روم

**روْم** یا دا **روْما** شهری؛ ایتالیا اؤلکه‌سی‌نین لاتزیو بؤلگه‌سینده یئرله‌شمیش بیر شهردیر
بو شهر ایتالیا جومهوریتینین باشکندی‌دیر. مساحتی ۱٬۲۸۵ مربع کیلومتر، اهالی‌سینین سایی ۲۰۰۶–جی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهی‌یا آلمانین نتیجه‌لرینه اساساً ۲۷۶۱۴۷۷ نفردیر

### اورتا عصرلر
اورتا عصرلره روم سوقوط ائتمیش ایمپراتورلوغونین خارابالیقلاری کیمی گلیب چاتمیش‌دیر. بئله کی، قرمان و ایسلاو طایفه لارینین آرام‌سیز داغیدیجی هوجوملارینا تاب گتیرمه‌یه‌ن ایمپیراتورلوغو سوقوط ائدیر. شهر ایستیلا اوْلونور. تکجه روم پاپسینین ایقامتگاهی بۇ تالانلاردان کناردا قالیر.
* قوت کرالی آلاریخ ۴۱۰-جو ایلده شهره صاحب اولور.
* ۴۵۵-جی ایلده باربارلار رومنی یئنی‌دن ایشغال ائدیرلر.
* ۴۷۶-جی ایلده قرمان اودواکر و سوْنونجو ایمپراتور رومول آوقوستول آراسین‌داکی صۆلحه گؤره روم باتی توْرپاقلاری اوزرینکی حاکمیّتینی ایتیریر.
* ۸۰۰-جو ایلده بؤیوک کارلین و پاپ ۳-جو لئونون زامانین‌دا روم اؤز نفوذونو برپا ائتمه‌یه باشلاییر.
* ۸۴۳-۸۴۹-جو ایللرده موسلمان عربلرین موفّقیت سیز هوجوملارینا معروض قالیر.
* ۱۴۱۸-جی ایلده کلیسا پارچالانماسی (سخیزما) نتیجه‌سین‌ده پاپ گئری دؤنه‌رک واتیکانی اؤزونون قرارگاهی اعلان ائدیر.

## یئنی روم

## یئنی روم
۱۸۶۱-جی ایلده ایتالیا وئنئ‌سییانین و کلیسا دؤولتی واتیکانین قبولون‌دان سوْنرا باشدا کرال ویکتور ۲-جی ائممانوئل اولماقلا غئیری-محدود مونارخییایا چئوریلیر.
۲۶ ژانویه ۱۸۷۰-جی ایلده کرال قوْشونلاری رومیا داخیل اولور و شهر بیرلشمیش ایتالیانین باشکندی اعلان ائدیلیر.
۱۹۲۲-جی ایلده فاشیستلر حاکمیّته گلیر و کرال طرفین‌دن بنیتو موسولینی باش ناظر تعیین ائدیلیر.

موسسولینینین زامانین‌دا کلیسا دؤولت ضدیتلری کسکینلشیر و ۱۹۲۹-جو ایلده کلیسا دؤولتی واتیکان اؤز موستقیللیینی اعلان ائدیر.

ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا ۱۹۴۶-جی ایلده کرال اؤلکه‌نی ترک ائدیر و ایتالیا جومهوریتی اعلان ائدیلیر.

## اهالی

(*) Sxizma – kilsənin parçalanması (1309-1376), Vəba epidemiyası (۱۳۴۸-۱۳۵۰)
(**) رومنین تالانی (ساججو دی روم، ۱۵۲۷)

ائ.ا. ۸۰۰-جو ایلده رومنین اهالی‌سی کیچیک اطراف کندلرله بیرلیک‌ده ۱۰۰۰ نفره قدر اوْلموش‌دور.
توسعه ائدن شهر سوْنراکی عصرلرده مئقاپولی‌سه چئوریله‌رک اهالی‌سینین سایی ۱ میلیونا چاتمیش‌دیر. ۴-جو عصرده باشکند خۆصوصیتسینین کونستانتینوپولا کئچمه‌سی و ۵-جی عصرده شرقی روم ایمپراتورلوغونون آیریلماسی اهالینین ۱۰۰ ۰۰۰ نفردک آزالماسینا سبب اولور. ۲۰-جی عصردن اعتباراً روم یئنی‌دن میلیون‌چو شهره چئوریلیر. حال-حاضیردا اهالی اطراف رایونلارلا بیرگه ۲٬۷ میلیون، غئیری-رسمی معلوماتلارا گؤره ایسه ۳ میلیون‌دور. اهالینین ۸٬۴٪-نی اجنبیلر تشکیل ائدیر.

## اینضیباطی بؤلگو

ایمپراتور آوقوستا قدر روم ۴ دایره‌دن عبارت اوْلموش، اونون دؤورون‌ده ایسه محله‌لردن عبارت ۱۴ دایره‌یه بؤلونموش‌دور.

## اقتصادیات
ایکینجی دونیا ساواشی سوْنا چاتدیق‌دان سوْنرا ایتالیانین ان دینامیک توسعه یولو کئچمیش شهری‌دیر. ماشینقاییرما، متالوژی، یونگول، یئیینتی، کیمیا، کاغیذ صنایعلرین‌دن و توریزم‌دن عبارت چوْخ شاخه‌لی ایقتیصادیاتا مالیک‌دیر. ایقلیمی و گؤزل مونومنتال معمارلیغی شهری کینو صنایع‌سینین مرکزلرین‌دن بیرینه چئویرمیش‌دیر. ایتالیا اوزره اۆرتیم (تولید) اوْلونان محصولون ۵٪- رومنین پایینا دوشور. ایشسیزلیک ۷٬۵٪ تشکیل ائدیر.

### لوغتی واغزالی
۱۸۶۷-جی ایلده‌ن فعالیّت‌ده‌دیر. یئنی‌دن قورولموش دمیر کونستروک‌سییالی قبول زالینین اوزون‌لوغو ۱۲۸ م ائنی ۳۲ م-دیر. اساساً، ایتالیانین قوزئی اوستانلری، پاریس و ویانا ایستیقامتلرین‌ده خط لره مالیک‌دیر. عئینی آدلی مترو دایاناجاغینا و آوتوواغزالا کئچی‌دی وار.

### ایجتیماعی نقلیات
## تحصیل
شهرده یئرلَشن ان بؤیوک تحصیل موسسه‌سی اساسی ۱۳۰۳-جو ایلده قویولان روم ساپینزا بیلیم یوردودیر.


file:RomanForumWest1.jpg|Antik Romanın bazar meydanı
file:Trevi Fountain, Rome, Italy 2 - May 2007.jpg|Trevi fəvvarəsi
file:Piazza Navona w Rime.JPG|Navona meydanı
file:GalleriaBorghese modified.jpg|Borgeze qalereyası
file:Età imperiale, chiusino a forma di mascherone di divinità fluviale, detta bocca della verità, collocata qui nel 1632.jpg|Bocca della verita
file:Altar della Patria September 2015-1.jpg|Viktor monumenti
file:RomaCastelSantAngelo.jpg|Müqəddəs mələk qəsri
file:Spanish steps.jpg|İspaniya pillələri
File:RomTreviBrunnenNahansicht1995.jpg|Trevi fəvvarəsi "Fontana di Trevi" 1995


### قارداشلاشمیش شهرلر
* پاریس، فرانسه
* آچاکاچی، بولیوی
* الجزایر، الجزایر
* پکن، چین
* بلقراد، صربیستان
* برازیلیا، برزیل
* قاهیره، میصر
* کی یف، اوکراین
* لندن، بؤیوک بریتانیا
* مادرید، ایسپانیا

## قایناقلار

## اتک‌یازی

بؤلمه:اوروپا باشکندلری
بؤلمه:ایتالیا
بؤلمه:روم
بؤلمه:Ancient city of Rome
بؤلمه:Capitals in Europe
بؤلمه:Metropolitan City of Rome Capital
بؤلمه:Catholic pilgrimage sites
بؤلمه:موقدس شهرلر
بؤلمه:Places in the Deuterocanonical books
بؤلمه:New Testament cities
بؤلمه:University towns in Italy
بؤلمه:Populated places established in the 8th century BC
بؤلمه:8th-century BC establishments in Italy
بؤلمه:World Heritage Sites in Italy