open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اف تی پی

**اف تی پی** – FTP ، فایل لارین اؤتورولمه  پروتکل لاری (en. File Transfer Protocol, ru. Протокол передачи файлов) – فایل لاری اؤتورمه پروتکل لونون کؤمکی ایله فایل لارین بیر کامپیوتردن دیگرینه  اؤتورولمه سی رقلامئت لشدیریلیر.

اوزاق مسافتده یئرلشن کامپیوترله علاقه یارادان ایستیفاده چی ایسته دیئی فایلی اؤ کامپیوترینده اونا و عکسینه گؤندره بیلر. باشقا سؤزله ده سه ک FTP شبکه ده کی ایسته نیلن کامپیوترله ایستفاده چی آراسیندا ایکی لی و متنی فایل لار مبادله سی آپارماغا وئریر. بو پروتکلون بازاسی اساسیندا عموم دونیا شبکه سینده وئریلن لرین دانلود و آپلود عملیاتی رئالیزه اولونور. دانلود فایل لارین اوزاق شبکه کامپیوتریندن (سرور) کلی یئنت کامپیوترینه کؤچورولمه سی یا یوکلنمه سی پروسه سی دیر. آپلود عکس پروسس ، یئنی فایلین اوزاق مسافتده کی کامپیوتره یوکلنمه سی  دئمک دیر.

## بیرده باخ
* اینفورماسییا تکنولوژی یالاری اینستیتوتو
* آذربایجان میلّی علم لر آکادمی یاسی

## ائشیک باغلانتیلار

* http://www.elm.az
* http://www.ikt.az
* http://www.akademiya.net/
* http://www.load.az 
## قایناق‌لار
افسانه

**افسانه**-طبیعت اوستو اؤزل‌لیکلر گؤسترن کسلرین حیات‌لاری‌نین و اولای‌لارین ایضاح ائدیلدیگی حیکایه‌لر. افسانه خالقین خیال گوجویله یاراتدیغی  " ایدئال اینسان تیپی‌" نی وئرر و نسیلدن نسیله ایضاح ائدیلر. افسانه ایله ناغیل‌لار آراسیندا اویغونلوق واردیر. ایکی طورده ده فؤوق‌العاده حادیثه‌لر ایشلنر. تک افسانه داها ایناندیریجی‌دیر. بو ایستیقامتی ایله حیکایه و داستانا یاخینلاشار.

افسانه‌لر بئله آیریلار:

# یارادیلیش افسانه ‌سی (دونیانین یارادیلیشی، طبیعت وارلیقلاری نین مئیدانا گلیشی، قیامت گونلری.)
# تاریخی افسانه‌لر.
# فؤوق العاده کسلر، وارلیق‌لار و گوجلری مؤوضو آلان افسانه‌لر.
# دینی افسانه‌لر.

تورک افسانه‌لرینده قهرمانلیق، فداکارلیق، جسارت، اخلاقی داورانیش‌لار، ایجتیماعی نیظاما باغلی‌لیق، آهلاهین قودرتینه اینام، دوزگونلوک، جومردلیک، صمیمیت کیمی قونولار ایشتیراک ائدر. گنج عثمان، بوش بئشیک، بیچاقچی افه، چوبان چشمه‌سی، گلین قایا، جنّت داغی، قان قویوسو، یوسوفچوک قوشو کیمی افسانه‌لر خالق آراسیندا دئییلمکده‌دیر.

## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
افسوران

**افسوران** کندی گئرمی (موغان) بولگه سی نین، موران بولومو و دوغو اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
افسوران کندی، 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 300 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
افشار

افشار و یا آوشار:
*افشار ائلی:و یا آوشار ائلی تورک ائللریندن بیری دیر.
*افشار (جولفا):جولفا بؤلگه‌ سینین کندلریندن دیر.
*افشار (میانا):میانا بؤلگه‌ سینین کندلریندن دیر.
*افشارجیق:سراسکند بؤلگه‌ سینین کندلریندن دیر.
*افشارلی (خودابنده):خودابنده بؤلگه‌ سینین کندلریندن دیر.
*آفشاریورد:تورک‌لری، ایرانین قوزئی‌دوغوسون‌دا -قوزئی خوراسان، رضوی خوراسان و سیمنان اوستان‌لرین‌ده- یاشاییرلار.
*هولیا آوشار:مشهور تورک موغننيسي و آکتئريساسي
*مهناز افشار:ایرانلی آکتئریسادیر.
*افشاری ماهنی سی: موسیقی دستگاهیندا بیر ماهنی آدی دیر.
## قایناق‌لار
افشار (جولفا)

**افشار** کندی شرقی آذربایجان اوستانی‌نین جولفا بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومونده اولان داران قصبه‌سی  نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۲۳۱ نفر اهالیسی واریمیش.<

## قایناقلار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
افشار، میانا

افشار كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی  نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغو قافلانکوه قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 228نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار
افشارجیق

افشارجیق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين سراسکند بولگه‌سی  نين مرکزی بولومی نده اولان علی‌آواد قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  459نفر اهاليسي وارايميش.

## قایناق‌لار
افشرد

**افشرد** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين خواجه بولومی نده اولان قوزئی مواضع‌خان قصبه سی نده يئرلشيب .  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 527نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی مواضع‌خان قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
افشین (تورکیه)

**افشین**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۳۸٬۱۹۳نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
افشار ائلی

**آوشار بۏیۇ-ائلی** — اۏغۇز تۆرک بۏیلارؽنداندؽر. ایندیلیکده چۏخۇ ایران، تۆرکیه ایله افغانیستاندا یاشایؽرلار. ایلک کَره کاشغرلی آوشار بۏیۇندان یازؽبدؽر. رشیدالدینین یازدؽغؽنا گؤره، آوشار، اۏغوزخانؽن اۆچۆنجۆ اۏغلۇ یؽلدؽزخانؽن اۏغلۇ ایمیش.

آوشارلار اۇرمیه ده یئرله شیب شاه اسماعیل صفوینی یاردؽم ائدیب قؽزؽل باش ائللرینه قاتؽشدؽلار، سۏنرا بۇ بۏیۇن یارؽسؽ خۇراسانا گئدره ک افغانلؽلارؽن سالدؽرؽسؽندان سۏنرا نادر  شاه بۇ بۏیدان اۏلاراق افغانلؽلارؽ قۏوۇب ایرانؽن قؽرالؽ اۏلدۇ.

## یاشاییش یئرلری
افشارلار ایرانین موختلیف قیسمتلرینده یاشاییرلار، آنجاق چوخلوغو داغینیق شکیلده آذربایجان، خوراسان، کیرمان و تهران بؤلگه‌لرینده یاشاماقدادیرلار.

### آذربایجاندا یاشایان افشارلار
عومومیت‌ده غربی آذربایجان اوستانیندا یاشاییرلار، ائله کی اورمیه شهری‌نین چوخلوغون افشارلار تشکیل ائدیرلر.

### خوراساندا یاشایان افشارلار
### کیرماندا یاشایان افشارلار
### تهراندا یاشایان افشارلار
## بیرده باخ
* قیزیل باش

## قایناقلار

بؤلمه:تورک خالقلاری
بؤلمه:اوغوز تورکلری
بؤلمه:تورکلر
بؤلمه:تورک ائللری
بؤلمه:قیزیلباش اوردوسونو تشکیل وئرن ائل‌لر
بؤلمه:اوغوزلار
بؤلمه: اورمیه
افشار تورکجه‌سی

**افشار تورکجه‌سی**، تورکیه، ایران، سوریه و افغانیستان‌دا یئرلَشن افشار ائلینین دیلی. افشار تورکجه‌سی آذربایجان تورکجه‌سینین لهجه‌لریندن ساییلیر. افشار تورکجه‌سینده دانیشانلارین سایی ۶۰۰٫۰۰۰ باشا یاخین دیر. افشار تورکجه‌سینده، اؤزبک تورکجه‌سی کیمی /آ/ سسی /ـه/ سسی‌نه چئویریلیر.

## قایناقلار
Afshar language, اینگیلیسجه ویکی‌پدیا

بؤلمه:تورک دیلی
افیل

**افیل** كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  1639نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
افیون قاراحیصار

**افیون قاراحیصار** تورکیه جۆمهوریتی‌نين بؤیوک شهرلریندن‌دیر. بو شهرين ۲۰۰۹-جو ايلده ۱۷۰٬۴۵۵ نفر نۆفۇسو وار ایدی. 
## قارداش شهرلر
*  هام، آلمان، ۲۰۰۶ دان
*  مسقط، عومان، باشلانیشی ۵ آقوست ۲۰۱۱
*  خورم‌آباد، ایران ۲۰۱۵ دن
## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Afyon Karahisar 
* City council website 
* Governor's office
* Afyonkarahisar community and information
* Afyon Blog  و 
* Afyonkarahisar City Daily Photo  و 
* Afyon Guide and Photo Album  
* Afyon and the Phrygians 
* Afyon Kocatepe University 
* Department of forestry and the environment 
* Afyon Science High School  * * Afyon Zafer College 

بؤلمه:آنادولو
بؤلمه:تورکیه شهرلری
اقبالیه

**اقبالیه** قزوین اوستانی‌ قزوین بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۵،۰۶۶ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:قزوین بؤلگه‌سی
بؤلمه:قزوین اوستانی‌نین شهرلری
ال له سر

**ال له سر** کندی (الیله سر)  گئرمی (موغان) بولگه سینین، مرکزی بولومو و اینی قصبه سی ندا یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
الیله سر کندی، 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 169 نفر اهالی سی وار.
## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
البویوروق

**البویوروق** ریساله‌سی شیخ صفی الدین اردبیلینین طالیب آدلانان موریدلری طرفیندن یازیلمیشدیر. بو ریساله عومومیتّله، شیخ صدر الدین دیلیندن یازیلیر. اثر ٥٠ بؤلۆمده‌دیر. هر بؤلۆمده شیخ صدر الدین، سلطان شیخ صفی الدین‌دن بیر سوال ائدیر و شیخ صفی او سوال‌لارا جواب وئریر.

البویوروق مناقیبینی، احد حامد الصراف موصل اطرافیندا یاشایان قیزیل‌باشیّه باج‌آلان تۆرکلری آراسیندا تاپیب، عربجه چئوری و ایضاحاتلا نشر ائتمیشدیر. البویوروق قارا مجموعه‌نین اساس حیصّه‌سی کیمی "*مناقب شریف قطب العارفین حضرت شیخ صفی - قدّس الله سرّه العزیز -*" آدلانمیشدیر. اثر، "*امّت خاص و مؤمن پاک اعتقاد اولان قارداشلارا*" تعلیم ائتمه ایچۆن قارا مجموعه‌لرینه داخیل ائدیلمیش بیر زاویه درسلیگی کیمی دگرلندیریلیر. اثر ساده نثر ایله یازیلمیش‌دیر جومله‌لر قیسا و گؤزل سجعلر ایله دوْلۇدور:
* "... لولو جاندیر، نه مرجاندیر، هر بیری بیر جاندیر، محکم ساخلاییب، بو سؤزلری جان قۇلاقلارینا قویالار، انبیانین سرّین بیلیب دوْیالار، اولیانین ارکانین اویالار ..."
اثره شاه اسماعیل خطایینین شعرلری‌ده شاهد مثال کیمی داخل ائدیلمیشدیر. بو ایش قارا مجموعه‌لرین عمومی حالی دیر.

## قایناقلار

قارا مجموعه، شیخ صفی الدین اردبیلی، دکتر حسین محمدزاده صدیق، اختر
رساله البویوروق، شیخ صفی الدین اردبیلی، محمدصادق نائبی، پیام

بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورکجه اثرلر
التصاقی دیللر

**التصاقی دیل‌لرده** فعل مۆختلیف اک‌لرین آرتیریلماسی ایله صرف اولونور و فعل کؤکو ثابت دیر، ائله التصاقی آدی دا بو اوزدن بو گروه دیل‌لره وئریلیبدیر.

دیلچی عالیم‌لر ، دونیا دیل‌لرینی آراشدیرماق اۆچون اونلاری موختلیف شیوه‌لر و معیارلارلا آیری – آیری گروه‌لاردا یئرلشدیریرلر.
دیل‌لرین نحو و قورولوش مبناسینا اساسلاناراق دونیا دیل‌لری 1 – هئجایی 2 – تصریفی 3 – قالبی 4 – التصاقی بؤلوملره آیریلر.

اوزاق شرق دیللری اوجومله دن چینجه بیرینجی گروهون ان تانینمیش تمثیلچی‌سی دیر.

فارسجا و آوروپا دیل‌لری ایسه تصریفی دیل‌لر سیراسینا داخیل‌دیر.

عربجه ، عبرجه و سامی گروهونون باشقا دیل‌لری ده قالبی دیل کیمی تانینیرلار.

تورکجه میز ایسه، اورال – آلتای دیل‌لری گروهونا داخیل باشقا قوهوملاری ایله بیرلیکده التصاقی دیل‌لری سیراسینا داخیل ائدیلیر.

چاغداش التصاقی دیل‌لرده فعل‌لر چوخ غنی‌دیر، فعل سیستئمی ایسه گوجلو و اولدوقجا انکشاف تاپمیشدیر. سس‌لرین اویوشما قانونو عموما رعایت اولونور، جنس و تعریف حرفی یوخدور. اضافی حرف‌لر کلمه‌نین سونونا آرتیریلیر، صفت ایسه آددان قاباق گلیر. بو دیل‌لرده استثنا چوخ آز گؤزه گلیر و گرامئر قانولاری گئنیش قیاسدا صادق‌دیر. فعل سیستئمی گوجلولوگو، فعل‌لرین غنی اولماسی (تورکجه ده 24000 مصدر واردیر) و گرامئرده استثنالارین اولدوقجا آزلیغی  بو دیل‌لرین چوخ قدیم بیر تاریخه مالیک اولدوغونو گؤستریر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:دیلچیلیک
حجر سوره‌سی

بندانگشتی|200px

**حِجر سوره‌سی**، قورآن-کریمین ۱۵-جی سوره‌سی‌دیر و ۹۹ آیه‌سی واردیر.

## بیر ده باخ

قورآن سوره‌لری

## قایناقلار

## ائشیگه باغلانتیلار
*

بؤلمه:سوره‌لر
الازیغ

** .الازیغ** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد  ۳۰۵٬۷۸۷نفر اهاليسي وارمیش 
## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

بؤلمه:تورکیه شهرلری
اسراء سوره‌سی

بندانگشتی|200px

**اِسراء سوره‌سی**، قورآن-کریمین ۱۷-جی سوره‌سی‌دیر و ۱۱۱ آیه‌سی واردیر.

## بیر ده باخ

قورآن سوره‌لری

## قایناقلار

## ائشیگه باغلانتیلار

بؤلمه:سوره‌لر
الف‌آوا

الف‌آواكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين جولفا بولگه‌سی  نين قارا عئین بولومو نده اولان نیجه‌میر قصبه‌سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 15نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی
بؤلمه:نیجه‌میر قصبه‌سی
القیان

**القیان** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و تورکمان قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 197 نفر اهالی سی و 48 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
الله وئردی قیشلاغی

**  الله وئردي قيشلاغي ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و باتی قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
الله وئردي قيشلاغي كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 12 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* آسلان دوز بولومو
* باتی قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اللهوردی آهنی

**اللهوردی آهنی ـ **چاغداش آذربایجانلی شاعیر.

## حیاتی
1312ده کليبرين "مولان" کندينده دونیایا گلدی. دؤردونجو کلاسادک تحصيل ائتدی وآتاسينا کؤمک ائله سين دئيه دميرچيليگه باخدی. اون آلتی یاشیندا ایکن دمیرچی آتاسی اؤلور. او شعرلرینده آهنی تخلص ائدیر. او سونرالار دميرچيليگی بوشلاييب بقال و بزاز اولور."

## شعرلریندن
**هئچزاد-هئچزاد**

ده‌لی گؤنلوم ايچمه عشقين جامينی

بير زامان دئيه رسن بای، هئچزاد،هئچزاد

گؤزده ايشيق قالماز بدنده طاقت

آه چکيب دئيه رسن وای،هئچزاد،هئچزاد

قمجالارسان چيخار هشتادا ياشين

سيلرسن گؤزووين قوروماز ياشين

تؤکولر ديشلرين،آغارار باشين

يئيمزسن چؤرک - چای هئچزاد،هئچزاد

عزيز شيرينجه لر دؤربرينده

دانيشيب گؤللر اؤز کئف لرينده

چاغيرسان هر بيرين دورار يئرينده

وئرمزلر هيووا، های هئچزاد،هئچزاد

خزان اولار بولبوللرين يان گئچر

خياليندان غم گئچر افغان گئچر

گونلر- آيلار- قاباغيندان سان گئچر

بيرگؤن سايارسان آی،هئچزاد،هئچزاد.

## قایناق‌لار

بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:شاعیرلر
الله‌داد

ال**له‌دادكندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان باتی کله‌بوزقصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 96نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:باتی کله‌بوزقصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
اللو

**اللو** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجوبولومو نده اوْلان قوری‌چای قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۳۰نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:قوری‌چای قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
اللو (اهر)

**اللو** كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  736نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
الف (سایت)

الف، بیر خبری ایله تحلیلی و غیر دولتی سایت اولاراق، 1385 نجی گونش ایلین شهریور آییندا چالیشماسینی باشلادی. بوسایتین یییه‌سی احمد توکلی، باش یازیچی‌سی (سردبیر) ایسه شهاب خاکسار دیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی لار
* آنا یارپاغی 

بؤلمه:ایرانلی سایتلار
بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری
العین جننت پارکی

left|200px|العین جننت پارکی

**العین جننت پارکی** بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینین العین شهرینده بیر پارکدیر .

## قایناق‌لار

Category:
* http://www.justselective.com/entertainment/3789.html
الماس، شبیستر

**الماس (شبستر)** کندی شبستر بولگه‌سینین، تسوج بولومو و باتی گونی قصبه سی نده یئرلیشیب.

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 326 نفر اهالی سی و 108 عائیله سی وار.  
## اکینچیلیک
کند محصوللاری ، جویز،بادام،گیلانار وآیری هسته لی میوه لر دیر. 

## گزملی و گورمه لی یئرلر
کندین گزملی یئرلری ، چیچیک گولی ،داشلی کوچه لر و علمدار ایمامزاداسی دیر.

## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
المهدی قصبه‌سی

المهدی قصبه‌سی نقده بؤلگه‌سی‌نین محمدیار شهرینه تابع اولان قصبه دیر. 
## اهالی
بو شهرجیک المهدی قصبه سینین مرکزی دیر و 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 1077(264 عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بوتون اهالیسی تورک و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی
النجق

**النجق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین مرند بولگه‌سی  نین مرکزی بولومو نده اولان بناب قصبه سی  نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین  1408نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
نحل سوره‌سی

بندانگشتی|200px

**نحل سوره‌سی**، قرآن-کریمین ۱۶-جی سوره‌سی‌دیر و ۱۲۸ آیه‌سی واردیر.

## بیر ده باخ
قورآن سوره‌لری

## قایناقلار

## ائشیگه باغلانتیلار

بؤلمه:سوره‌لر
الم لی تبریز

**  الم لي تبريز ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و باتی قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
الم لي تبزيز كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 229 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* آسلان دوز بولومو
* باتی قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
الهرد

الهرد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان سینا قصبه‌سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 121نفر اهاليسي وارايميش. 
فایل:Alherd 2009.jpg|الهرد کندی ۲۰۰۹اینجی ایلینده
فایل:Alherd May 2013.jpg|الهرد کندی ۲۰۱۳اینجی ایلینین مای آییندا
فایل:Togh (an icon).jpg
فایل:Alherd graveyard.jpg


## قایناق‌لار

بؤلمه:سینا قصبه‌سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
الوانق

الوانق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين توفارقان بولگه‌سی  نين حومه بولومو نده اولان شیرامین قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 555 نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناقلار

بؤلمه:آذرشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
الواچ (اورمو)

**الواچ** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و روضه چائ قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 5320 نفر اهالی سی و 1075 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
الوندی

**الوندی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی 
بولومو نده اولان مئیدان چای قصبه سی (دهستان مهران رود مرکزی) نده یئرلشیب. 
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
## قایناق‌لار


بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:مئیدان چای قصبه سی
الکافی

**الکافی**کیتابی شیعهلرین اؤنملی و اعتیبارلی حدیث کتابلارینداندیر. بو کیتابی ثقةالاسلام کلینی ۲۰ ایل عرضینده یازیبدیر.

## قایناق‌لار
الکتریک گیتار

**الکتریک گیتارا** ، سس قبول ائدیجلری ایشه سالماقلا ، دمیر تللری رقص لرینی الکتریک سیگنال لارا چئویره ن و گوجلندیریجی یه وئرمک له سس لر یارادان گیتارا نؤعودور. تللرین تیترمه سیندن یارانان بو سیگنال لار سونرا جیهازین کؤمکی ایله سس لره چئوریلیر.

الکتریک گیتارا ایلک دفعه اولاراق جاز (JAZZ) دا ایستیفاده اولونموش ، اوندان هم ده پاپ (خالق) موسیقی صنعت لرینده ، راک و رول (Rock and Roll) ، کانتری (Country) ، بلوز (Blues) ، امبینت ((Ambient) ویا ینی چاغ ) و حتی چاغداش کلاسیک موسیقیده ده گئنیش ایستیفاده اولونور.

## قایناق‌لار
الیفبا

**الیفبا** ، دیلین ایشلنن سسلری نین بوتونونه بیر یئرده او دیلین **الیفبا**سی دئییلیر.

## قایناق‌لار

قایناق: سؤزلوک، داشقین، تبریز، یاران یائیملاماسی، 1374

بؤلمه:دیل بیلگیسی
بؤلمه:الیفبالار
بؤلمه:Orthography
الینجق

**الینجق** کندی عجب‌شیر بؤلگه‌سینین، قلعه‌چای بؤلومو و دوغو دیزجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۵۰۸8 نفر اهالی سی و ۱۲۸ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*عجبشئر بولگه‌سی نین کندلری
*عجب‌شیر بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:عجب‌شیر بؤلگه‌سی
بؤلمه:عجبشئر بولگه‌سی‌نین کندلری
ام العظام(اهواز)

**ام العظام(اهواز)** کندی اهواز  بولگه‌سینین، باوئ  بولومو و ويس قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 13 نفر اهالی سی و 4 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اهواز بولگه‌سی‌نین کندلری
*اهواز بولگه‌سی
*اهواز بولگه سينين گورملي يئرلري 
## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:اهواز بولگه‌سی
الوار

**الوار**كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  82نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
الوان

**الوان كندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين جولفا بولگه‌سی نين مرکزی بولومی نده اولان داران قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 74نفر اهاليسي وارايميش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی
بؤلمه:داران قصبه سی
امامیه

امامیه کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین تیکمه داش بولومو نده اولان دوغو عابباس قصبه سی(عباس شرقی قصبه سی) نده یئرلشیب.1385  اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 20 عائیله و 62 نفر اهالی یاشاییرمیش
بی کند بوزقوش داغلارین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی

## قایناق‌لار

کند بیلگیلری

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:دوغو عابباس قصبه سی
امرالله

**امرالله** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی 
بولومو نده اولان باتی اوجان قصبه سی (اوجان غربی قصبه سی) نده یئرلشیب 

## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
امراه لی

** امراه لی** کندی (روستای ایلخچی سفلی) موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و اورتا اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
امراه لی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 271 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امستجان

**امستجان** کندی شبستر بولگه‌سینین، تسوج بولومو و چهرگان  قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 368 نفر اهالی سی و 118 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
ام جی

**ام جی** ، 1924 – جو ایلدن 2005 – جی ایله قدر ایدمان اوتوموبیل لری چیخاران بریتانیا اوتوموبیل مارکاسی. ایکی قاپیلی اوستو آچیق ایدمان اوتوموبیل لرییله تانینیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اوتوموبیل مارکلاری
آمادگاه شهیدمحسن غفوریان (اندیمشک)

**امادگاه شهيدمحسن غفوريان(انديمشك)** کندی انديمشك  بولگه‌سینین، انديمشك  بولگه‌سی نین مركزئ بولومو و انديمشك حومه قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 0 نفر اهالی سی و 0 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*انديمشك بولگه‌سی‌نین کندلری
*انديمشك بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:انديمشك بولگه‌سی
امندی

**امندی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين خواجه بولومی نده اولان دوغو مواضع‌خان قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 847نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغو مواضع‌خان قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
امیدچه

**امیدچه ** کندی اردبیل بولگه سینین، مرکزی بولومو و سرداوا قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین 196 نفر اهالي سي وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امیر خان لی

**  امير خان لي ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و باتی قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
امير خان لي كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 135 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* آسلان دوز بولومو
* باتی قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امیر قلعه‌نویی

**امیر قلعه‌نویی** آدی ایله آدلانان *اردشیر قلعه‌نویی * ، (دوغوم. 9 جولای 1964 (1342)، تهران، ایران) ایرانلی آدلیم فوتبول مشقچی‌سیدیر. او گئچمیشده ایرانین میلّی، و تهرانین ایستیقلال کوماندالاریندا یاریم‌مودافیه‌چی ایدی. او اویونوچولوقدان سونرا، ایران میلّی کومانداسی، تهرانین ایستیقلال، ایسفاهانین سیپاهان کیمی کوماندالاردا باش مشقچی اولموشدور، و گونئی آذربایجاندا تیراختور فوتبول کولوبونون باش مشقچی‌سی‌دیر. او ایرانین اوستون لیقاسیندا ان ایفتیخارلی مشقچی سایی‌لیر. قالانویی ایستیقلالی قهرمانلیغا چاتدیراندان سونرا، سیپاهانی دا ایکی دفعه آردیجیل بیرینجی ائتمیشدیر. 
## قالانویی نین تیراختورا گلمه‌سی
تیراختور فوتبول کولوبو 2009 دا ایرانین اوستون لیقاسینا قاییدان سونرا ایکی ایل فراز کمالوندین مشقچی‌لیگی ایله 7جی و 5جی سیرالارا یئتیشدی. ایکینجی ایلده آسییا شامپیون‌لارینا گئده بیلمه‌مک، تیراختور آزارکئشلری‌نین راضیسیزلیق‌لارینا سبب اولدو؛ حالبوکی تیراختور تاماشاچی ساییسی باخیمیندان ایراندا بیرینجی یئری آلیردی. باشقا طرفدن دئییلیردی امیر قالانویی دا، چوخ تاماشاچی‌لی کوماندالاردا مشقچیلیک ائتمه‌یه ماراقلی‌دیر، و همیده، سیپاهان ایله مالی راضیلیغا یئتیشمه‌ییب. البتته خبرلره گؤره ایرانین فوتبول فئدراسیونو طرفیندن، فراز کمالونده گونئی آذربایجاندا قالماق اۆچون ایجازه وئریلمه‌دی. بونلار هامیسی باعیث اولدولار امیر قالانویی 800 میلیون تومن(800،000 دوللار) قرارلا تیراختورا گلسین. امیر قالانویی تبریزده اون مینلر تیراختور یانداش طرفیندن ایستیقبال اولوندو و تبریزین هر یئرینده شنلیک کارناواللاری قورولدو. بیر فوتبول مشقچی‌سین بیر جومهور باشقانیندان نئچه قات آرتیق ایستیقبال اولونماسی گونئی آذربایجان و ایران تاریخینده تایسیز دیر. ایران فوتبولوندا ان ایفتیخارلی مشقچی دئییب کی:

تیراختوردا مشقچی اولماق بویوک ایفتیخاردیر. آذربایجاندا اولماقیم اۆچون ایفتیخار ائدیرم. تیراختور یانداشلاری تک ایران یوخ، بلکی دونیادا تایسیزدیرلار. من هاوا لیمانیندا گؤزل صحنه‌لر گؤروب و اؤزومو گنج حیس ائتدیم. تیراختوردان داها بیر گوجلو کوماندا دوزتملییک.

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبولچولار
امیر پازئواری

**امیر پازئواری** مازندرانلی شاعیر دیر کی احتیمال اولونور 17-جی عصرده یاشاییب و مازندران دیلی نده شعر یازیبدیر.

## امیری
اونون چوخلو شعرلری ایمام علی مدحی و حمدی دیر.بو گون،پازئواری نین شعرلری بیر نوع اوخوما فورماسیندا
کی امیری ماهنی سی آدلانیر مازندران خالقی آراسیندا یاییلمیشدیر.
اونون شعرلرینین چوخو کوپلئت(دورد میصراعلی) شکلینده دیر و امیر قوته(امیر دئییب) عیبارتی ایله باشلانیر و چوْخ حاللاردا شعرلری سوال-جاواب شکلینده دیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر
بؤلمه:شاعیرلر
امیر، مراغا

**امیر** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اولان قارانازقصبه سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 230نفر اهالیسی وارایمیش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:قارانازقصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امیرآباد

امیرآبادكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان شیخ‌درآباد قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 38نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی
بؤلمه:شیخ‌درآباد قصبه‌سی
بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امیرآباد، ورزیقان

**امیرآباد كندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان قوزئی ازومدل قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 115نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی اوزومدل قصبه سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
امیرآباد،مرند

امیرآباد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين مرند بولگه‌سی  نين یامچی بولوم نده اولان پیکانات قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين    131نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
امیرحسین حشمت ساران

**امیرحسین حشمت ساران** تبریزده دونیایا گؤز آچمیش دیر .حشمت ساران 1382-ایجی ایلده کرج رجایی خاستاخاناسیندا شَکلی دورومدا دونیادان گئتدی.
امیرداغ

**امیرداغ** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۹٬۱۶۴نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر
* Christopher S. Lightfoot, ''Trade and Industry in Byzantine Anatolia – The Evidence from Amorium'', 2005 (abstract)
* Archaeological site of Amorium
* Emirdağ Municipality web site 
* News about Emirdağ

بؤلمه:یاشاییش یئرلری افیون قاراحیصار اوستانیندا

بؤلمه:تورکیه شهرلری
امیردیزج

امیردیزج كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين توفارقان بولگه‌سی  نين حومه بولومو نده اولان قبله‌داغی قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 1018نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناقلار

بؤلمه:آذرشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
امیرذکریا (شبیستر)

**امیرذکریا** کندی شبیستر بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و سیس قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۹۵۲ نفر اهالی سی و ۲۸۴ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبیستر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
*شبیستر بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
امین آباد (تیکان تپه)

**امین آباد (تیکان تپه)** کندی تیکان تپه بولگه‌سینین، تخت-ی سولئیمان بولومو و احمدآباد قصبه‌سی (تیکان تپه) نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 378 نفر اهالی سی و 77 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناق‌لار

بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی
بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی‌نین کندلری
انامق

**انامق** کندی مرند بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و قوزئی میشاب قصبه سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین  1494نفر اهالی سی و  عائیله سی وار.

## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*دوغو آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* دوغو آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
انباردان

انباردان کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی 
بولومو نده اولان مئیدان چای قصبه سی (دهستان مهران رود مرکزی) نده یئرلشیب. 
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
## قایناق‌لار


بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:مئیدان چای قصبه سی
انباق جواد

**انباق جواد** كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  107نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
انبیاء سوره‌سی

بندانگشتی|200px

**انبیاء سوره‌سی**، قورآن-کریمین ۲۱-جی سوره‌سی‌دیر و ۱۱۲ آیه‌سی واردیر.

## بیر ده باخ

قورآن سوره‌لری

## قایناقلار

## ائشیگه باغلانتیلار

بؤلمه:سوره‌لر
امینلو

## ائمینلی/ائمین نی
(فارسجا : امینلو ) سولدوز بؤلگه سینین محمدیار شهرینه تابع اولان کند دیر. 
## اهالی
بو کند حسنلو قصبه سی نه تابئعدیر و 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 99(25عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورک و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
امین‌آباد

**امین‌آباد** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی نین مرکزی بولومو نده اولان قورو گول قصبه سی نده یئرلشیب. 
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 6عائیله و 37 نفر اهالی یاشاییرمیش.  
## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:قورو گول قصبه سی
انطاکیه (تاریخی شهر)

250px|بندانگشتی|آبراهام اورتئلیوسون انطاکیه‌دن چکگیسی
**انطاکیه** (؛ ؛ ) عاصی چایینین قیراغیندا یئر‌لشن اۇزون گئچمیشه اییه بیر شهر دیر. بۇ شهر مسیحیلر اۆچون موقدس بیر یئر ساییلیر. انطاکیه‌نین قۇرولوش چاغی میلاددان اؤنجه ۴-وجو یۆز ایللره قاییدیر و تاریخچی‌لر ایلک سولوکوسو بۇ شهرین قوروجوسو بیلیرلر.

## قایناقلار
انتخاب (سایت)

انتخاب، فرهنگی مطبوعاتی انتخاب قورومونا (فارسجا : موسسه فرهنگی مطبوعاتی انتخاب) باغلی بیر فارسجا خبر سایتی دیر. انتخاب بیر اصلاح طلب سایت دیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی لار
* آنا یارپاغی 

بؤلمه:ایرانلی سایتلار
بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری
انجیرلی

** انجیرلی ** کندی (روستای انجیرلو) موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین، اونگوت بولومو و باتی اونگوت قصبه سی نده یئرلیشیب.

## اهالی
انجیرلی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسی ندا، 19 نفر اهالی سی وار. بۇ کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اندبیل

**اندبیل** کندی شبستر بولگه‌سینین، صوفیان بولومو و چله‌خانه قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 739 نفر اهالی سی و 206 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
اندرگان

اندرگان كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين خاروانا بولومو نده اولان ارزیل قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 911نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ارزیل قصبه سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اندراب

**اندراب** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان حومه قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 1704نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:حومه قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اندراب (سرین)

** اندراب ** کندی اردبیل بولگه سینین، سرین بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین 337 نفر اهالي سي وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:سرعین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اندیشه

**اندیشه** تهران اوستانینین شهرلریندن بیریدیر. بو شهر شهریار بولگه‌سینین مرکزی بولومونده یئرلشیبدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:تهران اوستانینین شهرلری
انرجان

**انرجان** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی 
بولومو نده اولان مئیدان چای قصبه سی (دهستان مهران رود مرکزی) نده یئرلشیب. 
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
## قایناق‌لار


بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:مئیدان چای قصبه سی
انرجان (تبریز)

**انرجان** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين تبریز بولگه‌سی  نين مرکزی بولومو نده اولان سردصحرا قصبه سی  نده يئرلشيب.  ۱۳۸۵ اينجی ايلين نوفوس ساييسی اساسيندا بو كندين ۹۴۴ نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:تبریز بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:سردصحرا قصبه‌سی
انزل بؤلومو

** انزل بؤلومو** ، اورمو بؤلگه‌سی نین بولوم لریندن بیری دیر.

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی نوفوس سایی سی اساسیندا بو بولوم ده ۲۷٬۳۹۸ نفر اهالی یاشاییرمیش لار.
## اینظیباطی بولمه‌لر
ایرانین اینظیباطی بؤلوم‌لری اساسیندا، بو بؤلوم ۲ قصبه و ۱ شهردن تشکیل تاپیب دیر. بونلارین آدلاری بئله دیر:

*گونئی انزل قصبه‌سی
*قوزئی انزل قصبه‌سی
*قوشچو شهری

## ایقتیصادیات
## گوزل و گزملی یئرلر
## آدلیم لار
## قایناقلار
انصاری ائوی

**انصاری ائوی**، اوُرمیه شهرینده یئرلشن تاریخی بیر ائو. بوُ ائو ایمام حسین مئیدانیندا (گؤل اوستونده)، مدنی۲ خیابانی‌نین اوُزوناسیندا یئرلشیب‌دیر. بوُ ائو قاجار زامانی تیکیلیب‌دیر. انصاری ائوی بابک جعفری‌دن قیزی‌نا، سیف‌الله‌خان انصاری‌نین آروادی‌نا، یئتیشیر و اوْنا گؤره «انصاری ائوی» آدلانیر. تیکینتی‌نین تزئینی کاشی‌لرینده، بیر کتیبه وار کی ائوین قاجار واقتی تیکیلمه‌سی‌نی گؤستَریر. ایندیلیکده ناحیه۲نین آموزش و پرورشی بوُ ائوین صاحابی دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:تاریخی تیکینتیلر
انعام سوره‌سی

بندانگشتی|200px

**انعام سوره‌سی**، قورآن-کریمین ۶-جی سوره‌سی‌دیر و ۱۶۵ آیه‌سی واردیر.

## بیر ده باخ
قورآن سوره‌لری

## قایناقلار

## ائشیگه باغلانتیلار

بؤلمه:سوره‌لر
اندونزی

**اندونزی ** جنوبی شرقی آسیا دا بیر اؤلکه. ۱۷٬۵۰۸ آدادان و ۳۳ استاندان تشکیل اوْلوب. دؤنیادا دؤردونجو جمعییتینه صاحیب دیر و ایسلام اؤلکه لرینین آراسیندا بیرینجی جمعیتی وار.

بؤلمه:اندونزی
بؤلمه:آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:گونئی دوْغو آسیا اؤلکه‌لری
بؤلمه:جومهوریت‌لر
بؤلمه:جی ۱۵ اؤلکه‌لر
بؤلمه:جی ۲۰ اؤلکه‌لر
بؤلمه:Indonesia
بؤلمه:Countries in Melanesia
بؤلمه:۱۹۴۵ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:۱۹۴۵ - جی ایلینده اندونزی اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:1945 establishments in Asia
بؤلمه:1945 establishments in Southeast Asia
بؤلمه:Developing 8 Countries member states
بؤلمه:ای ۷ اؤلکه‌لر
بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بؤلمه:Former OPEC member states
بؤلمه:Member states of the Association of Southeast Asian Nations
بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری
بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
اندیس

**اندیس** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هریس بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان خانمرود قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 401نفر اهاليسي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:خانمرود قصبه سی
بؤلمه:هریس بولگه‌سی‌نین کندلری
انگنه (اورمو)

**انگنه** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 628 نفر اهالی سی و 168 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
انگورود (تیکان تپه)

**انگورود (تیکان تپه)** کندی تیکان تپه بولگه‌سینین، تخت-ی سولئیمان بولومو و احمدآباد قصبه‌سی (تیکان تپه) نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 763 نفر اهالی سی و 141 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناق‌لار

بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی
بؤلمه:تیکان‌تپه بؤلگه‌سی‌نین کندلری
انگیز

**انگیز** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان رازلیق قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 195نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:رازلیق قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
انیق

**انیق** (تورکجه: Əniq) آذربایجان جومهوریتینین قوسار رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. 
سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۲۱۲۹ نفر ایمیش.
## قایناقلار

 

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
اهر

بندانگشتی|اهرین آزاد بیلیم‌یوردو

**اَهَر** () — ایران ایسلام جومهوریتی‌نین دوغو آذربایجان اوستانی‌نین، اهر بؤلگه‌سی'نین اینظیباتی مرکزی اوْلان شهر. ۲۰۱۶-جی ایل سیاهییا آلماسینا اساساً اهالی‌سی ۱۰۰،۶۴۱ نفردیر کی دوغو آذربایجان اوستانین دا نوفوس نظریندن دؤردونجو شهر ساییلیر .

۲۰۱۲-جی ایل، ۱۱ آوقوست تاریخ‌ده، شنبه گونو، گونورتا ساعت‌لارین‌دا تبریز و اهر شهرلری یاخینلیغین‌دا ۶/۴ و ۶/۳ گوجون‌ده تکان‌لار باش وئرمیش و بون‌دان سوْنرا ۵۵-دن آرتیق آفتئرشوک قئیده آلینمیش‌دیر. زلزله‌ده چوخ سای‌دا اینسان هلاک اوْلموش‌دور.

## سوی و دیل
اهرین بوتون خالقی آذربایجان تۆرکجه‌ سی ایله دانیشیرلار و اؤنلارون دیلچه لری قاراداغلی یا قاراداغ لهجه سی دیر کی بوتون قارداغ بؤلگه سینده بۇ لهجه یه دانیشیرلار.

## دین و مذهب
اهرلی لارین دینی ایسلام دیر و اؤنلارون چؤخونلوقو شیعه دیرلر ؛ هابئله بۇ بؤلگه ده گوران و قیزیلباش تورکلر ده یاشویور کی هامیسی شاملی ائلیندن دیر.شاملی لار آنادولو دان آذربایجانا کؤچوب لار.

## آدی
اهرین آدی نظر گلنن عربی بیر کلمه دیر و عربجه ده بۇ  کلمه سئرچه دیلی اوتی معنی سی وار. اسلام دان قاباق بۇ  شهر میمد آدیلا تاننیردی اسلام دان سوْنرا آدی اهر اوْلوب دیر .

## تاریخ
اهر شهری قاراداغ بؤلگه سینین بویوک خان کندی و حؤکومت مرکزی دیر.اهر شهری نین تاریخی و قدیمی محله لری عبارت اوْلموش نخجوانلو محله لری ، باغبان محله سی ، ساداتلو محله سی اهر شهری قدیم زامان دیوار لا قورنموش دیر . و بۇ  دیوارلار ۵ برج دان عبارت اوْلموش دیر. قالانین اصلی قیسمتی قالاقاپیٛ‌سی آدلانیر.

## سوغاتلار و ال ایشلری
بالان خالچاسی ، ورنی ، کیلیم ، ججیم و قارداغلی لارؤن سنتی پالتارلاری اهرین ال ایشلری ساییلیر. یدی قات چؤرگی ، یوخا ، کند یومورتاسی ، اریشته ، شکرلی تاتلیسی و ایشلی فتیر ده اهرین یئملی لری دیر.

## گورملی و تاریخی یئرلر

* جامع مسجیدی (اهر)
* شیخ شهاب الدین مجموعه سی
* بشیر آمر ائوی
* اهرین بازاری
* قاسمخان اهری نین ائوی
* بلدیه ساختمانی

## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری
اهر بؤلگه‌سی

*
*

**اهر بؤلگه‌سی** یادا **اهر شهریستانی** () شرقی آذربایجان اوستانینین بؤلگه‌لریندن بیری دیر. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بۇ بؤلگه‌نین ۱۴۹٬۵۳۰ نفر اهالی‌سی وارایمیش. بو بؤلگه‌نین مرکزی اهر شهری دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی

بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
اهر بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو

**اهر بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو**  اهر بؤلگه‌سینده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا، بۇ بؤلومده ۱۲۵٬۲۵۳ نفر ياشاييرميشلار.

قیشلاق، بوزقوش، آذغان، اوچ‌هاچا و ینجه‌بل
قصبه‌لری بۇ بؤلومده يئرلشيبلر.

## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلوم‌لری
انویق

**انویق** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين خاروانا بولومو نده اولان جوشین قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 68نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناقلار

بؤلمه:جوشین قصبه سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
انگشت‌جان

**انگشت‌جان** کندی شبیستر بؤلگه‌سینین، تسوج بؤلومو و چهرگان  قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۵۳ نفر اهالی سی و ۲۱۳ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناقلار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
اهواز

**اهواز**  () ایران شهرلرین‌دن بیری و خوزیستان اوستانی‌نین مرکزی‌دیر. بو شهرین جمعیتی ۱٬۱۱۲٬۰۲۱ نفردیر کی بو باخیم‌دان اؤلکه‌نین ۷ اینجی شهری سایاگلیر.

بو شهر ۳۱ درجه و ۲۰ دایاغا قوزئی  قوزئی ائنلم‌لرینده و ۴۸ درجه و ۴۰ دایاغا دوغو بویلام‌لاریندا یئرلشیب. بو شهرین هوندورلوگو ۱۸ متیردیر.

## گؤرونتولر

File:Eighth Bridge.jpg|Eight Bridge
File:Ahvaz White Bridge1.jpg|White Bridge over Karun river
File:AJUMSHOSPITAL.JPG
File:Falafel1.jpg
File:Darmangah.jpg|Darmangah



## بیرده باخ
اهالی‌سینه گؤره ایران شهرلرینین سیاهی‌سی

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Foolad Ahvaz Football Club  

بؤلمه:اهواز
بؤلمه:خوزیستان اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی
اوبا کوی

** اوبا کوی**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۴٬۰۶۴نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
اوتتووا ريما

سککيز ميصراعلي بير نظم شکلي. اول ايتاليان ادبياتيندا ايستيفاده ائديلميش، سونرا فرانسيز ادبياتيندا، بورادان دا تورک ادبياتينا کئچميشدير. باتی (قرب) ادبياتيندا قافييه شئماسی، آبابابججدير. بو شئما (سخئم) بيزده دييشيکلييه اوغراياراق آبابجججب شکليني آلميشدير. آاببججدج شکلي ده گؤرولر. بو نظم شکلي ليريک نؤوع اۆچون الوئريشليدير. اوتتووا ريماني ادبياتيميزدا داها چوخ عبد الحق حمید ايستيفاده ائتميشدير. نومونه:

(ماکبئردن)

بو ماکبئردير او آتا ماکدئم،

بيلمم نه ائشيدر گيرينجه، آدم؟

سوزيشلئريمين بودور عصاسي

هميشه شوبهه لرين بو ان فناسي

منليک آجئبا قالارمي اول دم؟

سؤنموش اريمکده او نورو ديدئم.

من گؤزلر ايديم بو حالي ائي يار

سندن داها چوخ زامان آغدام...   عبدالحق حمید
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
آذرنرسی

**آذرنرسی** — ایکینجی هورموزون اوْغلو٬ ساسانی‌لرین ۹-جو شاهی (۳۰۹ میلادی). آتاسیندان سوْنرا شاهلیق تختینه چیخدی٬ آنجاق مملکت بؤیوک‌باشلاری‌نین راضی اوْلمادیقلاریندان اؤتری نئچه آیدان سوْنرا شاهلیقدان عزل اوْلوب اؤلدورولدو.

## ساسانی کراللاری

بؤلمه:ساسانیلر
اوجاق آلازار

** اوجاق آلازار ** کندی  موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و اورتا اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
اوجاق آلازار کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 194 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اوجاق قیشلاق ۱

**  اوجاق قيشلاق 1 ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و باتی قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
اوجاق قيشلاق كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 99 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* آسلان دوز بولومو
* باتی قیشلاق قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اوجاق‌کندی

**اوجاق‌کندی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین نظرکهریزی بولومو نده اوْلان نظرکهریزی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۹۱نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:نظرکهریزی قصبه سی
اوجاق‌کندی، دوغودیزمار

اوجاق‌کندی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان دوغودیزمارقصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين   25نفر اهاليسي وارايميش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودافرین بولگه‌سی
بؤلمه:دوغودیزمارقصبه سی
اوجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو

**اوجان بؤلگه‌ سی نین مرکزی بولومو** اوجان بولگه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  سایی سی اساسی ندا، بۇ بولومده ۶۹۹۳۱ نفر یاشاییرمیشلار.
قورو گول، شبلی، باتی اوجان و مئیدان چای قصبه لری بۇ بولومده یئرلشیب لر.

## قایناقلار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلوم‌لری
اوجور

**اوجور** کندی اردبیل اوستانینین، سرعین بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومونین، ایستی سو قصبه‌سی نده یئرله‌شیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسی ندا بو کندین ۴۵۶ نفر اهالیسی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی
• سرعین‌نین کندللرینین لیستی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل اوستانی
بؤلمه:سرعین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اوخسار

## اوخسار
سولدوز بؤلگه سی نین مرکزی سولدوز بخشی، بیگم قلعه (تورکجه: بییم قالا) ماحالینا تابع اولان کند دیر.

## اهالی
1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 195( 48عائیله) نفر اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین اهالیسی کوردلر دیر و سنی شافعی دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
اوخشاما

**اوخشاما** بیر نوع آغی دیر. اوخشامالار اؤلوم و تراژدی ایله باغلی یانیقلی ، نیسگیللی شعرلردیر . بونلار عوموما یاس مراسیمینده اوخونار . بیر پارا آغیلار فورم باخیمیندان بایاتی كیمیدیر و اونو بایاتیدان آییران جهت ایسه اونون غملی، كدرلی مضمونودور.
## اؤرنك
**بو داغدا اوزان آغلار ؛*
**اود یانار ،قازان آغلار.*
**غوربت یئرده اؤلنین*
**قبرینی قازان آغلار.*
**غریبه آغلامازلار،*
**گولرلر، آغلامازلار.*
**آیاقلارین چاتسالار*
**قاراباغ وطنیمیز،*
**هئچ دورماز یاتانیمیز.*
**بیزیمكی قونچا گئدر*
**حاصیله یئتنیمیز.*

آغیلارین بیر سیراسی ایسه نثز پارچالاریدیر مثلا وفات ائدن دؤیوشكن گنج اوغلان اولورسا آغینین باشلانقیجیندا بئله سؤزلر اوخویارلار:

-ُ آچیلمایان توفنگین ، سییریلمه ین خنجرین اؤز جانینا قوربان ؛ آی كیمی دوغدون، گون

كیمی باتدین … میننده آت باغری یاردین ، دوشنده یئر باغری یاردین … سایدیغینا سالام

وئردین ، دوشمنینه دیرسك گؤستردین ، قنیمینینه قان اوتدوردون، …. آلتی نین بئدوو

آتینا ، چیینی نین سوزن توفنگینه، تركی نین خورجونونا، آغزینین كسرلی سؤزونه آنان

قوربان یا خود تزه گلینه بوخچادا قالان پالتارلاریوا آنان قوربان

## [[دده قورقود|دده قورقود]] کیتابیندا آغیلار
دده قورقود كیتابیندا دا آغیلارا راست گلمك اولور، 

*وای آل دوواغیم ییه سی*

*وای آلنیم  باشیم اومودو*

*وای شاه أیگیدیم*

*دویونجا اوزونه باخمادیغیم خانیم أیگیت*

*هارا گئتدین،منی یالقیز قویوب؛ جانیم أیگیت .*

*گؤز آچیبان گؤردوگوم،*

*كؤنول وئریب، سئودیگیم*

*بیر یاسدیقدا باش قویدوغوم*

*یولوندا اؤلدوگوم،قوربان اولدوغوم*

*وای قازان خانین ایناغی،*

*وای قالین اوغوزون ایمرنجیسی بئیرك.*

## باشقا اؤرنكلر

### میاندابدا ثبت اولان آغیلار

*من اؤلدوم آغلاماقدان،*

*باغا سو باغلاماقدان.*

*باغدا یارپاق قالمادی*

*یاراما باغلاماقدان*

*اوتای بوتایا باخار ،*

*آراسیندان چای آخار.*

*چیخسین منیم گؤزلریم*

*سنسیز دونیایا باخار*

*آناسی یانار آغلار،*

*حریفی قانار آغلار.*

*آنا دئییر گؤورچین*

*تابوتا قونار آغلار .* 

## قایناق‌لار

تورک خلق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی

بؤلمه:ادبیات
بؤلمه:شفاهی ادبیات
اوخچولار (اورمو)

**اوخچولار** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 23 نفر اهالی سی و 6 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اوده میش

**اوده میش** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهری دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۷۳٬۳۳۰نفر اهاليسی وارمیش. 

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه شهرلری