open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آیلار

**آیلار** — تورکجه بیر آد دیر. آیلار معمولاً قیز آدی اولار.

**آیلار** هابئله بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛

* آی‌لار: آی (زامان) معناسیندا.
* آیلار لی: ایرانلی-نوروژلی بیر اویونچو و اوخوجو.

## قایناقلار
آینا قزئتی

*آینا – هفته لیک ایجتیماعی- سیاسی قزئت.
* آینا قزئتی 1990 – جی ایلده یارادیلیب.
*تاسیس چی و باش رداکتور:ائلچین شیخ لی.
## اینترنت عنوانی
آینا قزئتی-www.ayna.az
## قایناق‌لار

بؤلمه:آذربایجان قازئتلری
آیناجیک

** آیناجیک**تورکیه جمهوریتی نده  یئرلشمیش بیر شهر دیر. بو شهرین ۲۰۰۹-اینجی ایلده ۱۱٬۱۴۳ نفر اهالیسی وارمیش..

## قایناقلار

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه شهرلری
آیوالیق

**آیوالیق**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۳۵٬۲۸۵نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
آید

**آید** - یونان میفولوژی‌ سینده‌ یئرآلتی دونیانین تانریسی.
## قایناق‌لار

بؤلمه:میفولوژی‌ده الله‌لار
بؤلمه:یونان میفولوژی
آیدمیر

آیدمیركندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغو قافلانکوه قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 76نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
ائولیلیک

**أئولیلیک** یادا **ائولنمک** (ازدواج). ایکی نفرین عائیله قورماق اوزره قانونلارین موناسیب گؤردویو شکیلده، روحًا و بدناً بیر عؤمر بویو سوره‌بیلیر شکیلده بیرآرایا گلمه‌سی‌دیر. ائولیلیک طبیعی اولارق، عائیله‌نین چوخالماسنین اساسینی تشکل ائدر. چوخ جامیعه‌لرده، بیر کیشی‌نین تکجه بیر خانیم ایله ائولنمه‌سینه مقبول ساییلیر، آنجاق بعضی مدنیتلرده ایکی هم جینسین بیربیری ایله ائولنمکلری ده قبول ائدیلیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:عائیله
بؤلمه:ائولیلیک
بؤلمه:Demography
بؤلمه:Family
بؤلمه:Gender
بؤلمه:Kinship and descent
بؤلمه:Mating
بؤلمه:محبت فلسفه‌سی
بؤلمه:سوسیال عالی مکتبلار
ئوتمه لي

**ئوتمه لي** (مسجّع)- سجع عربجه قـوشـلارين اوخوما غيدير،توركجه قوشلارين اوخوشماقلارينا،آواز لارينا «ئوتمه» دئييرلر.سجع ايكي شكيلده اوْلور. بيرينجي سينده كليمه لر آراسيندا قورولور,ايكينجي سي جومله لر آراسيندا ايشلنير. سجع ايله كليمه لر و جومله لر آراسيندا قورولان آهنگي، چالغيني آرتيق زنگينلشديرمك اوْلور. سجع هجالارين چئشيدلري، «روي» نين بيرگه اولوب اولماسيندان بحث ائدير،و بو بحث قافيه بحثيندن گئنيشدير.

چونكو قافيه يالنيز شعريده دانيشلير،امّاسجع بيرتك شعريده دئييل، «نثر» ده ده ايشه آلينار.آذربايجان توركجه سي سجع باخيميندان،چوخ زنگين بيرديلدير. يوخاريدا دئييلديييي كيمي سجع ايكي بؤيوك سطحيده طرح اولور:

1-موازي سجع (آربا- ئوتمه)

كليمه لرآرا       2-مطرّف سجع (يانلي- ئوتمه)

3-موزون سجع (بيچيملي- ئوتمه)

سجع (ئوتمه)

1-   ترصيع ( سارما )

جومله لر آرا        2- موازنه و مماثله ( اوزلاشما )

3 - اعنات الازدواج ( قارشيليق ) 

## موازي سجع (آربا-ئوتمه)

ايكي كلمه اؤلچودش ، «روي»حرفينده بيرگه اولا،دئييلير.

مَرفوعه= مَوضوعه 

*فيها سُرُر” مَرفُوعَه و اكواب” مَوˆضوعَه*   ( قرآن- غاشيه13-14)

سؤز= کؤز

*آدام آلتيندا سؤز،قازان آلتينداکؤز*      ( آتالار سؤزو)

شراب = رباب   

*گه ل قيـرخ اﻳلليک شرابم

رفـــده قـــالان ربابيم*  ----(حميد نطقی ) 

## موازی سجع دوزتمه ﻳوللاری

1 - بيرهجالي كليمه لرده ايلك سوسوغو دييشمه ك ايله :

باغ ، داغ ، ساغ  

*من كؤلگه سيز باغ گـؤرمه ديم...........ائل دردی تک داغ گؤرمه ديم

گـؤزله رمی يومـوب آچــديم............نئچـه دوْستو ساغ گؤرمه ديم*  ----( رسـول رضا)

                                                                                                  

ياش ، قاش

*قاشي کمی قامتی بوٍکولموش...........ياشي کيمی  پيکری توٍکولموش*  ---- ( فضـولـی )    

                                                                                   

باج ، تاج

*باش اوجالديقدا دماوند داغيندان باج آليرسان.......... شئر اليندن تاج آليرسان* ----(شهريار)

                                                                     
2- نئچه هجالی كليمه لرده،قافيه هجاسيندا،ايلک سوسوغو دييشمه ك ايله :

بارماق ، بارداق   
قارساق ، قارماق      

3- نئچه هجالی كليمه لرده،قافيه هجاسيندا قاباق هجالاردا  ايلک سوسوغو دييشمه ك ايله :

حاخلاديم= ساخلاديم              

*اؤزمو زامانلارا حاخلاديم،اؤره ک اؤلکه سين سنه ساخلاديم 

سحـری گـونش له آداخـلاديم،نييه مـددعا دئمـه ييم سنـه*  ----(سحـر خانيم) 

                                                                                

ساليرام= چاليرام                 

*برجلردن برجلره يوللار ساليرام

سـاعاتدان  –  ساعاتا

اوچورام کـی ، مـن

عصيردن – عصيره

قـاناد چاليـرام*.---- (نبـی خـزری)

## آیریجا باخ
*قارشيليق
*اوزلاشما
*سارما
*جومله
*بيچيملی – ئوتمه

## قایناق‌لار
اؤتن گونلریم

**اؤتن گونلریم**، گنجعلی صباحینین یازدیغی روْمان شیوه‌سینده خاطیره‌لری. بۇ اثر دۆنیا یایین ائوی طرفیندن 1372-جو ایل تهران شهرینده یاییلیبدیر. کیتاب عزیز محسنی نین اؤن سؤزو ایله یازیچی نین وفاتیندان سونرا چاپ ایمکانی تاپابیلمیشدیر. 

## فارسجایا چئویرمه
اؤتن گونلریم روْمانی ایکی فرقلی چئویرمن و یایین ائوی واسیطه‌سی ایله فارسجا چئوریلیبدیر:
* آن روزها، چئویرن: بهزاد هنری، پورشاد یایین ائوی، 1381
* روزهای سپری شده، چئویرن: پریسا برازنده، اندیشه نو یایین ائوی، 1386

## قایناقلار

## بیرده باخ
* حیات فاجعه لریندن 
* قارتال (حیکایه توْپلوسو) 
* شعریمیز زمانلا آدیملاییر 

بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده رومان
بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورکجه اثرلر

بؤلمه:گنجعلی صباحی‌نین یازیلاری
اؤزبک تورکجه‌سی

**اؤزبک تورکجه‌سی** (اؤزبکجه: *O‘zbek tili*, *O‘zbekcha*، اۉزبېکچه، اۉزبېک‌ تیلی. یوخسا *O'zbek turkchasi*اۉزبېک‌ تورکچه سی)، اؤزبکیستاننین دؤولت دیلی، تورک دیل‌لرینه عاییددیر.
تقریبی حسابلامالارا گؤره دونیادا ۲۵ – ۳۰ میلیون اؤزبک دیل‌لی اینسان واردیر.. اونلارین بؤیوک حیسه‌سی اؤزبکیستاندا یاشاییرلار. بون‌دان باشقا دیلین داشیییجی‌لاری هم دوغما دیل، هم ده ایکینجی دیل کیمی تاجیکیستاندا، قیرغیزیستاندا، قازاخیستاندا، افقانیستاندا و تورکمنیستاندا دا یاشاییرلار. موختلیف دیالئکت‌لری واردیر.

افغانیستان‌دا یاخلاشیق ۹ ملیون اوزبیک یاشاییر.

## الیفباسی
### کیریل کؤکلو  الیفباسی

### لاتین کؤکلو الیفباسی

## بیرده باخ
* تورک دیل‌لری

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتی‌لار
* Узбекско-русский словарь (латиница и кириллица) 
* اؤزبکجه - فارسجا سؤزلوکو (بیرینجی جیلد) لاتین اؤزبکجه‌سی یازیسی و عرب اؤزبکجه‌سی یازیسی. [PDF] (۱۳۸۶) محمدحلیم یارقین، تهران
* اؤزبکجه - فارسجا سؤزلوکو (ایکینجی جیلد) لاتین اؤزبکجه‌سی یازیسی و عرب اؤزبکجه‌سی یازیسی. [PDF] (۱۳۸۶) محمدحلیم یارقین، تهران
* https://www.kabulnath.de/Sal-e-Shanzdahoum/Shoumare-366/Farhang%20Vol%201.pdf (آرشیو) اؤزبک تورکجه‌سی - فارسجا/دری سؤزلوکو، داکتر فیض الله ایماق طرفیندن یازیلمیشدیر

بؤلمه:تورک دیلی
اؤزبک تورکلری

**اؤزبیک تورکلری**، اورتا آسیادا یاشایان تورک سویلو بیر میلّت. اؤزبک‌لر اؤزبک تورکجه‌سی‌جه دانیشیر کی ایکی بؤیوک لهجه‌سی وار. اؤزبک‌لر حنفی سوننو مسلمان و اورتا آسیانین ان مذهبی میلّتی‌دیر. گئچمیش شوروی‌ده یاشایان تورک سویلو میلّت‌لرین آراسیندا، اؤزبک‌لر ان آز روسلاشمیش میلّت‌دیر و بوتونلوکله اؤزبک‌دیلی‌نی اؤز ایلک دیلی تانیر.

*اوزبکلر*' – تۆرک خالقلاریندان بیری. اؤزبکلر اؤزبکیستاندا اَهالینین ۸۰%-دن چوخونو تشکیل ائدیر، افغانیستاندا ، تاجیکیستاندا ، قازاخیستاندا ، قیرغیزیستاندا ، تورکمنیستاندا و پاکیستانین کراچی شهرینده  ، داغینیق حالدا ایسه  دۆنیانین بیر چوخ اؤلکه‌سینده  یاشاییرلار. اؤزبکلر تۆرک خالقلارینین اۇیغور قروپونا عایددیر.

## افغانیستان
اؤزبکلر افغانیستاندا پشتونلاردان، تاجیکلردن و هزارالاردان سوْنرا اؤلکه  اَهالیسینین ۴-جو اَن بؤیوک اتنیک قوروپودورلار. چوخ تخمینلره  اساساً اوْنلار اؤلکه  اَهالیسینین ۹%-ینی تشکیل ائدیرلر.

اؤزبکلرین افغانیستاندا مسکونلاشدیقلاری ویلایتلر :
*فاریاب ویلایت ویلایتی – ۵۳.۵%-ی اؤزبکلردیر .
*جوزجان ویلایت ویلایتی – ۳۹.۵%-ی اؤزبکلردیر .
*سمنقان ویلایت ویلایتی – ۲۲.۱%-ی اؤزبکلردیر .
*سرپل ویلایت ویلایتی – ۱۹%-ی اؤزبکلردیر .
*بغلان ویلایتی – ۱۲%-ی اؤزبکلردیر .
*بدخشان ویلایتی – ۱۲%-ی اؤزبکلردیر .
*بلخ ویلایتی – ۱۰.۷%-ی اؤزبکلردیر .
*بادغیس ویلایت ویلایتی – ۵%-ی اؤزبکلردیر .
*تخار ویلایت ویلایتی 
*پروان ویلایت ویلایتی
*هرات ویلایتی
*نیمروز ویلایت ویلایتی
*غور ویلایت ویلایتی
*پکتیکا ویلایت ویلایتی
*غزنی ویلایت ویلایتی – ۰.۱%-ی اؤزبکلردیر .
*کندز ویلایت ویلایتی
*کابل ویلایت ویلایتی

## تاجیکیستان
۲۰۰۰-جی ایلده  تاجیکیستاندا آپاریلمیش رسمی لیست آلمایا اساساً اؤزبکلر اؤلکه  اَهالیسینین ۱۵.۳%-نی تشکیل ائدیرلر.  اؤزبکلر سوغد ویلایتینین اَهالیسینین ۱۹.۱%-نی، خاتلون ویلایتینین اَهالیسینین ۱۵.۶%-نی  تشکیل ائدیرلر.

## مشهور اؤزبکلر
*خوارزمی – عالیم.
*فارابی – فیلسوف.
*بیرونی – عالیم.
*ابن سینا –  طبیب.
*سولطان محمود غزنوی – شاه .
*تیمور – سرکرده .
*اولوغ بی – عالیم.
*امیر علیشیر نوایی – شاعیری.
*بابور – شاعیری.

*زلفیه (شاعیر) – شاعیری.
*عبدالرشید دوستوم – مارشال.

بؤلمه:افغانیستاندا یاشایان خالقلار

## قایناقلار

بؤلمه:تورک خالقلاری
بؤلمه:خالقلار
بؤلمه:تورکلر
اؤزنه

اؤزنه(موبتدا) يوکلمين بيلديرديگي ايشي، فعلی ائدن يا دا بير مئيدانا گل ايچينده  اولان وارليغا موبتدا دئييلير.

جومله ده موبتداني تاپما قايداسي: جومله ده کي  يوکله مه اينسانلار اۆچون کيم، ديگر  وارليقلار اۆچون نه سواللاري سوروشولدوغوندا جاواب وئرن سؤز يا دا سؤز  قروپو موبتدادير.

يولداشين قاچدي. (کيم قاچدي؟ يولداشين )

موبتدا نؤوعلري:

گئرچک اؤزنه(موبتدا)، گيزلي اؤزنه(موبتدا)، سؤزده اؤزنه(موبتدا)

آ. گئرچک موبتدا: جومله ده موبتدا آچيق شکيلده موعين اولورسا گئرچک  موبتدادير.

دونيا دؤنور (کيم دؤنور؟ دونيا)

ب. گيزلي موبتدا: بعضي جومله لرده موبتدا بلليرتيلمئز. بئله وضعيتلرده  موبتداني يوکلمين سونونداکي علاوه يه باخاراق تاپاريق

اشيالاري ساهه لر يئرينه بوراخديلار (بوراخانلار کيم؟ اونلار)

ج. سؤزده موبتدا: اصلینده موبتدا اولاديغي حالدا، موبتدا کيمي گؤرونن  سؤزلردير.

اينسانلار گمييه دولوشتو. (کيم دولوشتو؟ اينسانلار - سؤزده موبتدا)
## قایناق‌لار

بؤلمه:دیل بیلگیسی
اؤزگن

**اؤزگن** شهری ( قیرغیزجه: *Өзгөн*اوْخونوش: اؤزگؤن ) قیرغیزیستانین اوْش اۇستانی‌نین ، اؤزگن بؤلگه‌سی‌نین مرکزی‌دیر . ۲۰۰۹-جی میلادی ایلین ، ساییم‌لارینا گؤره اؤزگنین جمعیتی 49،410 باش‌دیر .
## جۇغرافیا
اؤزگن، فیرغانا اوْیمانلیغینین دوْغۇ ساغیندا، قارا دریا چایینین اوْیمانلیغا آخان یئرده یئرلشیر. 30 مایل اوْش بالخیندان قۇزئی-دوْغۇلۇق و 20 مایل جلال آباددان گۆنئی-دوْغۇلۇقدادیر .
## تاریخ
بۇ شهرین آدی خاتایجا اوْلان میلاددان ایکی یۆزلۆک اؤنجه یازیلان ایللیکلرده ایلک دفعه گلیب‌دیر . اؤزگن قاراخانلیلارا دا باشکنتلیک ائدیب دیر .

## آدلیم کیمسه‌لر
صالیح‌جان شریفوف ، 1964ده اؤزگنده آنادان اوْلۇب ، اۇزای آدامی.
## قایناق‌لار

بؤلمه:قیرغیزیستان شهرلری
اؤلکه

thumb|دۆنیا خریطه‌سی
**اؤلکه** معین سرحده و دؤولت حاکیمیتینه مالیک جوغرافی اراضی اوْلوب، سربست و یا باشقا دؤولتین حاکیمیتی آلتیندا فعالیت گؤستره بیلیر.

چوخ واخت اؤلکه ایله دؤولت آنلاییش‌لاری بیر-بیرینه ترس کیمی ایشلدیلیر. آنجاق اونلارین آراسیندا معین فرق واردیر. اؤلکه داها چوخ مدنی، جوغرافی بیرلیک و باشقا عامل‌لری نظره آلدیغی حالدا، دؤولت ایلک نؤوبه‌ده معین اراضی داخیلینده حاکمیتین سیاسی سیستئمینی تصویر ائدیر.

مثلاً، بریتانیا ایمپئراتورلوغو بیر دؤولت‌دیر، اما بیر نئچه اؤلکه‌دن عبارت‌دیر. باشقا مثال، چاغداش آذربایجان و کوممونیست دؤنمینده آذربایجان - عئینی اؤلکه اولاراق قالمیش، اما دؤولت دییشیلمیش‌دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:اؤلکه‌لر
بؤلمه:Human geography
اؤن سؤز

**اؤن‌سؤز**، اثرين نه اۆچون و نه آماجلا يازيلديغيني بیلدیرمک اۆچون کيتابين باشينا اکله نن يازي. بو بؤلوم ده يازار يا کيتابين خولاصه سيني وئرر و يا هانسي سببله يازديغيني آچيقلايار. اسکی دن،  " سبب التالیف الکتاب "  (کيتابين يازيليشي نين سببي) سؤزو ايستيفاده ائديلردي. تنظيماتدان سونرا ادبياتچيلار، مقدمه باشليغي آلتيندا يازديقلاري اؤن سؤزلرده ادبيات آنلاييشلاريني بلیرجی (تعيين ائديجي) شرحلر ائتدي. ناميق کامالين جلال الدين خوارزئمشاه، رئجايزاده ماحمود اکرمين زمزمه، عبدالحق حمید ين ماکبئر موقدمه لری بونلارداندير.
## قایناق‌لار

ادبیات اویرتمنی سایتی

بؤلمه:دیل بیلگیسی
اؤنک

اؤنک کؤکدن قاباق گلیب کؤکون آچماسیندا دئیشیک لیک تؤره دیر. اورنکلر: ان، لاپ، (پ، م)، آلا

ان یاخشی، ان گوزل، لاپ یاخشی، قوپ قورو، یام – یاشیل، آلاقیرمیزی.

## قایناق‌لار

سؤزلوک، داشقین، تبریز، یاران یائیملاماسی، 1374

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ائحقاقی لر

** ائحقاقی لر** بیر قروپ آذربایجان تورک‌لری دیرلر کی شیعه مذهبینین شیخییه طریقتینین ائحقاقییه قولونا باغلی دیرلار کی اکثرییتی کووئیتده 
و بیر آزی دا
عیراقین کربلا شهرینده و ایران دا یاشاییرلار.
آذربایجان لی شیخی لرین باشچی سی بو سویدان سئچیلر.
ائحقاقی لرین منشالری ایرانین دوغو آذربایجان اوستانینده اولان اوسکو بولگه سی دیر.

## قایناق‌لار

*http://www.hawzah.net/FA/ArticleView.html?ArticleID=91129
*جاودانگان تاریخ (شرح احوال خاندان احقاقی اسکویی) یازیچی:میرزه عبدالرسول ائحقاقی
*http://adyan.porsemani.ir/content/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D9%87-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D9%87-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%9F
*http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=3726&urlId=2064 

## آیریجا باخین
*گوگان
*اوسکو

بؤلمه:آذربایجانلی لار
بؤلمه:تورک خالق‌لاری
ائدرئمیت

**ائدرئمیت**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۵۰٬۸۶۱نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
ائستوروولوس

**ائستوروولوس** شهری (یونان جا: *Στρόβολος*)
گونئی قیبریس جومهوریتی نده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين  ۵۹٫۴۸۳ نفر اهالیسی وارميش.

## بیرده باخ
قیبریس شهرلرینین سیاهیسی
## قایناق‌لار

بؤلمه:گونئی قیبریس جومهوریتی‌نین شهرلری
اسکارقو

**اسکارقو** بیشیریلمیش تورپاق ایلبیزلر یئمگیدیر و بیر مزه کیمی فرانسه و فرانسه‌لی رستورانلاردا تقدیم ائدیلیر.

## قایناق‌لار

*اينگيليسجه ويكی‌پدييا

بؤلمه:یئمک ایچمک
ائل‌نور ممدلی

**ائلنور ممدلی** - آذربایجانلی جودوچو - 1988-جی ایل یون آیینین 29-دا دونیایا گلیب. 2006-جی ایلده جودو اوزره آوروپا چئمپونو، 2007-جی ایلده دونیا چئمپیوناتینین گوموش موکافات‌چی‌سی اوْلوب. 2008-جی ایلین آوقوستوندا پئکینده کئچیریلن اولیمپیا اویون‌لاریندا 73 کق چکی درجه‌سینده بوتون رقیب‌لرینی مغلوب ائده‌رک اولیمپیا چئمپیونو آدینا لاییق گؤرولوب.

## قایناق‌لار

بؤلمه:کیمسه‌لر
ائلدار قاسیموو

**ائلدار قاسيموو** — آذربایجانلی موغنني، يوروويژن ماهنی موسابيقه سی-نين 2011-جي ايلده قالیبی.

## حياتی

ائلدار قاسيموو 1989-جو ايلده باکی شهرينده دونيايا گؤز آچيب. 1995-2006-جي ايللرده باکی شهری، 160 سايلی اورتا مکتبده تحصيل آليب. 2001-2005-جي ايللرده 2 سايلی موسيقی مکتبی نين فورتئپيانو صينفينده تحصيل آلميش و سؤزوگئدن موسيقی مکتبينی فرقلنمه ديپلومو ايله بيتيرميشدير. 2004-2008-جي ايللرده طلبه موباديله سی پروقراملاری اۆچون موسابيقه سينده قاليب گلميشدير. سربست آلمانجا دانيشا بيلير و بير نئچه آی آلمانييا-دا ياشاييب. 2008-جي ايلده آلمان ووکال مکتبينده آکتيور اوستاليغی و صحنه نيطقينی اؤيره نيب. 2006-2010-جو ايللرده باکی سلاویان بیلیم یوردو- نون طلبه سی اولموشدور. بین‌الخلق علاقه لر و رئگيونشوناسليق فاکولته سينده تحصيل آلميشدير. بيليم يوردو قيرميزي ديپلوملا بيتيرميش، 2010-جو ايلده ايسه باکی سلاویان بیلیم یوردو-نون بين الخالق علاقه لر ايختيصاصی اوزره ماگيستراتورا پيلله سينه قبول اولونوب.

## قایناق‌لار

* Eldar Qasımov (Bioqrafiya) 
* Eldar Gasimovun Fan Klubu 

## بيرده باخ
*Running Scared هورکوب قاچان

## خاريجی كئچيدلر
* Eldar & Nigar Facebook Səhifəsi
* Eldar Qasımovdan şəkillər 

بؤلمه:آذربایجانلی موغنی‌لر
ائلشن اوریادلی

**ائلشن اوریادلی** - آدیلا تانیان یازار، قزئته‌چی و شاعیر اسفندیار عابدینی زنگان اوستانی‌نین ماهنیشان شهرستانی‌نین اوریاد ماحالیندا یئرلَشن حسن آباد کندینده آنادان اوْلموشدور. سوْنرا اؤز عائیله‌سیله بیرگه قوم شهرینه کؤچموشدور. ائلشن اوریادلی یول درگی‌سینین رئداکتورو اوْلموش و بیر چوْخ مقاله‌لر یازمیش. ائلشن اوریادلی 1379 گونش ایلینده قومدا قورولان پینار درنگی نین قوروجولاریندان اوْلموش. اوریادلی ایل‌لر بویو وار کی خلج دیلی حاقدا آراشدیرمالار آپاریر. ائلشن ایندی قوم شهرینده یاشاییر. ائلشن تخلص ائدن آذربایجانلی شاعیر، سربست و کلاسیک فورمالاردا شعر یازیر.

## اثرلریندن
* خلج دیلی حاقدا آراشدیرمالار
* آل گونش شعر توپلوسو
* سون گومان شعر توپلوسو
* سوپاند و آند شعر توپلوسو
* بیر چوْخ مقاله‌لر

## ائلشن اوریادلی‌دان بیر شعر

**آل گونش**

لحظه‌لری واراقلاییب اؤتوب گلدیم

آل گونشین آل یاناغین اؤپوب گلدیم

عؤمور دئمک: کؤچوب گئده‌ن لحظه‌لردیر؛

لحظه‌لرتک اؤز یوردومدان کؤچوب گلدیم.

غوربت ائلده غم‌لر ایله قول ـ بویونام

شنلیکلری وطنیمده تؤکوب گلدیم.

آل گونشیم! دونن من‌ده خائین اوْلوب،

سنه باخان پنجره‌نی هؤروب گلدیم

اودلار یوردو! بیر گون گلر گؤره‌رسن کی،

فراقیندا حسرتینله اؤلوب گلدیم

آچ قوجاغین اوندا منی آل سینه‌نه

سینه‌ن ملهم بیلیب آنجاق دؤنوب گلدیم

«ائلشن» کیمی آل‌گونه‌شین هاواسییلا

وطن ـ وطن، اؤته ـ اؤته، اؤتوب گلدیم

## قایناق‌لار

بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر
بؤلمه:تورک شاعیرلر
بؤلمه:یازیچیلار
بؤلمه:ایران تورک شاعیرلری
ائرزین (تورکیه)

﻿
**ائرزین **  تورکیه جمهوریتی نين  بير بؤیوك شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ -نجی ايلده ۳۰٬۲۳۹نفر اهاليسی وارمیش.

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه

## قایناق‌لار

بؤلمه:تورکیه شهرلری
ائلمان آباد (اورمو)

**ائلمان آباد** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و بکشلو قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 497 نفر اهالی سی و 143 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ائلمیرا عباسوا

**ائلمیرا عبدول حمید قیزی عباسوا** (دوغو: ۱۰ ژانویه ۱۹۳۲، باکی - اؤلوم: ۱۲ فوریه ۲۰۰۹، باکی) – آذربایجانین امکدار اینجه‌صنعت خادیمی، پروفئسور، صنعت‌شوناس‌لیق نامیزدی، - قیرمیزی امک بایراغی اوردئنی ایله (1981)، تحصیل ناظیرلیگی‌نین فخری فرمانی و مئدال‌لارلا تلطیف ائدیلمیشدیر. ائلمیرا 1932-جی ایل ژانویه‌نین 10-او باکیدا آنادان اولموشدور. 1955-جی ایلده تحصیلینی آذربایجان دولتی کونسیرواتور (ADK) موسیقی‌شوناسلیق ایختیصاصی اوزره بیتیرمیش، همین ایلدن ایندیه‌دک کونسئرواتوریادا پئداقوژی چالیشما گؤستریر.

## آکادمیک چالیشمالار
1967-جی ایلدن دوْسئنت (اوستادیار)، 1980-جێ ایلدن ایسه پروْفسوْردور(اوستادتمام). اوْنلارلا ماذون (فارغ‌التحصیل)-مۇسیقیشوناس، 8 صنعتشوناسلیق نامیزه‌دی يئتیشدیرمیشدیر.

1962-جی ایلده موْسکوا عۆموم‌ایتیفاق صنعتشوناسلیق اینستیتوتوندا «اۆ.حاجی‌بَي‌اوْفون اوْپرا و مۇسیقیلی کوْمئدیالاری» مؤوضوعسوندا نامیزدلیک دیسئرتاسياسینی (پایان‌نامه‌سین) مۆدافیعه ائتمیشدیر.

1977-91-جی ایللر عرضینده ADK رئکتوْرو وظیفه‌سینده ایشله‌میشدیر.

1984-جۆ ایلده ش. محمدوا آدینا اوْپرا استودیياسی‌نین اینشاسینی (تیکدیرمه‌سینی) باشا چاتدیرمیشدیر.

1958-جی ایلدن – آز. بسته‌کارلار ایتفاقی‌نین (فا: اتحادیه آهنگسازان آذربایجان) عوضوو، 1962-جی ایلدن – مۇسیقی تنقیدی بؤلمه‌سی‌نین صدری، 1975-1999-جۇ ایللر – آز. بسته‌کارلار اتفاقی‌نین کاتیبی، اوْ جۆمله‌دن سسری بسته‌کارلار ایتفاقی ایداره هئيتی‌نین عضوودور.
## یارادیجیلیق
يارادیجیلیغی‌نین اساس و واجیب ساحه‌سی علمی-تدقیقات ایشلریدیر. علمی تدقیق ساحه‌سی‌نین مرکزی حیصه‌سی اۆزئيیر حاجی‌بَي‌اوْف‌ا حصر اوْلونموشدور. بسته‌کار حاقیندا 5 کیتاب و بروْشور، بیر چوْخ ژۇرنال و توْپلولاردا نشر اوْلونموش، اوْنلارلا مقاله و اوْ‌چئرکلر (مقاله‌لر) يازمیشدیر.

ایکینجی جنبه– ق. قارايئو يارادیجیلیغیدیر. بۇ ساحه‌ده ائ. عباسوْا بسته‌کارین اۆسلوبونون اؤزونه‌مخصوص میلّی خۆصوصيتلرینی آچمیشدیر.

اۆچونجو جنبه– آذربایجان مۆعاصیر مۇسیقی اینجه‌صنعتی‌نین تاریخی اینکیشاف يوْللاریدیر.

دؤردونجو جنبه– آذربایجان مۇغامیدیر. اوْنون اؤيره‌نیلمه‌سی پروْسئسینده مۇسیقیشوناس، پروْفسوْر ائ. عباسوْا بۇ ژانرین بدیعی-ایجتماعی فۇنکسیالارینی، اوْنون اساس اۆسلوب خۆصوصيتلرینی و آذربایجان بسته‌کارلاری‌نین يارادیجیلیغیندا تجسسومونو آچمیشدیر.

اۆ.حاجی‌بَي‌اوْف حاقیندا ایلک دوْلغون بیبلیوْقرافيا ائ. عباسوْوانین رهبرلیگی آلتیندا يارانمیشدیر. اوْ، «очерки музыкального искусства советского азербайджана» (ق. قاسیموْو ایله بیرگه (باکی، 1961-جی ایل)، «узеир гаджибеков» (باکی، 1975)، «узеир гаджибеков. путь жизни и творчество» (باکی،1985)، «о новаторских принципах и творчестве кара караева» (باکی، 2000 ایل.) و ب. کیتابلارین، بیر سێرا مقاله، اوْچئرک، معروضه‌لر و س. مۆلیفیدیر.

### باشقا اثرلری
ائلمیرا عباسوا آذربایجان تورکجه‌سینده و روسجادا چوخلو کیتابلار یازیبدیر:
* جودت حاجی‌یف - ۱۹۶۷
* رئوف حاجی‌یف - ۱۹۶۷
* سعید رستموف - ۱۹۷۳
* دایرةالمعارف عزیر حاجی‌بیف - باتی/دوغو- ۲۰۰۷

## قایناقلار

بؤلمه:باکی عالیملری
بؤلمه:قوزئی آذربایجان موسیقیشوناسلاری
الیزابت تئیلور

**الیزابت تئیلور** (, ۲۷ فوریه ۱۹۳۲ لندن- ۲۳ مارس ۲۰۱۱، لوْس آنجلس)- بؤیوک بریتانیا اصیللی آمریکا اوْیونچوسو. هالیوودون قیزیل دؤوره‌سینده سینما ملکه‌سی، هابئله ایکی دفعه ان یاخشی قادین روْلونا گؤره اوْسکار جاییزه‌سینی قازاندی (۱۹۶۱ و ۱۹۶۷). اۆجرتی بیر میلیون دوْلار تشکیل ائدن ایلک قادین سینماچی اوْلموشدور. اوْ، داها چوْخ شخصی حیاتی ایله و ایلک نؤبتده سککیز دفعه عائیله حیاتی قۇرماسی ایله دیقّت مرکزینده اوْلموشدور.

## قایناق‌لار

## گؤرونتولر

File:The_Last_Time_I_Saw_Paris_1.jpg
File:National-Velvet-1.jpg



بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
الیزابت قاسکل

**الیزابت قاسکل -**()(د.29 سپتامبر 1810-او.12 نووامبر 1865 )ویکتورییا دوورونده اینگیلیس
رومان یازیچیسی ایدی.الیزابت استیونسون اولاراق دوغولدو. منچستر کئشیشی ویلیام قاسکل ایله ائولندیکدن سونرا، اساساً قیساجا Mrs(قادین)قاسکل اولاراق تانیندی.حیات یولداشینین ایشی سایه سینده جمعییتین موختلیف طبقه لرینی تانینماسی و خوصوصیله یوخسوللوقلاری گورمه شانسی یاخالادی.رومانلاریندا خوصوصیله منچسترده کی صنایع حیاتی و جمعییتی یازدی.آیریجا بیر ده شارلوت برونته بیوقرافیسین قلمه آلدی.چارلز دیکنزین ده دستکله دییی قاسکلین یازیلاری ژورناللاردا نشر اولوندو.یاشادیغی دوورده قادین یازیچیلارا چوْخ نادیر راست گلمه ک مۆمکون ایدی آمّا قاسکل اوزونه اینگیلیس ادبییات دونیاسیندا بیر یئر الده ائتدی.

## اثرلری

### رومانلار
* *[[ماری بارتون (رومان)|ماری بارتون]]* (1848)
* *[[کرانفورد (رومان)|کرانفورد]]* (1851–3)
* *[[روت (رومان)|روت]]* (1853)
* *[[قوزئی و گونئی (1855 رومان)|قوزئی و گونئی]]* (1854–5)
* *[[سیلوییانین عاشیقلری (رومان)|سیلوییانین عاشیقلری]]* (1863)
* *[[زوجه لر و قیزلار (رومان)|زوجه لر و قیزلار:بیر گوندلیک حئکایه]]* (1865)

## قایناق‌لار

## خاریجی کئچیدلر
*
*
*
*الیزابت قاسکئلین عیانی حیاتی 
*

بؤلمه:اینگیلیس دیلینده یازیچی
ائل‌سئون

ائل‌سئون كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين جولفا بولگه‌سی  نين قارا عئین بولومو نده اولان نیجه‌میر قصبه‌سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 23نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی
بؤلمه:نیجه‌میر قصبه‌سی
ائمبا (زیپئرن)

**ائمبا زیپئرن** شهری (یونانجا: *Έμπα*)گونئی قیبریس جومهوریتیینده يئرلشيب دير.2005 اينجي ايلده بو شهرين  ۴٫۵۱۹ نفر اهالیسی وارميش.

## بیرده باخ
قیبریس شهرلرینین سیاهیسی
## قایناق‌لار

بؤلمه:گونئی قیبریس جومهوریتی‌نین شهرلری
ائرسی قصبه‌سی

**ائرسی قصبه‌سی** جولفا بؤلگه‌سینين مرکزی بؤلومونده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اينجی ایلین نوفوس سايی‌سی اساسيندا بو قصبه‌نين ۴٬۷۷۹ نفر اهالی‌سی وارایمیش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی
بؤلمه:جولفا بولگه‌سی نین قصبه لری
ائنقومی

**ائنقومی** شهری (یونان جا: *Έγκωμη*)
قوزئی قیبریس تورک جومهوریتینده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين ۱۳٫۸۶۷ نفر اهالیسی وارميش.
## بیرده باخ
قیبریس شهرلرینین سیاهیسی
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی‌نین شهرلری
ائنیه

**ائنیه** تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد۷۴٬۸۰۶ نفر اهاليسي وارمیش. 
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه شهرلری
ائوس

**ائوس** - یونان میفولوژی یاسیندا دان شفقی ایلاهه سی. روما میفولوژی یاسیندا ایسه آوروپا آدلانیر.
## قایناق‌لار

بؤلمه:میفولوژی یادا الله لار
بؤلمه:یونان میفولوژی یاسی
ائپوپئ

قهرمانليق کونوسونو ايشله ين اوزون شعرلر. سؤزون اصلی  " دانيشما، نيطق، صؤحبت "  آنلاميني وئرن يونانجا ائپوسپويئنه دؤزر.

## قایناق‌لار

ادبیات اویرتمنی سایتی

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ائپيزوت

حیکایه، رومان و يا شئير (شعر)ده آنا مؤوزوعيا باغلي ايکينجي درجه ده اولای (حاديثه) ؛ موسيقيده مؤوزوعلاري بير-بيريندن آييران سربست يازيلميش بؤلوم (حيصه) لر؛ تئاتردا بير آکسیونا قاتيلميش ايکينجي درجه ده بير آکسیون؛ يونان تراژئديسي نين عونصورلريني مئيدانا گتيرن ديالوقلو بؤلوملرين هر بيري. بو بؤلوملر موعاصير تئاتردا پرده آدييلا بيلينر.
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ائپيگرام

اسکی (کؤهنه) يوناندا مزار داشلارينا يازيلان قيسا و ائپيک نظم شکلي. روماليلاردا چوخ قيسا هجو منظومه سي.
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ائللر باغی

**ائللر باغی** اورمیه نین ان بؤیوک پارکی ائللر باغی دیر. بو پارک قوزئی باتی نین ان بؤیوک پارکی دا ساییلیر. ائللر باغی 40 هکتار یئرده دوزه لیب دیر. اورمیه خالقی ایله بو شهره قوناق گلنلرین ان اؤنملی ایلنجه یئرلریندن بیری ائللر باغی دیر. ائللر باغی هر گون آخشام و اؤزللیک له یای گونلرین ده عزیز آذربایجانین اورمیه شهرینین قوناقلارینی اؤزونه قبول ائدیر. 

## تانیتیمی
ائللرباغی اورمیه‌نین شهرچایی ایرماغی‌نین ساحلینده یئرلشن پارک‌لاردان بیریدیر. یورویوش و چرخ‌سورمه، عاییله ایله واخت کئچیرمک اوچون خصوصی یولو اولان بؤیوک و یاشیل پارکلارداندیر. ایدمان لوازیمات‌لاری و اوشاق اویون لوازیمات‌لاری کیمی اوبیئکت‌لره مالیک‌دیر و بیر نئچه بوفه‌لر، اطرافیندا رئستوران و توالئت‌لر عائله‌لرله واخت کئچیرمک اوچون چوخ الوئریش‌لی‌دیر و یاخشی گیریش و گزمک یئری وار.

## قایناق‌لار

## اتک یازی

1. اورمیه نین بلدیه سایتی
بؤلمه:پارکلار
بؤلمه:اورمیه
اباضیه

**اباضیه** یا **اباضی‌چی‌لیک** اسلام مذهب‌لریندن بیری‌دیر  یا خارجی‌لر مذهبینه داخل‌دیر. خارجیه مذهبی‌نین آیری مذهب‌لری آرادان گئتمیشسه‌ده، اباضیه هله‌ده یاشاییشینا دوام ائدیر.
بو مذهب و قوروپ، آدلارینی عبدالله بن اباضدان آلمیش‌لار.
اباضیه شیعهچی‌لیک‌دن و سنیچی‌لیک‌دن باشقادیر و سایی بو ایکی مذهب یانیندا چوخ آزاراق اولارسادا تاریخ ساحه‌سینده اؤنملی بیر یئره صاحب‌دیر.

## یاشاییشی

* اباضیه آدینی 7یوزایل سونوندا یاشامیش عبدالله بن اباض دان آلمیش.
* 7یوزایل‌ده قوزئی(شمالی) آفریقادا یایلدی
* 10یوزایلینده مُزاب-دا ساکن اولدولار.


ایندیجه، اباضی‌لر چوخ‌راق قوزئی آفریقادا، دوغو آفریقادا مخصوصا زنگیبار آداسیندا و عوماندا یاشاییرلار. عومان چوخون‌لوغو اباضی اولان یالنیز اؤلکه‌دیر و شاهی‌دا بو مذهب‌ده‌دیر.


## ایلک امام‌لاری
* جابر بن زید تمیمی
* عبدالله بن اباض
* ابوعبیده مسلم بن ابی کریمه
* ربیع بن حبیب فراهیدی
* ابو بلال مرداس بن حدیر


## رسمی دولت امام‌لاری
* عبدالرحمن بن رستم
* افلح بن عبدالوهاب

## اباضیه بؤیوک‌لری
* شیخ علی یحی معمر
* دکتر عمرو خلیفه نامی
* شیخ ابراهیم بیوض
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم
* مجاهد سلیمان بارونی
* شیخ احمد خلیلی
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش

## استنادلار


بؤلمه:ایسلام
بؤلمه:ایسلام مذهبلری
ابراهیم جعفرزاده

**ایبراهیم جعفرزاده**، سیاست آدامی و آذربایجان ملی فعّالی.

## یاشاییش و چالیشمالار

ایبراهیم جعفرزاده 1353-جو ایلی­نین شهریور آیی‌­نین ایلک گونونده، خوی شهری نین بیله‌­وار کندینده اکینچی بیر عاییله ده دونیایا گؤز آچدی. بئشینجی صینیفی کندده بیتیریب، خوی­‌دا اورتا اوخولو اوخودو و دیپلومانی قازاندی. آردیندا خوی آزاد بیلیم‌­یوردوندا فارس دیل و ادبیاتیندا لیسانس آلدی.

1378- خوی شهرینین مجلیس سئچگی‌لری سوره‌جینده اولان حق­سیزلیک­لره اعتیراض ائتدیگی اۆچون بیر نئچه یولداشی ایله بیرلیکده توتوقلانیب، 12 گون دوستاقدا ساخلاناندان سونرا 3 آی تعزیری توتوقلو قالماغا محکوم اولوب. او گون ایبراهیم جعفرزاده سئچگی‌لرده آذربایجان ایستک­لرینی توپلوما گئنیش یایماقلا جزالاندی.

1381- ساوالان گونونه گؤره خییوْودا یاخالانیب 5 گون قالاندان سونرا بوراخیلاراق، اینقیلاب محکمه‌سینده تبرئه اولوندو.

1383-ۆن اردیبهشت آیی‌ندا تئهران‌دا یاخالانیب، چوخلو یولداشی ایله بیرلیکده آذربایجان اۆچون بیر شورا یاراتماق ایتیهامی ایله توتوقلانیب 21 گون زینداندا ساخلاندی.

1383- خویدا ابراهیم جعفرزاده و فیکیرداشلاری بیرلیگینده آذربایجان کیملیگینی ساوونا بیلن بیر درنک قورماغا قرار وئریلدی. بئله­‌لیکله اورین درنه‌گی قورولدو.

1384- بابک قالاسیندا توتولوب، 10 گون اهر زیندانیندا ساخلاناندان سونرا وثیقه قویوب، بوراخیلدی. سونوجوندا 5 آی دوستاقدا قالماغا محکوم اولدو.

1384- عائیله قورماق اۆچون مینا کهروبایی ایله ائولنیب، یاشام و گله­‌جکلرینی بیربیرلرینه دویونله­‌دیلر.

1385- ایران گونه­‌لیگی­نین تورکلره توخونماسیندا، ایلک اولاراق آذربایجانین باشا باشیندا شهر اعتراضلارینی پلانلادی آنجاق اعتیراضلار باشلانمامیش توتوقلاندی.

1385- ایسفند آیی­‌نین ایکیسی، دونیالیق آنادیلی موناسیبتی ایله توتوقلاندی. او توتوقلانمادا ایسه اینقیلاب محکمه­‌سی اونا بیر ایل زیندان، ایکی ایل برازجان‌ا سۆرگون و 3 ایل ایجتیماعی حاقلاردان و مجلیس سئچگی­لرینه آدایلیغا یاساقلانمایا محکوم اولدو.

1386- مورداد آیی‌ندا توی­لارینی توتدولار.

1387- تیر آیی‌ن بیرینده دوستاغا گئتدی، بیر ایل سونرا 1388-جی ایلین اوردیبهشت آیی‌نین سونوندا باشقا چالیشقانلار ایله بیرلیکده بوراخیلدی.

1389- ایبراهیم و مینا سئوگی میوه‌­سی آیلا دوغولدو.

1390- سه شنبه گونو شهریورین 29-و سعید متین‌پورون آد گونونو آذربایجانلی سیاسی محبوس­لارین گونو آدلاندیردی.

1390- اورمو گؤلونون قوروتماق سیاستینه قارشی اعتیراضلاردا، امنیتی قووه‌­لر وریندن چاغیریلدی.

1390- مهر آیی­‌نین دؤردونجو گونو حایات یولداشی مینا کهربایی و کیچیک قیزی آیلا ایله بیرلیکده بیر ترافیک قضاسیندا حایاتلارینی ایتیریب دونیالارینی ده‌ییشدیلر.

## قایناقلار


آذربایجان شخصیت‌لری
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
بؤلمه:جنوبی آذربایجان
ابراهیم رشیدی ساوالان

**مهندس ابراهيم رشیدی (ساوالان)** — چاغداش آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و ژورنالیست و آذربایجان میلتی‌نین حقوقلارینی ساوونان سیاسی چالیشقان. ۱۳۵۸–جی هیجری گۆنشلی ایلینده مشگین‌شهر (خیاو) دا آنادان اولموش. مهندسی مکانیک رشته‌سینده، اورمو بیلیم‌یوردوندان فارغ‌التحصیل اوْلوب.

## چالیشمالاری
"شهريار" آدينا اوجاغين ياراديجي هئيتيندن اوْلوب و 4 ايل مودتينده بۇ  اوجاغين کاتيبي اولاراق چاليشميشدشير.

1998 جي ايلده " ايران ميلت‌لري و ائتنيک‌لري‌نين ديل‌لري " و " ستارخان " آدلي کونقيره‌لرين کاتيبيليگي.

" پروفسور زهتابي " نين ده کونقيره‌سي‌نين کئچيريلمه‌سيني اؤز سوروملوسو.

" آذر توپراق " غئيري حؤکومتی تشکيلاتي‌نين (NGO) ياراديجي هئيتيندن

" اؤيرنجي" و" باخيش "، " اويانيش " ، " اؤلکه " ، " اولوس " ، " بايرام " ، " نويد آذربايجان " درگي‌لري‌نين رداکسييا هیئتی‌نين فعال اویه‌سی؛

" بولود " درگيسين باش يازاري؛

"اولدوز " دررگيسي نين سوروملوسو.

آذربايجان مۆختلیف شهرلرينده، او جومله‌دن اورمونون طيب بيليم‌يوردوندا و باشقا بيليم‌يوردلاردا اؤيرنجي‌لرين چاليشماسي ايله قورولان تورک ديلي کيلاسلاري‌نين اؤيرتمني.

## اثرلری
شعر توپلوسو

**مقاله‌لری**

سه دلیل حبس هشت ساله متین پور (بخش اول: تحـلیـل مـردم شـناسانه اتــهام ارتــباط با بیــگانه؛ بخش دوم: روشنفکر، بیگانه ای داخلی ؛ همسایه، بیگانه ای خطرناک؛ بخش سوم: تاریخچـه روشــنـفکری آذربایجان و منــطق مکــالمه سعـیــد)

ستارخان دوشونجه لرینی ، هله ده دوشونمه ین لر وار

حسین خان , خلیل ریضا , امانی

چارچوب مذاکراتی ما و ایران گرایان

قتل اتابک در تیکان تپه و خواب سنگین تبریز

مالیات ، دموکراسی ، حؤکومت ملی آذربایجان

"پیشه‌ورینی کیملر اؤلدوروب" کیتابی‌نین خیانتینه اعتراضلاریم

## سیاسی چالیشمالاری

ابراهیم ساوالان دؤنه‌لرله سیاسی چالیشمالارینا گؤره توتوقلانمیش و دوستاق ائدیلمیش.

اۇلوسلاراراسي عفو اؤرگوتو 2006-جي ايلين آوریل و ماي آيلاري نين 1-اينده وئرديگي بيانات آذربايجانلي يازيچي – شاعيرين ساخلانيلماسيني و اونا قارشي تزيقلري پيسله ميشدير.

ايبراهيم ساوالان 2005- جي ايلين ياز فصلين ده اهر شهرينده امنييتي قوووه لر طرفيندن توتولاراق دا بير آي مودتينه تک -آدامليق کامئرادا ساخلانيلميشدي بۇ  مسله ايله باغلي ‘امنئستي اينتئرناتيونال’ 2006-جي ايلين ماي آيي نين و آوریل آيي نين 1-اينده بيانييه وئرمکله شاعيرين قئيد شرطسيز آزادليغيني ايسته ميشدير کي، او دؤنه ايبراهيم بي تجزييه چي و پانتورکيست ايتتيهاملاريندان تبر(سوچسوز) اوْلوب آزادليغا بوراخيلميشدير.

## ائشیک کئچیدلر

ساوالان وئبلاقی (فیلتِر اولونموش)

ابراهیم ساوالان وئبلاقی (فیلتِر اولونموش)

## قایناق‌لار

بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر
بؤلمه:تورک شاعیرلر
ابراهیم سمیع

**ابراهیم سمیع** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی نين منجوان بولومو نده اولان باتی منجوان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 434نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
ابرغان

ابرغان (övürgan , اؤوورگان)كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان ابرغان قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 1301نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ابرغان قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ابرغان قصبه‌سی

**ابرغان قصبه سي** ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 13529 نفر اهالي سي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
ابرغان (مرند)

**ابرغان** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین مرند بولگه‌سی  نین مرکزی بولومو نده اولان دولت‌آباد قصبه سی  نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین  2184نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
ائگلوگ

چوبان شئير (شعر)ي. بير نئچه چوبانين عشق، کير حياتي نين گؤزلليکلري اوزرينه قارشيليقلي دانيشمالاري بچيميندئ يازيلار. لاتين ادبياتيندا گلیشن بو شئير (شعر) نؤوعو عوموميتله باتی (قرب) ادبياتيندا گؤرولر. بير حاديثه يه دایاندیغی و قارشيليقلي کیشیلري کونو گؤتوردويو اۆچون کيچيک بير پيئسي آندیریر. **ائگلوگ**، تورک ادبياتيندا ايستيفاده ائديلمه يه ن بير نؤوعدور.
## قایناق‌لار

Qaynaq: www.edebiyatogretmeni.net

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ابابین

**ابابین** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغوکاغذکنان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 71 نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

Category:

بؤلمه:دوغوکاغذکنان قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
ابرکوه

**ابرکوه** (تورکجه ده معناسی : داغ یانیندا ) ایرانین یزد اوستانینده بیر شهردیر. بو شهر ابرکوه بولگه‌سی نین مرکزی و ایرانین اسکی شهرلریندن بیری سایلیر. شهر بیر داغ کناریندا تیکیلیب و بونا گؤره ابرکوه آدلانیر . بو شهرین طبیعی و تاریخی اثرلرینین بیری قوجا و اوجا بیر سرو آغاجی دیر، بو آغاجین اوجالیغی 28 متر و عمرو (ایران و روس عالیم لرین آپاردیغی تحقیقاتا گؤره ) تخمینا 4000 ایل دیر.

## اهالی سی
شهرین اهالی سی 21818 نفر (2006 – جی ایل- اهالی سایینا گؤره) دیر.

## قایناقلار

* ایران ايالت‌لري‌نين جوغرافیا درگیسی (2004) – گیتی شناسلیق اطلسی 1383 

## قایناقلار

* ایرانین آمار مرکزی

بؤلمه:ایران اۇستانلاری
بؤلمه:یزد اۇستانی
ابرکوه، اردبیل

**ابربکوه** کندی اردبیل بولگه سینین، مرکزی بولومو و باتی قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین 211 نفر اهالي سي وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملي و گورمه لي يئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* اردبیل اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی
بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ابریز

ابریز کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی 
بولومو نده اولان مئیدان چای قصبه سی (دهستان مهران رود مرکزی) نده یئرلشیب.1385  اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 8عائیله و 43 نفر اهالی یاشاییرمیش
بی کند سهنداواداغین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی

## قایناق‌لار


بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:مئیدان چای قصبه سی
ابریق

**ابریق كندی** شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان آذغان قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 334 نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناقلار

بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
ابهر

**ابهر** ایرانین زنجان اوستانی‌نین شهرلرین‌دن بیری‌دیر. بو شهرین نوفوسو ۲۰١۶-جی ایل‌ده ۹۹،۲۸۵ نفر ایمیش. ابهر شهری‌نین اهالیسی تۆرکلردیلر و تۆرک دیلینه دانیشیرلار آما فارسی دیلینی ده بیلیرلر. زنجاندان سونرا اوستانین ان بؤیوک شهریدیر. بو شهرین یۆکسکلیگی دنیزدن ۱۵۴۰ متردیر و اونون هاواسی قیش دا سویوق، یای دا ایسه مؤعتدل دیر.

## سوی و دیل
بو شهرین بوتون اهالیسی تورکدورلر و تورک دیلینده دانشیرلار، ابهر لهجه‌سی قزوین و همدان لهجه‌سینه اوخشاییر.

## اکینچیلیک و محصول‌لاری
اۆزۆم ، بوغدا ، آلما ، جویز ، یئرآلما ، اریک و باغ محصول لاری بو بؤلگه‌نین آنا محصول لاری دیر.ابهرین اۆزۆمۆ منطقه‌ده چوخ  آدلیم دیر.

## آدلیم لار
*اثیرالدین ابهری(فیلسوف)
*خواجه کمال الدین ابو عمرو ابهری
*شیخ کاظم رجبی صدیقی(تهرانین موقت ایمام جومعه سی)
*احمد مهدوی
*حاج یحیی قزوینی ابهری

## گزمه‌لی و گؤرمه‌لی یئرلر
ایمامزاده ایسماعیل توربه‌سی، ایمامزاده زیدالکبیر توربه‌سی، علی بولاغی ، قِروه کندینین جومعه مسجیدی و پیراحمد زهرنوش تۆربه‌سی بو بؤلگه نین گؤرمه‌لی یئرلری ساییلیر.
بندانگشتی|سول
بندانگشتی|سول|ابهرین اوست اؤرتولو بازاری

## محله لری
ابهرین محله لریندن ملک قصاب ، اکبرآباد ، دهک ، درویشان ، حاج ممدخان ، خلج آوا ،  شیخ عابد ، درب المذوق ، آقاصدرا ، قانلی میدان ، جانقارداش ، قلعه تپه ، نعلبندان ، زرکوبان ، چینات(شناط)، شریف آوا و حوسین آبادی آد آپارا بیللیگ.

## بیلیم یوردلار
*ابهرین پرستارلیق بیلیم یوردو
*پیام نور بیلیم یوردو
*آزاد اسلامی بیلیم یوردو
*علمی کاربردی بیلیم یوردو
*سما بیلیم یوردو

## قایناقلار

بؤلمه:ابهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین شهرلری
اتانول

**اتانول** یوخسا الکول اتیلیک یا اتیل الکل یا اتیلیک الکل ، بیر نوع شیمیایی ترکیبدیر.
## قایناقلار

## گؤرونتولر

Image:Ethanol Lewis.svg
Image:Ethanol.svg
Image:Ethanol Keilstrich.svg
Image:Ethanol-structural.png
Image:Ethanol-displayed.png
Image:Ethanol-2D-skeletal.svg
Image:Ethanol-2D-flat.png
Image:Ethanol Skelett.svg
Image:Ethanol-3D-vdW.png
Image:Ethanol CPK ani.gif
Image:Ethanol-3D-balls.png
Image:A bio-ethanol fireplace with artificial wood logs.jpg
Image:Ethanol Flasche.jpg
Image:New Energy corp Ethanol plant 001.jpg



بؤلمه:شیمی
بؤلمه:Alcohol solvents
بؤلمه:Alkanols
بؤلمه:Anatomical preservation
بؤلمه:Commodity chemicals
بؤلمه:Disinfectants
بؤلمه:اتانول
بؤلمه:Hepatotoxins
بؤلمه:Household chemicals
بؤلمه:Human metabolites
بؤلمه:IARC Group 1 carcinogens
بؤلمه:Oxygenates
بؤلمه:Primary alcohols
بؤلمه:Rocket fuels
بؤلمه:Teratogens
اجیرآباد

اجیرآبادكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مهربان بولومو نده اولان آلان برآغوش قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 411نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی
بؤلمه:آلان برآغوش قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اجیرلی (قدیم ایبراهیم آباد)

** اجيرلي (قديم ايبراهيم آباد)  ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، مرکزی بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
اجيرلي کندی 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 5461 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* مرکزی بولومو
* ساوالان قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
احد شیخلاری

**احد شیخ‌لاری**  ایرانلی بیر ایدمانچی‌ دیر .احد شیخ‌لاری ۱۳۳۹ مینجی ایلده تبریزده دنیایا گلمیش‌دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بؤلمه:تراکتورسازی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ماشین‌سازی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:تبریزلیلر
احمد آباد ، بوکان

**احمد آباد (بوکان)** کندی بوکان بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و بهی فئیض اوللاه به‌یی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 181 نفر اهالی سی و 35 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

## قایناق‌لار

بؤلمه:بوکان بؤلگه‌سی
احمدآباد (تویسرکان)

**احمد آباد (تویسیرکان)** کندی تویسرکان بؤلگه‌سی‌نین، قول‌قول رود بولومو و کامال رود قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 317 نفر اهالی سی و 66 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*همدان اوستانی‌نین کندلری
* همدان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
همدان اوستانی‌نین اوستانداری‌سی

## قایناق‌لار
احمد آبادداش کسن (سایین قالا)

**احمد آبادداش کسن (سایین قالا)** کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و ماحمودآباد قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## قایناقلار

بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
احمدآبادقاشقاگوز(قوشاچای)

**احمد آبادقاشقاگوز (قوشاچای)** کندی قوشاچای بؤلگه‌سینین، باروق بؤلومو و باتی آجورلو قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بو کندین ۹۲نفر اهالی سی و ۲۲ عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گؤرمه‌لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
احمد شاملو

**احمد شاملو** بیر ایرانلی شاعیر ایدی. فارس دیلینده شعر یازیب و بۇ شعرلر باشقا دیللره ده ترجومه‌ اوْلونوب. شاملو داستان ترجومه ائدیب دیر. درگی‌ده چاپ ائدیب بۇ درگی نین آدی خوشه اوْلوب.

## حیاتی

او اوچ یول ائولنمشیدیر. اینقلابدان سوْنرا ایران دا قالدی و آیری اؤلکه‌لره سفر ائتدی.
‌
## شعرلر

شعرلرینین سپکی "آغ شعر" فارسجا "شعر سپید" آدللانیر. شاملو قصیده ده یازیپ دیر. ترانه‌سی‌ده واردیر. او شعرلرینه گؤره دوستاقخانایادا دوشموشدور.

## منبع‌لر
* شمیسا،سیروس. سبک شناسی شعر، فردوس، ۱۳۷۳
*نیمه پنهان: سیمای کارگزاران فرهنگ و سیاست، انتشارات مؤسسهٔ کیهان، جلد هشتم

## قایناق‌لار

بؤلمه:Persian-language poets
بؤلمه:Iranian journalists
بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر
بؤلمه:ایرانلی ترجومه‌چیلر
بؤلمه:تهرانلیلار
بؤلمه:Burials at Emamzadeh Taher
بؤلمه:۱۹۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:20th-century translators
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده شاعیرلر
بؤلمه:Tudeh Party of Iran politicians
احمدآباد (سراسکند)

احمدآواد کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی  نین مرکزی بولومی نده اولان چاراویماق قصبه سی  نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین   93 نفر اهالیسی وارایمیش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
احمدآباد (ملیک کندی)

**احمدآباد (ملیک کندی)** دوغو آذربایجان اوستانینین کندلریندن دیر کی ملیککندی بولگه‌سینین مرکزی بولومونون قاودول قصبه سینده یئرلشیر.

## قایناق‌لار

*درگاه ملی آمار
احمدآباد (هیندوستان)

**احمد آباد** هیندیستاندا بیر شهر و قوجارات ایالاتینین مرکزی دیر.
بو شهرين ۲۰۰۹اينجي ايلده  ۳٫۹۱۳٫۷۹۳نفر اهاليسي وارميش.      

## قایناقلار

بؤلمه:هیند
احمدآباد ،اوجان

**احمدآباد (اوجان)**دوغو آذربایجان اوستانینین کندلریندن دیر کی اوجان بولگه سینین تیکمه داش بولومونون باتی عابباس قصبه سی یئرلشیر.

## قایناق‌لار

* درگاه ملی آمار 

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
احمدآباد تازاکند

**احمدآباد تازاکند** دوغو آذربایجان اوستانینین کندلریندن دیر کی کلئیبر بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و پئیغان چایی قصبه‌سینده یئرلشیر.

## قایناقلار
احمدآباد خانلیق

احمدآباد خانلیق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی  نين کاغذکنان بولومو نده اولان دوغوکاغذکنان قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 122نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار
احمدآباد لیقلی

احمدآباد لیقلی كندی دوغو آذربایجان اوستانی‌نين هریس بؤلگه‌سی‌نین خواجه بؤلومونده اولان باتی بدوستان قصبه‌سی‌نده يئرلشيب.  ۱۳۸۵ -نجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين ۶۲ نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناق‌لار
احمدآباد شهرک

احمدآباد شهرک كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين هئریس بؤلگه‌سی  نين خواجه بولومی نده اولان باتی بدوستان قصبه سی  نده يئرلشيب.  ۱۳۸۵ اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  ۱۴۷ نفر اهاليسي وارايميش.  

## قایناقلار
احمدآباد

## شهرلر
*احمدآباد - هیندیستان:هیندیستانین قوجارات اوستانینین مرکزی دیر.
*احمدآباد (هونزا):پاکیستانین قیلقیت-بالتیستان موختار اراضی سینین هونزا-ناقار بولگه سینین شهرلریندن دیر.
*احمدآباد (یزد):یزد اوستانینین شهرلریندن دیر.

## محلله لر
*احمدآباد (مشهد):مشهدین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد (آبادان):آبادانین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد پشم شیشه:شیرازین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد موستوفی:ایسلامشهرین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد (ایصفاهان):ایصفاهانین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد (تبریز):تبریزین محلله لریندن دیر.
*احمدآباد (بوجنورد):بوجنوردون محلله لریندن دیر.

## بولمه لر
*احمدآباد بولمه سی(مشهد):مشهد بولگه سینین بولمه لریندن دیر.

## قصبه لر
*احمدآباد قصبه‌سی (تیکان تپه):تیکان تپه بولگه سینین قصبه لریندن دیر.

## کندلر
*(احمدآباد(جولفا: جولفا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آباد (بوکان):بوکان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آباد (تویسیرکان):تویسیرکان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آباد (خوی):خوی بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (زنگان):زنگان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (مراغه):ماراغا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد خانلیق:میانا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد گروس:میانا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (توووز):آذربایجان جومهوریتی‌نین توووز رایونونون کندلریندن دیر.
*احمدآباد شهرک:هریس بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد لیقلی:هریس بولگه سینین کندلریندن دیر.
*یوخاری احمدآباد (ساراب):ساراب بولگه سینین کندلریندن دیر.
*آشاغا احمدآباد (ساراب):ساراب بولگه سینین کندلریندن دیر.
*یوخاری احمد آباد (تیکان تپه):تیکان تپه بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (اوجان):اوجان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*(احمدآباد (خودافرین:خودآفرین بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد تازاکند:کلئیبر بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (ملیک کندی):ملیک کندی بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (سراسکند):سراسکند بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (ساوه):ساوه بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (کیرمان):کیرمان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (توربت جام):توربت جام بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (نظرآباد):نظرآباد بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (چترود):کیرمان بولگه سینین چترو بولمه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (آزادشهر):آزادشهر بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (طبس):طبس بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (تنقئستان):تنقئستان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد دینوه ر:صحنه بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (جم):جم بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (دئهلوران):دئهلوران بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آبادداریاب (نهاوند):نهاوند بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آبادداش کسن (سایین قالا):سایین قالا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (سایین قالا):سایین قالا بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آبادتپه (همدان):همدان بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمد آبادقاشقاگوز (قوشاچای):قوشاچای بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (نئیشابور):نئیشابور بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (سبزئوار):سبزئوار بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد ملئک:سبزئوار بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد خزایی:توربت حئیدرییه بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد که لاته:طبس بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (خاف):خاف بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (ساری):ساری بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (جیناح):به سته ک بولگه سینین کندلریندن دیر.
*احمدآباد (قوم):قوم بولگه سینین کندلریندن دیر.
## قایناق‌لار
احمدآباد، جولفا

احمدآبادكندی دوغو آذربایجان اوستانی نين جولفا بولگه‌سی  نين مرکزی بولومی نده اولان داران قصبه سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 80نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی
احمدآباد، خودافرین

احمدآباد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين خودافرین بولگه‌سی  نين گرمادوزبولومو نده اولان دوغودیزمارقصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين   211نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی
احمدآباد، مراغا

احمدآباد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ماراغا بؤلگه‌سی  نين سراجوبولومو نده اولان دوغو سراجلوی قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين    238نفر اهاليسي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی
احمدآباد، یزد

**احمدآباد** ایندیکی یزد اوستانیین شهرلریندن بیری‌دیر. بو شهرین نوفوسو، ۲۰۰۶-جی ایلين نوفوس سایی‌سی اساسيندا 	 	 	 	۶۸۰۰ نفر ایمیش.

## قایناقلار

* ایرانین آمار مرکزی

بؤلمه:یزد اۇستانی
احمدشاه قاجار

**احمدشاه قاجار** یادا **سوُلطان** **احمد شاه** (دوغوم: ۱۹۳۰-میلادی، اؤلوم: ۱۸۹۷-میلادی) - قاجارلارین سوْنونجو شاهی، (۱۹۲۵-۱۹۰۹) اون آلتی ایل شاهلیق ائدیب.

## یاشامی
سولطان احمد میرزه محمّدعلی شاه اوْغلو ۱۸۹۷-جی ایلده تبریز شهرینده آنادان اوْلموشدو. مۆکمّل سارای تحصیلی آلمیشدی. سولطان احمد میرزه ۱۹۰۹-جۇ ایلده آتاسی‌نین مشروطه‌چیلر طرفیندن شاهلیقدان قیراغا قوْیولدوغوندان سوْنرا تخته ایلشدی. احمد شاه ۱۹۲۵-جی ایلده شاهلیقدان دئوریلیب٬ یئرینه پهلوی سۇلاسه‌سی‌نین ایلک شاهی اوْلان رضا شاه تخته چیخدی. احمد شاه ۱۹۳۰-جۇ ایلده اؤلموشدور.

## رسیم‌خانا

Ahmadshah stamp-10 shahis.JPG|اوْن قیران‌لیق تمبر، احمدشاه عکسی ایله
Ahamad 6.jpg|احمدشاه ۶ یاشیندا
Ahamad in Paris.jpg|احمدشاه پاریسده.
Ahamad with darbar.jpg|احمدشاه ایله درباری‌لار
Ahamad 1299.jpg|احمدشاه ۱۲۹۹-جۇ گۆنش ایلینده
Ahamad and Leopard.jpg|احمدشاه بیر قافلانی اوْواندان سوْنرا

Image:Ahmad Shah Qajar.jpg
File:AhmadShahQajar.jpg
File:Ahmad Shahs Pavilion.jpg
File:Ahmad Shah Qajar stamp-10 shahis.jpg
Image:احمد شاه و رضا خان.jpg

## خاندان



## گؤرونتولر


Image:Ahmad Shah Qajar.jpg
File:AhmadShahQajar.jpg
File:Ahmad Shahs Pavilion.jpg
File:Ahmad Shah Qajar stamp-10 shahis.jpg
Image:احمد شاه و رضا خان.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:قاجار تاریخی
بؤلمه:قاجار شاهلار
بؤلمه:۱۸۹۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:20th-century monarchs of Persia
بؤلمه:Heads of the Qajar Imperial Family
بؤلمه:Monarchs of Persia
بؤلمه:Iranian royalty
بؤلمه:Modern child rulers
بؤلمه:People of the Persian Constitutional Revolution
بؤلمه:Recipients of the Neshan-e Aqdas
بؤلمه:Recipients of the Order of the Lion and the Sun
بؤلمه:Recipients of the Order of St. Andrew
بؤلمه:Recipients of the Order of St. Alexander Nevsky
بؤلمه:Recipients of the Order of the White Eagle (Russian)
بؤلمه:Recipients of the Order of Saint Stanislaus (Russian)
بؤلمه:Recipients of the Order of St. Anna, 1st class
بؤلمه:Grand Croix of the Légion d'honneur
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده ایرانلی کیمسه‌لر
بؤلمه:Iranian emigrants to Franc
احمدکایا

**احمد کایا** تورکیه بیر شارکیچی'دیر.

## آلبوملار

*آغلاما ببگیم
*آچیلارا توتونماک
*ان گلیر
*شفاک تورکوسو
*یورگون دموکرات
*باش کلدیری یوروم
*بنی بول
*بیر آز دا سن آغلا
*کلسین بنی دوام
*گوزلریم بین یاشیندا
*دوستا دوشمنا کارشی

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه‌لیلر
اداغان (ماکی)

**اداغان (ماکی)** کندی ماکی بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی چایپاسار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1043 نفر اهالی سی و 198 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:ماکی بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانینین کندلری
ادرمیت

﻿
** ادرمیت**تورکیه جمهوریتی‌نين  بيوك بير شهری دير. بو شهرين ۲۰۰۹ -نجو ايلده ۱۲٬۸۳۵نفر اهاليسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
اديسيون کريتيک

تنقيدي چاپ. فرقلي نوسخه لري اولان يازما و يا متبوع اثرلرين آرالارينداکي آيريليقلار تثبيت ائديله رک اصلینه ان اويغون شکيلده نشر اولونار. فرقلر ديب قئيدلر حاليندا گؤستريلديگي کيمي آچيقلاييجي معلوماتلار دا وئريله بيلر.
## قایناق‌لار

بؤلمه:دیل بیلگیسی
ادیرنه

﻿

**ادیرنه**  تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد  ۱۴۲٬۶۰۲نفر اهاليسي وارمیش 

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

## قایناقلار

بؤلمه:تورکیه شهرلری
ارا جوکی

**ارا جوکی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجوبولومو نده اولان قوری‌چای قصبه سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 68نفر اهالیسی وارایمیش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوری‌چای قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اراضی

**اراضی** - هر هانسی بیر سرحد چرچیوه‌سیله ایحاطه ائدیلمیش سطح. اراضی کوادرات‌متر-له (m۲) اؤلچولور، بوندان علاوه دیگر اؤلچو واحیدلری ده ایستیفاده اولونا بیلر:

:آر = ۱۰۰ موربع متر
:هکتار = ۱۰،۰۰۰ موربع متر
:موربع کیلومتر = ۱،۰۰۰،۰۰۰ موربع متر

## قایناقلار

بؤلمه:جوغرافیا