open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اینجار

**اینجار**كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين هوراندبولومو نده اولان دودانگه قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  927نفر اهاليسي وارايميش.  
## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
اینجه‌صنعت

**اینجه صنعت** یوخسا **اوزلوق** (Uzluq) یا دا **هۆنر** — (سانسکریتجه: هنر)، اینسان حیسّلری‌نین تصویری پروسه‌سی‎دیر. همچینین ایسته‌نیلن فعالیت ساحه‌سینده اینسانین گؤستردیگی یوکسک باجاریق ، مهارت ده نظرده توتولور.

**اوزلوق**، اویقارلیغین ترکیب حیصّه‌سی اولان ایجتیماعی شوعور فورماسینین بیر نؤعودور.
اینجه صنعت دینله ییجی و یا تاماشاچی یا اینفورماسی یانین قرافیکا، و یا موسیقی، و یا رقص و یا دا بونلارین بیر نئچه سینین توپلوموندان عیبارت اولان تئاتر، بالئت، کینموتوقرافیا (فارسجا: سینما) ایله وئریلمه اوستالیغیدیر. ادبیات اینفورماسی یانی یازی یولو ایله اؤتورمه یه اساسلانان  اینجه صنعت نؤعو دور. او مکتوب لارین مؤوجود اولدوغو دؤورده ن بللی دیر. اینجه صنعت اینسانین مدنی فعالیتینه عاید اولدوغوندان اونون کؤکو اینسانلار آراسیندا دیلله کوممونیکاسی یا یاراتدیغی دؤورلره  گئدیب چیخیر.سونرالار اینکیشاف نتیجه سینده او سربست مدنی استاتیک پروسسه چئوریله ره ک اؤز صیرف دیلله باغلی ماهیتیندن کنارا چیخیر.

نه یین اینجه صنعت آدلاندیریلماسی بو و یا دیگر جمعیتین اینکیشافی دؤورونده مالیک اولدوغو استئتیک نورما و دیرلندیرمه درجه سیندن آصیلی دیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اینجه صنعت
بؤلمه:هۆنر
بؤلمه:طبیعت تاریخی
بؤلمه:Visual arts
اینجه‌بۇرون

**اینجه‌بۇرون** (تۆرکمنجه‌:اینچه‌بورون)- ایرانین گۆلۆستان اۇستانینین گونبدکاوۇس بؤلگه‌سینین داشلی‌بۇرۇن بؤلۆمۇنۇنده شهر و بۇ بؤلۆمۆن اورتاسی‌دیر. ۲۰۰۶-جی ایلین ساییم‌لارینا گؤره شهرین اهالی‌سی ۱،۷۶۴ نفر و ۳۳۴ عائله‌دن عبارت ایدی. اهالی‌سینین چوخۇ تۆرکمن‌لردن عبارت‌دیر و تۆرکمنجه دیلینده دانیشیرلار.

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار

## بیرده باخ

## ائشیک باغلانتی‌لار



بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
اینجیرلیووا

** اینجیرلیووا**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۹٬۵۰۷نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
اینسان

**اینسان** یا دا علمی آدی ایله هومو ساپینس ()- اینسان یا دا بیلن اینسان. اینسان کیمی هومو جینسینده تک جانلی تورور. آناتومیک اولاراق ۲۰۰٬۰۰۰ ایل میلاددان اؤنجه آفریقادا تاپیلمیش و ۵۰٬۰۰۰ ایل اؤنجه کؤچموشدور.

## قایناقلار

* Archaeology Info 
* Homo sapiens&nbsp;– The Smithsonian Institution's Human Origins Program
* 
* View the human genome on Ensembl
* Human Timeline (Interactive) – سميتسونيان اينستيتوتو, National Museum of Natural History (August 2016).
* Timeline of the Human Condition.

بؤلمه:اینسانلار
بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر
اینفینیتی

**اینفینیتی** ، نیسان موتورسا باغلی آمریکا ، کانادا ، اورتا شرق ، جنوب کوریا و تایوان بازارلاریندا ساتیشا تقدیم ائدیلن لوکس اوتوموبیل مارکاسی دیر. شیرکت یاخین زامان ایچریسینده گلوبال بیر مارکا اولما یولوندا ایره لی لمک مقصدیله محصول لارینی  آوروپادا ساتیشا تقدیم ائتمک اۆچون ایشلر گؤرمک ده دیر.

نیسان تورکیه ، بیر دؤور اینفینیتی مارکاسینین آی 30 و QX4 مدل لرینی تورکیه یه رسمی اولاراق ایدهال (idhal) ائدیب ساتیشا تقدیم اوتمیش دیر.

## مدل لری

*  اینفینیتی اف ایکس (اف ایکس 35 و اف ایکس 45)  
*  اینفینیتی جی 35 (سدان ، آ دبلیو دی سدان و کوپه )
*  اینفینیتی ام (ام 35/ام 35 ایکس و ام 45)
* اینفینیتی کیو 45
* اینفینیتی کیو ایکس 56
* اینفینیتی ام 30
* اینفینیتی جی 20  (Infiniti G20)
* اینفینیتی جی 30  (Infiniti J30)
* اینفینیتی آی (آی 30 : 1996 -2001 ، آی 35 : 2002- 2004 )
* اینفینیتی کیو ایکس 4
* اینفینیتی کورازا (آنلاییش)

## قایناق‌لار

بؤلمه:اوتوموبیل مارکلاری
ایمام‌کندی

**ایمام‌کندی** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، انزل بولومو و گونئی انزل قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 366 نفر اهالی سی و 71 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اینچه (سایین قالا)

**اینچه (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و صفاخانا قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
آلاگوز(سایین قالا)

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 218 نفر اهالی سی و 41 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
اینچه رهبری (ایجرود)

**اینچه رهبری (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و یوخاری‌ایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 718 نفر اهالی سی و 166 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
اینگیلیس دیلی

### کوردی

## سوزلر موقایسه‌سی

## دۆنیادا یاییلماسی

## آذربایجان دیلینده کی اینگیلیس کلمه لری
* تیلیف(Tea leaf:چای یارپاقی)
* نوختا(Neck tie:کراوات)

## ائشیک باغلانتیلار
* اینگیلیسجه آذربایجانجا سؤزلوک 
*اینگیلیسجه اویره نمک اؤچون کلوب
*آنلاین اینگیلیسجه اؤیرنمک

## قایناقلار

بؤلمه:اینگیلیس دیلی

بؤلمه:اینگیلیس دیللری

بؤلمه:ژرمن دیللری
بؤلمه:آنتیقوآ و باربودا
بؤلمه:اوسترالیا دیللری
بؤلمه:بلیز دیللری

بؤلمه:بوتسوانا دیللری
بؤلمه:کامرون دیللری
بؤلمه:کانادا دیللری
بؤلمه:فیجی دیللری
بؤلمه:غنا دیللری
بؤلمه:قرنادا دیللری
بؤلمه:گوام
بؤلمه:قویان دیللری

