الکولیزم

الکولیزم حد دن آرتیق و دائیم الکوللی ایشملی لری ایچمه بئله کی الکولیزمی اولان الکولی ایشمه لر ایچمه سه داریخیب و اۆزۆلۆر (AUD) آدلانان آکولوگیزم، عمومیتله هر هانسی بیر الکول ایشینین ایستیفاده سینی دَیئشیر کی، دۆشۆنجه و یا بدنی ساغلاملیق سورونلارین ندن اولور. اوّل بو ایختلالین ایکی دسته یه بؤلونموشدور: الکول ایسارت و الکول ایستیفاده. طیبی شرایطده، الکولچیلیک، ایکی یا داها چوخ آشاغیداکی شرایطین اولدوغو زامان دئییلیر: شخص اوزون مودّت عرضین ده چوخ مقدارده الکول ائچیر، آزالماسی چتینلری واردیر، الکل آلماق و ائچمک چوخ واخت آلینار، الکول چوخ ایسته ییر، الکولوژیک ایستیفاده مسئولیتلرینی يرئنه یئرمکده دیر، الکولچیلیک توپلومسال سورونلاری ندن اولور، الکولیک ایستیخدام ساغلاملیق سورونلاری یاراتیر، الکسولچیلیک خطرلی دورومو ندن اولور و **الکولوگیک** ایستیغرافین داوام ائتمه سی ایله ایستیخاملا باش وئریر. الکول ایستیفاده سی بدنین بوتون بؤلوملرینه تأثیر گؤستریر، آمما بویوکجه بئیین، اۆرک، جییر، پانسقراس و گۆونلیک سیستئمین ائتکیلندیریر. الکول ایستیفاده سی، سایکولوژیک خسته لیک، دلیریوم ترمنس، ورنیک- کورسکوف سندروما،  اۆرک دؤیوش، مدافعی پاسخین ضعیفلندیریلمه سی، یئر قارا جییر سیروزی و سرطان خطرینین آرتماسی ایله سونوج لار آلیب دیر. بو، بویوکلوغو دوران ایشلرین سونوجوندا جنینین **الکول** سویونماسی نین اینگیلیسجه ده ایشلرینی ایشله دی. قادینلار عمومًا، الکولین مضر ائتکی لرینه کیشیلر دن داها چوخ حساس اولورلار، اساساً اونلارین آز بدن آغیرلیغی، الکول ایشلرینین متابوللاشما قابیلیتی و بدنده کی یاغین لیقین چوخلوغوندان.

موحیط فاکتورلاری و ژنتیک، الکولچیلیکله باغلی بیرینجی بیر جزه دیر و هر بیرینجی سینده یاریسینا یاخین بیر خطر وار. الکولچی اولان آتا-آناسی و یا قارداشی اولان شخصین الکولچی اولماسی ۳-۴ ائشیت چوخدور. محیط فاکتورلاری توپلومسال، مدنی و داورانیش تأثیرلرینی دن عیبارت دیر. اوجا ایسترس و نیگارانلیق، و الکولین ان آز قیمتی و یا یاخشی یئرلشمه سی خطرین آرتیرار. اینسانلار ایستینج علامتلرینی دوروم اتمک و یا یا یا یاخشیلاشدیرماق اوچون آز- آز ایشلرینی دوام ائتدیرلر. آدام الکول ایستیفاده سین بوراخاندان سورا، آیلار دوام ائد ن آز بیر ایستینج ایله مشغول اولار. طیب باخیمین دا، الکلچیلیک هم جیسمی، هم ده ذهنی ناخوشلوق ساییلیر. سؤيله مه لر و بعضي قان معائنالاري، الکليزم اولماسي ايسته يير. سورا دا دیآنوستین تأکید ائدیلمه سی اوچون داها دا بیلگی لر ييغيلير.

الکولچی لیکین مخنیوی اوچون الکول ساتین لیغی تنظیم و محدودلاشمالی، آلکلون خاریجی لری آرتیرماق اوچون باج لاری آلماق و آز قیمتی اولان درمانلار وئریله جک. الکول لیک درمانینین نئچه فورماسی وار. اؤسگورمک ایله باغلی طیبی سورونلار اوزوندن، الکل دیتوکسیفاسیون دقتله کنترول اولونمالی دیر. بیر عام یول، دیازپام کیمی بنزودیازیپین دارالاری ایستیفاده ائتمه یه چالیشیر. بو، یا دا بیر ساغلیق مراسیمینده قبول اولونان واخت و یا هردن شخصین یاخین نظارت ایله بیر یئرده قالماسی ایله وئریلیر. ذهني ناخوشلوقلار و باشقا اعتیادلار درماني چتينلشديرر. دیتوکسیفئراسییا دن سورا، گروه داوری یا دا کؤمک دسته لری ایستیفاده اولونور کی، شخصین ایستیفاده یه گئریلمه سینی دوام ائتدیرسین. چوخ دا استفاده اولونان کؤمک فورملاریندان بیری "آناوم الکولوکلر" گروهودور. آمپروستات، دیسولفیرام و یا نالتریکسون دا داها آرتیق ایستیفاده لرین اولمامیسینا یاردیم ائتمک اوچون ایستیفاده اولونور.

دونیا ساغلیق قورومو ۲۰۱۰-جی ایلده دونیا ایله قارشی 208 میلیون آدامین الکول ایستیفاده ائتمه سی واردیغینی تخمین ائتدی (۱.۴۱% -ی ۱۵ یاشدان اوستون جمعیت). ۲۰۱۵-جی ایلده آمریکا دا، ۱۷ میلیون (۷%) بؤیوک و ۱۲-۱۷ یاشلار آراسین داکی ۸.۷ میلیون (۲.۸%) آدام بو مرضه دوچار اولوب. الکلچیلیک اَرلر و جاوان بالغلر آراسيندا چوخ گؤروشور و اورتاق و قوجاليقدا آز گؤروشور. جغرافیا باخیمین دان آفریقا دا (۱.۱% جمعیت) ان آز یاییلمیش و دوغو اوروپادا (۱۱%) ان چوخ یاییلمیشدیر. الکولوژیک ایستیفاده دن ۱۳۹۰۰۰ نفرین اؤلومو ۲۰۱۳-جی ایلده باشلاییب. ۱۹۹۰-جی ایل ده ۱۱۲۰۰۰ نفرین. ۳.۳ میلیون اؤلوم (۵٫۹% اؤلوم) الکلدن آلینمیش دیر. الکولوگیزم، بیر نفرین عؤمر مۆددیینی ۱۰ ایل یاخینجا آزالدیریر. بعضي آدلارين تحقيرلي و بعضي آدلاري دا رسمي اولمایان اولاراق، الکولوژي اثرلريندن دوشنلر اوچون قوللانيلير. ۱۹۷۹-جی ایلده دونیا ساغلیق قورومو "الکلویسم" نین دوغرو معناسینین اولمادیغی اوچون "الکول گۆونی سندروما" نین اولماسی ایستیفاده ائتمه یه تشوئق ائدیب.

## قایناقلار: