتبالی قاباقجیللاریندان، فوتبالچی و کولوب مودیری ایدی. اوْ زوریخ فوتبال کولوبو و بارسلونا فوتبال کولوبونو قۇردو.

## قایناقلار

بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:بارسلونا کولوبو اویونچولاری
روزی سعید

**روزی سعید** (اویغور تورکجه‌سی: روزى سايىت) اویغور خالق شاعیری.

## حیاتی

## اثرلری

## شعرلریندن

## قایناق

بؤلمه:اویغور تورکلری
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
بؤلمه:تورک شاعیرلر
روسیه میلّی فوتبال تیمی

**روسیه میلّی فوتبال تاخیمی** روسیه‌نین اۇلوسلارآراسی آرنادا تمثیل ائدن فۇتبول تاخیمی‌دیر.
## قایناقلار

بؤلمه:روسیه
بؤلمه:میلّی فوتبال تیملری
بؤلمه:فوتبال
کوکوس آدالاری

بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| کوکوس آدالاری نقشه اوستونده یئری
**کوکوس آدالاری** (اینگیلیسجه: Cocos (Keeling) Islands) بیر اؤلکه دیر و باشکندی وست آیلندس شهردیر.

## قایناق‌لار

 

بؤلمه:گونئی دوْغو آسیاداکی آدالار
کوراسائو

بندانگشتی|سول|کوراسائو اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|کوراسائو نقشه اوستونده یئری
**کوراسائو** (اینگیلیسجه: Curaçao) بیر اؤلکه دیر و باشکندی ویلمستاد شهردیر.

## قایناق‌لار

 

بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
سیشل

بندانگشتی|سول|سیشل اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|سیشل نقشه اوستونده یئری
**سیشل** (اینگیلیسجه: Seychelles) بیر اؤلکه دیر و باشکندی ویکتوریا (سیشل) شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۲٫۷۶۱ میلیارد دولار دیر. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Flag of the Seychelles.svg
File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg
File:LocationSeychelles.png
File:PANORAMA from MAHE ISLAND by J. Strzelecki.JPG
File:SEYSHELLES Mahe Beach - Sunset by Strzelecki.JPG
File:Mahe Beach - author with the sailfish by J. Strzelecki.JPG
File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg
File:Anse Source d'Argent-La Digue-Seychellen.jpg
File:Anse Source d'Argent 3-La Digue.jpg
File:Anse Source d'Argent 2-La Digue.jpg
File:La Digue,Seychelles, Anse Source d´Argent.JPG
File:Coco_de_mer_leafs.jpg
File:Female_coco_de_mer_growth.jpg
File:Female_coco_de_mer_seed.jpg
File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG
File:SeychellesBeach.jpg
File:PalmShadow.jpg
File:Sooty Tern Bird Island Seychelles.jpg
File:Anse Royale - Seychelles.JPG
File:Seychelles_001.JPG
File:Seychelles_002.JPG
File:Seychelles_003.JPG
File:Seychelles_004.JPG
File:Seychelles_005.JPG
File:Seychelles_006.JPG
File:Seychelles_007.JPG
File:Seychelles_008.JPG
File:Seychelles_009.JPG
File:Seychelles_010.JPG
File:Seychelles_011.JPG
File:Seychelles_012.JPG
File:Seychelles_013.JPG
File:Seychelles_014.JPG
File:Seychelles_015.JPG
File:Seychelles_016.JPG
File:Seychelles_017.JPG
File:Seychelles_018.JPG
File:Seychelles_019.JPG
File:Seychelles_020.JPG
File:Colourful Skirts at Seychelles Market.jpg
File:Esmeralda Aldabra Giant Tortoise Seychelles.jpg
File:Maheview.jpg
File:Seyshelles,Praslin Island - Valle de Mai National Park by J. Strzelecki.JPG


بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
برمودا

بندانگشتی|سول| برمودا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| برمودا نقشه اوستونده یئری
**برمودا** (اینگیلیسجه: Bermuda) بیر اؤلکه دیر و باشکندی همیلتون (برمودا) شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۴٬۲۳۷ نفر دیر. و ۵۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر


0
0
0
, with illustrations of fortifications and importand sites, including  (the town), the , and the .}}
0
0



بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بؤلمه:قوزئی آمریکا آدالاری
سومالی‌لند

بندانگشتی|سول|سومالی‌لند اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|سومالی‌لند نقشه اوستونده یئری
**سومالی‌لند** (اینگیلیسجه: Somaliland) بیر اؤلکه دیر و باشکندی هرجیسا شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۱٫۹ میلیارد دولار دیر. و ۱۷۶٬۱۲۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.

