عباس لسانی

**عباس لسانی** —  آذربایجانلی میللی-مدنی فعال.

میللی-مدنی فعالییتینه گؤره 1376-دن نئچه دفعه حبس اولونوب. تکجه 1385-جی ایلده 6 آی ایچینده 4 دفعه محاکمه اولونوب، 30 آی حبس، 50 ضربه شالاق و 3 ایل سورگونلویه محکوم اولوب. بونا گؤره ده 1384-جی ایلده بابک قالاسی قورولتاییندا، مشروطه انقلابینین ایل‌دؤنومونده، تبریزده باقرخانین مزاری اوستونده کئچیریلن تؤرن‌لرده و 1385-جی ایلین خرداد آییندا میللی قیام گونونده ایشتیراک ائتمه‌سی اولوب.

او ۱۳۴۶–جی هیجری گۆنشلی ایلده اردبیل شهرینده آنادان اولوب. عباس لسانی سون ایللرده اؤز فعالیت‌لرینه گؤره نئچه دفعه ایران رژیمی طرفیندن ساخلانیلیب و حبس اولونوب. ۱۳۸۵–جی هیجری گۆنشلی ایلده دۆنیا اینسان حقوقلاری تشکیلاتی و اوروپا پارلمانی عباس لسانی نین شرط‌سیز آزادلیغینی ایران رژیمیندن ایسته‌دیلر.

عباس بگ لسانی  ایران جغرافیا سیندا یاشایان تورک میللتی نین میللی مدنی حرکتی نین باشچی سی کیمی  تانینماقدادیر اونون مبارزه  یولو شیوه سی هند آزادلیق  حرکاتی رهبری گاندی یه اوخشایاراق شدت سیزلیک (نهضت عدم خشونت) اولماقدادیر

## زندگی
### ایلک حیاتی و فعالیتی
عباس اسد اوغلو لسانی 1346‌جی ایلده اردبیلده آنادان اولوب.

1376‌جی ایلدن میللی-مدنی فعالییتینه گؤره دفعه‌‌لرله حبس اولوب. 1382‌جی ایل مرداد دا بابک قالاسی قورولتایینا ایشتیراک ائتدیگینه گؤره حبس اولوب. 1382جی ایلده 50 میللیون ریال تضمین آلماق شرطیله آزادلیغا بوراخیلیب. 1385‌جی ایلین تیر آییندا ارمنستانین دولت نؤماینده‌لری اقتصادی امک‌داش‌لیق و سرمایه قویماق مقصدیله اردبیله گلیب‌لر. ارمنستاندان گلیب هیئتین ایچینده آذربایجان جمهوریتی‌نین ایشغال اولونموش قاراباغ اراضی‌لریندن گلیب نوماینده‌لر اولدوغو آیدین‌لاشدیقدان سونرا یئرلی اهالی بونا اعتیراض ائدیب. سونرا اونلار اردبیلین سرچشمه مسجیدینده اوتوراق آکسییاسی اعلان ائدیب‌لر. عباس لسانی 1385‌جی ایل تیر آیندا اردبیلین سرچشمه مسجیدینده قورولموش بو اوتوراق آکسییادا اشتیراک ائتدیگینه گؤره حبس اولوب. مسجید‌ه حجوم ائدن تأکیس‌لیک گوج‌لری عباس لسانینی دؤیوب، هوشونو ایتیرنه قدر آغیز و بورنونو دستمال ایله اورتوبلر. بو دؤیولمه نتیجسینده اونون بیر نئچه قابیرغاسی و بورنو سینیب، سول آغ‌ جیگری و بویرگی صدمه گؤروب.سونرا 2 گون بللی اولمایان یئرده تک‌نفرلیک سلول‌دا ساخلانیب. اردبیل انقلاب محکمه‌سینین 7‌جی شعبه‌سینه آپاریلدیقدان سونرا داها 1 آی ساخلانماسینی حؤکم ائدیب‌لر. سونرا عباس لسانی اردبیل حبس‌خانا‌سیندا تک‌نفرلیک سلولدا ساخلانیب. بو یئرده دفعه‌لرله طبی یاردیم اوچون موراجعت ائتسه ده، آجلیق آکسییاسی ائتسه ده اونون ایسته‌یی قبول اولونماییب. 1385‌جی ایلین تیر آییندا 200 میللیون ریال تضمین آلماق شرطیله آزادلیغا بوراخیلیب. سونرا 800 مین ریال جریمه اولونوب و "ایجتیماعی آساییشی پوزماق جورمونه گؤره" 15 شلاق جزاسینا محکوم اولونوب.
1386‌جی ایلده مشروطه انقلابی ایل‌دونومو رابطه‌سیله تبریزده باقرخانین مزاری اوستونده کئچیریلن مرا‌سیم‌ده ایشتیراک ائتدییینه گؤره حبس اولوب. مرداد آییندا اردبیل انقلاب محکمه‌سینین 1‌جی شعبه‌سی عباس لسانینی 1 ایللیک خوزیستانا سورگون ائدیلمه‌سی حؤکمونو وئریب. اونو پانتورک لوک، میللی تهلکه‌سیزلیگه قارشی فاعلیت گؤسترمکده، سیستمه قارشی تبلیغات آپارماقدا و تورک دیلینده تقویم نشری ائتمکده ایتهام ائدیب‌لر. عباس لسانی بو حؤکمه قارشی دیوان عالی محکمه‌سینه موراجعت ائدیب. اونون ایشی اول‌جه تهرانداکی عالی محکمیه، سونرا اوردان کلیبره تکرار محکمه اوچون گؤندریلیب. بو یئرده محکمه عباس لسانینی 1 ایللیک سورگون حؤکمونو لغو ائدیب، اونو 1 ایل حبس جزاسینا محکوم ائدیب.

### 1385-1393 جی ایللر
1385جی ایل خرداد قیامینین چرچیوه‌سینده اردبیلده اون مین‌لرله آدامین قاتیلدیغی آکسییادا ایشتیراک ائدیب. بورادا پلیس گوج‌لری ایله اعتیراض‌چیلار آراسیندا توققوشما باشلاییر و اعتیراض‌چیلارا آتش آچیلیر. چوخ سایی‌دا آدام آغیر یارالانیر و ان آزی 150 نفر حبس ائدیلیر. پلیس‌لر بورادا عباس لسانینی ده حبس ائتمک ایسته‌سه ده، اعتیراض‌چیلار اونلارا موقاویمه گؤستریب عباس لسانینی حبس ائتمه‌لرینه مانع اولورلار. سونرا 1385‌جی ایل خرداد آییندا میللی قیام گونونده ایشتیراک ائتدیگینه گؤره اونون حبسینه قرار وئریلیر. 30 مولوکی گئییمیللی شخص حبس اوچون  اونون ائویه گیریب عباس لسانینی اوشاق‌لارینین و حیات یولداشینین قاباغیندا دؤیوب حبس ائتدیلر. بونونلا بئله اونلار ائوده اولان کیتاب‌لاری، موبایل تلفون‌لاری، بیر کامپیوتر و موختلیف ویدئو دیسکلری ده اوزلری ا‌یله آپاریب‌لار. 17 خردادا قدر اونون هارا‌دا ساخلاندیغی حاقدا هئچ کیمه خبر وئریلمه‌ییب. آما خردادین  17‌سینده عائیله‌سی ایله تلفونلا دانیشیق ایزنی وئریلدیکدن سونرا، او اردبیل حبس‌خانا‌سینین تک‌نفرلیک سلولوندا ساخلاندیغینی و آجلیق آکسییاسی باشلادیغینی بیلدیریب. 58 گون آجلیقدان سونرا عاییله‌سی ایله گؤروشمه‌یه ایزن وئریلدیی اوچون مردادین 8ین ده آجلیق آکسییاسینی دایاندیریب.

1385جی ایل شهریور آییندا اردبیل محکمه‌سینین قاباغیندا سییاسی محبوس‌لارین آزاد اولماسی طلبی ایله آکسییا کئچیریلیب. آکسییادا بیر نئچه نفر او جمله‌دن فضایل عزیزیان حبس اولونوب. حیات یولداشینی حبس‌خانا‌دا گؤرمک اوچون اورا گئدن کبری قربان‌زاده ده آکسییا‌دا ایشتیراک ائتدیگینه گؤره حبس اولونوب. کبری قربان‌زاده‌نین 3 آیلیق حامله اولدوغو حالدا ساخلانماسینا حاقسیز حبس اولماسینا اعتیراض ائتمک اوچون فضایل عزیزیان آجلیق آکسییاسی باشلادیب. اونلارا دستک مقصه‌دیله دیگر محبوس‌لار دا بو آکسییا‌یا قوشولوب‌لار. حبس‌دن چیخماسینا 4 گون قالدییینا باخمایاراق، عباس لسانی ده شهریورین 31ون ده آجلیق آکسییاسی باشلادیب. کبری قربان‌زاده آزاد اولدوقدان سونرا آکسییاچی‌لار آجلیغی دایاندیریب‌لار.

حبس‌دن چیخماغین‌دان بیر گون سونرا، 1385جی ایلین مهر آیینین 5ینده میللی قیام گونونده ایشتیراک ائتدیگینه گؤره اردبیل محکمه‌سی اونون 16 آی حبس و 50 شاللاق ضربه‌سی جزاسینا محکوم ائدیب. محکمه‌نین بو قرارینا قارشی 1385جی ایلین آبان آیین 4ونده عباس لسانی آپیلاسیه شیکایتی وئریب. 1385جی ایلین آبان آیینی 5ینده عباس لسانی یئنی‌دن حبس اولوب. 1385جی ایلین 11 دی آییننین ایران رسمیلری‌نین عاییله‌سینه اولان تذیقلری‌نه ائله‌جه‌ده ایراندا بوتون محبوس‌لارا وئریلن قیسا موددتی ترفتسی حقیی‌نین اونادا وئریلمه‌مه‌سینه اعتیراض ائتمک اوچون آجلیق آکسییاسی باشلادیب. دی آیینین 28اینده اونا تذیق ائتمک اوچون اونو قیشی فصلین‌ده تک‌نفرلیک، ایستیلیک‌سیز سلولدا ساخلاییب‌لار. بونا باخمایاراق او آجلیق آکسییاسینا داوام ائدیب

1385جی ایلین اسفند آییندا عباس لسانینی و میللی فاعل بهروز علی‌زاده‌نی سیخیشدیرماق اوچون سیلاح و مواد مخدر قاچاق‌مالچیلارینین ساخ‌لاندیغی 7‌جی بنده کؤچوروب‌لر.

حبس‌ده اولدوغو مدت ایچینده تذیقلر آلتیندا قالیب. ساخلان‌دیغی حبس‌خانه اوتاق لارینا گیزلی دوربین لر قورا‌شدیریب‌لار، هر حرکت‌نی باخیبلار، عباس لسانی ایله صحبت ائدن، علاقه‌ده اولان محبوس‌لارا هر کسی اون‌دان تجرید ائتمه‌ک مقصه‌دیله آغیر جزا‌لار وئری‌لر.جی ایلین اردیبهشت آییندا عباس لسانی حبس‌خانه‌دان گؤندردیی مورا‌جیعت‌ده میللی قیام گونون ایل‌دونومو ایله باغلی حقوق بوزونتولاری و ریپرسیا‌لارا قارشی بیرجه مو‌باریزه‌نین اهمیتنی وور‌غولایاراق آدم‌لارا آکسییالارا قاتیل‌مایا چاغیریب.جیایلین اسفند آیینین 14ده اردبیل حبس‌خانه‌سین‌دان یزد حبس‌خانه‌سینا کؤچوریل‌یب. 1387جی ایلین شهریور آیینین 20سینده آخشام ساعت‌لرینده تهراندا سید محمدیانین اویوندا تشکییل اولونموش افطار مراسیمنده ایشتیراک ائدیب. ایرانین خصوصی خدمت اورگان‌لاری‌نین عوامیللی طرفیندن بو قونا‌قی‌لیقا ائدیلمیش باسقین‌دا 17 نفر حبس اولونوب. توتولان‌لارین آراسیندا عباس لسانینی‌نین حیات یولداشی و 3 اوشاغی دا اولوب. 1387جی ایلین آبان آیینین 8ینده آزاد‌لیغا بوراخیلیب. 1388جی ایلین شهریور آییندا چنگیز بختاورین دفن مراسیمنده ایشتیراک ائدیب. دفن مراسیمینین سونوندا 50–60 نفر قارا پالتارلی ایران امنیتی اورگان‌لارینین آداملاری مرا‌سیمده ایشتیراک ائدن آدم‌لارا حجوم ائدیب اون‌لارا دؤیب‌لر. دؤیولن‌لر آراسیندا عباس لسانی ده اولوب 20 نفر حبس ائدیب‌لر. دفن‌دن قاباق بیر نیچه آذربایجانلی میللی فعالا اطلاعات مامور‌لاری زنگ ائدیب اون‌لارین دفن‌ده ایشتیراک ائت‌مه‌مه‌لرینی ایسته‌ییبلر. بونا علاوه دفن‌دن سونرا عباس لسانی‌یه زنگ اولونوب و اونا دئییلوب کی تبریزی ترک ائتمه‌سه اردبیله اونون جنازه‌سینی گؤندریجکلر. بونا علاوه دفن‌دن سونرا عباس لسانی‌یه زنگ اولونوب و اونا دئییلوب کی تبریزی ترک ائتمه‌سه اردبیله اونون جنازه‌سینی گؤندریجکلر..

2011جی ایلینده آذربایجان تورکلرینین یاشادیغی شهرلرینده اورمو گولو قوروماغا قارشی بیر نئچه اعتراض حرکاتلری باش توتدی.  حرکتلردن سونرا اردبیل شهرینده اونلارلا میللی فعالی حبس ائلدیلر.. عباس لسانی اورمو گولو ائکولوژی وضعیتنی ایله باغلی شهریور ۱۲-ده اردبیلده کئچیریلن اعتراضی حرکاتلرینده شرکت ائتدی، سونرا شهریور ۱۸-ده ایش یرینده حبس ائلدیلر. ائوینه گئلیب تجسس ائلدیلر، کامپیوتری، کیتابلاری، بیر سیرا ائل یازمالاری و اؤز اشیالاری توقیف ائلدیلر. حبس ائلدیکدن سونرا یاخینلار اونون وضعیتی حقینده گونلرله بیلگی آلامادیلر. حبس اؤلنمه‌سینین قانونی اولمادیغینی دیییب عباس لیسانی اعتصابی جور باشلادی. سونرا حرکتلرده شرکت ائدن باشقا میللی فرهنگی فعاللار دا اعتصابا باشلادیلر. . عباس لیسانینین حیات یولداشی، روقیه علیزاده، ۲ هفته بویوندا اونا وکیل توتماق ایسته‌دی، اما وکیل توتماغینا اجازه وئرمدیلر. عباس لسانی اوچون وکیل توتماق اوچون اردبیل اینقیلاب محکمسی‌نه مراجعت ائده‌ن روقیه خانیم، مسئوللارین گستاخ رفتارینین شاهیدی اولدو. سونرا اطلاعات‌دان اونا بیلگی وئردیلر کی بیر دفعه داهی ایداره‌ین قاپیسینا گلسه، حبس ائلده‌جکلر. اونادا بیلگی وئردیلر کی عباس لیسانینین وضعیتی حقینده هیچ بیر داخلی و خارجی مدیا دا بیلگی وئرمه‌سین. . عباس لیسانی ۱۶ گون‌دن سونرا اعتصاب حرکاتینی دوردوردو. حیات یولداشینا تلفن ائدیب دئدی کی اونا بیر شی اوسا، بو اعتصابدان قایناقلی دییل. ایکی آی قانونی اولمایان شکلده تنهایلیقدا حبسده قالدی. اورمو گولو حرکاتلری سیرنده اردبیلده حبس ائلده‌ن جوا‌نلارین خانواده لری اطلاعاتا چاغیریلدی. بعضیلرینه عباس لسانی علیه نی شکایت نامه یازدیردیلر. عباس لیسانی ۲۰۱۱-جی ایلی آبان ۱۶-دا اردبیل اینقیلاب محکمسی‌نین قارا‌ری ایله ۱۰۰ مین آمریکا دولاری تضمیناتلا آزاد اولدی.

