شوشا بیان‌نامه‌سی

**شوشا بیان‌نامه‌سی** ( ،  ، ) تورکیه جومهوریتی و آذربایجان جومهوریتی آراسیندا بیرلشمه و بیرلیک آنلاشماسی‌دیر. (۲۰۲۱ ژوئن‌ین ۱۵ ده ) ایکی اؤلکه آراسیندا امیضالاندی . بو آنلاشما بیر سیاسی ، ایقتیصادی ، تیجاری ، ایدمانچی لیک ، کولتور یوخسا فرهنگی ، اؤیرنمک و نیظامی آنلاشما دیر . بو آنلاشما دا آذربایجانین قاز کوریدورونا گؤره ده آنلاشیلمیش.

## تام متنی
تۆرکیه جومهوریتی و آذربایجان جومهوریتی‌نین آراسیندا موتفیق‌لیک موناسیبت‌لری حاقیندا.

شوشا بیان نامه‌سی 

آذربایجان و تۆرکیه جومهوریتی‌لری 

آذربایجان جومهور باشقانی ایلهام علییو و تۆرکیه جومهور باشقانی رجب طیب اردوغا‌نین آذربایجا‌نین و بوتؤلیکده تۆرک دۆنیاسی‌نین قدیم اویقارلیق بئشیگی اولان شوشا شهرینده گؤرۆشۆنۆن تاریخی اؤنمی وورغولویاراق .

ایکی دوْست و قارداش اؤلکه آراسیندا ایمضالانمیش بۆتۆن اولوس‌لار آراسینداکی سندلره ، بونونلا علاقه‌دار ۱۳ اوکتوبر ۱۹۲۱ جی تاریخلی قارص موقاویله‌سینده صادیق اولدوقلارینی بیر داها تصدیق ائدرک ، ۹ فوریه ۱۹۹۴ جی ایل تاریخینده ایمضالانمیش آذربایجان جومهوریتی وتۆرکیه جومهوریتی آراسیندا دوست‌لوق و هر طرفلی امکداش‌لیغی اینکیشافی گؤره موقاویله‌نی و آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه جومهوریتی آراسیندا اولان امکداش‌لیق و قارشی‌لیقلی یاردیم حقینده پروتوکولو ائلده ۱۶ آوقوست ۲۰۱۰ جی ایل تاریخینده ایمضالانمیش آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه جومهوریتی آراسیندا ایستراتژی طرفداش‌لیق و قارشی‌لیقلی یاردیم حقینده موقاویله‌نی رهبر توتاراق ، 

ایکی اؤلکه و اونون خالق‌لارین آراسیندا دوست‌لوق و قارداش‌لیقدان چیخیش ائدرک آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه جومهوریتی‌ آراسینداکی موناسیبت‌لرین کئیفیتجه یئنی موتفیق‌لیک سوییه‌سینه قالدیریلماسی‌نین ایکی اؤلکه و اونلارین خالق‌لاری‌نین ماراق و منافع‌لرینه خیدمت ائتدیگینی وورغولویاراق ، 

عومومی ماراق‌لارین قورونماسیندا هر ایکی اؤلکه‌نین سیاسی ، ایقتیصادی ، مودافیعه ، مدنی ، هومانیتار ، صحیه ، تحصیل ، سوسیال ، گنجلر و ایدمان ساحه‌لرینده‌کی و ایمکان و پوتانسیئل‌لری‌نین بیرلشدیریلمه‌سی‌نین اؤنملی اهمیتینی درک ائدرک ، 

اولوس‌لار آراسی حوقوقون پرینسیپ و نورمالارینا ، اوْ جۆمله‌دن ده بیرلشمیش میلت‌لر قورومونون نیظام‌نامه‌سینه اویغون اولاراق دۆنیالیق و بؤلگه‌سل باریش ، ثابیت‌لیک و تهلوکه‌سیزلیگین تأمین ائدیلمه‌سینده بیرگه چالیشمالارین دوام ائتدیریلمه‌سی‌نین واجیب‌لیگینی وورغولویاراق ، 

مۆشترک ماراق اله گتیرن بؤلگه‌سل و اولوس‌لار آراسی ایستراتژی سورون‌لاردا فعالیت‌لرین قارشی‌لیقلی شکیل‌ده علاقه لندیریلمه‌سی‌نین ضرورتینی ایفاده ائدرک ، 

آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه جومهوریتی‌نین باغیمسیزلیغی سوورن‌لیگی اراضی بۆتۆنلۆگی اولوس‌لار آراسی سوییه‌ده تا‌نینمیش سرحدلری‌نین توخونولمازلیغی کیمی میلی ماراق‌لارا سؤیکنن سورون‌لاردا ایکی طرفلی و چوخ طرفلی فورمت‌لرده همرأی‌لیک و قارشی‌لیقلی یاردیم پرینسیپ‌لریندن چیخیش ائدرک ،   

تۆرک دونیاسی‌نین دواملی اینکیشافینا یؤنلمیش قارشی‌لیقلی فعالیت‌لرین بؤلگه‌سل و اولوس‌لار آراسی مۆستوی‌لرده ایره‌لی آپاریلماسیندا چالیشمالارین بیرلشدیررک،     

تۆرکیه جومهوریت‌نین قوروجوسو مصطفی کمال آتا تۆرکۆن و آذربایجان خالقی‌نین عوموم لیدری حیدر علییوین مۆدریکجه‌سینه سؤیله‌دیکلری آذربایجانین سئوینجی بیزیم سئوینجیمیز ، کدری بیزیم کدریمیزدیر و بیر میلت ایکی دؤولت ایفاده‌لری‌نین خالق‌لاریمیزین میلی-معنوی ثروتی کیمی دَیرلندیریلدینی اؤزل‌لیک وورغولویاراق،     

آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه جومهوریتی آراسینداکی ایکی طرفلی موناسیبت‌لرین گئنیش‌لندیریلمه‌سی و درینلشدیریلمه‌سی پرسپکتیولرینی هر طرفلی نظردن کئچیرجک.     

بیان ائدیرلر:       

طرف‌لر ایکی دوست و قارداش اؤلکه آراسیندا ایستراتژی سوییه‌ده اینکیشاف ائدن موناسیبت‌لرین دوروموندان ممنون‌لوق ایفاده ائدرک سیاسی دیالوقون بۆتۆن سوییه‌لرده دوام ائتدیریلمه‌سی‌نین و قاریشی‌لیقلی یوخاری سوییه‌لی سفرلرین اؤنمین قید ائدیرلر .     

طرفلر فخارت حیسی ایله بیلدیریرلر کی ، آذربایجان ۴۴ گۆنلۆک وطن ساواشیندا اوتاراق (غالیب گله‌رک) ائرمنیستا‌نین ۳۰ ایلدن بری دوام ائدن تجاووزکارلیق سیاستینه سونا یتیشدیردی ، توپراق‌لارینی ایشغالدان آزاد ائتدی، تاریخی عدالتین ظفر چالیشماسینی و اولوس‌لار آراسی حوقوقون یئرینه گتیرمه‌سینی تأمین ائتدی.     

آذربایجان ائرمنیستا‌نین ۳۰ ایل‌لیک تجاووزونه سون قویولماسیندا ، ایشغال اولونموش توپراق‌لارین آزاد اولونماسیندا آذربایجا‌نین اراضی بوتؤولوگونو یئرینه گتیریلمه‌سی تۆرکیه جومهوریتی معنوی-سیاسی دستگینی یوخاری دَیر وئریر طرف‌لر قفقاز بؤلگه‌سینده ثابیت‌لیگین و تهلوکه‌سیزلیگین برکیتمه‌سینی بۆتۆن ایقتیصادی و نقلیات علاقه‌لرینی یئرینه گتیریلمه‌سی ، ائله‌جه ده بؤلگه‌ده‌کی دؤولت‌لر آراسیندا موناسیبت‌لرین نورمال‌لاشدیریلماسی و اوزون مودتلی باریشین تأمین ائدیلمه‌سی ایستیقامتینده چالیشمالارین دوام ائتدیرجکلر . بو کونتکسده آذربایجان جومهوریتی‌نین نخجوان موختار (اؤز‌ارک) جومهوریتی‌نین اؤزل جوغرافی دورومو نظره آلیناجاقدیر.      

طرف‌لر تورکیه‌نین آذربایجا‌نین ایشغالدان آزاد ائدیلمیش اراضی‌لرینده تۆرکیه، روسیه بیرگه مرکزی‌نین فعالیتینه وئردیگی تؤهفه‌نین بؤلگه‌دکی باریشین ثابیت‌لیگین و ریفاهین تأمین ائدیلمه‌سینده اؤنملی روْل اوینادیغینی وورغولاییر لار.       

آذربایجان جومهوریتی‌نین و تۆرکیه جومهوریتی‌نین باغیمسیزلیغین ، سوورن‌لیک و اراضی بۆتؤولوگو اولوس‌لار آراسی سوویه‌ده تانیلمیش سرحدلرین توخونولمازلیغی دؤولت‌لرین ایچ ایشلرینه قاریشماماق پرینسیپ‌لرینی رهبر توتاراق موتفیق‌لیک موناسیبت‌لری‌نین قورولماسی‌نین سیاسی و حوقوقی مکانیزم‌لرینی موعیّن ائدیرلر.      

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* Full text of the document 
* Full text of the document