بؤلمه:هیندوستان دیللری
بؤلمه:ایرلند دیللری
بؤلمه:جاماییکا دیللری
بؤلمه:کنیا دیللری
بؤلمه:کیریباتی دیللری
بؤلمه:لسوتو دیللری
بؤلمه:لیبریا دیللری
بؤلمه:مالاوی دیللری
بؤلمه:مالزی‌ده‌کی دیللر
بؤلمه:مالت دیللری
بؤلمه:ماوریتیوس دیللری
بؤلمه:نامیبیا دیللری
بؤلمه:نائورو دیللری
بؤلمه:نیوزیلند دیللری
بؤلمه:نیجریه دیللری
بؤلمه:Languages of Niue
بؤلمه:پاکیستان دیللری
بؤلمه:پالاو دیللری
بؤلمه:پاپوا یئنی قینه دیللری
بؤلمه:رواندا دیللری

بؤلمه:ساموا آداسین دیللری

بؤلمه:گونئی آفریقا دیللری
بؤلمه:گونئی سودان دیللری

بؤلمه:بریتانیا ویرجین آدالاری

بؤلمه:مارشال دیلی
بؤلمه:فیلیپین دیللری

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین دیللری

بؤلمه:ترینیداد و توباقو دیللری
بؤلمه:اوقاندا دیللری
بؤلمه:وانواتو دیللری
بؤلمه:زامبیا دیللری
بؤلمه:زیمبابوه دیللری

بؤلمه:تایوان دیللری
اینی

**اینی کندی** اردبیل اوستانی نده یئرلشیب. بو کند موغان بولگه سی نین ان بویوک کندی دیر. اینی کندینین اوزو اوچ کنده بولونور. یوخاری اینی، آشاغا اینی و اورتا اینی. اورتا اینی، اینی قصبه سینین مرکزی دیر.

## جوغرافیایی موقعیت
بو کند 38درجه و 59 دایاقا قوزئی ائنلملرینده و 48 درجه و 9 دایاقا دوغو بویلاملاریندا یئرلشیب. 
اینی کندی گئرمی شهری نین گونئی دوغوسوندا، 10 کیلومتر فاصیله ایله یئرلشیب. ا
ینی کندی، باغیمسیز آذربایجان جمهوری سی ایله قونشودور. 
قوزلو، آلای له و چلک کندلر ايني كندي نين او بیری قونشولاری دیر لار.

## جاماعات
اینی نین کندلری 1365، 1370 و 1375 اینجی ایللرده ترتیب له 360، 361 و 373 عائیله سی، هابئله 2314، 2361 و 3365 نفر جاماعاتی وار ایمیش.
## قایناقلار

پژوهشی در جغرافیای مغان، سید محمد ابراهیمی، انتشارات نیک آموز 1385

بؤلمه:گئرمی شهریستانی‌نین کندلری
اینی قصبه‌سی

**اینی دهیستانی** (فارسجا: دهستان انی) موغان بولگه سی نین مرکزی بولومونده یئرلشیب. بۇ قصبه ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  سایی سیندا ۶۲۵۱ نفر اهالی سی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اردبیل اوستانی نین قصبه لری
بؤلمه:موغان بولگه‌سی‌نین قصبه‌لری
ایوب گیک لی قیشلاغی

**ایوب گیگ لی قیشلاغی** کندی پارس‌آباد بؤلگه‌سی‌نین، مرکزی بؤلومو و قوزئی قیشلاق قصبه‌سی‌نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
ایوب گیگ لی قیشلاغی کندی ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، ۴۷ نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی‌سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* قوزای قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناقلار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اینه گول

** .اینه گول** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد  ۱۶۲٬۴۵۲نفر اهاليسي وارمیش 
## قایناقلار

توركجه ويكيپديا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

بؤلمه:تورکیه شهرلری
اینه‌لی

**اینه‌لی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی نين منجوان بولومو نده اولان باتی منجوان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 10نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:باتی منجوان
ایورق

ایورق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کندوان بولومو نده اولان تیرچایی قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 506نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:تیرچایی قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
ایوق

ایوق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی  نين مهربان بولومو نده اولان شربیان قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين    1348نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی

بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:شربیان قصبه سی
ایوند

**ایوند** کندی شبستر بولگه‌سینین، صوفیان بولومو و رودقات قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1312 نفر اهالی سی و 328 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
ایپار

**ایپار خان ـ** بؤیوک تورک اویغور افسانه‌لشمیش قهرمان قیزی، عیففت سیمگه‌سی.

## یاشامی
1759دا چين ايمپراتورلوغو طرفيندن ايشقال ائديلن دوغو تورکيستاندا گؤزلليگي ديللرده دولاشان و هئچ بير قوخو ايشلتمه‌دن بدني اييده گولو ايگي وئرن آپاق خوجانين قيزي اولان ايپارخان ايمپراتور کيان لونگ طرفيندن گتيرديلير و بيله سينه ائولنمه تکليفي ائديلير. موسلمان اولمايان بيرييله هئچ واخت ائولنمک ايستمه‌ين ايپارخان بونا سورکلي قارشي چيخار، ايپارخانين آديني زيانگ فئي (اييده قوخولو) اولاراق دييشديرن ايمپراتور اونا اصلا باسقي ياپماز، دؤزومله اؤزونون اولاجاغي گونو گؤزلر، سئوگيسيني قازانماغا چاليشار. اونون اۆچون سارايلار تيکديرر، مملکتي نين آغاچلاريني گتيردير آنجاق فايداسيزدير ، ايپارخان ايمپراتورلا بيرليکده اولماغا راضي دئييلدير.

اييده قوخولو جارييه اولاراق بيلينن ايپارخان بو عينادينا دوام ائتمکده دير بو دوروم هم اؤزونو هم ايمپاراتورو چوخ اوزمکده دير.ايمپراتورون آناسي طرفيندن ايمپراتورون ايشلري نين اوزونتو ندنييله آخساديغي اۆچون يا ايمپراتورون قوينونا گيرمه سي يادا اؤزونو اؤلدورمه سي اۆچون ايقنا ائديلن ايپارخان سونوندا جانينا قييماغا قرار وئرر، اصلا ايمپاراتورلا اولاماياجاقدير.هم موسلومان اولمايان همده اؤز اؤلکه سيندن اولان اينسانلاري دوستاق ائدن بيرييله هئچ واخت ائولنمه يه جکدير. ايمپراتورون دوستاقلارلا ياخشي داورانديغيني ايثبات ائتمک اۆچون ياپديقلاري دا ايشه ياراماميشدير.ايمپراتورو اؤلدورمک اۆچون گييسيسي نين جيبينده سورکلي خنجر داشييان ايپارخان اؤز حياتينا سون وئره جکدیر.

جانينا قييماغا تصميم توتان ايپارخان سونوندا زهر ايچه رک بو قراريني حياتا گئچيرير، اونو اؤزونو اؤلدورمه يه ايقنا ائدن ايمپراتورون آناسي ايسه اوغلو بو دورومو اؤيره نيب ده اونو قورتارماسين دييه ايمپراتورون اوتاغيني کيليدلر. ايپارخان زهري ايچميشدير ، آرتيق کيمسه نين قوينونا گيرمه يه، دينيني دئييشديرمه يه گرک قالماياجاقدير. آرتيق اؤلومه اییيجه ياخينلاشان ايپارخان اؤلورکن، ايمپاراتور آناسي نين اينصافا گليب اوغلونو اوتاغي نين قاپيسيني آچماقلا سون نفسينده ايپارخاني گؤرمه شانسينا ائريشر.

ايپارخانين اؤلومو هرکه سي ياسا بوغموشدور، اونون آنيسينا پورتئره لر ياپيلير.اؤزونون هاردا ياتديغي تام اولاراق بيلينمه سه ده ايکي دنه توربه سي واردير .بيري کاشغاردا بيري چين ايمپراتورلوق موزوله سينده. ايپارخان تورک جومهورييتلرينده عيفت سيمگه سي اولاراق تاريخده کي افسانه قادينلار آراسيندا يئريني آلميشدير.

## ائشیک کئچید

کؤچورن: آیدا بیات، اؤزگور قادین وئبلاقی
## قایناق‌لار
ایپک یولو

**ایپک یوْلو** چیندن باشلایاراق آنادولو و آرالیق دنیزی واسطه‌سیله آوروپایا قدر اوزانان و دونیا طرفیندن مشهور تیجارت یولودور. ایپک یوْلو ساده‌جه تاجیرلرین دئییل، عئینی زاماندا شرقدن غربه و غربدن شرقه بیلگیلرین، اوردولارین، فیکیرلرین، دینلرین و مدنیتلرین ده یوْلو اوْلموشدور.

میلاددان یوزایل اول میصرلیلار، داها سونرا دا رومالیلار، چین‌لیلردن ایپک آلاردیلار. نقلیاتلا، داها سونرا ایپک یوْلو آدی وئریلن مارشروتو ایزله‌ین کاروانلارلا فراهم اولوردو.

## قایناقلار

بؤلمه:ایپک یولو
ایکبانا

**ایکبانا** ("ایکی" – حیات ، جانلی ، "بانا" – گول لر) – کسیلمیش گؤل لردن کومپوزیسیالار () یاراتماقدان ایعبارت عنعنوی ژاپون صنعتی.

## تاریخی

۱۵. یوز ایلده ژاپونیادا میدانا گلمیش ایکبانا صنعتی اول دینی کاراکترلی اولونموش و الله لارا هدیه داشیمیشدیر.

3 مشهور ایکبانا مکتبی واردیر. ایکنوبو ، اوخارا ، سوقئچو.

ایکبانا استیل لری : ریککا ، سیوککا ،  ناقیر ، (دیگر آدی خیکا) ، تیابانا (موریبانا) ، دزییوکا

## شکیل لر

Image:Heika.JPG|خیکا استیلی
Image:Ikebana morimono.JPG|موریبانا استیلی
Image:Ikebana free style.JPG|سربست استیلی
Image:Ikebana Heika.JPG|خیکا استیلی


## داخلی کئچیدلر
*بونسای

## خاریجی کئچیدلر
*ایکبانا تاریخی - روسجا 

## قایناق‌لار

بؤلمه:Yaponiya mədəniyyəti
ایکی نؤقته

ایکی نؤقته ( : )  

باشقاسیندان کؤچورولن یازی یا دا سؤزلرده، دیرناق یا دا دانیشما خطیندن اول:

جئمو چوبوغونو یئره ائندیردی و:

- گئت چوبوغو آل/گؤتور ائله ایسه! دایاغی یئمکسن. ...دئیه قیشقیردی.

بیر جومله دن یا دا سؤزدن سونرا نومونه لر، شرحلر سیرالاناجاقسا:

یئنی حرفلر آلیندیقدان سونرا کؤهنه حرفلرله هئچ یازمایان ایکی آدام واردی: آتاتورک و عیصمت اینؤنو!

سیرالاما و کاتالوقلاردا یازار آدی ایله اثر باشلیغی آراسینا:

فالیه ریفکی آتای: چانکایا؛ تاریک بوغرا: کیچیک آغا ...
## قایناق‌لار

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ایکینجی اردشیر (هخامنشی)

**ایکینجی اردشیر**٬ ۲-جی داریوشون اوْغلو٬ ۴۰۴-جۆ میلاددان اؤنجه ایلیندن ۳۵۸-دک هخامنشلرین شاهی.

## قایناقلار

## گؤرونتولر


File:Double daric 330-300 obverse CdM Paris.jpg

File:20101229 Artaxerxes III tomb Persepolis Iran.jpg



## گؤرونتولر


File:Double daric 330-300 obverse CdM Paris.jpg
File:20101229 Artaxerxes III tomb Persepolis Iran.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:تاریخ
بؤلمه:هخامنشلر
ایکینجی اردشیر

**ایکینجی اردشیر**٬ ساسانی‌لرین ۱۱-جی شاهی (۳۸۳-۳۷۹).

## ساسانی کراللاری

## گؤرونتولر

Image:Taq-e Bostan - High-relief of Ardeshir II investiture.jpg
Image:Taq-e Bostan - Ardashir II.jpg
Image:Taq-e Bostan - fallen Roman.jpg



## گؤرونتولر


Image:Taq-e Bostan - High-relief of Ardeshir II investiture.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:ساسانیلر
ایکینجی ویلهلم

**ایکینجی ویلهئلم** (آلمانجا: Friedrich Wilhelm Viktor Albert von Preußen) آلمان ایمپراتورو اوچونجو فریدریخین (III Fridrixin) اوغلو، 1888 – 1918 – جی 
ایللرده آلمان ایمپرییاسینین ایمپراتورو اولموشدور.

او پروسسیا ایمپراتورو فریدریخین (1831-1888) و اونون خانیمی ویکتوریانین (1819 – 1901) اوغلو کیمی دونیایا گلیر. او بئله کی ، ایمپراتور بیرینجی ویلهلمین و بؤیوک بریتانیا کرالیچاسینین (سلطان) نوه سی ایدی. او آنادان اولاندا آلدیغی خسارتدن الینین بیری شیکست ایدی. شکیل لرده او همیشه بو الینی باشقاسی ایله گیزلتمه یه ، و یا فوتوآپاراتا یان طرفدن باخاردی.

ایکینجی ویلهلم (İİ Vilhelm) اونون باباسی بیرینجی ویلهلم (I Vilhelm) و آتاسی اوچونجو فریدریخ (III Fridrix) وفات ائتدیکدن سونرا 29 یاشیندا ایمپراتور اولور.

### خارجی سیاستی
ایکینجی ویلهلم آلمان تاریخینده داها چوخ گوجلو خاریجی سیاستی ایله یاددا قالمیشدیر.

اونون ایمپراتورلوغو دؤورونده آلمان ایمپریاسینین موستملکچیلیک (مستعمره) سیاستی گئنیشلنیر کی ، بو دا آفریقادا و چین ده حربی توققوشمالارا سبب اولور.

ایمپراتورون بریتانیا دونانماسی ایله رقابت گیره بیلجک حربی دنیز دونانماسینی یاراتماق جهدی لندن ده منفی قارشیلانیر و XX عصرین اولینده اینگیلیس-آلمان دنیز سیلاح لانماسیندا یاریشمایا سبب اولور.