### ۹۷–جی ایلین چیلله آییندا یئنی‌دن حبس اولماسی
۱۳۹۷–جی هیجری گۆنشلی ایلین دی آیی‌نین ۲۵–جی گۆنۆ شرقی آذربایجان اوستانی‌نین تبریز شهرینده کشفیات ناظیرلیغی طرفیندن حبس ائدیلیب. ۴ ژوئیه ۲۰۰۹–جو میلادی ایلده تبریز اینقیلاب محکمه‌سی‌نین ۲–جی شؤعبه‌سی اونو «میلی تهلوکه‌سیزلیغی پوْزماق مقصدی ایله ایکی نفردن چوخ اهالی» یاراتماق ایتیهامی ایله یزد بؤلگه‌سینده ۸ ایل حبس و داها سونرا ایکی ایل "داخیلی سۆرگۆن" جزاسینا محکوم ائتدی. ۲۵ اوکتوبر ۲۰۰۹–جو میلادی ایلده ایران تجدیدنظر محکمه‌سی بو ایتیهاملا جزاسینی ۸ ایلدن ۱۰ ایله قالدیردی. تجدیدنظر محکمه‌سی اونو «غربی آذربایجان اوستانینداکی تۆرک اتنیک قوروپلاری کۆرد اتنیک قوروپلارا قارشی مۆحاریبه مقصدی ایله تحریک ائتمک و تهدید ائتمک» ده گۆناه‌لاندیردی. بیر ایل سونرا اونون حکمی تجدید نظر محکمه‌سینده ایکی قات چوخالدی و عالی دیوان حکمی تائید ائتدی. حبس ائدیلنلرین ایچینده عباس لسانی، صالح ملا عباسی، ابراهیم ساوالان، ابراهیم نوری، بهزاد عبدی، اکبر ابول‌زاده و عباس نظری دای اطلاعات حبسخاناسی‌نا آپاردیلار. بورادا عباس لیسانی و بیرنچه نفر ایشکنجه‌لر گورولدی. سونرا بو مسئله‌دن ایلگیلی اهر محکمه سینه مکتوب یولاماق اوچون ایلگیلندی‌لر.

2015-جی ایلی فروردین آیدا، اردبیل انقلاب محکمسی عباس لیسانینی "خارجدا یاشایان سئپاراتیست گروپلر و گوناز تی‌وی" ایله داوامیللی ایش‌بیرلیگی ائتمکده، و یازدیغی بیر مقاله‌ده سکولار رژیمین ضروری اولدوغونو بیلدیریب "رژیمه قارشی تبلیغات" ائتمکده محکوم ائدیلدی و بیر ایل حبس قرا‌ری آلدی.

2015-جی ایلی تیر آیدا، گونئی آذربایجانلی ۳۰۰ تورک فعالی اویغورلارا دستک بیان‌نامسی ایمازا‌لادیلار. عباس لیسانی، حسن دمیرچی، حسن راشیدی، اکبر آزاد و عبدالعزیز عظیمی قدیمی نین دا بیان‌نامه‌سی ایله بیربا‌شکا، آذربایجان جمهوریتی، ترکیه و ایران حقوقدانلارینا مراجعئت ائدیلدی. اونلاردان اویغورلارین مسئله‌لرینی بین‌الملل محکم‌لره چیخارماق ایسته‌دیلر.

2015-جی ایلی تیر ۳۱-ده عباس لیسانی ائوینه‌دن ایش یرینده گئدرک حبس ائدیلدی. حبس ائدیل‌دیکدن سونرا اونون اوستونه فشار گتیردیلر کی اونی اردبیل حبس‌خاناسینی‌نین ۷-جی شوعبه‌سینده، مخدر مادده لر اتهاملاری ایله حبس اولموش محبوسلارین ایچینده یئرلش‌دیر‌سی‌نلر. عباس لیسانی ۷-جی شوعبه‌یه کوچورولدکدن سونرا، محبوسلارا هاوا آلماق اوچون آیر‌لمیش یئر باغلادیلار، شعبه‌نی‌نین تلفن آپارات‌لاری ایشلمیردی و محبوسلارین خانواده لری ایله گؤروش‌مک ممنوع ائدیلدی. تیر ۳۳-ده عباس لسانی، محبوس حقوقلارینین آلت‌ساییلما‌سی و اردبیل ولایتینین قلمروی، حیرا‌ن گردنه‌سی گیلان استانینا وئر‌مه‌سی‌نه اعتراض ائتمک اوچون اعتصابا باشلادی. تیر ۳۴-ده خاص قوتلر عباس لسانینی فیزیکی و تهدید ایله فشار آلتینا قویدولار. سونرا اونون یاردیمچی و مدافع ۲ بئلوچ محبوسلارین دا دویوب‌لر.

حبسده اولدوغو زاماندا عباس لیسانی تبعید اولماق تهدیدی گؤر‌دی. ۲۰۱۵-جی ایلی شهریور آیدا خانوده لر ایله گؤروش‌مک حقیندن محروم ائدیلدیگی اوچون اعتصابا باشلادی. اعتصابنی داییقتماماق آلتر‌ناتیویندان، حبس‌خانایین اداره‌سی طرفیندن اوزاق حبس‌خانایین تبعید ائتمک ایله تهدید اولوندیو.

۲۰۱۵-جی ایلی ده ایرانین دولتی تلویزیوندا یاییملانان "فیتیله" آدلی برنامه‌ده آذربایجان‌لی لارین توهین ایله مخاطب اولماسینان سونرا، آبان ۱۸-دن ایرانین مختلف شهریرینده آذربایجان تورکلری اعتراض‌لارا باشلادیلار. اعتراضلارا حمایت المخ اوچون عباس لسانی دا حبسده اعتصابا باشلادی. سونرا عباس لسانی اونی اردبیل حبس‌خاناسینی‌نین شیر‌از‌داکی عادل ا‌باد حبس‌خاناسینا تبعید ال‌دیلر. تبعید اولماسی‌نا باخمایارا‌ق، او بورادا دا اعتصاب حرکاتینی داوام ائتدی.

۲۰۱۵-جی ایلی آذر آیدا ایراندا و گونئی آذربایجاندا یاشایان ۱۰۴۶ تورک فعالی، سوریه تورکمان‌لاری‌نین قیرغینی‌نا قارشی بیانی‌نامی ایمازا‌لادی‌لار. بیانی‌نامی ایمزالایانلار آراسیندا عباس لسانی دا واریدی.

۲۰۱۶-جی ایلی اسفند ۱-۲-دا تبریز حبس‌خاناسی‌ندا ساکین اولان یوروش مهر‌لی‌بئلی، حسین علی محمدی، مرتضی مراد‌پور، رسول رضوی و شیر‌از حبس‌خاناسینا تبعید ائدیلن عباس لسانی، بین‌الملل آنا دیلی گونو مناسیبتی ایله اعتصاب ائتدی‌لر. اونلار بو اعتصاب حرکاتینی، ایراندا آذربایجان تورکجه‌سینده تحصیلین اولماماسینا قارشی گئتیر‌دیلر.

2016-جی ایلی اردیبهشت ۲۹-دا عباس لسانینین حبس مدتی بیتیر اما اونون آزاد اولماسی‌نه ایجازه وئرمدیلر. بو مسئله‌یه اعتراض ائتمک اوچون عباس لسانی اردیبهشت ۳۰-دا اعتصاب حرکاتی باشلادی. او گون، تبریز مرکزی زندان، اردبیل زندان و کرج رجایی‌شهر زندانین‌دا ساخلانان یوروش مهر‌لی‌بئلی، رسول رضوی، حسین علی‌محمدی، مرتضی مرادپور، لطیف حسنی و بیر نئچه میللی فرهنگی فعالی اعتصاب ائتمه‌یه باشلایارا‌ق عباس لسانی‌یه دستخ اولدوخلارینی اعلام ائلدیلر. 2016-جی ایلی خرداد ۵-ده عباس لیسانی زامینه قارشیلیق‌دا مؤوقتی آزاد اولدی.

عباس لیسانی 2016-جی ایلی آبان ۱۷-ده تکرار محاکمه‌یه چیغاریلاب، خییو (مشکین‌شهر) شهری‌نین مرکزی زندانینا آپاردیلدی. اونون حبسینه سبب اولا‌ن مسئله، میللی فعال آیدین زاکیری‌نین توینده ائتدیگی دانیشیق ایدی. مشکین اینقیلاب محکمسی اونون بو چیخیسیندا پان‌تورکیزم و رژیمه قارشی تبلیغاتدا گوناهلاندیر‌دی. عباس لیسانی، بو ایتتام‌لارین اساسی اولمادیغینی بیلدیریب، آپلیاسیونه مراجعت ائلدی. 2017-جی ایلی، اردبیل آپلیاسیون محکمسی، اولکین محکمسی‌نین حکمینی لاغو ائدیپ و میللی فعالی عباس لیسانی‌یه برا‌ئت قارا‌ری وئردی.

2017-جی ایلی مرداد آیدا، ۴۰ تورک حقوقو فعاللاری اهر محکمسی‌نه چاغیریلدی. عباس لیسانی‌نین دا ایچینده اولدوغو فعاللار جمعی شکلده محاکمه اولوندولار. 2017-جی ایلی مهر آیدا عباس لیسانی تکرار محاکمه‌یه چاغیریلدی.
### 2018 – 2020-جی ایللر
2018-جی ایلی تیر ۱۱-ده، عباس لیسانی هرسال کئچیریلن بابک قالاسی قورولتاییندان قاباق، قورولتایدا ایشتراک ائتمسینه مانا اولماق مقصدیله حبس ائدیلدی. حبس اولونماسینا اعتراض ائتمک اوچون اعتصابا باشلادی. تیر ۲۳-ده، ۵۰۰ میللیون ریاللیک زامینه قارشیلیق‌دا تبریزین مرکزی زندانین‌دان آزاد اولدی. 2018-جی ایلی شهریور ۲۵-ده عباس لیسانی تبریز اینقیلاب محکمسی‌نه چاغیریلدی. اما چاغیریش رسمی موهری اوزو چاپ اولان کا‌غیزلا یوخ، اس‌ام‌اس آراسیندان گؤنده‌رک، او بو چاغیریشی رد ائدیب و محکم‌یه گئتمه‌دی. سونرا، ۲۰۱۸-جی ایلی دئی آیدا ۱۰-دا عباس لیسانی‌یه اردبیل اینقیلاب محکمسی طرفیندن اس‌ام‌اس گؤنده‌ر‌یلدی. اس‌ام‌اس‌ده بیلدیریلدی کی، او ۱۰ آی حبس جئزاسینا محکوم اولوب.

2019-جی ایلی دی آیدا، یاشادیغی اردبیل شهرینده امنیت قوتلری طرفیندن حبس ائدیلدی و تبریز حبس‌خاناسینا گؤنده‌ر‌یلدی. عباس لیسانی حبس اولماق سببینی بئله بیلدیریب:

### 2019-جی ایلی حوادثی
2019-جی ایلی دی ۱۵-ده، عباس لیسانی تبریز حبس‌خاناسینا گؤندریلدیکدن سونرا رسمی چاغیریش گؤندریل‌مه‌دن قیابی محاکمه اولماقین قانونی اولمادیغینی بیلدیریب بو مسئله‌یه اعتراض ائلدی. تبریز محکمسی عباس لیسانی‌نین اعتراضینی قبول ائدیب و حکمین اجرا‌سینی مؤوقتی اولا‌را‌ق دایاندیردی. حکیم اهربی عباس لیسانینی ۱۰۰ میللیون تومانلیق ملکی زامینه قارشیلیق‌دا مؤوقتی آزاد اولماقینا و محکمین دی ۲۵-ده تکرا کئچیریلم‌سینه دییر حکمی ایمزالادی. دی ۲۵-ده، عباس لیسانی تبریز اینقیلاب محکمسی‌نه گلدی و جلسنین تماملانماسینان سونرا امنیت قوتلری طرفیندن حبس ائدیلدی. بیر نئچه گون سونرا عباس لیسانی‌یه یاقین ۵ میللی فعال اردبیل اینقیلاب محکمسی‌نده محاکمه اولوندولار. رهیم غلومی، اصغر اکبرزاده، علی واثقی، مهدی هوشمند و سعید صادق‌فر "اولکنین امنیتینی بوْزماق مقصدیله قانونی اولمایان دست گورماق" ائتمکده گوناهلاندیریلدیلر. عباس لیسانی اردبیل حبس‌خاناسینا گؤچوروندیکدن سونرا، حبسینه اعتراض ائتمک اوچون اعتصاب حرکاتی باشلادی.

2019-جی ایلی بهمن ۲۹-دا، عباس لیسانی اردبیل حبس‌خاناسین‌دا، لتیف حسنی کرج حبس‌خاناسین‌دا، سیامک میرزایی و ابراهیم نوری اوین حبس‌خاناسین‌دا، و امیر ستاری تبریز حبس‌خاناسین‌دا، دونیا آنا دیلی گونو مناسیبتی ایله ۵ گونلوک اعتصابا باشلادیلار. اونلار بو اعتصاب حرکاتینی ایراندا آذربایجان تورکجه‌سینده تحصیلین اولماماسینا قارشی گئتیر‌دیلر.

2019-جی ایلی اسفند ۱۹-دا، عباس لیسانی اردبیل محکمسی‌نده محاکمه اولوندی. حبس‌خانادا‌ن محکم‌یه آپاریلارکن، او حبس‌خانانین فرمینین گییمه‌سینی رد ائتدی و بو مسئله‌نین اونون انسان شرفینه هورمئت‌سیزلیک اولدوغونو بیلدیریب اعتراض ائتدی. بو مسئله‌یه گؤره مامورلار اونو ائلی و پایین قاندال‌لی حالدا محکم‌یه گتیردیلر. عباس لیسانی محکم‌یه تالئب ائلدی کی دفاعی‌سینی آذربایجان تورکجه‌سینده ائت‌سین و آنادیلینده دفاع ائتدی.

2019-جی ایلی فروردین ۲۴-ده، شرقی آذربایجان آپلیاسیون محکمسی عباس لیسانی‌نین تبریز اینقیلاب محکمسی‌نین بهمن آیدا صادر ائت‌دیگی ۱۰ آیلق حبس حکمینه قارشی شکایتینی بررسی ائتدی. عباس لیسانی‌نین محکم‌ده ایشتراک ائتمه‌سینه اجازه وئرلم‌دی. آپلیاسیون محکمسی‌نین ۲۶-جی شوعبه‌سی، سیاسی فعال عباس لیسانی‌نین گوناهلاندیریلما‌سینا گؤره صادر ائت‌دیگی حکمین "شریعت و قانون قایدالارینا اویغون" اولدوغونا حکم صادر ائتدی.

2019-جی ایلی تیر ۱۷-ده اردبیل اینقیلاب محکمسی عباس لیسانینی "غربی آذربایجان اهالیسینی سیلاحلانماقا تحریك ائتمک"، "قانونسوز گروپ یاراتماق"، و "سیستم الیهینه تبلیغات ائتمک" ایتته‌املری ایله ۸ ایل آزادلیقدان محروم ائتمک‌له یانا‌شی، ۲ ایل آییل‌سی ایله بیرگه یزد‌ه سرگون جئزاسینا محکوم ائتدی. عباس لیسانی بو قارا‌رلا رازی اولمادیغی اوچون آپلیاسیون شکایت ائتدی. 2019-جی ایلی شهریور ۲۲-ده عباس لیسانی آپلیاسیون محکمسی‌نه چاغیریلدی. اردبیل ولایتینین آپلیاسیون محکمسی شهریور ۲۵-ده عباس لیسانینی شکایتینه بررسی ائتدی. عباس لیسانی آذربایجان تورکجه‌سینده حاضیرلادیغی "مدافعه بیانی‌نی" محکم جلسه‌سینده اوخودی. عباس لیسانی دئییب:

ایله اولیه قارا‌رده ایتته‌ام اولوندوغو ۲ ماده اوزره برا‌ئت الدی، اما سونرا‌دان اونلار بو ایتته‌ام‌لری تکرا اوز ایشه اضافه ائدیب، حبس موددتی‌نی ۸ ایل‌دن ۱۵ ایله آرتیردیلر. بعضیلارینا گؤره عباس لیسانی محکم‌ده مدافعینی آنادیلینده ائتدیگی اوچون اونا داها آغیر جئزا وئردیلرr. حبس موددتی آرتیردیق‌دان سونرا عباس لیسانی محکم‌نین قارا‌ری ایله باغلی ایرانین علی محکم‌سینه مراجعت ائلدی. علی محکم‌ه اما اردبیل محکمسی‌نین ۱۵ ایلیق حبس قارا‌رینی دئییشمه‌دی. 2019-جی ایلی مهر ۲۹-ده عباس لیسانی‌نین وکیلی، محمدرضا فقیهی، حبس ائدیلدی. فقیهی، عباس لیسانی ایله گوروشتن سونرا اردبیل پروکورلوغون‌دا ساخلانمیشدی. محمدرضا فقیهی اردبیل محکمسی‌نین ۱۰۲-جی شوعبه‌سی طرفیندن "گیزلی محکم سن‌ئدلرینی افشا ائت‌مه‌کده" گوناهلاندیریلاب، ۶ آی حبس جئزاسینا محکوم ائتدی. 2020-جی ایلی اسفند آیدا، محمدرضا فقیهی برا‌ئت آلدی. 2020-جی ایلی تیر آیدا ایران علی محکم‌ه عباس لیسانی‌نین کاساسیون شکایتینی رد ائدیب، اردبیل محکمسی‌نین ۱۵ ایل حبس قارا‌رینی قوتوندا قالدی. کووید-۱۹ پاندمیاسی دؤورونده بیر چوخ محبوسلار مؤوقتی آزادلیغا بورا‌خیلمالارینا باخ‌مایارا‌ق، عباس لیسانی‌یه بو اجازه وئر‌لم‌دی. حتی عباس لیسانی‌نین قرداشی وفات ائده‌نده ده، دفن و یاس مرسم‌ینه ایشتراک ائتمک اوچون اونا اجازه وئر‌لم‌دی.

2020-جی ایلی مهر ۶-دا، ایکینجی قاراباغ موهاریب‌سی باشلایاندن سونرا، عباس لیسانی‌نین یاقین‌لاری ایله گورو‌شمه‌سی و تلفونلا دانیشماسی ممنوع ائدیلدی. بو ممنوعیت سونرا‌دان، 2020-جی ایلی آبان ۲۳-ده تکرار قابا‌غوندا گؤیدیلدی. 2020-جی ایلی آبان ۲۹-ده عباس لیسانی اردبیل حبس‌خاناسین‌دا ممنوعیت‌لره اعتراض ائتمک اوچون، حبس‌خانانین ناظیر زابیت‌نین آفیسین‌دا ۵ ساعت اوتوراق اعتراض حرکاتی گئچیر‌دی. بو قادا‌غالارین اردبیل ولایتینین کشف‌یات اداره‌سی رئیسینین، ولایت عدلی‌یه‌نین باش دیرکتوری ناصر اتاباتی‌نین و اردبیل پروکوروری سید عبدالله طباطبایی‌نین تشکیلی ایله اجرا اولدوغو بیلدیریلدی.اعتراض حرکاتین‌دن سونرا عباس لیسانی‌یه قوه‌م‌لاری طرفیندن زیارت ائت‌مک اوچون اجازه وئردیلر. اما تلفونلا دانیشما ممنوعیت‌ینی آرا‌دان قالدیما‌دی‌لار.

### 2020جیایلدن سونرا
2021-جی ایلی دی ۲۴-ده، حبس‌خانادا ساخلانان میللی فرهنگی فعال یوسف کاری، اعتصاب حرکاتینا باشلادی. او بو اعتراض حرکاتینی، حبس‌خانایا نظارت ائدن پروکورور یاردمچی‌سینین پیس دانیشماسی و اوزو شوعبه‌سین‌دن آیریلیب، قرنتین شوعبه‌سینه کوچورولمه‌سینه ایلی اعتراض ائتمک مقصدیله گئتدیگی‌نی بیلدیریب. یوسف کاری‌یه دستخ مقصدی ایله دی ۲۸-دن باشلایارا‌ق، اردبیل حبس‌خاناسین‌دا ساخلانان عباس لیسانی ده اعتصاب حرکاتینا باشلادی. سونرا‌دان یوسف کاری‌یه دستخ اولماق اوچون اوین حبس‌خاناسین‌دا ساخلانان سیامک میرزایی و اردبیل حبس‌خاناسین‌دا ساخلانان علی و رضا واثقی قارداشلاری ده اعتصاب حرکاتینا باشلادی‌لار. عباس لیسانی ایسه دی ۳۰-دان باشلایارا‌ق قورو اعتصاب ائتمه‌یه گئچدی. دی ۲۷-دن باشلایارا‌ق قورو اعتصاب حرکاتینا گئت‌میش یوسف کاری، دی ۳۰-دا، گئجه ساعت‌لرین‌ده قرنتین شوعبه‌سین‌دن اوز شوعبه‌سینه گاییتاریلدیگی اوچون اعتصاب حرکاتینی داییق‌تدی. بو مسئله‌دن سونرا اونا دستخ اولوب اعتصاب ائدن میللی فعاللار دا اعتصاب حرکاتینی داییق‌تیلر.

2021-جی ایلی اردیبهشت آیدا، حبس‌خانادا اولدوغو زامان شدی‌دلی بیل و دیز آغر‌لاری باشلادی. حبس‌خانانین طبیب‌لری طرفیندن وئریل‌میـش درمانلار و تطبیق اولونان معالجه‌لر نتیجه وئرمیـدیگی اوچون، اردیبهشت ۴-ده بیمارستانا کوچورولدی. اما همن گون معاینه اولون‌دیگدن سونرا تکرار حبس‌خانایا گاییتاریلدی.

2021-جی ایلی خرداد ۲۲-ده، عباس لیسانی حبس‌خانایین رسمی مسئول‌لری طرفیندن محبوسلارا قارشی تطبیق اولونان فشارلارا اعتراض ائتمک اوچون اعتصابا باشلادی. ایران قانو‌ن‌لرینه گؤره، سیاسی محبوسلارین ساخلانان بولمسی دیگه محبوسلارلا آیری اولمالیدیر. اما ایراندا محکم‌ه‌لر و حبس‌خانالار، سیاسی و اجتماعی فعال وئتنداشلارین "امنیت محبوسو" کاتیگوریاسیندا قیب ائدیلدیگی اوچون بو قانونا ریایت ائت‌میر. بو مسئله‌نین نتیجه‌سینده، میللی فرهنگی فعال‌لارین سیندن، خطریلی و آغیر جینایت‌لرین محبوس‌لارین‌لا بیرگه یئریلشیبی، اونلارا روانی فشار آرتیردیلار. عباس لیسانی‌یه دستخ اولماق اوچون یوسف کاری ده خرداد ۲۸-ده اعتصابا باشلادی. خرداد ۲۹-دان باشلایارا‌ق، هردو اوز اعتصاب‌لارین‌دا سو‌داندان ایندیفا ائداره قورو اعتصابا باشلادی‌لار. خرداد ۲۹-دا، اردبیل حبس‌خاناسین‌دا ساخلانان علی و رضا واثقی قارداشلاری و مهر‌داد شیخی ده اعتصاب حرکاتینا باشلادی‌لار. اعتصابدا اولان بو ۵ میللی فعال قرنتین بولمسی‌نه گؤچورولوب و اونلارا آییل‌لری ایله تلفون ایلگی‌سی نگه‌تمه‌یه ایجازا وئر‌لم‌دی. خرداد ۳۰-دا، اعتصاب حرکاتین‌دا اولان محبوس‌لارا دستخ اولماق اوچون تهراندا، اوین حبس‌خاناسین‌دا جئزا چک‌ن میللی فرهنگی فعال‌لار سیامک میرزایی، کیانوش اصلانی و بهنام شیخی ده اعتصابا باشلادی‌لار. سونرا تهراندا چک‌ن خالد پیر‌زاده، حسین هاشمی و محمد تورکمانی ده اعتصاب حرکاتینا قاتیلدی‌لار. خرداد ۳۲-ده، تهران اوین حبس‌خاناسین‌دا ساخلانان و اعتصابا دستخ وئردیگی بیلین‌ن سیامک میرزایی، کیانوش اصلانی و توحید امیر امینی 209-جو کشفیات نظارتینه آیت تحقیقات تجرید‌خاناسی‌نا گؤچورولوب و ۳ ساعت سؤال‌سوآل اولوندی‌لار. سونرا، حبس‌خانایین مدیریت عباس لیسانی‌نین تالئب‌لرینی قبول ائدیب، خطرلی و آغیر جینایت محبوس‌لارینی سیاسی محبوس‌لارین ساخلاندیغی ۷-جی بولم‌دن چیکار‌دیب. میللی فرهنگی فعال‌لار ایسه بو مسئله‌دن سونرا اوز اعتصاب حرکاتین‌نی داییقدی‌لار. قرنتین بولمسی‌نه گؤچورولموش علی و رضا واثقی قارداشلاری خرداد ۴۴-ده اوزو بولم‌لرینه گاییتاریلدی‌لار.

2021-جی ایلی شهریور ۸-ده، عباس لیسانی ۸۰۰ میللیون تومانلیک ملکی زامینه قارشیلیق‌دا، معالجه اوچون ۴ گون مؤوقتی مرخصی‌یه گؤندریلدی. اما شهریور ۱۲-ده یئنی حبس‌خانایا گاییتاریلدی.

2021-جی ایلی شهریور ۳۱-ده، علی‌رضا فرشی، ایران محکم‌ه‌لرینه آیت حاکیم‌لرین قهار و عدالت‌سیز حکم‌لرینه و مدرسه‌لرده تورکلرین آنادیل تحصیلیندن محروم ائدیل‌مه‌لرینه اعتراض ائتمک مقصدی ایله ۳ گون اعتصاب حرکاتینا باشلایاجاغینی اعلام ائلدی. سونرا، سیاسی محبوس عباس لیسانی و باشقا ۷ محبوس علی‌رضا فرشی‌یه دستخ اولماق مقصدی ایله اوز اعتصاب حرکاتین‌نه قاتیلدی‌لار.

قل‌ب و عروق نارسا‌نلیغی و یوخاری قان باسقیسی کیمی بیماری‌لردن عذیت چک‌ن عباس لیسانی، معاینه اوچون 2021-جی ایلی مهر آیدا، حبس‌خانادان قیراغ‌دا یئرلش‌ن کلینیکایا آپاریلدیb. سونرا، آبان ۱۳-ده عباس لیسانی معاینه اوچون اردبیل محکم‌ه‌طبّی کار‌شناس‌لیک مرکزینه آپاریلدی. اونون معاینه نتیجلری، بئل دیسکینین فوری جراحیسی لازیم اولدوغو حقینده بیلدیریلدی. 2022-جی ایلی دئی ۴-ده، عباس لیسانی تکرار اردبیل محکم‌ه‌طبّی مرکزینه معاینه اوچون آپاریلدی. کار‌شناس‌لیک کمیسیونونون رایینه گؤره، بئل دیسکینین جراحیسی ضروری اولدوغو نشان وئریلدی. بو سببه گؤره، عباس لیسانی، حبس‌خانادان قیراغ‌دا معالجه ائتمک اوچون 2022-جی ایلی بهمن ۲۴-دن ۶ آی‌لیک مرخصی‌یه گؤندریلدی. مرخصی‌یه چیکدیگندن سونرا، بهمن ۲۵، اسفند ۱ و ۵-ده تبریز، اورمو، اردبیل، پارس‌آباد و خییو شهریریندن میللی فعاللار عباس لیسانینی اوزونده زیارت ائلدی‌لار. عباس لیسانی 2022-جی ایلی فروردین ۲۰-ده تبریز ولی‌عصر بیمارخانه‌سینده دیسک جراحیسی ائدیلدی. ایکینجی جراحی بو ائمله ۲۰۲۲-جی ایلی خرداد ۳-ده گئرچکلشدیر‌دی‌لر. اما اردبیل پروکورورو، طبّی کار‌شناس‌لیک مرکزینین تالئبینه و رایینه باخمایارا‌ق، عباس لیسانینی مرخصی موددتی‌نی آرتیرمادی. عباس لیسانی 2022-جی ایلی شهریور ۵-ده اردبیل حبس‌خاناسینا گاییتاریلدی.

2023-جی ایلی بهمن ۲-ده، ایرانین عدلیه سیستمی "آمومی عفو فرمانی" الانیندان سونرا، عباس لیسانی اردبیل حبس‌خاناسین‌دان آزاد اولدی و فوری یزد شهری‌نه سرگون ائدیلدی. اما، عباس لیسانی سرگون حکمی‌نه تابه اولمایارا‌ق اردبیل شهری‌نه گاییتدی. اونون گاییتیشی اردبیل‌ده میللی فعاللار طرفیندن قارشیلاندی.

## خانواده سینه قارشی باسقی
2006-جی ایلی آبان ۹-دا عباس لیسانی تکرار حبس ائدیلدیگدن سونرا، حیات یولداشی روقیه لیسانی بو حادثه حقینده بیر‌نئچه خبر سایتینه مصاحبه وئردی. حیات یولداشینین حبس مسئله‌سی‌نی یای‌دیغی و بیر‌نئچه خارجی سایت‌لارا مصاحبه وئردیگی اوچون، روقیه لیسانی دای حبس اولماقلا تهدید ائدیلدی.

2007-جی ایلی اردیبهشت آیدا، عباس لیسانینین باسیسی اوغلو، مهدی محمدپور حبس ائدیلدی.

2008-جی ایلی شهریور ۲۰-ده، آخشام ساعت‌لارین‌دا، عباس لیسانینین ایسته‌کلی‌لری ساید محمدیانین ائوه‌نده تشکیل اولان افطار مرسمینه ایرانین خاص خیدمت اورگانلارینین ایشچیلری طرفیندن باسیندیلر. اوندا، ۲۰‌دن چوخ میهمان، او جومله‌دن عباس لیسانینین آییله اوزولری، حیات یولداشی روقیه لیسانی و اوغول‌لار اوکتای و آتیلا لیسانی دای ساخلان‌دی‌لار. عباس لیسانینین آییله اوزولری بیر‌نئچه ساعت‌لیک سؤال-جواب‌دان سونرا آزاد اولدیلار.

2011-جی ایلی شهریور ۱۸-ده، عباس لیسانی حبس اولوندوق‌دان سونرا، شهریور ۲۲-ده، اونون باسیسی اوغلو مهدی محمدپور دای حبس ائدیلدی. 

2016-جی ایلی بهمن آیدا، عباس لیسانینین حیات یولداشی روقیه الیزاده و ایکی اوغلو اردبیل محکم‌ه‌سی‌نین ایکینجی شوعبه‌سینه چاغیریلدیلر. گؤندریلن محکم‌ه سن‌ئدینین سوره‌تین‌ده، نیه چاغیریلدیقلاری حقینده بیلگی وئر‌یل‌میشدی. اما محبوسون حیات یولداشی، ۵ گون ایچینده محکم‌ه‌یه مراجعت ائتمه‌دیگی حالدا، نظارت آلتیندا آلینماقلا تهدید ائدیلدی. 2016-جی ایلی بهمن ۴-ده، عباس لیسانینین حیات یولداشی و ایکی اوغلو اردبیل محکم‌ه‌سی‌نین ایکینجی شوعبه‌سین‌ده دینیل‌دی‌لار. اونلار ایسه، محکم‌ه طرفیندن وئریل‌ن سوال‌لارین یرسیز اولدوغو اوچون جواب وئر‌مک‌دن و محکم‌ه کا‌غیزلاری‌نی ایمزالاما‌قدان ایندفا ائتدیلر.

2020-جی ایلی مهر ۱۷-ده، نام‌بللی شهخص‌لر طرفیندن عباس لیسانینین آییله‌سینه آیت اولان آوتوموبیل یاندیریل‌دی.

2020-جی ایلی آبان آیدا، عباس لیسانینین اوغلو اوکتای لیسانی، آبان ۱۹-دا شوشانین آزاد اولماسی مناسیبتی ایله شیرینیات پایدلادیغی اوچون، اردبیل اجتماع آشپاس اوبیکت‌لری‌نه نظارت اداره‌سی طرفیندن "جمعیت بیلجیسینی ناراحت ائتمکده" ایتته‌ام اولون‌دی و اردبیل بازارین‌دا ایش‌نی داوام ائت‌مک‌دن من‌ئ اولون‌دی.

## حبسه قارشی اعتراضلار
2007-جی ایلی دی آیدا، دونیا آذربایجان‌لی‌لاری‌نین حقوقونو دفاع کمیته‌سی (DAHMK)، عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سی تالئبی ایله، بی‌ام‌تی‌نین انسان حقوقو اوزره عالی کومیساری‌ناه مراجعت ائلدی.

عباس لیسانی 2007-جی ایلی بهمن ۱۲-ده، بین‌الملل عفو تشکیلاتی طرفیندن وجدان محبوسی اولارا‌ق الانیندی.

2007-جی ایلی بهمن ۱۲-ده، آمریکا دولت دیرکتوری‌نین سؤزچوسو شان مک‌کورمک بیلدیریب کی، دولت دیرکتوری، ایراندا حبس اولموش آذربایجان‌لی عباس لیسانی‌نین وئزیئتیندن ناراحت‌دیر و حبس‌خانادا لیسانی‌یه فیزیکی فشارلار گؤستریلدیگی حقینده بیلگی‌لر وار. سونرا، دولت دیرکتوری‌نین بیانینده بیلدیریلیب کی، ایرانداکی رژیم مدرسه‌لرده آذربایجان دیلینی قداغان ائدیر، آذربایجان فعال‌لاری‌نی تقیب ائدیر و جناب لیسانی کیمی، اؤز مدنی و دیل حقوق‌لارینی دفاع ائدن شهخص‌لری عدالت‌سیز اولا‌را‌ق حبس ائتیر. 2007-جی ایلی بهمن آیدا، سوئد پارلمانینین خارجی ایلگی‌لر کمیسیونه اوزو، خریستیان-دموکرات حزبینین دیپوتاتی هولگر گوستافسون، ایرانین رئیس‌جمهوری محمود احمدی‌نجاداه مراجعت ائدیب و عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سینی ایسته‌ییب. بهمن آیدا، اروپا پارلمانینین اوزو، کارل اشلیتر، عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سی اوچون آیت‌الله سید علی خامنه‌ای‌یه مراجعت ائدیب. او مراجعتینده، لیسانی‌نین ساخلانما شرایطی، سحه‌تی و آییله‌سینین ده فشار‌لارا مئاروز قال‌ماسی حقینده مسئله‌لره دیقت چکیب. 2007-جی ایلی اسفند ۱۵-ده، آمریکا بیرلشمی‌شیلات دولت‌لرینین دولت دیرکتوری، انسان حقوقو حقینده 2006-جی ایلین وضعیتی‌نه دییر گزارش تائید ائلدی. بو گزارشدا، ایراندا آذربایجان‌لی‌لارین آنادیل حقوقو، سیاسی حبس‌لار و تقیب‌لر و عباس لیسانی‌نین حبس مسئله‌سی حقینده ده بیلدیریلدی.

2008-جی ایلی اسفند آیدا، لندن شهرینده بی‌بی‌سی بی‌ناسی‌نین قاباغیندا، گونئی آذربایجان‌لی‌لار اسوسیا‌سیاسی طرفیندن میتینگ گئچیریلدی. میتینگین ایشتراکچی‌لار عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سینی تالئب ائتدیلر. اونلار "۳۰ میللیون آذربایجان تورکلری ایران رژیمینین رپرس‌یارینا مئاروز قالیب!", "آذربایجان تورکجه‌سی گونئی آذربایجان‌دا رسمی دیل اولمالیدیر!", "وجدان محبوسلارینا قارشی ایشکنجه‌لری دایاندیرین!" سؤزلری یازیل‌میـش پلاکات‌لار توتدولار. ۲ ساعت داوام ائدن اکسیا‌دا ایشتراکچی‌لار یولدان اوت‌نلره عباس لیسانی‌نین حبس مسئله‌سی و گونئی آذربایجان‌لی‌لارین ایرانداکی وئزیئتی حقینده انگلیسجه ورداق‌لار پاید‌لادی‌لار.

2015-جی ایلی شهریور ۷-ده، اردبیل‌ده تختی استادیونوندا، اردبیلین "شهرداری" تیمی ایله اصفهانین "گیتی پسند" کلوبو آراسیندا فوتبال اویونو اولدو. اویونا گلن اردبیل‌لی هوادارلار "اولکمیض آباد اولسون – لیسانی آزاد اولسون!" شعارینی سویدیریب، عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سینی تالئب ائتدیلر. 2015-جی ایلی شهریور ۱۹-دا، مصطفی پروین، صالح پچقانلی، توحید امیر امینی، مرتضی پروین و میثم جیلانی، اردبیل تختی استادیونوندا فوتبال اویونو زمانی ایران امنیت قوتلری طرفیندن حبس ائدیلدی‌لار. سبب اونلارین استادیوندا، اویون زامانی عباس لیسانی و دیگه سیاسی محبوس‌لارا دستخ بیلدیرن پلاکات‌لار گؤتور‌مک و میللی شعارلار سویمک‌لری اولدو. اونلارین هر بیری ۳ آی حبس و ۳۰ شلاق جئزاسینا محکوم اولدی‌لار. محکم‌ه‌نین قارا‌رینا گؤره، ۳۰ شلاق ضربه‌سی، ۳ آی‌لیک حبس موددتی‌نین بیتدیگی گونده اولمالی ایدی. اما، حکم فعال‌لارین زندان‌دا اولدیغی اولین گونلرده اجرا اولوندو.

2019-جی ایلی، عباس لیسانی‌نی دستخ‌لایان بیر گروپ آدامین طرفیندن، اونون شعر‌لرینی، مقاله‌لرینی، محکم‌ده‌کی چیخیش‌لارینی و مصاحبه‌لرینی ایچینه آل‌مش "اوْزوْرلوک هارایی" آدلی کتاب نشر اولوندو.

