سویوق ساواش

بندانگشتی|سوْیوق ساواش دؤرونده اۇروپانین حربی ایتّیفاقلاری

**سوْیوق ساواش**(اینگیلیسجه:Cold War،روسجا:Холодная война) ایکینجی دۆنیا ساواشی سوْنراسیندا آمریکا و شوروی بیرلیگی آراسیندا سیاست ،ایقتیصاد و تکنولوژی ساحه‌لرینده باش وئرن مۆجادیله‌لردیر.

## تاریخچه
بندانگشتی|برلین دیواری‌نین ییخلماسی ۱۹۸۹
سوْیوق ساواش ایصطیلاحی ایلک دفعه ۱۹۴۷ ایلینده آمریکالی برنارد باروچ طرفیندن ایشلنمیشدی. ۲. جی دۆنیا ساواشیندان سوْنرا اوْرتا و شرق اۇروپادا شوروی بیرلیگی‌نین نۆفوذو آرتمایا باشلادی و بۇ بؤلگه‌ده‌کی اؤلکه‌لری بیر اؤلچوده اؤز سۇلطه‌سی‌نین آلتینا آلدی. بۇندان قوْرخان آمریکا و مۇتفیقلری غرب اوروپا اؤلکه‌لرینده و باشقا یئرلرده کوْمونیست حیزبی‌نین ایقتیدارا گلمه‌مه‌سی اۆچون مۇختلیف ایقداملاری باشلادیلار. مارشال طرحی ایله غرب اوروپا اؤلکه‌لری آمریکا نۆفوذو آلتینا گیررکن، شرق اوروپا اؤلکه‌لرینده ده شوروی طرفلی کوْمونیست حؤکومتلرین قۇرولماسی‌یلا سوْیوق ساواش اوْرتایا چیخدی. بۇنون یانیندا آمریکا غرب اوروپانی شوروی موقابیلینده قوْروماق اۆچون مئیدانا گیردی و نتیجه‌ده ناتو قۇرولدو. بۇنا قارشی، شوروی بیرلیگی ده ورشو آندالاشماسینی قۇردو و چین ده ده شوروی طرفلیلر قدرتی اله گئچیردیلر. بئله‌جه سوْیوق ساواشین شرق و غرب بلوکلاری اوْلوشدو. کوْره و ویئتنام ساواشلاری، برلین مسئله‌سی،U2 جاسوس طیّاره‌سی‌نین حادیثه‌سی، کوبا بؤحرانی کیمی اولایلار سوْیوق ساوشین اؤنملی نوْقطه‌لریندن دیر. ۱۹۶۲ ایلیندن سوْنرا مخصوصاً کوبا بؤحرانیندان بۇ یانا یاواش یاواش اوْرتایا چیخان یۇموشاما سیاستی تخاصومون یئرینی آلدی. ایکی بلوک یئنی موستقیل اؤلکه‌لرین اوْرتایا چیخماسی اتومی سیلاحلارین یاییلماسی‌نین قاباغی آلینماسی باره‌لرده گؤرشمه‌لری باشلادیلار. ایکی بلوک آراسیندا چکیشمه‌ای سوْنا یئتریمک اۆچون ۱۹۷۵ ایلینده ایکی بلوک اؤلکه‌لری‌نین قاتیلدیغی اوروپا امنیت و ایشبیرلیگی کوْنفرانسیندا نهایی سند ایمضالاندی. فقط آسیا و آفریقادا آرتان قاریشیقلیقلار یۇموشاما دؤوره‌سینی تأخیره سالیب و اۇزالتدی. فقط ۱۹۸۵ایلینده شوروی سوسیالیست جۆمهوریتلر بیرلیگی‌نین کوْمونیست حیزبی‌نین باش‌دبیری میخائیل قورباچوفون گلمه‌سی ایله ایکی بلوک آراسیندا بۇزلار اریمه‌یه باشلادی و ۱۹۸۹ ایلینده شرق اوروپادا باشلایان رژیم دییشکلیگی و سوْیوق ساواشین سمبولو اوْلان برلین دیوارینین ییخیلماسی‌یلا ۲. جی دۆنیا ساواشیندان باشلایان دؤوره سوْنا یئتیشمه‌یه باشلادی. ۱۹۹۱ ایلنده شوروی‌نین داغیلماسی‌یلا سوْیوق ساواش دؤورو رسماً باشا چاتدی.

## قایناقلار

## گؤرونتولر


File:Wladiwostok Parade 1918.jpg

File:Yalta Conference (Churchill, Roosevelt, Stalin) (B&W).jpg

File:Map-Germany-1945.svg

File:The new "Big Three" meet for the first time at the Potsdam Conference in Potsdam, Germany. L to R, new British Prime... - NARA - 198950.jpg

File:EasternBloc BorderChange38-48.svg

File:Čížov_(Zaisa)_-_preserved_part_of_Iron_curtain.JPG

File:C-47s at Tempelhof Airport Berlin 1948.jpg

File:Truman signing North Atlantic Treaty.jpg

File:Mao, Bulganin, Stalin, Ulbricht Tsedenbal.jpeg

File:KoreanWar recover Seoul.jpg

File:IncheonLandingMcArthur.jpg

File:1959 NATO and WP troop strengths in Europe.svg

File:Soviet empire 1960.png

File:Colonization 1945.png

File:1961 CPA 2566.jpg

File:The Soviet Union 1961 CPA 2576 stamp (The Struggle for the Liberation of Africa. Lumumba ( 1925-1961 ), premier of Congo).jpg

File:African nations order of independence 1950-1993.gif

File:Sino-Soviet split 1980.svg

File:Buzz_salutes_the_U.S._Flag.jpg

File:CheyFidel.jpg

File:US Army tanks face off against Soviet tanks, Berlin 1961.jpg

File:Cuban missiles.jpg

File:1973 NATO and WP troop strengths in Europe.svg

File:F-4B VF-151 CV-41 TU-95.jpg

File:10 Soviet Invasion of Czechoslovakia - Flickr - The Central Intelligence Agency.jpg

File:Leonid Brezhnev and Richard Nixon talks in 1973.png

File:Lyndon B. Johnson speech (September 29, 1967).ogv

File:Glassboro-meeting1967.jpg

File:Reunión Pinochet - Kissinger.jpg

File:Photograph of Secretary of State Henry A. Kissinger Using the Telephone in Deputy National Security Advisor Brent... - NARA - 186804.tif

File:Bruce Crandall's UH-1D.jpg

File:Skulls from the killing fields.jpg

File:USVietPeace.JPG

File:President_Nixon_meets_with_China%27s_Communist_Party_Leader,_Mao_Tse-_Tung,_02-29-1972_-_NARA_-_194759.tif

File:Carter Brezhnev sign SALT II.jpg

File:Reagan sitting with people from the Afghanistan-Pakistan region in February 1983.jpg

File:Reagan-Thatcher cabinet talks.jpg

File:Cold War Map 1980.svg

File:US and USSR nuclear stockpiles.svg

File:SDIO Delta Star.jpg

File:USSR stamp S.Smith 1985 5k.jpg

File:KAL007.svg

File:Reagan and Gorbachev signing.jpg


بؤلمه:ایگیرمینجی عصر ساواشلاری
بؤلمه:تاریخ
بؤلمه:سویوق ساواش
بؤلمه:20th-century conflicts
بؤلمه:Global conflicts
بؤلمه:میلتلر آراسی ایلیشگیلر
بؤلمه:شوروینین ساواش‌لاری
بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ساواش‌لاری
بؤلمه:Soviet Union–United States relations
بؤلمه:Aftermath of World War II
بؤلمه:Geopolitical rivalry
بؤلمه:ناتونون ساواش‌لاری
بؤلمه:Nuclear warfare
بؤلمه:Words coined in the 1940s
بؤلمه:History of NATO
بؤلمه:Historical eras