## قایناقلار

 

بؤلمه:عرب دؤولت‌لری
بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا اؤلکه‌لری
بؤلمه:سومالینین ایالتلری
نیجر

**نیجر**  بیر اؤلکه دیر و باشکندی نیامی شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۲۱٫۷۴۲ میلیارد دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷٬۱۳۸٬۷۰۷ نفر دیر؛ و کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.
## گؤرونتولر

File:Niamey night.jpg
File:Mamadou Tandja 2005.jpg

## قایناقلار

بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
پورتوقال میلّی فوتبال تیمی

**پورتوقال میلّی فوتبال تیمی** پورتوقالین بین الخلق فوتبال اویونلارینین نوماینده‌سی‌دیر.

## قایناقلار
پالاو

بندانگشتی|سول| پالاو اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول| پالاو نقشه اوستونده یئری
**پالاو** (اینگیلیسجه: Palau) بیر اؤلکه دیر و باشکندی نقرولمود شهردیر. عمومی داخیلی محصولو 297 میلیون دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰٬۹۱۸ نفر دیر. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Flag of Palau.svg
Image:LocationPalau.png
Image:Palau-CIA WFB Map.png
Image:Koror-palau-downtown20071219.jpg
Image:Koror-palau-typical-weather20071219.jpg
Image:Aerial view limestone islands palau1971.jpg
Image:1907_aquaimages.jpg
Image:Palau-rock-islands20071222.jpg
Image:1897_aquaimages.jpg
Image:1898_aquaimages.jpg
Image:Bombardment of Anguar.jpg
Image:Palau-Inseln.jpg



بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:جومهوریت‌لر
بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
سومالی

بندانگشتی|سول|سومالی اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|سومالی نقشه اوستونده یئری
**سومالی** (اینگیلیسجه: Somalia) بیر اؤلکه دیر و باشکندی موقادیشو شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۴٫۴۳۱ میلیارد دولار دیر. و ۶۳۷٬۶۵۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Coat of arms of Somalia.svg
File:Coat of Arms of Puntland.svg
File:Coat of arms of Galmudug.svg
File:Emblem of Somaliland.svg
File:Flag of Somalia.svg
File:Flag of Puntland.svg
File:Flag of Awdalland.svg
File:Flag of Somaliland.svg
File:Italian Somaliland COA.svg
File:Badge of British Somaliland (1903–1950).svg
File:Badge of British Somaliland (1950–1952).svg
File:Coat of Arms of Maakhir.svg
File:Flag_of_Muscat.svg
File:Flag of Italy (1861-1946).svg
File:Flag_of_Southwestern_Somalia.svg
File:Flag of Jubaland.svg
File:Flag of Maakhir.svg
File:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg
File:Flag_of_Egypt_(1793-1844).svg
File:Egypt_flag_1882.svg
File:Flag of the United Kingdom.svg
File:Flag of British Somaliland (1903–1950).svg
File:Flag of British Somaliland (1950–1952).svg
File:Flag of Somaliland until 1996.svg
File:Somalia in its region (claimed).svg
File:Somaliait.png
File:Somalia Regions and Districts.png
File:Somalia Numbered Regions.png
File:Somalia_map_states_regions_districts.png
File:Puntland_map_regions.png
File:Maakhir_map.png
File:Galmudug_map.png
File:Somaliland_map_regions.png
File:Horn1930ad.png
File:Horn1936ad.png
File:Horn1949ad.png
File:Horn1960ad.png
File:SomaliaUNSOMII.jpg
File:Icu_somalia_map.png
File:Somali-war-12252006-1952.svg
File:Battle-of-baidoa-12262006-0752.svg
File:Lower-juba-12292006-1627.svg


بؤلمه:عرب دؤولت‌لری
بؤلمه:آفریقا اؤلکه‌لری
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
یئنی کالدونیا

بندانگشتی|سول| یئنی کالدونیا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی

بندانگشتی|سول| یئنی کالدونیا نقشه اوستونده یئری
**یئنی کالدونیا** (اینگیلیسجه: New Caledonia) بیر اؤلکه دیر و باشکندی نومئا شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۶۸٬۷۶۷ نفر دیر. و ۱۸٬۵۷۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:New Caledonia and Vanuatu bathymetric and topographic map-fr.jpg



بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
تونقا

بندانگشتی|سول| تونقا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| تونقا نقشه اوستونده یئری
**تونقا** (اینگیلیسجه: Tonga) بیر اؤلکه دیر و باشکندی نوکوآلوفا شهردیر. عمومی داخیلی محصولو 763 میلیون دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۳٬۰۳۶ نفر دیر. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

بؤلمه:تونقا
بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
سنت مارتین

بندانگشتی|سول|سنت مارتین فرانسه اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|سنت مارتین فرانسه نقشه اوستونده یئری
**سنت مارتین فرانسه** (اینگیلیسجه: Collectivity of Saint Martin) بیر اؤلکه دیر و باشکندی ماریقو (سنت مارتین) شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۶٬۲۸۶ نفر دیر. و ۵۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Saint-Martin Island map-en.svg
File:StMartinMTS.JPG
File:Marigot 2.jpg
File:MatchMarigot.JPG
File:Tintamarre Island.jpg
File:Island Tour-01-Crossing St Martin to SInt Maarten.jpg



بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
مارشال آدالاری

بندانگشتی|سول| مارشال آدالاری اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| مارشال آدالاری نقشه اوستونده یئری
**مارشال آدالاری** (اینگیلیسجه: Marshall Islands) بیر اؤلکه دیر و باشکندی ماجورو شهردیر. عمومی داخیلی محصولو 115 میلیون دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۳٬۱۵۸ نفر دیر. و ۱۸۱٫۴۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

Image:Flag of the Marshall Islands.svg



بؤلمه:مارشال آدالاری
بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:جومهوریت‌لر
والیس و فوتونا

بندانگشتی|سول|والیس و فوتونا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|والیس و فوتونا نقشه اوستونده یئری
**والیس و فوتونا** (اینگیلیسجه: Wallis and Futuna) بیر اؤلکه دیر و باشکندی ماتا-اوتو شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۲٬۱۹۷ نفر دیر. و ۱۴۲٫۴۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

بؤلمه:والیس و فوتونا
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
قابون

بندانگشتی|سول| قابون اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| قابون نقشه اوستونده یئری
**قابون** (اینگیلیسجه: Gabon) بیر اؤلکه دیر و باشکندی لیبرویل شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۳۶٫۲۱۸ میلیارد دولار دیر. و ۲۶۷٬۶۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

Image:Topographic map of Gabon-fr.svg
Image:Flag of Gabon.svg
Image:Coat of arms of Gabon.svg
Child with Gabonese Flag.JPG



بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
زامبیا

بندانگشتی|سول|زامبیا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|زامبیا نقشه اوستونده یئری
**زامبیا** (اینگیلیسجه: Zambia) بیر اؤلکه‌دیر و باشکندی لوساکا شهری‌دیر. عمومی داخیلی محصولو ۶۸٫۶۴ میلیارد دولاردیر. سوْن نۆفوس سایێمی اساسێندا ۱۳٬۰۹۲٬۶۶۶ نفردیر. و ۷۵۲٬۶۱۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Flag of Zambia.svg
File:Coat_of_arms_of_Zambia.svg
File:ExtensionOfficer.JPG
File:Termitiere.JPG
File:VillageZambia1.JPG
File:VillageZambia2.JPG
File:VillageZambia3.JPG
File:ZambianBuilding.JPG
File:ZambianFootball.JPG
File:ZambianKids1.JPG
File:ZambianKids2.JPG
File:ZambianKids3.JPG
File:ZambianKids4.JPG



بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:زامبیا
بؤلمه:Bantu countries and territories
بؤلمه:East African countries
بؤلمه:Southeast African countries
بؤلمه:Southern African countries
بؤلمه:Commonwealth republics
بؤلمه:اینگیلیسجه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
بؤلمه:Member states of the Commonwealth of Nations
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۶۴ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۶۴ - جو ایلینده زامبیا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:Countries in Africa
بؤلمه:Christian states
رواندا

alt flag=The flag of Rwanda: blue, yellow and green stripes with a yellow sun in top right corner|بندانگشتی|سول|رواندا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|رواندا نقشه اوستونده یئری
**رواندا** (اینگیلیسجه: Rwanda) بیر اؤلکه دیر و باشکندی کیقالی شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۲۴٫۷۱۷ میلیارد دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا 10,515,973 نفر دیر. و ۲۶٬۳۳۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

