ژاپون اوزای آراشدیرما آژانسی

بندانگشتی|سول|جاکسا (ژاپون گؤی و اوزای آراشدیرما آژانسی) نین لوقوسو**ژاپون گؤی و [[اوزای]](فضا) آراشدیرما آژانسی** یا **جاکسا **(ژاپونجا.  独立行政法人宇宙航空研究開発機構 Dokuritsu-gyōsei-hōjin Uchū Kōkū Kenkyū Kaihatsu Kikō, انگلیسجه : **J**apan **A**erospace e**X**ploration **A**gency ، قیساجا: **JAXA**) ، ژاپوندا **آسترونومی و اوزای(فضا) بیلیملری انستیتوسو** (ISAS) ، **ژاپون میلّی گؤی و اوزای لابراتواری** (NAL)، و **ژاپون میلّی اوزای گلیشدیرمه آژانسی**(NASDA) قوروملاری نین 2003 اوکتوبر آییندا بیرلَشمَسیندن اولوشان قورومدور.
**جاکسا**نین اساس ماموریتلری و وظیفه‌لری **آراشدیرماق**، **تکنولوژی گلیشدیرمک**، و **مدار**ا  یوللاماق دیرلار. داها اوستون سویه لی ماموریتلر ده آستروید آراشدیرماسی و آیدا آراشدیرماق اۆچون آداملی اوزای گمیسی یوللاماق دیر.
جاکسانین قورومسال شوعاری، **گرچکشلدیرمک اۆچون آراشدیر** (انگلیسجه. Explore to Realize) دیر. بوندان قاباقکی شوعاری گؤیلره چاتماق، فضایی آراشدیرماق (انگلیسجه. Reaching for the skies, exploring space) ایدی.

## تاریخی
جاکسا، 2003 اوکتوبر آیی نین بیرینده،  **نوجوم و فضا بیلیملری انستیتوسو** (ISAS) ، **ژاپون میلّی گؤی و فضا لابراتواری** (NASDA) ، و **ژاپون میلّی فضا گلیشدیرمه آژانسی** تشکیلاتلارینین بیربیرلری ایله قاریشماسیندان قورولدو.  جاکسا یئنی بیر موستقیل اجرایی انستیتو اولاراق، اؤیرتیم، فرهنگ، ایدمان، بیلیم و تکنولوژی (MEXT) و یچ ایشلر و ارتباطات (MIC) ویزارتلری آلتیندا ایشله‌ییر. 
بو بیرلشدیرمکدن قاباق، ISAS فضا و گزَگَن آراشدیرمالار مسئولو اولاراق، NAL دا گؤیده اوچوش آراشدیرمالارینا فوکوس ائتمیشدی. 1969 اوکتوبروندا قورولان NASDA دا راکتلر، اویدولار ، و همیده ژاپوندا دوزلمیش تجروبه مودولو نون گلیشدیرمه سینه چالیشیردی. اسکی NASDA نین باش دولاندیرانی ایندیکی تانئقاشیما اوزای مرکزینده یئرلشمیشدی. بو مرکز ده کیوشو 115 کیلومتر جنوبوندا تانئقاشیما آداسیندا دیر. اورادا ژاپونلو اوزایجیلار  آمریکا اوزای شاتللرینده اوچماق اۆچون اؤیرتیم آلیردیلار.
2012 ایلینده، یئنی قانونلارا گؤره، راکت خطری ایخطاری وئرن سیستملر کیمی  بیر نئچه نظامی فضا گلیشدیرمه سی ده جاکسا نین باریشجیل هدفلرینه آرتیریلادیلار. جاکسانین سیاسی کونترولو MEXTدن، ژاپون باش وزیر کابینه سی اداره سی نین یئنی فضا استراتژی آفیسینه وئریلدی.

## تشکیلاتی
[بندانگشتی|سول|جاکسانین باش دولاندیران آفیسی، [چوفو، توکیو|چوفو]]جاکسا آشاغیداکی بؤلوملردن قورولور:
* اوزایدا داشیماق(ترانسپورت) ماموریتی یؤنتیمی 
* اویدو ایشلَتمه‌لر ماموریتی یؤنتیمی 1
* اویدو ایشلَتمه‌لر ماموریتی یؤنتیمی 2
* آدام اوزای اوچوشو ماموریتی یؤنتیمی 
* گؤی-اوزای آراشدیرما و گلیشدیرمه یؤنتیمی 
* آسترونومی و اوزای(فضا) بیلیملری انستیتوسو (ISAS)
* گؤیده اوچوش (هاواچیلیق) تکنولوژی انستیتوسو

جاکسانین باش دولاندیران ایداره  مرکزی توکیو نون چوفو بؤلمه سینده، و ژاپونون بیر چوخ یئرلرینده، و حتی ائشیگینده ده، آراشدیرما آیری مرکزی لری ده واردیر:
* **یئره باخیش آراشدیرما مرکزی**(EORC)، توکیو دا دیر.
* **یئره باخیش مرکزی**(EOC)، هاتایاما دا دیر.
* **نوشیرو سیناماق مرکزی** (NTC) ، ۱۹۶۲ جی ایلده قورولوب. بورادا راکت موتورلاری نین گلیشدیرمه سی و سیناماغی باش وئریر
* **سانریکو بالون مرکزی** (SBC) ، 1971جی ایلدن بو سایتدا گؤیه بالون یوللانیلیر
* **کاکودا قاباغا ایتَلَمه سیستملری مرکزی** (KSPC)، راکت موتورلاری گلیشدیرمه سی بوردا یؤنتیلیر. اؤنملی ایشی ده آخار یاناجاق(سوخت مایع)لی موتورلارینین گلیشدیرمه سی دیر
* **ساقیماهارا آلانی** (ISAS) ، راکتلر و اویدولار اۆچون سیناماق ابزارلارین گلیشدیرمه سی اۆچون بوردا چالیشیرلار. آیری مدیریت تیکینتیلری ده بوردا دیر.
بندانگشتی|سول|تانقاشیما اوزای مرکزی، کاقویا  اویدوسونون آتیشی، H-IIA آدلی ماموریتده* تانئقاشیما اوزای مرکزی، ایندی H-IIA و H-IIB راکتلری نین آتیش سایتی دیر
***تسوکوبا اوزای مرکزی** (TSKC)، ژاپونون اوزای شبکه سی مرکزی تسوکوبا دا یئرلشیب. راکتلر و اویدولار آراشدیرما و گلیشمه سینه گؤره ایش مرکزی دیر. اویدولارین اوزای ده حرکتلری نین کونترولو دا بورا دا اولور. بورادا ژاپون سیناماق مودولوندا (**کیبو**)، سیناماق ابزارلارین گلیشدیریلیر. بورادا اوزایچیلار (آسترونوتلار) اؤیرتیم آلتیندا اولورلار. اولوسلارآراسی اوزای دوراغینین عملیاتلاریندا، ژاپون اوچوش کونترول تاخیمی نین چالیشمالاری دا، تسوکوبا دا یئرلشن **اوزای دوراغی بوتونلَشدیرمه و قالدیرما مرکزی**(SSIPC)نده اولور. 
* **اوچینورا اوزای مرکزی** ، ایندی **اپسیلون** راکتی یوللاماق سایتی دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
بؤلمه:ژاپون