open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قیرغیزیستان و تاجیکیستان چاتیشمالاری ۲۰۲۱

قیرغیزیستان و تاجیکیستان چاتیشمالاری ۲۰۲۱ اینگیلیسجه (2021 Kyrgyzstan–Tajikistan clashes) مرزی ساواش دیر کی قیرغیزیستان و تاجیکیستان آراسیندا ۲۰۲۱ ایلین آوریل آیین ۲۸ ندن مئی آیین ۱ جک باش وئردی بو چاتیشما اصل ده بیر سو قایناقین اۆستۆنده باش وئرمیش.

## قایناقلار
مهسا امینی

**مهسا امینی** (دؤغوم: ۳۱ تیر ۱۳۷۹ و یا ۳۰ شهریور ۱۳۷۹ – اؤلوم: ۲۵ شهریور ۱۴۰۱) ۲۱ یا ۲۲ یاشیندا بیر ایرانلی قیزیدی کی ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ ده ایران ایسلام جومهوریتی‌نین گشت ارشاد گوجلری طرفیندن ایجباری حیجاب ندن ایله دستگیر اولونوب، و دستگیر اولان لحظه‌دن قیسا بیر مودت سونرا گشت ارشاد مامورلاری طرفیندن ضرب و شتم ندن ایله کومایا گئتدی و ۳ گون سونراسی، ۲۵ شهریور گونو تهرانین کسری بیمارستانیندا وفات ائتدی.

مهسا امینی‌نین زورونلو حجاب ندنلی قتلی ایران جامعه‌سینی و فارس‌دیللی فضای مجازی‌سینی شوک ایچینه آپاردی.

بو اتیفاقدان سونرا ایرانین ۸۰ دان آرتیق شهرینده تظاهورات کئچیریلدی.
بو اتیفاقدان سونرا اینترنت ایراندا موختل اولوب و واتساپ ایله اینستاقرام فیلتر اولوندو.

## یاشاییش
مهسا (ژینا) امینی ۱۳۷۹–جو ایلده کورد بیر عاییله ده ساققیز شهرینده دوغولوب. مهسا اؤلوموندن قاباق تازاجا بیلیم‌یورد دا قبول اولموشدو. مهسا کیارش آدیندا بیر قارداشی وارمیش.

## بیر ده باخ
* حدیث نجفی
* نیکا شاکرمی

## قایناقلار

بؤلمه:ساققیز اهالیسی
بؤلمه:کورد قادینلار
ایزدخواست

**ایزدخواست** فارس اوستانی‌ آباده بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵٬۹۱۰ نفر جمعیتی واردیر. 

## قالری


Izadkhvast Castle 04.jpg|Drawbridge of the castle
Izadkhvast ruins 01.jpg|Ruins of  the old town
Safavid-period bridge, Izadkhvast 01.jpg|Safavid-period bridge


## قایناقلار

بؤلمه:آباده بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
بئل فیتدیقی

بندانگشتی|بئل فیتدیغی
**بئل فیتدیقی** ()  بیر نووع مریضلیکدیر. بو مریضلیک آغیر بیر شئی گؤتورمکدن و یا ندنسیز اونورغا سوتونون مهره لرینده اولور.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

بؤلمه:طیب
سیلندیر

بندانگشتی|سیلندر
سیلندیر اینگیلیسجه (Cylinder) 

ژئومتریک شکیل لردن بیریسی دیر . بو شکیل ده حجم یوخسا توتاجاغی اؤنملی دیر  و حجم اوچون بو فورمول وار دیر *V* = π*r*2*h* 

## قایناقلار
ریوردنس: حرکتلی ماجرا

***ریوردنس: حرکتلی ماجرا*** () ریوردنس رقص نوماییشیندن ایلهاملانان ۲۰۲۱ میلادی ایلین کامپیوتر جیزگی ماجرایی فیلمی‌دیر. فیلم River Productions و Aniventure اوچون Cinesite طرفیندن حاظیرلانیب. Riverdance: The Animated Adventure ۲۸ مئی ۲۰۲۱–جی میلادی ایلده بیرلشمیش شاهلیقدا (بیریتانیادا)، اسکای سینما طرفیندن، و ۱۴ ژانویه ۲۰۲۲–جی میلادی ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده نتفلیکس–ده یاییملاماق اوچون تقدیم ائدیلدی.

## قایناقلار
آمپر

بندانگشتی
**آمپر** (ایشاره‌سی A )، الکتریکده جریان شیدتی‌نین واحیدی‌دیر. واحید زاماندا کئچن یوکو میقدارینا الکتریک جریانی‌نین شیدتی دئییلیر. بیر کئچیریجی بللی بیر  حیصه‌دن ثانیه‌ده بیر کولون کئچرسه، جریان شیدتی بیر آمپر اولور. 

  الکتریک جریانی‌نین شیدت واحیدی فرانسه‌لی فیزیکچی، کیمیاچیسی و ریاضیاتچیسی آندره ماری آمپرین (1775-1836) شرفینه بئله آدلاندیریلیب . 

## قایناق

بؤلمه:فیزیک
بؤلمه:بیریملر/واحیدلر
ارسنجان

**ارسنجان** فارس اوستانی‌ ارسنجان بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۷٬۷۰۶ نفر جمعیتی واردیر. 

## قالری

فایل:پیر با صفا 2.jpg|پیر با صفا 
فایل:نمای از باغات ارسنجان.jpg|باغات ارسنجان
فایل:مروارید سبز ارسنجان در روز برفی.jpg|مروارید سبز ارسنجان در روز برفی
فایل:مدرسه سعیدیه ارسنجان.jpg|مدرسه علمیه سعیدیه ارسنجان
فایل:مسجد جامع ارسنجان 4.jpg|مسجد جامع ارسنجان
فایل:Masjed jame arsanjan.jpg|مسجد جامع ارسنجان
فایل:کوچه باغات ارسنجان.jpg|کوچه باغات ارسنجان در زمستان



## قایناقلار

بؤلمه:ارسنجان بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
مزایجان (بوانات)

**مزایجان** فارس اوستانی‌ بوانات بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳٬۵۶۷ نفر جمعیتی واردیر. 

## قایناقلار

بؤلمه:بوانات بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
آنانیموس

**آنانیموس** (اینگیلیسجه: Anonymous) **تانینمایان** قارشی‌لیغی ایله بیر هکتیویست قوروپ دور. اونلارین دئدیق‌لارینا گؤره آنانیموس بیر سیال قوروپ دور و هاممی اونا اۆیه(عضو) اولا بیلر.
## آیریجا باخ

## قایناقلار
صوغاد

**صوغاد** فارس اوستانی‌ آباده بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۲٬۵۸۲ نفر جمعیتی واردیر. بو شهرین اهالیسی قاشقای تورکجه‌سی و فارسجا دیلینده دانیشیرلار.

## قایناقلار

بؤلمه:آباده بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
لیو و مدی

**لیو و مدی** () بیر دیزنی چنل اورجینال دیزی‌سی. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری'نده ۱۹ جولای ۲۰۱۳–جو میلادی ایلده اؤن گؤستریمی یاپیلان دیزی، ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۳ ده یایینلانمایا باشلادی. دیزی‌نین تورکیه‌دکی ایلک گؤستریمی ۷ ژوئن ۲۰۱۴ دیزنی چنل ده یاپیلمیشدیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* 

بؤلمه:۲۰۱۳–جو میلادی ایلده باشلایان آمریکا بیرلشمیش ایالتلری تلویزیون سریاللاری
احمد بن یحیی بلاذری

**احمد بن یحیی بلاذری** تام آدی **ابوالحسن احمد بن یحیی بن جابر بن داوود البغدادی البلاذری** (عربجه. أحمد بن یحیى بن جابر البلاذری‌) — ۹. عصر تاریخچیسی. دوغوم ایلی ۲-جی ه.ق یئری ایسه بغداد، ۸۹۲-جی ایلده وفات ائتمیشدیر. ایکینجی ه.ق عصری‌نین جوغرافیا و تاریخچی‌لریندن‌ ایدی کی بغداددا یاشاییب فارسجا کیتاب‌لارین سوریانی‌جه‌یه چئویریردی. یاقوت حموی اوندان چوخلو تعریف‌لر ائتمیشدیر.  

## آد و سوی
  اونون نسلی و آتالاری بللی دئییل. بلاذری آدی دئییلمه‌سی‌نین‌ده سببی اونون بلازور ایچیب خسته اولماغیندان قایناقلانیر. بلازور آدی هیندوستاندا طبابتده ایستیفاده ائدیلن بیر میوه‌نین آدی‌دیر.  

## کیتاب‌لاری

* انساب الاشراف
* فتوح البلدان
* عهد اردشیر 
* کتاب الاخبار

 **فتوح البلدان**

بو کیتاب پئیغمبر زامانیندان سونراکی ساواش‌لارین تاریخی کیتابی‌دیر و او، ساواش‌لاری شهر-شهره بیان ائتمیشدیر. ائله‌بیل! بو کیتابین اساسی ایندیکی کیتابدان چوخ داها قالین و چوخیمیش. بلازوری اونو ۵۰۰ صحیفه ده خولاصه ائتمیشدیر. 

 " فتوح البلدان "  اثرینده آذربایجان حاقیندا معلومات‌لار وئرمیشدیر. 

**انساب الاشراف**

  بو کیتاب ۲۰ جیلد و ۹۰۰۰ صحیفه ایمیش کی ایندی‌لیکده اونون فقط ۱۱-جی جیلدی الده دیر.  

## قاینا‌ق

* («فرهنگ مکتشفین و جغرافی نویسان جهان». نیک بین، نصرالله.انتشارات نبوی، چاپ وزیری٬ ۱۳۷۵.)
* (الامام: أبی الحسن، احمد، البلاذری، *(فُتُوح اَلُبلدان)* ، دار الکتب العلمیة، چاپ نهم، بیروت لبنان، انتشار ۱۹۸۳ میلادی به (عربی)،

بؤلمه:تاریخچیلر
بؤلمه:تاریخچی‌‌لر
بؤلمه:عالیم
آلما خانیم

**آلما خانیم** - تورک/موغول میفولوژی‌سینده ساواش تانریچاسی. اؤزل‌لیکله موغول‌لاردا ساواشچی تانریچا اولاراق یئر آلیر. تورک کولتورونده قادین‌لارین ساواشچی‌لیغی یایغین اولوب، بو گئرچکلیک ‌ناغیل‌لاردا و میفولوژی‌ده ده یانسیماقدادیر. تورک-موغول آلغیلاییشیندا قادین هئچ‌بیر زامان ائوه قاپاتیلیب، ساخلانان بیری د‌ئییلدیر. سوسیال یاشامدا آکتیو رول آلیر. موغول قایناق‌لاریندا آلما هاتان (آلما هاتون) اولاراق بحثی گئچر. 

## اتیمولوژی
  (آل) کؤکوندن توره‌میشدیر. آلماق فعلی ایله باغلانتیلی‌دیر. قیزیل آلما تعبیری‌نین تورک فتح آنلاییشینی سیمگله‌دیگی دیقته آلنیرسا آلما سؤزجو‌گونون ایچریگی داها دوغرو اولاراق آنلاشیلابیلیر. آیریجا یئنه آلماق فعلی‌نین ‌عئینی زاماندا فتح‌ائتمک دئمک اولدوغونو دا دیقته آلماق دوغرو اولاجاقدیر. آلا‌غان، آلغان، آلچو، آلکان، آلمیش، آلامان سؤزجوک‌لری تورکجه‌ده فتح (اؤلکه‌لری آلان) آنلامینا گلیر و اینسان‌لارا دا آد اولاراق وئریلیر.  

## قایناق

* Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt, Türkiye, 2011 (OTRS: CC BY-SA 3.0)27 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

بؤلمه:میفولوژی
بؤلمه:تورک میفولوژیسی
زاهده خاتون

**زاهده خاتون** (؟-؟) — ائلدنیزلر سولاله‌سی‌نین ایکینجی آتابگی محمد جهان پهلوانین آروادلاریندان بیری.  

## یاشاییشی
  اوندان جلالیه آدلی قیزی اولموشدور. اری‌نین اؤلوموندن (1186) سونرا ناخچیواندا یاشامیش، ائلدنیزلرین خزینه‌سی یئرلشن الینجه قالاسی‌نین صاحیبی اولموشدور. ایلک آتابیگ شمس‌الدین ائلدنیزین دؤوروندن آتابیگ‌لره تابع تورپاق‌لاردان گلن بوتون گلیرلر بو خزینه‌ده ساخلانیلیردی. جهان پهلوانین تورک قیزی قتیبه خاتوندان اولان اوغلو ابو بکر عمیسی قیزیل آرسلانی اؤلدورولن کیمی (1191) ناخچیوانا گله‌رک، الینجه قالاسینی و اوراداکی خزینه‌نی اله کئچیریر.منبع‌لرده کی  معلوماتین تحلیلی زاهده خاتونون بوندان سونرا، گؤرونور، جهان پهلوانین هله 1175 ایل ده آغ‌سونقوری‌لردن گئری آلدیغی تبریزه کؤچدوگونو و بو شهرین حاکیمی اولدوغونو تصدیق ائدیر. تاریخچی ال-حسین‌ین معلوماتینا گؤره، آتابیگ ابو بکر اؤلدوکدن (1210) سونرا ناخچیوانا، اوراداندا جولفایا، مرنده وب. آذربایجان شهرلرینه هوجوم ائدن گورجولر زاهده خاتونون حاکیملیک ائتدیگی تبریزی ده موحاصیره یه آلیرلار. شهر رئیس‌لری ایله مصلحتله‌شن زاهده خاتون تبریزی غارتدن و داغینتیدان خیلاص ائتمک اوچون گورجولره او قدر مال، پول، قیزیل باج وئریر کی،  " بؤیوکدن کیچیگه کیمی بوتون گورجولر دؤولتلنیرلر " . سون آتابیک اؤزبک دؤورونده ناخچیوان زاهده خاتونون قیزی، اؤزبگین آتا بیر باجیسی جلالیه‌نین مولکو اولموشدور. 

## قایناق

* Bünyadov Z. M., Azərbaycan Atabəyləri dövləti [1136-1225], B., 1985;
* An – Nasavi Şixabaddin, Jizne opisanie sultana Djalal ad-Dina Mankburnı, B. 1973;
* A l – X u s e y n i S a d r a d d i n A l i, Ax bar ad-da u lat as-Sel d cu kiyə, M.,1980.
حدیث نجفی

**حدیث نجفی** (Hədis Nəcəfi) ۱۴۰۱-جی ایلده ایراندا گئدن گؤستریلرده کرجده گولـله آتیشی نتیجه‌سینده  حیاتینی ایتیرن آذربایجانلی گنج قیز ایدی. گولـله آتیشی نتیجه‌سینده بد‌نینین موختلیف یئرلریندن یارالاندی و کرجین قائیم آدلی مریض‌خاناسینا آپاریلدیقدان سونرا جانینی الدن وئردی.

آناسینین بیر ویدئودا دئدیگینه گؤره بدنینه اوچ گولـله مرمیسی (اورگینه، قارنینا و بوغازینا) و چوخلو ساچما گولـله‌لر دییب. آتا آناسی تورکدور و آذربایجانین میانا شهریندن دیرلر.

## یاشامی
حدیث نجفی ۱۵ دئی ۱۳۷۸-جی هیجری شمسی ایلینده کرجده میانادان کؤچموش تورک بیر عائیله‌ده دوغولدو. اؤزوندن بؤیوک اوچ باجیسی و اؤزوندن کیچیک بیر قارداشی وار ایدی. تیکیش و پالتار طرّاحلیغی اوزره دیپلوم مدرکی آلمیشدی و کرج شهرینین مهرشهر محله‌سینین ارم آدلی خیاوانیندا یئرلشن بیر رستوراندا چالیشیردی.

## اؤلومو
۱۴۰۱-جی ایلین شهریور و مهر آیلاریندا ایراندا گئدن گؤستریلر عرفه‌سینده حدیث نجفی ده کرجده اولان تظاهوراتدا ایشتیراک ائتدی. بو گؤستریلر مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باش وئرمیشدیر. موخالیفلره عاید ایران وایر خبر سایتینین بیلدیردیگینه گؤره، ۲۱ سپتامبرداکی گؤستریلر سیراسیندا گۆونلیک گوجلرینین ائتدیگی آتیش نتیجه‌سینده بد‌نینین موختلیف یئرلریندن یارالانان ۲۲ یاشلی حدیث نجفی مریضخانایا آپاریلدیقدان سونرا یاشامینی ایتیردی. سوسیال مدیادا یاییلان خبره گؤره، حدیث نجفینین باجیسی اؤلوم خبرینی دوغرولادی. حدیثین تورکجه ماهنیلار سؤیله‌دیگی ویدئو گؤرونتولری سوسیال مدیادا گئنیش شکیلده پایلاشیلیردی.
حدیث نجفی اؤلدورولمه‌سیندن بیراز سونرا یالنیشجاسینا بیر ساچینی دالدان باغلایان تظاهوراتچی قیز ایله ایشتیباه دوشدو. باشینین توکونو دالدان باغلایان بو قیز سونرالار حدیث نجفی اولمادیغینی وورغولادی. حدیث نجفینین باجیسی دا ساچینی دالدان باغلایان تظاهوراتچی قیزین حدیث نجفی اولمادیغینی دوغرولادی.

## بیر ده باخ
اسراء پناهی

مهسا امینی

## قایناقلار

بؤلمه:آذربایجانلیلار
بؤلمه:آذربایجانلی قادینلار
بؤلمه:کرجلیلر
بؤلمه:میانالیلار
آزادلیق عدالت میلّی حؤکومت

**آزادلیق عدالت میلّی حؤکومت** یا **آزادلیق عدالت میللی حؤکومت** (Azadlıq ədalət milli hökümət) گونئی آذربایجان خالقی طرفیندن ایشلدیلن بیر شوعاردیر. بو شوعار آذربایجان میلی حؤکومتینی خاطیرلاییر و آذربایجان میلّی حرکاتیندا ان اساسی شوعارلارداندیر. یئنی زامانلاردا بو شوعار ایلک دفعه ۲۰۲۰-جی ایلده تبریز شهرینده ایکینجی قاراباغ ساواشینا دستک وئرمک اوچون کئچیریلن گؤستریلرده سسلندی و او زاماندان بری گونئی آذربایجاندا کئچیریلن تظاهوراتلاردا ایستیفاده اولونور.

## قایناقلار

بؤلمه:شوعارلار
دوبرجی

**دوبرجی** فارس اوستانی‌ داراب بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۲،۹۰۷ نفر جمعیتی واردیر. 

## قایناقلار

بؤلمه:داراب بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
ایرنه اسکولار

**ایرنه اسکولار** (؛ زادهٔ ) اسپانیالی اویونچو دور.   ۲۰۱۶ ایلینده ، ان یاخچی اویونچو اودولونو کسب ائدیب . 

## قایناقلار

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Irene Escolar». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۱۸.

## ائشیگ باغلانتیلار

* 
* ایرنه اسکولار در راتن تومیتوز
* 
* 
* ایرنه اسکولار در آلوسینه (فرانسوی)
بؤلمه:۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:مادرید دوغوملو قادین اویونچولار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ایستاندارد زامان

**ایستاندارد زامان** جوغرافی بؤلوم داخیلینده ساعاتلاری بیر واحید زاماندا بیرلشدیریر. عومومیتله، ایستاندارد زامان بؤلگه‌دن کئچن بعضی مریدیان ()-لاردا یئرلی اورتا زامانا اویغون گلیر و چوخ وقت منطقه‌نین مرکزینه یاخیندیر. تاریخن ایستاندارد زامان ۱۹-جو عصرده هاوا وضعیتی و قاطار سیاحتینه کومک ائتمک اوچون یارادیلمیشدیر. ۲۰-جی عصرده قلوبال مقیاسدا تطبیق ائدیلن جوغرافی بؤلوملر زامان قوروشاقینا چئوریلدی. 