اونون اساس متفیقی اتریشیا – مجاریستان مونارخ یاسینین (monarxiyasının) بالکانداکی ائکسپانسیا (ekspansiya) سیاستینی و اونون عثمان ایمپریاسینی دستکلنمه سی روسیه ایله اولان مناسیبتلرینی حددن آرتیق کسکینلشدیریر.

آوروپانین نهنگ (nəhəng) دؤولت لری آراسیندا اولان کونفلیکتلر (konfliktlər) ، ویلهلمین بؤیوک بریتانیا و روسیه ایله شخصی قوهوملوق و دوستلوق مناسیبتلرینین اولماسینا باخمایاراق  دونیا محاریبسینین باشلانماسینی دایاندیرماق ممکون اولمامیشدیر.

آلمان اؤز موستملکه لریندن (مستمعره لریندن) محروم اولدوقدان سونرا ایکی جبهه ده مۆحاریبه آپارمالی اولور. نتیجه ده آرخا جبهه ده ایقتصادی دوروم (وضعیت) پیس لشیر. مۆحاریبه ده مغلوبیت آلمانداکی اینقیلاب لا پارالئل (paralel) باش وئرمیشدیر. بوندان سونرا ویلهلم آلمانی ترک ائدره ک طرفسیز هولند ده کؤچور.

## قایناقلار

بؤلمه:شاهلار
ایکینجی شاپور

**ایکینجی شاپور** — ساسانی‌لرین ۱۰-جو شاهی (۳۰۹-۳۷۹). سلطنته تعیین ائدیلدیگی زامان آناسی‌نین قارنیندا اوْلان ایکینجی شاپور ۱۷ یاشیندا ایداره‌نی اله آلمیشدیر.

## ساسانی کراللاری

## قایناقلار

## گؤرونتولر


Image:Nakhal Fort 1.jpg

File:Julian vs Persien.png

File:Taq-e Bostan - High-relief of Ardeshir II investiture.jpg

file:Taq-e Bostan - High-relief Shapur II and Shapur III.jpg

File:Shapurii.jpg

File:Shapur II (The Shahnama of Shah Tahmasp).png



## گؤرونتولر


Image:Nakhal Fort 1.jpg
File:Julian vs Persien.png
File:Taq-e Bostan - High-relief of Ardeshir II investiture.jpg
file:Taq-e Bostan - High-relief Shapur II and Shapur III.jpg
File:Shapurii.jpg
File:Shapur II (The Shahnama of Shah Tahmasp).png



## قایناق‌لار

بؤلمه:ساسانیلر
ایگدیر (اورمو)

**ایگدیر** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و بکشلو قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 350 نفر اهالی سی و 116 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤيوک آقاخان

بؤیوک آقا خان، چاراویماقدا حاکیم اولان کورانلینین قارداشی اوغلو ایدی. بؤیوک آقا خان‌دان قاباق «ولي‌محمد خان» آديندا بير شخص قالاچايي‌نين  بئش کندی قلعه، ارزه‌خوران، کیلیسه، خیراوا، کند میانا و اؤرجک و بير نئچه اطراف کندين خاني ايميش.

بؤیوک آقا خان ارزه خوران دا اوتوراردی و او کندده یئرلشن قاجار دؤورونه عاید حسینیه‌نی ایشلتدیرمیش.

## قایناق‌لار
ایکینجی داریوش

**ایکینجی داریوش** (اینگیلیسی‌جه: Darius II) بیر شاهی ایدی.  ۴۲۳–۴۰۴ میلادان قاباق ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.

بؤلمه:شاهلار
ایکینجی خشایارشا

**ایکینجی خشایارشا** ()٬ هخامنشلرین ۶-جی شاهی٬ بیرینجی اردشیرین اوْغلو و خلفی. ۴۵ گۆن شاهلیق ائتدیکدن سونرا٬ ۴۲۴-جۆ میلاددان اؤنجه ایلینده قارداشی سوْغدیانیوس واسیطه‌سی ایله اؤلدورولدو. اوْ ۱-جی اردشیرله قادینی داماسپیانین یالنیز اوْغلو تانیلماقدادیر. ۲-جی خشایارشانی اؤلدورموش اوْلان سوْغدیانوس ایسه نئچه آی شاهلیق ائتدیکدن سوْنرا اؤلدورولوب٬ یئرینه ۲-جی داریوش تخته چیخدی.

## قایناقلار

بؤلمه:هخامنشلر
بؤیوک بریتانیا

**بؤیوک بریتانیا** بیر بویوک آدا دیر کی اطلس اوقیانوسو نون شومالیندا و اوروپا قاره‌سینین شومال غربینده یئرلشیب.

## قایناقلار

بؤلمه:Great Britain
بؤلمه:British Isles
بؤلمه:Metropolitan or continental parts of states
بؤیوک پارتلاییش

**بؤیوک پارتلاییش** – یادا بیگ بنگ-  دونیانین تقریبا 13/7 میلیارد ایل اونجه سیخلی و ایستی ماده دن نئجه یارانماسی ایله باغلی نظریه دیر. چوخ ساده اولاراق بئله دیر: یئردن باخاندا ه گؤرده کی بوتون اولدوزلار ، اولدوز سیستم لری و قالاکسیلر بیر بیریندن اوزاقلاشیر. یعنی گؤیلر گئتدیکجه گئنیشلنیر. بونون بئله اولماسی اوچون چوخ اوزون چاغ اونجه‌ده دونیا سیخلیغی و حرارت درجه‌سی و چوخ سیغلی اولان بیر نقطه دن باشلامالی ایدی.

بؤیوک پارتلاییش نظریه سی دونیا یارادیجی ماده لری حاققیندا ملاحیظه یوروتمه ییمیزه ایمکان وئرسه ده ،  هله لیک بیر چوخ سوال جاوابسیز قالمیشدیر چونکی فیزیک قانون لارینین و زامانین اولمادیغی زاماندان باشدا کی زامانی تصور ائده بیلمیریک.

## قایناق‌لار

بؤلمه:آسترونومی یا
بئشیک دوزو

**بئشیک دوزو** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بیر بؤیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۱۲٬۳۹۹نفر اهالیسی وارمیش.

## بیرده باخ
*تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
*تورکیه

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بئلداشی

** بئلداشی ** کندی موغان بولگه سی نین، مركزی بولومو و باتی اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بئلداشی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 234 نفر اهالی سی وار.  بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بئلن (خاتای)

** بئلن **تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۲۲٬۲۸۳نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
باباجان

**باباجان** كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  201نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
باباری (اورمو)

**بابارود** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و تورکمان قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 615 نفر اهالی سی و 125 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باباعلی (باهار)

**باباعلی (باهار)** کندی باهار بولگه‌سینین، صالئح آباد بولومو و صالئح آباد قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 584 نفر اهالی سی و 131 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*همدان اوستانی‌نین کندلری
* همدان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
همدان اوستانی‌نین اوستانداری‌سی

## قایناق‌لار

بؤلمه:باهار بؤلگه‌سی
باباکندی

**باباکندی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان کوهسار قصبه‌سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۹۶نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:کوهسار قصبه‌سی
بابایلی جانانلی

**بابایلی جانانلی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان دوغودیزمارقصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين    173نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:دوغودیزمارقصبه سی
باباخان قیشلاغی

**  بابا خان قیشلاغی ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و قوزای قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بابا خان قیشلاغی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 25 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* قوزای قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بابارشانی

**بابارشانی** شهری کوردوستان اوستانی‌نین و بیجار بؤلگه‌سینده اولان چنگ الماس بخشینده یئرلشن شهردیر. ۱۳۸۵ جی ایلین آمارلاری اساسیندا ۵۷۹ نفر جمعیتی واریدی.

## خالق
### دیل و مذهب
بابارشانی شهرین خالقی کوردجه و تورکجه ده دانیشیرلار. هابئله ۱۳۳۱ جی ایلده بابارشانی نین ۳۶۰ نفر جمعیتی اولاراق مذهبلری شیعه و دیللری کوردجه و تورکجه دیر.

## یوْللار
بابارشانی شهری‌نین آسفالت یوْلو یوْخدور. بیجار-گل‌تپه‌نین قوُم یوْلو بوُ شهردن گئچیر.

## شهر مؤعضل‌لری
بابارشانی شهری‌نین تکجه بیر درین قوُیوسو وار. بیجارین کند سوُ ایداره‌سی، منطقه‌نین ۲۵ کندی‌نه سوُ یئتیرمگه گؤره، بوُ قوُیونون یاخین‌لیغیندا نئچه درین قوُیو قازاراق قوُیونون سوُیون بوُلاندیریب‌دیر. بوُ درین قوُیولار کی شهرین اکین یئرلرینده قازیلیب، اکینچیلری شیدّت‌لی سوُسوزلوق‌لا موواجِه ائله‌ایب‌دیر. بهداشت مرکزی اوّل‌ده شهرین سوُیون سالیم بیلمیشدی، آمّا ایندی اوْنو بوُلاشمیش تانیر.

شهرین آیری بیر مۆشکوللریندن ده درمانگاهی‌نین گئجه گوُنوز ایشله‌مه‌مزلیگی دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:بیجار بؤلگه‌سی
بؤلمه:کوردوستان اوستانی‌نین شهرلری
بابره سفلی

**بابره سفلی** کندی مرند بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و دوغوهرزندات قصبه سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 505 نفر اهالی سی و 136 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* دوغو آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* دوغو آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
بابورعجم (شوط)

**بابورعجم** کندی شوط بؤلگه‌سینین، و یولاگلدی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 602 نفر اهالی سی و 123 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بابی کندی

**بابی** کندی موغان بولگه سی نین، مركزی بولومو و قوزای اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بابی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا 62 نفر اهالی سی وار.  بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار. 
## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باتتال قاضی

﻿
**باتتال قاضی** تورکیه جمهوریتینين بؤيوك بیر شهری‌دير. بو شهرين ۲۰۰۹ -نجو ايلده ۱۷٬۷۳۷ نفر اهاليسی وارمیش.

## قایناقلار

توركجه ويكيپديا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
باتمان (شهر)

**باتمان** () تورکیه جۆمهوریتی‌نین بير بؤیوک شهری‌دير. بو شهرين ۲۰۰۹–جو میلادی ايلده ۳۱۳٬۳۵۵ نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

بؤلمه:تورکیه شهرلری
باتورست، یئنی گونئی ولز

**باتورست** اوسترالیانین یئنی گونئی ولز اوستانی‌نین اورتا تیبل‌لندز بؤلگه‌سینده یئرلَشن بیر شهردیر.بو شهرین۳۳.۱۱۰ نفر جمعیتی واردیر. باتورست اوسترالیانین ان اسکی غیر ساحلی یئرله‌شیم یئری‌دیر

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار
* 

## بیرده باخ

## ائشیک باغلانتی‌لار
* باتورست‌ین رسمی سایتی



بؤلمه:اوسترالیا شهرلری
غربی اوجارود قصبه‌سی

**غربی اوجارود قصبه سی** (فارسجا: دهستان اجارود غربی) موغان بؤلگه‌سی نین  مرکزی بخشینده یئرلشیبدیر. بۇ بولگه ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سیندا ۷۸۴۹ نفر اهالیسی وارایمیش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل اوستانی نین قصبه لری
بؤلمه:موغان بولگه‌سی‌نین قصبه‌لری
اوجان غربی قصبه‌سی

**باتي اوجان قصبه سي** بستان‌آباد بؤلگه‌سی نين مركزي بولومو نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 10458 نفر اهالي سي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اوجان بولگه سی نین قصبه لری
غربی اونگوت قصبه‌سی

**باتی اونگوت قصبه سی** (فارسجا: دهستان انگوت غربی) موغان بؤلگه‌ سی نین اونگوت بولومونده یئرلشیب. بۇ بؤلگه‌ ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  سایی سیندا ۱۲۸۰۶ نفر اهالی سی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اردبیل اوستانی نین قصبه لری
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان بولگه‌سی‌نین قصبه‌لری
باتی اوچ‌تپه قصبه‌سی

**باتی اوچ‌تپه قصبه سی ** میانا بولگه‌سی نين ترکمانچای بولومو نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 2690نفر اهالي سي وارايميش.  

## قایناقلار

بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی
بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
باتی بدوستان قصبه‌سی

باتی بدوستان قصبه‌سی **  [[هریس بولگه‌سی|هریس بؤلگه‌سی]] نين [[خواجه بولومی|خواجه بؤلومو]]‌نده** يئرلشيب. ۱۳۸۵-نجی ايلين نوفوس سايیسی اساسيندا بو قصبه‌نين ۱۶٬۲۵۹نفر اهالیسی وارايميش. 
## قایناقلار

بؤلمه:هریس بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
باتی بناجوی قصبه‌سی

**باتی بناجوی قصبه سي** (دهستان بناجوی غربی) بوناب بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 25987 نفر اهالي سي وارايميش. 

## قایناق‌لار
باتی سراجوی قصبه‌سی

** باتی سراجوی قصبه سی ** ماراغا بؤلگه‌سی نين مرکزی بولومی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 21577 نفر اهالي سي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی نین قصبه لری
باتی شهرجیک

** باتی شهرجیک ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و قوزای قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
باتی شهر جیک 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 1438 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* قوزای قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باتی عابباس قصبه‌سی

**باتی عابباس قصبه‌سی** ، بستان‌آباد بؤلگه‌سی نين تیکمه‌داش بؤلومو نده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اینجی ايلين نوفوس سایی سی اساسيندا بو قصبه نين ۱۰٬۰۷۰ نفر اهالی سی وارايميش. 

## قایناقلار

بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی
غربی قیشلاق قصبه‌سی

**غربی قیشلاق قصبه‌سی** () آصلاندوز بؤلگه‌سی‌نین بوران بؤلومو‌نده یئرلشیب. بۇ قصبه‌نین ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  سایی سیندا ۸٬۲۷۰ نفر اهالی سی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:آصلاندوز بؤلگه‌سی
بؤلمه:آصلاندوز بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
باتی منجوان قصبه‌سی

** باتی منجوان قصبه‌سی ** خودافرین بؤلگه‌سی نين منجوان بؤلومو نده يئرلشيب. .  

## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:خودافرین بؤلگه‌سی‌نين قصبه‌لری
باتی هرزندات قصبه‌سی

**باتی هرزندات قصبه سی**  مرند بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين ۶٬۱۹۴ نفر اهالي سي وارايميش.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانینین قصبه‌لری
باتی گرمادوز قصبه‌سی

** باتی گرمادوزقصبه ** خودافرین بولگه‌سی نين گرمادوز بؤلومو نده يئرلشيب. .  

## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:خودافرین بولگه‌سی نین قصبه لری
غربی گونئی قصبه‌سی

**باتی گونی قصبه‌سی** یا دا **غربی گونئی قصبه‌سی** — شبیستر بولگه‌سی'نين تسوج بؤلومو نده يئرلشيب. ۱۳۸۵–جی ايلين نوفوس سایی‌سی اساسيندا بو قصبه‌نين ۷٬۸۶۷ نفر اهالی‌سی وارايميش. 

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
باداب سورت

thumb|left|160px|باداب سورت بولاقلاری

**باداب سورت** بولاق‌لاری ایرانین مازندران اوستانینده ساری بولگه سینین اوروست کندینده دیر.1387-جی ایلده ایرانین ایکینجی میللی طبیعت آبیده سی کیمی قئیده آلینمیشدیر.

## بنزر یئرلر
*یئلواستون ژئوتئرمال منطقه لری, آمریکا
*چوهره ای و آغ تئراسلار, یئنی زئلاندییا
*هیئروه ائل آقوآ, مئکزیک
*پاموک کاله, تورکییه

## قالئرییا


File:Badab_Surt_Najafi2.jpg|ساری و قئزیل رنگلی تراوئرتن تئراسلار
File:Badabeh surt.jpg|دوغال بولاق باداب سورت, اوروست, مازندران, ایران
File:Badab-e Soort.jpg| باداب سورت گورونوشو  مازندران, ایران
File:Badab-e Surt.jpg|باداب سورت گورونوشو  مازندران, ایران



## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی‌پئدییا
*  فارسجا ویکی‌پئدییا

## خاریجی کئچیدلر
*اوروست کندی 
*سورت دان قیسا ویدئو
*سمایی قالئرییاسی
باجاباج

باجاباج كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين خواجه بولومی نده اولان قوزئی مواضع‌خان قصبه سی نده يئرلشيب .  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 342نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی مواضع‌خان قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
باداملو

باداملوکندی شرقی آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجو بؤلومو نده اولان قوری‌چای قصبه‌سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 74نفر اهالیسی وارایمیش.
## قایناقلار

بؤلمه:قوری‌چای قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باداملو(قوشاچای)

**باداملی (قوشاچای)** کندی قوشاچای بؤلگه‌سینین، باروق بؤلومو و دوغو آجورلو قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بو کندین ۲۶۴ نفر اهالی‌سی و ۵۳ عائیله‌سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گؤرمه‌لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بادلی

بادلی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغو قافلانکوه قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 68نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغو قافلانکوه قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بادکی (اورمو)

**بادکی** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و روضه چائ قصبه‌سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 252 نفر اهالی سی و 63 عائیله سی وار. بو کندین نوفوسو ۱۳۹۵ ایلینده ۸،۰۰۰ نفریمیش کی شیعه تورکلر ، سوننو تورکلر و سوننو کوردلر بو کندین اهالی سی‌دیر.

## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
بو کند ده ایکی دنه مسجید وار ، بیرینجی چهارده معصوم مسجیدی و ایکینجی سوننولر مسجیدی.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بادماحمود (تیکان تپه)

**بادماحمود (تیکان تپه)** کندی تیکان تپه بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و کرفتو قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 133 نفر اهالی سی و 30 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار
بارازلو

** بارازلو** کندی عجب‌شیر بؤلگه‌سینین، قلعه‌چای بؤلومو و کوهستان قصبه‌سی نده یئرلیشیب..

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*عجبشئر بولگه‌سی نین کندلری
*عجب‌شیر بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:عجب‌شیر بؤلگه‌سی

بؤلمه:عجبشئر بولگه‌سی‌نین کندلری
بار

**بار** – اساسا آلکوقوللو ایچکی لر (چوخ واخت کوکتیل شکلینده) تقدیم ائدیلن ، داخیلینده ایچکی وئرمک اۆچون هوندور ستولا و ستول لارا مالیک گوشه نظرده توتولان ایستیراحت یئری دیر. بار سؤزو اینگیلیس منشاءلی اوْلوب. باریئر سؤزوندن عمله گلمیش دیر. بورادا ایچکی لر ساخلانیلان شکافلار نظرده توتولور. مقصده آمریکانین مسکونلاشمادیریلماسی زامانی ایچکی لری قوروماق ایدی. بارلارین اکثریتی آخشام و یا گئجه آچیق دیر.

آرالیق دنیزی حوزه سینین اؤلکه لرینده بار بیر آز معنا داشیییر. مثلا ایتالیادا بوکافه یه اوخشایان کیچیک قاسترونومی یا شکلینده فعالیت گؤسته ریر و اونلارا هر کوچه ده راست گلمک اولور. بئله ائسپرسو (بیر قیسم قهوه) بارلارا آرتیق باشقا اؤلکه لرده راست گلینیر.
## قایناق‌لار
باراندوز قصبه‌سی

**باراندوز** قصبه سی اورمیه بؤلگه‌سینین مرکزی بولومو نده یئرلشیب.

## جمعیت
۱۳۸۵ اینجینۆفوس  سایی سی اساسیندا ۱۱٬۵۰۲ نفر اهالی سی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اورمیه بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:باراندوز قصبه‌سی
بارانی عجم

## عجم بارانلی سی
(فارسجا: بارانی عجم) سولدوز بؤلگه سینین محمدیار شهرینه تابع اولان کند دیر. 
## اهالی
بو کند حسنلو قصبه سی نه تابئعدیر و 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 331(67عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورک و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بارانلو

**بارانلو** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين تبریز بولگه‌سی نين خسروشهربولومو نده اولان تازه‌کند قصبه سی نده يئرلشيب.  ۱۳۸۵ اينجی ايلين نوفوس ساييسی اساسيندا بو كندين ۱٬۱۶۹ نفر اهاليسی وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:تبریز بولگه‌سی‌نین كندلری
بؤلمه:تازه‌کند قصبه سی
بارتین

**بارتین** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۵۱٬۶۴۰نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

* English Information of Bartın 
* Bartın Şehir ve Firma Rehberi 
* 



بؤلمه:یاشاسسش یئرلری بارتین اوستانیندا
باروج

**باروج** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين مرند بولگه‌سی نين یامچی بولوم نده اولان ذوالبین قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 2340نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
باروق قصبه سی

باروق قصبه سی**  [[هریس بولگه‌سی|هریس بولگه‌سی]] نين [[هریس بولگه‌سی نین مرکزی بولومو|مركزي بولومو]] نده** يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 1883 نفر اهالي سي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:هریس بولگه‌سی نین قصبه لری
باروق (هریس)

اشدلق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان باروق قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  1070 نفر اهاليسي وارايميش.  
## قایناق‌لار
باربین (اورمو)

**باربین** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 42 نفر اهالی سی و 15 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
زارنیق

**زارنیق** (باروت)، سولفور، کؤمور و پوتاسیوم‌نیتراتدان اولوشان بیر پارتلاییجی ماده‌دیر. زارنیق مرمی‌لرین آتیلماسینا و راکتلرین حرکت ائدیلمه‌سینه و یاشقا مقصدلر اۆچون ایستیفاده ائدیلیر.