File:Flag_of_Rwanda.svg
File:Coat of arms of Rwanda.svg
File:LocationRwanda.svg
File:Rw-map.png
File:Kigali International Airport.jpg
File:ICTR in Kigali.jpg
File:Minibus in Kigali.jpg
File:Taxi moto.jpg
File:Kigali surrounds.jpg
File:Ruhengeri.jpg
File:Nyabarongo.jpg
File:KageraRuvubu.jpg
File:Lake_Kivu_shore_at_Gisenyi.jpg
File:Lake_Kivu_shoreline_at_Gisenyi.jpg
File:Karisimbi2.jpg
File:Kigali from above.jpg
File:Nyungw.jpg
File:DirtRoadRwanda.jpg
File:Rwanda Gitarama landscape.JPG
File:Rundhütte-Lehm-Ruanda.jpg
File:Juvénal_Habyarimana_(Andrews_Air_Force_Base,_Maryland,_USA_-_1980).jpg
File:DF-ST-98-01731.jpg
File:Kagame_at_EAC_summit.jpg
File:Paul_Kagame01.jpg
File:Paul_Rusesabagina1.jpg
File:Rusesabagina,_Paul_(Whitehouse).jpg
File:Rwanda market cloth.jpg
File:Women in Kigali.jpg
File:Kigali orphans.jpg
File:Rwandan children at Volcans National Park.jpg
File:Rwandair Express.jpg
File:Intore.jpg
File:Intore 2.jpg
File:Intore 3.jpg
File:Intore 4.jpg
File:Intore 5.jpg
File:Intore 6.jpg
File:Intore 7.jpg
File:Rwandan dancers.jpg
File:Rwandan dancer.jpg
File:Igiseke.jpg
File:Rwanda_baskets_National_University.jpg
File:Gorilla_mother_and_baby_at_Volcans_National_Park.jpg


بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر
بؤلمه:رواندا
بؤلمه:Bantu countries and territories
بؤلمه:Commonwealth republics
بؤلمه:Central African countries
بؤلمه:East African countries
بؤلمه:اینگیلیسجه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
بؤلمه:Member states of the Organisation internationale de la Francophonie
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:Member states of the Commonwealth of Nations
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۶۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:Swahili-speaking countries and territories
بؤلمه:1962 establishments in Africa
بؤلمه:Countries in Africa
قینه

بندانگشتی|سول| قینه اؤلکه‌سی‌نین بایراغی
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول| قینه نقشه اوستونده یئری
**قینه** (اینگیلیسجه: Guinea) بیر اؤلکه دیر و باشکندی کوناکری شهردیر. عمومی داخیلی محصولو ۲۶٫۴۵۱ میلیارد دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱٬۶۲۸٬۹۷۲ نفر دیر. و ۲۴۵٬۸۳۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.

## گؤرونتولر

فایل:Flag of Guinea.svg
فایل:LocationGuinea.svg
فایل:Guinee carte.png
فایل:Guinea demography.png
فایل:Satellite image of Guinea in February 2003.jpg
فایل:Conakry3.JPG
فایل:Conakry-palaisdupeuple.JPG
فایل:Conakry-ville.JPG
فایل:Conakry-ville2.JPG
فایل:Galleryforest 300.jpg
File:Guinea sat.png|atlas Guinea
File:Dame de Mali Guinée.jpg|Dame de Mali
File:Chute de Tabouna à Kindia 01.jpg|Chute de Tabouna à Kindia
File:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg|Chute de Saala Labé
File:Chimpanzé de Bossou 33.jpg|Chimpanzé de Bossou
File:Plage de Roume.jpg|Plage sur les Ile de Loos


## قایناق‌لار

 

قینه
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر
بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری
بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری
تورکس و کایکوس آدالاری

بندانگشتی|سول| تورکس و کایکوس آدالاری اؤلکه‌سی‌نین بایراغی

بندانگشتی|سول| تورکس و کایکوس آدالاری نقشه اوستونده یئری
**تورکس و کایکوس آدالاری** (اینگیلیسجه: Turks and Caicos Islands) بیر اؤلکه دیر و باشکندی کوک برن تاون، باهاما شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۱٬۴۵۸ نفر دیر. و ۶۱۶٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.

## قایناق‌لار

 

## گؤرونتولر

Image:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg

Image:Karibik Turks- und Caicosinseln.png
Image:Turks caicos islands sm04.png



بؤلمه:تورکس و کایکوس آدالاری
بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر