open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
خان قیزی ناتوانین آبیده سی

خورشیدبانو ناتوانین شوشاداکی قبیراوستو آبیده سی. آبیده ارمنی لر طرفیندن گلوله یله دئشیک – دئشیک ائدیلمیش، دمیر توللانتیسی کیمی گورجوستاندا ساتیلمیش دیر. آذربایجان طرفی آبیده نی گورجوستاندان بیر نئچه ایل  بوندان اول باکی یا گتیردیرمیشدیر.

## قایناق‌لار
خان قیشلاغی ۱

** خان قیشلاغی 1 ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
خان قیشلاغی 1 کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 571 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* ساوالان قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*[www.moghanshahr.com  موغان شهر سایتی]
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خان كندی(قوشاچای)

**خان کندی (قوشاچای)** کندی قوشاچای بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی زرینه رود قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 519 نفر اهالی سی و 130 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## دیل و دین
بو کندین بوتون اهالی سی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خانا بؤلگه‌سی‌نین کندلری

## قایناق‌لار

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری‎‏
خانجین (ایجرود)

**خانجین (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گولابر قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۳۹۶ نفر اهالی سی و ۱۱۳ عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
خانقاه (هریس)

خانقاه كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان خانمرود قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 420نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:خانمرود قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
خانقاه ،خودافرین

خانقاه كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان دوغودیزمارقصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين   90نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:دوغودیزمارقصبه سی
خانقاه ،مراغه

**خانقاه کندی** دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان قارانازقصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۷۶۶نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:قارانازقصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
خانقاه الواج (اورمو)

**خانقاه الواج** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و روضه چائ قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1790 نفر اهالی سی و 387 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خانقین

**خانقین** شهری عراق شهرلریندن بیر دیر بو شهر دییالا اوستانیندا یئرلشیب بو شهر ایران مرزین یاخینلیغیندا یئرلشیب 155 کیلومتر بعقوبه دییالا اوستانین مرکزیندن آرالی دیر.

بؤلمه:Khanaqin
بؤلمه:Populated places in Diyala Province
بؤلمه:District capitals of Iraq
بؤلمه:Cities in Iraq
خانلار قیشلاغی حاج الم قولو

**  خانلار قیشلاغی حاج الم قولو ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
خانلار قیشلاغی حاج الم قولو کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 242 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* آسلان دوز بولومو
* آسلان دوز قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*[www.moghanshahr.com  موغان شهر سایتی]
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خانلار قیشلاغی حاج بالا به ی لی

**  خانلار قيشلاغي حاج بالا به ي لي ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
خانلار قيشلاغي حاج بالا به ي لي كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 166 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* آسلان دوز بولومو
* آسلان دوز قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*[www.moghanshahr.com  موغان شهر سایتی]
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خانمرود قصبه‌سی

باروق قصبه سی**  [[هریس بولگه‌سی|هریس بولگه‌سی]] نين [[هریس بولگه‌سی نین مرکزی بولومو|مركزي بولومو]] نده** يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 3488نفر اهالي سي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:هریس بولگه‌سی نین قصبه لری
خانه گاه توربه سی

جلفا رایونونون خانه گاه کندینده ، علینجه چایین ساحیلینده اورتا عصرلره عاید ائدیلن خانه گاه توربه سی اورتا عصر خانه گاه یاشاییش یئرینین مرکزینده دیر. علینجه چای خانه گاهی معمارلیق کمپلکسینین ترکیبینه داخیل دیر. توربه بیناسیندا قاپی یئرینین اوستوندن دوشموش کیتابه لی داش لؤوحه خانه گاه مسجیدینده ساخلانیلیر.توربه نین گونبزی داغیلمیشدیر. گیریش باش طاغینین معمارلیق الئمنت لری مؤمنه خاتون توربه سینین آیرینتیلارینا اوخشاییر.توربه سردابه پلانین دا دوزبوجاقلی فورمادا اولوب ، داش و کرپیجدن تیکیلمیشدیر. برکیدیجی ماده کیمی آهک (آهنگ) قاتیلمیش گج محلولوندان ایستیفاده ائدیلمیشدیر. ایچریسی  گج له سووانمیش دیر. توربه یوخاریدا تاجواری فورمادا تاماملانمیش دیر. اوزونلوغو 5/3 متر ، ائنی 85/2 متر ، هوندورلویو 2 متر دیر. اینشاسیندا فیروزه یی کاشی دان دا ایستیفاده اولونموشدور. مشهور متفکیر و شاعیر فضل الله نعیمینین مزاری بورادا دیر. 2004 جو ایلده اساسلی تعمیر اولونموش دور.
## قایناق‌لار
خانه‌برق جدید

**خانه‌برق جدید** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين بوناب بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان باتی بناجوی قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 3230نفر اهاليسي وارايميش. 

## قایناق‌لار

بؤلمه:باتی بناجوی قصبه سی
بؤلمه:بوناب بولگه‌سی‌نین کندلری
خانه‌سر

**خانه‌سر** کندی مرند بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و دوغوهرزندات قصبه سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 106 نفر اهالی سی و 30 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*دوغو آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* دوغو آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
خانیان

**خانیان** کندی عجبشئر بولگه‌سینین، عجبشئر بولگه‌سی نین مرکزی بولومو و باتی دیزجرود قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1118 نفر اهالی سی و 272 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*عجبشئر بولگه‌سی نین کندلری
*عجبشئر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:عجب‌شیر بؤلگه‌سی
بؤلمه:عجبشئر بولگه‌سی‌نین کندلری
خانیم علیلی

** خانیم علیلی ** کندی خیاو بولگه سینین، مورادلی بولومو و باتی ارشه قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین اهالي سي 50 نفردیر. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:مشگین‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
خان‌قولو (سایین قالا)

**خان‌قولو (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و هولاسو قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 192 نفر اهالی سی و 35 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خان‌کندی (اهر)

خان‌کندی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين هوراندبولومو نده اولان چهاردانگه قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  243نفر اهاليسي وارايميش.  
## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
خان‌کندی (ایسماعیللی)

**خان‌کندی** (ایسماعیللی) (تورکجه: Xankəndi, Ismailli) آذربایجان جومهوریتینین ایسماعیللی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
## قایناقلار

 

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
خان‌کندی (دقیقلشدیرمه)

*خان‌کندی:داغلیق قاراباغ رایونونون، مرکزی شهری‌دیر
*خان‌کندی (اهر):اهر بولگه سینین کندلریندن دیر.
*خان کندی (قوشاچای):قوشاچای بولگه سینین کندلریندن دیر.
*خان کندی (خیاو):خیاو بولگه سینین کندلریندن دیر.
*خان کندی (گئرمی):موغان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*خان‌کندی (کلئیبر):کلئیبر بولگه سینین کندلریندن دیر.
*حوسئین خان کندی:خیاو بولگه سینین کندلریندن دیر.
*خان‌کندی (ایسماعیللی):آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ایسماعیللی رایونونون کندلریندن دیر.
*خانکندی (نمین):نمین بولگه سینین کندلریندن دیر.
*قلیج خان‌کندی:چاراویماق بولگه سینین کندلریندن دیر.
*موراد خان‌کندی:چاراویماق بولگه سینین کندلریندن دیر.
*مئهدی خان‌کندی:چاراویماق بولگه سینین کندلریندن دیر.

## قایناق‌لار
خان‌کندی (کلئیبر)

**خان‌کندی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين کلئیبر بولگه‌سینين آبیش‌احمد بولومو نده اولان سئییئدان قصبه سی  نده يئرلشيب. 
## قايناق

** درگاه ملی آمار
خاچیک

خاچیک کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی)نین تیکمه داش بولومو
نده اولان سهنداوا قصبه سی نده یئرلشیب.1385  اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 26عائیله و  139 نفر اهالی یاشاییرمیش

## قایناق‌لار

کند بیلگیلری

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:سهند اوا قصبه سی
خاکریز (ایجرود)

**خاکریز (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و یوخاری‌ایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 162 نفر اهالی سی و 41 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
خاکوانق

خاکوانق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان سینا قصبه‌سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 113نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:سینا قصبه‌سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خاکی

**خاکی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی  نين مهربان بولومو نده اولان شربیان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين    1355نفر اهاليسي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:شربیان قصبه سی
خانیوئردی

**خانیوئردی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان دوغوکله‌بوزقصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 44نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغوکله‌بوزقصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
خوداآفرین کؤرپولری

**خوداآفرین کؤرپولری** — آراز چایی اۆستونده تیکیلمیش تاریخی کؤرپولر دیرلار. خوداآفرین کؤرپولری ایکی تاریخی کؤرپویه دئییلیر؛ 
# بؤیۆک خوداآفرین کؤرپوسو
# کیچیک خوداآفرین کؤرپوسو

قدیم زامانلار بو تاریخی کؤرپولر آذربایجان قوزئی و گۆنئی قیسمتلرین بیربیرینه باغلاردیلار. بوگۆن بو تاریخی کؤرپولر، ایران و آذربایجان جومهوریتی سینیریندا یئرلشیبلر، کؤرپولرین بیر طرفلری ایران توپراقلاریندا و بیر طرفلری ده آذربایجان جومهوریتی‌نین توپراقلاریندا یئرلشیب. کؤرپولر ۱۰۲۷–جی میلادی ایلده شددادی حکمداری محمد اوغلو فضل (فضل بن محمد) طرفیندن اینشاء ائتدیریلیب. اونیکال معمارلیق آبیده‌سی اولان کؤرپو ده آذربایجان معمارلیق مکتبینین اوصولو ایزله نیلمکدیر. آقا محمد شاه قاجارین آذربایجان نا یوروشو زامانی بیر حیصصه‌سی اوچورولسادا سونرادان برپا ائدیلیب. طبیعی قایالار اوستونده اینشاء ائدیلن کؤرپونون بیر حیصّه‌سی دؤوروموز قدر قالیب.
بندانگشتی|690x690پیکسل

## قایناق‌لار

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین تاریخی
خداقلی

**خداقلی كندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين هوراندبولومو نده اولان دودانگه قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  51نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
خداوئردی خان کندی (اورمو)

**خداوئردی خان کندی** اورمو بولگه‌سینین، نازلی بولومو و قیزیل تپه قصبه‌سی نده یئرلیشن بیر کند دی. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۲۱۱ نفر اهالی سی و ۶۰ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمیه بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خرامه

**خرامه** فارس اوستانی‌ خرامه بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۸٬۴۷۷ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:خرامه بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
خرامه بؤلگه‌سی

**خرامه بؤلگه‌سی** ()، ایران فارس اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی خرامه شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۴٬۸۶۴ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی
** دهستان خیرآباد
** دهستان کفدهک
** دهستان معزآباد
شهرلر: خرامه، خیرآباد و معزآباد جابری
* بخش کربال
** دهستان سفلی
** دهستان دهقانان
شهرلر: سلطان‌شهر

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:خرامه بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:۲۰۱۱ - جی ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
خرده‌قشلاق

**خرده‌قشلاق** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان ورگهان قصبه‌سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  35نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خرمازرد

خرمازردکندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اولان باتی سراجوی قصبه سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 899نفر اهالیسی وارایمیش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:غربی سراجوی دهیستانی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خبر آنلاین

**خبر آنلاین**، بیر فارسجا خبر سایتی دیر.

## اؤنملی خبرلر

## یالانلامالار (تکذیبیه)

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی‌لار
* آنا یارپاغی

بؤلمه:ایرانلی سایتلار
بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری
خرمالو (هریس)

خرمالو كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين خواجه بولومی نده اولان باتی بدوستان قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 714نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:باتی بدوستان قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
خره گوش (اورمو)

**خره گوش** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، صومای برادوست بولومو و گونئی صومای قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1002 نفر اهالی سی و 163 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خزل

**خزل** یوخسا **خزل آیی** یئنی آذربایجان تورکلرین ایللیگی‌نین یئددینجی آیی ساییلیر و ۳۰ گۆنۆ وار. عربجه «میزان» و فارسجا «مهر» آیی ایله بیردیر. خزل آیی گۆز(پاییز) فصلینین بیرینجی آیی‌دیر.

## بیرده باخ
آی‌لار

## قایناقلار

بؤلمه:آذربایجان ایل سایاریندا آیلار
خساست

خساست (حاساسات) سؤز آنلامي جیمریلیک (خسيسليک). اخلاقا ضيد ساييلان سؤزلري ادبي اثرلرده ايستيفاده ائتمه يه دئييلير. ترس آنلاملي  " اصالت " دير.
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
خسبک

** خسبک ** — خسبک کندی (روستای خسبک) گئرمی بؤلگه‌سینین، اونگوت بؤلومو و باتی اونگوت قصبه‌سینده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
خسبک کندی ۱۳۸۵–جی هیجری گۆنشلی ايلين نۆفوس سایی‌سی اساسیندا، ۳ نفر اهالی‌سی واریمیش. بۇ كندين اهالی‌سی تورك دورلار و آذربایجان تۆرکجه‌سینده دانيشيرلار.

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی‌سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورورلر.
## گزملی و گورمه‌لی يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی
* اونگوت بولومو
* باتی اونگوت قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خسروشاه

**خسروشاه** دوغو آذربایجان اوستانینین شهرلریندن بیری دیر. ۱۳۸۵ اينجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسس‌ندا، بو بولومده ۳۶٬۰۰۲ نفر ياشاييرميشلار.

## قایناق‌لار

بؤلمه:تبریز بؤلگه‌سی
بؤلمه:تبریز بولگه‌سی‌نین شهرلری
بؤلمه:دوغو آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:تورک شهرلری
بؤلمه:ایران
خشخاش (طاروم)

**خشخاش (طاروم)** کندی طاروم بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و درام قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 3 نفر اهالی سی و 1 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناق‌لار
خشندرق

**خشندرق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین تیکمه داش بولومو نده اولان دوغو اوجان قصبه سی (اوجان شرقی دهستانی) نده یئرلشیب. 
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
## قایناق‌لار


بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:دوغو اوجان قصبه سی
خشگناب

**خشگناب** یا دا **قورونو** کندی دوغو آذربایجان اوستانی اوجان بولگه‌سی (بوستان‌آباد بولگه‌سی) نین تیکمه‌داش بؤلومو اولان دوغو عباس قصبه‌سی (عباس شرقی قصبه‌سی) نده یئرلشیب.

## اهالی‌سی
۱۳۸۵–جی هیجری گۆنشلی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بو کندده ۸ عائیله و ۲۲ نفر اهالی یاشاییرمیش. خشگناب، سهند داغلاری‌نین دوغوسوندا و تبریزین یاخینلیق‌لاریندا یئرلشن بیر کند دیر.
خشگناب اهالی‌سی آذربایجان تورکجه‌سینه دانیشیرلار و عومومیت‌ده ایسلام دینی‌نین شیعه مذهبینه اینانجلاری وار.
سیدمحمدحسین شهریار اوشاق‌لیغین بو کندده یاشاییب و حیدربابایه سلام کیتابیندا گلن خاطیره‌لرین چوخو بو کنده عاید دیر. بو کند بوزقوش داغلارین آرخاسیندا دیر. کندین هواسی سرین یاقیشلی و داغلی‌دیر.

## قایناق‌لار

 سایت تخصصی میراث فرهنگی وگردشگری 

کند بیلگیلری

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانینین کندلری
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین یاشاییش یئرلری
خشگناب (هریس)

خشگناب كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان خانمرود قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 265نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:خانمرود قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
خضرآباد (اورمو)

**خضر آباد** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و تورکمان قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 201 نفر اهالی سی و 63 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خضرلی (شوط)

**خضرلی** کندی شوط بؤلگه‌سینین، و گونئی قاراقویون قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 761 نفر اهالی سی و 176 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خضرکندی

**خضرکندی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان بوزقوش قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين {0}نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خطب

**خطب** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان دوغواوش‌تپه قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين (0) نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی
بؤلمه:دوغو اوش‌تپه قصبه‌سی
بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خطب (مراغا)

خطب کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اولان باتی سراجوی قصبه سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 163نفر اهالیسی وارایمیش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:غربی سراجوی دهیستانی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خلج

ایران مرکزینده، قوم شهرینین چئوره‌سینده خلجیستاندا یاشایان بیر تورک ائلی. خلجلر خلج تورکجه‌سینده دانیشیرلار.

خلجلر حاقّیندا علی اصغر جمراسی آراشدیرمالار آپاریر.

**خلج** آدیندا یزد بیلیم‌یوردوندا ایکی دیلده تورکجه ـ فارسجا اؤیرنجیسل بیر درگی چیخیردی کی ایکی سایدان سونرا 1387 ـ ده توقیف ائدیل‌دی. 

## بیرده باخ
خلجیستان

خلجلر

خلج تورکجه‌سی

خلجیستان بؤلومو

دستجرد (خلجیستان)

خلجیستان (دقیقلشدیرمه)

## قایناق‌لار
خلج (سایین قالا)

**خلج (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، کیشاورز بولومو و چاهار دولی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 58 نفر اهالی سی و 14 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خلج تورکجه‌سی

**خلج تۆرکجه‌سی** یا دا **خلج دیلی** یوخسا **خلججه** — تورک دیللری آراسیندا ان سون بلیرلنن دیل اوْلموشدور. اسکی تورکجه‌نین خوصوصییتلرینی ان یاخشی شکیلده قورودوغو ایدیعا ائدیلن خلججه اسکی تورک دیلی آرقوجا نین داوامی ساییلیر و حئیرت وئریجی اؤلچوده گؤگ تورکجه‌یه یاخیندیر. تورکولوگییادا خلج دیلی دئینده بۇ دیل قصد ائدیلیر. خلج دیلی‌نین کؤکو ساییلان آرقوجانین آدی، ایلک ۷۵۹–۷۸۰ لاردا اورتا آسیا مانی دینی متنلرینده کئچیر. بیر سیرا آراشدیرماچیلارا گؤره ۸–۱۱-نجی یوزایللر آراسیندا آرقولار اوغوزلارا باغلی خلج قوروپونون قونشولوغوندا یاشاییردیلار و زامانلا اونلاردان بوگونکو آدلاری اولان خلجی آلیبلار.

لهجه عاییله‌سی بونا رغما یاشایان ان اسکی تورکی (تورکیک) دیل اولان خلج دیلی، اوغوز دیللریندن دئییلدیر و چوواش دیلی کیمی تک باشینا تورک دیللری‌نین موستقیل بیر قولونو تشکیل ائدیر. نتیجه ده، آذربایجان تورکجه‌سی نین هر هانسی بیر لهجه‌سی ده ساییلابیلمز.

خلج دیلی‌نین نئچه لهجه و آغزی واردیر. بۇ لهجه‌لر آراسینداکی مؤوجود فرق، تلخاب لهجه‌سینده اولدوغو کیمی، بعضاً او قدر بؤیوکدور کی خلجی تک بیر دیل دئییل، تورک دیللری عاییله‌سی‌نین " خلج دیللری آلت‌قوروپو " اولاراق صینیفلندیرمه‌نین داها اویغون اولا بیله‌جه‌ای دوشونجه‌سینی اورتایا آتان دیلچیلر اوْلموشدور.

## جوغرافی دورومو
خلجیستان، ائتنیک آذربایجان و ائتنیک فارسیستانین بیرلشدیگی منطقه‌ده یئرلشن خلجیستاندا ۴۵–۸۰ آراسیندا خلج کندی واردیر. بونلار ایکی قوروپدان تشکیل تاپیر. بیرینجیسی ساوه و خرقان آراسی (مرکزی نووخراندیر)، ایکینجی‌سی قوم شهری و غربینده‌کی سولطان‌آباد آراسینداکی منطقه‌دیر. بیرینجی قوروا «خلج-ای ساوا» ویا «قاهیر»، ایکینجی قوروپا ایسه «خلج-ای امیر حوسئینلی» دئییلیر. خلجلر بورادا بیر نئچه یاشاییش بؤلگه‌سینده جیندیرلی، قاراخانلی، یئتیملر، صفره‌لی، ایسماییللی، کیردیللی، شیکارلی، قاراگه‌ده، هسخالی، بایراملی و.س. کندلرینده یاشیییرلار.

## ائشیک باغلانتی‌لار
  سلیمان شاه و قاریشقا (آذربایجان و خلج تورکجه‌سی)

## قایناق

بؤلمه:آرغو دیللری
بؤلمه:التصاقی دیللر
بؤلمه:ایران‌داکی دیللر
خط پرست

** خط پرست ** کندی خالخال بولگه سینین، خوروش روستم بولومو و قوزئی خوروش روستم قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین 55 نفر اهالي سي وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:خالخال بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
خطای (خوداآفرین)

**خطای** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان باتی گرمادوزقصبه  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين   180نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی گرمادوز دهیستانی
خلجان

**خلجان** دوغو آذربایجان اوستانی نين تبریز بولگه‌سی نده يئرلشيمیشده.  بو کند ۱۳۹۳ اینجی ایلینده، تبریز گئنیش اولمادا، تبریز شهرینه بیر محله اولدو و ۱۳۹۷ اینجی ایلین اردیبهشت آییندا رسمیتینن تبریز شهرینه گوشولدو و تبریزین منطقه ۷ بلدیه‌سینین بیر محله سی اولدو. ۱۳۸۵ اينجی ايلين نوفوس سایی سی اساسيندا بو محله‌نین ۱٬۴۵۱ نفر اهاليسی وارايميش. 

## قایناقلار

بؤلمه:تبریز
بؤلمه:تبریز محله‌لری
خلخال (مرند)

**خلخال** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین مرند بولگه‌سی  نین مرکزی بولومو نده اولان کشکسرای قصبه سی  نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین  0 نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
خلخانه

## خلخانه
(فارسجا: خلخانه) سولدوز بؤلگه‌سینین مرکزی سولدوز بخشینه تابع اولان کند دیر.

## اهالی
1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 399(82عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین اهالیسی کوردلر دیر و سنی شافعی دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خلخله (ماکی)

**خلخله (ماکی)** کندی ماکی بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و قوزئی چایپاسار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 405 نفر اهالی سی و 80 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:ماکی بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانینین کندلری
خلف

**خلف** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغوکاغذکنان قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 167نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغوکاغذکنان قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
خلفیان

**خلفیان** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  360نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خلوت (سایین قالا)

**خلوت (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، کیشاورز بولومو و کشاور قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 703 نفر اهالی سی و 162 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خلیان (اورمو)

**خلیان** کندی اورمو بولگه‌سینین، صومای برادوست بولومو و برادوست قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 129 نفر اهالی سی و 23 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خلیفه داوود

** خلیفه داوود** کندی خیاو بولگه سینین، ارشه بولومو و قوزئی ارشه قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین 278 نفر اهالي سي وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:مشگین‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
خلیفه‌لو

**خلیفه‌لو** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين هوراندبولومو نده اولان دیکله قصبه سی  نده يئرلشيب .  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  105نفر اهاليسي وارايميش.  
## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
خلیفه‌کندی

**خلیفه‌کندی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین نظرکهریزی بولومو نده اوْلان نظرکهریزی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۳۷۹ نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:نظرکهریزی قصبه سی
خلیفه‌کندی(مراغا)

خلیفه‌کندی کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان قوزئی سراجوی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۵۰۴نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی
بؤلمه:قوزئی سراجوی قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
خليفان

## خلیفان
(تورکجه: خَلفَن) سولدوز بؤلگه‌سینین مرکزی سولدوز بخشی، بیگم قلعه (تورکجه: بییم قالا) ماحالینا تابع اولان کند دیر.

## اهالی
1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 564( 121عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین اهالیسی تورک و کوردلر دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خلیل لی حئیدر قیشلاغی

**  خلیل لی حئیدر قیشلاغی ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و قوزای قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
خلیل لی حئیدر قیشلاغی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 71 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* قوزای قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*[www.moghanshahr.com  موغان شهر سایتی]
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خلیل کورد (باهار)

**خلیل کورد (باهار)** کندی باهار بولگه‌سینین، صالئح آباد بولومو و صالئح آباد قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 730 نفر اهالی سی و 196 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*همدان اوستانی‌نین کندلری
* همدان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
همدان اوستانی‌نین اوستانداری‌سی

## قایناق‌لار

بؤلمه:باهار بؤلگه‌سی
خلیله‌ده

**خلیله‌ده** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین تیکمه داش بولومو نده اولان دوغو اوجان قصبه سی (اوجان شرقی دهستانی) نده یئرلشیب. 
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
## قایناق‌لار



بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:دوغو اوجان قصبه سی
خومئین بؤلگه‌سی

**خومئین بؤلگه‌سی** مرکزی اوستانی‌نین بؤلگه لريندندير.خومئین شهری بو بولگه نین مرکزی دیر. 
## ديل
بو بولگه‌ده آيری قوم لارلا برابر تورک لرده ياشاييرلار.

## قایناقلار

بؤلمه:مرکزی اۇستانی
خناوند

خناوندكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کندوان بولومو نده اولان قوزئی گرمه قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 52نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی گرمه قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
خونج بؤلگه‌سی

**خونج بؤلگه‌سی** ()، ایران فارس اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی خونج شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۴۱٬۳۵۹ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی
** دهستان تنگ نارک
** دهستان سیف‌آباد
شهر : خنج
* بخش محمله
** دهستان باغان
** دهستان محمله
شهر : محمله

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:خونج بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
خنجر

**خنجر** – قیسا ایکی تیللی سویوق سیلاح اولوب سیممئتریک (متناسب) دسته یه مالیک دیر. بیچاقدان فرقی اوندا دیر کی ، اونون ایکی تیلی واردیر. خنجر لر ایکی تیله مالیک اولدوقلاریندان اونلارین کسمه بوجاغی ایکی دفعه بؤیوک دور بونا گؤره ده نیسبتا کوتدور. بو خصوصیت لر خنجره کسمک یوخ ، ان چوخو دئشمک اۆچون تطبیق اولونماغا ایمکان وئریر.

دیگر طرفدن خنجرلرین قالین اولماسی اونلارا یوکسک استابیلیک ( مستقرلیک ، پایدارلیق) وئریر. فورماسینا (قالیب) گؤره ایکی قروپا (گروه) بؤلونورلر: اوچ بوجاق و یاستی ان کسی یینه مالیک اولانلار.  خنجرلرین اوزونلوغو 50 سانتیمتره قدر اولور. اونلار سیلاحی کیمی یاخین مسافدن آپاریلان دؤیوش لرده ایستیفاده ائدیلیر.

هله قدیم زامانلاردان اینسانلار البه یاخا دؤیوش لرینده اؤزلرینی قوروماق اۆچون بئله سیلاح دان ایستیفاده ائتمیش لر. ایلک خنجرلر آغاجدان و سوموک دن حاضیرلانمیشدیر. بیر چوخ حال لاردا خنجر کیمی حئیوان بوینوزلاریندان دا ایستیفاده اولونوردو. متال(فلز) دؤورو قدیم قویاندان خنجرلر میس دن حاضییرلانماغا باشلاییر

دیگرلریندن فرقلی اولاراق میس دن حاضیرلانان خنجرلر یوکسک کسیجیلیک قابیلییتینه مالیک ایدیلر. میسین متال کیمی خاصیت لرینین آشاغی اولماسی بئله خنجرلری یالنیز 20 سانتیمتره قدر دوزه لتمه یه ایمکان وئریردی. سونرالار دمیرین کشفیندن سونرا خنجرلر دمیر دن حاضیرلانماغا باشلاییر. اونلاردان آشوریالار ، یونان لار و ماکئدونویالیلار گئنیش ایستیفاده ائتمیش لر. XIX عصرده قافقاز خالیق لاریندا خنجر ان گئنیش یاییلمیش سیلاح ایدی. اونلار خنجری حتی اودلو سیلاح لا بیرلیکده گزدیریردیلر. تؤرک اوردوسوندا دا خنجر عسگرلرین استاندارت سیلاحینا چئوریلمیشدیر.

## قایناقلار

## گؤرونتولر


File:Fs-dagger.jpg

File:Poignard 0.188.1 2 fond.jpg

File:Puñal íbero de frontón (M.A.N.) 01.jpg

File:Bronze age, Kurdistan, Sine.jpg

File:Puñal íbero antenas atrofiadas (M.A.N.) 01.jpg

File:De Fechtbuch Talhoffer 169.jpg

File:ReproMedievalDaggers.JPG

File:Dagger horse head Louvre OA7892 full.jpg

File:Dagger with Zoomorphic Hilt MET DP253146.jpg

File:Ek knives.JPG

File:U.S. Army Special Operations Command CSIB.svg

File:Art Knives by Buster Warenski.jpg



بؤلمه:ساواش آراجلاری
خنجر (مشگین‌شهر)

** خنجر ** کندی خیاو بولگه سینین، مرکزی بولومو و باتی خیاو قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین اهالي سي 347 نفردیر. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:مشگین‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
خنجرقیشلاغی

**خنجرقیشلاقی** کندی اورمو بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و تورکمان قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 184 نفر اهالی سی و 48 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خنداب

**خنداو** فارسجا خنداب مرکزی اوستان شهرلریندن بیری دیر بو شهر خنداب بؤلگه‌سی‌نین مرکزی ساییلیر 1385 جی آمارلاری اساسیندا خنداو شهرین جمعیتی ۶۹۸۲ نفریمیش.بو شهرین خالقی تورکجه دانیشیرلار .
## قایناقلار

بؤلمه:مرکزی اوستانی
بؤلمه:مرکزی اوستانینین شهرلری
خواجه بؤلومو

** خواجه بؤلومو** ()، هئریس بؤلگه‌سی نده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اينجی ايلين نوفوس ساییسی اساسی ندا، بو بؤلومده  ۳۰٬۱۵۱ نفر ياشاييرميشلار. 
## قایناقلار

بؤلمه:هئریس بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلوم‌لری
خلیلوند

خلیلوندكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين بوناب بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان باتی بناجوی قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 1187نفر اهاليسي وارايميش. 

## قایناقلار

بؤلمه:باتی بناجوی قصبه سی
بؤلمه:بوناب بولگه‌سی‌نین کندلری
خمسه (فارس اوستانی)

**خمسه**‌لر فارس اوستانی‌نین شرقینده نئیریزین اطرافیندا یاشاییر و اوسانلو، اینانلو و نفر ائللریندن‌دیرلر. خمسه‌لر و قاشقایلار سون ایللره‌دك كؤچری حیات سورموشلر. 

## قایناق‌لار

تورک خلق ادبیاتی – یازان : علیرضا صرّافی

بؤلمه:ایران تورک لری
خواجه‌ده

**خواجه‌ده** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کندوان بولومو نده اولان تیرچایی قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 191نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:تیرچایی قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
خواجه‌لی (سایین قالا)

**خواجه‌لی (سایین قالا)** کندی سایین قالا بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و هولاسو قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسی ندا بو کندین ۱۳۴ نفر اهالیسی و ۲۳ عائیله‌سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خواجه‌مرجان

**خواجه‌مرجان** کندی شبستر بولگه‌سینین، صوفیان بولومو و چله‌خانه قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 631 نفر اهالی سی و 152 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
خوجا

**خوجا** دوغو آذربایجان اوستانینین شهرلریندن بیری‌دیر.

## تانیتیمی
شرقی آذربایجانین خوجا شهری آجی چایینین یاخینلیغیندا یئرلشیر. بو اراضیده نادیر اولمایان و ایرانین بیر چوخ باشقا شهرلرینده راست گلینن چوخلو آغاج و بیتکی‌لر وار. کند تصروفاتی خوجا شهری‌نین اها‌لی‌سی‌نین اساس مشغولیت ساحه‌لرین‌دن بیری‌دیر و اونلارین بئجردیگی محصول‌لارا قارپیز، بوغدا و آرپا داخیل‌دیر. موناسیب جوغرافی مؤوقئیه و اویغون ائکولوژی شرایطه مالیک اولدوغونا گؤره بو بؤلگه‌ده چوخلو درمان بیتکی‌لری یئتیشدیریلیر. آرازباری بؤلگه‌سی‌نین بیر حیصه‌سی ده خوجاه شهرینده یئرلشیر و بو سبب‌دن اونون حئیوان اؤرتوگونون چوخ زنگین و گئنیش اولدوغونو سؤیلمک اولار. بو اراضیده نس‌لی کسیلمکده اولان و یا نادیر حیوان نؤو‌لرینی گؤره بیلرسینیز. بو شهر تانینمیش آلاداغلار یولونون اوستونده‌دیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغو آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری
خورابلی (شوط)

**خورابلی** کندی ماکی بولگه‌سینین،  گونئی قاراقویون قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 379 نفر اهالی سی و 106 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خوراسان

**خوراسان** ایران اؤلکه‌سی‌نین دوغوسوندا بیر ماحال. خوراسان آدیلا اولان ایالت‌لر:
*قوزئی خوراسان اوستانی
*رضوی خوراسان اوستانی
*گونئی خوراسان اوستانی

خوراسان ایرانین تاریخی ایالتلریندن‌ایمیش و اسکی بیر تاریخه صاحیب‌دیر.
## قایناق‌لار

بؤلمه:ایران
خوراسان (تورکیه)

﻿

** خوراسان ** — تۆرکیه جۆمهۇریتی‌نين بير بؤيوک شهريدير. بو شهرين ۲۰۰۹-جۇ ايلده ۱۷٫۰۱۲ نفر اهاليسی وارمیش.

## قايناق
توركجه ويكيپديا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
خوراسان تورکجه‌سی

**خوراسان تورکجه‌سی** یوخسا **قیزیلباش تورکجه‌سی**، خوراسان‌دا دانیشیلان تورک دیللریندن. خوراسان تورکجه‌سی تورک دیلی‌نین اوغوز دسته‌سیندن ساییلیر. خوراسان تورکجه‌سی اوغوز-اؤزبک تورکجه‌سی، تورکمن تورکجه‌سی و آذربایجان تورکجه‌سینه یاخین‌دیر.

## قایناقلار
Khorasani Turkic language, اینگیلیسجه ویکی‌پدیا

بؤلمه:تورک دیلی
خوراسانلی

**خوراسانلی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان علی‌آواد قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۳۵۲نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:علی‌آواد قصبه سی
خوراسب (اورمو)

**خوراسب** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، سیلوانه بولومو و مرگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 394 نفر اهالی سی و 59 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خورده‌بولاق

خورده‌بولاق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغوکاغذکنان قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 301نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغوکاغذکنان قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
خوررم‌آباد (اورمو)

**خوررم آباد** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، انزل بولؤمو و گونئی انزل قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بو کندین ۳۷۶ نفر اهالی‌سی و ۷۴ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گؤرمه‌لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
خوررم‌آباد (مشگین‌شهر)

** خوررم آوا ** کندی خیاو بولگه سینین، مرکزی بولومو و دشت قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین اهالي سي 681 نفردیر.

## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:مشگین‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
خوزیستان تورک‌لری

**خوزیستان توركلری** آغاجری ، افشار و لئركی ائللریندن اوْلوب ، داها چوخ آغاجاری و رامهرمز و شوشتر ده یاشاماقدادیرلار.
 
## قایناق‌لار

تورک خلق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی

بؤلمه:ایران تورک لری
خوش بولاق کورقانلاری

داش کسن رایونو خوش بولاق کندی اراضی سینده داش اؤرتوکلو کورقان تیپلی قبیرلر. کورقانلارین آلتیندا دؤردکونج قازیلمیش ، پانلی و کونجلری یاریمووال دوزلمیش قبیرلر یئرلشیر. بو قبیرلرده اسکلت آرخاسی اوسته  اویناقلاردان بوکولو فورمادا ، باشی غربه دوغرودور. بئله قبیرلرده بیر قایدا اولاراق قارا رنگ لی ، کوپه فورمالی اوچ قولپ قابلارا داها چوخ تصادف اولونور. بوردان همچینین قیزیل ، گوموش و تونجدان حاضیرلانمیش بزه ک اشیالاری دا تاپیلمیش دیر.

## قایناق‌لار
خوشه‌مهر

**خوشه‌مهر**  كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين بوناب بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان دغوبناجوی قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 3633 نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:بوناب بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:دوغو بناجوی قصبه سی
خولینه (سایین قالا)

**خولینه (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و هولاسو قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۱۷۵ نفر اهالیسی و ۲۶ عائیله‌سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خوزیستان اوستانی

**خوزیستان اوستانی**  ایران اوستان‌لاریندان بیریدیر. بۇ اوستانین مرکزی، اهواز شهریدیر.

۱۳۹۰-جی نوفوس ساییسی اساسیندا بۇ اوستانین ۴٬۵۳۱٬۷۲۰ نفر اهالیسی وار. بۇ اوستانی‌نین ۲۶ بؤلگه‌سی، ۴۹ شهری، ۵۵ بخشی و ۱۳۲ قصبه‌سی وار.

## بؤلگه‌لری
خوزیستام اوستانی ۲۸ بؤلگهدن عیبارت‌دیر:

* اندیمشک بؤلگه‌سی
* اهواز بؤلگه‌سی
* اندیکا بؤلگه‌سی
* گتوند بؤلگه‌سی
* خرمشهر بؤلگه‌سی
* آبادان بؤلگه‌سی
* دزفول بؤلگه‌سی
*مسجدسلیمان بؤلگه‌سی
*شوشتر بؤلگه‌سی
*ایذه بؤلگه‌سی
*رامهرمز بؤلگه‌سی
*رامشیر بؤلگه‌سی
*امیدیه بؤلگه‌سی
*ماهشهر بؤلگه‌سی
*لالی بؤلگه‌سی
*شوش بؤلگه‌سی
*حمیدیه بؤلگه‌سی
*هویزه بؤلگه‌سی
*آزادگان دشتی بؤلگه‌سی
*هفتکل بؤلگه‌سی
*شادگان بؤلگه‌سی
*کارون بؤلگه‌سی
*باوی بؤلگه‌سی
*هندیجان بؤلگه‌سی
*بهبهان بؤلگه‌سی
*ملک باغی بؤلگه‌سی
*آغاجاری بؤلگه‌سی
*

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Official website of Khuzestan Governorship 
* Khuzestan Business Directory 
* Khuzestan Travel Guide 
* Images of Khuzestan 
* Khuzestan: The First Front in the War on Iran? by Zoltan Grossman
* [Hamid-Reza Hosseini, ''Shush at the foot of [لوور موزه‌سی]* (*Shush dar dāman-e Louvre''), in Persian, Jadid Online, 10 March 2009]
* Audio slideshow:  (6 min 31 sec)
* Khuzestan Province` news
*  (Bibliography)

بؤلمه:ایران اوستانلاری
بؤلمه:خوزیستان اوستانی

بؤلمه:ایران عیراق ساواشی
خوروش روستم بؤلومو

thumb|خالخال بؤلگه‌سی‌نین خریطه‌سی

**خوروش روستم بؤلومو**  خالخال بؤلگه‌سینین اوچ بؤلوموندن بیری دیر. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو بولومون ۱۴٬۵۷۷ نفر اهالیسی وار.   هشجین شهری بو بؤلومون مرکزی‌دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:خالخال بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین بؤلوم‌لری
خوندابلی مهجور

**خوندابلی مهجور** آذربایجان شاعیر و آشیقلارینداندیر کی خونداب شهرینده دونیایا گلیب و آذربایجان تورکجه‌سینده شعر یازیب. علی قافقازییالی ، ایران تورکلری آشیق موحیطلری کیتابیندا *خوندابلی مهجور*ا گوره بئله یازیب:"قوم-ساوه آشیق موحیطینده آشیقلار طرفیندن اوستاد قبول ائدیلن و شعرلری اوخونان بیر دیگر شاعیرده خوندابلی مهجوردور.حیاتی حاقّیندا چوخ شئی بیلینمیر".

## یارادیجیلیغی

نادان اولما/Nadan olma

دلی کؤنول نادان اولما، /Dəli könül nadan olma,

ال چکمه آشینالاردان،/Əl çəkmə aşinlardan,

مئيلين غوربت ائله سالما، /Meylin qurbət elə salma,

نه گؤردون بیگانه‌لردئن. /Nə gördün biqanələrdən.

باد صبا کيمين اسمه، /Bade səba kimin əsmə,

بولبول تک گولشنده‌ن کوسمه، /Bülbül tək gülşəndən küsmə,

هامي يئره قدم باسما، /Hamı yerə qədəm basma,

عیبرت آل نابينالاردان. /İbrət al nabinalardan.

عشقین سبوسوندان ايچمه،/ Eşqin səbusundan içmə,

هر چاتانا گؤيلون آچما. /Hər çatana könlün açma.

گنج ايچون چؤللره قاچما، /Gənc üçün çüllərə qaçma,

گئت آختار ويرانه‌لردئن. /Get axtar viranələrdən.

مئيلين سالماگينان يادا،/Meylin salma yenə yada,

غم چکمه فاني دونيادا، /Qəm çəkmə fani dünyada,

دوست اۆچون اؤزون سال اود’ا، /Dost üçün özün sal oda,

کم اولما پروانه‌لردن. /Kəm olma pərvanələrdən.

نئيليره‌م دونيانين مالين، /Neylirəm dünyanın malın,

گؤيلوم ايستير يار جامالين،/Könlüm istir yar camalın,

خونداپلي مهجور’ون حالين،/Xondaplı Məhcurun halın,

گئت سوروش ديوانه‌لردن. / Get soruş divanələrdən.

## آیریجا باخین
* آشیق
* خانه ایران عاشیقلاری
* تیلیم‌خان
* علی کمالی

## قایناق‌لار

* Əli Qafqaziyalı,İran Türkləri Aşıq Mühitləri.
* علی قافقازیالی، ایران تورکلری آشیق موحیطلری، ص؟.

بؤلمه:آشیق
بؤلمه:تورک آشیقلاری
بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورک شاعیرلر
خونیه

خونیق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه سی  نين مركزي بولومو نده اولان ینجه‌بل قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  783نفر اهاليسي وارايميش.  
## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
خوک (شوط)

**خوک** کندی ماکی بولگه‌سینین،  یولاگلدی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 309 نفر اهالی سی و 82 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
خوکند خانلیغی

**خۇقند خانلیغی**، ۱۲جی و ۱۳جو عصیرده فرغانه و چێخی اوْرتا آسیادا یئرلشن خانلیق. جانی‌لرین ضعیف‌لشمه‌سی ایله، اؤزبک سوْیلو مینگ اۇیماغین خانلاری فرغانه‌ده حؤکومته چاتدیلار. قالموق‌لار و جانی‌لرین ضعیف‌لشمه‌سی، مینگ اۇیماغی‌نا یاخشی فۆرصت اوْلدو. بئله‌جه ۱۲جی عصیرده، باتی، چێخی و جنوبدان ساری اؤز اراضی‌لرینی آرتیردیلار. خۇکند شهری بۇ خانلیغین باشکندی ایمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:خوقند خانلیغی
بؤلمه:تاریخده تورک دؤولتلری
بؤلمه:تورک خاندانلار
خوی بؤلگه‌سی

**خوی بؤلگه‌سی** غربی آذربایجان اوستانی نده یئرلشیب. خوی شهری بو بؤلگه‌نین مرکزی دیر.
## اهالی
۱۳۸۵ اینجی نوفوس ساییسی اساسیندا بو بولگه‌ده ۳۷۰٬۰۷۲ نفر اهالی یاشاییرلار. 

## اینظیباطی بولمه لر
ایرانین اینظیباطی بولمه‌لری اساسیندا، بو شهریستان ۵ بخش، ۱۴ دهیستان و ۴ شهردن تشکیل تاپیب دیر. بونلارین آدلاری بئله دیر:

صفائیه بخشی
ایوا اوغلو بخشی
خوی شهریستانی‌نین مرکزی بخشی
قوطور بخشی

## دین و دیل
بو بولگه‌نین اهالیسی عومومیت‌ده تورکدورلر و آذربایجان تورکجه‌سینده دانیشیرلار. 

## ایقتیصادیات
## گوزل و گزملی یئرلر
## بیلیم یوردلار
## بیرده باخ
ایران توركلری نین یاشایان یئرلری

## قایناقلار


بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
خوی بؤلگه‌سی‌نین کندلری

## قایناق‌لار

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری‎‏
مشگین‌شهر

**خیاو** (دولتی آد: **مشگین شهر**) اردبیل اوستانینین شهرلریندن بیر دیر بو شهر خیاو شهریستانی‌نین مرکزیدیر و ایندیلکده 72،958 نفر 1390 جی ایلده جمعیتی وار.

بو شهرین قدیم آدی خییوو دیر. رضا شاه دورسینده ایران آدلی اؤلکه‌ده اولان آذربایجان-تورک آدلاری دَییشدیرمه زامانی بو شهرین آدی دولتی قایناقلاردا "مشگین شهر" آدینا چئوریلدی.

## گورمه‌لی و تاریخی یئرلر
* شیخ حیدر مقبره سی
* شهر یئری

## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:مشگین‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین شهرلری
خوینرود

**خوینرودكندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان بکرآباد قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 56نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناقلار

بؤلمه:بکرآباد قصبه سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
کیچیک قارابالیق

**کیچیک قارابالیق** ()، اوشاق ادبیاتی ساحه‌سینده تانینمیش بیر کیتاب دیر. بو کیتاب صمد بهرنگی‌نین ان تانینمیش اثریدیر.  کیتاب ایلک دفعه ۱۹۶۸-جی میلادی ایلده یاییلیبدیر.

صمد بهرنگی «کیچیک قارابالیق» داستانیلا نئچه اؤدول قازانیبدیر و ۱۹۶۹-جی (۱۳۴۷-جی شمسی) ایلده، اوشاق قونوسوندا ایلین کیتابی  سئچیلدی. بو داستان ایتالیانین بلون (Bologna) کیتاب سرگیسی‌نین ۶-جی دورونون اؤدولون قازاندی. آیریجا بو کیتاب چک‌اسلواکی‌نین بی‌یئنال اؤدولون ۱۹۶۹-جی ایلده صاحیب اولدو. . 

بو کیتاب اساسیندا اوروپادا جیزگی فیلمده چکیلیبدیر. 

کیتاب "خیرداجا قارا بالیق (ماهی سیاه کوچولو)" آدیلا *امامویردی(ایمان) سامانی* توسوط ایله آذربایجان تورکجه‌سینده و شعر صورتده یاییلیبدیر. 

## قایناقلار

بؤلمه:صمد بهرنگی‌نین یازیلاری
خیره‌مسجد

خیره‌مسجد کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی نین مرکزی بولومو نده اولان قورو گول قصبه سی نده یئرلشیب. 
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 91 عائیله و 423 نفر اهالی یاشاییرمیش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:قورو گول قصبه سی
خیوه

**خیوه** اؤزبکیستان جۆمهوریتی‌نین شهرلریندن. بو شهر اؤزبکیستانین خوارزم اوستانینین خیوه بؤلگه‌سینده یئرلشیبدیر. ۵۱۲۰۰ نفر نۆفوسو واردیر. خیوه، اؤزبکستانین اوْرتا گونئی شهرلریندن اوْلدوغو کیمی آمودریانین باتی‌سیندا، قره‌قوم چؤلونون قوزئینده و قیزیل‌قوم چؤلونون باتی گونئینده یئرلشیب‌دیر. خیوه کئچمیش عصرلرده خیوه خانلیغی‌نین باشکندی ایمیش و داها سونرا قازاخ خانلاری، قنقوراتلی اؤزبک‌لر و روسیه الینه دوشموشدو. بوگون خیوه‌نین ان اؤنم‌لی تیجارتی پانبیق‌دیر و اوندان علاوه فرش، قوللاب‌تیکمه، آغاج‌ایشلمه و تاش‌ایشلمه بو شهرین تیجارتی جینس‌لریندن ساییلیر.

## قایناقلار
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
خیوه خانلیغی

**خیوه خانلیغی**، ۱۰-جو هیجری عصیردن ۱۴-جو هیجری عصیره‌جه مؤوجود اوْلان اؤزبک بیر دؤولت. تیمورلولاردان سوْنرا ماوراءالنهر اؤلکه‌سی، اوْ جۆمله‌دن خیوه خانلیغی، اؤزبک دؤلت‌لرین الینه دۆشدو. رۇسیه ۱۷۱۷-جی میلادی ایلیندن ۱۸۳۹-دک خیوه‌یه حمله ائدیردی، آنجاق ۱۸۷۳-ده خیوه‌نی تۇتا بیلدی. ۱۹۲۰-جی ایلینده رۇسیه دؤلتی بۇ خانلیغین یئرینه، خوارزم میلّی شوروی جومهوریتی‌نی قۇردو. خیوه شهری ۱۶-جی میلادی عصیردن بۇ خانلیغین باشکندی اوْلموشدور. 
## قایناقلار
دؤشمه

تورک خالق حیکایه لري نين باشيندا کئچن سئچيلي سؤزلر. آياقلي سايا دا دئييلير. عربجه موقدديمه و مدحال، فارسجا ديباجه نين قارشيليغيدير. دؤشمه باشلاما آدلي گيريشله باشلار. سونرا دورومه گؤره يالان و يا تانري، ياراديليش اوزرينه بير داستان، بير يورد و يا دؤيوش داستاني دئييلر. آرديندان اصیل اثره يا دا آنلاتیما کئچيلر.
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
دؤیمه

**دؤیمه** قیزدیریلمیش متالی چکیج لرین کؤمکی ایله دؤیرک لازیمی فورمایا سالماق اۆچون میکانیکی اعمال اوصولودور. پروسه زامانی پستاه چکیجین آقیرلیغی آلتیندا "آخاراق" فورماسینی ده ییشیر. بو اوصوللا بؤیوک اؤلچولو حیصّه‌لر حاضیرلانیر. چکیسی 250 تن اولان متال حیصّه‌لرین حاضیرلانماسی نادیر حال دئییل. میثال کیمی گمی لرین و ژنراتور توربین لرینین دیرسک لی واللارینی گؤسترمک اولار. پروسه سین اولینده پستاه سوبادا قیزدیرلیر. قیزدیرما دماسی متالین آسان اعمال اولونما کاراکتری ایله معین اولونور.

دؤیمه ایله مشغول اولانلار دمیرچی دئیلیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:ماشین قاییرما