غلامحسین ساعدی

**غُلامحُسین ساعِدی** (دوغوم: ۱۳ چیلله، ۱۳۱۴-اؤلوم: ۲ آذر، ۱۳۶۴) تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدی‌نین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحه‌دیر. ساعدی میلّی حؤکومت زامانی ایبتیدایی اوخولدا درس اوخويوردو و دونه‌لرله بۇ  دورده آذربایجان تۆرکجه‌‌سینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی. ساعدی و آیری بیر یازیچی‌لار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامه‌سین متحوّل اله‌دیلر. ساعدی ایکی ایل مودتینده فرانسه ده یاشادی. او فرانسه‌ده وطن سئوگیسی ایله یاشاییردی و یالاندان وطن قاورامین دیللرینه گتیرنلره بئله یازیر:

"بوردا هر بیر جونجه باخیرام ایرانی نیجات وئرمک ایدیعاسیندا اولانلار توپلاشیبلار و هامیسی بیربیریندن ابله و بیربیریندن میندار. دوزون ایسته‌سه‌نیز هامیدان کسیلمیشم و اؤلوملوق ائتدیگیم ائوده بوتون آنلاریمدا نیفرت ایله ال به یاخایام"
## یاشاییش
غلامحسین ساعدی، تاخما آدلا **گوهرمراد** 1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدی‌نین سیاسی چالیشمالاری‌نین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گونده‌لیکلرین سوروملوسوایدی و بۇ  اوچ گونده‌لیکدن باشقا، "دانش آموز" گونده‌لیگینده‌ده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، قویروق دوغانین 28-ده باش وئرن کودتادان سوْنرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بۇ  ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدی‌نین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسی‌نین یارادانلاری‌نین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسی‌نی یایماغا باشلادی. ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیی‌نین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قان‌آخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسه ده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایت‌ین یانیندا دفن اوْلوندو.

## یارادیجیلیق

### داستان
* مرغ انجیر (1335) 
* خانه‌های شهر ری (1336) 
* گدا (1341) 
* عزاداران بیل (1343) 
* دندیل (1345) 
* واهمه‌های بی نام و نشان (1346) 
* ترس و لرز (1347) 
* توپ (1347) 
* شب نشینی با شکوه (1349) 
* کور و گهواره (1356) .

### نوماییشنامه
* لیلاج (1336) 
* قاصدک‌ها (1338) 
* کار با فکها در سنگر (1338) 
* شان فریبک (1340) 
* کلاته گل (1340) 
* عروسی (1341) 
* ده لال بازی (1342) 
* انتظار (1343) 
* بهترین بابای دنیا (1344) 
* چوب به دستان ورزیل (1344) 
* پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345) 
* خانه روشنی (1346) 
* دیکته و زوایه (1347) 
* فصل گستاخی (1348) 
* پرواربندان ( 1348) 
* وای بر مغلوب (1349) 
* چشم در برابر چشم (1350) 
* عاقبت قلمفرسایی (1354) 
* آی با کلاه (1357) 
* جانشین (1357) 
* ماه عسل (1357) 
* و ماه نمی‌شنویم (1357) .

## مونولوگ
* ایلخچی (1342) 
* اهل هوا (1345)
* خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)

## اثرلرینه چکیلن فیلملر
ساعدی‌نین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بۇنلاردان عیبارتدیر :
* گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
* آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
* دایره‌ی مینا (مینا دایره‌سی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353

## خاطیرلاما
هر ایل ساعدی‌نین ایل دؤنومونده دوستلاری و اثرلرین سئونلر، اونون حایات یولداشی ایله بیرلیکده پرلاشز قبریستانلیغیندا حاضیر اوْلوب، ساعدی‌نی خاطیرلاییرلار.

## ساعدی‌نین آدینا اؤدول
آذرتورک آدلی کولتورل قوروم طرفینده، ادبیات اؤدولو 1387-جی ایلدن اعتیبارا، غلامحسین ساعدی‌نین یئتمیش بئشینجی آد گونو موناسیبت ایله بۇ  یازیچی آدی ایله آدلاندیریلدی.

## قایناقلار

بؤلمه:غلامحسین ساعدی
بؤلمه:تبریزلی یازیچی
بؤلمه:فارس دیللی یازیچی