برونخوسپازم

**برونخوسپازم**- موختلیف آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلری زامانی تجی‌لی تیببی موداخیله طلب ائدن وضعیتلردن بیری برونخلارین رئاکتیولیینین یوکسلمه‌سینین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان حال‌دیر. اکثر تنففوس یولو پاتولوگییالاری زامانی، برونخوسپازم، اؤزونو مؤوجود خستلیین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان کلینیک علامتلردن بیری کیمی گؤسترسه ده، برونخیال آستما خستلیین‌ده او چوخ واخت یئگانه و اساس کلینیک علامت اولور. موشاهی‌ده‌لر گؤستریر کی، برونخیال آستما دیگر تنففوس سیستئ‌می خسته‌لیکلریله موقایی‌سه‌ده، یاییلماسی، گئدیشی، موالیجه‌یه یاتیم‌سیزلیغی، ائل‌جه ده پروقنوزونا موناسیبت‌ده، ان آرزوولونماز پاتولوگییالاردان بیری‌دیر (برونخ ازله‌لرینین بیرینجی‌لی هیپئررئاکتیولیینین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان برونخیال آستما عمومی تنففوس سیستئ‌می خسته‌لیکلرینین ۵-۷%-نی تشکیل ائدیر).

## اومومی معلومات
ایستر برونخیال آستما، ایسترسه ده برونخلارین دیگر ایسپاستیک وضعیتلرین‌ده هللئدیجی عامل "برونخوبستروکتیو سیمپتوم" اوْلدوغونا گؤره، آپاریلاجاق درمان موالیجه‌سینین ائففئکتیولیگی ده ایلک نؤوبه‌ده بۇ سیمپتومون آرادان قالدیریلماسی درجه‌سین‌دن آسی‌لی‌دیر. اودور کی، برونخیال آستما و دیگر برونخوسپاستیک حاللارین فارماکولوژی کوررئکسیاسم‌دا اساس موالیجه واسطه‌سی »برونخ آغاجینی» گئنیشله‌ن‌دیره‌ن برونخولیتیک تأثیرلی درمان مادّه‌لری حساب اوْلونور. برونخولیتیکلر تنففوس یوللارین‌دا تؤره‌نه‌ن ایسپاستیک حالی، اساساً، ایکی یوللا یا بیرباشا برونخ سایا ازله‌لرینه، یا دا بۇ سیستمین ائففئرئنت سینیر تنزیمینه تأثیر گؤسترمکله آرادان قال‌دیریرلار. برونخیال آستمانم موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا اوستونلوک داها چوخ حاللاردا برونخلارین ائففئرئنت سینیر تنزیمینه تأثیر گؤستره‌ن مادّه‌لره وئریلیر. معلوم‌دور کی، برونخ ازله‌لرینین تونوسو عادی حال‌دا پاراسیمپاتیک ایننئرواسییا ایله تنزیم اوْلونور. برونخلار پراکتیک اولاراق سیمپاتیک ایننئرواسییا آلمیرلار. اودور کی، خولینئرگیک ایننئرواسییانین گوجله‌نمه‌سی برونخوسپاستیک علامتلرله موشاهی‌ده اوْلونور. دیگر طرف‌دن، برونخلاردا ایننئرواسییا اوْلونمایان- سیناپسخاریجی ۲ آدرئنورئسئپتورلار مؤوجوددور. بۇ تؤره‌مه‌لر قان‌دا دؤور ائدن و برونخ-آلوئول سیستمینین هومورال تنزیمین‌ده موهوم رول اوینایان بیوگئن آمینلره (ائپینئفرین و س.)، ائل‌جه ده ائکزوگئن منشألی سیمپاتومیمئتیک مادّه‌لره قارشی یوکسک هسساس‌لیق گؤستریر. اودور کی، ائففئرئنت ایننئرواسییا زنجیرینین مووافیق هلقه‌لرینه تأثیر گؤستره‌ن فارماکولوژی واسطه‌لر (خولینوبلوکاتورلار، خصوصاً، آدرئنومیمئتیکلور) برونخوسپاستیک حاللار زامانی ان یاخشی "کوررئکتورلار" حساب اوْلونورلار.

## نؤولری
موشاهی‌ده‌لر گؤستریر کی، آستما زامانی اوغورلو نتیجه‌لرین آلینماسی خستلیین یالنیز ائتیولوژی پرینسیپلری و طبیعتی اساس گؤتورولمکله آپاریلان موالیجه فونون‌دا مۆمکون‌دور. آستما توتمالارینین میدانا چیخماسینا زمین یارادان فاکتورلارین ائتیولوژی طبیعتینه گؤره خستلیین آللئرگیک (ائکسترینسیک) آستما (تنففوس یوللارینین ایسپازمینی تؤره‌دن فاکتورلاردان ۱/۳ آللئرگیک طبیعت‌لی اولور) و غئیری آللئرگیک (ایدیوسینکرالیک و یا اینترینسیک) آستما اولماقلا ایکی تیپی معین ائدیلیر. آللئرگیک آستمادا اوللر خسته‌لرین اؤزون‌ده و یا سویکؤکون‌دن اوْلان شخصلرده رینیت، ائکزئما و س. آللئرگیک خسته‌لیکلر، ائل‌جه ده آللئرگیک طبیعت‌لی دیگر پاتولوگییالارین اوْلدوغو معین ائدیلیر. خستلیین بۇ تیپی، اساساً، اوشاق یاشلارین‌دا باشلاییر. ایدیوسینکراتیک آستمادا خسته‌لرین کئچمیش‌ده هان‌سی‌سا بیر آللئرگیک لبیت‌لی خسته‌لییه توتولدوغو و یا اونا مئییل‌لی‌لیگی آشکار اوْلونمور. خستلیین بۇ فورماسی، اساساً، اوْرتا یاشلاردا باشلاییر. آستمالی خسته‌لرین بیر قیسمین‌ده ایسه هم آللئرگیک، هم ده غئیری-آللئرگیک کومپونئنت موشاهی‌ده ائدیلیر. یعنی خسته‌لیک قاریشیق کومپونئنتله کئچیر. نظره آلماق لازمی‌دیر کی، بۇ جور خسته‌لرده خسته‌لیک ائرکه‌ن یاشلاردا باشلاییرسا، آللئرگیک کومپونئنت اوستونلوک تشکیل ائدیر. هرگاه آستما سوْنراکی یاشلاردا باشلامیش‌سا، غئیری- آللئرگیک کومپونئنت و یا بۇ ایکی کومپونئنتین قاریشیغی اوستونلوک تشکیل ائدیر. برونخوسپاستیک وضعیتلر و برونخیال آستما زامانی برونخوسپازم تؤره‌دن ائکزوگئن عامللره (موختلیف منشألی آللئرگئنلره- توز، کیمیوی مادّه‌لر، او جمله‌دن، سویوق هاوا، ایسترئسس و س.) قارشی برونخلارین هیپئررئاکتیولیک حالی تؤرنیر. برونخلارین هیپئررئاکتیولیک حالینا سبب اوْلان اساس ائندوگئن (غئیری آللئرگئن) فاکتور رولونو ایسه، آغجیر و تنففوس یوللارینین ایلتیهابی خسته‌لیکلری اویناییر. ایلتیهابی پروسئ‌سین اؤزونون فورمالاشماسینا زمین یارادان هللئدیجی عامل ایلتیهاب مئدیاتورلاری‌دیر (هیستامین، خئموتاکسیک فاکتور، برادیکینین و س.). برونخ ائپیتئل هوجئیره‌لری، توسقون هوجئیره‌لر، آلوئول ماکروفاقلاری، نئیتروفیللر و س. توخومالاردا عمله گلن بۇ مادّه‌لرین ایلتیهاب زامانی ایفرازی سۆرعت‌لنیر. عئینی زامان‌دا برونخوسپاستیک وضعیتلرین باش وئرمه‌سی و اینکیشافین‌دا موهوم رول اوینایان ایلتیهابی پروسئ‌سین اؤزو، دیگر ایلتیهاب مئدیاتورلارینین {ماکروفاقلار طرفین‌دن ایفراز اوْلونان لوکال هورمونلار-اوتاکویدلر اوْلان سیتوکینلر (ته-۲)، لیمفوسیتلر طرفین‌دن ایفراز اوْلونان سیتوکینلر- ایل (اینتئرلئیکین)-۴، ایل-۵، ایل-۶، ایل-۹، ایل-۱۳، خیموکینلر (خیمواتراکتان سیتوکینلر)، آکتیواتور پروتئین-۱ (آپ-۱)، ترومبوسیتلهیی آکتیولش‌دیره‌ن فاکتور و س. } ایندوک‌سییاسی حالینی دا تؤره‌دیر. بۇ مادّه‌لر دامارلارین کئچیریجیلیینین یوکسلمه‌سینه، برونخ سئلیک‌لی قیشالارینین اؤدئمینه، سئلیک ایفرازینین آرتماسینا و بیلاواسیته برونخلانن دارالماسینا سبب اولماقلا، بوتونلوک‌ده برونخوسپاستیک حالی داها دا درینلش‌دیریرلر. بۇ سبب‌دن، برونخوسپاستیک وضعیتلر و برونخیال آستما زامان یوکسک موالیجوی ائففئکته تأمینات، یالنیز پاتوگئنئتیک مئخانیزم اساس گؤتورولمکله، برونخولیتیک پرئپاراتلارلا یاناشی، هیپوسئنسیبلییئدیجی واسطه‌لر، ایلتیهابلئیهینه، آللئرگیالئیهینه، ایممونوسوپرئسسیو و س. کیمی درمان مادّه‌لرین‌دن ایستیفاده ائتمکله آپاریلان کومپلئکس موالیجه تدبیرلری فونون‌دا مۆمکون‌دور.

## قارشی‌سی آلینما اصوللاری
پراکتیک تبابت‌ده برونخیال آستما و برونخوسپاستیک وضعیتلرین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا موختلیف کیمیوی قورولوش و تأثیر ایسپئکترلی چوخ‌لو آددا درمان پرئپاراتلارین‌دان ایستیفاده اوْلونور. بۇ مادّه‌لری آشاغی‌داکی شرطی قروپلارا بؤلمک اولار:
* آدرئنومیمئتیک و خولینوبلوکادائدیجی آکتیولییه مالیک مادّه‌لر 
آ) آدرئنومیمئتیک آکتیولییه مالیک مادّه‌لر
۱)دوز تأثیرلی آدرئنومیمئتیکلر
۱ا) و آدرئنومیمئتیکلر-ائپینئفرین هیدروخلورید 
۱ب) ۱ و ۲ آدرئنومیمئتیکلر- ایزوپرئنالین هیدروخلورید ، اورسیپرئنالین سولفات ۱ج) ۲ آدرئنومیمئتیکلر -فئنوتئرول، سالبوتامول، تئربوتالین، ایپرادول (هئکسوپرئنالین)
۲)دولایی تأثیرلی آدرئنومیمئتیکلر (سیمپاتومیمئتیکلر)-ائفئدرین هیدروخلورید، دئفئدرین 
ب) خولینوبلوکادائدیجی آکتیولییه مالیک مادّه‌لر (م-خولینوبلوکاتورلار) آتروپین سولفات، پلاتیفیللین هیدروتارترات، مئتاسین، ایپراتروپیوم برومید
* میوتروپ تأثیرلی ایسپازمولیتیکلر قروپون‌دان اوْلان پرئپاراتلار
تئوفیللین، ائوفیللین، دیپروفیللین
* ایلتیهابلئیهینه و آللئرگیالئیهینه مادّه‌لر

آ)ایستئروید قورولوش‌لو ایلتیهابلئیهینه مادّه‌لر (کورتیکوستئرویدلر)
هیدروکورتیزون، پرئدنیزولون، مئتیلپرئدنیزولون، دئکسامئتازون، تریامسینولون، بئکلومئتازون، فلوتیکازون، بودئسونید، مومئتازون
ب) آللئرگیالئیهینه مادّه‌لر
کرومولین ناتریوم، نئدوکرومیل، کئتوتیفئن
ج)لئیکوتریئن سیستمینه تأثیر گؤستره‌ن مادّه‌لر
۱)۵-لیپوکسیگئنازامن اینهیبیتورلاری
زیلئوتون
۲)لئیکوتریئن رئسئپتورلاریم بلوکادا ائدن مادّه‌لر
زافیرلوکاست، مونتئلوکاست 
* برونخولیتیک آکتیولییه مالیک کومبینه اوْلونموش مادّه‌لر
بئرودوال، تئوفئدرین، سولوتان، "ائفاتین"آئروزولو، سئرئتید مولتیدیسک 
آغجیر و تنففوس سیستئ‌می اورقانلارینین (خصوصاً، برونخلار) فیزیولوژی فونک‌سییالارینین هومورال تنزیمین‌ده ۲ سوبپوپولیاسییادان اوْلان آدرئنورئسئپتورلار موهوم رول اویناییر. بوتون دیگر نئیرومئدیاتور و یا نئیرومودولیاتور سیستملرین رئسئپتورلارین‌دان فرق‌لی اولاراق ۲-آدرئنورئسئپتورلارین اویانماسی لوکالیزاسییا اوْلوندوغو توخوما، عضو و سیستملرین (او جمله‌دن، برونخلارین) فیزیولوژی فونک‌سییالارینین لنگیمه‌سینه سبب اولور. اودور کی، موختلیف منشألی برونخوسپازملارین آرادان قالدیریلماسی اۆچون پراکتیک تبابت‌ده ایستیفاده اوْلونان درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده ۲-آدرئنومیمئتیکلر ان ائففئکتیو و پئرسپئکتیو پرئپاراتلار حساب اوْلونورلار. بۇ مادّه‌لر برونخلاردا یئرلشه‌ن (سیناپسخاریجی) ۲-آدرئنورئسئپتورلاری اویاتماقلا، گ زولال کومپلئک‌سینین واسطه‌چی‌لیگیله آدئنیلاتسیکلازا فئرمئنتینین مودولیاسییاسینی تؤردیرلر. فئرمئنتین آکتیولیینین دییشمه‌سی آردیجیل اولاراق سامف-این کمیت ترکیبی و هوجئیرداخی‌لی فوسفورلاشما پروسئسلرین‌ده مووافیق دییشیک‌لیکلره سبب اوْلدوغون‌دان، برونخ سایا ازله‌لری بوشالیر و برونخوسپازم علامتلرینی آرادان قالخیر.

بو سیرانین ایزوپرئنالین، سالبوتامول، فئنوتئرول کیمی نماینده‌لری اورقانیزمه، اساساً، اینهالیاسیون، ائپینئفرین، ائفئدرین ایسه پارئنتئرال یوللا تعیین اوْلونورلار. معین ائدیلمیش‌دیر کی، ۲-آدرئنومیمئتیک آکتیولییه مالیک پرئپاراتلار پارالئل اولاراق توسقون هوجئیره و بازوفیللردن ائندوگئن ایسپازم تؤردیجی عامللرین (هیستامین، برادیکینین، سرس-آ و س.) آزاد اوْلونماسی پروسئ‌سینی ده تورموزلاییرلار. طبیعی کی، بۇ دا برونخووبستروکتیو سیمپتومون آرادان قالدیریلماسین‌دا اهمیت‌لی رول اوینایان فاکتورلاردان بیری‌دیر.

برونخولیتیک تأثیر ائففئکتلرینین گوجونه گؤره م-خولینوبلوکاتورلار آدرئنومیمئتیکلردن نزرچارپاجاق درجه‌ده گئری قالیرلار. بونا باخمایاراق، پاراسیمپاتیک سینیر تونوسونون یوکسلمه‌سیله کئچه‌ن غئیری-آللئرگیک منشألی برونخوسپازملار زامانی م-خولینوبلوکاتورلار یوکسک فارماکولوژی فعال‌لیق گؤستریرلر. برونخیال آستما زامانی بۇ قروپون آتروپین، پلاتیفیللین، مئتاسین و آترووئنت (ایپراتروپیوم برومید) کیمی نماینده‌لرین‌دن ایستیفاده اوْلونور. آترووئنت (اینهالیاسییا حالین‌دا)، خصوصیله، گوج‌لو برونخولیتیک ائففئکت تؤره‌دیر. او، هئب-i کئچمیر، آدرئنومیمئتیکلرله موقایی‌سه‌ده تأثیری تدریجه‌ن باشلاییر و ۶ ساعتا قدر داوام ائدیر.

پاراسیمپاتیک ایننئرواسییایا تأثیر گؤستره‌ن درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده تیوتروپیوم داها پئرسپئکتیو پرئپارات حساب اوْلونور. تیوتروپیوم، اساساً، م۳ یاریمتیپین‌دن اوْلان خولینورئسئپتورلاری بلوکادا ائدیر (م۱ خولینورئسئپتورلارلا موقایی‌سه‌ده ۲،۵ دفعه آرتیق). برونخولیتیک تأثیری ایپراتروپیوم‌دان گوج‌لو و داها اوزونموددت‌لی‌دیر. پرئپاراتین ان یوکسک ائففئکتی ۱،۵-۲ ساعت‌دان سوْنرا باشلاییر. گون‌ده ۱ دفعه اینهالیاسییا شکلین‌ده (پوروشوک حالین‌دا، خصوصی ایسپینخالئر اینهالیاتورو واسطه‌سیله) تعیین اوْلونور.
نظره آلماق لازیم‌دیر کی، خولینوبلوکادائدیجی آکلیولییه مالیک برونخولیتیکلردن ایستیفاده ائتدیک‌ده بۇ مادّه‌لر برونخیال، توپورجک و دیگر وزلرین سئکرئتور فعالیتینی ضعیفله‌ده، تاخیکاردییا، آککوموداسییانین پوزولماسی (بو تأثیر مئتاسین، آترووئنت و تیوتروپیوم‌دا ضعیف‌دیر) و س. کیمی آرزوولونماز علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلرلر.

برونخوسپاستیک حاللارین آرادان قالدیریلماسین‌دا بیلاواسیته برونخ سایا ازله‌لرینه تأثیر گؤستره‌ن میوتروپ تأثیرلی ایسپازمولیتیکلردن ده بؤیوک موفقیتله ایستیفاده اوْلونور. بۇ قروپا، اساساً، تئوفیللین و ترکیبین‌ده تئوفیللین ساخلایان پرئپاراتلار عایید ائدیلیرلر.

تئوفیللین دیمئتیلکسانتین تؤره‌مه‌سی‌دیر. برونخولیتیک کیمی کلینیک ائففئکتیولیینه گؤره ۲- آدرئنومیمئتیکلردن گئری قال‌سا دا، اونلارلا موقایی‌سه‌ده اساس اوستونلویو، برونخودیلاتاتور تأثیرینه قارشی، حتی، اوزونموادت‌لی قبول‌دا بئله تولئرانت‌لیق حالینین عمله گلمه‌مه‌سی‌دیر. پرئپاراتین آستمالئیهینه تأثیرینین میدانا چیخماسین‌دا برونخودیلاتاتور تأثیریله یاناشی، ایلتیهابلئیهینه تأثیر خصوصیتلری ده موهوم رول اویناییر (اونون ایلتیهابلئیهینه تأثیری توسقون هوجئیره‌لر، بازوفیل لئیکوسیتلر، ائوزینوفیللر و دیگر ایلتیهاب هوجئیره‌لری طرفین‌دن سینتئز و ایفراز اوْلونان ایلتیهاب مئدیاتورلارینی آزالتماسی ایله الاقلندیریلیر)؛ حتی، اکثر تدقیقات‌چیلارین قناعتینه گؤره، پرئپاراتین آستمالئیهینه تأثیرینین میدانا چیخماسین‌دا برونخولیتیک خصوصیتلریله موقایی‌سه‌ده، ایلتیهابلئیهینه تأثیرینین رولو داها اؤن‌م‌لی‌دیر.

تئوفیللینین بۇ ایکی کومپونئنت‌لی آنتی‌اسماتیک تأثیرینین مولئکولیار مئخانیزمی بۇ گونه قدر تام آیدینلاشدیریلمامیش‌دیر. اوللر بئله حساب ائدیردیلر کی، پرئپاراتین آنتی‌اسماتیک تأثیری برونخ سایا ازله‌لری و ایلتیهاب هوجئیره‌لرین‌ده آدئنیلاتسیکلازا و قوانیلاتسیکلازا فئرمئنتلرینین آکتیولشمه‌سی و مووافیق اولاراق سامف و سقمف-این میقدارین‌دا تؤره‌نه‌ن دییشیک‌لیکلرله الاقداردیر. سیک‌لیک نوکلئوتیدلرین کمیت ترکیبین‌ده تؤره‌نه‌ن دییشیک‌لیکلرده، خصوصاً، هللئدیجی رولو اونلاری هوجئیره داخیلین‌ده پارچالایان فوسفودیئستئرازا (فدئ) فئرمئنتلرینی تئوفیللینین بلوکادا ائتمه‌سین‌ده گؤروردولر. سیک‌لیک نوکلئوتیدلر هوجئیره فعالیتین‌ده موهوم رول اوینایان کالیوم ایونلارینین هوجئیرداخی‌لی اوپتیمال کونسئنتراسییاسینی تنزیملدیین‌دن، تئوفیللینین تعیینی برونخ سایا ازله‌لرینین رئلاک‌ساسییاسینا، ائل‌جه ده ایلتیهاب هوجئیره‌لرین‌ده ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئزی و ایفرازینین سوستلشمه‌سینه سبب اولمالی‌دیر. باشقا سؤزله، تئوفیللین برونخودیلاتاسییا و ایلتیهابلئیهینه تسیرلر تؤرتمه‌لی‌دیر.

فدئ فئرمئنتلری چوخ سای‌لی ایزوفئرمئنت فورمالاری اوْلان بؤیوک بیر فئرمئنتلر سیستئ‌می‌دیر. بونلاردان هوجئیره فونک‌سییالارینین تنزیمین‌ده ان اساس رولو فدئل-دن فدئ۶-یا قدر آردیجیل نؤمره‌لنه‌ن آلتی ایزوفئرمئنت فورماسی اویناییر. تئوفیللین برونخ سایا ازله‌لرین‌ده اساس فئرمئنتلر اوْلان فدئ۳ و فدئ۴-او، ائل‌جه ده ایلتیهاب هوجئیره‌لرینین اساس فئرمئنتلری- فدئ۴ و فدئ۶-نی بلوکادا ائدیر.
سوْنراکی تدقیقاتلار گؤستردی کی، تئوفیللین فوسفودیئستئرازا فئرمئنتلرینی آنجاق چوخ یوکسک (تئراپئوتیک دوزادان آرتیق) دوزالاردا بلوکادا ائده بیلیر. اودور کی، پرئپاراتین آنتی‌اسماتیک تأثیرینین مولئکولیار مئخانیزمی حاضردا داها چوخ اونون پورینئرگیک سیستمه گؤستردیی تأثیرله (آدئنوزین رئسئپتورلارینی بلوکادا ائتمه‌سیله) ایضاح اوْلونور. معلوم‌دور کی، ائندوگئن پورین نوکلئوزی‌دی اوْلان آدئنوزین، آدئنینین تؤره‌مه‌سی اوْلوب، برونخ، اورک ازله‌سی، پئریفئریک اورقانلار و مسس-ده لوکالیزاسییا اوْلونان موختلیف سوبپوپولیاسییالی (آ۱، آ۲ا، آ۲ب و س.) آدئنوزین رئسئپتورلارینین ائندوگئن لیقان‌دی‌دیر. او، توخومالاردا لوکال هورمون (اوتاکوید)، پورینئرگیک سینیر لیفلرین‌ده ایسه مئدیاتور فونک‌سییاسی یئرینه یئتیریر . برونخلاردا لوکالیزاسییا اوْلونان آدئنوزین رئسئپتورلارینین ایستیمولیاسییاسی کسکین برونخوسپازم حالی تؤره‌دیر. معین اوْلونموش‌دور کی، برونخیال آستما زامانی آدئنوزین و اونون آنالوقلاری گوج‌لو برونخوکونستروکتیو ائففئکتلر تؤره‌دن ائندوگئن عامللردن ساییلیرلار. آدئنوزین عئینی زامان‌دا ایلتیهاب هوجئیره‌لری مئمبرانین‌دا لوکالیزاسییا اوْلونان آ۲ب یاریمتیپین‌دن اوْلان رئسئپتورلاری اویاتماقلا ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئز و ایفرازینی دا آرتیریر.
تئوفیللین (ائل‌جه ده، دیگر مئتیلکسانتینلر) آدئنوزینه اوخشار کیمیوی قورولوشا مالیک اولماقلا، اونون کونکورئنت آنتاقونیستی‌دیر. اودور کی، مووافیق پاتولوگییالار زامانی آدئنوزین رئسئپتورلارینم ائکزوگئن لیقان‌دی رولونو یئرینه یئتیره‌رک، پورین رئسئپتورلارینی بلوکادا ائدیر و ائندوگئن آدئنوزینین تؤرتدیی ائففئکتلری، او جمله‌دن، برونخوکونستروکتیو علامتلری آرادان قالدیریر، ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئز و ایفرازینی سوستلشدیریر. بعضی مؤلفلرین فیکرینجه تئوفیللین، همچینین، ائندوگئن آدئنوزینین آزاد اوْلونماسی پروسئ‌سینی ده تورموزلاییر (ماراق‌لی‌دیر کی، سون واختلار آپاریلان بعضی ائکسپئریمئنتال و کلینیک تدقیقاتلار تئوفیللینین تأثیر مئخانیزمی حاقین‌داکی بۇ مولاهیزه‌لری ده شوبهه آلتینا آلیر: آدئنوزینین اورقانیزم‌ده برونخوسپاستیک دئییل، عکس- برونخولیتیک ائففئکتلر تؤرتمه‌سی حاقین‌دا معلوماتلار وئریلیر).

گؤروندویو کیمی، تئوفیللین داها گئنیش تدقیقاتلارین آپاریلماسینا احتیاجی اوْلان چوخ مورککب و اینجه تأثیر مئخانیزمینه مالیک اوْلان بیر مادّه‌دیر. بونونلا بئله، پرئپاراتین آنتی‌اسماتیک تأثیر مئخانیزمی حاقین‌دا مؤوجود مولاهیزه و علمی فیکیرلری اومومیلش‌دیره‌رک آشاغی‌داکی نتیجه‌یه گلمک اولار: پرئپاراتین تأثیر مئخانیزمین‌ده هللئدیجی رولو، ائندوگئن آدئنوزینله آنتاقونیست تأثیر خوصوصیتی و بۇ آنتاقونیزمین نتیجه‌سی کیمی هوجئیره و سوبهوجئیروی ایستروکتورلاردا پرئ- و پوستسیناپتیک تؤره‌مه‌لر سوییه‌سینده مووافیق مولئکولیار مئخانیزملرین ایشه دوشمه‌سی، ائل‌جه ده نئیرومئدیاتور و ایممون سیستملرده گئدن جدی کمیت و کئیفیت دییشیک‌لیکلری اویناییر. بعضی موللیفیرین آلدیغی عکس علمی نتیجه‌لره (مس. آدئنوزینین برونخولیتیک تأثیری) گلینجه ایسه، بونلارین سببینی چوخ گومان کی، یالنیز مئتیلکسانتین قروپو پرئپاراتلارینا خاص اوْلان فردی تأثیر خصوصیتلرین‌ده آختارماق لازیم‌دیر. بۇ مولاهیزه‌لر (مئتیلکسانتین تؤره‌مه‌لرینه خاص اوْلان فردی تأثیر خصوصیتلری) بیزیم پسیخوموتور ایستیمولیاتورلارین مولئکولیار تأثیر مئخانیزمینین اؤیرنیلمه‌سینه حصر ائدیلمیش چوخیل‌لیک تدقیقاتلاریمیزین نتیجه‌سی اولاراق، علمی جهت‌دن اساسلاندیریلمیش‌دیر

تئوفیللین مسس-نی ایستی‌موله ائدیر، بئیین دامارلارینی تونوسلاندیریر. دیگر مئلیلکسانتینلر کیمی برونخ سایا ازله‌لریله یاناشی، باشقا سایا ازله‌لی اورقانلارا دا ایسپازمولیتیک تأثیر گؤستریر. اورک‌ده پوزیتیو اینوتروپ و پوزیتیو خرونوتروپ ائففئکتلر تؤره‌دیر. بۇ تأثیرلری ائندوگئن آدئنوزینه آنتاقونیست‌لیک گؤسترمه‌سی و بونون نتیجه‌سی کیمی کاردیومیوسیتلرده سامف-این میقدارینی و جا۲+ ایونلارینین هوجئیره‌یه داخیل اولماسینی آرتیرماسی ایله ایضاح اوْلونور.

تئوفیللینی اینهالیاسییا شکلین‌ده داخیله تعیین ائتدیک‌ده ان منفی جهتی تنففوس یوللاری سئلیک‌لی قیشاسینا قیجیقلاندیریجی تأثیر گؤسترمه‌سی‌دیر. اودور کی، آستما خسته‌لیگی زامانی اوندان اینهالیاسییا شکلین‌ده ایستیفاده اوْلونمور. اورقانیزمه اورال یوللا تعیین ائدیلیر. داخیله تعیین ائدیلدیک‌ده سۆرعتله آبسورب‌سییایا معروض قالدیغین‌دان داها چوخ آرزوولونماز علاوه ائففئکتلر تؤره‌دیر. اودور کی، پرئپاراتین تابلئت و کاپسول فورمالارین‌دان دئییل، آنجاق، تدریجه‌ن سورولان اورال درمان فورمالارین‌دان ایستیفاده اوْلونور. سودا حل اولمادیغی اۆچون پرئپاراتین اینیئک‌سییا فورماسی ائتیلئن‌دیامین مهلولون‌دا حاضرلانیر. بۇ یوللا حاضرلانان پرئپارات آمینوفیلین آدلانیر. ۱۹۶۰-جی ایللردن باشلایاراق، آستمانین موالیجه‌سین‌ده اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونان -آدرئنومیمئتیکلرین و کورتیکوستئرویدلرین کلینیک ایستیفاده‌یه وسیقه قازانماسی ایله الاقدار اولاراق، تئوفیللین‌دن ایستیفاده خئی‌لی درجه‌ده آزالمیش‌دیر. حاضردا آستما خسته‌لیگی زامانی یالنیز یاردیم‌چی درمان واسطه‌سی کیمی تعیین اوْلونور. تئوفیللینین داها اوزونموددت‌لی تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلاری آلینمیش‌دیر. بونلارا «تئوبیولونق» تابلئتلری، تئودور، تئوتارد، دوروفیللین رئتارد عایید ائدیلیرلر.

تئوفیللین ترکیب‌لی پرئپاراتلار ایچری‌سین‌ده آستما خسته‌لیگی و برونخوسپاستیک حاللارین فارماکولوژی کوررئک‌سییاسین‌دا ان چوخ ایستیفاده اوْلونانی ائوفیللین پرئپاراتی‌دیر. کیمیوی قورولوشونا گؤره ترکیبی تئوفیللین و ۱،۲ ائتیلئن‌دیامینین (۸۰%-این ۲۰%-ا نیسبتین‌ده) قاریشیغین‌دان عبارت‌دیر. بئله حساب ائدیرلر کی، پرئپاراتین برونخولیتیک تأثیر ائففئکتی بیلاواسیته اونون ترکیبینه داخیل اوْلان تئوفیللین کومپونئنتین‌دن آسی‌لی‌دیر. ائتیلئن‌دیامین ایسه، ایسپازمولیتیک تأثیر ائففئکتینین قوتله‌نمه‌سی و پرئپاراتین سودا حل اولماسینی تعمین ائدیر. ائوفیللین اورقانیزمه هم ائنتئرال (آغیزدان، رئکتال)، هم ده پارئنتئرال (ازلداخی‌لی و وئناداخی‌لی) یوللارلا تعیین ائدیلیر. پارئنتئرال یئریدیلمه زامام اورکدؤیونمه، آت ائنمه‌سی، باشگیجلله‌نمه و س. کیمی علاوه ائففئکتلر میدانا چیخا بیلر. پرئپاراتین ازلداخی‌لی یئریدیلمه‌سی آغری‌لی‌دیر.	

مئتیلکسانتین تؤره‌مه‌لری قروپونون دئمک اولار کی، بوتون نماینده‌لری بؤی‌رک یوماقجیقلارین‌دا فیلتراسییا پروسئ‌سینی گوجله‌ن‌دیرمک، بؤی‌رک کانالجیقلاردا رئابسورب‌سییا پروسئ‌سینی (نا+، جل- ایونلاری و سویون) سوستلش‌دیرمک و بؤی‌رکلرین قان تأمیناتینی آرتیرماقلا سیدیکقوووجو تأثیر تؤردیرلر؛ لاکین دیورئتیکلرله موقایی‌سه‌ده سیدیکقوووجو تأثیرلری چوخ ضعیف اوْلدوغو اۆچون، تیببی پراکتیکادا بۇ مقصدله اونلاردان چوخ نادیر حاللاردا ایستیفاده اوْلونور.

دیپروفیللین کیمیوی قورولوش و فارماکولوژی خصوصیتلرینه گؤره تئوفیللین و ائوفیللینه اوخشار مادّهdir.Teofillinlه موقایی‌سه‌ده توکسیکی تأثیری آز، ائوفیللینله موقایی‌سه‌ده توکسیک‌لیگی چوخ، آکتیولیگی ایسه آز پرئپارات حساب اوْلونور. توخومالارا قیجیقلاندیریجی تأثیر گؤسترمیر. ایستیفاده‌سینه گؤستریشلر ائوفیللین‌ده اوْلدوغو کیمی‌دیر. ۲۰۰-۵۰۰ مق دوزالاردا گون‌ده ۳-۴ دفعه اولماقلا اورال یوللا تعیین ائدیلیر. کورس موالیجه‌سی ۱۰-۲۰ گون‌دور. لازیم گلرسه ۳-۵ گونلوک فاصیله ایله موالیجه کورسو تکرارلانا بیلر. پرئپارات، همچینین، پارئنتئرال {ا/د- ۱۰%-لی مه‌لولو ۳ مل (۳۰۰ مق) دوزادا} و (v/د- ۲،۵%-لی مه‌لولو ۵-۱۰ مل (۱۲۵-۲۵۰ مق) دوزالاردا) یوللا دا تعیین ائدیلیر.

قئید ائتدییمیز کیمی، برونخوسپاستیک حاللارین (خصوصاً، برونخیال آستمانین) پاتوگئنئتیک مئخانیزمین‌ده موهوم رول اوینایان عامللره ایلتیهاب و آلرژیفاکتورلاری عایید ائدیلیر. اکثر حاللاردا آللئرگئنین تیپینین (بیتکیلرین توزو، معین قیدا مادّه‌لری، درمان پرئپاراتلاری و س.) معین ائدیلمه‌سی و اونون آرادان قالدیریلماسی ایستیقامتین‌ده گؤروله‌ن تدبیرلر (آللئرگئنلرله تماسین آرادان قالدیریلماسی و یا ایسپئسیفیک هیپوسئنسیبلیزاسییا)، برونخیال آستما توتمالارینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسی باخیمین‌دان یوکسک نتیجه‌لر الده ائتمه‌یه ایمکان وئریر. بزه‌ن آللئرگئنین طبیعتینی معین ائتمک ("گیزلی» آللئرگئن) و یا اونو آرادان قال‌دیرماق مۆمکون اولمور. اودور کی، برونخیال آستما و دیگر برونخوسپاستیک حاللارین کومپلئکس موالیجه‌سین‌ده ایلتیهابلئیهینه و آللئرگیالئیهینه درمان مادّه‌لرین‌دن ده گئنیش ایستیفاده اوْلونور.

کورتیکوستئرویدلر (قلیکوکورتیکویدلر) آستمانین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا بۇ قروپون ان گئنیش ایستیفاده اوْلونان نماینده‌لری‌دیر. اونلارین آستمالئیهینه اساس تأثیر مئخانیزمی، بۇ خسته‌لیک زامام تنففوس یوللارینین موختلیف برونخوکونستروکتیو تأثیرلره قارشی هیپئراکتیولیینه یول آچان و بعضی تدقیقات‌چیلارا گؤره خستلیین پاتوگئنئزین‌ده بیرینجی‌لی سابب رولونو اوینایان برونخ سئلیک‌لی قیشالارین‌داکی ایلتاهابی پروسئسلری آرادان قال‌دیرماسی‌دیر. باشقا سؤزله دئسک، قلیکوکورتیکویدلرین ایلتیهابلئیهینه تأثیری‌دیر. قلیکوکورتیکویدلرین بۇ تأثیرینین اساسین‌دا آشاغی‌داکی مئخانیزملر دورور: ایلتیهابلا علاقه‌لی هوجئیره‌لرین گئن ترانسکریپ‌سییاسینین بلوکادا اوْلونماسی، ایلتیهاب مئدیاتورلاری- سیتوکینلرین و خئموکینلرین سینتئزینی تعمین ائدن فئرمئنتلرین، ائل‌جه ده ایلتیهاب پروستاقلاندینلرین، ترومبوک‌سان آ۲-نین و لئیکوتریئنلرین عمله گلمه‌سین‌ده رول اوینایان سیکلووکسیگئنازا-۲ (سوگ-۲) و لیپووکسیگئنازا فئرمئنتلری سینتئزینین سوستلشمه‌سی. معلوم‌دور کی، ایلتیهابی پروسئس زامام پرویلتیهابی سیتوکینلر ایلتیهاب هوجئیره‌لرین‌ده آپ-۱ (پروتئین ۱-این آکتیواتورو) و دیگر ترانسکریپ‌سییا فاکتورلارینی آکتیولش‌دیره‌رک، ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئزینی (ائکسپرئسیاسینی) آرتیریرلار. قلیکوکورتیکویدلرین تعیینی فونون‌دا آکتیولشه‌ن قلیکوکورتیکوید رئسئپتور (قر) پروتئینی ایسه، آپ-۱ و دیگر ترانسکریپ‌سییا فاکتورو اوْلان پروتئینلر ایله ایناکتیو پروتئین-پروتئین کومپلئک‌سی عمله گتیره‌رک ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئزینی بلوکادا ائدیرلر. قلیکوکورتیکویدلرین ایلتیهابلئیهینه تأثیرینین میدانا چیخماسین‌دا هدف رولونو، اساساً، آپ-۱ اوینادیغینا گؤره، توخومالاردا اونون میقدارینین حددن آرتیق چوخ اولماسی دا کورتیکوستئرویدلره رئزیستئنت‌لیک (ایستئروید رئزیستئنت‌لیگی) حالینین یارانماسینا سبب اولا بیلیر. دیگر طرف‌دن، قلیکوکورتیکویدلر سئلیک‌لی قیشالارداکی اؤدئ‌می آزال‌دیر، برونخ سایا ازله‌لرین‌ده‌کی ۲-آدرئنورئسئپتورلارین کاتئخولامینلره قارشی هسساس‌لیغینی آرتیریر. اونلار بۇ رئسئپتورلارین -آدرئنومیمئتیک درمان مادّه‌لرینه قارشی تؤره‌نه بیله‌جک تولئرانت‌لیق حالینین دا قارشی‌سینی آلیر و پارالئل اولاراق ائپینئفرین و نورئپینئفرینین ائکسترانئیرونال اودولماسینی بلوکادا ائدیرلر. قلیکوکورتیکویدلرین تأثیر ایسپئکترینه خاص اوْلان بۇ خصوصیتلرین مج‌موی سون نتیجه‌ده تنففوس یوللاری سایا ازله‌لرینین هیپئراکتیولیینی آزال‌دیر و آستمالئیهینه تأثیرین میدانا چیخماسینا سبب اولور. بۇ پرئپاراتلارین برونخودیلاتاتور تأثیری یوخ‌دور و آنتی‌اسماتیک تأثیرلری موالیجه مودده- تین‌ده تدریجه‌ن میدانا چیخیر. قلیکوکورتیکویدلرین بعضیلری (مس. بئکلومئتازون، بودئسونید، فلوتیکازون و مومئتازون) اورقانیزمه آئروزول حالین‌دا اینهالیاسییا شکلین‌ده، بعضیلری (مس. پرئدنیزولون، مئتیلپرئدنیزولون و س.) ایسه اورال و پارئنتئرال یوللا تعیین اوْلونورلار.
بئکلومئتازون دیپروپیونات گوج‌لو تأثیرلی کورتیکوستئروید اوْلان و سیستم تأثیرلی مادّه کیمی ایستیفاده اوْلونان بئتامئتازونون خلورلو آنالوقونون دیپروپیونات ائفیری‌دیر. کیمیوی قورولوشون‌دا اوْلان بۇ ایستروکتور دییشیک‌لیگی اونون لیپوفیللیینی و تأثیر گوجونو آرتیریر، اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلوندوق‌دا برونخ سئلیک‌لی قیشاسینا یاخشی نفوذ ائتمه‌سینه شرایط یارادیر. اورقانیزمه اینهالیاسییا شکلین‌ده آئروزول و یا پوروشوک حالین‌دا تعیین اوْلونور. پرئپاراتین ایستیفاده‌سی زامانی آغیزدا قورولوق، بوغاز آغری‌سی، دیسفونییا و اورال کاندیدیوز کیمی علاوه ائففئکتلر باش وئره بیلر (اینهالیاسییادان درحال سوْنرا قارقارا ائتمکله آغیز بوشلوغونون تمیزله‌نمه‌سی، بۇ علاوه ائففئکتلرین خئی‌لی درجه‌ده قارشی‌سینی آلیر).

فلوتیکازون، بودئسونید و مومئتازون پرئپاراتلاری دا یوکسک لیپوفیل‌لیک خوصوصیتینه مالیک اوْلدوقلاری اۆچون برونخ سئلیک‌لی قیشالارینا آکتیو شکیل‌ده نفوذ ائتمک قابیلیتینه مالیکدیرلر. هر اوچ پرئپارات اورقانیزمه اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونور. بۇ مقصدله فلوتیکازون و بودئسونیدین آئروزول و پوروشوکون‌دان، مومئتازونون ایسه یالنیز پوروشوک درمان فورماسین‌دان ایستیفاده اوْلونور.

## موالیجه‌سی
آستما خسته‌لیگی زامانی آللئرگیالئیهینه درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده اوستونلویو، داها چوخ حاللاردا هیستامین و دیگر آلرژیو ایلتیهاب مئدیاتورلارینم آزاد اولماسیم بلوکادا ائدن پرئپاراتلارا (کرومولین ناتریوم، نئدوکرومیل ناتریوم و کئتوتیفئن کیمی) وئریرلر.
کرومولین ناتریوم سینتئتیک مادّه‌دیر. سودا یاخشی حل اولور، لاکین مده-باغیرساق تراکتین‌دان پیس سورولور. پرئپاراتین برونخلارین سئلیک‌لی قیشاسما تروپ‌لوغو یوکسک‌دیر. برونخ سئلیک‌لی قیشاسینا یاخشی نفوذ ائدیر و بورادان آبسورب‌سییا ائدیلیر. اورقانیزم‌ده مئتابولیزمه معروض قالمیر، مده-باغیرساق تراکتی و بؤی‌رکلردن دییشیلممیش شکیل‌ده خاریج اولور. آستمالئیهینه تأثیری تئوفیللین‌دن ضعیف اولسا دا، اونونلا موقایی‌سه‌ده علاوه ائففئکتلری و توکسیکلیینین آز اولماسی پرئپاراتین اساس اوستونلویو ساییلیر. آللئرگیک منشألی آستما زامانی، خصوصاً، اوشاقلاردا، توتمالارین قارشی‌سینی چوخ ائففئکتیو شکیل‌ده آلیر. ایدیوسینکراتیک (غئیری-آللئرگیک) آستمادا تأثیری ضعیف‌دیر. ایلین فسیللریله باغلی میدانا چیخان مؤوسی‌می آستما زامانی و یا خستلیین برونخیتله موشاهی‌ده اوْلوندوغو حاللاردا تأثیر گؤسترمیر. تأثیری ضعیف اوْلدوغونا گؤره آستمانین پروفیلاکتیکاسی ایستیقامتین‌ده ۲- آدرئنومیمئتیکلر و یا قلیکوکورتیکویدلرله آپاریلان موالیجه زامانی اوندان یاردیم‌چی درمان مادّه‌سی کیمی ایستیفاده اوْلونور. بۇ حال‌دا کومپلئکس موالیجه‌یه کرومولینین علاوه اوْلونماسی، ۲-آدرئنومیمئتیکلر و یا قلیکوکورتیکویدلرین ایستیفاده دوزاسینی آزالتماغا ایمکان وئریر.

آستما توتمالارینین پروفیلاکتیکاسین‌دا داخیله اینهالیاسییا شکلین‌ده آئروزول (۱۰ مق دوزادا گون‌ده ۴ دفعه) و یا پوروشوک (۲۰ مق گلیندو ۴-۸ دفعه) حالین‌دا تعیین اوْلونور. اونون مهلول شکلین‌ده اینهالیاسییا یولو ایله (نئبولایزئرلو) تعیین اوْلونان پرئپاراتی دا واردیر. آستمالئیهینه تأثیری بیر نئچه هفته قبول ائتدیکدون سوْنرا میدانا چیخیر. اودور کی، پرئپاراتین ائففئکتیولیگی ۳-۴ هفته‌لیک موالیجه‌دن سوْنرا قیمتلندیریلمه‌لی‌دیر. دیگر آنتی‌اسماتیک مادّه‌لرله موقایی‌سه‌ده جدی علاوه ائففئکتلری یوخ‌دور. بزه‌ن لوکال و یا یاییلمیش دئراماتیت، میوزیت و اونون نتیجه‌سی کیمی آیاقلاردا آغری تؤره‌ده بیلر. اینهالیاسییاسی برونخوسپازما سبب اولا بیلر. اودور کی، کرومولینین اینهالیاسییاسین‌دان بیر نئچه دقیقه اول سالبوتامول و یا تئربوتالین کیمی برونخودیلاتاتورلارین اینهالیاسییاسی توصیه ائدیلیر.

نئدوکرومیل بۇ قروپون یئنی نماینده‌سی‌دیر. پرئپاراتین آللئرگییا- علیهینه تأثیریله یاناشی، ایلتیهابلئیهینه تأثیری ده واردیر. توسقون هوجئیره‌لرین هم آللئرگیک، هم ده غئیری-آللئرگیک ایستیموللارا قارشی رئاک‌سییاسینی سوستلشدیریر. کرومولین‌دن فرق‌لی اولاراق، یاش‌لی آستماتیکلرده و غئیری-آللئرگیک طبیعت‌لی آستما زامانی دا تئراپئوتیک ائففئکت تؤره‌دیر. داخیله اینهالیاسییا شکلین‌ده (آئروزول حالین‌دا) تعیین ائدیلیر (آستما توتمالارینم پروفیلاکتیکاسی اۆچون ۲-۴ مق دوزادا گون‌ده ۲-۴ دفعه). اونون نازال ایسپرئی و اوفتالمیک مهلولون‌دان مووافیق اولاراق آللئرگیک رینیت و آللئرگیک کونیوکتیویت زامانی دا ایستیفاده اوْلونور. ان چوخ موشاهی‌ده اوْلونان علاوه ائففئکتی آغیزدا خوشا گلمه‌یه‌ن داد هیس‌سی تؤرتمه‌سی‌دیر.

کئتوتیفئنین آللئرگیالئیهینه ائففئکتیله یاناشی، آنتی‌هیستامینئرگیک تأثیر خصوصیتلری ده واردیر. ۱-۲ مق دوزادا گون‌ده ۲ دفعه اولماقلا داخیله تعیین ائدیلیر. گوج‌لو سئداتیو ائففئکت تؤرتدیی حاللاردا، ایستیفاده دوزاسینین بؤیوک حیسه‌سی آخشام ساعتلارین‌دا وئریلمه‌لی‌دیر. آغیزدا قورولوق، سئداتیو ائففئکت و سوستلوک کیمی علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلر. پرئپاراتین اوزونموددت‌لی قبولو بدن چکی‌سینی آرتیرا بیلیر.

برونخیال آستما و برونخوسپاستیک کومپونئنتله کئچه‌ن دیگر آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلرینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا ایستیفاده اوْلونان درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده، سون ایللر، لئیکوتریئن سیستمینه تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلارا قارشی ماراق، خصوصیله، آرتماق‌دادیر. ایلتیهابی و آللئرگیک پروسئسلرین عمله گلمه‌سی و اینکیشافین‌دا چوخ موهوم رول اوینایان لئیکوتریئنلر اورقانیزم‌ده آراخیدون تورشوسون‌دان سینتئز اوْلونور. ۵- لیپوکسیگئنازا بۇ پروسئس‌ده موهوم رول اوینایان فئرمئنتلردن بیری‌دیر. اودور کی، ۵-لیپوکسیگئنازا فئرمئنتینین اینهیبیتورلاری (زیلئوتون)، ائل‌جه ده لئیکوتریئن رئسئپتورلارینی بلوکادا ائدون مادّه‌لر (زافیرلوکاست، مونتئلوکاست) یوکسک ایلتیهابلئیهینه و برونخولیتیک پرئپاراتلار حساب اوْلونورلار.

زیلئییتونون تأثیر مئخانیزمی ۵-لیپوکسیگئنازا فئرمئنتینین بلوکاداسینین نتیجه‌سی کیمی توخومالاردا اوتاکوید (لوکال هورمون) فونک‌سییاسی یئرینه یئتیره‌ن لئیکوتریئنلرین (لت)- مووافیق اولاراق لتب۴، لتج۴، لتد۴ و لتئ۴-اون سینتئزینین آزالماسی ایله ایضاح اوْلونور. زافیرلوکاست و مونتئلوکاست لتد۴ و لتئ۴-اون برونخ سایا ازله‌لری و کاپیلیار ائندوتئلین‌ده لوکالیزاسییا اوْلونان رئسئپتورلارمی کونکورئنت آنتاقونیزم پرینسیپیله بلوکادا ائدیرلر. بۇ رئسئپتورلار سیسلتی (دیگر آدییلا لتد۴ / لتئ۴ رئسئپتورلار) رئسئپتورلار آدلاندیریلیرلار. اونلارین بلوکاداسی مووافیق لئیکوتریئنلرین بۇ رئسئپتورلارا تأثیرینی آرادان قالدیردیغی اۆچون، برونخ دیوارین‌داکی ایلتیهابی پروسئس و برونخوکونستروک‌سییا علامتلری سوستلشیر، ایلتیهابلئیهینه و برونخودیلاتاتور تأثیر میدانا چیخیر.
لئیکوتریئن سیسلئمینه تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلارین آستمالئیهینه تأثیری اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونان کورتیکوستئرویدلر و ۲-آدرئنومیمئتیکلردن ضعیف‌دیر. کسکین آستما توتمالاری زامانی اونلاردان ایستیفاده اوْلونمور، اساساً، خستلیین یونگول فورمالارین‌دا تعیین اوْلونورلار. آستمانین آغیر فورمالارین‌دا کورتیکوستئرویدلر و ۲-آدرئنومیمئتیکلرله بیرلیک‌ده ایستیفاده اوْلونورلار. بۇ ایکی قروپ پرئپاراتلارین (زیلئوتون + زافیرلوکاست و یا مونتئلوکاست) کومبینه اوْلونماسی آدیتیو تأثیر پرینسیپیله بیر-بیرینین آستمالئیهینه تأثیرینی قوووتلندیریر.

زیلئوتون گون‌ده ۴ دفعه، ۶۰۰ مق دوزادا داخیله تعیین اوْلونور (۶-۱۴ یاشلار آراسین‌داکی اوشاقلارا بۇ دوزانین یاری‌سی وئریلمه‌لی‌دیر). ۱،۸-۲،۵ ساعت- دان سوْنرا قان پلازماسین‌دا ان یوکسک قاتی‌لیق‌دا توپ‌لانیر. اورقانیزم‌دن مئتابولیتلر شکلین‌ده، اساساً، بؤی‌رکلر واسطه‌سیله (۹۰-۹۵%-i) خاریج اولور. دیسپئپتیک پوزغونلوقلار، تئمپئراتورون یوکسلمه‌سی، میالگییا، باش آغری‌سی، باشگیجلله‌نمه، یوخولولوق و س. کیمی علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلیر.

مونتئلوکسات گون‌ده ۱ دفعه یاتمازدان اول ۱۰ مق دوزادا داخیله تعیین اوْلونور. قبول اوْلونان پرئپاراتین ۷۵%-i باغیرساقلاردا آبسورب‌سییا پروسئ‌سینه معروض قالیر. زافیرلوکاست پرئپاراتین‌دان فرق‌لی اولاراق قیدا کوتله‌سی اونون سورولماسی پروسئ‌سینه تأثیر گؤسترمیر.

بئرودوال کومبینه اوْلونموش پرئپارات اوْلوب،ترکیبینه ۲-آدرئنومیمئتیک-فئنوتئرول و خولینوبلوکاتور-آترووئنت داخیل‌دیر. آئروزول حالین‌دا بوراخی‌لیr.Bronxial آستما خستلیینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا گئنیش ایستیفاده اوْلونور.

تئوفئدرین، سولوتان و «ائفاتین» آئروزولو دا مورککب ترکیب‌لی کومبینه اوْلونموش درمان مادّه‌لری اوْلوب، بوغولما و تنففوسون چتینلشمه‌سیله کئچه‌ن برونخوسپاستیک سیندروم‌لو آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلرین‌ده ایستیفاده olunurlar.Bu قروپون دیگر نماینده‌سی سئرئتید مولتیدیسک-آدرئنومیمئتیک سالمئتئرول ایله سئچیجی یئرلی تأثیره مالیک اوْلان قلیکوکورتیکوید فلوتیکازون پروپیوناتین کومبینه اوْلونموش پرئپاراتی‌دیr.Bronxial آستمانین موالیجه‌سین‌ده پوروشوک حالین‌دا ایستیفاده اوْلونور.

بؤلمه:خسته‌لیکلر
بؤلمه:ساغلیق
بؤلمه:ساغلیق علمی
بؤلمه:طیب