پارالئل لایلارلا یانما زامانی ایستی لیک بیرلایدان باشقاسینا اؤتورولور. بونونلا یانما زامانی گاز عمله گلمه سینی تنظیم له مک اولور. بۇ دنجیین پلچوسوندان و یانما سرعتیندن اصیلی اولور. دنجیین اؤلچوسو اونلارین فورماسی، هندسی اؤلچولری ایله تعیین اولونور. یانما زامانی بۇ اؤلچولر کیچیله و یا بؤیویه بیلر. بئله یانمایا دئقرئسیو و یا پروقرئسسیو دئییلیر. گاز عمله گلمسینده معین قایدا اویغونلوق الده ائتمک اۆچون دنجیکلر علاوه یانمایان ماده لرله اؤرتولورلر. زارنیقین یانما سۆرعتینه اونون ترکیبی، باشلانغیج دما و تزییق تأثیر ائدیر.

ایکی نوع زارنیق مؤوجوددور: تۆتونسوز (نیترو سئلولوز) و تۆتونلو (قاریشیق). راکت لرده تطبیق اولونان زارنیق لارا برک راکت یاناجاغی دا دئییلیر. نیتروسئلولوز ترکیبلی زارنیق لاردا اساس کومپونئنت نیتروسئلولوز و حل لئدیجی مایع دیر. بوندا علاوه زارنیق لارین ترکیبینده چوکونتولر ده واردیر.

اننوی اولاراق زارنیق پارتلاییجی ماده کیمی تانینیر. اصلینده ایسه او بئله دئییل. زارنیقی اوزون مدت ساخلادیقدا او بریزانت پارتلاییجی ماده یه چئوریلیر. بۇ آتما زامانی سیلاحین لوله یینی زده له یه بیلر.

## یارانما تاریخی
## قایناق‌لار
باریک اب (ایجرود)

**باریک اب (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و یوخاری‌ایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 715 نفر اهالی سی و 181 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
بازتاب امروز

بازتاب امروز، سیاست، فرهنگ، ایقتیصاد، توپلوم و ایدمان قونولاریندا چالیشان بیر فارسجا خبر سایتی دیر.

بو سایتین یییه‌سی علی غزالی، باش یازیچیسی (سردبیر) ایسه سید عمار کلانتری دیر .بو سایت 1390 جی گونش ایلینده آچیلیب، 1392 جی گونش ایلی‌نین اردیبهشت آییندا سوزگچلندی (فیلتر اولدو).

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی لار
* آنا یارپاغی 

بؤلمه:ایرانلی سایتلار
بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری
باسماچی قالخینیشی

**باسماچی** قالخینیشی 1916نجی میلادی ایلده‌ن 1931نجی میلادی ایله‌جه تئزارلیق و کومونیست روسیه‌ده موسلمانلار ساغیندان اوز وئره‌ن قالخینیشلارین آدی دیر. بو قالخینیشین ساواشچیلاری موسلمان تورک و آزراق تاجیک ساواشچیلار ایدیلر . باسماچیلار قالخینیشی ایسلامچی قالخینیشلارین بیری ساییلیر.

باسماچی قالخینیشینین چاخماقی فیرغانا وادیسینده 1917نجی میلادی ایلده چالیندی و چوخ تئز باغیمسیزلیقچیلق اوتی اورتا آسیا تورکلرینین آراسیندا یاییلدی. باسماچی سؤزون روسلار بو قالخینیشی قارا اوزلو گؤسته‌رمه‌ک اۆچون سئچدیلر آمّا بو آد چوخ تئز بیر قوتلو آدا چؤندی.

## ساواشا گؤره آرتیق بیلگی
باسماچی ساواشچیلاری :

:#باسماچیلار
:#بوخارا امیرلیگی
:#خیوه خانلیغی

باسماچی باشچیلاری :

:#انور پاشا ( عثمانلی یاردیم اوردوسونون باشچیسی ساواشدا شهید اولوپ )
:#ایبراهیم به‌ی ( ساواشدا شهید اولوپ )
:#عوثمان خوجا اوغلی
:#مو الدین به‌ی ( ساواشدا شهید اولوپ )
:#سید عالیم خان

## قایناق‌لار
باسک دیلی

**باسک دیلی** (**Euskara**) باسک لارین دانیشیلدیغی دیلدیر. باسک دیلی 
دیل بیلیمجیلری طرفیندن هیند-اوروپا دیللری آوروپا یا یاییلمادان اؤنجه اوروپادا دانیشیلان دیللردن آرتا قالان بیری اولاراق قبول ائدیلیر .
.بو سببدن بو دیلین دونیادا دانیشیلان باشقا هیچ بیر دیلله یاخیندان قوهوم اولمایان چوخ اسکی بیر دیل اولدوغو دوشونولور .

## سوزلر موقاییسه‌سی

## قایناق‌لار

*http://en.wikipedia.org/wiki/Basque_language
*http://tr.wikipedia.org/wiki/Bask%C3%A7a
*http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DA%A9%DB%8C

بؤلمه:دیللر
بؤلمه:اوروپا دیللری
باش قالا

**باش قالا** () تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بیر بؤیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹-جی ايلد ۱۳٬۲۹۲ نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار
باش قالا تپه سی

**باش قالا** یوخسا **باش قالا تپه‌سی** اورمودا اولان بیر تاریخی تپه‌دیر.

## تانیٛتیٛمیٛ
باش قالا قصبه‌سینده یئرله‌شن باش قالاتپه‌سی، صفویلر دورسینده قایدیر بو تپه اورمو بولگه‌سینده نازلی چایی ماحالیندا یئرلشیب. بو تپه ۲۵ بایرام آیینین ۱۳۷۹ اینجی ایلده ایرانین میللی اثرلر لیستینده ۳۳۸۲ نمره‌سی ایله یازیلیبدیر.

## تپه‌ده قانونسوز قازیٛنتیٛ‌لار
بو تپه‌نین اوستونده بیر نئچه یئرده غیر قانونی قازینتیلار اولوب و پولیس بیر نئچه نفری توتوقلاییبدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اورمیه بولگه‌سی
بؤلمه:اورمیه بولگه‌سی‌نین تپه‌لری
باش قالا قصبه‌سی

**باش قالا** قصبه‌سی اورمیه بؤلگه‌سی و مرکزی بولومو‌نده یئرلشیب. ۱۳۸۵-جی نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۹٬۹۹۵ نفر اهالی‌سی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اورمیه بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:باش قالا قصبه‌سی
باش کهریز (شوط)

**باش کهریز** کندی شوط بؤلگه‌سینین، و گونئی قاراقویون قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 764 نفر اهالی سی و 170 عائیله سی وار.  
## قایناقلار

بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بازار

**بازار**، آلیش وئریش (تیجارت) یئری. تورکیه‌ده اصلی بؤیوک بازارلار چارشی آدلانیر؛ بازار (پازار) مۆتحرّیک بازارلارا و تعطیل گۆن‌لرین بازارلارینا (یِکشنبه بازاری) و یِکشنبه گۆنونه دئییلیر.
## آد

بازار اسکی تورکی لغتده وازار گلیب کی آچار  یا همان آجماق یری معناسیندا گلیب آوز یا واز اسکی تورکی دیلدن سامی فاس لغتینده باز گلیب

بازار یاهمان آچار بیر یردی کی جماعت اوردا اوز یوکلرین آچیب و آل وئر ائدللر اسکی تورکی لغتده آوچار ایشه گلیب و آل وئر آچیلان یرین ادی اوْلوب

اسپانیائی وایتالیائی و پرتغالی و ایری دیلرده تورکی دیلدن گلیب و اولار همان بازار یا واچار کلمه سین اوز دیلرینده ایشه گتیریبلر واچار همان تورکی لغتدی یانی بیر یر کی آل وئر اچیلار و  یوک لر آچیلار بازار-واچار-آچار بیر یر کی یوک آچیلار

## قایناق‌لار
بازارجیق

** بازارجیق**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۲۷٬۸۲۵نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
باشسیز اوجان

**باشسیز اوجان** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی
بولومو نده اوْلان باتی اوجان قصبه سی (اوجان غربی قصبه سی) نده یئرلشیب

## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سینین کندلری
بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
باشقا دیلده عشق

**باشقا دیلده عشق**(آنادولو تورکجه‌سینده: Başka Dilde Aşk)‏،18 دسامبر 2009-جو ایلده ائکرانلارا گیرن تورک فیلم.

## باغلانتیلار
baskadildeask 
## قایناقلار
*Filmde ana konu olarak ele alınan oluşumun web sitesi  

بؤلمه:تورکیه فیلملری
باشلان بئش‌لی (اورمو)

**باشلان بئش‌لی** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 634 نفر اهالی سی و 174 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باشماق (کند)

**باشماق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان کوهسار قصبه‌سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۲۸۶نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:کوهسار قصبه‌سی
پایتخت

**پایتخت** یا دا **باشکند** و یا **باششهر** ()، بیر دؤولتین یؤنتیم (حؤکومت) مرکزی اولان شهر دیر.
بیر اؤلکه نین سیاسی ندن (علت) لره گؤره بیردن چوخ باشکندی اولابیلر. اؤرنک اولاراق، گونئی آفریقانین اداری باشکندی پرتوریا، یاساما (قانون قویما) باشکندی کیپ تاون، یارغی (قضاوت) باشکندی ده ایسه بلومفونتن دیر.

چوخلوق بیر اؤلکه نین باشکندی، ان بویوک و اؤنملی شهری اولار، اما ترسینه ده اولابیلر. اؤرنک اولاراق، تورکیه نین ان بویوک ایله اؤنملی شهری ایستانبول اولارکن، باشکندی آنکارا دیر. آنکارا تورکیه‌نین ایکینجی بویوک شهری‌دیر. همچنین آمریکا نین دا ان بویوک شهری نیویورک اولارکن، باشکندی واشنگتون شهری‌دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایداری بیریم‌لر
بؤلمه:پایتختلر
بؤلمه:جوغرافیا
بؤلمه:Types of country subdivisions
باشیسکله

**باشیسکله** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۶۲٬۶۶۳نفر اهاليسي وارمیش. 

## بیرده باخ
*تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
*تورکیه

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه شهرلری
باش‌بولاق

باش‌بولاق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی  نين کاغذکنان بولومو نده اولان مئیدان کاغذکنان قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 24نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بؤلمه:مئیدان کاغذکنان قصبه سی
باغ کندی (ایجرود)

**باغ کندی (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و یوخاری‌ایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 265 نفر اهالی سی و 75 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
باغ یعقوب

**باغ یعقوب كندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين تبریز بولگه‌سی  نين مرکزی بولومو نده اولان میدان‌چای قصبه سی  نده يئرلشيب.  ۱۳۸۵ اینجی ايلين نوفوس ساییسی اساسیندا بو كندین ۵۱۵ نفر اهالیسی وارايميش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:تبریز بولگه‌سی‌نین كندلری
بؤلمه:میدان‌چای قصبه‌سی
باغچه‌جیق

**باغچه‌جیق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین نظرکهریزی بولومو نده اوْلان آلمالی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۲۵۸نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:آلمالی قصبه سی
بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
باغیراوغلو

باغیراوغلوكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان باتی گرمادوزقصبه  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين   332نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی گرمادوز دهیستانی
باغیرلی (باقرلو)

**باغيرلي** کندی (باقرلو)  گئرمی (موغان) بولگه سینین، مركزی بولومو و آزادلی قصبه سی ندا یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
باغيرلي كندي، 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 81 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باغیستان

**باغیستان** تهران اوستانینین شهرلریندن بیریدیر. بو شهر شهریار بولگه‌سینین مرکزی بولومونده یئرلشیبدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:تهران اوستانینین شهرلری
باغیستان (اورمو)

**باغیستان** تورکجه: گیجلر کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 309 نفر اهالی سی و 82 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باش‌سیز

**باش‌سیز** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی
بولومو نده اوْلان باتی اوجان قصبه سی (اوجان غربی قصبه سی) نده یئرلشیب

## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سینین کندلری
بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
باغیشلی

** باغیشلی ** کندی (روستای باغشلو) موغان بولگه سی نین، اونگوت بولومو و باتی اونگوت قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقع

## اهالی
باغیشلی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 234 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باغیشلی (خودافرین)

باغشلو كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان بسطاملی قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 25نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی

بؤلمه:بسطاملی قصبه سی
بؤلمه:خودافرین بولگه‌سی
باغیشلی کندی

**  باغیشلی ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
باغیشلی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 225 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* آسلان دوز بولومو
* آسلان دوز قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
باغ‌وزیر

**باغ‌وزیر** کندی شبستر بولگه‌سینین، صوفیان بولومو و کونئی میشو  قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 610 نفر اهالی سی و 147 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
باغ‌یری

**باغ‌یری** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجوبولومو نده اوْلان قوری‌چای قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۴۰نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:قوری‌چای قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
بافتان

**بافتان** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان ابرغان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 645نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ابرغان قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری