اؤزر اوغوللاری بیلیگی

**اؤزر اوغوللاری بیلیگی** (، )بیر تۆرک بیلیگ، ۱۳۷۴-۱۵۱۶-جؽ ایللر آراسؽندا چۇکورووانین جنۇب حیصّه‌سینه حاکیم اوْلان کیچیک بیر تۆرکمن بَیلیک ایدی. بَیلیکلی‌یین اراضیسینه پایاس، ایسکندرۇن، دئربساک، عرضین و دؤرتیول داخیل ایدی. ایندیکی هاتای ایالتینین دؤرتیول رایوْنوندا یئرلشن اؤزئرلی کندی بَیلیکلی‌یین پایتخاتؽ ایدی.
اؤزراوغوللاری بَیلیی عوْثمانلی ایمپئریاسؽ ایله مملۆک سۇلطانلیغی آراسؽنداکی بۇفئر زوْناسیندا یئرلشیردی. بَیلیک ۱۴۱۶-جؽ ایله قدر مملۆکلره قارشؽ وۇروشموش، لاکین بۇ تاریخدن سوْنرا اوْنلارلا عوْثمانلیلارا قارشؽ ایتیفاق قۇرموشدو. بَیلیکلی‌یین توْرپاقلاری ۱۵۱۶-جؽ ایلده سۇلطان  سلیم طرفیندن فتح ائدیلمیش و بَیلیک عوْثمانلی سانجاغؽنا.

## گئچمیشلری
کوْنستانتینین (۱۳۶۵-۱۳۷۳) کیلیکی ائرمنیستان حاکیمییتی دؤورونده سیس اطرافؽنداکی اراضی هر بیری ۱۰.۰۰۰ تۆرک کوْماندانلیق ائدن اوْغوز بَیلری داوۇد و ابۇبکرین حاکیمییتی آلتؽندا ایدی. داوۇد بَی، ائحتیمال کی، اؤزراوغوللارینین باشچؽسی ایدی. کرال کوْنستانتینله بَیلر آراسؽندا بیر راضؽلاشما وار ایدی و بۇ راضؽلاشمایا اساساً، سوْنونجو وئرگی اؤده‌مک مۆقابیلینده سیسه و قوْنشو قالالارا ارزاق گؤندریردی. ۱۳۷۴-جۆ ایلده کوْنستانتینین اؤلدورولمه‌سین‌دن سوْنرا اوْنون یئرینه وؽ لئووْن (۱۳۷۴-۱۳۷۵) گلدی. داوۇد بَی اوْنو هدیه لر گؤندره‌رک تاختا چؽخماسی مۆناسیبتیله تبریک ائتدی و کرال اوْنا تشکۆر ائتدی. یئنی کرالؽن تاختا چؽخماسیندان قؽسا مۆدت سوْنرا شهرده لاتؽنلار و ائرمنیلر آراسؽندا مۆباحیثه‌لر یئنیدن باشلادؽ. بعضی ارمنیلر داوۇد به‌یه سیسی اله کئچیرمه‌یه تاکید ائتدیلر و اوْ، آیری اوْغوز باشچؽلاری ایله ایتیفاقدا شهری مۆحاصیره‌یه آلدؽ. اۆچ آیدان سوْنرا اوْنلار مۆحاصیره‌نی قالدؽردیلار و کؤهنه مۆقاویله‌نین شرطلرینه اساساً شاهنان صۆلح باغلادؽلار، لاکین سیس تئزلیکله مملۆکلر طرفیندن اله کئچیریلدی و لئووْن دئوریلدی و اسیر گؤتورولدو.
۱۳۷۹-جو ایلده اؤزراوغوللاری دمیرقاپؽدا (ایسکندرۇن و عرضین آراسؽندا) حلب نایبی تیمۇر به‌یین رهبرلی‌یینده‌کی مملۆک اوْردوسونو مغلۇب ائتدیکده رمضان اوغوللاری ایله مۆتفیق اوْلدولار. ۱۳۸۲-جی ایلده اؤزراوغوللاری بَی ذۆلقدراوغلو سۇلی به‌یین مملۆکلره قارشؽ عۆصیانینی دسته‌کلدی. عۆصیانی یاتؽرماق اۆچون بؤلگه‌یه گلن حلب مملۆک نایبی ائلبوْغا اؤزراوغوللاری چادؽرلارینی داغؽتدی و قبیله‌نین بیر چوْخ دؤیوشچوسونو اؤلدوردو. بَی آمانوْس مئشلرینده گیزلندی. نؤبه‌تی ایل ​​اؤزراوغوللاری آیاسدان حلبه قایؽدارکن بئلئن آشؽریمیندا ائلبوْغایا هۆجوم ائتدی.
۱۴۱۰-جۇ ایللرین اوللرینده (ائحتیمال کی، ۱۴۱۱) اؤزراوغوللاری آیدوْغموش به‌یی ۱۴۱۱-جی ایلده آنتاکیه نؽ مۆحاصیره‌یه آلدؽ و انطاکیه نایبی جان به‌یی اسیر گؤتوردو. لاکین آیدوْغموش داها سوْنرا گۆندوزوغلو گؤردو بَی طرفیندن مغلۇب ائدیلدی (گۆندوزوغوللاری اؤزراوغوللاری ایله عینی واختدا کیلیکیه یا گلدیلر و آمانوْس داغلارؽندا کیچیک بیر بَیلیک قۇردولار). آیدوْغموش بَی تۇتولدو و ۱۴۱۶-جؽ ایلده دمشقده زینداندا اؤلدو. نؤبه‌تی ایل ​​مملۆک حؤکم‌داری ال-مۆَیید شیخی حمصدا ایدی و اؤزراوغلو به‌یینین قوه لری انطاکیه یا هۆجوم اۆچون عۆذر ایسته‌مک اۆچون اوْنون یانؽنا گلدیلر. ال-مۆَیید شیخی حلبه گلنده اؤزراوغلو داوۇد بَی شخصاً اوْنون یانؽنا گلدی و طلب اۆزره پۇل و سیلاح وئرمه‌یه راضؽ اوْلدو. مملۆکلر چوکوروواداکی اووغوز بَیلرینین اهمییتلی گۆجلری ال‌له‌رینده جمعلشدیرمسینین و مۆستقیللیک الده ائتمه‌سینین قارشؽسینی آلماق اۆچون تئز-تئز قبیله باشچیلاری دَییشدیریردیلر. مملۆکلر بَیلیک حؤکم‌دارلارینی بیر-بیرینه قارشؽ قوْیور و اوْنلارین مۆناقیشه‌لرینه مۆداخیله ائدیر، عادتا داها ضعیف اوْلانلاری دسته‌کلَییردیلر. ۱۴۲۵-جی ایلده اؤزراوغلو و رمضان اوغلونون  آرالارؽندا وۇروشدوغو و مملۆک سۇلطانی بارس بیین اؤزراوغلونا کؤمک گؤندردییی معلۇمدور.
۱۴۲۹-جۇ ایلده قاهیره‌یه گئدیب مملۆک سولطان بارس بیه صادیق اوْلدوقلارینی بیلدیرن اوْغوز حؤکم‌دارلاری آراسؽندا رمضان اوغوللو محمد بَی و اؤزراوغلو داوۇد بَی‌ده وار ایدی. ۱۴۳۶-جؽ ایلده رمضان اوغللو، اؤزراوغلو و گۆندوزاوغلو بَیلری قارامان اوغلو ایبراهیم بَی محمد بَی ذۆلقدراوغلو طرفیندن اله کئچیریلن کایسری شهرینی گئری آلماغا چالؽشارکن اوْنو دسته‌کلدیلر. ۱۴۳۹-جۇ ایلده اؤزراوغوللار رمضان اوغوللو ائیلۆک به‌یه وارساک قبیله‌سینین به‌یی قارا مۇسانین اوْغلونا قارشؽ یۆروشونده کؤمک ائتدیلر. ۱۴۴۵-۱۴۵۰-جی ایللر آراسؽندا صفوی‌لرین اجدادؽ شیخ جۆنید جانیک بَیلیکلرینه قاچارکن اؤزراوغوللار طرفیندن اسیر گؤتورولدو و بۆتون املاکؽنی تسلیم ائتمک مجبۇرییتینده قالدؽ. عوْثمانلی-مملوک مۆحاریبه‌سی (۱۴۸۵-۱۴۹۱) زامانؽ جیهان چایؽ دؤیوشونده مککی بَی اؤزراوغوللو مملۆک اوْردوسوندا ایدی. ۱۵۱۶-جؽ ایلده چۇکورووا عوْثمانلی ایمپئریاسؽنین ترکیبینه داخیل اوْلدوقدا، اؤزراوغوللو توْرپاقلاری (دؤرتیول، پایاس، ایسکندرون و آرسۇز) تک بیر سانجاغا چئوریلدی و عوْثمانلیلار اؤزراوغلو احمد به‌یی سانجاق به‌یی تعیین ائتدیلر. ۱۵۲۱-جی ایلده سوْنونجو یئنیدن بۇ تعییناتؽ آلدؽ، عائله‌نین دیگر عۆضولری (احمد به‌یین ایکی اوْغلو عبدالکریم و اۇغورلو، اؤزراوغلو حسین به‌یی شاهرۇخ، اۆرکمز اوْغلو محمد) ایسه تیمار صاحیبلری ایدیلر. هیجری ۹۲۷-جی ایل تاریخلی قیدییات کیتابؽندا احمد به‌یین قارداشؽ سانجاق بیی سیدی به‌یین آدؽ قید اوْلونور، اوْنون اوْغلو (سیدی‌ده آدلانیر).۱۵۲۳ و ۱۵۲۶جی ایللرده احمد بَی ینیدن بۇ دفعه ۱۴۶ مین اقرب گلیری ایله سانجاقبه‌یی وظیفه‌سینی آلدؽ. ۱۵۲۶-جؽ ایل خزینه قیدینده اوْزئرسک ایالتینین سانجاغؽنین آدؽ عوْثمانلی کاتیبلری طرفیندن سهوا اۆزئییر کیمی قید ائدیلمیش و اوْنلار احمد به‌یی "اۆزئییرین سانجاغبه‌یی" آدلاندؽرمیشلار.. В 1522/23 и 1526/27 годах Ахмед-бей снова получил должность санджакбея, уже с доходом в 146 тысяч акче. В дефтере (реестр казны)  ۱۵۲۶-جؽ ایلده بؤلگه‌ده صفویلر طرفیندن تشکیل ائدیلن بیر نئچه قؽزیلباش عۆصیانی باش وئرمیشدیر. اوْنلار رمضان اوغلو پیری محمد بَی طرفیندن یاتؽریلمیشدیر. ۱۵۲۹-جۇ ایلده احمد به‌یین قارداشؽ اوْغلو سیدی ایبن سیدی عۆصیان قالدؽرمیش و قؽزیلباش اوْلموشدور. اوْ، عمیسی احمد به‌یی و قوْهومو حۆسین بَی اؤزراوغلونو اؤلدورموشدور. تخمینا بئش مین نفر توْپلایاراق بئرئندی (جئیهان یاخؽنلیغیندا)، آیاس و کارسؽزولقدرییه شهرلرینی تالان ائتمیشدیر. بۇ عۆصیانی دا آدانادان ۴۵۰۰ عسگرله گلن رمضان اوغلو پیری بَی یاتؽرمیشدیر. 
عائله‌نین نسیللری دؤرتیول (اؤزرلی بَیلیگینین کئچمیش پایتخاتؽ) و پایاسدا یاشایؽرلار. اؤزراوغوللار هئچ بیر بینا و یا وقف قوْیمادیلار.

## قایناقلار