open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رینزویل، ایندیانا

**رینزویل، ایندیانا** (اینگیلیسجه:Rainsville, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rainsville, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
های هیل، میزوری

**های هیل، میزوری** (اینگیلیسجه:High Hill, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۵ نفر  ایمیش و ۱٫۱۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۷۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«High Hill, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاسویل، جورجیا

**کاسویل، جورجیا** (اینگیلیسجه:Cassville, Georgia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش  منطقه‌سی‌دیر و جورجیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cassville, Georgia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
نیدمور، پنسیلوانیا

**نیدمور، پنسیلوانیا** (اینگیلیسجه:Needmore, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۰ نفر  ایمیش و ۱٫۱۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Needmore, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
قیتس میلز، اوهایو

**قیتس میلز، اوهایو** (اینگیلیسجه:Gates Mills, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۷۰ نفر  ایمیش و ۲۳٫۵۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gates Mills, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کویاما، کالیفورنیا

**کویاما، کالیفورنیا** (اینگیلیسجه:Cuyama, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۷ نفر  ایمیش و ۱٫۱۸۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cuyama, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کانتون، میشیقان

**کانتون، میشیقان** (اینگیلیسجه:Canton, Michigan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۰۱۷۳ نفر  ایمیش و ۹۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canton, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
قریس (تاون)، نیویورک

**قریس (تاون)، نیویورک** (اینگیلیسجه:Greece (town), New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۶۰۹۵ نفر  ایمیش و ۱۳۳٫۱۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greece (town), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کانچو، آریزونا

**کانچو، آریزونا** (اینگیلیسجه:Concho, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸ نفر  ایمیش و ۱٫۱۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Concho, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
نچرال استپس، آرکانزاس

**نچرال استپس، آرکانزاس** (اینگیلیسجه:Natural Steps, Arkansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۶۲۷ نفر  ایمیش و آرکانزاس ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Natural Steps, Arkansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
لانق پوینت (کیپ کاد)

**لانق پوینت** (کیپ کاد) (اینگیلیسجه:Long Point (Cape Cod) ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۰ نفر  ایمیش و ۰٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Long Point (Cape Cod)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
زارفت، نیوجرسی

**زارفت، نیوجرسی** (اینگیلیسجه:Zarephath, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷ نفر  ایمیش و ۱٫۱۵۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zarephath, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
ماونت ورنون، ایلینوی

**ماونت ورنون، ایلینوی** (اینگیلیسجه:Mount Vernon, Illinois ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۵۲۷۷ نفر  ایمیش و ۳۸٫۱۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ایلینوی ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Vernon, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیلبورن، اوهایو

**کیلبورن، اوهایو** (اینگیلیسجه:Kilbourne, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۹ نفر  ایمیش و ۱٫۱۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kilbourne, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
دزرت ویو هایلندز، کالیفورنیا

**دزرت ویو هایلندز، کالیفورنیا** (اینگیلیسجه:Desert View Highlands, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۶۰ نفر  ایمیش و ۱٫۱۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۲۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Desert View Highlands, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
سامرویل، پنسیلوانیا

**سامرویل، پنسیلوانیا** (اینگیلیسجه:Summerville, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۲۸ نفر  ایمیش و ۱٫۶۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Summerville, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کلارنس، نیویورک

**کلارنس، نیویورک** (اینگیلیسجه:Clarence, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۶۵۴ نفر  ایمیش و ۱۳۸٫۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clarence, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
ساوت ولدون قوزئی کارولینا

**ساوت ولدون قوزئی کارولینا** (اینگیلیسجه:South Weldon, North Carolina ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰۵ نفر  ایمیش و ۱٫۱۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و قوزئی کارولینا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«South Weldon, North Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرین هیل، آلاباما

**کرین هیل، آلاباما** (اینگیلیسجه:Crane Hill, Alabama ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۴۱ نفر  ایمیش و ۱۱۴٫۲۱۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۲٫۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آلاباما ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Crane Hill, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
بلکمن، تنسی

**Blackman** is an unincorporated community in Rutherford County, Tennessee, located along the west side of the city of Murfreesboro. The community was founded in 1808 and was originally named Blackman's Shop. By the time of the Civil War, it had a store, doctor's offices, a school, and churches.

**بلکمن، تنسی** (اینگیلیسجه:Blackman, Tennessee ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش  منطقه‌سی‌دیر و تنسی ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blackman, Tennessee»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
تولانی لیک، آریزونا

**تولانی لیک، آریزونا** (اینگیلیسجه:Tolani Lake, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۶۵ نفر  ایمیش و ۱٫۱۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tolani Lake, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
اوشن قروو، نیوجرسی

**اوشن قروو، نیوجرسی** (اینگیلیسجه:Ocean Grove, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۴۲ نفر  ایمیش و ۱٫۱۰۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ocean Grove, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
سانتاکروز، تکزاس

**سانتاکروز، تکزاس** (اینگیلیسجه:Santa Cruz, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۳۰ نفر  ایمیش و ۱٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Cruz, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
لانقدون (نیوهمپشر)

**لانقدون** (نیوهمپشر) (اینگیلیسجه:Langdon, New Hampshire ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۸۸ نفر  ایمیش و ۴۲٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوهمپشایر ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Langdon, New Hampshire»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
وینتروپ، مین

**وینتروپ، مین** (اینگیلیسجه:Winthrop, Maine ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۰۹۲ نفر  ایمیش و ۹۸٫۱۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و مئین ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Winthrop, Maine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیندرهوک، نیویورک

**کیندرهوک، نیویورک** (اینگیلیسجه:Kinderhook (town), New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۴۹۸ نفر  ایمیش و ۸۳٫۹۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kinderhook (town), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
استیوارتس درافت، ویرجینیا

**استیوارتس درافت، ویرجینیا** (اینگیلیسجه:Stuarts Draft, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۲۳۵ نفر  ایمیش و ۵۱٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stuarts Draft, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
دویلزتاون، پنسیلوانیا

**دویلزتاون، پنسیلوانیا** (اینگیلیسجه:Doylestown, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۸۰ نفر  ایمیش و ۵٫۵۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Doylestown, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
ماتلاشا آیلز ماتلاشا شورز، فلوریدا

**ماتلاشا آیلز ماتلاشا شورز، فلوریدا** (اینگیلیسجه:Matlacha Isles-Matlacha Shores, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۴ نفر  ایمیش و ۱٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Matlacha Isles-Matlacha Shores, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
سانست بیچ، کالیفورنیا

**سانست بیچ، کالیفورنیا** (اینگیلیسجه:Sunset Beach, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۷۱ نفر  ایمیش و ۰٫۵۱۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sunset Beach, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
نیو ترنتون، ایندیانا

**نیو ترنتون، ایندیانا** (اینگیلیسجه:New Trenton, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش  منطقه‌سی‌دیر و ۱٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«New Trenton, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
سندی هوک، کنتیکت

**سندی هوک، کنتیکت** (اینگیلیسجه:Sandy Hook, Connecticut ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش  منطقه‌سی‌دیر و کانتیکت ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sandy Hook, Connecticut»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
پایلوت قروو، میزوری

**پایلوت قروو، میزوری** (اینگیلیسجه:Pilot Grove, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۶۸ نفر  ایمیش و ۱٫۰۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pilot Grove, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کانال لوئیسویل، اوهایو

**کانال لوئیسویل، اوهایو** (اینگیلیسجه:Canal Lewisville, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۰ نفر  ایمیش و ۱٫۰۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canal Lewisville, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
پونس، پورتوریکو

**پونس، پورتوریکو** (اینگیلیسجه:Ponce, Puerto Rico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۶۳۲۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و پورتو ریکونده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ponce, Puerto Rico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
روزن‌دیل ، نیویورک

**روزن‌دیل ، نیویورک** (اینگیلیسجه:Rosendale (CDP), New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۴۹ نفر  ایمیش و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rosendale (CDP), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
لکسا، آرکانزاس

**لکسا، آرکانزاس** (اینگیلیسجه:Lexa, Arkansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۶ نفر  ایمیش و ۱٫۰۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آرکانزاس ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lexa, Arkansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
بلک راک، بریجپورت

**بلک راک، بریجپورت** (اینگیلیسجه:Black Rock, Bridgeport ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۹۷۹ نفر ایمیش.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Black Rock, Bridgeport»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
روزلین، نیویورک

**روزلین، نیویورک** (اینگیلیسجه:Roslyn, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roslyn, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
اندور، نیوجرسی

**اندور، نیوجرسی** (اینگیلیسجه:Andover, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۰۶ نفر  ایمیش و ۳٫۸۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Andover, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
مپل‌تاون، پنسیلوانیا

**مپل‌تاون، پنسیلوانیا** (اینگیلیسجه:Mapletown, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۰ نفر  ایمیش و ۱٫۰۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mapletown, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
واید روئینز، آریزونا

**واید روئینز، آریزونا** (اینگیلیسجه:Wide Ruins, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۶ نفر  ایمیش و ۱٫۰۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wide Ruins, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
کانکورد هیلز، اوهایو

**کانکورد هیلز، اوهایو** (اینگیلیسجه:Concorde Hills, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۶۳ نفر  ایمیش و ۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Concorde Hills, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاپونیست آیلند، ماساچوست

**پاپونیست آیلند، ماساچوست** (اینگیلیسجه:Popponesset Island, Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶ نفر  ایمیش و ۰٫۹۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Popponesset Island, Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
باتلرویل، ایندیانا

**باتلرویل، ایندیانا** (اینگیلیسجه:Butlerville, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۲ نفر  ایمیش و ۰٫۹۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Butlerville, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
فورت قارلند، کولورادو

**فورت قارلند، کولورادو** (اینگیلیسجه:Fort Garland, Colorado ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۳۳ نفر  ایمیش و ۰٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۱۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fort Garland, Colorado»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
پلات وودز، میزوری

**پلات وودز، میزوری** (اینگیلیسجه:Platte Woods, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸۵ نفر  ایمیش و ۰٫۹۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۱۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Platte Woods, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریور پاینز، کالیفورنیا

**ریور پاینز، کالیفورنیا** (اینگیلیسجه:River Pines, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷۹ نفر  ایمیش و ۰٫۹۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۰۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«River Pines, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکا شهرلری
قيروان

**قیروان** عراقین نینوی اوستانین سینجار بولگه سینین شهرلریندن بیر دیر بو شهر قیروان بولومون شهری اولاراق بلیج ده آدلانیر.
## خالق
قیروانین شهرین خالقی عربلر دن و تورکمانلاردان یارانیب دیر.

## قايناق

بؤلمه:عراق شهرلری
بؤلمه:عراقین تورکمان شهرلری
الکس مورقان

**الکساندرا پاتریشیا "الکس" مورقان **  (دوغوم. ۲ ژوئیه ۱۹۸۹ - کالیفورنیا) آمریکالی قادین میلّی فوتبال اوْیونچوسودور. مورقان آمریکا قادینلارین میلّی فوتبال تاخیمیندا و بوْرج اوْیونچو اوْلاراق اولمپیک لیون تاخیمیندا هوجومچو اولاراق فوتبال اوْیناییر.

## قایناقلار
اژه منطقه‌سی (آمار)

**اژه منطقه‌سی** (آنادولو تورکجه‌سی: *Ege Bölgesi*) تورکیه‌نین بیر آمار بؤلگه‌سی دیر و کودو (TR2) دیر.

## آلت بؤلگه‌لر و اوستانلار

* Izmir Subregion (TR31)
** İzmir Province (TR310)
* Aydın Subregion (TR32)
** Aydın Province (TR321)
** دنیزلی اوستانی (TR322)
** Muğla Province (TR323)
* Manisa Subregion (TR33)
** Manisa Province (TR331)
** Afyonkarahisar Province (TR332)
** Kütahya Province (TR333)
** Uşak Province (TR334)

## یاش قروپلاری

## داخیلی موهاجیرت

### اژه ساکین‌لرینین دوولت قیدیات یئرلری

## جینسیته گؤره ۱۵+ نوفوسون عائیله وضعیتی

## جینسیته گؤره ۱۵+ اهالینین تحصیل وضعیتی

## سئچکی نتیجه‌لری

### [[تورکیه پرزیدنت سئچکیلری ۲۰۱۴]]

### [[تورکیه عمومی سئچکی‌سی ژوئن ۲۰۱۵]]

### [[تورکیه عمومی سئچکی‌سی نوامبر ۲۰۱۵]]

## بیرده باخ
* NUTS of Turkey

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر
* TURKSTAT  

## منبع‌لر
* ESPON Database 

بؤلمه:آمار بؤلگه‌لری تورکیه‌ده
عزیزیه

**عزیزیه** عراقین واسط اوستانین عزیزیه بولومون مرکزی دیر. عزیزیه شهری 80 کیلومتیر بغداد شهریندن آرالی دیر. 2014 جی میلادی ایلده عزیزیه شهری و هابئله قونشو کندلری ایله بیرلیکده 100 مین نفر جمعیتی واریمیش.
## محله لر
1.حی عسكری

2. حی جمعيه

3.حی عروبه

4.حی شهداء اول

5.حی شهداء ثانی

6.حي عسكری

7.حی فرات

8.حی مثنى
## خالق
عزیزیه شهرین خالقی عرب لر و تورکمانلاردان عیبارت دیر.
## قايناق

بؤلمه:عراق شهرلری
بؤلمه:عراقین تورکمان شهرلری
قازانیه

**قازانیه** یا دا غازانیه عراقین دیاله اوستانین قازانیه بولومون مرکزی دیر. عزیزیه شهری 180 کیلومتیر بغداد شهریندن آرالی دیر. بو شهر ایران و عراق سرحددینه یاخین دیر.
## خالق
قازانیه شهرین خالقی تورکمانلاردان و باجلان طایفاسیندان عیبارت دیر.
## قايناق

بؤلمه:عراق شهرلری
بؤلمه:عراقین تورکمان شهرلری
جان کالدور

**جان کالدور** ()، (دوغوم: ۱۹۳۶) بیر اوسترالیالی تاجیر، کولکسیونچو و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۳۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:اوسترالیالی خیرلر
ژیاو جیانهوا

**ژیاو جیانهوا** ()، (دوغوم: ۱۹۷۲) بیر چین- کانادا تاجیر، میلیونر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی ایل‌لرده دوْغولانلار
بؤلمه:چینلی خیرلر
بؤلمه:کانادالی خیرلر
یوهان فردریک کلاسن

**یوهان فردریک کلاسن** ()، (دوغوم: ۱۱ فوریه ۱۷۲۵ - اؤلوم: ۲۴ مارس ۷۹۲) بیر دانمارکلی-نروژلی تاجیر، نیظامی و خیر ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۷۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۷۹۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:دانمارکلی خیئرلر
بؤلمه:دانمارکلی ژنراللار
خاتم بؤلگه‌سی

**خاتم بؤلگه‌سی** ()، ایرانین یزد اوستانیندا یئر‌لشن بیر شهریستان‌دیر.خاتم شهریستانی‌نین مرکزی هرات  شهریدیر. بۇ شهریستانین ۵٬۲۵۶ کیلومترمربع مساحتی و ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۳۱۶۹۵ نفر جمعیتی واریمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:خاتم بؤلگه‌سی
بؤلمه:یزد اۇستانی‌نین بؤلگه‌لری
پاول آرباود

**پاول آرباود** ()، (دوغوم: ۲۷ مارس ۱۸۳۲ - اؤلوم: ۱۷ مارس ۱۹۱۱) بیر فرانسه‌ کولکسیونچو و خیر ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:فرانسه‌لی خیرلر
سپیروس لاتسیس

**سپیروس لاتسیس** (یونانجا:Σπύρος Λάτσης)، (دوغوم: ۱ ژانویه ۱۹۴۶) بیر یونانلی تاجیر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:یونانلی خیرلر
بونو

**پاول دیوید هیوسون** ()، (دوغوم: ۱۰ مئی ۱۹۶۰) یوخسا استیج آدی ایله **بونو** ایرلندلی موغنی، اوخویان و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:ایرلندلی خیرلر
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ایدان آفر

**ایدان آفر** (عبریجه:עידן עופר‎)، (دوغوم: ۵ مئی ۱۹۵۵) بیر ایسرائیللی تاجیر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:یهودی خیرلر
اوون قلن

**اوون قلن** ()، (دوغوم: ۱۹ فوریه ۱۹۴۰) بیر نیوزیلند تاجیر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:نیوزیلندلی خیرلر
هرات (یزد)

**هرات** ایرانین یزد اوستانی  خاتم بؤلگه‌سی یئرلشن بیر شهردیر. ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱۰۷۹۵  نفر جمعیتی واریمیش.  ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ شهرین جمعیتی ۱۳۰۰۰ نفره چاتیبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:یزد اوستانی‌نین شهرلری
کندیس سوانپول

**کندیس سوانپول** (دوغوم. ۲۰ اوْکتوبر ۱۹۸۸) گۆنئی آفریقالی بیر سوپر موْدل. سوانپول چوخلو ویکتوریا سیکرت ایله ایشله‌دیگی اۆچون تانینمیش. ۲۰۱۶-جی ایلده فوربس درگی‌سینین ان چوخ پول قازانان موْدل‌لرینین لیستینده ۸-جی سیرادا یئر آلمیشدیر.

## قایناق
قزوین لهجه‌سی

قزوین لهجه‌سی بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

* تورک دیلی‌نین قزوین لهجه‌سی
* فارس دیلی‌نین قزوین لهجه‌سی
ماشود آبیولا

**ماشود آبیولا** ()، (دوغوم: ۲۴ آقوست ۱۹۳۷ - اولوم: ۷ جولای ۱۹۹۸) بیر نیجریه سیاستچی، تاجیر، ناشیر و خیر ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۹۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:نیجریه‌لی خیرلر
مهریز بؤلگه‌سی

**مهریز بؤلگه‌سی** ()، ایرانین یزد اوستانیندا یئر‌لشن بیر شهریستان‌دیر.مهریز شهریستانی‌نین مرکزی مهریز  شهریدیر. بۇ شهریستانین ۶٬۷۷۶ کیلومترمربع مساحتی و ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۴۳۳۶۳ نفر جمعیتی واریمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:مهریز بؤلگه‌سی
بؤلمه:یزد اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
فوریه

**فئورِیَه** (؛ )، میلادی ایلین ایکینجی آییدیر. بو آی ۲۹ یادا ۲۸ گونلوک میلادی آیلارداندیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
بؤلمه:فوریه
قاسمیه مدرسه‌سی

**قاسمیه مدرسه‌سی** میلادی ۱۷۷۲-جی ایلده قورولان قازان شهرینده آپانای مسجیدینین قارشیسیندا یئرلشن و بو مسجیده باغلی اولان دینی مدرسه دیر. بو مدرسه، یئتیشدیردیگی ضیالیلار اۆچون آدلیم دیر. جدیدیسم دؤنه‌مینده فعالیت ائدن تاتار یازیچیلار بو مدرسه‌ده تحصیل آلیب یا بو مدرسه‌ده تحصیل آلانلاردان اثرلنیبلر.
## تاریخ
میلادی اون سکگیزینچی یۆز ایلین یئتمیش ایللرینده قازانین ایکینجی داش مسجیدی اولان آپانای مسجیدینین دۆزه‌لمه‌سیندن سونرا دینی بیلیملرین اؤرگدیب اؤرگشمگی اۆچون قاسمیه مدرسه‌سی قورولدو. بو دینی مدرسه ایشه باشلارکن قدیم اصول ایله ایشله‌ییردی لکن اؤز زمانینا گؤره مترقّی مدرسه‌لردن ساییلیردی. جمال ولیدی بو مدرسه‌یه گؤره دئییب:

بؤیوک یازیچی و معارفچی، شهاب‌الدین مرجانی بو مدرسه‌یه گؤره

دئمیشدیر. شهاب‌الدین مرجانی، مدرسه‌دن حمایت ائدن تاجرلر آراسیندا احمدجان فضل الله اوغلو رحمت الله آدینی ذکر ائدیبدیر. او مدرسه‌نین ایکی طبقه‌لی کرپیج بناسینین دۆزلتمه‌سینی باشلاییبدیر. ا. ف. رحمت الله میلادی ۱۸۸۰-جی ایلده یانقیندا ضرر گؤرن مرجانی مدرسه‌سینین ده یئنیدن آیاغا قالخماسینا چوخلو یاردیم ائدیبدیر. مرجانی مدرسه معلّملریندن ده میلادی ۱۸۳۰-جی ایلدن ۱۸۷۵-جی ایله‌جه خدمت ائدن اۆچ امامی ذکر ائدیبدیر، آتالی اوغلو اسحاق، صلاح‌الدین سعیدوفلار و محمدکریم محمد رحیموف. قاسمیه مدرسه‌سی میلادی ۱۹۱۸-جی ایلده دؤولت بویورماسی ایله باغلانمیشدیر.

## قاسمیه مدرسه‌سینده تحصیل آلان آدلیم کیمسه‌لر
قاسمیه مدرسه‌سینین آدینی دیللره سالان، اورادا یئتیشن بؤیوک یازیچیلار، معارفچیلر و روسیه مسلمانلارینین گلجه‌گینی اثرلندیرن کیمسه‌لر اولموشدور. بونلاردان احمد هادی مقصودی، صدری مقصودی، موسی بیگییئف، عیاض اسحاقی و احمد زکی ولیدی طوغان داها تانینمیشدیرلار. احمد هادی مقصودی قاسمیه مدرسه‌سینده سکگیز ایل تحصیل آلماقدان علاوه، اورادا میلادی ۱۸۹۰ ایله ۱۸۹۲-جی ایللر آراسیندا مدرّسلیک ده ائتمیشدیر.

## گؤرونتولر

М_Бигеев_1910.jpg | موسی بیگییئف
File:Ğayaz_Ishaqi,_1911.jpg | عیاض اسحاقی
Sadretdin_Maksudov.jpeg | صدری مقصودی


## قایناقلار

بؤلمه:دینی مدرسه‌لر
بؤلمه:جدیدیسم
بؤلمه:تورک تاریخی
مارس

**مارس** (؛ ) میلادی ایلین اوچونجو آییدیر. بو آی ۳۱ گونلوک میلادی آیلارداندیر.
## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

بؤلمه:آیلار
بؤلمه:مارس
الکساندر ماموت

**الکساندر ماموت** ()، (دوغوم: ۲۹ ژانویه ۱۹۶۰ موسکو) بیر روسیه‌ میلیاردر، تاجیر، بانکچی و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:روسیه‌لی خیئرلر
فردریکا برمر

**فردریکا برمر** ()، (دوغوم: ۱۷ آقوست ۱۸۰۱ - اؤلوم: ۳۱ دسامبر ۱۸۶۵) بیر سوئد یازیچی، فمنیست و خیر ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۸۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:سوئدلی خیئرلر
آندریاس توفته

**آندریاس توفته** ()، (دوغوم: ۲۸ مارس ۱۷۹۵ - اؤلوم: ۲۷ سپتامبر ۱۸۵۲) بیر نوروژ تاجیر و خیر ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۷۹۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۸۵۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:نوروژلی خیرلر
عارف حبیب

**عارف حبیب**، (دوغوم:۱۹۵۲) بیر پاکیستان تاجیر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:پاکیستانلی خیئرلر
ویلیام دوی

**ویلیام دوی** ()، (دوغوم: ۶ مئی ۱۹۴۱) بیر اوسترالیالی دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:اوسترالیالی دوکتورلر
راوشن آرا

**راوشن آرا** ()، (دوغوم: ۳ آقوست ۱۹۴۰ - اؤلوم: ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰) بیر بنقلادشلی اویونچو و دوکتور ایدی.

## فیلموقرافی

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:بنقلادشلی دوکتورلر
تفت بؤلگه‌سی

**تفت بؤلگه‌سی** ()، ایرانین یزد اوستانیندا یئرلشن بیر شهریستان‌دیر.تفت شهریستانی‌نین مرکزی تفت شهری‌دیر. بۇ بؤلگه‌سی‌نین ۵٬۸۴۶ کم مساحت‌له ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۴۷٬۲۶۰ نفر جمعیتی و ۱۳۷۴۷ عایله‌سی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی شهرستان تفت
** دهستان پیشکوه (تفت)
** دهستان شیرکوه
** دهستان علی‌آباد (تفت)
** دهستان نصرآباد (تفت)
** دهستان مزرعه حاجی زینل(تفت)
** دهستان دهشیر
شهر: تفت
* بخش نیر
** دهستان بنادکوک
** دهستان زردین
** دهستان سخوید

شهر: تفت
* بخش گاریزات
** دهستان گاریزات
** دهستان کهدوئیه

## قالری

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار



بؤلمه:تفت بؤلگه‌سی
بؤلمه:یزد اۇستانی‌نین بؤلگه‌لری
نیر (یزد)

**نیر** ایرانین یزد اوستانی  تفت بؤلگه‌سی یئرلشن بیر شهردیر. ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱۵۶۷  نفر جمعیتی واریمیش.  ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ شهرین جمعیتی ۱۷۴۰ نفره چاتیبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:یزد اوستانی‌نین شهرلری
کنا جئیمز

**<span lang="fa" dir="rtl">کِنا</span> جئیمز** (؛ دوغوم. ۲۷ آقوست ۱۹۹۵ - ایندیانا) آمریکالی پورن اولدوزو و اروتیک مودل. کِنا ۲۰۱۴-جۆ ایلده ۱۹ یاشیندا اوْلارکن پورن فیلملرینده اویناماغا باشلادی.

## قایناق

بؤلمه:آمریکالی پورن اولدوزلار بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
چارلز پیچر

**چارلز پیچر** ()، (دوغوم: ۲۶ نوامبر ۱۹۱۳ - اؤلوم: ۲۸ آقوست ۱۹۴۱) بیر بلژیکلی دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:بلژیکلی دوکتورلر
بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:۱۹۱۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
مارسیو ماتوس

**مارسیو ماتوس** ()، (دوغوم: ۲۹ مئی ۱۹۴۶) بیر برزیل سیاستچی و دوکتور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:برزیللی دوکتورلر
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
آلفرد جورج بارز

**آلفرد جورج بارز** ()، (دوغوم: ۱۸۵۳ - اؤلوم: ۲۸ فوریه ۱۹۳۴) بیر بریتانیالی دوکتور و پورفوسور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:بریتانیالی دوکتورلر
بؤلمه:۱۸۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۳۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
چارلز بوکووسکی

**چارلز بۇکوْوسکی** (اصل آدی: **هاینریش کارل بوکووسکی**؛ دوْغوم. ۱۶ آقوْست ۱۹۲۰ – اؤلۆم. ۹ مارس ۱۹۹۴) — آلماندا دوْغولان آمریکالی یازیچی و شاعیر ایدی. بووکوسکی اثرلرینده بعضاً ***هنری چیناسکی*** آدینی دا ایشلتمیشدیر.

بوکووسکی ۱۹۹۴-جۆ ایلده ۷۳ یاشیندا اوْلارکن، *پالپ* آدلی سوْن روْمانی‌نی قورتاردیقدان آز سوْنرا قان سرطانی خسته‌لیگی ندنی ایله دۆنیادان گئتمیشدیر.

## اثرلری
### روْمان
* پوْست ایداره‌سی (Post Office)
*یئمک آراسی (Ham on Rye)
*هر ایشی گؤرن (Factotum)
* قادینلار (Women)
* هالیوود (Hollywood)
*پالپ (Pulp)

## قایناقلار
دیمیترو فیرتاش

**دیمیترو فیرتاش** (اوکراینجا:Дмитро́ Васи́льович Фі́рташ)، (دوغوم: ۲ مئی ۱۹۶۵) بیر اوکراین تاجیر و خیردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:اوکراینلی خیرلر
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
یاسوو

**یاسوو** لهیستاندا بیر یاشایش منطقه‌سی دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینین یاسوو بؤلگه‌سینده  یئرلشیب دیر.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Official Site of Jasło
کولبوشووا

**کولبوشووا** لهیستانین شومال شرقینده ۹٬۱۹۰ نفرلی بیر شهردیر.(۰۲.۰۶.۲۰۰۹). 
## قایناقلار
;نوتلار



بؤلمه:کولبوشووا بؤلگه‌سی
قمینا

**قمینا** (لهیستانجا: **gmina**) لهیستاندا ایداری بؤلومون اساس واحیدلرینین.بو واحید «کمون» و بلدیه ده ترجومعه اولار. ۲۰۱۰-جی ایلده، لهیستاندا ۲٬۴۵۹ قمینا واریدیر. قمینا کلمه‌سی  آلمان دیلینده *Gemeinde* اولور و معناسی «ایجتیماع» دیر.

لهیستاندا اوچ نووع قمینا وار:
* شهر قمیناسی (لهیستانجا:gmina miejska) تکجه بیر شهره شامیل اولور.
* شهر-کند قمیناسی (لهیستانجا:gmina miejsko-wiejska) بیر شهر و دوره‌سیندکی کندلره شامیل اولور.
* کند قمیناسی (لهیستانجا:gmina wiejska) کندلر و اونون حومه‌لرینه شامیل اولور.

## نووع‌لارینا گوره قمینالارین سایی‌سی

## قایناقلار

* Wikipedia contributors, "Gmina," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gmina&oldid=601772736 (accessed March ۲۹, ۲۰۱۴).

*
بؤلمه:اؤلکه بؤلوملرینین نووعو
بؤلمه:لهیستانین ایداری بؤلومو
قیریم تورکلری

**قیریم تورکلری** یا **قیریم تاتارلاری** (قیریم تاتارجاسی:قیریم تاتار، Qırımtatar) یا تاتار تورکجه‌سینده قیریم، (فارسجا : کریمه) بو آدین کؤکو اصلینده Qırım (بوگون Stary Krym) بؤلگه‌سینین آدیندادیر، بو بؤلگه قیریم اوستانی‌نین مرکزی‌دیر. بو یورد 2014 میلادی ایلینده مارس‌ین 16 سیندا روسیه حؤکومتینه یاپیشدی. بوندان قاباق دا قیریم خالق جومهوریتی آددا اؤلکه ایدی. قیریم سؤزو تاتار دیلینده "تپه داغ" یا داشدان اولان داغا ایشلنیر.(قیریم تاتار دیلینده : qırım - منیم تپّه ام ، تپّه ') اسکی تورکجه‌ده و اورتا تورکجه‌ده، قیر ="داغ باشی ، داغلارین باشی ، تپّه، چؤل ، یئر اوزو" (qır = hill, -ım = my) معناسیندادیر.روسجادا بو آد Krym کیمی ایشله‌نیر کی هامان Qırım دیر . قدیم ‌یوناندا بو یوردا Tauris ( قدیم یوناندا Taurica ، Ταυρική ) آدی وئریلیب، و بو یورددا اوتورانلارا، Tauri دئییردیلر. هرودوت یازیب کی "هراکلس" ی بیر یئکه اینه نن شوخوملادیلار . و سونرا دئییر کی اورانین یاخینلیغیندا بیر یورد وار آدی "Cremni "یا " داشلی داغ " دیر.، قیریم یاریم‌آداسی ( شبه جزیره کریمه) دیر هامان، کی داشلی داغ و ساحیل و سو قیراغینا ایشاره ائدیر، و هامان قارا دنیز ( دریای سیاه) قیراغی بو یورددور.

## گالریا


File:Fullarton, A. & Co. Caucausus & Crimea. 1872 (T).jpg| قیریم تورک قادینی, 1872
File:Карло Боссоли. Татарская школа для детей.jpg|قیریم تاتار اوشاغی مدرسه‌ده, by Carlo Bossoli, 1856
File:Крымские татары. Мулла.jpg|قیریم تاتارلارین قدیم گئیینمه‌لری, 1880
File:Карло Боссоли. Татарский танец.jpg|"قیریم رقصی," by Carlo Bossoli, 1856
File:Taniec tatarski.jpg|تاتارلار ساواشدا .
File:GierymskiMaksymilian.PotyczkaZTatarami.1867.ws.jpg|تاتارلار ساواشدا.
File:Islam3G.jpg|بیر قیریم خانی
File:Spotkanie z Tuhaj Bejem 2.jpg|قیریم آتلار اوردوسو 
File:Walka z Tatarami.jpg|قیریم تاتارلار آت ساواشلاری
File:Crimean-tatar-women.jpg|قیریم تاتار قادینی


## وبسایتلار لینکی
http://bizimqirim.org 

http://www.vatankirim.net/

http://vlib.iue.it/carrie/texts/carrie_books/paksoy-3/turk06.html 

http://qtmm.org/qt

## آیریجا باخ
* قیریم خانلیغی
* قیریم تاتار تورکجه‌سی
* قیریم خالق جومهوریتی
* جامالا

## گؤرونتولر

File:Eupatoria 04-14 img12 Juma Jami Mosque.jpg|
File:Szigetvar 1566.jpg|
File:Carlo Bossoli Khanpalast von Bachcisaraj 1857.jpg|
File:Крымские татары. Мулла.jpg|
File:Crimean Tatar 1939-num.png|
File:Crimean Tatar 2001-num.svg|


## قایناقلار

بؤلمه:تورک خالقلاری
بؤلمه:تاتارلار
بؤلمه:تورک خالقلاری
پیتر عطیه

**پیتر عطیه** ()، (دوغوم: ۱۹ مارس ۱۹۷۳) بیر کانادالی دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:کانادالی دوکتورلر
آندراس کیجر

**آندراس کیجر** (دانمارکجا:Andreas Kjær)، (دوغوم: ۱۲ آپریل ۱۹۶۳) بیر دانمارکلی دوکتور و عالیمدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:دانمارکلی دوکتورلر
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:دانمارکلی عالیملر
شاهدیه

**شاهدیه** ایرانین یزد اوستانی  یزد بؤلگه‌سی یئرلشن بیر شهردیر. ۱۳۸۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱۴۳۷۴  نفر جمعیتی واریمیش.  ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ شهرین جمعیتی ۱۸۳۰۹ نفره چاتیبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:یزد اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:یزد بؤلگه‌سی
یوهانس اوپدام

**یوهانس اوپدام** ()، (دوغوم: ۳۰ اوکتوبر ۱۹۱۶ - اؤلوم: ۱۴ اوکتوبر ۱۹۸۳) بیر هولندلی دوکتور و آدام اؤلدورن ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:هولندلی دوکتورلر
مصطفی محمود

**مصطفی محمود** ()، (دوغوم: ۲۵ دسامبر ۱۹۲۱ - اؤلوم: ۳۱ اوکتوبر ۲۰۰۹) بیر میصرلی دوکتور، پورفوسور و یازیچی ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۲۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:میصرلی دوکتورلر
خوزه لوسین

**خوزه لوسین** ()، (دوغوم: ۲۷ آقوست ۱۸۹۱ - اؤلوم: ۱ مئی ۱۹۷۷) بیر فیلیپینلی سیاستچی، سناتور و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:فیلیپینلی دوکتورلر
بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ماریتا جیاناکوو

**ماریتا جیاناکوو** ()، (دوغوم: ۶ ژوئن ۱۹۵۱) بیر یونانلی سیاستچی و دوکتور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:یونانلی دوکتورلر
دوسیبای پاتیل

**دوسیبای پاتیل** ()، (دوغوم: ۱۶ اوکتوبر ۱۸۸۱ - اؤلوم: ۴ فوریه ۱۹۶۰) هیندوستان پارسی‌لریندن اولان بیر دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:هیندوستانلی دوکتورلر
بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ویلیام ویتلا

**ویلیام ویتلا** ()، (دوغوم: ۱۵ سپتامبر ۱۸۵۱ - اؤلوم: ۱۱ دسامبر ۱۹۳۳) بیر ایرلندلی سیاستچی و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۳۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:ایرلندلی دوکتورلر
لی ژیسوی

**لی ژیسوی** ()، (دوغوم: ۱۹۱۹ - اؤلوم: ۱۳ فوریه ۱۹۹۵) بیر چینلی دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۱۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:چینلی دوکتورلر
میلان آمروش

**میلان آمروش** ()، (دوغوم: ۱ اوکتوبر ۱۸۴۸ - اؤلوم: ۲۶ مئی ۱۹۱۹) بیر کوروواسی سیاستچی، وکیل و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۱۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:کوروواسیلی دوکتورلر
آنتونیلو سورو

**آنتونیلو سورو** ()، (دوغوم: ۲۶ نوامبر ۱۹۴۸) بیر ایتالیالی سیاستچی و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:ایتالیالی دوکتورلر
ریوچی یونیاما

**ریوچی یونیاما** ()، (دوغوم: ۸ سپتامبر ۱۹۶۷) بیر ژاپونلو سیاستچی و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:ژاپونلو دوکتورلر
امیر عباس

**امیر عباس** ()، بیر مالزیلی دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:مالزیلی دوکتورلر
سالوادور جارا قوئیریرو

**سالوادور جارا قوئیریرو** ()، (دوغوم: ۱۴ اوکتوبر ۱۹۵۵) بیر مکزیکلی فیلسوف و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:مکزیکلی دوکتورلر
بؤلمه:مکزیکلی فیلسوفلار
آلن آدامز

**آلن آدامز** ()، (دوغوم: ۸ مئی ۱۸۸۳ - اؤلوم: ۲۸ جولای ۱۹۶۳) بیر نیوزیلندلی راقبی و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۸۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:نیوزیلندلی دوکتورلر
آکانو ایبیام

**آکانو ایبیام** ()، (دوغوم: ۲۹ نوامبر ۱۹۰۶ - اؤلوم: ۱ جولای ۱۹۹۵) بیر نیجریه سیاستچی و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۰۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:نیجریه‌لی دوکتورلر
میکائیل مشفق

**میکائیل مشفق** (بۆتون آد: میکائیل عبدالقادر اوغلو اسماعیل‌زاده، دوغوم: میلادی ۱۹۰۸-جی ایلین ژوئن آیینین بئشی، اؤلوم: ۱۹۳۸-جی ایلین ژانویه آیینین آلتیسی) آذربایجان شاعیری، ترجۆمه‌چیسی، مۆعلیم، آذربایجان یازیچیلار بیرلیگینین عۆضوو و «آذر نشر»ـین مۆحرّیری.

آذربایجان شعرینین اینکیشافیندا بؤیوک رول اوینامیش شاعیرلردن بیری دیر. سئوگی و گؤزللیگی تعریفله‌ین بیر چوخ شعرین مؤلّیفی دیر. اونون شعرلرینده ایجتیماعی و مدنی مسئله‌لر اۆزره فیکرلر ده دیله گتیریلیب دیر. بؤیوک تمیزله‌مه‌ده میلادی ۱۹۳۸-جی ایلده گۆلله‌لنمیش دیر. میلادی ۱۹۵۶-جی ایلین مئی آیینین ایگیرمی اۆچونده شوروی بیرلیگینین عالی محکمه‌سینین حربی هئیأتینین قرارینا اساسا اؤلوموندن سونرا براعت آلمیش دیر.

## حیاتی
میکائیل میرزا عبدالقادر اوغلو (میکائیل مشفق)، میلادی ۱۹۰۸-جی ایلین ژوئن آیینین بئشینده باکی شهرینده ضیالی بیر عائله‌ده آنادان اولموشدور. آتاسی میرزا عبدالقادر اسماعیل‌زاده، دؤورونون تانینمیش ضیالیلاریندان ایدی. اوْ معلملیک فعالیّتی ایله یاناشی، یارادیجیلیقلا مشغول اوْلموش، شعرلر یازمیشدیر. اوشاق ایکن والدینینی ایتیرن مشفق یاخینلاری حمایه‌سینده بؤیویور. آغیر و سئوینجسیز اوشاقلیق ایللری گئچیرن شاعیر حیاتینین اوْ ایللرینی خاطیرلایاراق یازمیش:

بندانگشتی|۱۹۱۰-جو ایلده میکائیل مشفق
اوْ ایللرین آغری-آجیسینی آناسیزلیغینی شاعیر «آنا» (۱۹۲۷) شعرینده اۆرک یانقیسی ایله قلمه آلمیشدیر:

مشفقین بؤیویوب بوْیا-باشا چاتماسیندا، شاعیر کیمی یئتیشمه‌سینده نه‌نه‌سی قیزقاییت خانیمین بؤیوک زحمتی اوْلموشدور. نه‌نه‌سینین سؤیله‌دیگی ناغیللار، آتا سؤزلری و بایاتیلار گله‌جک شاعیرین زنگین خلق یارادیجیلیغی ایله تانیش اوْلماسیندا مۆهوم روْل اوْینامیشدیر.

ایلک تحصیلی روس-آذربایجان مکتبینده آلان مشفق انسانی علملره بؤیوک ماراق گؤرسه‌تمکله یاناشی، روس دیلینی ده مۆکمّل اؤرگشمیشدیر. میلادی ۱۹۲۰ و ۱۹۲۷-جی ایللرده اوّلجه باکی دارالمعلّمینینده، سوْنرا ۱۲ نمره‌لی ایکینجی درجه‌لی مکتبده تحصیل آلمیش، میلادی ۱۹۲۷ و ۱۹۳۱-جی ایللرده آذربایجان دؤولت دارالفنونونون (ایندیکی باکی دؤولت بیلیم یوردو) دیل و ادبیات فاکولته‌سینی بیتیره‌رک باکی مکتبلرینده معلّملیک ائتمیشدیر.

۱۹۳۰-جی ایللرده آذرنشرده محرّرلیک وظیفه‌سینده ایشله‌ییب.  اوْنون شاگردلریندن بیری میکائیل مشفقی بئله خاطیرلاییر:

## یارادیجیلیق فعالیتی
مشفق چوْخ گنج یاشدلاریندان یارادیجیلیق عالمینه گلمیش، حیاتینی، طالعینی شعرله باغلامیش و عمرونون سوْنونا کیمی اوْندان آیریلمامیشدیر. اوْ، شعری یارادیجیلیغی میلادی ۱۹۲۶-جی ایلده «گنج ایشچی» جریده‌سینده چاپ ائتدیردیگی «بو گۆن» شعری ایله باشلامیش و سوْنراکی ایللرده دؤوری مطبوعاتدا منتظم چیخیش ائتمیشدیر. یازدیقلاری میلادی ۱۹۲۷-جی ایلدن «معاریف و مدنیت» و «کوْمسوْموْل» مجلّه‌لرینده و «گنج ایشچی» جریده‌سینده نشر اوْلونموشدور. ۱۹۳۰-جو ایلده «کۆلکلر» آدلی شعر کیتابی ایشیق اۆزو گؤرموشدور. کیتابدا مؤلّفین اللی اۆچ شعری و ایکی ترجمه‌سی توْپلانمیشدیر.

## تنقید اوْلونماسی

## بؤیوک تمیزله‌مه واقعه‌لری اثرینده اؤلومو

## عائله عضولرینین سوْنراکی طالعی

## باشقالارین میکائیل مشفقه گؤره فیکرلری

## قایناقلار

بؤلمه:یازیچیلار
بؤلمه:تورک یازیچیلار
بؤلمه:تورک شاعیرلر
لودویک ریچمن

**لودویک ریچمن** ()، (دوغوم: ۱ نوامبر ۱۸۸۱ - اؤلوم: ۱۳ جولای ۱۹۶۵) بیر لهیستانلی دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:لهیستانلی دوکتورلر
لاتین خطی

**لاتین خطی** تاریخی بیر خط اولاراق دونیادا تانینمیش بیر یازی سیستمی دیر. گئچمیشده بو خط، عومومیتله لاتین دیلینین یازیلماسی اوچون ایستیفاده اولورموش لاکین بوگون، چوخلو لاتین اولمایان دیللرده یازماق اوچون بو خطدن ایستیفاده ائدیرلر. بو خطدن آلینان اساس الیفبا، لاتین الیفباسی دیر.

## قایناقلار
اودار (اتشکده)

**اودار**  یادا آتشکده میترائیسم ده آتش معبدی ایدی.

## قایناقلار
وولف برونر

**وولف برونر** ()، (دوغوم: ۱۸۷۶ - اؤلوم: ۱۹۳۹) بیر روسیه دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:روسیه‌لی دوکتورلر
عبدالله عبدالرحمان

**عبدالله عبدالرحمان** ()، (دوغوم: ۱۸ دسامبر ۱۸۷۲ - اؤلوم: ۲ فوریه ۱۹۴۰) بیر جنوبی آفریقالی سیاستچی و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۷۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:جنوبی آفریقالی دوکتورلر
کونستانتین بوتئیکو

**کونستانتین بوتئیکو** ()، (دوغوم: ۲۷ ژانویه ۱۹۲۳ - اؤلوم: ۲ مئی ۲۰۰۳) بیر شورویلی-اوکراینلی موخترع و دوکتور ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:شورویلی دوکتورلر
بؤلمه:۱۹۲۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:شورویلی موخترعلر
ریدر لی

**ریدر لی** ()، بیر نوروژلی فیلسوف و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:نوروژلی دوکتورلر
بؤلمه:نوروژلی فیلسوفلار
اشرف عباسی

**اشرف عباسی** ()، (اؤلوم: ۴ آقوست ۲۰۱۴) بیر پاکیستانلی سیاستچی و دوکتور لیدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:پاکیستانلی دوکتورلر
اوله موسیی

**اوله موسیی** ()، (دوغوم: ۱۲ مئی ۱۹۶۵) بیر اوکراینلی سیاستچی و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:اوکراینلی دوکتورلر
مارینا قیلی

**مارینا قیلی** ()، (دوغوم: ۱۲ سپتامبر ۱۹۵۸) بیر ایسپانیالی سیاستچی و دوکتوردور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:ایسپانیالی دوکتورلر
جوجوق مرجانلی

**جوجوق مرجانلی** (تورکجه: Çocuq Mərcanlı) آذربایجان جومهوریتینین جبراییل رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. 
۱۹۹۲-جی ایلدن ائرمنیستان سیلا‌حلی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر.
## قایناقلار

 

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
خلیل القاهری

**خلیل القاهری**  بحرئینلی یازیچی، مودیر  و تاجیردیر - .۲۱ دیسامبر ۱۹۸۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.

## قایناق‌لار
عربجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«خلیل القاهری»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲ دیسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیگه باغلانتیلار
*
قورد آرووایسمیت

**قورد آرووایسمیت** ()، (دوغوم: ۱۳ ژوئن ۱۹۴۴) بیر کانادالی فوتبال داوری و پولیس مأمورودور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:کانادالی پولیس مأمورلاری
چی یون

**چی یون** ()، (دوغوم: جولای ۱۹۵۵) بیر چینلی سیاستچی و پولیس مأمورودور.

## قایناقلار

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:چینلی پولیس مأمورلاری
مسعود فراستی

**مسعود فراستی** - ایرانلی فیلم تنقیدچیسیدیر. فراستی، بهروز افخمی طرفیدن ایجرا ائدیلن و ایران دؤولت تلویزیونوندان یاییملانان «هفت» آدلی برنامه‌‌ده مۆنظم شکیلده یئرآلیب
.
## باخیشلار
قاردین گۆنلوگونون (The Guardian) ژورنالیستی، سعید کمالی دهقانا گؤره فراستی‌نین فیکیرلری ایران حؤکومتینه یاخیندیر. اوْ عباس کیارستمی‌نین اثرلرینی شدید شکیلده رد ائدیر. اوْ خاریجی تاماشاچیلارا و تکجه غربی فستیواللاردا جاییزه قازانماق هدفی ایله دۆزلمیش فیلملری  «سیاه‌نمایی» و سینمافستیوالی ایصطیلاحلاری ایله آدلاندیریر.
## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلیلار
بؤلمه:ایرانلی فیلم تنقیدچیلری
جیم کایرنز

**جیم کایرنز** ()، (دوغوم: ۴ اوکتوبر ۱۹۱۴ - اؤلوم: ۱۲ اوکتوبر ۲۰۰۳) بیر اوسترالیالی سیاستچی، یازیچی، ایقتصادچی و پولیس مأمورو ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:اوسترالیالی ایقتیصادچیلار
بؤلمه:اوسترالیالی پولیس مأمورلاری
اوجان بؤلگه‌سی

**اوجان بؤلگه‌سی** یا دا **بوستان‌آباد بؤلگه‌سی** یا دا **بوستان‌آباد شهریستانی** (حال‌حاضیرده رسمی آدی: شهرستانِ بُستان‌آباد) — ایران شهریستان‌لارین‌دان بیری‌دیر کی شرقی آذربایجان اوستانین‌دا یئرلشیب‌دیر و اونون مرکزی بستان‌آباد شهری‌دیر. بو بؤلگه‌نین جمعیتی ۹۴،۹۸۵ نفر دیر کی بو باخیم‌دان اوستانین ۱۲-جی بؤلگه‌سی سایاگلیر.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
اینسان اینکیشافی ایندکسی

**اینسان اینکیشافی ایندکسی** ، قیساسی: (HDI)، بیر مورکب آمار پارامتر دیر کی حیات اؤمیدو، آدام باشی گلیری و تحصیله شامیل اولور و اؤلکه‌لری دؤرد سطحه بؤلماق اۆچون ایستیفاده اولونور. بیر اؤلکه‌نین اینسان اینکیشافی ایندکسی (HDI) او زامان یوخاری دیر کی عومر بویو اوزون، تحصیل سطحی یوخاری و آدام باشی جی‌دی‌چی یوخاری اولسون.
هیندوستانلی  نوبل جایزه‌سین قازانان  آمارتیا سن و پاکیستانلی  ایقتیصادچی محبوب الحق، ییل بیلیم‌یوردونان گوستاو رانیس و لندن ایقتیصادیات مکتبینن لورد مگناد دسای یاردیمی ایله حاضیرلانمیش و بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین اینکیشافی  طرفیندن اؤلکه‌نین اینکیشافینی اؤلچمک اۆچون ایستیفاده ائدیلمیشدیر.

## اینسان اینکیشافی ایندکسی ۲۰۱۸
بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین اینکیشاف پروقرامی طرفیندن ۲۰۱۸-جی اینسان اینکیشافی ایندکسی، ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۸-ده نومایش اولوندو و HDI میقدارلارین  ۲۰۱۷-جی ایله باغلی اساسیندا حسابلادی. آشاغیداکی سیاهی "چوخ یوخاری اینسان اینکیشافی" اولان اؤلکه‌لری گوستریر:

*  = آرتیش.
*  = ثابیت.
*  = آزالیش.

* پارانتز ایچریسیندکی رقم، اؤلکه‌لرین رئنکی‌نین آزالیب یا چوخالماسین، ۲۰۱۶-جی ایلین سیرالانماسی اساسیندا، گوستریر.

### تاراز اولموش برابرسیزلیک اینسان اینکیشافی ایندکسی
تاراز اولموش برابرسیزلیک اینسان اینکیشافی ایندکسی (IHDI)، برابرسیزلیک نظره آلیندیقدان سونرا بیر جمعیّتده اینسان اینکیشافینین اورتا سویییه‌سینین اولچوسودور.

چوخ یوخاری اینسان اینکیشافی ایندکسی اولان اؤلکه‌لر: تایوان، لیختن ایشتاین، عربیستان، ایمارات، آندورا، قطر، برونئی، بحرئین، عومان، باهاما، کووئیت و مالزی.

## قایناقلار
ایران اوستانلارینین سیاهی‌سی اینسان اینکیشافی ایندکسی اساسیندا

بو لیست ایرانین اوْستانلارینین سیاهی‌سی، اینسان اینکیشافی ایندکسی اساسیندا، ۲۰۱۸-جی ایلده و ۲۰۱۷-جی ایلین معلوماتلاری اساسیندا دیر.

## قایناقلار
آنیتا دوث

**آنیتا دوث** ()، (دوغوم: ۲۸ دسامبر ۱۹۷۱) بیر هولندلی موغنی، اوخوجو و پولیس مأمورودور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:هولندلی پولیس مأمورلاری
فالکون ۹

**فالکوْن ۹** () آمریکانین هاوتورن شهرینده یئرلشن ایسپئیس ایکس شیرکتی طرفیندن طراحی اوْلونموش بیر یئنیدن ایستیفاده اوْلونان راکت عاییله‌سی دیر. بو عاییله‌ده فالکون۹ v۱.۰، فالکون۹ v۱.۱ و فالکون۹ v۱.۲ "بۆتون گۆج" (Full Thrust) راکتلری یئر توتورلار. بو راکتلرین یاناجاقلاری مایع اوکسیژن و RP-1 (بیر نؤوع آغ نفت) دیر. فالکون ۹ راکتلری باشقا راکتلرین ترسینه یئنیدن ایشلَنه‌بیلرلر، بئله کی راکتین بیرینجی قیسمتی ایکینجی قیسمتینی مدارا یوللایاندان سوْنرا، یئنیدن اتموسفردن کئچیب و یئر اۆزونه قاییدابیلر.

## قایناق
نیک هئین

**نیک هئین** ()، (دوغوم: ۲۴ آپریل ۱۹۸۴) بیر آلمانلی ایدمانچی، یازیچی، اویونچو و قاباقکی پولیس مأمورودور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:آلمانلی پولیس مأمورلاری
اولیویئر مارشال

**اولیویئر مارشال** ()، (دوغوم: ۱۴ نوامبر ۱۹۵۸) بیر فرانسه دایرکتور، اویونچو و قاباقکی پولیس مأمورودور.

## فیلموقرافی

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:فرانسه‌لی پولیس مأمورلاری