open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لغت فارسی

**لغت فارسی** ـ فارسجا ـ تورکجه اولان بو سؤزلۆیۆن یازیچیسی بللی اولماسادا، هجری ۱۲ ینجی عصرده‌ن اونجه‌یه عاید اولماسی آیدین دیر. همین کیتابین بیر الیازماسی تورکیه‌نین سلیمیه‌سینده ۹۰۵ اینجی نومره ده قورونور. بو نۆسخه احتمال وئریلیر کی، هجری ۱۲ ینجی قرنه عاید اولا.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
أقصی الأرب فی ترجمة مقدمة الأدب

**اقصی الادب در ترجمه مقدمه الادب** ـ بو سؤزلۆیۆ مصطفی اوغلو محمد بن شیخ لطف‌الله ترتیب وئرمیشدیر. کیتابین بیرینجی جلدی فارسجا ـ تورکجه ـ عربجه و ایکینجی جلدی ایسه فارسجا، عربجه و تورکجه دیر. کیتاب هجری اون‌بیرینجی قرنه عاید دیر. همین سؤزلۆیۆن ایکی نۆسخه الیازماسی ایستانبولون عاطف افندی کیتابخاناسیندا ۲۶۹۹ و ۲۶۷۰۰ نومره‌لر آلتدا قورونور.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر

بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
بؤلمه:عربجه سؤزلوکلر
قواعد الفرس

**قواعد الفرس** ـ آدیندان بللی اولدوغو کیمی فارسجانین قایدا ـ قانونلاری دیر. آنجاق الیازما کیتابلار سیراسیندا فارسجا ـ تورکجه سؤزلۆک اولدوغوندان دا سؤز گئدیب. بو کیتابین یازیچیسی بللی دئییل و احتمال کی، اسکی بیر متن‌لرده‌ن دیر. قواعدالفرس کیتابیندان بیر نۆسخه تورکیه‌نین ایستانبولوندا امیر خواجه کمانکش کیتابخاناسیندا ۴۹۸ نومره ده قورونور.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
اسکی اویغور تورکجه‌سی سؤزلوگو

**اسکی اویغور تورکجه‌سی سؤزلوگو** ـ لاتین‌جه بوراخیلان بو سؤزلۆیۆ آ. جعفر اوغلو ۱۹۹۳ ده نشر ائتدیرمیشدیر.

## اثر حاقّیندا
اسکی اویغور تورکجه‌سی سؤزلوگو، آدیندان بللی اولدوغو کیمی، اویغور تورکجه‌سینده اولان اؤنملی بیر سؤزلۆک دور. بو کیتاب بیر اؤن سؤزدن سونرا آ سؤزو ایله باشلانیب و zrusc سؤزو ایله ۲۰۰ صحیفه‌ده سونا چاتیر. کیتاب تورکیه‌نین اوستانبول شهرینده ایشیق اۆزو گؤره بیلمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
بؤلمه:تورکجه اثرلر
اللغات النوائیة و الاستشهادات الجغتائیة

**اللغات النوائیّة و الاستشهادات الجغتائیّة** یا **آبوشقه لغتی** ـ بو سؤزلۆیۆن آدیندان بللی اولدوغو کیمی، امیر علیشیر نوائی‌نین کیتابلاریندا ایشله‌نیلن بیر سیرا چتین لوغت‌لرین ایضاح‌لاری ایله برابر، کیتابلارین‌دا آدلاری ذکر اولونموشدور. همچنین بو اثرده بابور، سلطان حسین بايقرا و مير حيدرين اثرلريندن شاهد مثال وئريليب. 

## کیتابین چاپلاری
کیتاب پیطر بورغده آکادمینین باسماخاناسیندا میلادی ۱۸۶۸و هجری ۱۲۸۵ ده باسیلمیشدیر. اللغات النوائیه دؤرد صحیفه شعردن سونرا الیف سؤزوندن باشلایاراق دوردیوز اییرمینجی صحیفه‌ده یومای سؤزونون آچیقلاماسی ایله سونا چاتیر. دئمک کیتابین سوْل طرفینده ۲۷ صحیفه‌ده فرانسیزجه بیر اون سؤز قئید اولونموشدو.

## اتک‌یازیلار
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر


## قایناقلار
لغت نیکلا

**لغت نیکلا** ـ فارسجا ـ فرانسیزجه بو سؤزلوگون یازیچیسی تانینمیش شاعیر شیروانلی میرزه نصرالله باهار ایدی. آنجاق او تبریزده فرانسه قونسولونون منشی‌سی اولان واخت بو سؤزلۆیۆ یازیب قونسول اوندان آلیب، فرانسایا گؤنده‌ریب و اورادا اوتانمازجاسینا اؤز آدینا چاپ ائتدیریر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
سرفصل

**سرفصل** یا؟ **سه‌فصل** ـ تبریزلی احمد اوغلو حسین الفتی‌نین بو سؤزلۆیۆ حاقدا معلوماتیمیز اولماسادا، آنجاق اونون بیر تبریزلی طرفینده‌ن ترتیب اولونماسی آیدین دیر. سه‌فصل‌ین بیر الیازماسی اوستانبولون عاطف افندی کیتابخاناسیندا II / ۲۷۲۸ نومره آلتدا محافظت اولونور.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
لغت حلیمی

**لغت حلیمی** ـ فارسجا ـ تورکجه اولان بو سؤزلۆیۆ لطف ا... بن ابی یوسف الحلیمی ترتیب وئرمیشدیر. هجری اونونجو قرن‌ده کیتابت اولان بیر الیازما تورکیه‌نین اوستانبولوندا عاطف افندی کیتابخاناسیندا ۲۷۴۶ نومره‌ده قورونور.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
مفتاح اللغة

**مفتاح اللغه**،  فارسجا ـ تورکجه اولان همین سوزلوک ادهم اوغلو شیخ محمودون تشبثی ایله توپلانمیشدیر. همین سوزلوک‌ده‌ن بیر الیازما اوستانبولون عاطف افندی کیتابخاناسیندا I / ۲۷۵۰ کودی آلتدا محافظت حالیندا دیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
فرهنگ ترکی ـ فرانسوی

**فرهنگ ترکی ـ فرانسوی** ـ بو سؤزلوکون یازیچیسی کیفر و بیانکی I.D. Kiefferet et T.X. Bianchi دیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر

بؤلمه:فرانسیزجا سؤزلوکلر
فرهنگ ضیا

**فرهنگ ضیا** یا **ضیاء سؤزلویو** ـ فارسجا ـ تورکجه بو سؤزلۆیۆ ضیاء سوکان Ziya sukan ترتیب وئرمیشدیر. ضیاء سؤزلویو ۱۹۴۴ میلادی‌ده ایستانبولدا ایشیق اۆزو گؤرموشدو.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
برهان جامع

**برهان جامع** ـ فارسجا بیر سؤزلوک.

## اثره گؤره
برهان جامع سؤزلۆیۆ، برهان قاطع ـ ده‌ن فایدالاناراق ۱۲۰۶ دا تبریزلی مهدی قولو اوغلو محمد کریم‌ین تشبثی ایله یئکونلاشمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
فرهنگ معرفت

**فرهنگ معرفت** ـ حسن اردوبادی‌نین توپلادیغی معرفت سؤزلۆیۆ ۱۲۱۰ صحیفه‌ده تبریزده چاپ و یایینلانمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
فرهنگ استانبولی

**فرهنگ استانبولی (فارسی ـ ترکی)** ـ فارسجا ـ اوستانبولی تورکجه‌سینده اوْلان بو سؤزلۆیۆن توپلایانلاری ابراهیم اولغون و جمشید درخشان اولموشلار. کیتاب گونش ایلی ۱۳۶۳ ده تبریزده تلاش ناشرلییی همتی ایله ۳۸۴ صحیفه‌ده ایشیق اۆزو گؤرموشدو. بو کیتابین بیرینجی لوغتی آئین و سونونجو لوغتی ایسه ییلاقی دیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
فرهنگ ترکی استانبولی به فارسی

**فرهنگ ترکی استانبولی به فارسی** ـ اوستانبول تورکجه‌سی ـ فارسجا اولان بو سؤزلۆیۆده ابراهیم اولغون و جمشید درخشان توپلامیشلار. کیتاب ۱۳۶۴ ده تهراندا کاوه ناشرلییی طرفینده‌ن ۵۳۶ صحیفه‌ده یایینلانمیشدیر. بو سؤزلۆیۆن بیرینجی لوغتی عبا و سونونجو لوغتی ایسه Zuyuf اولموشدو.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر

بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
فرهنگ لغات ترکی استانبولی ـ انگلیسی ـ فارسی محق

**فرهنگ لغات محق (ترکی استانبولی ـ انگلیسی ـ فارسی محق)** ـ بو سؤزلۆیۆ تبریزلی دوکتور قدیر گول‌کاریان ترتیب وئرمیش دیر. همین اثر ۱۹۹۴ ینجی ایل قیزیل کیتاب جایزه‌سین آلا بیلمیشدیر. کیتاب بیر گیریش‌دن سونرا aba لوغتی ایله باشلانیب و ۷۳۱ صحیفه‌ده سونا چاتمیش دیر. ۷۵ ینجی ایلده، چاپ اولان بو سؤزلۆک چالماق مصدری ایله باشا چاتیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر

بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
بؤلمه:اینگیلیسجه سؤزلوکلر
فرهنگ جامع فارسی به ترکی استانبولی

**فرهنگ جامع فارسی به ترکی استانبولی** ـ بو سؤزلۆیۆن یازیچیسی محمد کانار و چاپ ایلی تهران ۱۳۷۴ دیر. دوْکتور کانار بو اثری A سؤزو ایله باشلایب و یایلاق سؤزو ایله ۷۱۲ صحیفه‌ده سونا چاتدیرمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر

بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
فرهنگ زِنِکر

فرهنگ زِنِکر ـ زنکرین تورکجه، عربجه، فارسجا و فرانسیزجه بو سؤزلۆیۆ ۱۸۶۶ دا آلمانیانین لایپزیک شهرینده چاپ اولموشدو.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
مفتاح البدایع

**مفتاح البدایع** ـ تانینمیش شاعیر تبریزلی وحیدین یازدیغی سؤزلوک.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
ترتیب زیبا

**ترتیب زیبا** ـ عرب‌جه و عثمانلی تورکجه‌سینده اولان بو سؤزلوک حافظ محمود افندی وارداری‌نین تشبثی ایله ترتیب اۆزره سالینمیشدیر. 

## الیازمالاری
بو کیتابین بیر الیازما نسخه‌سی تهرانین شورای اسلامی مجلیسینین کیتابخاناسیندا ۳۴۵ ـ ۱۷۲۸۳ نومره آلتدا قورونور.

## نشرلری

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
فرهنگ تاریخی سنجش‌ها و ارزش‌ها

**فرهنگ تاریخی سنجش‌ها و ارزش‌ها** ـ فارسجا اولان بو سؤزلۆیۆ تبریزلی ابوالحسن دیانت ایکی جلدده ترتیب وئریب و اونلار ۱۳۶۷ ینجی ایلده، نیما ناشرلییی طرفینده‌ن ایشیق اۆزو گؤره بیلمیشلر. بو سؤزلۆیۆن بیرینجی جلدی اوزان و مقیاس لارا عاید دیر کی، ۵۰۴ صحیفه‌ده دیر و ایکینجی جلدی ایسه ۲۶۰ صحیفه‌ده و نقود و مسکوکات ا عاید دیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی

**ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی** (لات: İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti) ـ موسیقی‌یه حصر اولونان بو سؤزلۆیۆ تانینمیش موسیقی اوستادی افراسیاب بدل به‌یلی ترتیب وئرمیشدیر. بو سؤزلۆک اؤزلویونده اَن گؤزه‌ل و موسیقی‌چیلر اۆچون فایدالی بیر کیتاب دیر کی، آذربایجانین شومال حیصه‌سینده چاپ و یاییلمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
اقنوم اللغة

**اقنوم اللغة** یا **اقنوم عجم** یا **اقنوم عجم لغتلري** ـ علي بن عبدالکريم ادرنوينین یازدیغی  بو سؤزلۆیۆن اصلی نه‌دیر سه، یازار اونون لوغت‌لرین، ترکیب‌لرین و ... تورکجهیه چئویرمیشدیر.

## الیازمالاری
بو سؤزلۆک‌ده‌ن بیر نۆسخه آکسفورد دا قورونور کی، یازی‌یه آلما تاریخی هجری ۸۹۸ دیر. اقنوم عجم ـ ین بیر الیازماسی دا ـ ج ۱۴۶۸ نومره آلتدا اوستانبولون مراد ملا کیتابخاناسیندا محافظت اولور . بیر نوسخه‌سی ده مشهد ـ رضوي کیتابخاناسیندا  ده ساخلانیلیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
القاسمیه

**القاسمیة = القائمة = شرح بحر الغرائب = شرح لغت حلیمی** ـ تورکجه و عربجه آچیقلانمیش فارسجا سؤزلوک. ایکینجی بؤلومو عروض و قوافی و بلاغت قونوسوندادیر.

بحر الغرائب سؤزلۆیۆن یازیچیسی لطف‌ الله بن یوسف حلیمی (م. 900هـ/1494م) دیر. بو سؤزلۆک قمری دوققوزونجو قرنه عاید دیر. بو سؤزلۆیۆن الیف حیصه‌سی تورکجه دیر.

## باشلانیشی
بو سؤزلوک بو عبارتلرله باشلانیر: .

## الیازمالاری
بو سؤزلویون دونیا کیتابخانالاریندا بیر چوخ الیازماسی ساخلانیلیر. ایراندا مرعشی، تهران بیلیم‌یوردو کیتابخاناسی، ملی ملک کیتابخاناسی، میلّی کیتابخانا، مجلس کیتابخاناسی و لغت‌نامه دهخدا کیتابخاناسیندا الیازمالاری ساخلانیلیر.

## قایناق


بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
نثار الملک

**نثار الملوک** یا **نثار الملک** ـ فارسجا ـ تورکجه بیر سؤزلوک.

## حاقّیندا
بو سؤزلۆیۆ ترتیب وئره‌ن لطف‌‌الله حلیمی دیر. او، کیتابی قمری ۸۷۲ ده عثمانلی پادشاهی سولطان بایزید بن محمد آدینا سونا چاتدیرمیشدیر. کیتابین آدی جمل حسابی ایله ائله ۸۷۲ دیر. بو سؤزلۆک فارسجا اولسادا، تورکجه آچیقلانمیشدیر.

## الیازمالاری
بو اثردن تهران لغت‌نامه دهخدا کیتابخاناسیندا و لوندونون انجمن پادشاهي آسيائي کیتابخاناسیندا ساخلانیلیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
شامل اللغة

**شامل اللغه** ـ فارسجا ـ تورکجه بیر سؤزلوک.

## اثره گؤره
شامل اللغه سؤزلۆیۆن یازیچیسی حسن اوغلو حسین بن قره‌حصاری اولموشدو. بو کیتاب سلطان ابوالمظفر بایزید اوغلو سلطان محمد بن سولطان مراد خان آدینا یازیلمیشدیر. بو سؤزلۆک‌ده لوغت‌لرین شرحی تورکجه وئریلمیشدیر و اونونجو عصره عاید دیر. یازدیقلارا گؤره شامل اللغه ده اوْن بیر مین لوغت آچیقلانمیشدیر.

## یازیچی‌نین تام آدی
عمادالدين حسن بن حسين بن عماد قره‌حصاري رومي (م. بعد 947هـ/1540م)

## اتک‌یازی

## قایناق
* کحاله، عمر؛ **معجم المؤلّفين**: ج3، ص220؛ 
* اسماعیل پاشا بغدادی، **هديّة العارفين**: ج1، ص290.
* علی‌رضا قره‌بلوط و احمد طوران قره‌بلوط؛ **معجم التاریخ التراث الاسلامی فی مکتبات العالم**. قیصری: 2002، (6 مجلد): 
* نشریه نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران: ج2، ص814.
* نشريه نسخه‌هاي خطي کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران: دفتر3، ص39؛ دنا: ج6، ص325.
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
حلیة اللسان و حلبة البیان

**حلیة اللسان و حلبة البیان** یا **ابن مهنّا لوغتی** ـ ابن مهنانین یازدیغی سؤزلوک

## یاییملاری
کیتابین بیر چاپی ۱۹۸۸ ده تورکیه‌نین آنکارا شهرینده ایشیق اۆزو گؤرموشدو. ۱۰۹ صحیفه‌ده اولان بو کیتابی عبداله باتال تصحیح ائتمیشدیر. بو سؤزلۆیۆن بیرینجی لوغتی Acux لا باشلامیش و Zıyan hilmak سؤزو ایله بیتیر. ابن محنّا لوغتی ۷۰۰ ایل بوندان اوّله عاید دیر کی، گوٍنوموزه قدر ۷ ال یازماسی بللی اولوب و همین چاپ بو نۆسخه اۆزه‌رینده باسیلمیشدیر.

بو اثر  1338هـ ایلده کليسلي معلم رفعتین تصحیحی ایله 230+4صفحه‌ده یایینلانمیشدیر.

## یازیچی
یازیچی‌نین کامیل آدی جمال‌الدين احمد بن علي بن حسين بن علي ابن مهنا دیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
فرهنگ ترکی نوین

**فرهنگ ترکی نوین: تاملاتی در عرصة ریشه‌شناسی** ـ اتیمولوژو دان بحث آچان بو سؤزلۆیۆ تانینمیش تورکولوق اسماعیل هادی ۷۹ ینجی ایلده تبریز شهرینده احرار ناشرلییی همتی ایله چاپ ائتدیره بیلمیشدیر. کیتاب ۵۰ صحیفه گیریش و معلوماتدان سونرا آ حروفی ایله باشلایب و ی ده یووورت ایله بیتیرمیشدیر. بو ده‌یرلی سؤزلۆک ۸۳۶ صحیفه‌ده یایینلانمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
صمد بهرنگی‌نین سؤزلوگو

**صمد بهرنگی‌نین سؤزلوگو** ـ تورکجه ـ فارسجا اولان یاریمچیلیق بو سؤزلوگو صمد بهرنگی ترتیب وئرمیشدیر. اونون قاف حرفینه کیمی اولدو سوندان خبرلی اولساق دا، طالعیندن خبرسیز ایک.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
یئنی تاراما سؤزلوگو

**یئنی تاراما سؤزلوگو** (تورکیه تورکجه‌سی: Yeni Tarama Sözlüğü) بو ۴۷۲ صحیفه‌ده‌ن عیبارت اولان یئنی تاراما سؤزلوگو کیتابی ۱۹۸۳ ده آنکارا دا ایشیق اۆزو گؤرموشدو. سؤزلۆک بیر گیریش‌دن سونرا آبا لوغتی ایله باشلاییب zurnapa سؤزو ایله بیتسه‌ده، ۲۶۱ ینجی صحیفه‌ده‌ن Dizın باشلایب و نهایت کیتاب سونا چاتمیشدیر. بو کیتاب ۸ جلدده ایشیق اۆزو گؤره‌ن تاراما سؤزلوگونون بلکه‌ده تکمیل‌لشمه‌سی دیر. ۸ جلدده چاپ اولان تاراما سؤزلوگونون بیر چاپی ۱۹۸۸ ده آنکارادا باسیلمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
دستور العمل

**دستور العمل** ـ فارسجا ـ تورکجه اولان بو سؤزلۆیۆ ریاضی محمد افندی توپلامیشدیر. دستورالعمل سؤزلۆیۆ حاقدا هئچ بیر معلوماتیمیز یوخ‌دور. آنجاق، بونو بیلیریک کی، اونون بیر الیازماسی اوستانبولون عاطف افندی کیتابخاناسیندا III / ۲۷۲۸ نومره آلتدا محافظت اولونور.

## یازیچی
محمد بن مصطفي اصم اطروشي برکوي، متخلّص به  (م. 1054هـ/1644م)

## اثرین باشلانیشی
ابتدا: .

ابتدا: .

## ال‌یازمالاری
بو سؤزلوگون دونیا کیتابخانالاریندا بیر چوخ الیازماسی ساخلانیلیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه اثرلر
تورک آدلار سؤزلوگو

**تورک آدلار سؤزلوگو** ـ آدیندان بللی اولدوغو کیمی بو سؤزلوگو رضا غفاری توپلامیشدیر. کیتاب اونجه آدلار آدی ایله ۱۳۷۴.جو گونش ایلده ۲۷۱ صحیفه‌ده ایشیق اۆزو گؤرسه‌ده، آنجاق ۱۳۷۷ ده ۱۴ صحیفه‌ده گؤزلجه چاپ و یاینلانمیشدیر. غفاری بو کیتابدا تورک‌لرده اوغلان و قیز آدینا ایشله‌نن آدلارین بیر سیراسینین سیاهی‌سین وئرمیشدیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
آذربایجانجا آدلار سؤزلوگو

**آذربایجانا آدلار سؤزلوگو** یا **فرهنگ نامهای آذربایجانی** ـ  بو سؤزلوکو عبدالاحد بهراد توپلامیشدیر. ۱۳۷۰ -جی ایلده چاپ اولان بو کیتابین بیرینجی آدی آبدال و سونونجو آدی ایسه یئیینتی اولموشدور.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
تورکمن آدلاری

**تورکمن آدلاری** یا **نامهای ترکمنی** ـ آدلار سیراسیندا نامهای ترکمنی سؤزلۆیۆده ماراقلی بیر کیتاب دیر. قربان صحت بدخشان ـ ین توپلادیغی تورکمن آدلار سؤزلۆیۆ ۱۳۶۹.جو ایل نورمحمد آق ـ ین اؤن سؤزو ایله ۸۸ صحیفه‌ده ایشیق اۆزو گؤرموشدور. یئددی بؤلومدن عیبارت اولان بو سؤزلۆک‌ده‌ن تورکمن آدلاریندان علاوه چوخلو عربی آدلارا دا یئر وئریلمیشدیر.

## قایناق

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
فرهنگ نامهای ترکی

**فرهنگ نامهای ترکی** ـ بو کیتابین بیرینجی جلدی ۱۳۸۰ ینجی ایلده تبریزده ۶۱۴ صحیفه‌ده ایشیق اۆزو گؤروب، ایکینجی جلدی ایسه ۱۳۸۲ ینجی ایل ۸۱۲ صحیفه‌ده تبریزده باسیلمیشدیر. بورادا گلن آدلار آذربایجان ـ تورکیه، قیرقیزلار و ... کیمی خالق‌لارین دیلده ـ دیشده ایشله‌نیلن آدلارین احتواء ائدیر. کیتابی یازار اؤرمو یازیچی‌لاریندان عبداله اوغلو، فرهاد جوادی اولموشدور.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
لغات ترکیه

**لغات ترکيه** ـ محمدصالح اصفهاني‌نین تألیف ائتدیگی بو سؤزلوگون بیر ال‌یازماسی تهران ـ مجلس کیتابخاناسیندا، «18/8871» نمره آلتیندا ساخلانیلیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری

بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
لغات تاریخیه و جغرافیه

**لغات تاريخيه و جغرافيه** ـ تاریخ و جغرافی سؤزجوکلرینی آچیقلایان، احمد رفعت افندی‌نین یازدیغی انسایکلوپئدیک سؤزلوک.

## کیتابا گؤره
بو اثرین اولینده بو عبارت گلیب: وقوعات مشهوره و غريبه‌نڭ کيفيات مهمه‌سني و برر صورتله کسب اشتهار ايدن ذوات و اقوام بلدانڭ احوال تاريخيه‌سني و مؤلفات و مخترعات ايله آثار سايره‌نڭ اصحاب و ازمانني جامعيدر. حروف هجا ترتيبي اوزره.

## چاپلاری
استانبول: محمود بگ مطبعه‌سي، 1299هـ/م، 7ج؛ 

استانبول: محمود بگ مطبعه‌سي، 1300هـ/م، ۷ج.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
بؤلمه:تورکجه بیلکلیک‌لر
قازاق دیلی‌نین دوشوندورمه سؤزلوگو

**قازاق دیلی‌نین دوشوندورمه سؤزلوگو** (قازاق تورکجه‌سی: ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ТҮСІНДІРМЕ СӨЗДІГІ) ـ قازاق تورکجه‌سینده اولان سؤزلرین آنلامینی آچیقلایان سؤزلوک. قازاقجانین لئکسیکا ـ قراماتیک، آنلام و قورولوش آلقیلارینی گؤسته‌ریر.

## قایناق
* قازاق تورکجه‌سی ویکی‌پدیاچیلاری طرفیندن یازیلان Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі مقاله.
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
الشذور الذهبية و القطع الأحمدية في اللغة الترکية

**الشذور الذهبیة و القطع الأحمدیة فی اللغة الترکیة** ـ تورک دیلینه گؤره یازیلمیش بیر سؤزلوک. مؤلفی صالح بن محمد رومی (م. بعد 1029هـ/1619م) دیر. بو سؤزلوک 1949 استانبولدا یاییملانمیشدیر. دونیا کیتابخانالاریندا بیر چوخ الیازماسی ساخلانیلیر.

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
سسلی سؤزلوک

**سسلی سؤزلوک** (Seslisozluk) ـ اینترنت اوزریندن خیدمت وئرین چوخ دیللی بیر سؤزلوک. اینگیلیسجه و تورکجه یانیندا عوثمانلیجا، آلمانجا، ایتالیانجا، فرانسه‌جه، یونانجا و اسپانیولجا دا سؤزجوک چئویریسی وئریر.

## ائشیک باغلانتی
* سسلی سؤزلوک.

## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیاچیلار طرفیندن یازیلان Seslisözlük مقاله.

بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
بؤلمه:اینگیلیسجه سؤزلوکلر
اؤزبک دیلی‌نین ایضاحلی لوغتی

**اؤزبک دیلی‌نین ایضاحلی لوغتی** ـ اؤزبک دیلی‌نین بئش جیلدلیک ایضاحلی لوغتی. بو سؤزلوک گونوموزه قدر اؤزبک تورکجه‌سینده یایینلانمیش ان گئنیش سؤزلوکلردن بیریدیر. 

## خارجی کئچیدلر
* اؤزبک دیلی‌نین ایضاحلی لوغتی ziyouz.com سایتیندا 

## قایناق
* اؤزبک ویکی‌پدیاچیلاری طرفیندین یایېنلانمېش Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2006-2008) مقاله.
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
بؤلمه:سؤزلوکلر
لغت چغتای و ترکی عثمانی

**لغت چغتاي و ترکي عثماني** و یا **لغت جغتاي و ترکي عثماني** ـ ایکی جیلدلیک جاغاتای تورکجه‌سی ـ عثمانلی تورکجه‎‌سی سؤزلوکدور. بو سؤزلوگو شيخ سليمان افندي بخاري تألیف ائتمیشدیر. بیرینجی جیلدینده سؤزجوکلر گلمیش، ایکینجی جلدی ایسه اورتا آسیا اقوامی‌نین ادبیات و ضرب المثل‌لر و دئییم‌لری حاققیندادیر.

## چاپی
استانبول: 1298هـ/1880م، ج1، 320+20صفحه.

## قایناق
*

بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
بؤلمه:سؤزلوکلر
صحاح الجوهری ترجمه‌سی

**لغت وانقولی** یا **صحاح اللغة ترجمه‎‌سی** ـ ابونصر اسماعیل جوهری فارابی‌نین یازدیغی مشهور صحاح العربیة یا تاج اللغة کتابی‌نین تورکجه‌یه ترجمه‌سی دیر. بو اثری وانقولی شهرتیله تانینان محمد بن مصطفی کورانی (م. 1000هـ/1592م) تورکجه‌یه چئویرمیشدیر.

## چاپلاری
بو کیتاب ابراهیم متفرقه مطبعه‌سینده چاپ اولان ایلک کیتابدیر.
* استانبول: مطبعه ابراهیم متفرقه 1141هـ/1728م(2ج).
* دارالطباعه العامره 1169هـ/م(2ج).
* دارالطباعة الجدید المعمورة 1217-1218هـ/م (2ج).

## قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
کومانلار

**کومانلار** یوخسا **کومان تورکلری** تورک خالقلاریندان بیری ایدیلر.

## گؤرونتولر

File:Ivan Bilibin 177.jpg
File:Radzivill Chronicle Cumans.jpg
File:Igorsvyat.jpg
File:Biliwar.jpg
File:Ladislaus (left) Cuman (right).jpg
File:Europe mediterranean 1190 cropped.jpg
File:Baba 010.jpg
File:Radzivill Chronicle Cumans.jpg
File:A Mamluk from Aleppo.jpg
File:Grand Duke Andrei Bogolyubsky. War with Polovtsy (Boris Chorikov).jpg
File:Codex Cumanicus 58.jpg
File:Bulgarian Asen dynasty monument Veliko Tarnovo Klearchos.jpg
File:Куманска статуа у Харкову.jpg


## قایناقلار

بؤلمه:تورک خالقلاری
بؤلمه:تورکلر
بؤلمه:تورک ائللری
بیکر آداسی

**بیکر آداسی**  یکی از جزایر آمریکا بیرلشمیش ایالتلری بیر آداسی ده که بؤیوک اوقیانوس یئرلشیب.

بندانگشتی|چپ|250px
جامیعه

**جامیعه** یوخسا **بیرگه یاشاییش** اینسان لارین یوخسا حیوان‌لارین بیرلیگی اوْلوب، اؤزون‌ده جمعیتین سیاسی، ایقتیصادی، سوسیال و مدنی حیاتینی بیرلشدیرن غئیری-دؤولت ترکیبدور . جامیعه سؤزون گئنیش مناسیندا مادی حیاتین، جانلی طبیعتین بیر حیصّه ‌سی اوْلان، تاریخاً اینکیشاف ائدن، اینسانلارین فعالیّتی فوْرماسی‌دیر. سؤزون دار معناسیندا ایسه - اینسان تاریخی‌نین بللی بیر مرحله‌سی (کاپیتالیزم، فئودالیزم) و یا بتون سوسیال اوْرقانیزم‌دیر (فرانسه جامیعه‌سی، آوروپاجامیعه‌سی و ...). جمعیت بللی قایدا اۆزره قۇرولموش یاپیسال(ساختار)ا مالیک اوْلان بوتؤو بیر سیستم‌دیر.

## پانورما شکیلی

بؤلمه:ایجتیماع
بؤلمه:تشکیلات تیپلری
بؤلمه:Main topic articles
دیپلوماسی

**دیپلوماسی** - دؤولت باشچیلارینین، حکومتلرین و خاریجی علاقه‌لر اۆزره اؤزل اوْرقانلارین اوصولی فعالیّتی اوْلوب، دؤولتین خاریجی سیاسینین مقصد و وظیفه‌لرینی حیاتا کئچیرمک‌دن و دؤولتین حۆقوق و ماراقلارینی خاریجده مۆدافیه ائتمک‌دن عبارت‌دیر. 
چاغداش دۆنیادا دؤولتلر اؤز منلیینی، مؤوجودلوغونو ۲ یوْللا تصدیق ائتدیریر:
* ۱) دؤولتلر آراسی موناسیبت‌لر، یعنی ایکی طرف‌لی دیپلوماسی؛
* ۲) چوْخ‌طرف‌لی موناسیبتلر، یعنی سوبرگیونال، اۇنیورسال تشکیلاتلار واسطه‌سی ایله تانینما.

بؤلمه:دیپلوماسی
حوقوق

**حۆقوق** — موثبت و نورماتیو حۆقوق نظریه‌سینه گؤره ایجتماعی موناسیبت‌لری تنظیملین، دؤولتین موعیّن‌لشدیردیی و سانکسیالاشدیردیغی، دؤولت طرفیندن قورونان، عۆموم‌مجبوری داورانیش قایدالارینین مجموسو، لیبرال حۆقوق نظریه‌سینه گؤره ایسه هر بیر شخص اۆچون برابر آزادلیق و عدالتی اؤزون‌ده نظرده توتان نورما و قایدالارین مجموسودور.
"حۆقوق" سؤزو عربجه‌دن "حاق" سؤزونون چوْخ‌لوغونو ایفاده ائدیر. بۇ سؤز اینگیلیس دیلینده "right" سؤزونه اۇیغون گلیر.
چاغداش حۆقوق ادبیاتیندا حۆقوقون عۆمومی قبول ائدیلمیش آنلاییشی یوْخدور. مۆختلیف نظریه‌لرده حۆقوقا فرقلی تعریف وئریلمیش‌دیر.

**حوقوق بولوملری**

**۱.گنل یوخسا عمومی حوقوق** 

خالق و دولت ایلیشکیلرینده

اورنک جزا حوقوقی و یونتمه حوقوقی

**۲.اوزل یوخسا خوصوصی حوقوق**

*خالقین اوز آراسیندا ایلیشکیلرینده* 

اورنک ایران و عرب اولکه لرینده آدلاندئرئلان مدنی  یا تورکیه ده آدلاندئرئلان مجله یا دا سیویل حقوقی .

دیگر بولومینده اصلی حوقوق و رسمی حقوقوق یوخسا ماهوی وشکلی حقوق. رسمی حوقوق محکمه نین نه شکیل ده قورونماسئ نه شکیل ده شیکایت چی اولماک و... و اصلی حوقوق دا نه ایشلر سوچ سایئلئر نقدر جزاسی وار و ار و انون قادئنئن بیر بیرینه نه حاق لاری وار.

**حوقوقون قایناقلاری**

۱.یاسا لار آنایاسا و پارلامنتادان چیخان یاسا لار

۲.عورف خالقئن آراسینداکی یول یولاخلار اورنک آلئش ورئش رسم لری.

۳.محکمه لردن چیخان اوی لار

۴.بویوک حوقوق بیلنلرین دوشونجه لری

**حوقوق شوبه لری**

*۱.[[سیویل یاسا|سیویل حوقوقی]] آدئنان بیلینیر بو حوقوق بیر اولکه نین او یاشایان لرینا کی او اولکه نین نفوسونان ساییلئرلاری توتور.*

۲.جزا حوقوقی آدئنان بیلینیر کی سوسیال دا یاساخ اولان سوچلارا بولاشان لارینا جزا وریر.

۳.آنا حوقوقی آنایاسالارا گوره دیر

۴.اینسان حوقوقی بو حوقوق دا اینسان لارین قونوشما حاقی دوشونمه حاقی آنا دیلینه یازئپ اوخوما حاقی اورگنمه و...

۵.سیویل پروسیدور بو حوقوق دا سیویل حوقوقا گوره نه شکیل محکمه قورولماسی نه شکیل ده محکمیه شیکایت اتمک و نه شکیل ده محکمه نین اویونا اعتیراض اتمک و....

۶.جزا پروسیدور بو حقوق دا جزا گوره سوچلانانئن حاق لاری و سوچلانانی نه شکیل ده محاکیمه اتمک و نه شکیل ده جزا ورمک و محکمه و یارگئتاین ایشلرینین حادی و... 

۷. اولوسلار آراسی حوقوق بو حوقوق دا بیرلشمیش میلت لرین اورگانی بین الخالق اینسان حوقوقی و اولکه لرین آراسیندا اولان عورف  آنلاشمالار و....

و....

**دونیادا اولان حوقوق سیستم لری**

**۱.[[روم-ژرمن]]** 

*بو طوره ده ان باشدا آنا یاسا و سونرا باشقا یاسالار و سنون دا محکمه لر دن چیخان اویلار* 

آلمان ایتالیا تورکیه فرانسه ایران روسیه چین و...

**۲.[[کامن لاو]]**

*بو طوره ده ایلک محکمه لر دن چیخان اویلار سونرا پارلانتدن چیخان یاسالار* 

کامن لاو اوزی ایکی نوع دا دیر بیری آمریکانین سیستمی بو سیستم ده آنایاسا وار و چوخ ده اونملی‌دیر ائله کی هچ بیر کنگره دن چیخمیش یاسالار و محکمه اویلاری اونا قارشی چیخا بیلمز.

دیگری بریتانیا ایسکاتلنددن باشقا بو نوع دا آنایاسا یوخ دور و سونت یا عورف یرینه حاکیم‌دیر .
## قایناق‌لار
تورکی حوقوق مقاله سینن یازار رضا عباس زاده ثمرین /حوقوق نه دیر؟

بؤلمه:حوقوق
بؤلمه:قانون
بؤلمه:سوسیال آنلاییشلار
بؤلمه:Main topic articles
بنقال دیلی

**بنقال دیلی** — هیندو دیللری‌ندن بیریدیر. بنقلادشین و هیندوستانین باتی بنقال ایالتینین رسمی دؤولت دیلی‌دیر. بۇ دیل‌ده بوتؤلوک‌ده ۱۷۵ میلیون اهالی دانیشیر. ایکی اساس لهجه‌یه بؤلونور: باتی لهجه‌سی (ناوادویپ بؤلگه‌سینین اساس لهجه‌سی)، دوغو لهجه‌سی (داکا بؤلگه‌سینین لهجه‌سی). بنقال دیلی‌نین اؤزونون اؤزل یازی‌سی واردیر. جینس کاتقوریاسی یوْخدور، بۇ دیل‌ده ۴ حال واردیر. مُبتدا ایله خبرین اۇزلاشماسی (هم شخصه، هم ده نزاکت فوْرماسینا گؤره) گئنیش یاییلیب. سؤز سیراسی: اؤزنه، تمام‌لیق، خبردیر .
## قاینق‌لار

بؤلمه:بنقال دیلی
بؤلمه:Bengali-language literature
بؤلمه:Eastern Indo-Aryan languages
بؤلمه:Languages of Bangladesh
بؤلمه:Official languages of India
بؤلمه:Subject–object–verb languages
بؤلمه:Languages of West Bengal
بؤلمه:Languages of Tripura
بؤلمه:Languages of Assam
هیند دیلی

**هیندی دیل** یا دا **هیند دیلی** هیندوستان‌دا راییج اوْلان بیر دیل‌دیر. عادتاً هیندوستانین شومال، مرکز و غربینده دانیشیلان بۇ دیل، هیند-آوروپا دیل آیله‌سینه عایید بیر دیل دیر. نین اینگیلیس دیلینده و ۲۲ دیگر یئرلی دیلین عئینی زاماندا، هیندوستان آنا دیلی‌دیر. پاکیستان رسمی دیلی اۇردو یا چوْخ بنزییر. هیندوستاندا دوانگار یازی سیستمینی؛ دا پاکیستان ایسه عرب آلفاباسینی ایستیفاده ائدیر.
هیندوستان‌دا بیر چوْخ ایالت‌ده باشقا دیللر ایستیفاده ائدیلمک‌ده اوْلسا دا باشدا اینگیلیس وهیندی دیلی اکثریت‌له اوْلاراق ایستیفاده ائدیلیر.
## قایناق‌لار

بؤلمه:Hindi
بؤلمه:Hindi languages
بؤلمه:Fusional languages
بؤلمه:Indo-Aryan languages
بؤلمه:Language versus dialect
بؤلمه:Official languages of India
بؤلمه:Standard languages
بؤلمه:Languages of Uttar Pradesh
بؤلمه:Languages of Rajasthan
بؤلمه:Languages of Himachal Pradesh
بؤلمه:Languages of Madhya Pradesh
بؤلمه:Languages of Bihar
بؤلمه:Languages of Jharkhand
بؤلمه:Languages of Jammu and Kashmir
بؤلمه:Languages of Maharashtra
بؤلمه:Languages of Arunachal Pradesh
بؤلمه:Languages of West Bengal
بؤلمه:Languages of Assam
بؤلمه:Languages of Gujarat
بؤلمه:Languages of Mizoram
بؤلمه:Subject–object–verb languages
ریو دو ژانیرو

**ریو دو ژانیرو** () — برزیل اؤلکه‌سی‌نین ایکینجی بؤیوک شهری‌دیر. بو شهرین عئینی آدلی ایالتین باشکندی‌دیر. اؤلکه‌نین جنوب شرقینده یئرلشیر. آدی پورتوقال دیلینده "ژانویه چایی" دئمک‌دیر، چونکی ۱۵۰۲-جی ایلده کاسپار ده لموس بوختانی کشف ائده‌رک اوْنو بؤیوک چایین آغزی کیمی قبول ائدیر.
شهرین اراضیسینده ۶،۱ میلیون اهالی یاشاییر و ۱۱،۶ میلیون اهالییه مالیک‌دیر (۲۰۰۷). ریو دو ژانیرو ۱۷۶۳-جی میلادی ایلدن ۱۹۶۰-ا قدر برزیلین باشکندی اوْلوب و سوْنرا یئرینی برازیل شهرینه وئریر.

## قایناقلار

بؤلمه:برزیل
بؤلمه:Rio de Janeiro (city)
بؤلمه:Former national capitals
بؤلمه:Guanabara Bay
بؤلمه:Municipalities in Rio de Janeiro (state)
بؤلمه:Populated coastal places in Rio de Janeiro (state)
بؤلمه:Port cities in Brazil
بؤلمه:Populated places established in 1565
بؤلمه:۱۵۶۵ - جی ایلینده برزیل اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:1565 establishments in the Portuguese Empire
بؤلمه:World Heritage Sites in Brazil
آلپ داغلاری

**آلپ داغلاری** (, , , ) — باتی اوروپانین نیسبتاً هۆندور داغ سیستمی. آلپ داغلارینین اراضیسی تماماً و یا قیسمن ۸ اؤلکه‌نین جوغرافی سرحدلری‌نین داخیلینده اوْلور. عۆمومی اراضیسینین پایی آلپ اراضی‌سینه دوشمه‌سی نیسبتینه گؤره دؤولتلرین سیرالام‌سی آشاغی‌داکی قایدادا یئرلشیر: لیختن ایشتاین (۱۰۰٪)، موناکو (۱۰۰٪)، اوتریش (۶۵٪)، سوئیس (۶۰٪)، ایسلوونی (۴۰٪)، ایتالیا (۱۷٪)، فرانسه (۷٪)، آلمان (۳٪). اۇزون‌لوغو تخمیناً ۱٫۲۰۰ کیلومتر، انی ۲۶۰ کیلومتردیر. آلپ داغلاری آوروپانین مؤهوم ایقلیم آییریجی ساحه‌سی‌دیر. اوْنون شیمال و غربینده مۆلاییم ایقلیمه مالیک اراضیلر، جنوب‌دا ایسه مُعتدل آرالیق دنیزی ایقلیمی اوْلان اراضیلر یئرلشیر. هۆ‌ندورلویه (ارتفاع) قدر ۸۰۰ متر اوْلان یئرلرده مۆلاییم ایقلیم، جنوب یاماجلاریندا آرالیق دنیزی ایقلیمینه مالیک اراضیلرده چوْخلو اۆزوملوک، باغلار، اکین ساحه‌لری و سیخیارپاق‌لی مشه‌لر واردیر. ۸۰۰ — ۱٫۸۰۰ متر هۆندورلوکده مۆلاییم، رۆطوبت‌لی ایقلیم حؤکم سۆرور، پالید آغاجی و فیستیق آغاجلاریندان عبارت انلیارپاق‌لی مشه‌لر یۇخارییا دۇغرو تدریجاً اینیارپاق‌لی مشه‌لرله عوض اوْلونور. ۲٫۲۰۰ — ۲٫۳۰۰ متر هۆ‌ندورلویه (ارتفاع) قدر اوْلان اراضیلرده سوبالپ ایقلیمی وار، بۇ اراضیلر اۆچون سوْیوق ایقلیم، قارین اۇزون مدت‌لی قالماسی خۆصوصی‌دیر. بۇرادا یای اوْتلاقلاری و کوللوق ساحه‌لر اۆستونلوک تشکیل ائدیر. یۇخارییا دۇغرو دایمی قارلارین سرحدینده سوْیوق آلپ ایقلیمی مؤوجوددور. بۇرادا دایمی قار و بوزلاقلار یئرلشیر.

## جوغرافیاسی

آلپ داغلاری غرب‌ده لیقورییا دنیزی ساحیلین‌دن باشلایاراق شرق‌ده ویانا چؤکک‌لییینه قدر ۱۲۰۰ km مسافه‌ده اۇزانیر. جنوب‌دا ونیز-پو اوْوالیغی، شیمال‌دا ایسه یورا داغلاری، سوئیس و باوارییا یایلالاری آلپقاباغی ویلایتلره داخیلدیر. آلپ داغلاری فیزیکی-جوغرافی اؤزللیکی و
موقعیت گؤره آوروپا قیطعه‌سینین دیگر طبیعی ساحه‌لریندن کسکین فرق‌له‌نن فیزیکی-جوغرافی ساحه‌دیر. بۇ اراضی‌نین اساس اؤزللیکلریندن بیری اوْنون چوْخ یۆکسک اوْلماسی، جاوان قیریشیق داغلار سیستمینده یرلمه‌سی و جنوبی اوروپا ایله اوْرتا آوروپا آراسیندا طبیعی سرحد تشکیل ائتمک‌له، اوْنلارین هر ایکی‌سیندن کسکین صورت‌ده سئچیلمه‌سی‌دیر.

## قایناق‌لار

## منابع

بؤلمه:داغلار
سی.سی.اچ. پاوندر

**سی.سی.اچ. پاوندر** (اینگیلیسجه: C. C. H. Pounder) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۷۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«C. C. H. Pounder»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:CCHPounderLazAlonsoDec09.jpg



بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کدی هافمن

**کدی هافمن** (اینگیلیسجه: Cady Huffman) آمریکالی اوْیونچو ۲ فئوریه ۱۹۶۵ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cady Huffman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کالیستا فلوکهارت

**کالیستا فلوکهارت** (اینگیلیسجه: Calista Flockhart) آمریکالی اوْیونچو ۱۱ نوْوامبر ۱۹۶۴ ‏ میلادی تاریخینده ایلینوی ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۸۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Calista Flockhart»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Harrison_Ford_and_Calista_Flockhart_at_the_2009_Deauville_American_Film_Festival-04.jpg



بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سوشمیتا سن

**سوشمیتا سن** (اینگیلیسجه: Sushmita Sen)، (هیندیجه: सुष्मिता सेन) هیندوستانلی اوْیونچو
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sushmita Sen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
ثریا (اویونچو)

**ثریا** (اویونچو) (اینگیلیسجه: Suraiya)، (هیندیجه: सुरैया) هیندوستانلی موغنی و اوْیونچو ۷۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۳۱ ژانویه ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۳۶–۱۹۶۳ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Suraiya»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر




بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
کالی تورن

**کالی تورن** (اینگیلیسجه: Callie Thorne) آمریکالی اوْیونچو ۲۰ نوْوامبر ۱۹۶۹ ‏ میلادی تاریخینده بوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Callie Thorne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کامرون ریچاردسون

**کامرون ریچاردسون** (اینگیلیسجه: Cameron Richardson) آمریکالی مانکن و اوْیونچو
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cameron Richardson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کامیلا آشلند

**کامیلا آشلند** (اینگیلیسجه: Camila Ashland) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۲۴ مارس ۱۹۱۱ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۷  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camila Ashland»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کامی اندرسون

**کامی اندرسون** (اینگیلیسجه: Camille Anderson) آمریکالی اوْیونچو کامی اندرسون تکزاس بیلیم‌یوردو، آستین دا درس اوْخویوب. ۲۰۰۰ – گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camille Anderson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کمرن بیکوندووا

**کمرن بیکوندووا** (اینگیلیسجه: Camren Bicondova) آمریکالی رقاص، و اوْیونچو ۲۲ مئی ۱۹۹۹ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۲۰۱۱–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camren Bicondova»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ای جی لانقر

ای جی لانقر (اینگیلیسجه: A. J. Langer) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۸۷–۲۰۱۳ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«A. J. Langer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلیا (موغنی)

**آلیا** (موغنی) (اینگیلیسجه: Aaliyah) آمریکالی اوْیونچو ۲۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۵ اوت ۲۰۰۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۹۱–۲۰۰۱ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aaliyah»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:Aaliyah
بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:20th-century American actresses
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی شارکیچیلار
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادین شارکیچیلار
بؤلمه:21st-century American actresses
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی شارکیچیلار
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین شارکیچیلار
بؤلمه:دیترویت دوغوملو قادین اویونچولار
بؤلمه:African-American actresses
بؤلمه:African-American dancers
بؤلمه:African-American female dancers
بؤلمه:African-American female models
بؤلمه:African-American female singers
بؤلمه:African-American models
بؤلمه:American female models
بؤلمه:American child singers
بؤلمه:American contemporary R&amp;B singers
بؤلمه:American female dancers
بؤلمه:American female pop singers
بؤلمه:آمریکالی خانیم اویو
کمیلا بل

**کمیلا بل** (اینگیلیسجه: Camilla Belle) آمریکالی اوْیونچو ۲ اوْکتوبر ۱۹۸۶ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camilla Belle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کمیل و کنرلی کیت

**کمیل و کنرلی کیت** (اینگیلیسجه: Camille and Kennerly Kitt) آمریکالی اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camille and Kennerly Kitt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آرتی آقاروال

**آرتی آقاروال** (اینگیلیسجه: Aarthi Agarwal)، (هیندیجه: आरती अग्रवाल) هیندوستانلی مانکن و اوْیونچو ۳۱  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۶ ژوئن ۲۰۱۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 2001–2015 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aarthi Agarwal»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
آرتی مان

**آرتی مان** (اینگیلیسجه: Aarti Mann) آمریکالی اوْیونچو
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aarti Mann»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ابی دالتون

**ابی دالتون** (اینگیلیسجه: Abby Dalton) آمریکالی اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Abby Dalton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Abby_Dalton_Joey_Bishop_Joey_Bishop_Show_1962.JPG
ابیقیل برسلین

**ابیقیل برسلین** (اینگیلیسجه: Abigail Breslin) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۱۴ آوریل ۱۹۹۶ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۲۰۰۲–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Abigail Breslin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Abigail_Breslin_2011_(Straighten_Crop).JPG
ادل جرقنز

ادل جرقنز (اینگیلیسجه: Adele Jergens) آمریکالی اوْیونچو ۸۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۲ نوْوامبر ۲۰۰۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۴۳–۱۹۵۶ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adele Jergens»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ادل مارا

|اۇشاقلاری=
|ایمضا=
| وب‌سایت      =
}}
ادل مارا (اینگیلیسجه: Adele Mara) آمریکالی اوْیونچو ۸۷  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۷ مئی ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adele Mara»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Jean_Willes-Gene_Barry-Adele_Mara_in_Bat_Masterson.JPG
آکوانتا

آکوانتا (اینگیلیسجه: Acquanetta) آمریکالی اوْیونچو ۸۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۶ اوت ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Acquanetta»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الدین پرتر

**الدین پرتر** (اینگیلیسجه: Adina Porter) آمریکالی اوْیونچو ۱۳ مارس ۱۹۷۱ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adina Porter»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آدریانا کاسلوتی

آدریانا کاسلوتی (اینگیلیسجه: Adriana Caselotti) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۸۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۸ ژانویه ۱۹۹۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adriana Caselotti»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الدین هاوارد

الدین هاوارد (اینگیلیسجه: Adina Howard) آمریکالی موغنی، یازیچی و اوْیونچو 1994&ndash;گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adina Howard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی آشپازلار
آدریان پالیکی

**آدریان پالیکی** (اینگیلیسجه: Adrianne Palicki) آمریکالی اوْیونچو
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrianne Palicki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آدریان ایمز

آدریان ایمز (اینگیلیسجه: Adrienne Ames) آمریکالی اوْیونچو ۳۹  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۱ مئی ۱۹۴۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrienne Ames»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آدرین بایلون

**آدرین بایلون** (اینگیلیسجه: Adrienne Bailon) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۹۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrienne Bailon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آدریانا کینق

آدریانا کینق (اینگیلیسجه: Adrienne King) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۶۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrienne King»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آدریان لئون

**آدریان لئون** (اینگیلیسجه: Adrianne León) آمریکالی موغنی، یازیچی، مانکن و اوْیونچو ۲۰۰۲–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

**Television**

**Guest Appearances**

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrianne León»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
اقی هرینق

**اقی هرینق** (اینگیلیسجه: Aggie Herring) آمریکالی اوْیونچو ۶۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۸ اوکتبر ۱۹۳۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aggie Herring»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Among_Those_Present_1921.jpg
اقنس ایرز

**اقنس ایرز** (اینگیلیسجه: Agnes Ayres) آمریکالی اوْیونچو ۴ آوریل ۱۸۹۸ میلادی تاریخینده ایلینوی ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۵ دسامبر ۱۹۴۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۱۴–۱۹۳۷ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Agnes Ayres»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Agnes_Ayres_002.jpg
آنا کاپری

**آنا کاپری** (اینگیلیسجه: Ahna Capri) آمریکالی اوْیونچو ۶۶  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۹ اوت ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ahna Capri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

## گؤرونتولر

File:Room_for_One_More.JPG



بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آنی هر

**آنی هر** (اینگیلیسجه: Ahney Her) آمریکالی اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ahney Her»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آیلین پرینقل

**آیلین پرینقل** (اینگیلیسجه: Aileen Pringle) آمریکالی اوْیونچو ۹۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۶ دسامبر ۱۹۸۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aileen Pringle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ایمی من

**ایمی من** (اینگیلیسجه: Aimee Mann) آمریکالی موغنی، یازیچی و اوْیونچو ۱۹۸۲–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

{| class=wikitable
|-
!Year!!Awards!!Work!!Category!!Result
|-
|1985
|American Video Awards
|"Voices Carry"
|Best Female Performance
|
|-
|rowspan=7|2000
|Academy Awards
|rowspan=7|"Save Me"
|Best Original Song
|
|-
|Golden Globe Awards
|Best Original Song
|
|-
|Las Vegas Film Critics Society Awards
|rowspan=3|Best Original Song 
|
|-
|Online Film & Television Association
|
|-
|Satellite Awards
|
|-
|rowspan=2|MTV Video Music Awards
|Best Video from a Film
|
|-
|Best Editing
|
|-
|2006
|PLUG Awards
|*[[The Forgotten Arm]]*
|Album Art/Packaging of the Year
|
|-
|2013
|rowspan=2|A2IM Libera Awards
|*[[Charmer (Aimee Mann album)|Charmer]]*
|Creative Packaging Award
|
|-
|2018
|*[[Mental Illness (album)|Mental Illness]]*
|Best American Roots & Folk Album
|

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aimee Mann»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائیمی تیقاردن

**ایمی تیقاردن** (اینگیلیسجه: Aimee Teegarden) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۱۰ اوْکتوبر ۱۹۸۹ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aimee Teegarden»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی اوشاق مودللر
آئیا ترائودا

**آئیا ترائودا** (اینگیلیسجه: Aija Terauda) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۲۰۰۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aija Terauda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آیا نائومی کینق

**آیا نائومی کینق** (اینگیلیسجه: Aja Naomi King) آمریکالی اوْیونچو ۱۱ ژانویه ۱۹۸۵ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. آیا نائومی کینق ییل بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aja Naomi King»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آلانیس موریست

**آلانیس موریست** (اینگیلیسجه: Alanis Morissette) کانادالی اوْیونچو ۱۹۸۳–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alanis Morissette»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
آلانا اوباک

**آلانا اوباک** (اینگیلیسجه: Alanna Ubach) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۳ اوْکتوبر ۱۹۷۵ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1990&ndash;گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alanna Ubach»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلبرتا وان

آلبرتا وان (اینگیلیسجه: Alberta Vaughn) آمریکالی اوْیونچو ۸۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ آوریل ۱۹۹۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۲۱–۱۹۳۵ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alberta Vaughn»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلیشا الن

**آلیشا الن** (اینگیلیسجه: Aleisha Allen) آمریکالی اوْیونچو 1995&ndash;۲۰۱۲ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aleisha Allen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
الکسا پالادینو

**الکسا پالادینو** (اینگیلیسجه: Aleksa Palladino) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۲۱ سپتامبر ۱۹۸۰ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aleksa Palladino»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکس بورستین

**الکس بورستین** (اینگیلیسجه: Alex Borstein) آمریکالی کومدین، یازیچی و اوْیونچو ۱۵ فئوریه ۱۹۷۱ ‏ میلادی تاریخینده ایلینوی ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. الکس بورستین سان فرانسیسکو ایالتی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alex Borstein»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکس مکنا

**آلکس مکنا** (اینگیلیسجه: Alex McKenna) آمریکالی اوْیونچو ۱۵ اوْکتوبر ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alex McKenna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الینا رید هال

**الینا رید هال** (اینگیلیسجه: Alaina Reed Hall) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۶۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۷ دسامبر ۲۰۰۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alaina Reed Hall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکس منسس

آلکس منسس (اینگیلیسجه: Alex Meneses) آمریکالی مانکن و اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alex Meneses»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکس تر اوست

الکس تر اوست (اینگیلیسجه: Alex ter Avest) آمریکالی اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alex ter Avest»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکسا داوالس

**الکسا داوالس** (اینگیلیسجه: Alexa Davalos) آمریکالی اوْیونچو ۲۸ مئی ۱۹۸۲ ‏ میلادی تاریخینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.

## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Alexa Davalos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکسا وقا

**الکسا وقا** (اینگیلیسجه: Alexa Vega) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۱۹۹۳–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexa Vega»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکسا نیکلاس

**آلکسا نیکلاس** (اینگیلیسجه: Alexa Nikolas) آمریکالی اوْیونچو ۴ آوریل ۱۹۹۲ ‏ میلادی تاریخینده ایلینوی ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexa Nikolas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکساندرا چاندو

**الکساندرا چاندو** (اینگیلیسجه: Alexandra Chando) آمریکالی اوْیونچو
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexandra Chando»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکساندرا هدیسون

الکساندرا هدیسون (اینگیلیسجه: Alexandra Hedison) آمریکالی اوْیونچو ۱۰ ژولای ۱۹۶۹ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexandra Hedison»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکسی قیلمور

**الکسی قیلمور** (اینگیلیسجه: Alexie Gilmore) آمریکالی اوْیونچو ۱۱ دسامبر ۱۹۷۶ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۲۰۰۰–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexie Gilmore»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکسیز بلدل

**الکسیز بلدل** (اینگیلیسجه: Alexis Bledel) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۱ ‏ میلادی تاریخینده هیوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۹۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexis Bledel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکسیس دزینا

**آلکسیس دزینا** (اینگیلیسجه: Alexis Dziena) آمریکالی اوْیونچو ۸ ژولای ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexis Dziena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکسیس تورپ

آلکسیس تورپ (اینگیلیسجه: Alexis Thorpe) آمریکالی اوْیونچو
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexis Thorpe»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الفری وودارد

**الفری وودارد** (اینگیلیسجه: Alfre Woodard) آمریکالی اوْیونچو الفری وودارد بوستون بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۷۸–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alfre Woodard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الی لوهان

الی لوهان (اینگیلیسجه: Ali Lohan) آمریکالی اوْیونچو ۲۲ دسامبر ۱۹۹۳ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ali Lohan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الی وانق

**الی وانق** (اینگیلیسجه: Ali Wong) آمریکالی کومدین، یازیچی و اوْیونچو ۲۰۰۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ali Wong»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
عالیه شوکت

**عالیه شوکت** (اینگیلیسجه: Alia Shawkat) آمریکالی اوْیونچو
## اوْینادیغی فیلم‌لر

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alia Shawkat»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار