open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لو اور

**لو اور** (فرانسجه: Le Havre)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۴۶٫۹۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۵٬۴۹۷ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Map Le Havre.jpg
File:Diagramme Climatique du Havre.png
File:Photojanvier2005CLG 002.jpg
File:2011 square saint-roch fleuri lehavre 2.jpg
File:Gare du havre2.JPG
File:Ferry Le Havre 2007.jpg
File:Mercedes Citaro G n°203 LiA - René Coty.JPG
File:Le Havre Panorama10.jpg
File:Plan de la ville du Havre.png
File:Church Saint-Vincent.jpg
File:Docks Vauban au Havre.jpg
File:Cimetiere ste marie.jpg
File:Sous pref.jpg
File:LeHavrePalaisJustice.jpg
File:Plan de la ville du Havre.png
File:Population - Municipality code 76351.svg
File:BULH.jpg
File:Le Havre- basin and ISEL school.JPG
File:Port vauban.jpg
File:Stade Océane nuit.jpg
File:LeHavreCathedrale4.JPG
File:Port Havre 2.jpg
File:Fishing boats in Le Havre, bateaux de pêche.jpg
File:Centrale thermique Le Havre.JPG


## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
سنت اتین

**سنت اتین** (فرانسجه: Saint-Étienne)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۵۱۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۷۹٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۸۵۳۰ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Saint Étienne-La Manufacture d'Armes-20110111.jpg
File:Tram st etienne place fourneyron.jpg
File:Vélivert Intermodalité STAS.jpg
File:Chateau de Rochetaillée.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
تولون (فرانسه)

**تولون (فرانسه)** (فرانسجه: Toulon)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۴۲٫۸۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۳۹۷۴ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Cathédrale Notre-Dame-de-la-Seds de Toulon-7976.jpg
File:Tour royale.jpg
File:Opéra-Toulon.jpg
File:Université de Toulon batiment R.JPG
File:Toulon 1850.jpg
File:Toulon Fountains 2.jpg
File:Toulon Place Puget Fountain.jpg
File:Toulon Fountains 4.jpg
File:Toulon Faron3 P1440701-P1440708.jpg
File:Toulon place de la liberté-fontaine.jpg
File:Toulon Rade and Arsenal.jpg
File:Wikipedia-porte-italie.jpg
File:Toulon Rade Sunset.jpg
file:2016 Toulon - Hafen.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
آنژو

**آنژو** (فرانسجه: Angers)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۴۲٫۷۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۵۱۰۵۶ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Angers vue generale.jpg
File:Angers Merian 1657.jpg
File:Blason d'Angers.svg
File:Blason ville fr Angers-Empire.svg
File:Aerial photograph of Angers and confluence of Loire and Maine rivers - 20050911.jpg
File:Angers vers 1850.jpg
File:Tour des anglais, Angers (1).jpg
File:Angers Oisellerie.jpg
File:Vue sur la Doutre, Angers.jpg
File:Angers - Tramway - Place du Ralliement.jpg
File:Nouvelles Galeries (Angers).jpg
File:Facade-hlmroseraieangers.jpg
File:douves jardins Angers.JPG
File:Ile Saint-Aubin-2.jpg
File:Angers 2008 PD 01.JPG
File:Fontaine du Mail - Angers - 20080803.JPG
File:Angers lac de maine.jpg
File:Terra Botanica Angers.JPG
File:Brozen Sword.jpg
File:Loire Maine Angers2 tango7174.jpg
File:Hopital-St-Jean-Angers.jpg
File:King Rene and Jeanne de Lavalle. Louvre.jpg
File:Angers - Logis Barrault (2).jpg
File:Cahier Angers.jpg
File:Pont de Segré (1).jpg


## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
دیژون

**دیژون** (فرانسجه: Dijon)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۴۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۴۰٫۴۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۵۲۰۷۱ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Dijon Arc de Triomphe.jpg
File:F09.St-Bénigne.Dijion.0078.JPG
File:Maille Dijon Originale.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
مون‌پلیه

**مون‌پلیه** (فرانسجه: Montpellier)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۵۶٫۸۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۵۳۱۸ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Braun Montpellier UBHD.jpg
File:Montpellier(France)1.JL.jpg
File:Montpellier SPOT 1166.jpg
File:Place celleneuve.JPG
File:PlaceDeLaComedie.jpg
File:Gate Montpellier.jpg
File:Tour de la Babote Montpellier.JPG
File:Montpellier Cathedrale.jpg
File:Fabre Museum.jpg
File:Montpellier Tramway1.jpg
File:Montpellier_Tramway_Map.png
File:Montpellier sistercities.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
لیل (فرانسه)

**لیل (فرانسه)** (فرانسجه: Lille)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۳۴٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۸٬۶۵۲ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Rijsel, Frankrijk, Sanderus, Flandria Illustrata.jpg
File:Lille bourse profil.jpg
File:Citadelle de Vauban, Lille.JPG
File:France-Lille-cannonballs.jpg
File:Bundesarchiv Bild 183-S30293, Frankreich, Lille, Militärparade.jpg
File:Lille, Le beffroi et l' Hôtel de Ville ( PA59000078).jpg
File:Bundesarchiv Bild 121-0396, Frankreich, Allee mit zerstörten Fahrzeugen.jpg
File:Lille Chambre de commerce 167.jpg
File:Lille Euratechnologies.JPG
File:NUM19441.jpg
File:La Voix du Nord.jpg
File:Lille2013.jpg
file:Lille_Cathedral_exterior_01.JPG
file:Jielbeaumadier theatre sebastopol lille 2007.jpg
file:Jielbeaumadier place du lion d or lille 2008.jpg
file:Jielbeaumadier porte de roubaix lille 2005.jpg
file:Lille Palais Rihour 01.JPG
file:Christ Church (Lille).JPG
file:Lille hotels particuliers Négrier.JPG
File:Ligne 1 du métro de Lille Métropole - Interstation Triolo ↔ Villeneuve-d'Ascq - Hôtel de Ville (13A).JPG
File:Lille Gare.JPG
File:Lille Autouroutes.svg
File:Port Lille train peniches (1).jpg
File:Lille Arts et métiers.JPG


## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
برست

**برست** (فرانسجه: Brest, France)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر.

## گؤرونتولر

File:017 004a.jpg
File:Maison de la Fontaine-Brest.jpg
File:Rue de Siam.jpg
File:Brest.jpg
File:Brest chateau.jpg
File:Stangalar2.JPG
File:Saint-Sauveur-clocher.jpg
File:Topographie de brest.jpg
File:Brest.png
File:Aerogare Brest.jpg
File:Brest Harbour.jpg
File:Jeanne D Arc 4.jpg
File:Hotel de ville brest.JPG
File:Bateaux-Brest2004.jpg
File:Université de Bretagne Occidentale.jpg
File:Brest - Entree du port.jpg
File:26-04-2005-015.jpg



## قایناقلار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
نیم (فرانسه)

**نیم (فرانسه)** (فرانسجه: Nîmes)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۳۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۱۶۱٫۸۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۶۷۰۹ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:2015-Arena-of-Nîmes.jpg
File:Pont du gard.jpg
File:2015-Arena-of-Nîmes-Interior.JPG
File:2015-Maison-Carrée-Nîmes.JPG
File:Nimes 1569.jpg
File:Hubert Robert - Ruins at Nimes - WGA19596.jpg
File:Les Quais de la Fontaine.jpg
File:Nîmes La porte Auguste.png
File:Castellum divisorium of Nemausus, Nîmes (14791561460).jpg
File:Nimes-TourMagne.JPG
File:NimesJardins.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
کلرمون فران

**کلرمون فران** (فرانسجه: Clermont-Ferrand)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۳۵۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۴۲٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.

## گؤرونتولر

File:Inauguration statue vercingétorix 3.JPG
File:Galeries de jaude 11072006.jpg
File:Clermont-tram-place-de-jaude.jpg
File:Notre dame port arrierer 2.JPG
File:Place victoire clermont-ferrand.jpg
File:Jardin lecoq clermont-fd.jpg
File:Fontaine place victoire 4.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
تور (فرانسه)

**تور** ()، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۳۴٫۳۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۴٬۹۷۸ نفر ایمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
مولوز

**مولوز** (فرانسجه: Mulhouse)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۴۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۲٫۱۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۲٬۰۶۳ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Mulhouse within Alsace 1798 to 1898, obverse.jpg
File:Mulhouse within Alsace 1798 to 1898, reverse.jpg
File:Marche-noel-mulhouse.jpg
File:Societe Industielle in Mulhouse.JPG
File:Templeplacereunion.jpg
File:Mulhouse - Town hall.jpg
File:Mulhouse economy-main areas.png
File:Trammulhouse.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
اورلئان

**اورلئان** (فرانسجه: Orléans)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱۱۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۷٫۴۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۴۲۸۶ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Orléans Pont George V 01.jpg
File:France Orleans panorama 01.jpg
File:View of Orléans 1428 - Project Gutenberg etext 19488.jpg
File:Vigiles du roi Charles VII 18.JPG
File:Orleans1.jpg
File:1581-Aurelia Franciae civitas ad Ligeri flu.JPG
File:Hôtel Groslot, Orléans, France, 2012..JPG
File:Tramway Orleans.jpg
File:Hôtel Groslot.jpg
File:Renaissance buildings.jpg
File:City hall bell and clock tower.jpg
File:Hotel de la vieille intendance.jpg
File:Parc de l'Hôtel Groslot.png
File:Chateau de la Motte Sanguin.jpg



## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
آریل (قمر)

**آریل ** (Ariel) اورانوس اویدولارینداندیر .اورانوس دوره سینده 27 اویدو پلانئت بیلینیبدیر. 1851جی ایلده 24 اوکتوبر ویلیام لاسل بۇ  قمری تاپدی.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
بئشیکتاش ترور حمله‌سی

**۲۰۱۶ بشیکتاش حمله‌سی**، 2016 دسامبر آیی نین 10وندا گئجه ساعات 22:29 دا تورکیه ده ایستانبولون بئشیکتاش بؤلگه سینده بئشیکتاش فوتبال کلوبونون  مخصوص ایستادیومو ، **وودافون آرنا** یاخینیدا ، و **ماچکا دموکراسی پارکی** ایچینده باش وئرن ایکی آیری بومبالی اینتیحار ترور حمله‌سی دیر.

حمله سونوندا 30 پولیس، 7 سیویل (مدنی) و کیملیگی بلیرلنمَیَن 1 نفر جانلارینی الدن وئردی، 155 نفر ده یارالاندیلار.

## حمله‌لر
حمله‌لر، 10 دسامبر 2016 تاریخینده ایستانبول ایلی‌ (ایستانبول ویلایتی) نین بئشیکتاش ایلچه سینده (بئشیکتاش بؤلگه سی)، وودافون آرنا ایستادیومو، و ماچکا دموکراسی پارکی‌نی اولماق اوزره، ایکی آیری نوقطه ده میدانا گلدی. بیرینجی حمله 2016-17 تورکیه فوتبال سوپر لیگینده، بئشیکتاش ایله بورساسپور آراسیندا اوینانان یاریش سونراسیندا ، چئویک قووَت پولیسلری‌  نین ییغیلما یئرینده، ساعات 22:29دا بومبا‌لی بیر آراجین اَل دوزَنَگی ایله پارتلاتیلماسی سونو میدانا گلدی. 
ایکینجی حمله، بیرینجی حمله‌دن 45 ثانیه سونرا بیر جانلی (انتحاری) بومبا سالدیرقانینین  ماچکا پارکی ایچَریسینده پولیسلَر طرفین‌دن فرق ائدیلمَسی اوزَرینه، اوزَریندَکی پارتلاییجی مادّه لَری اینفیلاق ائتدیرمَسیله مۆحقیق اؤلدو. هر ایکی حمله سونوندا 27 پولیس مامورو و ایکی سیویل (مدنی) جانلارینی الدن وئردیلر، 166 نفر یارالاندی.

## سونراسی

### یایین یاساغی
سالدیریلار سونراسیندا **رادیو و تلویزیون اوست قورومو** (RTÜK) طرفیندن تورکیه جومهوریتی باش‌باخان‌لیغینین یازیسی ایله گئچیجی (موقت) یایین یاساغی (خبر پایلاشماق ممنوعیتی) گَتیریلدی. **رتوک** طرفین‌دن یاییملانان یازی‌لی آچیقلامادا "میلّی گووَنلیگین آچیقچا گَرَکلی قیلدیغی حاللاردا و یا قامو دوزَنی‌نین جییدی شَکیلده بوزولماسینین موحتمل اولدوغو دوروملاردا گئچیجی یایین یاساغی گتیریلَه بیلَجَگی‌نین اؤنگؤرولدوغو (قاباخدان گؤرولدویو)" ایفاده ائدیلدی. ایستانبول ایکینجی صولح حاکیملیگینین قراری ایله پارتلاما آنی، پارتلاما سونراسی اولای یئری، قامو گؤرَولیلَری‌نین اولای یئرینده آپاردیغی چالیشما‌لار، وارسا پاتلاما سونوجو یارا‌لانان، و یا یاشامینی ایتیرَن اینسانلارا عایید گؤرونتولَری کسینلیکله یئر وئریلمَمَسی قرارلاشدیریلدی.

## عکس العمللَر

### اؤلکه ایچی

### میلتلر آراسی
آذربایجان جومهوریتی: جومهور رئیسی ایلهام علیئو باش ساغلیغی دئدی، تئرورا لعنت ائدیب دئدی:  "بو فاجیعه ایله باغلی سیزه، اؤلَنلَرین عاییله لرینه و یاخینلارینا، قارداش تورکیه خالقینا شخصن اؤز آدیما و آذربایجان خالقی آدینا دَرین حوزونله باشساغلیغی وئریب، یارا‌لانانلارین تئزلیکله یاخشیلاشماسینی دیله ییرم. الله رحمئت ائتسین!". 

## قایناق
نپتون اوزوکلری

**نپتون اوزوکلری** نپتون گزه گن دوره سینده 5 آنا اوزوک بیلینیبدیر.

قالتیا (اویدو) سورونن یورونقودا بو اوزوکلر قارا و توتقوندور هابئله اوچ اویدو قالتیادن سونرا بو اوزوکلر ایچینده سورونور نیاد (اویدو)-تالسا (اویدو) -دیسپئنتا (اویدو) اوزوکلرده گوروشور.

## اوزوکلر
بیرینجی سوز نپتون اوزوکلرینه گوزه 1846ده ویلیام لاسل نپتونون بؤیوک قمریتریتون (اویدو)ا باخماقدا یازیلیبدیر.

## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی پدیا -یوخلاما دئسامبر ۲۰۱۶

بؤلمه:آسترونومی
هیوستون

**هیوستون** () آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۵-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۲۲۹۶۲۲۴ نفر ایمیش. بۇ شهر تگزاس ایالتینده یئرلشیب.

## تاریخ
## جغرافیا
## گؤرونتولر
## بیرده باخ
نۆفوسلارینا گؤره آمریکا بیرلشمیش ایالتلری- شهرلری سیاهیسی

آمریکا بیرلشمیش ایالتلری

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_United_States_cities_by_population

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Houston»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
بؤلمه:1836 establishments in the Republic of Texas
بؤلمه:Capitals of former nations
بؤلمه:Cities in Fort Bend County, Texas
بؤلمه:Cities in Harris County, Texas
بؤلمه:Cities in Montgomery County, Texas
بؤلمه:Cities in Texas
بؤلمه:County seats in Texas
بؤلمه:هیوستون
بؤلمه:Populated coastal places in Texas
بؤلمه:Populated places established in 1836
بؤلمه:Port cities and towns in Texas
بؤلمه:Sam Houston
اکس‌آن‌پروانس

**اکس‌آن‌پروانس** (فرانسجه: Aix-en-Provence)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱۷۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۱۸۶٫۰۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۲۱۴۹ نفر ایمیش.

## گؤرونتولر

File:Aix-en-provence street.jpg
File:Aix-en-Provence - panoramio (1).jpg
File:Aix- café des deux garçons.jpg
File:Hoteldeville-aix.JPG
File:Aix - cloître St Sauveur.JPG
File:L'Eglise St-Jean de Malte - Place St Jean de Malte - Aix-en-Provence.jpg
File:2016 Aix-en-Provence - Hôtel de ville.jpg
File:Rattle BPH-Rittershaus1-Wikipedia.jpg
File:François Marius Granet - La récolte des citrouilles à la Bastide de Malvalat.jpg
File:Aix-en-Provence - Pavillon Vendôme.jpg
File:Paul Cézanne - Mont Sainte-Victoire and the Viaduct of the Arc River Valley (Metropolitan Museum of Art).jpg
File:Montagne Sainte-Victoire, par Paul Cézanne 109.jpg
File:Calisson.jpg
File:Gare aix en provence tgv3.jpg
File:2016 Aix-en-Provence - Le cours Mirabeau.jpg
File:Jean Auguste Dominique Ingres 018.jpg
File:Paul cezanne 1861.jpg
File:Helene Grimaud Roque-d Antheron 2004.jpg
File:Manet, Edouard - Portrait of Emile Zola.jpg
File:Aix-en-Provence Thermes Sextius 2 20061227.jpg
File:Aix-en-Provence-Fountain-Oct-2001.jpeg
File:Aix-en-Provence Rene Ier de Naples 4 20061227.jpg
File:Aix - le roi René.jpg
File:Aix-en-Provence Fontaine des Quatre-Dauphins 20061227.jpg
File:Aix-en-Provence Musee des tapisseries 2 20061227.jpg


## قایناق‌لار

بؤلمه:فرانسه شهرلری
لومان (فرانسه)

**لومان** () فرانسه نین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۳-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۱۴۴۲۴۴ نفر ایمیش. بۇ شهر سرت بؤلگه سینده و پیی دو للوآر ناحیه سینده یئرلشیب.

## تاریخ
## جغرافیا
## گؤرونتولر
## بیرده باخ

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_communes_in_France_with_over_20,000_inhabitants
فونیکس، آریزونا

**فونیکس** () آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2015-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 1563025 نفر ایمیش. بۇ شهر آریزونا ایالتینده یئرلشیب.  

## قایناقلار

بؤلمه:آریزونا شهرلری
بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
بؤلمه:آریزونا شهرلری
سان‌فرانسیسکو

سانفرانسیسکو () آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2015-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 864816 نفر ایمیش. بۇ شهر کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.  
## تاریخ

## جغرافیا

## گؤرونتولر

## بیرده باخ
*نۆفوسلارینا گؤره آمریکا بیرلشمیش ایالتلری- شهرلری سیاهیسی
* آمریکا بیرلشمیش ایالتلری

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_United_States_cities_by_population
قالتیا (قمر)

**قالتیا** ()، نپتون قمرلریندن بیریدیر. 1989جی ایلده تاپیلدی.تاپیلماقدا آدی S/1989 N 4 قویولدو .چاپی 176 کیلومتیر و کوتله سی 2.12‎×1018 کیلوگیرمدیر. 61953 کیلومتیر نپتوندان آرالی یورونقودا دولانیر.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
آتلانتا

**آتلانتا** () آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۵-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۴۶۳۸۷۸ نفر ایمیش. بۇ شهر جورجیا ایالتینده یئرلشیبدیر و بو ایالتین مرکزیدیر.

## نوتلار

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Official city website
** Atlanta Department of Watershed Management
** Atlanta Police Department 
* Atlanta Convention and Visitors Bureau
* Atlanta entry in the *[[New Georgia Encyclopedia]]*
* Atlanta Historic Newspapers Archive from the Digital Library of Georgia
* Atlanta History Photograph Collection from the Atlanta History Center
* Atlanta, Georgia, a National Park Service ''Discover Our Shared Heritage'' Travel Itinerary
*Scientific American, "The Atlanta Exposition", 22-Oct-1881, pp.&nbsp;257
کوردئلیا (اویدو)

**کوردئلیا** Cordelia (/kɔːrˈdiːliə/ kor-dee-lee-ə) ان یاخین اویدو اورانوس اویدولاریندان ,اورانوس گزه گنه.ژانویه 20, 1986 ده وویجر 2 اوزای گمیسی سالان فوتوقرافلاردان تاپیلدی.تاپیلمادا آدی S/1986 U 7 سسلئندی.بو اویدو گوروشماقی شکیللرده یاکلاشیک بیر داش کیمی اولوردو هابئله 1997ده هابئل تلسکوپو ایله کامیل بیلیندی و بیر اویدو یازیلدی.اونون آدی Uranus VI یوخسا کوردئلیا سسلئنیب.گوردئلیا ویلیام شکسپیر دستانیندا لیر شاهینین قیزیدی.

## کوردئلیا
اونا گوره هئچ بیر بیلماق یوخدو و بو اویدو بیلنمئز بیر پلانئتدی.وویجر2 سالان شکیللرده بیر اوزون داش کیمی اورانوس دوره سینه دولانیر.بو اویدو چوبان اویدولارا تای اورانوس اوزوکلرینده سورونور و اوز یورونقوسندا اورانوسون اپسیلون اوزوکونده دولانیر.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Cordelia_(moon)اینگلیسیجا ویکی پدیا -یوخلاما دئسامبر 2016

بؤلمه:آسترونومی
لکزینقتون

"***لکزینقتون** () آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین بیر شهردیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۵-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۳۱۴۴۸۸ نفر ایمیش. بۇ شهر کنتاکی ایالتینده یئرلشیب.

## تاریخ
## جغرافیا
## گؤرونتولر
## بیرده باخ
* نۆفوسلارینا گؤره آمریکا بیرلشمیش ایالتلری- شهرلری سیاهیسی
* آمریکا بیرلشمیش ایالتلری

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_United_States_cities_by_population

بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین شهرلری
نیاد (قمر)

**نیاد** ()، نپتون قمرلریندن بیریدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
تالسا (قمر)

**تالسا ** Thalassa (/θəˈlæsə/ thə-lass-ə; یونان دیلی: Θάλασσα) نپتون قمرلریندن بیریدیر. لیست آدی  Neptune IV ایکینجی قمر نپتونا یاخین قمرلردندیر. تالسا 1989 جی ایلین سپتامبر آیندان سونرا تاپیلیبدیر. وویجر2 سالان شکیللرده بیلیندی.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
ماب (قمر)

**ماب ** (اینگیلیس دیلی:Mab)، اورانوسقمرلریندن بیریدیر. .2033جو ایلده  مارك شوالتر Mark R. Showalter وجاك ليزاوير Jack J. Lissauer بو قمری تاپدیلار.ماب ویلیام شکسپیرین رومئو و ژولیت دستانیندا بیر کیمسه دیر.موقت آدی S/2003 U 1 اورانوس 26Uranus XXVI. (ایگیرمی آلتی).

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
ژان دو دوکرت

**ژان دو دوکرت** (اینگیلیسجه: Jean Ducret) (دوْغوم:27 November 1887 سورزن) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۸۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ریموند دوبلی

**ریموند دوبلی** (اینگیلیسجه: Raymond Dubly) (دوْغوم:5 November 1893 روبه) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فرانسیوس هوگوئس

**فرانسیوس هوگوئس** () فرانسه فۇتبولچو و یاریم مۆدافیه‌چی. او °۱۹۱۹ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۲۴ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۷ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۱ میلّی گوْل وۇروب

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:رد استار کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:رن کولوبونون اویونچولاری
ژولس دواکیز

**ژولس دواکیز** (اینگیلیسجه: Jules Dewaquez) (دوْغوم:9 March 1899 Paris, France) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۸۹۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:نیس کولوبونون اویونچولاری
فیلیپه بوناردل

**فیلیپه بوناردل** (اینگیلیسجه: Philippe Bonnardel) (دوْغوم:28 July 1899 Paris, France) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۸۹۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:رد استار کولوبونون اویونچولاری
اورباین والت

**اورباین والت** (اینگیلیسجه: Urbain Wallet) (دوْغوم:4 July 1899 Montdidier, Somme) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
الکس تپوت

**الکس تپوت** (اینگیلیسجه: Alex Thépot) (دوْغوم: برست) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اتینه ماتلر

**اتینه ماتلر**  فرانسه فۇتبولچو و مۆدافیه‌چی . او ۱۹۳۰ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او ۴۶ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۴۰ جی ایلده اوْلوب.

## قایناقلار

*https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
روگر کورتوییس

**روگر کورتوییس** () فرانسه فۇتبولچو و هۆجومچو. او °۱۹۳۳ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۲۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۴۷ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۱۰ میلّی گوْل وۇروب == قایناق‌لار ==
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
البوکرکی

**آلبوکرکی**  آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا ۵۵۹٬۱۲۱ نفر ایمیش. بۇ شهر نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.  
## تاریخ

## جغرافیا

## گؤرونتولر

## بیرده باخ
*نۆفوسلارینا گؤره آمریکا بیرلشمیش ایالتلری- شهرلری سیاهیسی
* آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
## ائشیک باغلانتی‌لار

## قایناقلار

بؤلمه:نیومکزیکو ایالتین شهرلری
اسکار هایسرر

**اسکار هایسرر** (اینگیلیسجه: Oscar Heisserer) (دوْغوم:5313 Schirrhein) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:با-رن دوغوملولار
بؤلمه:آلزاس-لورن دوغوملولار
بؤلمه:ایسترایسبورق کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اولمپیک لیون کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۳۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
روگر مارشه

**روگر مارشه** () فرانسه فۇتبولچو و مۆدافیه‌چی. او °۱۹۴۷ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۶۳ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۵۹ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۱ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
ریموند کوپا

**ریموند کوپا** (اینگیلیسجه: Raymond Kopa) (دوْغوم: Nœux-les-Mines) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیله‌رک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.

## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:انژه کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ایستاد رنس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۵۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۵۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
راجر پیانتونی

**راجر پیانتونی** (اینگیلیسجه: Roger Piantoni) (دوْغوم: Étain) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آندره لروند

**آندره لروند** (اینگیلیسجه: André Lerond) (دوْغوم: لو اور) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پؤک (قمر)

**پؤک **Puck (/ˈpʌk/ puk) اورانوسون  قمرلریندن بیریدیر.1985جی ایلیلن دئسامبر آیندا وویجر2 شکیللرینده بیلیندی.بو قمر اورانوس و میراندا  آراسیندا دولانیر.

## بیرده باخ
*اورانوس اوزوکلری
*اورانوس اویدولاری

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
ژرژ کارنوس

**ژرژ کارنوس** (اینگیلیسجه: Georges Carnus) (دوْغوم: Gignac-la-Nerthe) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار
برنارد بوسکیر

**برنارد بوسکیر** (اینگیلیسجه: Bernard Bosquier) (دوْغوم: تونون لبن) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:تونون لبن دوغوملولار
بؤلمه:سوشو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:سن-اتین کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۶۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
اوفیلیا (قمر)

**اوفیلیا**Ophelia (/oʊˈfiːljə o-feel-yə) اورانوس قمرلریندن بیریدیر. 20 ژانویه 1986دا وویجر2 سالان شکیللردن تاپیلدی.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
مارسل اوبور

**مارسل اوبور** (اینگیلیسجه: Marcel Aubour) (دوْغوم: Saint-Tropez) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هنری میشل

**هنری میشل** () فرانسه فۇتبولچو و یاریم مۆدافیه‌چی. او °۱۹۶۷ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۵۸ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۸۰ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۴ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
ژان-پاول روستاینی

**ژان-پاول روستاینی** () فرانسه فۇتبولچو و قاپیچی. او °۱۹۶۹ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۲۵ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۷۳ جی ایلده اوْلوب.

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
یانیک استوپیرا

**یانیک استوپیرا** (اینگیلیسجه: Yannick Stopyra) (دوْغوم: Troyes) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:تروا، فرانسه دوغوملولار
بؤلمه:سوشو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:رن کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:تولوز کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:بوردو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:کن کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:مس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۸۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
لوئیس فرناندز

**لوئیس فرناندز** (اینگیلیسجه: Luis Fernández) (دوْغوم: تاریفا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:تاریفا دوغوملولار
بؤلمه:کن کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:پاریسن ژرمن کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۱۹۸۴ اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۸۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۱۹۹۲ اویونچولاری
تیتانیا (قمر)

**تیتانیا** ()،  اورانوس قمرلریندن بیریدیر. گونش سيستمینده سککیزینجی بؤیوک قمردیر.1578 کیلومتیر چاپیدی.ویلیام هرشل 1787جی ایلده اونو تاپدی.شکسپیر دستانیندا تیتانیا قورخو خاتونچاسی و گئجه لر گئزن بیر شیطاندیر.اورانوسون مقنوتوسفرینده دولانیر.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
تورکیه گیزلی دؤولتی

**درین دؤولت**، آنایاسادا بلیرلنمیش دؤولت یاپی‌سیندان ائشیک اولان دؤولت یاپی‌سی‌دیر.

باسکین اوران‌ین تانیمینا گؤره دؤولتین قودرتین و پتانسیل‌لرین مشروع‌لوقدان ایراغا داشیدیقلاری زامان شیددت و خشونت قوللانمالاری حالیندا اورتایا چیخان اولوشومدور.

مومتازار تۆرکؤنه‌یه گؤره، دؤولت پرسنل‌اینین اوُغرولوق یؤنتملری‌ ایله یئتکیلرینی قوللاندیقلاری قایناق و ایمکانلاری، گیزلی‌لیک‌دن ایستیفاده ائده‌رک دؤولتی قوروماق اۆچون دئییل، اؤزلری‌نه فایدالانماق اۆچون قوللانمالارینا درین دؤولت آدی وئریلیر.

درین دؤولتی دیله گتیرن ایلک دؤولت آدامی اولان بۆلنت اجئویت، ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۴ده، گیره‌سوندا بیر قونوشمادا بئله دئدی:*۱۲ مارس سونراسی دؤنمده آدی سانی اورتایا چیخان و تدبیرلرین و حتی سوروشدورمالارین حقوقی‌لیگینه و اینسانی‌لیگینه کؤلگه سالان [[کونترگریللا]] آدلی اؤرگوتون(تشکیلات)، بوشکیلی گؤرۆنتولو فقط غیررسمی اؤرگۆتۆن کیفیتی و آماجی اۆستونده‌کی اؤرتۆ آچیلمامیشدیر.<br>*

۱۹۹۶'دا سوسورلوک حادیثه‌سی‌ایله یاییلان بیر تصور،‌ درین دؤولتین کؤکنی و نه آنلاما گلدیگی قونوسوندا فرقلی اثرلری واردیر. ایرلی سۆرۆلن بیر تئوریه گؤره، درین دؤولتین باشلانقیچ نقطه‌سی سویوق‌ساواش دؤنمینده ناتویا عضو اؤلکه‌لرده اولوشتورولان و سیا طرفیندن یؤنتیلن و دستکلنن ایستیخبارات و سیلاحلی عملیات تشکیلات‌لارینا دایانیر. بو تشکیلاتین تۆرکیه‌ده کونترگریللا آدی آلتیندا فعالیت گؤستردیگی ایدیعا ائدیلیر. ۱۹۷۴ ایلینده بو ایدیعانی دستکلیین ایلک دؤولت آدامی اسکی باش‌باخان بۆلنت اجویت اولموشدور. بیر باشقا تئوریه گؤره ایسه درین دؤولتین کؤکلری عثمانلی دولتی‌نین سون ایللرینده ایتیحاد و ترقی جمعیتی‌نین طرفیندن قورولان گیزلی ایستیخبارات و عسکری عملیات اؤرگوتو اولان تشکیلات محصوسه‌یه(تشکیلات مخصوصه) قدر اوزانیر. بو ایدیعانی دستکلیینلر آراسیندا تۆرکیه جومهور باشقانی رجب‌طیب اردوغان واردیر.

بؤلمه:سیاست
ژان-فیلیپه دوراند

**ژان-فیلیپه دوراند** (اینگیلیسجه: Jean-Philippe Durand) (دوْغوم: لیون) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار
اریک دی مکو

**اریک دی مکو** (اینگیلیسجه: Éric Di Meco) (دوْغوم: اوینیون) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار
امانوئل پتی

**امانوئل پتی** (اینگیلیسجه: Emmanuel Petit) (دوْغوم: دیئپ، سنه مریتیم) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار
برنارد کاسونی

**برنارد کاسونی** (اینگیلیسجه: Bernard Casoni) (دوْغوم: کن (فرانسه)) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!rowspan="2"|تیم
!rowspan="2"|Nat
!rowspan="2"|From
!rowspan="2"|To
!colspan="8"|Record
|-
!P!!W!!D!!L!!GF!!GA!!GD!!Win %
|-
|align=left| والنسین
|France
|align=left|3 December 2012
|align=left|24 February 2015

## قایناقلار
مارسل دسایی

**مارسل دسایی** () فرانسه فۇتبولچو و مۆدافیه‌چی . او °۱۹۹۳ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۱۱۶ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۴ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۳ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
پاتریک لوکو

**پاتریک لوکو** (اینگیلیسجه: Patrice Loko) (دوْغوم: Sully-sur-Loire) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.

## اوْیونلاری

## قایناقلار
رئینالد پدروس

**رئینالد پدروس** () (دوْغوم: اورلئان) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مۆربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لیلیان تورام

**لیلیان تورام** () فرانسه فۇتبالچی و دیفاع . او °۱۹۹۴ ایلدن فرانسه میلی فوتبال تیمی عوضویدی. او °۱۴۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۸ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۲ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار

 
## منابع

بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
کلود ماکلله

**کلود ماکلله** () فرانسه فۇتبولچو و یاریم مۆدافیه‌چی. او °۱۹۹۵ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۷۱ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۸ جی ایلده اوْلوب.

## قایناق‌لار

## منابع

بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
تیئری آنری

**تیئری آنری**  فرانسهلی فۇتبولچو و هۆجومچو. او ۱۹۹۷-جی ایلدن فرانسه میلّی فوتبال تاخیمینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او ۱۲۳ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۱۰-جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایللرده ۵۱ میلّی قوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

## گؤرونتولر

Image:Thierry Henry Charlton.jpg
Image:Thierry Henry FC Barcelona cropped.jpg
Image:Thierry Henry FC Barcelona.jpg
Image:Thierry Henry.jpg
Image:Van persie henry.jpg
Image:Van Persie free kick.jpg
Image:Thierry Henry 2008.jpg



## اوْیونلاری

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:لزولی دوغوملولار
بؤلمه:۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۰۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:آرسنال کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:موناکو کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:بارسلونا کولوبو اویونچولاری
بؤلمه:یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۰ اویونچولاری
بؤلمه:نیویورک رد بولز کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری
ماژگه(سویوق‌بولاق)

**ماژگه** مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی کانی بازار قصبه‌سینه تابع اوْلان کنددیر.

## آنلامی
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۴۹۱ نفر(۷۰ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ
* غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

## قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
## منابع
آلن بغوسیان

**آلن بغوسیان**  فرانسه فۇتبولچو و یاریم مۆدافیه‌چی. او °۱۹۹۷ ایلدن فرانسه میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). او °۲۶ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۲ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۲ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_France_international_footballers

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:فرانسه‌لی فوتبولچیلار
کئیوان قصبه‌سی

*کئیوان قصبه‌سی*' خودافرین بؤلگه‌سی نين مرکزی بؤلومو‌نده يئرلشيب. ۱۳۸۵-نجی ايلين نوفوس سايي‌سی اساسيندا بو قصبه‌نين ۲٬۹۰۵ نفر اهالی‌سی وارايميش.  

## قایناق‌لار

بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی

بؤلمه:دوغو آذربایجان اوستانی
بؤلمه:خودافرین بولگه‌سی نین قصبه لری
نیرید (قمر)

**نیرید** یوخسا **نئرید**  ()، نپتون قمرلریندن بیریدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
هئلیمیدی (قمر)

**هئلیمیدی**Halimede (/ˈhælᵻˈmiːdiː/ hal-i-mee-dee;یونان دیلی: Αλιμήδη) لیست آدی  Neptune IX نپتون 11 نپتون قمرلریندن بیریدیر. 14 آقوسوت 2002ده تاپیلدی.

## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
نفت گمیسی

**نفت تانکری گمی** یوخسا نفت گمیسی -بؤیوک بیر گمی دنیزده نفت و فوسیل یانیشلارین داشیماق اۆچون دوزلینیبدیر.اوچ نوع تانکر گمی دۆنیادا قوشولوبدور .خام و آراشیدریلمامیش نفت داشیان گمی و بیر نوع نفت حاصیللارین داشیان هابئله بنزین گازوئیل آق نفت مازوت و... و بیر نوع طبیعی قاز متان و پروپان و ال ان جی قازلاری داشیان گمیلردیر.بو گیمیلر چوخلوجا و نئچه مینلر تون نفت و قاز داشیماق اۆچون قوشولوب.
 

## حجم
*هیندی سایز :  10.000 دن 34.999 تون
*هیندی مکس : 35.000دن49.999 تون
*پانا مکس : 55.000دن 79.999 تون (قاز داشیان)
*افرا مکس : 80.000 دن  119.000 تون (خام نفت داشیان)
*سوئز مکس : 120.000دن 199.999 تون (خام نفت داشیان)
*(Very Large Crude Carrier (VLCC : 200.000دن  319.000 تون (خام نفت داشیان)
*(Ultra Large Crude Carrier (ULCC : 320.000 توندان چوخ  اونون لاب چوخ حجمی  564.939* تونجا توتار.

## قایناقلار

بؤلمه:دنیز
بؤلمه:گمیلر
دیسپینا (قمر)

**دیسپینا ** () نپتون قمرلریندن بیریدیر. 1989جی ایلده تاپیلدی. چاپی 150 کیلومتیر و کوتله سی 21‎×1017 کیلوگیرمدیر. یورونقوسونون یاریم چاپی (شوعاسی) 52.526 کیلومتیردیر.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
پروتیوس (قمر)

**پروتیوس ** ˈ() نپتون قمرلریندن بیریدیر. لیست آدی : Neptune VIII نپتون 9 ایکینجی بؤیوک اویدو نپتون اوزایندادیر. وویجر 2 اوازی گمیسی سالان شکیللردن 1989دا تاپیلدی. اونون آدی پروتیوس (تانریچا) آدیندان یونانجا افسانه لردن قویولوب.

## قالری


File:Simulated view of Proteus.jpg|A simulated view of Proteus orbiting Neptune
File:Proteus map (Stooke).jpg|Map of Proteus
File:Proteus 3D model (mesh).ogv|Animated 3D model of Proteus with a superimposed mesh
File:Proteus 3D model.ogv|Animated 3D model of Proteus


## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
آمبریل (قمر)

**آمبریل** (اینگیلیس دیلی:Umbriel)،  اورانوس قمرلریندن بیریدیر.210 کیلومتیر قوطرودور. ان درین دره سی 110 کیلومتیر چاپیدی و چوْخ ایشیقلی گوروشور.

ویلیام لاسل 24 اوکتوبر 1851ده بۇ  قمری تاپدی.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
زنده‌قول(سویوق‌بولاق)

**زنده‌قول** مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی کانی بازار قصبه‌سینه تابع اوْلان کنددیر.

## آنلامی
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲۰۸ نفر(۲۷ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ
* غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

## قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
## منابع
رکس تیلرسون

**رکس واین تیلرسون** (اینگیلیسجه. Rex Wayne Tillerson، دوغوم گونو 1952 مارس آیی نین 23جو گونو،ویچیتا فالس، تگزاس) بیر آمریکالی موهندیس و آلوئر آدامی  دیر. رکس تیلرسون ، سهام دَیَرینه گؤره دونیانین آلتیجی شیرکتی اکسون موبیل نفت شیرکتی نین هیات مودیره سی نین باشچی سی اولاراق، بۇ شیرکتین آپاریجی مودورو (مدیر عامل) دور. 

تیلرسون 2010 دان 2012 ایلینه قدر آمریکا اؤنجول اوغلانلار (Boy Scouts of America) تشکیلاتی‌نین میلّی رئیسی اوْلوب.

2016 دسامبر 13جو گونونده آمریکانین سئچیلمیش جومهور رئیسی دونالد ترامپ اعلام ائله دی، رکس واین تیلرسونو خاریج ایشلر وزیری (Secretary of State) کاندیدی اولاراق سئچمیشدیر.

## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحه سی

بؤلمه:آمریکا ۲۰۱۶ جومهور باشقانلیغی سئچیمی
بؤلمه:آمریکا جومهوریتچی پارتی‌سی سیاستچیلری
بؤلمه:آمریکالی سیاستچیلر
بؤلمه:دونالد ترامپ باخانلاری و یاردیمچیلاری
بؤلمه:آمریکالی دیپلوماتلار
اوبرون (قمر)

**اوبرون** () اون بئش اورانوس قمرلریندن بیریدیر.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
ژولیت (قمر)

*'ژولیت * یوخسا جولیت  Juliet (/ˈdʒuːliət/ jew-lee-ət or /ˌdʒuːliˈɛt/ jew-lee-et) اون بئش اورانوس قمرلریندن بیریدیدیر . بو قمر 3 ژانویه 1989دا وویجر 2 اوزای گمیسی سالان شکیللرده بیلیندی.تاپیلماقدا آدی S/1986 U 2 سسلئندی.ویلیام شکسپیر یارادان رومئو و ژولیت دستانیندان اونون آدی گوتورلوب.اونون یاریم چاپی (شوعاسی) 53 کیلومتیردیر.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
گؤگ‌تپه‌خالصه

**گؤگ‌تپه‌خالصه** میاندوآب بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و مرحمت آباد قصبه‌سی‌‌ نده یئرلشن کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲٬۸۱۳ نفر(۶۷۲ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آشیق عابباس توفارقانلی

**آشیق عابباس توفارقانلی**- آذربایجان آشیغی(۱۶-نجی عصر)
## حیاتی
شعرلرینده "قول"، "شیکسته"، "بیکس" تخلوصلرینی ایشلدن آشیق عابباس توفارقانلی ۱۶-نجی عصرین سونلاری-۱۷-نجی عصرین اوللرینده آذربایجاندا یاشاییب یاراتمیش گؤرکملی شاعیر-آشیقلارداندیر. اونون آدییلا باغلی "عابباس-گۆلگز" داستانی دا آذربایجان فولکلورونون قیمتلی اؤرنکلریندن‌دیر.
## شعر نومونه‌سی
دومان، گل گئت بو داغلاردان،
داغلار تازا، بار ائیله‌سین.
نه گؤزلریم سنی گؤرسون،
نه کؤنلوم قوبار ائیله‌سین.

حاشا سئودیجییم حاشا،
دئییلنلر گلدی باشا،
بیر یاندان اؤزون توت داشا،
بیر یاندان ائل جار ائیله‌سین.

عابباس آغلار زاری زاری،
گئتمز کؤنلومون قوباری،
ایلقاریندان دؤنن یاری،
تانری تئز بازار ائیله‌سین.

**ایکینجی نومونه**

بودور گلدی باهار فصلی
داغلارین لالا واختیدیر.
آچیلیبدیر قیزیل گۆللر
بولبولون بالا واختیدیر.

بولبوللر دولانیر باغی
بیر خلوت ائیله اوتاغی
سانا قوربان اولوم ساقی
مئی وئر پییالا واختیدیر.

من عابباسام، بویو بسته
دردیندن اولموشام خسته
آل باشیمی دیزین اوسته
چال یاتاق، لایلا واختیدیر
## قایناقلار

بؤلمه:آذربایجانلی آشیقلار
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر
گزه‌گنچه

**گزه‌گنچه ** یوخسا کیچیک گزه‌گن. گونش سیستمینده چوخلو کیچیک پلانتلر واردیر و بو پلانتلر گونش دوره‌سینه دولانیر. بو کیچیک داشلار و پلانتلر چوخ کیچیک اولماقلارینا گوره گزه‌گن ساییلمایر و اونلاری گزه‌گنچه سایبلار. بو گزه‌گنچه‌لر مریخ و موشتری آراسیندا هابئله پلوتو (گزگن) دان اوزاق اوزایدا چوخلوجا گوروشور. بیلینن پلوتو پلانت ۲۰۱۱-جی ایلدن کیچیک اولماغینا گوره گزه‌گنچه سایلیب و گزه‌گن اولماقدان سالینیب.

## مریخ و موشتری آراسی
چوخلو جا داشلار و کیچیک پلانئتلر بو ایکی گزه گن آراسیندا بیلینیر.بو جیسملر گونش توزلاری آدلانیر.بیلینن بو ایکی گزه گن آراسیندا قاباق ایللر بیر گزه گن اولوردو و موشتری چکیمی بو گزه گنی داغیلدیب و بو گزه گن چوخلو داشلار و کیچیک پلانئتلره بؤلونوب.

## [[توتاتیس (گزگنچه)]]

یئر کوره سینه لاب یاخین گزه گنچه توتاتیس آدلانیر.

## قایناق
* فارسجا ویکی پدیا -یوخلاما دئسامبر 2016

بؤلمه:آسترونومی
بؤلمه:Asteroids
بؤلمه:Minor planets
توتاتیس (گزگنچه)

4179 Toutatis **توتاتیس [[گزگنچه]] ** 4179جی تاپیلمیش گزگنچه‌دیر.4 ژانویه 1989-دا تاپیلدی.ان یاخین گزگنچه یئر کوره سینه و 1:4 یئر دولانیشجا دولانیشی وار.اونون آدی سلتیک تانریچاسیندان گوتورولوبدور.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
تئبه (قمر)

**تئبه ** () موشتری قمرلریندن بیریدیر. Jupiter XIV موشتری 16 آدلانیر.موشتریدن دؤردونجو اوزاق پلانئتدیر.استفن سینوت بو قمری وویجر 1 اوزای گمیسی سالان شکیللردن تاپیدی.

## قایناق

بؤلمه:نوجوم
عبداله‌کرده(سویوق‌بولاق)

**عبداله‌کرده** مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی شرقی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین  ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۹۵ نفر(۱۳ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
قطور کورپوسو

**قطور کورپوسو** ایران و تورکیه دمیر یوللارینی خوی شهرینین ۲۵ کیلومتر اوزاخلیغیندا، بیر بیرینه باغلایان بیر کورپودور. کورپونون مهندیسینین بیر آلمان قادین اولدوغو سویله نیلیر. بو کورپونون دوزلمه سی ۱۳۴۹-جی گونش ایلینده (۱۹۷۰-جی ایل) سونا چاتیبدیر . بو کورپونون تۆرۆ «آلتدان کمان‌» دیر. و اورتادوغو نون ان بویوک کورپو کمانلاریندان بیری ساییلیر. ایران و عراق ساواشیندا بو کورپونون دیرکلریندن بیر نئچه سی عراق طرفیندن آتیلان راکتلر ایله داغیلمیش دیر. کورپونون اوزونه راکت دیمه دیغی اۆچون، دیرکلری یئنی لییب و کورپونو آیاقدا ساخلاماغی باشاریبلار. گونوموزده ده کورپویه دیققت له باخدیغیمیزدا یئنی دیرکلر بللی اولونور. 

## خوصوصیتلری
 ۱۳۴۷-نجی ایلده، بیر ایران(رانکین) و بیر اتریشلی(پور) شیرکت طرفیندن دیرک لر و بتن آیاقلاری دوزلیبدیر، کورپونون اوست قسیمتی ده، دمیر شاسی سی، آمریکالی لار طرفیندن جورلنیبدیر. کورپونون اوزونلوغو ۴۴۸ متر اولارکن، دمیر شاسی سینین اوزونلوغو ۲۲۳ متر دیر. اوجالیغی ۱۱۸،۲۸ متر دیر و ۱۰ دنه بتن دان آیاقی واردیر. 

گئچمیش ده قیرمیز رنگ ده اولان کورپو، ایران و عراق ساواشیندا گوزدن ایتمک آماجی ایله تورپاق رنگینه بویانمیش دیر.

## قایناقلار
بیل اینقلیش

بندانگشتی|سول|بیل اینقلیش**سیمون ویلیام بیل اینقلیش** (اینگیلیسجه. Simon William "Bill" English ، دوغو گونو 1961 دسامبر آیی نین 30جو گونو ) یئنی زیلند (نیوزیلند) اؤلکه سی نین باش وزیری ، و میلّی حیزبی نین باشچیسیدیر. بیل اینقلیش دسامبر آیی نین 12 سیندن باش وزیر مقامینا چاتدی، و بوندان قاباق 2008 دن 2016یه قدر باش وزیر کؤمکچیسی ایدی.

## قایناق

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
عزالدین آیبک

**عزالدین آیبک** (بۆتون آد: الملك المعز عز الدين أيبك التركماني الجاشنكير الصالحى) میصر مملوک سۇلطانلیغینین بیرینجی سۇلطانی. آیبک صالح ایّوبون خاتینی شجر الدُرلا بیرلیکده، گۆجون ایّوبی‌لردن مملوکلارا یئتیشمه‌سینده بؤیوک تاثیر قوْیموشلار.

## گۆجلنمه‌سی
آیبک سۇلطانلیقدان اؤنجه ایّوبی‌لر دؤولتینین خیدمتینده اوْلان تۆرک ساواشچیلاردانیدی. باشاراجیقلی‌لیغی اۆچون امیرلیک، سوْنرا جوشن‌گیرلیک و محاسبلیق مقامینا یئتیشدی. میلادی ۱۲۴۹-جۇ ایلده صلیبی‌لر یۆروشونده ایّوبی سۇلطانی صالح ایّوبون شهید اوْلماسیندان سوْنرا خاتینی شجر الدر صلیبی تهدیدین دۆشونرک مملوکلار حمایتییله میصرده سۇلطان اوْلدو لکن عباسی خلیفه‌سییله ایّوبی‌لر شجر الدرّو سۇلطانلیغا قبول ائتمه‌دیلر. شجر الدر آیبکی آتابگ سئچیب سوْنرا اوْنونلا ائولندی. عباسی‌لار و ایّوبی‌لرین رضایتی اۆچون سوریه ایّوبی‌لریندن اوْلان آلتی یاشلی ملک شرف مظفرالدین، شجر الدُر یئرینه سولطان سئچیلدی لکن گۆج مملوکلار و باشدا آیبکین الینده‌یدی. آیبک ایّوبی‌لره و صالح ایّوبا باغلیلیغین گؤرستمک اۆچون صالح ایّوب اۆچون یاس عزا تۇتوب، اوْنو صالح ایّوب اؤزو اؤلوموندن اؤنجه حاضیرلایان، قاهره‌نین بین القصرَینینده یئرلشن مقبره ده قۇیلادی. آیبک گؤرن ایشلرین ترسینه ایّوبی‌لر مملوکلارلا ساواشا حاضیرلاندیلار. الناصر یوسفین اوْردوسو غزّه یاخینلیغیندا اوْلان ساواشدا فارس‌الدین آقتایا مغلوب اوْلدو. بۇندان سوْنرا الناصر یوسف قاهره‌یه یاخین اوْلان الصالحیه‌ده بیر دفعه ده آیبک اوْردوسویلا اۆزلشدی. بو ساواشین نتیجه‌سینده الناصر یوسفین اوْغلو تورانشاه، قارداشی نصرة‌الدین و حلب حاکیمی ملک الأشرف تۇتساق اوْلدولار. بۇ حادیثه‌لردن سوْنرا ایّوبی‌لرله مملوکلار آراسیندا اوْلان آنلاشمادا ایّوبی‌لر و اوْنلارلا بیر عباسی‌لر مملوک حاکمیّتین رسمیته تانیدیلار و آیبک میلادی ۱۲۵۲-جی ایلده سیف‌الدین قوتازی اؤزوندن سوْنرا سۇلطان سئچدی. مملوکلارین میصر ایله شام بؤلگه‌سینده گۆجلنمه‌سینده شجر الدُرّون نقشی آیدین دیر. تاریخچی‌لرین چوْخو شجر الدُرّو تۆرک کؤکلو بیلدیرمیشلر.

## آیبک و مملوکلارین بؤلگه‌ده اثری
آیبک گۆجلنمه‌سیندن سوْنرا دؤرد گۆج مملوکلاری تهدید ائدیردی؛ امیر فارس‌الدین آقتای و اوْنون کیمی ایچری مخالیفلر، ایّوبی‌لر دؤولتیندن قالانلار، هولاکو باشچی‌لیغییلا موْغوللار و صلیبیلر. مملوکلار بۇ تهدیدلرین هاممیسینین قارشیسیندا دایانیب، عوْثمانلیلارین گۆجلنمه‌سینه‌جه بؤلگه‌ده اقتدارلا حؤکم سۆردولر. مملوکلار حاکمیتی میصر تاریخینده بیر پارلاق صفحه بیلینیر.

## گؤرونتولر

File:Ayyubid Dynasty 1171 - 1246(AD).PNG | مملوکلار گۆجله‌نیرکن ایّوبی سلطنتینین توپراقلاری


## قایناقلار

بؤلمه:میصر مملوک سولطانلیغی
بؤلمه:ایسلام تاریخی
بؤلمه:تورک تاریخی
بؤلمه:بحری سولطانلاری
اوْنقون

**اوْنقون** اسکی تورکلرین تنگریچیلیک اینانجیندا، ایچینده بیر روحو ساخلایان بیر جیسمه وئریلن آددیر. دیگر اسکی اینانج سیستملرینده ده راست گلینن توتئم له تطبیق ائدیله‌بیلر. عئینی آمریکا یئرلیلری‌نین توتئملری کیمی، اسکی تورک بوْیلاری‌نین دا هر بیری‌سینین اؤزونه مخصوص بیر اوْنقونو واردیر. بو عومومیتله اؤز بوْیلارینی قوْرودوغونا ایناندیقلاری موقدس بیر حئیوان نؤوعو یا دا بؤیوک بیر آتالاری‌نین روحونو ساخلادیغینا ایناندیقلاری جیسم‌دیر.

آذربایجاندا اوْنقون عنعنه‌سی‌نین ایسلام دؤورونده ده اوزون مودت داوام ائتدیگی‌نی ثبوت ائدن اسکی تورک مزارلاری تاپیلمیشدیر(ان یئنی‌لری ۱۶-نجی عصر). ایسلام عنعنه‌سینه گؤره تیکیلمیش بو مزارلارین داشلاریندا، اؤلن آدامین هانسی بوْیا عایید اولدوغونو گؤسترن اوْنقونلاری قازیلمیشدیر.
## اوْنقون سؤزونون کؤکو
جامع التواریخه گؤره اوْنقون سؤزو تورکجه "اوْیتون" سؤزوندن تؤرنمیشدیر. تورکلر "خیرلی موبارک اوْلسون" یئرینه "اوْیتون بوْلسون" دئییردیلر.   
## قایناق

بؤلمه:دین
آساف هال

**آساف هال **اینگیلیس دیلی: Asaph Hall III) آمریکالی اولدوزچو.مریخ و مریخ اویدولاری فوبوس (اویدو) و دیموس (اویدو)نو تاپماقا گوره آدلیمدی.1877ده مریخی و اویدولارین تاپدی و مریخ کوتله سین و نئچه زوحل اویدولارین و نئچه اکیز اولدوزلاری تاپدی.

## قایناق

https://en.wikipedia.org/wiki/Asaph_Hall اینگلیسی ویکی پدیا -یوخلاما دئسامبر 2016

بؤلمه:آسترونومی
بهروز وثوقی

**بهروز وثوقی** (دوغوم: ۲۰ اسفند ۱۳۱۶ هـ. ش / مارسِ ۱۹۳۸ میلادی , خوی) سینما و تئاتر اویونچوسودور.چنگیز وثوقی ایله قارداشدیر.

قیصر (فیلم) ایله آدلیم اولدو و چوخلو فیلملرده و سینما وتئاتر ایشلرینده چالیشدی.

## قایناق

بؤلمه:سینما
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:خوی دوغوملولار
بؤلمه:Iranian male stage actors
بؤلمه:Iranian male film actors
بؤلمه:Iranian male television actors
بؤلمه:Iranian Azerbaijani actors
بؤلمه:People from Khoy
بؤلمه:۱۹۳۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:Actors from San Rafael, California
بؤلمه:American people of Azerbaijani descent
بؤلمه:American people of Iranian descent
بؤلمه:Iranian emigrants to the United States
بؤلمه:Exiles of the Iranian Revolution in the United States
بؤلمه:Iranian expatriates in the United States
برلین‌ده کامیون ایله ترور حمله‌سی (۲۰۱۶)

**برلین‌ده کامیون ایله ترور حمله‌سی (۲۰۱۶)**  بو حمله ۲۰۱۶-جی ایلین ۱۹ دسامبر تاریخینده یئرلی واختلا ساعت ۲۰:۰۲-دا آلمانین پایتختی برلین شهرینده یوک ماشینی ایله اۆز وئرمیش ترور حمله‌سیدیر. اولای یوک کامیونو نون کریسمس بایرامی موناسیبتی ایله تشکیل اولونموش بایرام بازارینا قاتیلمیش دینج اینسان‌لارین اوزرینه سورولمکله تؤردیلمیش‌دیر. بئرلین پولیسی‌نین بیرینجی بیلگیلرینه اساساً اولای نتیجه‌سینده 10 نفر اؤلوب، 50-دن چوخ شخص ایسه موختلیف درجه‌لی بدن خسارت‌لری آلیب‌لار. هلاک اولان‌لاردان بیری یوک آوتوموبی‌لی‌نین سوروجوسودور.

## آرخا پلان
آلمان پولیسی باش وئرمیش حادثه‌نین نقلیات قضاسین‌دان داها چوخ تررور آکتی اولما احتیمالینین اوزرینده دایانیر. ایتفاق شاهیدلری‌نین سؤزلرینه اساساً یوک کامیونو بازاریا گیرمک دن سونرا ۶۰-۸۰ متر مسافه‌ده قاباغینا چیخان بوتون مانعلری داغیتمیش‌دیر. پولیس یایدیغی معلوماتدا بوداپست کوچه‌سی ایستیقامتین‌دن گلن یوک کامیونونون، تکجه کایزئر ویلهئلم کیلیساسی‌نین یاخینلیغینا چاتاندا دایاندیریلدیغینی بیلدیریب. شاهیدلرین سؤزلرینه گؤره بیر نفر شوبهه‌لی برلین زوولوژی پارکینا دوغرو قاچارکن گؤرولوب. سوروجو اولدوغو احتیمال اولونان شخص‌لردن بیری پولیس طرفین‌دن ساخلانیلیب. پولیس یوک ماشینین ایچری‌سینده اولان ایکینجی بیر شخصین حادیثه‌دن سونرا اؤلموش وضعیتده آشکار ائدیلدیگینی ده بیلدیرمیش‌دیر.

## بَنزر ترور حادیثه‌لر

* نیس ده کامیون ایله ترور سالدیریسی (۲۰۱۶)
## قالری


File:20151115 Berlin bei Nacht 15-1.jpg
File:2016 Berlin attack route map.svg
File:2016 Berlin Christmas market truck attack.jpg
File:2016-12-19 Berlin, Breitscheidplatz.jpg
File:2016 Berlin Christmas market truck attack - after attack the 20-12-2016 02.jpg

## قایناقلار

بؤلمه:ترورچولوق
بؤلمه:داعش