پرسپولیس

**پرسپولیس** (اسکی فارس دیلی: **پارسه** / **𐎱𐎠𐎼𐎿** ، فارس دیلی: تخت جمشید) _ ایرانین فارس اوستانینداکی  شیراز شهری‌نین شیمال-شرقین‌ده تاریخی بیر سارای‌دیر.

## قورولوشو
هخامنشلرنین مرکزی اولان **پرسپولیس**، ۳۳۰–۵۵۰ میلاددان اؤنجه، عصرین سونلارینا دوغرو ایران شاهی بیرینجی داریوش  طرفین‌دن قورولموش‌دور. داریوش دان سونرا تاختا چیخان خشایارشا  شهری بؤیوده‌رک مؤهتشم تیکی‌لیلرله دولدورموشلاردیر.

## حاقیندا
### سارای
پرسپولیس‌ده شاه سارایلاری داشینما تورپاقلا دوزل‌دیله‌ن، تپه‌سی ۴۷۳ متر اوزونلوغون‌دا، ۸۶ متر گئنیشلیین‌ده و ۱۳ متر هوندورلویو اولان دوزلمه بیر تپه اۆزرینده اینشا ائدیلمیش‌دیلر. سارایلارین اولدوغو بو تئرراسا ایکی گئنیش پیللکه‌نله چیخیلیردی. پیللکه‌نلرین یان دیوارلاری قابارتما هیکللرله دولودور.

خشایارشاین تاخت سالونون‌دا، هر بیری ۲۰ متر هوندورلوک‌ده اولان و اۆزرینده ۲ متر هوندورلویون‌ده باش‌لیقلاری اولان ۱۰۰ سوتون وار ایدی. باش‌لیقلار بوغا و اینسان شکلین‌ده ایدیلر. سارایین ایکی بؤیوک سوتونلا مؤحکمله‌ن‌دیریله‌ن قاپی‌سینین هوندورلویو ۱۱ متردیر. قاپی‌داکی سوتونلارین قارشی‌سین‌دا، اوزلری اینسان شکلین‌ده اولان ایکی بوغا هیکلی واردیر.

### قارشیلاما سالونو
داریوشمیصرده‌کی داش کارخانالارین‌دان گتیریله‌ن بلوک داشلارلا دوزلدیلمیش "آپاداما" آدلی قاشیلاما سالونو ۱۰.۰۰۰ نفر اینسان یئرلشیردی. بو قدر بؤیوک بیر قاپالی سالون باشقا هئچ بیر سارای‌دا گؤرولممیش‌دیر. خزینه سارایینین گئنیش دهلیزینه آچیلان ۴ بؤیوک آهشاپ کاپی‌سی واردی و بونلار رئنک‌لی و سوس‌لو آلچیلارلا کاپلیی‌دی.

پرسپولیس‌ده بؤیوک سوتونلار اۆزرینده، فارسلارین اینانچلارینی عکس ائتدیره‌ن هیکل لر واردیر. بونلار خئییر سمبوولو اولان یاری اینسان بیر دؤیوش‌چو ایله شر سمبوولو اولان بیر جاناوارین موباریزه‌سینی و خئییر سمبوولونون ظفرینی گؤستریر.

### شاه مزارلاری
پرسپولی‌سین یاخینلیغین‌داکی داشلیق داغین یاماجلارین‌دا بیر-بیرین‌دن ۸-۱۰ km اوزاق‌لیق‌دا، داشلار اویولاراق دوزل‌دیله‌ن و سارای گؤرکه‌م‌لی ایکی سردابه مزار واردیر. فریقییا کرال مزارلارینا بنزه‌یه‌ن بو مزارلار "تخت جمشید" و "نقش  روستم" آدلاندیریلیرلار. بونلاردان بیری بیرنجی داریوش نین مزاری‌دیر.

۳۳۰ میلاددان اؤنجه جی ایلده ماکدونیالی ایسگندر فارسلاری مغلوب ائدرک شهری یاندیردی. بون‌دان سونرا شهر تورپاق قالیقلاری آلتین‌دا قالدی و تاریخ صحنه‌سین‌دن چکیل‌دی.

## قالری
left|tumb|300px

left|tumb|400px
left|tumb|300px

## بیرده باخ
هخامنشلر

## خاریجی کئچیدلر
http://bucatarih.sitemynet.com/harikalar/parsa.html 

## گؤرونتولر


File:Persepolis east side at spring.jpg

File:Plan of Persepolis.png

File:Italian - Plate with Overhanging Edge - Walters 481364 - Obverse.jpg

File:Persepolis 12.jpg

File:Persepolis east side-02 at spring.jpg

File:Persian frieze designs at Persepolis.jpg

File:Lotus Achaemenid architecture.JPG

File:Persepolis - statue of a mastiff.jpg

File:Artaxerses III tomb.jpg

File:Cuneiform inscriptions from Persepolis by Nickmard Khoey.jpg



## قایناقلار



بؤلمه:ایران تاریخی
بؤلمه:ایران‌داکی عوموم دونیا ارثی
بؤلمه:Lost ancient cities and towns
بؤلمه:پرسپولیس
بؤلمه:Buildings and structures completed in the 6th century BC
بؤلمه:Achaemenid cities
بؤلمه:Archaeological sites in Iran
بؤلمه:Former populated places in Fars Province
بؤلمه:Ancient Iranian cities
بؤلمه:Achaemenid architecture
بؤلمه:ایران مدنیتی
بؤلمه:Ruins in Iran
بؤلمه:World Heritage Sites in Iran
بؤلمه:Buildings and structures in Fars Province
بؤلمه:Tourist attractions in Fars Province
بؤلمه:Persian art
بؤلمه:Establishments in the Achaemenid Empire