## قایناقلار
رافائل اوروثکو

**رافائل اوروثکو** (ایسپانیا دیلی: Rafael Orozco Maestre)، شارکیچی و موسیقیچی. رافائل اوروثکو ۲۴ مارس ۱۹۵۴ تاریخینده Becerril  و ۱۱ ژوئن ۱۹۹۲  میلادی تاریخینده Barranquilla شهرینده وفات ائدیب.

## قایناقلار

بؤلمه:موسیقی قارالامالاری
بؤلمه:موسیقیچیلر
آپاچی جانکشن، آریزونا

**آپاچی جانکشن** آریزونا ایالتینین پینال بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* 

بؤلمه:آریزونا شهرلری
لیک هاواسو سیتی، آریزونا

**لیک هاواسو سیتی** (, ) آریزونا ایالتینده بیر شهر.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* 
* Lake Havasu City Guide
* Lake Havasu City Visitors Bureau
* Lake Havasu City Chamber of Commerce

بؤلمه:آریزونا شهرلری
سورپرایز، آریزونا

**سورپرایز** آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر شهر دیر.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* 

بؤلمه:سورپریس، آریزونا
بؤلمه:آریزونا شهرلری
داموکلس

بندانگشتی|داموکلس یئمکده
**داموکلس**  یوخسا **داموکلس قیلینجی** () قدیم یونان افسانه لریندن دیر . 

## داستانی
بو افسانه ده داموکلس سیسیل یونانلی بؤلگه سینین  پادیشاهینا ایکینجی دیونسیوسا خیدمت ائدرمیش و چوخ گۆج سونمیش  بو اۆزدن شاه بیر گۆن دئدی گه منیم یئریمی بیر گۆنلوک آل و سن بیر گۆنلۆک شاه اول داموکلس چوخ سویندی و قبول ائتدی یئمک ییرکن گؤزل اینسان لاری گؤرۆپ چوخلی سویندی آما بیر یاندان بیر قیلینج گؤردو و بو قیلینج او خوشلوق لاری گؤزوندن قاچیرتدی.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* .
سولیاک مریضلیگی

**سولیاک مریضلیگی** () بو مریضلیک بدنین باغیشیقلیق سیستمینه گؤره دیر. بو مریضلیکده باغیشیقلیق سیستمی گلوتین پروتئینین مریضلیک یارادان تانیر و بو اوزدن بو پروتئینه هجوم ائدیر. بو مریضلیک اوتوایمیون مریضلیک لریندن ساییلیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* 

بؤلمه:پدیاتریا
گلوتن

**گلوتن** یوخسا **گلوتین** ()  گیلیادین و گلوتینین پروتئین لرین قاتیشیغیدیر . بو پروتئینلر بعضی بیتکیلرین دنه لرینده اولور ان چوخ غلاتدا (آرپا ، بوغدا و...).

## قایناقلار

## آرتیق اوخو

* 
* 

بؤلمه:گلوتن
ایج

**ایج** فارس اوستانی‌ ایستهبان بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۶٬۲۴۶ نفر جمعیتی واردیر. 

## قایناقلار

بؤلمه:ایستهبان بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
نصف‌النهار

بندانگشتی|نصف‌النهارلار
**نصف النهار یوخسا اوزون جوغرافی خطی** ()  قوزئی قوطب دان گۆنئی قوطبا دک چکیلمیش بیر فرضی خطدیر. جوغرافی بیلیم آدام لاری بو خط لری قرینویچ خطیندن یوخسا باشلانقیچ مئردیان دان (نصف النهار مبدا) حساب ائدیرلر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* The Principal Meridian Project (US)
* 
* Resources page of the U.S. Department of the Interior, Bureau of Land Management
*
نیکا شاکرمی

**نیکا شاکرمی** (۱۰ خزل (مهر) ۱۳۸۴-زومار (شهریور)۱۴۰۱) بیر گنج معترض قیز ایدی. نیکا ایران ۱۴۰۱ آیاقلانماسی سبب‌ینده تهران کشاورز خیاوان‌یندا آیاقلانمایا قوشولموش و روسری‌سین یاندیرمیشدیر او سبب‌له ایسلام جومهوریتی‌نین‌ سرکوب گوجلری اونو توتوب نامعلوم یئر ده شکنجه ائدمیشلر نیکا بو سبب‌له اولموش و جسدی ۱۰ گون سونرا عاییله‌سینه وئریلیر.
 

## قایناقلار
ایران ۱۴۰۱ باشاباش اعتیراضلاری

**ایران ۱۴۰۱ آیاقلانماسی** یا دا **ایران دا مهسا امینی‌نین اؤلومونه گؤره اعتیراضلار** ۱۴۰۱ ایلینده اولان ایران‌دا اعتیراضلارا دییلیر. بو اعتیراضلار مهسا امینی آدلی بیر قیزین ارشاد دولانانین الی‌له اؤلدورمسینه باشلادی.
## قایناقلار
کؤشک

**کؤشک** و یا **قصر**، گئنیش بیر باغ ایچینده اینشا ائدیلمیش بزکلی بیر یاپی دیر.

عومومی اوْلاراق آسیا معماری‌سینده، یاساق شهر و توپ‌قاپی سارایی کیمی سارایلار و یا دیگر بؤیوک ائولر، یاپی‌لار و قورولوشلار آسما کؤرپۆلر و یا قاپالی یۆرویوش یوْللاریلا بیرلشدیریلمیش بیر و یا داها چوْخ یان کؤشکه صاحیب اوْلابیلمکده دیرلر.

## قایناقلار
فليئتون

**فِلیئتون** (فرانسیزجا. feuilleton, *feuille*—  " صحیفه  " فارسجا. پاورقی) – قزئت-‌درگی صحیفه‌لرینده چاپ اولونان اثرلرین، اساساً، ساتیریک شعرین خوصوصی نؤوعو. هم نثر، هم ده نظمله یازیلان فلیئتوندا ایجتیماعی حیاتین منفی جهت‌لری تنقید اولونور و لاغا قویولور. فلیئتونون ایلک دفعه  مئیدانا چیخدیغی فرانسه‌ده کئچمیش زامان‌لاردا تئاتر و ادبیات عالمینده کی حادیثه‌لره دایر مزه‌لی و کسکین تنقیدی مقاله‌لر فلیئتون آدلانیردی. 

  آذربایجاندا ایلک دفعه  فلیئتون ژانرینی ادبیاتیمیزا میرزا علی اکبر  صابر گتیرمیشدیر.  

## قایناق
بؤلمه:ادبیات ژانر اساسیندا
بؤلمه:ادبیات
اسماعیل‌زاده

**اسماعیل‌زاده** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*مجتبی اسماعیل‌زاده
*افشین اسماعیل‌زاده
*رسول اسماعیل‌زاده دوزال

بؤلمه:سوی‌آد
صدیق

**صدیق** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*مجدی صدیق
*احمد صدیق
*عمر صدیق
*حسین محمدزاده صدیق
*امیرحسین صدیق
*الکساندر صدیق
بؤلمه:سوی‌آد
محمدزاده

**محمدزاده** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*حسین محمدزاده صدیق
*وحید محمدزاده
*نوید محمدزاده
*مهدی محمدزاده
*میرزه بالا محمدزاده

بؤلمه:سوی‌آد
قارغیدالی چؤرگی

بندانگشتی|قارغیدالی چؤرگی
**قارغیدالی چؤرگی** () بیر نوع چؤرکدیر. بو چؤرک قارغیدالی اونونداندیر و ایلک آمریکا دا آمریکا یئرلی لر طرفیندن  آریزونا دا هوپیلر اله ایله پیشیریلمیشدیر. مکزیکده بو نووع چؤرک چوخ پیشیریلیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
*  Indians.org History of cornbread
ایریتابل باغیرساق سندرومی

**ایریتابل باغیرساق سندرومی** یوخسا **آی بی اس** () باغیرساق ایشینده بیر قارشیقلیق دیر. بو مریضلیک ده یوبوست یوخسا ایسهال ، قارین آغریسی ، نفخ و... علامتلری دیر. بو مریضلیگین هئچ بیر اورقانیک ندنی یوخدور.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* 

بؤلمه:طیب
اریکسون (سوی‌آد)

**اریکسون** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*جان دویوید اریکسون
*سارا اریکسون
*دوک اریکسون
*اریک اریکسون
*ایلوف اریکسون
*ماقدالنا اریکسون
*شانون اریکسون
*سون یوران اریکسون
*سوندرا اریکسون
*رون اریکسون
*جان ادوارد اریکسون
بؤلمه:سوی‌آد
قریشی

**قریشی** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*محمد قریشی
*فرخ قریشی
*نورالدین قریشی
*مهدی قریشی
*حنیف قریشی
*اقبال حسین قریشی
*سحر قریشی
بؤلمه:سوی‌آد
نوبندگان

**نوبندگان** فارس اوستانی‌ فسا بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۲٬۴۱۰ نفر جمعیتی واردیر. 

## قایناقلار

بؤلمه:فسا بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
العامری

**العامری** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*علی العامری
*جابر العامری
*علی العامری (فوتبالیست)
بؤلمه:سوی‌آد
کامو

**قریشی** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*آلبر کامو
*رنو کامو
*تاکشی کامو
*شوقو کامو
*شو کامو
*کامو هووهانیسیان
*کامو (کومونه)
*کامو، کولورادو
*کامو، نیقاتا
تاروت

بندانگشتی|تاروت
**تاروت** () ۷۸ کارت دیر.  ۲۲ ترامپ کارتی دؤرت بسته ۱۴ دنه لیک هر بیری دؤرت اۆز شکلینده  کارت . اینگیلیس دیلینده اولان اۆلکه لر ده قیسمت گؤرمک ایچین یوخسا اینسان لارین گلجگین گؤرمک اوچون ایشلنیر. بعضی اوروپا اۆلکه لرینده تاروت کارت لاریندان اویون اویناییرلار.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

بؤلمه:تاروت
بؤلمه:کارت اویونلاری
روبنسون

**روبنسون** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*جانیس روبنسون
*ریچ روبنسون
*فیکی سو روبنسون
*سینثیا روبنسون
*بوبی روبنسون (شارکی یازیچی)
*الین روبنسون
*جیمس روبنسون (كاتب)
*بورتر روبنسون
*داون روبنسون

بؤلمه:سوی‌آد
سایکس

**سایکس** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*براندا سایکس
*جورج سایکس
*اریک سایکس
*الیور سایکس
*واندا سایکس
بؤلمه:سوی‌آد
پیر سلطان آبدال

**پیر سلطان آبدال** (۱۴۸۰، سیواس – ۱۵۵۰، سیواس) — ۱۶.عصرده یاشامیش خالق شاعیری، اوزان.  

## حاقیندا
  پیر سلطانین اصل آدی حیدردیر. سیواس‌ین اولدوز ماحالی‌نین چیرچیر ناحیه‌سینده‌کی  باناز کندینده دوغولموشدور. بکتاشی اوجاغی‌نین پیری ایدی. ایجتیماعی و اینانج عوصیانی‌نین باشچیسی اولموشدور. بو حادیثه ، سلطان سلیمان قانونی (۱۵۲۰–۱۵۶۶) و  بیرینجی شاه تهماسیب (۱۵۲۴–۱۵۷۶) زامانیندا اولموشدور.

## شعرلریندن
  اؤتمه بولبول اؤتمه شن دئییل باغیم  

  دوست سنین دردیندن من یانا یانا  

  توکندی فیتیلیم اریدی یاغیم  

  دوست سنین دردیندن من یانا یانا  

  دریادان آیریلمیش سئل‌لره دؤندوم  

  آتشی قارارمیش کول‌لره دؤندوم  

  واخیت‌سیز آچیلمیش گول‌لره دؤندوم  

  دوست سنین دردیندن من یانا یانا  

## قایناق
بؤلمه:شاعیرلر
کرون مریضلیگی

**کرون مریضلیگی** ()  باغیرساق لارین (یوغون باغیرساق و نازیک باغیرساق) ایلتیهابینا ندن اولور . بو مریضلیک بو اۆزدن باغیرساق ایلتیهاب مریضلیکلریندن (IBD) ساییلیر. کرون باغیرساق ایلتیهاب مریضلیگی ساییلیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* 

بؤلمه:طیب
باغیرساق ایلتیهاب مریضلیگی

**باغیرساق ایلتیهاب مریضلیگی** () یوخسا (IBD)  یوغون باغیرساق و نازیک باغیرساق مریضلیک لریدیر. کرون مریضلیگی و اولسراتیو کولیتیس بو مریضلیکلردندیر. کرون مریضلیگی یوغون باغیرساق و نازیک باغیرساق یانیندا آغیز ، مری ، قارین و دلیگه جک ائتکیله‌ییر. 

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
*
مری

بندانگشتی|مری
**مری** () اونورغالیلاردا بدنین بیر پارچاسی دیر. بو پارچا آغیز و قارین آراسیندادیر و یئمک سیستمینده‌دیر .

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

بؤلمه:هضم سیستمی
زاهدشهر

**زاهدشهر** فارس اوستانی‌ فسا بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۹٬۷۱۹ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:فسا بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
هیرشفلد

**هیرشفلد** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*ماقنوس هیرشفلد
*لودویق هیرشفلد مک

بؤلمه:سوی‌آد
دونیا قیزلار گونو

بندانگشتی|مانیکا سانجای قاندی دونیا قیز گۆنۆن ده یئنی دهلی ده دانیشیر
**دونیا قیزلار گونو**  () بیرلشمیش میلت لر قورومون طرفیندن سئچیلمیش بیر گۆندۆر. ۲۰۱۲ اوکتوبر آیین ۱۱ دونیانین ایلک قیز گونی سئچیلدی و هر ایل بو گۆن ده اولوسلار آراسی قیز گۆنی اولاراق قوتلانیر. بو گۆنی قوتلامانین ندنی جینسی برابرلیکدیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

*Care International Day of Girls 2020 information
*Plan International Day of Girls information
*Day of Girls Day of Girls Australia website

بؤلمه:میلت‌لرآراسی کالکینما
بؤلمه:بیرلشمیش میللتلر گونلری
آمبرق (دقیقلشدیرمه)

**آمبرق** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛ 

* آمبرق

* آمبرق (کدپ)، ویسکانسین 

* آمبرق، ویسکانسین
آندوسکوپی

بندانگشتی|اندوسکوپی
**اندوسکوپی**  اینگیلیسجه (Endoscopy) معنی سی ایچرینی گؤرمک دیر و طیب بیلیمینده اینسانین بدنین ایچین مریضلیگین تانیماق اوچون گؤرمک دیر . بو ایش اندوسکوپ نان گؤرولور اندوسکوپ بیر یاپیم یوخسا قییرمه دیر کی اونان بدنین ایچین گؤرور لر‌. طیب بیلیمین ده معده و باغیرساقی گؤرمک اوچون اندوسکوپی ائدیر لر باغیرساق اندوسکوپیسینا کولونوسکوپی دئییلیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* The Atlas of Gastrointestinal Endoscopy endoatlas.com
* El Salvador Atlas of Gastrointestinal Endoscopy
* Gastrolab: Site in English, Swedish and Finnish with gastrointestinal endoscopy photolibrary 
* Preventing cross-contamination from flexible endoscopes massdevice.com
* Advances in Endoscopy  advancedimagingpro.com
سنت باسیل کیلیساسی

بندانگشتی|سنت باسیل کیلیساسی
**سنت باسیل کیلیساسی** () روسیه نین موسکو شهرینده دیر. ایوان تزار ایستدیگینن دۆزلدیلمیشدیر. بو کیلیسا روسیه نین أن تاریخی و اؤنملی کیلیساسی دیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* 
* State Historical Museums home page
* https://instagram.com/saint_basils_cathedral/
* VLOG: St Basil's Cathedral Light Show 

بؤلمه:روسیه‌ده‌کی عوموم دونیا ارثی
بؤلمه:۱۵۶۱ - جی ایلینده روسیه اؤلکه‌سینده یارانانلار
وبر

**وبر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*ملیسا مورفی وبر
*مایکل وبر (سیاستچی)
*ولفگانگ وبر
*ایمی وبر
*روزا وبر
*آموز آر. وبر
*روسل وبر
*شیرلی وبر
*ایستفن وبر
*بیل وبر (سیاستچی)
*وین وبر
*اد وبر
*جورج دبلیو. وبر
*رندی وبر
*لوسی وبر
*توم وبر
*استیون وبر (اویونچو)
*جیک وبر
*چارلی وبر (اویونچو)
*جای وبر
*ژاک وبر
*اولیویه وبر
*روزا وبر
*چوک وبر
*ماوک وبر
*ولفقانق وبر
*رابرت وبر
*ساسکیا وبر
*ویلهلم ادوارد وبر
*مایکل وبر
*ژوزف وبر
*ارنست هاینریش وبر
*ریچارد وبر (ریاضیاتچی)
*دانی وبر
*هاینریش فریدریش وبر
*لوئیس وبر
*ماکس وبر

بؤلمه:سوی‌آد
مهسا امینی‌نین اؤلومو

**مهسا امینی‌نین اؤلومو** ایران ایسلام جومهوریتی‌نین دؤورونده ایراندا و دۆنیادا اعتیراضلارا و گئنیش ری‌اکشن‌لره سبب اولان حادیثه‌دیر. مهسا امینی ۲۱ یا ۲۲ یاشلی قیز ایدی و اونون آدی سوسیال شبکه‌لرده میلیونلارلا دفعه تکرارلانیردی و مهسا امینی هشتگی فارس دیللی مجازی فضاسیندا ان چوخ راست گلینن هشتگ اولدو.

## قایناقلار
اسماعیل جعفرپور

**اسماعیل جعفرپور** — آذربایجانلی شرقشوناس، شاعیر.‌آذربایجان میلّی حؤکومتی دؤورونده پارتیزان دسته‌سی‌نین ‌باشچیسی، سالماس شهری‌نین حربی ‌فرماندهی، سالماس و تبریز شهرلرینده پولیس رئیسی تعیین ائدیلمیشدیر. فعالیتینه گؤره  " 21 آذر "  مدالی ایله تلطیف ائدیلیب. آذربایجان میلّی حؤکومتی سوقوط ائتدیکدن سونرا باکی‌یا کؤچوب باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون شرقشوناسلیق فاکولته‌سینی بیتیریب. بورادا علمی و ادبی فعالیتله مشغول اولوب.

## یاشاییشی
  اسماعیل قهرمان اوغلو جعفرپور 1925-جی ایل مارسین 5-ده سالماس ماحالی‌نین صدقیان کندینده آنادان اولوب. 1942-جی ایلده توده حیزبینه داخیل اولوب، سالماس شهرینده تبلیغات شؤعبه‌سینده فعالیت گؤستریب. سونرادان پارتیزان دسته‌سی‌نین ترکیبینده فعالیت گؤستریب.آذربایجان میلّی حؤکومتی دؤورونده پارتیزان دسته‌سی نین رئیسی، سالماس شهری‌نین حربی فرماندهی اولوب. اینقیلابی فعالیتینه گؤره " 21 آذر "  مدالی ایله تلطیف ائدیلیب. ستوان روتبه‌سی آلدیقدان سونرا سالماس شهر میلیس رئیسی تعیین اولونوب. 1945-جی ایلین سونوندا ایسه تبریز شهر میلیس ایداره سی‌نین رئیسی تعیین ائدیلیب. آذربایجان میلّی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا ایسه شومالی آذربایجانا کؤچوب. بورادا 1947-جی ایلده دیشچی‌لیک مکتبینی، 1956-جی ایلده ایسه ‌باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون شرقشوناسلیق فاکولته‌سینی بیتیریب.

  1977-جی ایل فوریه‌نین 18-ده باکی‌دا وفات ائدیب.

## یارادیجی‌لیغی
  ادبی فعالیته 1948-جی ایلدن باشلاییب. ایلک شعرلر مجموعه‌سی "قهرمانین دوشونجه‌لری" 1956-جی ایلده آذرنشرده چاپ ائدیلیب. 1956–1958-جی ایللرده  "آذربایجان"  قزئتی‌نین خوصوصی موخبیری اولموش، سونرادان موسکودا م.قورکی آدینا دونیا ادبیاتی اینستیتوتوندا تحصیل آلیب. او هم ده، آذربایجان دموکراتیک فیرقه‌سی‌نین اورقانی اولان  "آذربایجان"  قزئتینده بدیعی ادبیات شؤعبه‌سی‌نین مودیری ایشله‌ییب.  

## قایناق‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری
اعتیاد

بندانگشتی|بئیین متابولیسمی و موخدیر ماده سینه باغیملی اولماق
**اعتیاد**  یوخسا **باغیملی‌لیق** ()  بیر حالت دیر کی بدن پیس دورومنان یوخسا باغیملی اولاراق نورماللاشماق ایچین یوخسا دۆز ایشین گؤرمک اوچون او ماده یه احتیاج تاپیر. و اگر او ماده اولماسا بدنین ایشی قاریشیر. بو ماده لر موخدیر یوخسا داوا ، سیقار ، کافئیین و آلکول دور . اگر بیریسی بو ماده لرین بیرینه باغیملی اولورسا او ماده نی ایشلتمه سه مریض کیمین اولور.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* 
* Why do our brains get addicted?&nbsp;– a TEDMED 2014 talk by نورا ولکوف, the director of the National Institute on Drug Abuse at NIH.
Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes (KEGG) signal transduction pathways:
* KEGG – human alcohol addiction
* KEGG – human amphetamine addiction
* KEGG – human cocaine addiction
* – What are different types of Drug Addiction Treatment Programs
هابر

**هابر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*رابرت هابر
*فریتس هابر
*دانیل هابر
*سامو هابر
*ویلیام هابر

بؤلمه:سوی‌آد
العمری

**العمری** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*حسن العمری
*عامر العمری
*ماجد العمری
*رائد العمری
*علی العمری
*جوان العمری
*صالح العمری
*محمد العمری (فوتبالیست)

بؤلمه:سوی‌آد
گراش

**گراش** فارس اوستانی‌ گراش بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۴٬۴۶۹ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:گراش بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
مورلند

**مورلند** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*مورلند، کنتاکی
*کجتیل مورلند
*مورلند، آیداهو
*مانتان مورلند
*پقی مورلند
*مورلند، کامبریا
*مورلند، ایندیانا

بؤلمه:سوی‌آد
وقنر

**وقنر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*دانیل وقنر
*وقنر، اوکلاهوما
*وقنر، گونئی داکوتا
*پیتر وقنر
*آرمین وقنر
*آلفرد وقنر
*الی وقنر
*آن وقنر

بؤلمه:سوی‌آد
قادین یاشام اؤزگورلوک

بندانگشتی|بیر کۆرد ترور پروپاقانداسی
**قادین یاشام اؤزگورلوک** () اصل ده کۆرد دیلینده بیر سؤز دور ژن ژیان ئازادی بو سؤزۆ کۆرد ترور اؤرگۆتلری پروپاقاندا بیر شوعاری اولاراق قادین لاردان اؤزلرینه ساواشچی دۆزلتمک اوچون ایشلتمیش لر آما ۲۰۲۲ ایلینده سپتامبر و اوکتوبر آیلاریندا باشورمیش اعتراضلار دا بو سؤز ان چوخ ایشلنمیش و دونیالیق اولموشدور.

## قایناقلار
اسراء پناهی

**اسراء پناهی خانقاه** (Əsra Pənahi Xanqah) ۱۴۰۱-جی ایلده ایراندا گئدن مهسا امینی اولایارییلا باغلی اردبیلده حیاتینی ایتیرن آذربایجانلی گنج قیز ایدی. یوکسک اوخول قیز اؤیرنجیسی اسراء پناهی «سلام قوماندان» (سلام فرمانده) آدلی سرودو اوخولدا اوخومادیغی اوچون گوونلیک گوجلری طرفیندن دؤیولور و اردبیلین فاطمی مریض‌خاناسینا آپاریلدیقدان سونرا جانینی الدن وئردی.

## یاشامی

اسراء پناهی خانقاه اردبیل شهرینده آذربایجانلی بیر عائیله‌ده دونیایا گلدی. شاهید آدلی قیز اوخولا گئدیردی. آتاسی ۱۴۰۱ هیجری شمسی نین شهریور آییندا اؤلموشدو.

## اؤلومو

اسراء پناهی ۱۴۰۱-جی ایلده ایراندا گئدن مهسا امینی اولایارییلا باغلی اردبیلده حیاتینی ایتیردی. اسراء پناهی «سلام قوماندان» (سلام فرمانده) آدلی سرود فستیوالینا قاتیلمادیغی و اعتیراضلاری اوچون گوونلیک گوجلری طرفیندن دؤیولدو و یارالاندی و اردبیلین فاطمی آدلی مریض‌خاناسینا آپاریلدیقدان سونرا جانینی الدن وئردی.

## بیر ده باخ
حدیث نجفی
مهسا امینی

## قایناقلار

بؤلمه:آذربایجانلیلار
بؤلمه:آذربایجانلی قادینلار
بؤلمه:اردبیل‌لیلر
ارد (گراش)

**اَرَد** فارس اوستانی‌ گراش بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵٬۰۹۴ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:گراش بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
پارکر

**پارکر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*کئیسی پارکر
*چارلی پارکر
*یوجین پارکر
*لارا پارکر
*پارکر، آیداهو
*ارنست تیلدن پارکر
*سانشاین پارکر
*سارا جسیکا پارکر
*پارکر وندقرین
*بن پارکر (فوتبالیست)
*پارکر پوزی
*قراهام پارکر
*جین پارکر
*پارکر، فلوریدا
*نیت پارکر
*ویلارد پارکر (جراح)
*سوزی پارکر
*مدیسون پارکر
*پارکر، پنسیلوانیا
*پارکر استیونسون
*پارکر یونق

بؤلمه:سوی‌آد
یونق

**یونق** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*ادوارد یونق
*کارل قوستاو یونق
*دی یونق
*یونق کریس
*یونق جیزی
*بیترو یونق
*فارون یونق
*ستیفی یونق
*یونق نوبل
*روبی یونق
*فال یونق
*ادریان یونق
*پارکر یونق
*جیف یونق
*جو یونق
*ریقی یونق
*هریسون یونق
*جین یونق
*جون بول یونق
*یونق، باتی ویرجینیا
*ادن یونق

بؤلمه:سوی‌آد
سانتوس

**سانتوس** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*فرانسیلودو سانتوس
*قلیسون سانتوس
*ماتیو سانتوس
*قیلرمو سانتوس
*رومئو سانتوس
*اورتون سانتوس
*مایکون سانتوس
*ژولیو سانتوس
*دانیل سانتوس
*لولو سانتوس
*ریناتو سانتوس
*سانتوس اوردینوران
*ژیلمار سیلوا سانتوس
*سانتوس ایریاته
*آلوارو سانتوس
*ژردن سانتوس
*ریکاردو سانتوس
*مایتو سانتوس
*آندره سانتوس
*جو سانتوس
*والبرتو آموریم دوس سانتوس
*مارکو دوس سانتوس
*جوسو سوزا سانتوس
*آندرسون سانتوس سیلوا
*جیلوان سانتوس سوزا
*داقلاس سانتوس
*دیژالما سانتوس
*لیاندرو ده دئوس سانتوس
*اریسون دا سیلوا سانتوس
*امرسون دی آندراده سانتوس
*روجر روبرتو دوس سانتوس
*رافائل سانتوس برقاماسکو
*الیزیو سانتوس سانتانا
*جیووانی دوس سانتوس
*ماکسول سانتوس سیلوا
*مایکون دوس سانتوس
*آندرسون دوس سانتوس
*آنتونیو کارلوس سانتوس
*فرناندو سانتوس (مربی فوتبال)
*انریکه سانتوس دیسه‌پولو
*ژوائو رودریقو سیلوا سانتوس
*ایوالدو سیلوا دوس سانتوس
*فابیو سانتوس رومئو
*تونینیو دوس سانتوس
*رافائل دوس سانتوس دی اولیویرا
*آندره لوئیز آلوز سانتوس
*کارلوس مورالز سانتوس
*جولیو داس سانتوس
*آلوئیسیو دوس سانتوس قونسالوس
*السساندرو سانتوس
*آیرتون ریبریو سانتوس
*پائول سانتوس (فوتبالیست)
*مائوسیر رودریقاس سانتوس
*سلیو فریرا دوس سانتوس
*فرناندو سانتوس (فوتبالیست)
*مارسیو روبرتو دوس سانتوس
*آنتونیو ادواردو پریرا دوس سانتوس
*جورج دوس سانتوس پالادینی
*آدیلتون دا سانتوس
*رافائل پریرا دوس سانتوس
*مایلسون فریرا دوس سانتوس
*سلمیر دوس سانتوس بیزارا
*ویلکر پریرا دوس سانتوس
*ادینالدو باتیستا دوس سانتوس
*آدریانو آلوز دوس سانتوس
*آقنالدو نویس دوس سانتوس
*لئوناردو راموس دوس سانتوس
*رومئو پریرا دوس سانتوس
*یورقی لوئیز دوس سانتوس
*ادواردو روبرتو دوس سانتوس
*تیاقو ریبریو دوس سانتوس
*جورج میراندا دوس سانتوس
*فرانسیسکو آلوز دوس سانتوس
*کارلوس سانتوس دی جسوس
*آنتونیو کارلوس دوس سانتوس
*ساندرو کاردوسو دوس سانتوس
*قیلبرتو قالدینو دوس سانتوس
*دانیل سیلوا دوس سانتوس
*سیدنی فیتوسا دوس سانتوس
*آلکس کوستا دوس سانتوس
*رینالدو سانتانا دوس سانتوس
*نیلتون سانتوس
*سائولو رودریقز دوس سانتوس
*فابیو دوس سانتوس باربوسا

بؤلمه:سوی‌آد
سیلوا

**سیلوا** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*داوید سیلوا
*پول سیلوا
*هنری سیلوا
*کارمن سیلوا
*لسلی سیلوا
*سیلوا سیلوا
*فرانک سیلوا
*ریناتو سیلوا
*ساندرو سیلوا
*داریو سیلوا
*آلیسون سیلوا
*الپیدیو سیلوا
*کلیتون سیلوا
*جف سیلوا
*ترینیداد سیلوا
*دنیس سیلوا
*تونی سیلوا
*پاتریک سیلوا
*اریسون دا سیلوا سانتوس
*مائورو سیلوا
*رینان سیلوا
*لئو سیلوا
*سیلوا قیل
*ژیلمار سیلوا سانتوس
*آلکساندر سیلوا کلیتون
*لیناردو برناردی سیلوا
*آندرسون سانتوس سیلوا
*دیقو کوستا سیلوا
*کلدیمار ماقالیاز سیلوا
*آلساندرو سیلوا پریرا
*کایوکی سیلوا روخا
*سیلوا روبلس
*ژوائو رودریقو سیلوا سانتوس
*ویسلی لوپز دا سیلوا
*ماکسول سانتوس سیلوا
*دوناتو قاما دا سیلوا
*برناردو سیلوا
*پاتریک دا سیلوا
*ادونسون سیلوا مارتینز
*آلکس دا سیلوا
*لئوناردو قونزالوس سیلوا
*ریکاردو سوزا سیلوا
*رافائل سیلوا (فوتبالیست)
*ماکسول سانتوس سیلوا
*سیلوا، میزوری
*لیناردو سیلوا واندرلی
*مارسلو سیلوا راموس
*سیلوا والدز
*ژوسیل فریرا دا سیلوا
*داوید لوپز سیلوا
*کارلوس آلبرتو سیلوا
*ادسون هنریکه دا سیلوا
*سیلوا کاپوتیکیان
*فابیانو مدینا دا سیلوا
*داقلاس دا سیلوا
*کریستیانو دا سیلوا
*تونی سیلوا (فوتبالیست)
*ویلیامز دی سوزا سیلوا
*فرناندو دا سیلوا کاردوسو
*رودریقو سوزا سیلوا
*مارسلو اولیویرا سیلوا
*واقنر دا سیلوا کیرونو
*ماریون سیلوا فرناندز
*لیناردو آلمیدا سیلوا
*دانیل دا سیلوا
*فابریسیو سیلوا دورنیلاس
*اوترو سیلوا
*کریستووام روبرتو ریبریو دا سیلوا
*ادمار لاسیردا دا سیلوا
*لئوناردو هنریکز دا سیلوا
*لیناردو مونترا دا سیلوا
*جاناتان کریستین سیلوا
*آلکساندر آلوز دا سیلوا
*آندرسون مارسلو دا سیلوا
*جسوی سیلوا دو ناسیمنتو
*آدالتو باتیستا دا سیلوا
*لوسیو تئوفیلو دا سیلوا
*پدرو پائولو دا سیلوا
*هادسون دا سیلوا نری
*جیمز دنیس دا سیلوا
*آندره لوسیانو دا سیلوا
*مارسیو ایوانیلدو دا سیلوا
*رونی کارلوس دا سیلوا
*لئوناردو فریرا دا سیلوا

بؤلمه:سوی‌آد
کاردوسو

**کاردوسو** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*کارلوس آلکساندر کاردوسو
*فرناندو دا سیلوا کاردوسو
*واقنر پریرا کاردوسو
*ساندرو کاردوسو دوس سانتوس
*جفرسون کاردوسو دوس سانتوس
*اورتون کاردوسو دا سیلوا
*پوروکوپیو کاردوسو
*رودریقو دی سوزا کاردوسو
*انریکو کاردوسو نازاره
*خوزه کاردوسو
*جرمانو بروویکز کاردوسو شواقر

بؤلمه:سوی‌آد
دوزه

**دوزه** فارس اوستانی‌ جهروم بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱٬۳۴۸ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:جهروم بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
پریرا

**سانتوس** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*هتیکمکانامقه پریرا
*والاک فرناندو پریرا
*نیلتون پریرا مندز
*سولیتون پریرا
*امرسون پریرا
*لوئیز پریرا
*نلسون پریرا
*داقلاس پریرا
*پدرو پریرا
*اریک پریرا
*سیلاس پریرا
*آقنالدو کوردیرو پریرا
*والدیر لوکاس پریرا
*واقنر پریرا کوستا
*اوسوالدو لوئیز پریرا
*آلساندرو سیلوا پریرا
*ریکاردو آلوز پریرا
*فردسون کامارا پریرا
*کریستیانو پریرا دی سوزا
*لئونیداس پریرا نیتو
*لوئیز کارلوس پریرا
*ژوئل کاسترو پریرا
*مایکون پریرا روکه
*تئوفیلو بتنکورت پریرا
*اورتون آنتونیو پریرا
*کارلوس آلبرتو پریرا
*روماریو پریرا سیپائو
*مایکل قابرینی پریرا
*واقنر پریرا کاردوسو
*رافائل پریرا دوس سانتوس
*رومئو پریرا دوس سانتوس
*فابیو جونیور پریرا
*آنتونیو ادواردو پریرا دوس سانتوس
*جوناتان پریرا رودریقس
*لئوناردو رودریقز پریرا
*ویلکر پریرا دوس سانتوس
*مارکو آئورلیو پریرا آلوز
*مایکون پریرا د اولیویرا
*آیلتون خوزه پریرا جونیور
*فابیو دی ماتوس پریرا
*فابیو پریرا دا کروز
*یورقی پریرا دا سیلوا
*اورسون پریرا دا سیلوا
*یورلاندو پریرا مارکز فیلو
*هوقو لئوناردو پریرا ناسیمنتو
*رافائل پریرا دا سیلوا
*لوسیانو خوزه پریرا دا سیلوا
*جاناتان دا سیلوا پریرا
*ژاردل پریرا دی سوزا
*لوسیانو پریرا مندز
*روبرتو پریرا
*آدریانو پریرا دا سلیوا
*آدیلسون پریرا دی میلو
*مایکون تیاقو پریرا دی سوزا
*ریکاردو پریرا (فوتبالیست)
*ویتور قومز پریرا جونیور
*واشینقتون لوئیز پریرا دوس سانتوس
*سباستیانو پریرا دو ناسیمنتو
*آلوارو پریرا
*دیه‌قو لئوناردو سیلوا سوارز پریرا
*مارکوس روبرتو پریرا دوس سانتوس
*وورتون پریرا دا سیلوا
*مایکل آندرسون پریرا دا سیلوا
*ادواردو پریرا رودریقز
*ژوآئو پریرا
*دنیلو پریرا
*آندریاس پریرا
*ماکسیمیلیانو پریرا
*مارسلو لیته پریرا
*ادواردو روبرتو دوس سانتوس

بؤلمه:سوی‌آد
روخاس

**روخاس** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*آلفردو روخاس
*یوآو روخاس
*خوزه مانوئل روخاس

بؤلمه:سوی‌آد
بیتنکورت

**بیتنکورت** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*فابیو بیتنکورت دا کوستا
*رافائل دی آندراده بیتنکورت پینیرو

بؤلمه:سوی‌آد
کوستا

**کوستا** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*ونتسا دو لا کوستا
*کوستا بلانکا
*دینو دا کوستا
*پورت کوستا، کالیفورنیا
*کوستا موسیچکی
*مارسلو ناسیمنتو دا کوستا
*کوستا دی متزاته
*کوستا د نوبیلی
*کوستا واله ایمانیا
*کوستا دی روویقو
*جیووانی کوستا
*کوستا ولپینو
*دیقو کوستا
*کوستا سرینا
*کوستا وسکوواتو
*رودریقو باربوسا رودریقز کوستا
*مارسلو قونزالوس کوستا لوپز
*مروان دا کوستا
*کوستا مسا، کالیفورنیا
*لوئیز ادواردو فلیکس دا کوستا
*ژولیو سزار روخا کوستا
*ریلدو دا کوستا مندز
*کوستا هریستیچ
*ژرژ آلبرتو دا کوستا سیلوا
*متیوس قالیونا دا کوستا
*آلان اوسوریو دا کوستا سیلوا
*لئوناردو فابریسیو سوارز دا کوستا
*جومار خوزه دا کوستا جونیور
*آنجلو دا کوستا جونیور
*ریکاردو والتر دا کوستا
*سزار دا کوستا اولیویرا
*جیم کوستا
*رینالدو الیاس دا کوستا
*فابریسیو کارلوس کوستا بنتو
*فابیو بیتنکورت دا کوستا
*اورلاندو دوس سانتوس کوستا
*دیاقو دا کوستا اولیویرا
*لئوناردو دا سیلوا کوستا
*پائولو ادسون ناسیمنتو کوستا
*ریکاردو میون واریلا کوستا
*آلکس کوستا دوس سانتوس
*ادواردو خوزه دینیز کوستا
*لیاندرو کوستا میراندا مورایس
*ریکاردو کامپوس دا کوستا
*روجریو اولیویرا دا کوستا
*تونی دا کوستا پینو
*واندو دا کوستا سیلوا
*جایر دا کوستا
*هلدر کوستا
*امرسون مویسیس کوستا
*جووانی کوستا (فوتبالیست)
*فابیو کوستا
*واندرسون کوستا ویانا
*واقنر پریرا کوستا
*دیقو کوستا سیلوا
*ژرژ کوستا
*آندرسون کوستا
*ادی کوستا
*تینو کوستا
*ادواردو کوستا
*والبر کوستا
*مارسلو کوستا
*فلاویو کوستا
*ساندرو کوستا
*اورتون کوستا
*دون کوستا
*کارمن کوستا
*مات کوستا
*نیکا کوستا
*ماتیوس قالیانو کوستا
*کوستا، نیومکزیکو
*کوستا کوفی

بؤلمه:سوی‌آد
کوئین (دقیقلشدیرمه)

**کوئین** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*آنتونی کوئین
*الکساندرا کوئین
*دایردر کوئین
*فردی کوئین
*کوئین شپرد
*ایمر کوئین
*آیلین کوئین
*هلن کوئین
*اد کوئین
*بیل کوئین
*رابرت مک کوئین
*آیدان کوئین
*کالین کوئین
*فرانچسکو کوئین
*پت کوئین
*برایان کوئین (فوتبال)
*مالی کوئین
کاتز

**کاتز** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*الن هیبر کاتز
*کای کاتز
*ورا کاتز

بؤلمه:سوی‌آد
ژاردل

**ژاردل** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*ژاردل پریرا دی سوزا
*ژاردل نیوالدو ویرا
مایکون (دقیقلشدیرمه)

**مایکون** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*مایکون
*مایکون سانتوس
*کریستین مایکون هنینق
*مایکون مارکز
*مایکون دوس سانتوس
*مایکون پریرا روکه
*مایکون پریرا د اولیویرا
*مایکون روجریو سیلوا کالیجوری
*مایکون سوزا دی جسوس
*مایکون دانیل الیاس آراخو
*مایکون تیاقو پریرا دی سوزا
اشنایدر

**اشنایدر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*اشنایدر الکتریک
*فرد اشنایدر
*الیور اشنایدر
*فلورین اشنایدر
*کریستف اشنایدر
*الیزا اشنایدر
*استفان اشنایدر
*نیلس اشنایدر
*ماریا اشنایدر (موزیسین)
*روبرت اشنایدر (شارکیچی)
*ماکس اشنایدر
*کورت هوقو اشنایدر
*برد اشنایدر
*راب اشنایدر
*رنه اشنایدر
*دن اشنایدر (تهیه‌کننده تلویزیونی)
*جان اشنایدر
*برند اشنایدر
بؤلمه:سوی‌آد
کریستنسن

**کریستنسن** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*الکس کریستنسن
*جولی کریستنسن
*اینقر کریستنسن
*شان کریستنسن
*اریکا کریستنسن
*هایدن کریستنسن
*فلمینق کریستنسن
*آندریاس کریستنسن
*مایکل کریستنسن (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۳)
*قوستاو کریستنسن
ارنست

**ارنست** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*ریچارد ارنست
*ادزارد ارنست
*هاینریش ویلهلم ارنست
*ریچارد پی. ارنست
*جونی ارنست
بؤلمه:سوی‌آد
کونتز

**کونتز** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*ویلیام هنری کونتز
*کونتز لیک، ایندیانا
کوار

**کوار** فارس اوستانی‌ کوار بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۱٬۷۱۱ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:کوار بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
ویلیامز

**ویلیامز** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*کارا ویلیامز
*کیلی ویلیامز
*کتلین ویلیامز
*جان ویلیامز
*کلی ویلیامز
جسیکا ویلیامز (اویونچو)
*رابی ویلیامز
*هنک ویلیامز
*وندی ویلیامز
*لوسیندا ویلیامز
*استیون ویلیامز
*کیمبرلی ویلیامز-پیزلی
*وستا ویلیامز
*هری قرقسون-ویلیامز
*روپرت قرقسون-ویلیامز
*ویرجینیا ویلیامز
*اندی ویلیامز
*سیندا ویلیامز
*دار ویلیامز
*کاترین ویلیامز
*سیندی ویلیامز
*پول آر ویلیامز
*مالیندا ویلیامز
*کارولین ویلیامز
*اوتیس ویلیامز
*جورج ویلیامز (وکیل)
*هالی ویلیامز
*سیوارد ایچ. ویلیامز
*رابرت راد ویلیامز
*میسون ویلیامز
*کلیف ویلیامز
*سیان ویلیامز
*جاناتان ویلیامز (فوتبالیست)
*الن ویلیامز
*ساول ویلیامز
*لیا ویلیامز
*پل ویلیامز
*جان ویلیامز (موزیسین)
*جردن ویلیامز
*رابرت ویلیامز (کیمیاچی)
*ویلیام ویلیامز ماتر
*ارل ویلیامز
*اوون ویلیامز
*هیو ویلیامز
*زلدا ویلیامز
*جنل ویلیامز
*مارک ویلیامز (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۱)
*جوبت ویلیامز
*آنتونی جان ویلیامز
*مارشال ویلیامز
*رز ویلیامز
*مئیسی ویلیامز
*باربارا ویلیامز (اویونچو)
*دن ویلیامز
*وید ویلیامز
*ژاک ویلیامز
*جان شارپ ویلیامز
*لیندا ویلیامز (شارکیچی)
*ون ویلیامز
*مایکل سی ویلیامز
*رابرت ویلیامز (ژئومتر)
*ریچارد تکیوین ویلیامز

بؤلمه:سوی‌آد
فورستر

**فورستر** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*فریزر فورستر
*جرج فورستر
*مارک فورستر
*مارقریت فورستر
*قری جشل فورستر
*کلایو فورستر کوپر
*ادوارد مورقان فورستر
*ویلیام ری فورستر
*یوهان رینهولد فورستر
*رابرت فورستر
*روبرت فورستر (موزیسین)
*مارک فورستر (شارکیچی)
*کارل‌هاینتس فورستر
*ریچارد فورستر (بیلگین)
*هری فورستر
*نیکول فورستر

بؤلمه:سوی‌آد
بیپ

**بیپ** () بیر نووع اپلیکیشن دیر. بو اپ ایشلدنلرینه یازماق ، عکس گؤندرمک ، کلیپ گؤندرمک ایمکانی وئریر. بو اپلیکیشن تورکسل طرفیندن دوزلدیلمیشدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:سوسیال مدیا
دایسون (دقیقلشدیرمه)

**مایکون** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*دایسون
*فریمن دایسون

بؤلمه:سوی‌آد
هلیکوباکتر

بندانگشتی|هلیکوباکتر
**هلیکوباکتر** ()  قرام-نقاتیو باکتریا داندیر . بو باکتری معده ده اولور و معده آسیدین قاباغیندا موقاویم دیر لر و معده یارالانماسینا ندن اولور.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* Helicobacter genomes and related information at   PATRIC, a Bioinformatics Resource Center funded by   NIAID
* List of species in ''Helicobacter'', with links to sequence information
* ''Helicobacter'' at Bac''Dive'' -  the Bacterial Diversity Metadatabase
رودریقز

**رودریقز** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*جی رودریقز
*سیلویو رودریقز
*جنسیس رودریقز
*پاتریشیا رودریقز
*سیکستو رودریقز
*کری رودریقز
*جیلسون رودریقز
*لیناردو رودریقز
*سزارآپاریکیدیو رودریقز
*خوان رودریقز
*داقلاس رودریقز
*فردی رودریقز
*ادسون رودریقز فاریاس
*نلسون رودریقز
*ویکنته رودریقز
*ایوانیلدو رودریقز
*ژایرو رودریقز
*مارسیو رودریقز
*مارکو رودریقز (اویونچو)
*کارمن رودریقز
*فابیانو لیما رودریقز
*آلبرتو رودریقز
*خوزه لوئیز رودریقز
*جاناتان رودریقز
*خوان مانوئل رودریقز پاروندو
*ایلسون ویلیانز رودریقز
*پال رودریقز
*رامون رودریقز
*کلمنته رودریقز
*پائولو رودریقز بولک
*کارلوس رودریقز کوریا
*ویمار مارکوس رودریقز
*آئورسیلیو نیرس رودریقز
*برونو آلکساندر رودریقز
*ویکتور رودریقز آندراده
*کریستین رودریقز
*کایکه رودریقز
*مارتین رودریقز
*دیاقو رودریقز سیستون
*آرتور رودریقز رزنده
*خوان مانوئل رودریقز وقا
*التون رودریقز برندائو
*لئوناردو رودریقز پریرا
*دیقو مارتین رودریقز
*قیلرمو رودریقز موریرا
*آقوستین رودریقز سانتیاقو
*نیوالدو رودریقز فریرا
*پابلو رودریقز (بیلگی‌سایار اوزمانی)
*جفرسون رودریقز قونزالوس
*دیه‌قو ریقوناتو رودریقز
*خوزه روبرتو رودریقز موتا
*مارسیو رودریقز آراخو
*خوان خوزه رودریقز
*روبرتو سزار زاردیم رودریقز
*آنخل لوییس رودریقز دیاز
*خوزه رودریقز مارتینز
*ریمون رودریقز دا سیلوا
*داوی رودریقز دی جسوس
*یوسیمار رودریقز سوزا روبرتو
*مارسلینیو رودریقز
*عمر رودریقز-لوپز
*اسکار رودریقز آرنایز
*ویلسون رودریقز فونسکا
*سباستین رودریقز (فوتبالیست)
*سائولو رودریقز دوس سانتوس
*قونسالو رودریقز (فوتبالیست)
*آلبرتو جونیور رودریقز
*میشل رودریقز
*ادواردو پریرا رودریقز
*مارلون ونتورا رودریقز
*خامس رودریقز
*کوین رودریقز

بؤلمه:سوی‌آد
رئیسی

**رئیسی** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
*سید ابراهیم رئیسی
*نیما رئیسی
بؤلمه:سوی‌آد
۲۰۲۲ شیراز سالدیریسی

بندانگشتی
2022 ایلین اکتبر آینین 25ی شیرازین شاه چراغ مقبره سینده بیر سالدیردیر. بو تروریستی حرکتده 15 نفر جانین ایتیریب و 21 نفر یارالی اولدو.
حسین تهی

**سید حسین موسوی** (دوغوم؛ ۶ بهمن ۱۳۶۷ تهران) و یا **حسین تُهی** هونری آدی ایله تانینان؛ فارس رپ، پاپ و هیپ هاپ ایفاچیسی ایرانداندیر. ۱۳۷۹–جو ایلده حرفه‌ای اولمایان بیر شکیلده موسیقی ساحه‌سینه گیریب. سونرالار ۱۳۸۱–جی ایلدن حرفه‌ای اولاراق چالیشماغا داوام ائدیب.

## قایناقلار
حسین رونقی

**حسین رونقی** (کامیل آدی؛ **سید حسین رونقی ملکی**) ایران آذربایجانلیلاریندان اولان، ایراندا ۱۳۸۸–جی هیجری شمسی ایلین جومهورباشقانی سئچکیلریندن سونرا باشلانان اعتیراضلار زامانی حبس ائدیلن بلاگر و سیاسی فعال. او، بابک خورمدین لقبی ایله مقاله‌لر یازمیشدیر.

## قایناقلار
فیتزجرالد

**فیتزجرالد** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*جان اف. فیتزجرالد
*ارین فیتزجرالد
*روی جی. فیتزجرالد
*ویلیام تی. فیتزجرالد
*جان جی. فیتزجرالد
*ویلیام اس. فیتزجرالد
*ویلیام اف. فیتزجرالد
*اف. اسکات فیتزجرالد
*زلدا فیتزجرالد
*توماس فیتزجرالد
*کئیت فیتزجرالد
*مایکل فیتزجرالد (سیاستچی)
*ویلیام فیتزجرالد (سیاستچی)
*فرانک فیتزجرالد
*ایسکوت ال. فیتزجرالد
*دیوید فیتزجرالد (یازیچی)
*تارا فیتزجرالد
*پنلوپه فیتزجرالد
*الا فیتزجرالد
*پیتر فیتزجرالد
*ادوارد فیتزجرالد
*میشل فیتزجرالد
*ایزابلا فیتزجرالد
*جرالدین فیتزجرالد
*آکیرا فیتزجرالد
*کیتلین فیتزجرالد
*قلن فیتزجرالد
*فیتزجرالد، جورجیا
*جرج فیتزجرالد

بؤلمه:سوی‌آد
خشت (شهر)

**خشت** فارس اوستانی‌ کازرون بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۹,۵۹۹ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:کازرون بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
قارا جییر یاغلانماسی

**قارا جییر یاغلانماسی** یوغسا **باغیر یاغلانماسی** () بیر نووع مریضلیکدیر. بو مریضلیک ده قارا جییر یوخسا باغیر یاغلانیر. 

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* 
* Photo at Atlas of Pathology
* Healthdirect

بؤلمه:طیب
معده

بندانگشتی|معده
**معده** () هضم سیستمین بیر پارچاسی دیر. معده مری و نازیک باغیرساق آراسیندادیر. معده هضم سیستمینده اۆچۆنجۆ عوضوودور. معده یئمگی هضم اولان دان سونرا ایچینده ساخلاییر و یئمک جذب اوچون نازیک باغیرساقا گئدیر. معده ده هیدروکلوریک آسیدی وار دیر بو آسید معده سلوللارین طرفیندن دۆزلیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* Stomach at the Human Protein Atlas
* "Stomach" article from the Encyclopedia of Nursing & Allied Health, from enotes.com 
* Digestion of proteins in the stomach or tiyan
*  Site with details of how ruminants process food
* Control of Gastric Emptying 

بؤلمه:هضم سیستمی
فیثاغورس

**فیثاغورِس** ، **پیساگوراس** یوخسا **پیتاگُراس** () قدیم یونان فیلسوف و ریاضیچی ایدی.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

*
*
*"Pythagoras of Samos", The MacTutor History of Mathematics archive, School of Mathematics and Statistics, سنت‌اندروز بیلیم‌یوردو, Scotland
*"Pythagoras and the Pythagoreans, Fragments and Commentary", Arthur Fairbanks Hanover Historical Texts Project, Hanover College Department of History
*"Pythagoras and the Pythagoreans" , Department of Mathematics, تکزاس ای اند ام بیلیم‌یوردو
* "Pythagoras and Pythagoreanism", *[[The Catholic Encyclopedia]]*
* 
* 

بؤلمه:فیثاغورس
بؤلمه:فلسفه تاریخی
بؤلمه:ریاضیات تاریخی
بؤلمه:علم تاریخی
قوتلو آرسلان

**قوتلو آرسلان(**گورجوجه **: ყუთლუ არსლანი)**  -گورجوستانین قدیم دؤولت خادیمی، 1184-جو ایلده گورجوستاندا ایلک قانون‌وئریجی مجلیسین بانیسی و ایلک باشچیسی، چاریچا تامارین مالیه وزیری. گورجوستاندا دؤولتین مؤحکملندیریلمه‌سینده موهوم رول اوینامیش شخص.  

## قایناقلار

بؤلمه:سیاستچیلر
بؤلمه:قیپچاقلار
قارین آغریسی

**قارین آغریسی** () دئیشیک ندن لری اولابیلیر اؤرنک  اوچون مسموم اولماق اثرینده. 

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

بؤلمه:آغری(درد)
پاول

**پاول** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*جین پاول
*پاول، اوهایو
*سیسل فرانک پاول
*جان پاول
*باد پاول
*فرانک پاول
*نیک پاول
*کلیفتون پاول
*کوزی پاول
*ویلیام پاول
*اندی پاول
*کالین پاول
*رابرت پاول
*جک پاول
*ولفقانق پاول
*النور پاول
*بادن پاول
*ریچارد سی. پاول
*آدیسون پاول
*الا پاول
*مورقان پاول
*داو پاول
*آنتونی پاول
*قلن پاول
*هوپ پاول
*جو پاول
*سیمون ن. پاول
*دیک پاول
*وینس پاول
*پال پاول (یؤنئتمن)
*دنیس پاول
*لازاروس دبلیو. پاول
*دینا پاول
*جک پاول (فوتبالیست)
*لوقان پاول
*آلیس پاول

بؤلمه:سوی‌آد
پوول

**پوول** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*پوول، آلاباما
*جنا پوول
*پوول، تنسی
*وزلی پوول
*پوول، ویومینق
*جئیسون پوول
*کلیفورد روز پوول
*آدام کلایتون پوول جر.
*دبی موکارزل-پوول
*پاولوس پوول
*پاول پوول (سیاستچی)
*جای پوول (سیاستچی)
*مایکل پوول (سیاستچی)
*آدام کلایتون پوول ایو
*والتر ئی. پوول

بؤلمه:سوی‌آد
کورتز

**کورتز** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*جئیکوب کورتز
*ریکاردو کورتز
*دانیل لینس کورتز
*فیلیپ کورتز
*پاول کورتز
*داو کورتز
*جان کورتز (سیاستچی)
*کورتز، کولورادو
*هیدی کورتز
*کورتز، فلوریدا
*داوید بی. کورتز
*یاکوب بانکس کورتز
*ویلیام هنری کورتز
*ویلیام سی. کورتز
*ارنان کورتز

بؤلمه:سوی‌آد
سولطان‌شهر

**سولطان‌شهر** فارس اوستانی‌ خرامه بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱،۹۲۸ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:خرامه بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
سانتانا

**سانتانا** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*کارلوس سانتانا
*فیلیپه سانتانا
*کلبر سانتانا
*سیندی بلاکمان سانتانا
*تله سانتانا
*مرلین سانتانا
*تودور ماتوس سانتانا
*الیزیو سانتوس سانتانا
*سانتانا (فوتبالیست)
*ریقینالدو دی سانتانا
*نیوالدو باتیستا سانتانا
*قابریل دونیزیته دی سانتانا
*خوزه روبرتو قومز سانتانا
*لوان سانتانا
*سانتانا (موسیقی قروپو)

بؤلمه:سوی‌آد
گاستروانتریت

**گاستروانتریت** () بیر نووع مریضلیک دیر. بو مریضلیک قارین و باغیرساق لارین ایلتیهابینا ندن اولور. بو مریضلیکده ایسهال ، قوسماق و قارین آغریسی اولور. بو مریضلیک ویروس یوخسا باکتریه بولاشماقدان یارانیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Diarrhoea and Vomiting Caused by Gastroenteritis: Diagnosis, Assessment and Management in Children Younger than 5 Years – NICE Clinical Guidelines, No. 84.
* 

بؤلمه:پدیاتریا
قوسما

**قوسما** () آغیزدان قاریندا اولانلاری (یئمک) بوشالتماغا دئییلیر. قوسماقدا نازیک باغیرساقین یولو باغلانیر و بو اۆزدن آغیزدان قییدیر. قوسماق مریضلیگی موختلیف ندنلری اولور.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Cyclical Vomiting Syndrome
*
کؤکلوک

بندانگشتی|کؤکلۆک
**کؤکلۆک** یوخسا **یوغونلوق** () بیر ساغلیق دورومو دور. بعضاً بیر تۆر مریضلیک ده ساییلیر بو دوروم کؤک اولان آدامین بویونا گؤره چوخ آغییر اولماسی دیر بو دوروم اونون ساغلیغینی ائتکیلئییر کؤکلۆک چوخ کؤک اولماق داندیر بیر کیشی یوخسا نفرین کؤکلوگون بیلمک اوچون آغییرلیغین بویونا بؤلمک نن بیلینیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
سایکیاتری

**سایکیاتری** () طیبین بیر بوداغی دیر . بو بیلیم روانی مریضلیک لری و آبنورمال داورانیشلاری آراشدیریر ، تانیر و درمان ائدیر . سایکیاتریست سایکیاتری بیلیم آدام لارینا دئییلیر. سایکیاتریست لر دوکتورلار یوخسا طبیب لر کیمین داوا یازیر لار‌.

## قایناقلار

بؤلمه:پسیکوتراپی
بؤلمه:ایجتیماعی علم‌لر
رابرتسون

**رابرتسون** بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

*ادوارد وی. رابرتسون
*توماس جی. رابرتسون
*پت رابرتسون
*توماس رابرتسون
*دیل رابرتسون
*اندرو رابرتسون
*ای. ویلیس رابرتسون
*بریت رابرتسون
*چاک رابرتسون
*آبراهام رابرتسون
*جیمی رابرتسون
*کاتلین رابرتسون
*هاوارد پرسی رابرتسون
*هیو رابرتسون
*جرج رابرتسون
*جیمز رابرتسون
*رابی رابرتسون
*کیمی رابرتسون

بؤلمه:سوی‌آد