2019-جو ایلی، عباس لیسانی حبسینه قارشی اعتصابا باشلادی. بو مسئله‌یه دستخ اولماق اوچون میللی فعاللار "عباس لیسانی‌یه دستخ" کمپانیا‌سینا باشلادی‌لار. 2019-جو ایلی بهمن ۱۵-ده، آذربایجان دموکراسی و رفاه (ADR) حرکاتینین رئیس‌سی قوباد ایبادی‌اوغلو، عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سینی تالئب ائتدی و هرکس‌نی اونا دستخ ائتمه‌یه چاغیردی. بهمن ۱۶-دا، مسوات حزب عباس لیسانی‌نین و ایران حبس‌خانالارین‌دا ساخلانان بوتون میللی فعاللارین شرط‌سیز آزاد اولما‌سینی تالئب ائدن بیانیات یاییملادی. حزبین بیانیاتی ایله یانا‌شی، رئیس‌سی عارف حاجی‌لی، ایراندا میللی فعاللارا قارشی اولان تقیب‌لری محکوم ائدیب و عباس لیسانی‌یه آزادلیق تالئب ائتدی بهمن ۱۸-ده، دونیا آذربایجان‌لی‌لاری کونگرسینین هئم‌رئیس‌سی صابر رستم‌خانلی، عباس لیسانی و باشقا حاق‌سیز یئره حبس اولان‌لارین درحال آزاد اولما‌سینی و ایراندا آذربایجان تورکلری‌نین میللی، سیاسی و اقتصادی تالئبلرین اجر اولما‌سینی تالئب ائتدی. بهمن ۲۱-ده، عباس لیسانی‌یه دستخ کمپانیا‌سینا دستخ ائدن حقوق مدافع‌لری مرتضی پروین، مهدی دوستدار و رهیم نوروزی‌نین ائو‌لرین‌ده، علی واثقی و مظاهر معالی‌نین ایش یرینده امنیت قوتلری طرفیندن تجسس گئتیر‌دی‌لر.

2019-جو ایلی تیر ۱۹-دا، میللی‌یت‌چی جوانلار تشکیلاتی، ایرانین باکیداکی سفیر‌لیگی قاباغیندا، عباس لیسانی و باشقا فعال‌لارین حقوقلارینی دفاع ائتمک مقصدی ایله اکسیا گئچیریلدی. اکسیا‌نین ایشتراکچی‌لاری "سوی‌داش‌لاریمیزا آزادلیق!"، "گونئی آذربایجان ایران دئییل!"، "آذربایجان بیر اولسون، پایتاختی تبریز اولسون!" و باشقا شعار‌لار سؤییدیلر و سفیر‌لیگ قاباغیندا اکسیا‌نین قئتنامه‌سینی اوخودولار.

2019-جو ایلی تیر ۲۶-دا، مسوات حزبین فعال‌لاری ایران سفیر‌لیگی قاباغیندا پیکت ائت‌مگه چالیشدی‌لار. اکسیا‌نین قئتنامه‌سین‌ده ایران حکومتی‌ندن ارمنستان ایله حر‌بی ایش‌بیرلیگی داییق‌ماسی، بیرگه سیلاح تولیدی حقینده موافقه‌نی لغو ائت‌مسی، عباس لیسانی و باشقا فعال‌لارین آزاد اولما‌سی و ائتنیک دیسکریمی‌ناسیون‌ا سون وئر‌مه‌سی تالئب اولوندی.2020-جی ایلی اسفند آیدا، آراسیندا ژورنالیست‌لرین، شاعر‌لرین، تحقیقت‌چیلرین، یازیچی‌لارین و وئتنداش فعال‌لارین اولدوغو 161 میللی-فرهنگی فعال، ایران محکم‌ه سیستمینین ره‌بره‌سی ابراهیم رئیسی‌یه مکتوب یازاراق، کروناویروس تهدیدینه گؤره، سیاسی محبوس‌لارین آزاد اولما‌سینی تالئب ائتدی‌لار. اونلار بو مراجعت‌ده حبس‌ده اولان ۲۸ آذربایجان‌لی سیاسی محبوسون، او جومله‌دن عباس لیسانی‌نین آدینی قید ائتدی‌لار.

2020-جی ایلی تیر آیدا، مرکزی آمریکا‌دا یئرلشن "United For Iran" آدلی انسان حقوقو دفاع گروپو، عباس لیسانی‌نین آزاد اولما‌سی اوچون ایمزا توپلاما کمپانیا‌سینا باشلادی.

2020-جی ایلی آذر آیدا، اردبیل شهری‌نده، سیاسی محبوس‌لارین آزاد اولما‌سی اوچون شهرین دیوار‌لارین‌دا شعار‌لار یازیلدی. اونلار دیوار‌لارا "هله ده خبر‌سیزیک"، "سیاسی محبوس‌لار بیزی نجات وئردیلر، چوخ موددت‌دیر قفصده‌دیر‌لر، اونلارینونو‌ت‌مایاق"، "محبوس‌لارین مرخصی‌یه گؤندریلسین"، "عباس لیسانی‌نین هله ده گؤروشلرینه و تلفون ایلگی‌لرینه قادا‌غو قویولوب"، "سیاسی محبوس‌لاریمیزین سلامت‌لیغی بیزیم قیرمیزی خطیمیز‌دیر" کیمی شعار‌لار یازدی‌لار.

2021-جی ایلی اردیبهشت آیدا، اردبیل کوچه‌لرین‌دا، سیاسی محبوس‌لارا آزادلیق طلب ائتمه‌یه دیوار یازی‌لاری یازیلدی. بو دؤورده ایراندا انتخاب‌لار یاخینلاشیب ایدی و میللی فعال‌لار دیوار‌لارا "بیز سیاسی محبوس‌لارین آزادلیق حققینه سس وئریریک"، "عباس لیسانی‌یه سس وئریریک" و "آذربایجان خلقینین سچیلمیش نماینده‌سی حبس‌ده‌دیر" کیمی شعار‌لار یازدی‌لار.

2021-جی ایلی مرداد آییندا، بی‌ام‌تی‌نین ایراندا انسان حقوقو اوزره خاص راپورتوری جاوید رحمان ایراندا باش وئردیگی حقوق بوزغون‌لاری حاققیندا نوبتی گزارشینی بی‌ام‌تی‌نین باش مجلسینه تقدیم ائتدی. او تقدیم ائتدیگی ۲۵ صحیفه‌لیک گزارش‌ده ایران آذربایجانین‌دا فعالیت ائدن عباس لیسانی و علی‌رضا فرشی کیمی تورک وطنداش جمعیت فعال‌لارینین آزلیق‌لارین حقوقو دفاع ائتدیکلری اوچون هدف اولدوقلارینی بیلدیریب، عباس لیسانی‌نین 2021-جی ایلی تیر آیدا باشقا ۷ میللی فعال‌لا بیرگه کئچیر‌دیگی اعتصاب حرکاتی حاققیندا دا بیلگی وئردی.

## قایناقلار

### اتک‌یازی

### Kitabları
* Azadlığı bağırmaq kitabı 

### Çıxışları
* Abbas Lisaninin 2005-ci ildə Tehranda Səttarxan mərasimindəki çıxışı
* https://www.youtube.com/watch?v=nm9h78xixaw Abbas Lisani 2006-cı il / ANS TV]]
* Milli mədəni fəalların Abbas Lisani ilə görüşü
* Milli mədəni fəalların Abbas Lisani ilə görüşü
* Milli mədəni fəalların Abbas Lisani ilə görüşü
* Abbas Lisaninin milli mədəni fəal Çingiz Bəxtavərin dəfn mərasimindəki çıxışı 2009-cu il
* Abbas Lisaninin Adil İrşadifərin dəfnindəki çıxışı. 2009-cu il.
* Abbas Lisani Ana Dili Günündə baş vermiş həbs dalğası və Həsən Ruhaninin milli azlıqlar siyasəti haqda danışır / Amerikanın Səsi
* Ruqəyyə Əlizadə həbsdəki həyat yoldaşının durumu haqda danışır 2015-ci il
* Abbas Lisaninin Həsən Dəmirçinin dəfnindəki çıxışı. Təbriz, 2018-ci il.
* Fərzad Səmədli: Abbas Lisaninin türkcə danışması İran məhkəmə sistemində böyük bir hadisədir / Amerikanın Səsi
* Daha bir siyasi fəala 8 il həbs verildi / Azadlıq Radiosu
* Abbas Lisaninin Urmu gölü fəlakəti ilə bağlı çağırışı, 2022-ci il.
* Abbas Lisaninin onun görüşünə gələn fəalların qarşısında çıxışı. 2023-cü il.
* Həbsdən çıxdıqdan sonra Abbas Lisaninin qarşılanması. Ərdəbil, 2023-cü il fevral.

بؤلمه:ایراندا سیاست