هوموساپین(ایگیتلردن)

بوگونکی اینسانلارین کؤکلری هوموساپینس لره یتیشیر .هموساپینسلر ۲۰۰ مین ایلدن اونجه یئرکوره سینده گوروشدولر.

## یئرلری
بیزیم کؤکوموز هموساپینلردی .هموساپینس آفریقادن گلیب ویئرکوره سینده قالیبلارو قالارلی اولوبلار ایندیکی اینسان لار اولارین نسلیندن دیلر ۲۰۰۷جی میلادی ایل سایی اساسیندا ۷ میلیارد باشا یتیشیب لر و مممه لی لرین لاب چوخ اولان بؤلومودو.

## ممه لی لردن
ممه لیلر ۲۰ میلیون ایل قاباخ یئر کوره سینده گوروشدولر. ممه لی لر دایناسورلارینان بیر یاشیردیلار هابئله دایناسورلار آرادان گئدن چاغدا ممه لی لر یئرکوره سین توتدولار ممه لیلر دوغوب اوشاقلارینا سوت وئرر هابئله دایناسورلار یومورتا ائدردیلر اونا گوره ممه لیلر چوخ تئز دایناسورلارین یئرین توتدولار. ۲۰ میلیون ایلده ممه لی لر باش تاپدیلار و آخیرده هوموساپین لر یرکوره سنده گوروشدولر کی اولار ممه لی لرین لاب دیرلی گونه سیدیلر.

## هاردان گلدیلر
هوموساپینس لر(بیزیم کؤکوموز) آفریقاده یاشاردی و ۲۰۰ مین ایل قاباق آفریقا ده گوروشدولر بعضی مۆحقیق لر اولاری اتیوپی اؤلکه سیندن بولور یوخسا بعضی سی اولاری سودان یا نیجریه اؤلکه سیندن بولور. ایلکن اتیوپی اؤلکه سینین طرفداری چوخدی.

اولار ۲۰۰ مین ایل قاباق آفریقاداگوروشدولر آمّا ۳۰ مین ایل قاباخ کوچماقا باشلادیلار و چوخالدیلار و آسیا و اوروپایه گوروشدولر.

## هوموساپینس لر و [[نئاندرتال]] لار
۳۰ مین ایل قاباق هوموساپینس لر آفریقادن کوچدولر و نئاندرتال لار  اولاردان قاباخ اوروپا وآسیاده یاشیردی. اولارین قارشیلاری و رقیبلری اولدولار بو قارشیدا هوموساپینسلر هیکللی اولدوقلارینا گوره نئاندرتاللاری آرادان آپاردیلار .بعضی مۆحقیق لر نظریه سینه گوره هوموساپینسلر نئاندرتاللاری یه دیلر و نسل لرین قیردیلار.

نئاندرتال لارآرادان گئددی و یه یلدیلر .هموساپنسلر اولاری خورک ائددیلر و ۱۵ مین ایل قاباخ نسل لری آرادان گئتدی و یئرلرین هوموساپینسلر(بیزلر) توتدوق. آمّا هوموساپینسلر بعضی یئرلرده نئاندرتال لارینان قاریشدیلار.

ایندیکی اینسانلارین ژن لرنین یوزه ۸۰ دی هموساپینسلردن دی آمّا یوزه ۱۵ یا ۱۸ ی نئاندرتال لرداندی.

بیر نظریه‌ده  ۲۰۱۲ جی ایلده طرح اولدی نئاندرتال لار گوزل اولدوقلارینا گوره آرادان گئددیلر. بو نظریه‌ده نئاندرتال چون گوزلیدی مایالاری هموساپینسلرین الینه دوشدی و اولار ارکک لری اولدوروب ومایالاری ساخلادیلار.

هابئله تاپیلمیش سوموکلر نیشان وئریر  هوموساپینلر نئاندرتال لاری یه یردیلر.

## هیکللری

هوموساپینسلرین ۱٫۸ دان ۱٫۶ ارککلرینین بؤیودی و ۱٫۶ دان ۱٫۵ مایالارینین بؤیودی. اولار نئاندرتاللاردان اوجا وبؤیلویدولار و یئر کوره سینده قالارلی اولدولار. ایندیکی اینسانلار شکیسیز هوموساپینس لردن قالیبلار.

## گؤرونتولر

|Dag Hammarskjold|
File:U-Thant 2.jpg|U Thant
File:Javier Pérez de Cuéllar.JPG|Javier Pérez de Cuéllar
File:Boutros Boutros-Ghali - 2002 International Women's Day at UNESCO.jpg|Boutros Boutros-Ghali
File:Kofi Anann, 2009 World Economic Forum on Africa-4.jpg|Kofi Anann
File:Msc2011 moe017 02052011.jpg|Ban Ki-moon
File:Vladimir Putin-5 edit.jpg|Vladimir Putin
File:Official portrait of Barack Obama.jpg|Barack Obama
File:Nelson Mandela 20080513.jpg|Nelson Mandela
File:Hu Jintao Cannes2011.jpg|Hu Jintao
File:Goodluck Jonathan World Economic Forum 2013.jpg|Goodluck Jonathan
File:Lee Hsien-Loong - World Economic Forum Annual Meeting 2012 cropped.jpg|Lee Hsien Loong
File:Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg|Xi Jinping
File:Angela Merkel (2008).jpg|Angela Merkel
File:Enrique Peña Nieto - World Economic Forum on Latin America 2010.jpg|Enrique Peña Nieto
File:Jacob Zuma, 2009 World Economic Forum on Africa-10.jpg|Jacob Zuma
File:Ellen Johnson-Sirleaf3.jpg|Ellen Johnson Sirleaf
File:Silvio Berlusconi (2010) cropped.jpg|Silvio Berlusconi
File:Dilma Rousseff - foto oficial 2011-01-09.jpg|Dilma Rousseff

File:U-Thant 2.jpg
File:Javier Pérez de Cuéllar.JPG
File:Boutros Boutros-Ghali - 2002 International Women's Day at UNESCO.jpg
File:Kofi Anann, 2009 World Economic Forum on Africa-4.jpg
File:Msc2011 moe017 02052011.jpg
File:Vladimir Putin-5 edit.jpg
File:Official portrait of Barack Obama.jpg
File:Nelson Mandela 20080513.jpg
File:Hu Jintao Cannes2011.jpg
File:Goodluck Jonathan World Economic Forum 2013.jpg
File:Lee Hsien-Loong - World Economic Forum Annual Meeting 2012 cropped.jpg
File:Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg
File:Angela Merkel (2008).jpg
File:Enrique Peña Nieto - World Economic Forum on Latin America 2010.jpg
File:Jacob Zuma, 2009 World Economic Forum on Africa-10.jpg
File:Ellen Johnson-Sirleaf3.jpg
File:Silvio Berlusconi (2010) cropped.jpg
File:Dilma Rousseff - foto oficial 2011-01-09.jpg
File:Jens Stoltenberg.jpg
File:Prokudin-Gorskii-19.jpg
File:Sonia Gandhi.jpg
File:Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007.jpg
File:Akihito 090710-1600a.jpg
File:Bhumibol Adulyadej 2010-9-29 3 cropped.jpg
File:Koningin Beatrix in Vries.jpg
File:Abdullah II at WEFME 2009.jpg
File:Mohammed Bin Rashid Al Maktoum at the World Economic Forum Summit on the Global Agenda 2008 1.jpg
File:Canonization 2014-The Canonization of Saint John XXIII and Saint John Paul II (14036966125).jpg
File:Rowan Williams Bec 27may05.jpg
File:Dalai Lama 1471 Luca Galuzzi 2007.jpg
File:Sadu Kathmandu Pashupatinath 2006 Luca Galuzzi.jpg
File:IMG 0996 Lhasa Barkhor.jpg
File:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg
File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg
File:Ali Khamenei in mourning of Fatima al-Zahra 06.jpg
File:Chapito.jpg
File:Doña juanita.jpg
File:Sadhu_Vârânasî.jpg
File:Shona witch doctor (Zimbabwe).jpg
File:Sanzio 01 Plato Aristotle.jpg
File:Nikolaus Kopernikus.jpg
File:Carl von Linné.jpg


## قایناقلار

بؤلمه:حئیوانلار
بؤلمه:ایگیتلر