open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مشعل (درگی)

" **مشعل** "  — 13 نوامبر 1919-جو ایلده نشر اولونان ساتیریک درگی‌.  

## تاریخی
1919.جو ایل نوامبر آیی‌نین 13-ده علی‌حیدر قارایئف باکیدا  " مشعل "  ساتیریک درگیسینی چیخارتمیشدیر. بو  " موللا نصرالدین "-ین عنعنه‌لرینی داوام ائتدیرن ایلک کومونیست درگیسی ایدی. علی‌حیدر قارایئف 1919-جو ایلین مئی‌یندن 1920-جی ایلین آوریل‌ینه دک  " زحمت صداسی " ،  " زحمت " ،  " آذربایجان فوقراسی " ،  " فوقرا صداسی " ،  " فوقرا " ،  " اوکتوبر اینقیلابی "  آدلی قزئت‌لرین رداکتورو اولموشدور. 

## فعالیتی
  درگی‌نین اساس مؤلیف‌لری علی‌حیدر قارایئف، سید جعفر پیشه‌وری، آغابابا یوسف‌زاده، بایرامعلی سرابلی، آغاحسین رسول‌زاده، علی‌ستار ابراهیموف، نعمت بصیر و باشقالاری ایدی. اونلار موساوات حؤکومتی‌، کاپیتالیست‌لری، گنج شوروی حاکیمیتینه قارشی چیخان عکس‌ اینقیلابچی آغ‌قواردییاچی قووّه‌لری و باشقالارینی ساتیرا آتشینه توتوردولار. علی‌حیدرر قارایئف " بینوا "  ایمضاسی ایله یازدیغی باش مقاله ده گؤستریردی کی، درگی‌نین اساس مقصدی ایستیثمارچی‌صینیف‌لره قارشی، داها قطعی موباریزه آپارماقدیر. حقیقتاً ده درگی‌نین مؤلیف‌لری ساتیرانین اساس نؤوع‌لریندن ایستیفاده ائده رک موساوات حؤکومتی‌نین بوتون حیله‌لرینی آچیر، خالقی اونا قارشی موباریزه یه سسله‌ییردی.  

" مشعل "  موهوم بین الخالق مسله‌لردن ده یازیردی. مثلا، 6-جی نؤمره ده گنج شوروی دؤولتی‌نین اوزاق شرقه سوخولان آمریکا و ژاپون موداخیله‌چی‌لرینی ازدیگینی بئله خبر وئریردی:  "امریکانلار‌سیبیریانی اوغورلاییب اوددوقدا بوغازلاریندا قالدیغینا گؤره قوسماغا لابود قالمیشدیر."   

  درگی‌نین 1919-جو ایلده 4، 1920-جی ایلده 2 نؤمره‌سی چیخمیشدیر.     

## شؤعبه‌لری
" مشعل "  درگیسی‌نین آشاغیداکی شؤعبه‌لری وار ایدی:   

*   تلقراف خبرلری.  
*   آذربایجاندا.  
*   مطبوعات.  
*   صنعتکارلار ایتتیفاقیندا.  
*   باکی قوبرنسیاسیندا.  
*   ایران خبرلری.  
*   ادبیات.  
*   خوصوصی اعلان‌لار. 

## اتک یازی‌لار

بؤلمه:درگیلر
بؤلمه:قزئتلر
تزه حیات (قزئت)

**تزه حیات** — گونده‌لیک ایجتیماعی-سیاسی، ایقتیصادی، ادبی قزئت.  

## تاریخی
  ایلک سایی 1907-جی ایل آوریل‌ین 1-ده، سونونجوسو 1908-جی ایل اوکتوبرین 7-ده چیخمیشدیر (جعمی 439 نؤمره). باکیدا " کاسپی "  مطبعه‌سینده چاپ ائدیلیردی. رداکتورو دراماتورق و پوبلیسیست هاشم بیگ وزیروف، ناشیری حاجی زینال‌العابدین تاغی‌یئو ایدی.   

## مؤوضوسو
 " تزه حیات "  میلّی بورژوازی‌نین منافعیینی مودافیعه  ائتمیش، فهله‌لرین ایستیثمارینی پرده‌له‌مگه چالیشمیش، قادین آزادلیغینا قارشی چیخمیشدیر. " تزه حیات " -این ایدئیا ایستیقامتی، خوصوصیله، سلطان عبدالحمیده مدحیه‌لر دئمه‌سی، وارلی‌لارا یارینماسی جلیل محمدقولوزاده طرفیندن کسکین صورتده تنقید اولونموشدور. بونونلا دا، جلیل محمدقولوزاده، موللانصرالدینچی‌لر و عومومیتله،  " موللا نصرالدین "  درگیسی علئیهینه آراسی‌کسیلمز کامپانیا باشلانمیشدیر. 

## قایناق

* Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. Bakı, 2008. səh.281.
غربی آذربایجان بؤلگه‌لری‌نین اهالیسی

thumb|300px|غربی آذربایجان اوستانی‌نین اتنیک ترکیبی (۲۰۰۵)
**[[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان اوستانی‌]]<nowiki/>نین بؤلگه‌لری‌نین اهالیسی** — ۲۰۰۶-جی ایلین آمارلارینا گوره بو اوستانین اهالیسی ۲،۸۷۳،۴۵۹ نفر اولموشدور کی بؤلگه‌لری‌نین سهمی بو جمعیتین میقداریندا اَشاغیدا گلیب:

## قایناقلار

بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
آق‌قلا

**آق‌قلا** گولوستان اوستانی‌ آق‌قلا بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۵,۱۱۶ نفر جمعیتی واردیر.  اهالی‌سی‌نين اکثريتي تورکمن‌لردن عيبارتدير و تورکمن‌تورکجه‌سی‌نده دانيشيرلار. 

## قایناقلار

بؤلمه:آق‌قلا بؤلگه‌سی
بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
گنجلر یوردو (درگی)

" **گنجلر یوردو** "  درگیسی — آذربایجان خالق جومهوریتی دؤورونده نشر اولونان ایجتیماعی-سیاسی درگی‌. " موساوات "  پارتیاسی‌نین نزدینده یارادیلمیش  " گنجلر جمعیتی "‌نین اورقانی ایدی.      

  1918.جی ایلین ژوئن‌یندن نوامبرین 15-دک (اوّلجه هفته‌لیک، سونرا ایسه آیدا 2 دفعه ) باکیدا آذربایجان تورکجه‌سینده نشر اولونموش، جمعی 35 نؤمره‌سی چیخمیشدیر. رداکتورلاری ت.ف.حاجی‌زاده و میرزه‌ بالا محمدزاده ایدیلر. درگیده گنج ادبی قووّه‌لرین میلّی ایستیقلالین، موستقیل‌لیگین قورونماسینا چاغیریش روحلو شعیرلری، ایجتیماعی حیاتین موختلیف مسله‌لری، خوصوصیله گنجلیگین پروبلم‌لری ایله باغلی یازی‌لاری چاپ ائدیلیردی.

## قایناق

* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. İki cildə. I cild. "Lider nəşriyyatı", 2004, səh. 426.

بؤلمه:درگیلر
بؤلمه:قزئتلر
ایستیقلال توپلوسو (درگی)

**ایستیقلال توپلوسو** — 1919-جو ایلده،  " ایستیقلال بیاننامه‌سی "‌نین اعلان اولونماسی‌نین بیرینجی ایل‌دؤنومو موناسیبتیله باکیدا بوراخیلمیش توپلو. 

## تاریخی
  " ایستیقلال بیاننامه‌سی " ‌نین متنی ایله آچیلان توپلودا محمد امین رسول‌زاده‌نین  " آذربایجان پارلامنتی " ، پ.کوسالی‌نین  " سئیمین پارلمانی جومهوریتیمیزین تاریخی اینکیشافیندا " ، اوزئییر بیگ حاجی‌بیلی‌نین " آذربایجان تورکلری‌نین موسیقیسی تاریخیندن " ، نامعلوم مؤلیفین  " خالق ادبیاتی "  مقاله‌لری وئریلمیشدیر.

## اتک یازی‌لار

بؤلمه:درگی
بؤلمه:قزئتلر
انبارآلوم

**انبارآلوم** گولوستان اوستانی‌ آق‌قلا بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۷٬۰۰۳ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آق‌قلا بؤلگه‌سی
بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
قیزیل سیلاحلی آدام (فیلم)

**قیزیل سیلاحلی آدام** ()، ۱۹۷۴-جی ایلده راجر مورین جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر.

## اوْیونچولار
* راجر مور: جیمز باند
* کریستوفر لی: فرانسیسکوْ اسکارامانگا
* بریت ائکلاند - ماری قودنایت
* مود آدامز - آندرئا آندرس
* اروه ویلشز - نیک ناک
* کلیفتون جیمز - شریف پپئر
* ریچارد لو - های فات
* برنارد لی - M
* لوئیز مکسول - مانی‌پنی
* دزموند لولین - Q

## قایناقلار
آذری تورک (درگی)

**آذری تورک**- تورکیه جومهوریتینده  تآسیس اولونموش درگی‌.   

 

درگی‌ 1 فوریه 1928-جی ایل تاریخینده فعالیته باشلامیش، 1 مارس 1931-جی ایل تاریخینده دایاندیریلمیشدیر. 1928-جی ایلین نوامبریندا محمد امین رسول‌زاده و میرزه بالا محمدزاده ایله محمد صادق آرانلا آنلاشیلمازلیق باش وئرمیش و محمد امین رسول‌زاده و میرزه بالا محمدزاده ده آیریلاراق اودلو یورد (درگیسینی) قورموشلار. سونرادان شفیع بیگ رستم بیلی‌ده درگیدن آیریلاراق اودلو یورد درگیسینه کئچمیشدیر. 

## یازارلاری

*   محمد امین رسولزاده  
*   میرزه بالا محمدزاده  
*   محمد صادق آران  
*   شفیع بیگ رستم‌بیلی  

بؤلمه:درگیلر
بؤلمه:قزئتلر
منی سئون جاسوس (فیلم)

**منی سئون جاسوس** ()، ۱۹۷۷-جی ایلده راجر مورین جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر.

## اوْیونچولار
* راجر مور: جیمز باند
* باربارا باک: مایور آنیا آماسوْوا
* کورد یورگنس: کارل استرامبرگ
* ریچارد کیل: ژاوس
* کارولین مونرو: نائومی
* والتر گوْتئل: ژنرال آناتول گوْگوْل
* جفری کین: دیفاع ناظیری
* برنارد لی: M
* دزموند لولین: Q
* جرج بیکر: مایور بنسوْن
* مایکل بیلینگتون: سئرگی بارسوْو
* اولگا بیسرا - فئلیکا

## قایناقلار
آی عملیاتی (فیلم)

**آی عملیاتی** ()، ۱۹۷۹-جی ایلده راجر مورین جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر.

## اوْیونچولار
* راجر مور: جیمز باند
* لویس چیلیز: دوکتور هالی قودهئد
* مایکل لونزدل: هوقوْ دراکس
* ریچارد کیل: ژاوز
* کورین کلئری: کورین دوفوْر
* برنارد لی: M
* جفری کین: سایین فردریک قرای
* دزموند لولین: Q
* لوئیز مکسول: مانی‌پنی 
* توشیرو سوقا: چانق
* امیلی بولتون: مانوْئلا

## قایناقلار
زینب الضاحی

**زینب الضاحی** (دوغوم ۳۱ دسامبر ۱۹۴۸) عراقلی اویونچو و موغنی‌دیر کی عمرونون بیر قیساسین کووئیت‌ده یاشاییب.

## حیاتی
بصره‌ده تحصیلینی باشا وئره بیلمَیَن کاسیب بیر عائیله‌دن آنادان اولوب، آما اوخوماقی و یازماقی اؤیرنیبدیر، عائیله‌سینی دولاندیرماق اوچون شهر بازاریندا اوردک ساتماقا باشلاییبدی. ۱۰ یاشیندا یئمک پیشیرمَیی یاخشی باشاریردی، اؤنا گؤره‌ده عراقلی بیر تاجیرین ائوینده آشپاز اولوب ایشلییردی... ایللر گئچدیکدن سونرا بیر کووئیتلی تاجیر اوندان حسابی اوچون ایشلَمَیی و اونونلا بیرلیکده کووئیته کؤچمسینی ایستییب، زینب اونون پیشنهادین قبول ائدیب کووئیته کؤچوبدی.

### کووئیته کؤچوب اویونچو اولماسی
۱۹۶۲-جی ایلده کووئیت ایالتینده بیر هتلده ایشلَمَیه باشلادی و عبدالحسین عبدالرضا ایله تانیش اولدو و اونون پیشنهادی ایله او زامان خانیم اویونچونون آزلیق سَبَبیندن اویونچولوق صنعتینه گیرمقی قبول ائتدی. اویونچولوغونون باشلانماسی "بو علیوی خاطیراتی" سِریسینده اولدو بوندان سونرا تئاتر و تلویزیوندا چوخلو اثرلر تقدیم ائتدی ۱۹۷۶-جی ایلده سوکوت فیلمینه قاتیلدیقدان سونرا کووئیت معلومات ناظیرلیقینده بیر ایشچی اولوب و کووئیت رادیوسونداکی ایشی علاوه اولاراق بهداشت بخشینده عومومی روابطین مسئولی اولوب مووقتی تیلویزیوندان اوزاقلاشدی. او ایشینین چوخلوقو اوچون موختلیف فیلم‌لرده اویونچو اولماق پیشنهادینی رد ائدیب دئدیر: "هونر ائوه چوری گتیرمق اوچون دئیل" سون ایشی ۱۹۹۰-جی ایلده، عراقین کووئیته حمله ائدمه‌سیندن قاباق صنعتچی عبدالحسین عبدالرضا طرفیندن یازیلمیش "قاصید خیر" سریالیندا باش وئردی، آما ساواش زامانیندا اولماق اوچون اثر تاماملانمادی و ۱۹۹۲-جی ایلین سونوندا یئنیدن فیلم چکیلدی.

## ایشلری
### تیلویزیون فیلملری

### سِریلر

### آلبوملار

## قایناقلار
نه موتلو تورکم دئینه

thumb
**نه موتلو تورکم دئینه** (تورکیه تورکجه‌سی: Ne mutlu Türküm diyene) تورکیه دؤولتی‌نین اساس پرینسیپ‌لریندن بیری، تحصیل ساحه‌سینده ایستیقامت وئریجی ایدئولوژی ایفاده. ایلک دفعه  اولاراق 1933-جو ایلده 10-جو ایل نیطقینده مصطفی کمال آتاتورک طرفیندن سسلندیریلمیشدیر. آتاتورکچولوگون اساس شوعاری حساب اولونور. سونرادان، 1972-جی ایلدن تورکیه تحصیل ناظیرلیگی طرفیندن شاگیرد آندینا داخیل ائدیلمیشدیر. 2013-جو ایلدن ایسه بو آند لغو ائدیلمیشدیر.

## متن
"تورکوم، دوغرویوم، چالیشقانیم. ایلکه‌م، کوچوک‌لریمی قوروماق، بویوک‌لریمی سایماق، یوردومو، میلّتیمی، اؤزومدن چوق سئومکتیر. اولکوم، یوکسلمک، ایله‌ری گیتمکتیر. ائی بویوک آتاتورک! آچتیغین یولدا، گؤستردیگین هدفه دورمادان یورویه‌جگیمه آنت ایچه‌ریم. وارلیغیم تورک وارلیغینا آرماغان اولسون. نه موتلو تورکوم دیینه! 

## قایناقلار

## اتک‌یازی

بؤلمه:تورکچولوک
بؤلمه:مصطفی کمال آتاتورک
بؤلمه:تورکیه تاریخی
بؤلمه:تورکیه
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱

**آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱** آسیا فوتبالیندا، کولوبلار آراسینداکی ان یوخاری سطحده آسیا فوتبال کونفدراسیونو طرفیندن قورولان فوتبال اویونلاری دی و آسیا قهرمانلار لیگی آدیله ۱۹-جی دووری دیر.

## هر فئدراسیونون تیم سهمیه‌سی
ای‌اف‌سی نین ۴۶ عوضو فئدراسیونونون (شومالی ماریانا آداسی فوتبال فئدراسیونون چیخانان سونرا) رئیتی، میلی فوتبال تیملرینین و کولوبلارینین گئچن دوروورد ایل‌ده‌کی  ایفالاری اساسیندا دیر.  
* فئدراسیونلار ایکی منطقه‌یه بولونوبلر:
** **غرب منطقه‌سی** فئدراسیونلاری‌کی غرب آسیا فوتبال فئدراسیونو (WAFF)، مرکزی آسیا فوتبال فئدراسیونو (CAFA) و جنوب آسیا فوتبال فئدراسیونوندا (SAFF) عوضو اولوبلار.
** **شرق منطقه‌سی** فئدراسیونلاری‌کی آسئآن فوتبال فئدراسیونو (AFF) و شرق آسیا فوتبال فئدراسیونوندا (EAFF) عوضو اولوبلار.
* هر منقطه‌نین، قروپ مرحله‌سینده ۴ قروپا بولونوبلر کی ۱۲ تیم موستقیم و قالان ۴ تیم پلی آف اوینلاریله موشخص اولونور.

* ای‌اف‌سی رئیتینقی اساسیندا، هر منطقه‌ده‌کی ان یاخشی ۱۲ فئدراسیون کی ای‌اف‌سی شاخیصلرین یئرینه یئتیره بیلسه آسیا قهرمانلار لیگینه داخیل اولابیلر.

* هر منطقه‌نین ان یاخشی آلتی فئدراسیونو لاپ آزی موستقیم بیر یئر قروپلار مرحلهسینده قازانیر. قالان یئرلر پلی آف اویونلاریله موشخص اولونور (همچنین آی‌اف‌سی کاپینین قروپ مرحله‌سینین یئرلری):

** ۱-جی و ۲-جی رئیت‌ده کی فئدراسیونلارین هر بیریسی، اوچ موستقیم یئر و بیر پلی آف اویونیله یئر قازانیللار.
** ۳-جو و ۴-جو رئیت‌ده کی فئدراسیونلارین هر بیریسی، ایکی موستقیم یئر و ایکی پلی آف اویونیله یئر قازانیللار.
** ۵-جی رئیت‌ده کی فئدراسیونلارین هر بیریسی، بیر موستقیم یئر و ایکی پلی آف اویونیله یئر قازانیللار.
** ۶-جی رئیت‌ده کی فئدراسیونلارین هر بیریسی، بیر موستقیم یئر و بیر پلی آف اویونیله یئر قازانیللار.
** ۷-جی دن ۱۲-جی رئیت‌ده کی فئدراسیونلارین هر بیریسی،  بیر پلی آف اویونیله یئر قازانیللار.
* هر بیر فئدراسیون اوچون ماکسیموم یئر سایی‌سی، ان یوخاری لیگده‌کی سئچیلن تیملرین عومومی سایی‌سینین اوچده-بیری تشکیل ائدیر.
* اگر هر فئدراسیون موستقیم گیریش سهمیه‌سین ائلدن وئرسه، او سهمیه‌لر ان یوخاری سطحده‌کی فئدراسیونلار آراسیندا بولونور و هر فئدراسیون لاپ چوخو اوچ سهمیه آلابیلر.
* اگر هر فئدراسیون پلی آف سهمیه‌سین الدن وئرسه، او سهمیه‌لر آیری فئدراسیونلارا وئریلمایاجاق.

### فدراسیون رئیتی

## تیملر
*آشاغاداکی ۵۲ تیم ۲۳ فئدراسیوندان بو ریقابتلره قوشولوبلار.*

;نوتلار

## زامانلار
یاریشمانین زامانلاری آشاغاداکی کیمن دیر.

۲۵ ژانویه ۲۰۲۱-جی ایلده ای‌اف‌سی موسابیقه‌نین جدولین یایملادی. قروپ مرحله‌سی مرکزلشدیریلمیش و جوت اویون شکلینده و ۱۶-جی دوور و دورده بیر فینال تکجه بیر اویون شکلینده اوینانیر.

نوت:
* غ: غرب منطقه‌سی
* ش: شرق منطقه‌سی

ریقابتلرین اصل زامانلاری و پندام‌دان قاباق آشاغاداکی دورومدا یازیلمیشدیر.

## پلی آف سئچیمی
**'


===ایلکین مرحله===


===پلی آف مرحله‌سی===


==قروپ مرحله‌سی==
**'

### قروپ آ

### قروپ ب

### قروپ س

### قروپ د

### قروپ ی

### قروپ ف

### قروپ ق

### قروپ ه

### قروپ خ

### قروپ ج

### ایکینجی یئرده‌کی تیملر
#### غرب منطقه‌سی

#### شرق منطقه‌سی

## ناک اوت مرحله‌سی
**

### ۱۶-جی مرحله

### دورده بیر فینال

### یاری فینال

### فینال

## یاخچی قول ووْرانلار

## همچئنین باخ
*2021 AFC Cup

## قایناقلار

## لینکلر
*
*AFC Champions League 2021, stats.the-AFC.com

بؤلمه:آسیا قهرمانلار لیگی مووسوملر
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ پلی آف سئچیمی

**آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰ پلی آف سئچیمی** ۷ آوریل ۲۰۲۱ دن باشلاندی. بو مرحله‌ده کی ۱۵ تیم اویونلاری تکجه ۴۰ آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ قروپ مرحله‌سینین  قالان ۷ تیمینین موشخص اولماسینا گوره قورولدو..

## تیملر
آشاغاداکی ۱۵ تیم ایکی منطقه‌یه بولوندولر و پلی آف سئچیلمه‌سینه گیردیلر کی ایکی دووره‌یه شامیل اولور:
*۲ تیم موقدماتی دوورده گیردیلر.
*۱۳ تیم پلی‌آف دوورونده گیردیلر.

## فورمت

پلی آف سئچیلمه‌سینده هر اویونون نتیجه‌سی بیر اوینلی موسابقه‌یله تعیین اولاجاق و اگر علاوه‌وقت و پئنالتی لازیم اولسا ایستیفاده اولونابیلر.

## زامانلار
هر دوورون اویونلاری آشاغاداکی زامانلاردا قورولاجاق. 

## براکئت




### پلی آف غرب ۱
* **[[آلمالیق فوتبال کولوبو|آلمالیق]]** تیمی قروپ آ-یه یول تاپدی.

### پلی آف غرب ۲
* **[[هاوا قوه‌لری (عراق) فوتبال کولوبو|هاوا قوه‌لری]]** تیمی قروپ ب-یه یول تاپدی.

### پلی آف غرب ۳
* **[[فولاد خوزیستان فوتبال کولوبو|فولاد]]** تیمی قروپ د-یه یول تاپدی.

### پلی آف غرب ۴
* **[[الوحده ایمارات فوتبال کولوبو|الوحده]]** تیمی قروپ ی-یه یول تاپدی.

### پلی آف شرق ۱
*** [[کایا ایلویلو فوتبال کولوبو|کایا ایلویلو]]** تیمی قروپ ف-یه یول تاپدی.

### پلی آف شرق ۲
*** [[سرزو اوساکا فوتبال کولوبو|سرزو اوساکا]]** تیمی قروپ ج-یه یول تاپدی. شان یونایتد و ملبورن سیتی اینصیراف وئردیلر.

### پلی آف شرق ۳
*** [[پوهانق استیلرز فوتبال کولوبو|پوهانق استیلرز]]** و ** [[راتچابوری فوتبال کولوبو|راتچابوری]]** تیملری قروپ ق-یه یول تاپدیلار.

### پلی آف شرق ۴
*** [[دائجو فوتبال کولوبو|دائجو]]** تیمی قروپ خ-یه و **[[چیانقرای یونایتد فوتبال کولوبو|چیانقرای یونایتد]]**  تیمی قروپ ه-یه یول تاپدیلار.

## موقدماتی دوور
### خولاصه‌سی


|+غرب منطقه‌سی

|}

### شرق منطقه‌سی

----

## پلی‌آف دووری
### خولاصه‌سی



|+غرب منطقه‌سی

|}

|+شرق منطقه‌سی

|}

### غرب منطقه‌سی

----

----

----

### شرق منطقه‌سی

----

----

----

## نوتلار

## قایناقلار

## لینکلر
*
*AFC Champions League 2021, stats.the-AFC.com
قدیم تاریخ

**قدیم تاریخی** یا **باستان تاریخی** بیر ایصطلاح دیر کی کئچمیش زامان لاردا اولان ایتیفاقلارا مربوط اولور و اونلاری روایت الییر.

قدیم تاریخ دِمَلی او زاماندان باشلانیر کی بَشَر یازماقی ایختیراع اِدیب و وقایعی ثبت الماق اوچون ایقدام اِلَدی.

قدیم تاریخین اوزوناسی ۵۰۰۰ ایل تخمین وورولور کی میخ خطی سومریلر زامانیندان باشلانیر.

## قایناقلار

بؤلمه:تاریخ
مراوه‌تپه

**مراوه‌تپه** گولوستان اوستانی‌ مراوه‌تپه بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۸,۶۷۱ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:مراوه‌تپه بؤلگه‌سی
بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
هاوا قوه‌لری (عراق) فوتبال کولوبو

**هاوا قوه‌لری** () عراق دا بیر فوتبال کولوبو دی. 

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۳۱ - جی ایلینده عراق اؤلکه‌سینده یارانانلار
خان احمدخان گیلانی

**خان احمدخان گیلانی** (۹۴۲ – ۱۰۰۵ ه‍. ق) کیاییان سیلسیله‌سینین سؤنونجو کارکیاسی گیلان‌دا ایمیش. او ۹۴۳ ه‍. ق/ ۱۵۳۸ م، ایلینده بیر یاشیندا اولاندا آتاسی ایکینجی کارکیا حسن بیردن اؤلندن سؤنرا حوکومته چاتدی، ۹۷۵ه‍.ق قدر بیه‌پیش و اونان سؤنرا گیلانین بوتونونه حوکومت ائدیب. او شاه طهماسبین دستوری ایله زیدیه مذهبین اون‌ایکی ایماملی شیعه مذهبینه دییشدیریب، آما عوثمانلیلار ایله ایرتیباط توتماقا باشلایاندا و قزوینه حمله ائتمک اوچون شیروان و لاهیجانا قؤشون گؤندرمک ایسته‌مک‌له، شاهؽن گؤزوندن دوشدو. همان ایلده شاه طهماسبین دستوری ایله دستگیر و قاه قاه قالاسی و استخر قالاسی‌ندا زیندانی اولدو. ۹۸۵ ه‍.ق ده شاه محمد خدابنده زامانیندا آزاد اؤلوب و یئنه حوکومته چاتدی. شاه عباسین قؤشونلاری ابریشم یؤلونا و گیلانین خاصا جوغرافیایی موقعیتینه و همچینین عوثمانلی‌لار ایله ایرتیباطین دوام وئرن خان‌احمدخانین حوکومتینه خاتیمه وئرمق اوچون ۱۰۰۰ ه‍.ق ایلینده گیلانا حمله ائتدیلر و خان احمدخان شیروانا قاچدی. او عمرونون بقیّه‌سین عوثمانلی ایستانبول و بغداد دا گئچیددی و ثمری اولمایان ایشلر قودرته قاییدماق اوچون ائتدی. خان احمد ۱۰۰۵ ه‍.ق ده بغداد دا اؤلده و نجف‌ده گورلاندی.

   

## قایناقلار
مئیدان چایی

**مئیدان چایی** تبریزین مرکزیندن کئچن ۲۵ کیلومتر اوزونلوغونداکی بیر چای دیر. بو چایین منبعی سهند داغینان گلیر.

## بیرده باخ

* آجی چای
## قایناقلار

بؤلمه:تبریز چایلاری
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی
کوک

کوک هر هانسی موحیط ده یارپاق و موعین قایدا اوزره دوزولموش تومورجوقلاردان محروم اولان بیتکی اولاراق. بعضی بیتکیلر کوکلری اولمور. کوک سیستمی ایکی جور اولور: میل کوک و ساچاقلی کوک سیستمی.

## کوک سیتمی و کوکون نوولاری

اوتلار و آغاجلار کوک سیستمینه مالیکدیلر. کوک بیتکینین اساس اورقانلارین بیریدیر. کوک اساس وظیفه لریندن بیری بیتکی تورپاغا برکیتمده و توپراغداکی سویو الجه ده مینیرال ماده لری سورماقدیر.

## قایناقلار
میداد

**میداد** یوخسا **کارانداش** یازی یازماق شکیل و سیزگی چکمک اوچون تاختایا گئیدیریلمیش نازیک گرافیت یاخود قورو بویاق چوبوغو.

## میدادلارین اجدادلاری

ایلک واریلنتی عصریده تاختانین آراسیندا قویولماسینی فرانسیز کیمیاگری نیکولا کونت تکلیف ائدیب.

## ایلک اصیل میداد

## قایناقلار

بؤلمه:دفترخانا لوازیماتلاری
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ قروپ مرحله‌سی

**آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ قروپ مرحله‌سی** ۱۴ فوریه دن ۳۰ فوریه ۲۰۲۱ آراسیندا غرب منطقه‌سینده قورولدو. ۴۰ تیم قروپ مرحله‌سینده ریقابت ائتدیلر و بو مرحله‌نین سونوندا ۱۶ تیم آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱-نین ناک اوت مرحله‌سینه یول تاپدیلار.

## قورعه

قروپ مرحله‌سینین قورعه مراسیمی ۲۰۲۱ ژانویه ۲۷ تاریخینده ای‌اف‌سی نین مرکزینده و کوالالامپور شهرینده قورولدو. ۴۰ تیم ۱۰ قروپا بولوندو کی هر قروپدا ۴ تیم واریدی: ۵ قروپ غرب منطقه‌سینین تیملرینه شامیل اولدو (آ-ی قروپلاری) و ۵ قروپ غرب منطقه‌سینین تیملرینه (ف-ج قروپلاری). او تیملرکی بیر فئدراسیونا مربوط اولوردولار بیر قروپدا اولابیلمزلر.

} TBD
|-
| چونبوک
| Port
| Viettel
| TBD
|-
| BG Pathum United
| بیجینق (قوانقژو)
| جوهور
| راتچابوری
|-
| قوانقژو (شاندونق)
| ناقویا
| تامپینس
| TBD
|}

## فورمت

قروپ مرحله‌سینده، هر قروپ مرکزلشدیریلمیش مکانلاردا ایکیقات اویون قایداسیندا اوینایاجاق. هر قروپون بیرینجی‌سی و هر منطقه‌دن اوچ ان یاخشی ایکینجی تیم، ناک اوت مرحله‌سینین، ۱۶-جی دوورونه یول تاپاجاق.

### برابرلیکین قازانماق شرطلری

تیملر ایمتیازا گوره سیرالانیللار (قازانان اوچون ۳ ایمتیاز، هئچ-هئچه اوچون ۱ ایمتیاز ، اوتوزان اوچون ۰ ایمتیاز). ایمتیازلار برابر اولدوقدا، اویونو قازانانلار آشاغاداکی قایدادا تطبیق ائدیلجاکلار (قایدالار ماده ۸.۳):
#برابر تیملر آراسیندا باش-باشا اویونلارداکی ایمتیازلار;
#برابر تیملر آراسیندا باش-باشا اویونلاردا قول فرقی;
#برابر تیملر آراسیندا باش-باشا اویونلاردا وورولان قوللار;
#برابر تیملر آراسیندا باش-باشا اویونلاردا ائودن ائشیکده وورولن قوللار; *(اویونلار مرکزلیشدیریلمیش مکاندا اوینانیلجاقی اوچون تطبیق اولونمور)*
#Iاگر ایکیدن چون تیم برابر اولسا و یوخاریداکی بوتون باش-باشا معیارلارینی تطبیق ائتدیکدن سونرا، و گینه ده او قروپون تیملری برابر اولسالار، یوخاریداکی بوتون باش-باشا معیارلار تیکرار او قروپون تیملرینه شامیل اولاجاق;
#بوتون قروپ اویونلاریندا قول فرقی;
#بوتون قروپ اویونلاریندا وورولان قوللار;
#اگر تکجه ایکی تیم قروپون سون مرحله‌سینده بیر بیرلرینن اویناسالار، پنالتی ضربه‌لری وورولاجاق;
#خطا کارتلارینین ایمتیازلاری (ساری کارت =  ۱ ایمتیاز، ایکی ساری کارت نتیجه‌سینده قیرمیزی کارت = ۳ ایمتیاز، موستقیم قیرمیزی کارت = ۳ ایمتیاز، ساری کارت دالیسیجا موستقیم قیرمیزی کارت = ۴ ایمتیاز);
#فئدراسیون رنکی.

## زامانلار
اویونلارین زامانلاری آشاغاداکی جدول کیمین دی.

### مرکزلشدیریلمیش یئرلر
۱۱ مارس ۲۰۲۱-جی ایل تاریخینده، ای‌اف‌سی ائو صاحیبی سئچیلن یئرلری موعین ائتدی.
*قروپ آ و د: ریاض، سعودی عربیستان
*قروپ ب: شارجه، ایمارات
*قروپ س: جده، سعودی عربیستان
*قروپ ی: Margao، هیندیستان
*قروپ ف، ق و ج: تایلند
*قروپ ه و خ: TBC

## قروپلار
### قروپ آ

----

----

----

----

----

### قروپ ب

----

----

----

----

----

### قروپ س

----

----

----

----

----

### قروپ د

----

----

----

----

----

### قروپ ی

----

----

----

----

----

### قروپ ف

----

----

----

----

----

### قروپ ق

----

----

----

----

----

### قروپ ه

----

----

----

----

----

### قروپ خ

----

----

----

----

----

### قروپ ج

----

----

----

----

----

## ایکینجی تیملرین یئری
### غرب منطقه‌سی

### شرق منطقه‌سی

## نوتلار

## قایناقلار

## لینکلر
*
*AFC Champions League 2021, stats.the-AFC.com
فدرالیسم

بندانگشتی|300x300پیکسل|دونیانین مووجود فئدرال اولکَلَری
**فدرال** یوخسا **فدرالیسم** لاتین کوکی فئدوسن دن دیر و موقاویله یا بیرلشماق معناسیندادیر. بو آنلام دا بیر نچه بؤلگه یا اؤلکه بیرلشیبلر و اؤنلارین طرفیندن بیر مرکزی دولت یارادیلیب.
بو سیستم ده آنایاسا دا مرکزی دولت و ایشتاتلار آراسئندا دولت گوجی بولونموشدور.

## فدرالیسم نومونه لری

### آمریکا بیرلشمیش ایستیتلری
ساغ|بندانگشتی|آمریکا خَریطه سی(50 ایالتدن دوزلیب)

#### اوروپا بیرلشمَسی
ساغ|بندانگشتی|اوروپا بیرلشمسینه قوشولان اولکلرین خَریطَسی

### استرالیا
بندانگشتی|استرالیا ایالت لری، استرالیا (قیرمزی)، نیو ساوت ولز (چَهرایی)، منطقهٔ شمالی (یوخاریداکی ساری)، کوئینزلند (گوی)، استرالیای جنوبی (بنووایی)، تاسمانی (اَشاقیداکی ساری)، ویکتوریا (یاشیل) و استرالیای غربی (نارنجی).

### کانادا
ساغ|بندانگشتی|کانادانین رجینال حوکومتی

### هیند
بندانگشتی|هیندوستانین ایالتلری موختلیف حیزب طرفیندن اداره اولونور

### روسیه

## قایناقلار

بؤلمه:سیاسی نظریه‌‌لر
بؤلمه:فدرالیسم
آلمالیق فوتبال کولوبو

**آلمالیق فوتبال کولوبو** (اؤزبک تورکجه‌سی: *OKMK futbol klubi / ОКМК футбол клуби*; روسجا: *Футбольный клуб АГМК*) اوزبکیستاندا بیر فوتبال تیمی دی.

## قایناقلار

بؤلمه:۲۰۰۴ - جو ایلینده اؤزبکیستان اؤلکه‌سینده یارانانلار
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ ناک اوت مرحله‌سی

**آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ ناک اوت مرحله‌سی** ۱۳ سئپتامبر دان ۲۷ نووامبر ۲۰۲۱ تاریخینه جان اوناناجاق. ۱۶ تیم بو مرحله‌ده ریقابت ائتدیلر و بو ریقابتلرین سونونداآسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۱ شام‍پیونو موشخص اولاجاق.

## سئچیلن تیملر
قروپ مرحله‌سینین هر قروپونون بیرینجی‌سی و ان یاخچی ایکینجی تیملرین اوچو، ۱۶-جی دووره گئلدیلر.



### بیرلشمیش جدول






;غرب منطقه‌سی
بیر اویونلی اویون (۱۳–۱۴ سئپتامبر ۲۰۲۱)



;شرق منطقه‌سی
بیر اویونلی اویون (۱۴–۱۵ سئپتامبر ۲۰۲۱)



## فورمت

ناک اوت مرحله‌سینده، ۱۶ تیم فینالا جان ایکی آیری منطقه‌نین تیملرینین آراسیندا حذفی شکلده اویناناجاق.

## زامانلار
هر دوورون زامانلاری آشاغیداکی کیمی دیر.

## براکت
ناک اوت مرحله‌سینین براکئتی آشاغاداکی جدول کیمی تعیین اولدو:

براکئت، دورده بیر فینال دان سونرا تعیین اولدو.




## ۱۶-جی دوور
### خولاصه‌سی


|+غرب منطقه‌سی

|}

|+شرق منطقه‌سی

|}

### غرب منطقه‌سی

----

----

----

### شرق منطقه‌سی

----

----

----

## دورده بیر فینال
### خولاصه‌سی


|+غرب منطقه‌سی

'''
|}

|+شرق منطقه‌سی

|}


### غرب منطقه‌سی

----

### شرق منطقه‌سی

----

## یاری فینال
### خولاصه‌سی

The semi-finals were played over one leg.

|+غرب منطقه‌سی

|}

|+شرق منطقه‌سی

|}

### غرب منطقه‌سی

### شرق منطقه‌سی

## فینال


فینال اویونو ۲۳ نووامبردا اویناندی.


## نوتلار

## قایناقلار

## لینکلر
*, the-AFC.com
*AFC Champions League 2021, stats.the-AFC.com
سیمین‌شهر

**سیمین‌شهر** گولوستان اوستانی‌ گوموشان بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۷٬۲۰۵ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Khanbehbin entry  in the Dehkhoda Dictionary (Persian)
* [Khanbehbin map](http://es.getamap.net/mapas/iran/(ir17)/_khanbehbin/)
* Khanbehbin geographical map 

بؤلمه:گوموشان بؤلگه‌سی
بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
گوموشان بؤلگه‌سی

**گوموشان بؤلگه‌سی** ()، ایران گولوستان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی گوموشان شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۶۸،۷۷۳ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش
* بخش مرکزی:
** شهر: گوموشان
** دهستان‌ها: دهستان جعفربای شرقی، دهستان جعفربای غربی
* بخش گلدشت:
** شهر: سیمین‌شهر
** دهستان‌ها: دهستان استرآباد جنوبی، دهستان انجیرآب، دهستان روشن آباد

## قایناقلار

بؤلمه:گوموشان بؤلگه‌سی
بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
موسولمانسکی ایزوستیا (قزئت)

**موسولمانسکی ایزوستیا** (Musulmanskiye İzvestiya)— باکی موسلمان ایجتیماعی تشکیلات‌لاری‌نین مطبوع اورقانی.  

## تاریخی
 " کاسپی "  قزئتی‌نین تحریه‌سی ایله کومیته‌نین مطبوعات اورقانین نشری حاقیندا راضی‌لیغا اساساً، قزئتین 30 آوریل1917-جی ایل 95-جی ساییدان اعتیباراً 4-جو صحیفه سی " باکی موسلمان ایجتیماعی تشکیلات‌لاری کومیته‌سی‌نین خبرلری "  آدی ایله چیخماغا باشلامیشدی. ژوئن‌ین 9-دان اعتیباراً  " خبرلر " این مووقّتی رداکتورو جئیهون بیگ حاجی‌بیلی ایدی. بورادا میلت‌لرین اؤز موقدّراتینی تعیین ائتمه‌سی پروبلمی باشلیجا مسله کیمی ایشیقلاندیریلیردی. " خبرلر " ده  " حاضیرکی وظیفه لره دایر " ،  " میلّی کومیته‌ده " ،  " بیز نئجه ایشله‌ملی‌ییک " ،  " وظیفه لریمیز "  باشلیق‌لاری آلتیندا ماتریال‌لار درج ائدیلیردی.  

## فعالیتی
  قزئتده مونتظم اولاراق قوزئی قافقاز، تورکوستان، وولقابویو و دیگر تورک دیارلاریندان خبرلر درج ائدیلیر، روسیه خالق‌لاری آراسیندا موسلمان و تورک همرأی‌لیگی، روسیه‌نین و دونیانین تورک و موسلمان جمعیت‌لری‌نین قورولوشو حاقیندا، " موساوات "  پارتیاسی‌نین تاثیر دایره‌سی‌نین گئنیشلندیگی، حتّی استاوروپولدا اؤز شؤعبه‌سینی یاراتدیغی باره ده معلومات‌لار وئریلیردی. روسیه‌نین موسلمان مطبوعاتیندان پارچالار،  " موساوات "  پارتیاسی‌نین اورقانی اولان  " آچیق سؤز "  قزئتیندن تئز-تئز خولاصه لر، هابئله گورجو و ائرمنی مطبوعاتیندان یازی‌لار دا درج ائدیلیردی.  

 " خبرلر " ده موسلمان‌لارین سئچکی‌لرده ایشتیراکینا، طیبّی خیدمته، قادین‌لارین ایجتیماعی حیاتدا فعال‌لاشماسینا، طلبه گنجلر و موسلمان ضیالی‌لاری آراسیندا قارشی‌لیقلی موناسیبت پروبلم‌لرینه دایر ایضاحات ایشی آپاریلیر، تؤوصیه‌لر وئریلیردی. قزئتده موسلمان معمارلیق آبیده‌لری حاقیندا مقاله‌لر درج ائدیلیر، باکیداکی شیروانشاه‌لار سارایی‌نین تاریخی اهمیتی، تزار حاکیمیتی‌نین اونا اعتیناسیز موناسیبت بسله‌دیگی گؤستریلیردی.  " خبرلر "  آذربایجانین روس‌دیللی ضیالی‌لاریندا و بوتؤولوکده، آذربایجان خالقی‌نین سیاسی شوعورونون فورمالاشماسیندا، روسیه‌نین تورک و موسلمان خالق‌لاری‌نین همرأی‌لیگینده اهمیتلی رول اوینامیشدیر.

## قایناق

* Гасанов Г., Комитеть Бакинских мусульманских организаций "Tarix və onun problemləri", B., 2003, №2.

## اتک یازی‌لار

بؤلمه:قزئتلر
بؤلمه:درگیلر
سکینه آخوندزاده

**سکینه خانیم میرزه هئیبت قیزی آخوندزاده** (1865-1927)، ایلک قادین دراماتورق، یازیچی میرزه هئیبت آخوندزاده‌نین قیزی. سکینه خانیم آذربایجانین ایلک قادین موعلیمه‌لریندن‌دیر. یازیچی‌لیقلا، او جومله‌دن دراماتورژی ایله ده مشغول اولموشدو.  

## یاشاییشی
  سکینه خانیم 1865-جی ایلده قوبادا آنادان اولموش و ایبتیدایی تحصیلینی اورادا آلمیشدیر. آتاسی میرزه هئیبت  " فدا "  تخلوصلو ایله شعیرلر یازیردی و آ.آ.باکیخانوفون تشکیل ائتدیگی  " گولوستان "  ادبی مجلیسی‌نین عوضوو ایدی. 1900-جو ایلده عاییله‌سی ایله بیرلیکده باکی‌یا کؤچن سکینه خانیم حاجی زئین‌العابدین تاغی‌یئوین قیزلار مکتبینده شریعت و ادبیات درسلرینی تدریس ائتمیشدیر. باکیدا و قوبادا خالقین معاریف‌لنمه‌سی یولوندا بؤیوک ایشلر گؤرموش، قیز مکتب‌لری‌نین آچیلماسما، تحصیل آلان شاگیردلره مونتظم اولاراق مادّی یاردیم گؤسترمیشدی. 

## یارادیجی‌لیغی
  سکینه میرزه هئیبت قیزی آخوندزاده تئاتر هوسکارلاری ایله یارادیجی‌لیق علاقه‌لری ساخلامیشدی.  "علمین بهره‌سی "  پیئسینی و " گلین و قاینانا "  کومدی‌سینی یازیب. میلّی فولکلوروموز اساسیندا  "ابوالفض و رعنا "  حکایه‌سینی قلمه آلمیش، بو اثر اساسیندا ایسه عئینی‌آدلی اوپرا لیبرتوسو ایشله‌میشدی. س. آخوندزاده تورکیه ادبیاتیندان دا ماراقلی اثرلری دیلیمیزه چئویرمیشدی. نامق کمال یارادیجی‌لیغیندان حاضیرلادیغی  " بخت‌سیز بالا " ،  " ظولمون ثمره‌سی "  آدلی درام‌لاری اوزون ایل‌لر آذربایجان صحنه‌سینده حسین عربلینسکی‌نین، عباس میرزه شریف‌زاده نین ایشتیراکی ایله تاماشایا قویولموشدو. سکینه خانیم آخوندزاده مشهور فرانسه بسته‌کاری لئو دِلیبین  " لاکمه "  اوپراسی اساسیندا  " ظولمون ثمره‌سی "  آدلی درام اثرینی یازمیشدی. بو اثر ایلک دفعه  1914-جو ایلده تیفلیسده تاماشایا قویولاراق اوغور قازانمیشدی. سکینه خانیم آخوندزاده مشهور فرانسه بسته‌کاری لئو دِلیبین  " لاکمه "  اوپراسی اساسیندا درام اثری یازمیشدی. بو اثر  " نیجات "  تروپپاسیندا، 1920-جی ایل‌لرین اوّل‌لرینده میلّی درام تئاتریندا موختلیف صحنه قورولوشوندا تاماشایا قویولموشدو. 1927-جی ایلده اوزون سورن آسم خسته‌لیگیندن باکیدا دونیاسینی دَییشن سکینه خانیم آخوندزاده بی‌بی‌هئیبتده دفن اولونموشدو. 

  سکینه خانیمین یازدیغی اثرلر او دؤورون رپرسیالاریندان قورخان قارداشی ابراهیم بیگین قیزی ریحان توپچوباشوفا طرفیندن یاندیریلمیشدیر. همین دؤورده ریحان خانیم توپچوباشوفا آذربایجان رسام‌لار ایتیفاقی ایداره هئیتی‌نین صدر موعاوینی ایدی.  

## تئاتر صنعتینده تؤهفه‌لری
  سکینه خانیم آخوندزاده  " علمین بهره‌سی " ،  " گلین و قاینانا " ،  " بخت‌سیز بالا " ،  " ظولمون ثمره‌سی " ،  " حاق سؤز آجی اولار " ،  " شاهزاده ابوالفض "  و بیر چوخ پیئس‌لرین مؤلیفی‌دیر." ظولمون بهره‌سی "-نی حسین عربلینسکی 1914-جو ایلده تیفلیسده، عباس میرزه شریف‌زاده 1917-جی ایلده و 1922-جی ایلده باکیدا تاماشایا قویوبلار. اساس رول‌لاردا اؤزلری و کاظم ضیا، اسماییل طالبلی، یئوا اولِنسکایا، یونس نریمانوف اویناییبلار.  " بخت‌سیز بالا "  دا بو دسته‌لرین، دیگر اثرلر ایسه قیز گیمنازیاسی طلبه‌لری نین ایشتیراکی ایله گؤستریلیب. 

## اثرلری

*  " علمین بهره سی " (1904)  
*  " ظولمون ثمره سی "  ( " لاکمه " دن تبدیل "   
*  " گلین و قایینانا "   
*  " شاهزاده ابوالفض و رعنا خانیم "  (1918) 
*  " بخت‌سیز بالا "   

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
بؤلمه:قادین یازیچیلار
بؤلمه:قادینلار
گیلان‌غرب بؤلگه‌سی

**گیلان‌غرب بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی گیلان‌غرب شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۷٬۰۰۷ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی شهرستان گیلانغرب
** دهستان چله
** دهستان حومه
** دهستان دیره
** دهستان ویژنان
شهر: گیلانغرب

* بخش گواور
** دهستان حیدریه
** دهستان گوآور
شهر: سرمست

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:گیلان‌غرب بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
مه

**مه** (؛ )، میلادی ایلین بئشینجی آییدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
اوت

بندانگشتی
**اوت** (؛ ) میلادی ایلین سکیزینجی آییدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
سپتامبر

**سئپتامبر** (؛ ) میلادی ایلین دوققوزونجو آییدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
دالاهو بؤلگه‌سی

**دالاهو بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی کرندغرب شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۵٬۹۸۷ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی شهرستان دالاهو
** دهستان بان‌زرده
** دهستان بیونیج
** دهستان حومه کرند
شهر: کرند غرب

* بخش گهواره
** دهستان قلخانی
** دهستان گورانی
شهر: گهواره

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:دالاهو بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:۲۰۰۴ - جو ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
رضیه گنجوی

بندانگشتی|نظامی آدینا ادبیات موزه‌سی‌نین بیناسی‌‌نین پنچره‌سینده رضیه گنجوی‌ رسمی
  **رضیه گنجوی** — 12-13.عصرلرده یاشامیش آذربایجان شاعیره‌سی. ان چوخ روباعی‌لری ایله مشهوردور. 

## حاقیندا
  رضیه گنجوی نین اثرلرینه 14. عصرده جلال‌الدین خلیل شیروانی نین ترتیب ائتدیگی  " نزهة المجالس "  آدلی مجموعه ده راست گلیندیگیندن عالیم‌لر اونون 12-13. عصرلرده یاشادیغینی تخمین ائدیرلر.  

## روباعی‌لری

  یولون تورپاغی‌تک ائیله‌سن ده خوار،  

  یئنه ده قولونام، ائی عزیز دیلدار!  

  غرقم گؤز یاشینا، مرحمت قیلیب،  

  آلسان آغوشونا منی، نه اولار؟  

  ***  

  یوخوم یوخ، گئتمه سن، جانان، گؤزومدن،  

  گئتمه‌ییر گؤز یاشی بیر آن گؤزومدن.  

  چونکی سن گؤزومو ائتمیسن مسکن،  

  سئوینجدن یاش دامیر هر آن گؤزومدن.  

## قایناق

* Azərbaycan qadın şairləri antologiyası, "Avrasiya Press", Bakı, 2005

بؤلمه:قادین شاعیرلر
بؤلمه:قادینلار
بؤلمه:شاعیرلر
اوکتوبر

**اوْکتوْبر** (؛ ) میلادی ایلین اونونجو آییدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
نوْوامبر

**نوْوامبر** (؛ ) میلادی ایلین اون‌بیرینجی آییدیر.
## قایناقلار

بؤلمه:آیلار
روبل

**روبل** یا **روسیه روبلی** روسیه فدراسیونونون والیوتاسی. یوز کوپک بیر روبل دیر. ۳۶۰۰۰ ایران ریالی و ۰/۰۱۳۳ آمریکا دلاری ۱روبل ایله برابردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:روسیه
قؤنچه بیگیم

**قؤنچه‌بگیم** (تقر. 1827، ناخچیوان -؟) — آذربایجان شاعیره‌سی.  

## یاشاییشی و یارادیجی‌لیغی
   " ناخچیوانین سونونجو خان "-ی اولان احسان خانین قیزی‌دیر. 1837 ایلده ناخچیواندا آچیلمیش روس مکتبینه داخیل اولموش، روس و فارس دیل‌لرینی اؤیرنمیش، شرق ادبیاتینا ماراق گؤسترمیشدیر.  "قؤنچه‌یی-اولفت "  ادبی مجلیسی‌نین ایشتیراکچی‌لاریندان اولموشدور.  " بیگیم "  تخلوصو ایله لیریک شعرلر یازمیشدیر.  " شاهزاده ابراهیم "  داستانینا داخیل ائدیلن و بگیمین دیلیندن دئییلن شعیرلرین بیر قیسمی‌نین اونا عاییدلیگی احتیمال اولونور. احسان خانلا تانیش اولان گورجو شاعیری ن.باراتاشویلی ناخچیواندا ایکن اونونلا گؤروشموش (1845)، یارادیجی‌لیغی ایله ماراقلانمیش، اونا شعیر حصر ائتمیش ( "قونجابگیمین نغمه‌سی " )، بیر شعیرینی گورجو الیفباسی ایله کؤچوره‌رک، ترجومه اولونماق اوچون تیفلیسه گؤندرمیشدی. او، همین شعیرین مجلیس‌لرده اوخونماسی اوچون خواننده ستارا و شکیلی جعفره وئریلمه‌سینی مصلحت گؤرموشدو. ای.ک.یئنیکولوپووون یازدیغینا گؤره، باراتاشویلی‌نین اوندان ترجومه ائتدیگی بیر شعری خواننده ستّار گورجو دیلینده ایفا ائدیرمیش.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:قادین‌لار
بؤلمه:قادین شاعیرلر
بؤلمه:شاعیرلر
بی جی پاتوم یونایتد فوتبال کولوبو

**بی جی پاتوم یونایتد فوتبال کولوبو** () تایلند ده بیر فوتبال کولوبو دیر.

## قایناقلار

## لینکلر

* Official Website 
* Bangkok Glass at Thai Premier League

بؤلمه:۲۰۰۶ - جی ایلینده تایلند اؤلکه‌سینده یارانانلار
امین‌آباد (قرچک)

**امین‌آباد** تهران اوستانی قرچک بؤلگه‌سی‌نده یئرلشن بیر کند دیر. بو کند قرچک بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو‌نده یئرلشیب‌دیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:قرچک بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:تهران اوستانی‌نین کندلری
پاوه بؤلگه‌سی

**پاوه بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی پاوه شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۶۶،۵۷۸ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی
**دهستان شمشیر 
**دهستان هولی
* شهر: ‍‍‍‍‍پاوه

* بخش باینگان
**دهستان ماکوان 
**دهستان شیوه‌سر
* شهر: باینگان، بانه‌وره

* بخش نوسود
**دهستان سیروان 
* شهر: نوسود، نودشه

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:پاوه بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
باکی متروسو

**باکی متروسو** آذربایجان جومهوریتینین باشکندینده یئرلشیب دیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:مترو
قصر شیرین بؤلگه‌سی

**قصرشیرین بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی قصر شیرین شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۲۳٬۹۲۹ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی
** دهستان الوند
** دهستان نصرآباد
** دهستان فتح‌آباد
شهر: قصر شیرین

* بخش سومار
* دهستان سومار
شهر: سومار

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:قصر شیرین بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
ویتل فوتبال کولوبو

**ویتل فوتبال کولوبو** () ویئتنام دا بیر فوتبال کولوبو دیر.

## قایناقلار

## لینکلر
* The Cong Official Fan Club
* Squad The Cong 2009
* The Cong Club 
* Official website 

بؤلمه:۱۹۵۴ - جو ایلینده ویئتنام اؤلکه‌سینده یارانانلار
پورت فوتبال کولوبو

**پورت فوتبال کولوبو** ()تایلند ده بیر فوتبال کولوبو دیر.

## قایناقلار

## لینکلر

* http://portfootballclub.com/  Official Website (Thai)

بؤلمه:۱۹۶۷ - جی ایلینده تایلند اؤلکه‌سینده یارانانلار
روانسر بؤلگه‌سی

**روانسر بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی روانسر شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۷۷٬۶۵۷ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی
** دهستان بدر
** دهستان حسن‌آباد
** دهستان دولت‌آباد
** دهستان زالوآب
شهر: روانسر

* بخش شاهو
** دهستان قوری قلعه
** دهستان منصورآقایی

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:روانسر بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:۲۰۰۴ - جو ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
بهرنگ علوی

جایگزین=بهرنگ علوی|بندانگشتی|بهرنگ علوی

**بهرنگ علوی** (۱ فروردین ۱۳۵۹، تهران) ایرانلی سینما ، تئاتر و تلویزیون اوْیونجوسودور.
## قایناقلار

بؤلمه:ایرانلی کیشی سینماچیلار
بؤلمه:۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده ایرانلی کیشی اویونچولار
بؤلمه:Iranian male film actors
بؤلمه:تهرانلیلار
بؤلمه:Iranian Azerbaijani actors
آشیق نجف

**آشیق نجف** — اوستاد آشیق، شاعیر. آشیق علعسگرین شاگیردی. 

## یاشاییشی
  بایراموف نجف آللاهوئردی اوغلو 1876-جی ایلده گؤیچه ماحالی‌نین داشکند کندینده آنادان اولوب. نجف اولدوقجا یاراشیقلی، بویلو-بوخونلو،جوثّه‌لی اینسان اولوب.  

  موکمّل بیلیک، درین حافیظه‌لی، مؤعجیزه‌لی سس صاحیبی اولان آشیق نجف سلیقه-سهمانی، ادب-ارکانی ایله همیشه دیقتی چکر، آشیقدان چوخ بیگه، بیگ‌زاده‌لره اوخشایارمیش.  

  آشیق نجف آشیق علعسگره اون ایل شاگیردلیک ائدیب، اونونلا آغیر مجلیس‌لر یولا سالیب. آشیق نجف دده علعسگرین (1821-1926) ان چوخ سئودیگی شاگیردلریندن اولموشدور. اونون سسی آشیق اسدین (1874-1951) سسی ایله اویغون گلدیگیندن هر ایکیسینه مصلحت گؤررمیش کی، سیز دایم بیر یئرده اولون، بیر یئرده چالیب اوخویون. یوکسک سس تمپیرینه گؤره آشیق نجفله آشیق اسد اوتوزلوق لامپانی دفعه‌لرله توی مجلیس‌لرینده سؤندوررمیشلر. آشیق اسد همیشه صمیمیتله اعتیراف ائدرمیش کی، داشکندلی آشیق نجفین سسی منیمکیندن یوکسک و ملاحتلی ایدی. آشیق نجفله، آشیق اسد 1910-جو ایلده ایران سفرینده اولارکن تبریز آشیق‌لاری‌نین اوستادی اونلارا حؤرمت و احتیرام علامتی اولاراق هر بیرینه اون تئللی ساز باغیشلامیشدیر. بو سازا  "ختایی سازی‌"-دا دئییلیر - قولونون ایچی بوشدور.  

  آشیق نجفین بیر چوخ قودرتلی آشیق‌لار و شاعیرلر ایله یاخین دوستلوق موناسیبت‌لری اولموشدور. حتّی آشیق حسین بوزالقانلی آشیق نجفین اوغلان‌لاری شمیستان و شمیددینین کیروه‌سی اولموشدور. آشیق نجفین شمیستان، شمیددین، مکاییل، آستان و اسماییل آدیندا بئش اوغلو اولموشدور.  

  5 فوریه 1919-جو ایلده ائرمنی پولکوونیکی‌نین باشچی‌لیغی ایله  " کوللو "  تپه دئییلن یئرده آشیق نجفین بئلینه اودلو ساماوار باغلانمیش و بئش اوغلو ایله بیرلیکده وحشیجه‌سینه اؤلدورولموشدور.  

## یارادیجی‌لیغی
  آشیق نجفین آجیناجاقلی یاشاییشی و یارادیجی‌لیغی حاقیندا گئنیش معلومات بیر نئچه کیتاب‌لاردا وئریلمیشدیر:  

*   صراف شیرویه نین  " آغلاما، بولبول، آغلاما "  (1994) کیتابیندا  " آشیق نجف و گولوستان "  (ص.348-371) داستانی،  " ایگید اؤلر، آدی قالار "  (2002) کیتابیندا  " گؤیچه‌لی حاجی رحیم داستانی "  (ص.258-296) 
*   ائلدار اسماییلین  " آللاه آماناتی "  (1994) کیتابیندا  " نجف "  پوئماسی (ص. 85-109).  
*   ترلان گؤیچه‌لی‌نین  " گؤیچه آشیق مکتبی "  (1998) کیتابیندا (ص.92-105)  
*   خاسای زینالوفون  " گؤیچه‌سیز گونلریم "  (2006) کیتابیندا  " آشیق نجف داستانی "  (ص.129-168) 
*   آراز یاقوب ا‌وغلو، داشکند آشیق‌لاری و شاعیرلری، باکی، نورلان-2008.  

## قایناق

*   آشیق نجف — اوستاد آشیق، شاعیر. آشیق علعسگرین شاگیردی.  
*   قارا نامازوف.  " آشیق‌لار "  (1. کیتاب)، باکی،  " صدا " ، 2004. ص.320.  
*   آراز یاقوب‌اوغلو، داشکند آشیق‌لاری و شاعیرلری، باکی-2008  
*   صراف شیرویه  " ائرمنی‌لر آشیق نجفی نئجه اؤلدوردولر؟ " ، بوتؤو آذربایجان قزئتی. نؤمره 05. 11 دسامبر 2008-جی ایل.  
*   آزاد اوزان کریملی،  " موسیقی دونیاسی "  ژورنالی، نؤمره3-4، 2000-جی ایل. ص.132.  
*   موسی نبی‌ اوغلو.  " اوزان-آشیق دونیاسی " . باکی: نورلان، 2010، (شکیللی)، ص.10.  

بؤلمه:آشیقلار
مئلیندا قئیتس

**مئلیندا آن قئیتس** (**فرئنچ**; دوغوم آقوست ۱۵، ۱۹۶۴) آمریکالی بیر خیریه‌چی و مایکروسافتین کئچمیش باش مودورو. ۲۰۰-جی ایلده، حیات یولداشی بیل قئیتس ایله بیرلیکده ۲۰۱۵-جی ایله‌جان دونیانین ان بویوک اؤزل خیریه تشکیلاتی اولان بیل و مئلیندا قئیتس بونیادین قوردو.

## قایناقلار

* Profile at the Bill & Melinda Gates Foundation 
* 
* 
* 
* 
* 
* Melinda Gates Goes Public, *Fortune* magazine, January 4, 2008
* Melinda Gates Philanthropic Profile , GiveSmart.org, November 2012
* Melinda Gates   Video produced by **

بؤلمه:۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:آمریکالی خیرلر
بؤلمه:دالاس دوغوملو ایش آداملاری
بؤلمه:سیاتل دوغوملو ایش آداملاری
بؤلمه:تکزاس دوغوملو ایش آداملاری
بؤلمه:مدینا، واشینقتون دوغوملولار
بؤلمه:سیاتل دوغوملولار
اتریوم

**اتریوم** ( آکیللیی () قراردادلار اوستونده یارادیلمیش و مرکزلشدیریلمیش آچیق منبعلی بیر بلاک زنجیری دیر.

*اتریوم دونیانین ایکینجی گوجلو کریپتو کوینی دیر بو کریپتوکوینون الینین آلتیندا چوخ سایی دا کریپتو کوینلار وار اورنک یونی سواپ اتریوم کلاسیک ال آر سی و... بو گروپا دی فای آدلانئپ لار.*

## قایناقلار


بؤلمه:کریپتوکارنسیلر
صحنه بؤلگه‌سی

**صحنه بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی صحنه شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۷۰٬۷۵۷ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی
** دهستان خدابنده‌لو
** دهستان صحنه
** دهستان گاماسیاب
** دهستان هجر
شهر: صحنه

* بخش دینور
** دهستان حر
** دهستان کندوله
** دهستان دینور
شهر: میان‌راهان

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:صحنه بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
آنتروپولوژی

**آنتروپولوژی** بیلیم باخیشنان اینسان لاری تانیماق دیر بو بیلیم‌ده اینسانین داورانیشی بیولوژی کولتورلری و سوسیالاری کئچمیش و ایندی کی چاغیندا اؤرنک آنا دیلین اینسان یاشامینی نه جور اتکیلدیگی.
قازی بیلیم بایولوجیکول سوشیوکالچرال(صنعت موزیک ایکونومی یا ایقتیصاد سیاسی ایقتیصاد قالخینماق اویناما جینست سایکولوژی مدیا و فیلم) لینقویتیک(اینسان لارین ایرتیباط یا ایلیشکین لری ایچین)

آرکولوژی یا قازی بیلیم اینسان لارین گوردوغو ایشلرین فیزیکال اولاراخ دیقته چکیر آرکولوژی آمریکا و کانادا دا آنتروپولوژینین بیر شوبه سی دیر.آما اروپا دا اوز حاقیندا دیسیپلین اولاراخ گورونیر.

## اتیمولوژی
آنتروپولوژی اوز اونایلانمیش تاریخه رفرنس اولونموش ایلک آلمان رنسانسیندا ماگنوس هوند و اتو کاسمن اثرلرینده گلمیش. اونلارین آنتروپولوژیا ددیکلری ینی لاتین ده ایکی کلمه نین قاریشیغینان آنتیک یوناندان گلمیش آنتروپوس و لوگوز و اینگلیس دیلینده اشلنمغه باشلادی.

بندانگشتی|جایگزین=آنتروپولوژیست قیرمیزی دری لرنن
## قایناقلار
http://en.wikipedia.org/wiki/Antropolgy
ثلاث باباجانی بؤلگه‌سی

**ثلاث باباجانی بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمانشاه اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی تازه‌آباد شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۵٬۲۱۹ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

* بخش مرکزی
** دهستان خانه‌شور
** دهستان دشت حر
شهر: تازه‌آباد

* بخش ازگله
** دهستان ازگله
** دهستان جیگران
** دهستان سرقلعه
شهر: ازگله

* ‌بخش زمکان
** دهستان زمکان جنوبی
** دهستان زمکان شمالی
شهر: -

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:ثلاث باباجانی بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
روسیه اوکراینلی‌لاری

**روسیه اوکراینی‌لاری** روسلار و تاتارلاردان سونرا روسیه‌نین ۳-جو بویوک ائتنیک گوروهودولار کی روسیه‌نین ۱.۴٪ین (۱.۹ میلیونون) تشکیل وئریرلر.

اوکراینالی‌لار همچنین اوروپانین ۶-جی بویوک خالقی دیرلار. اوکراینالی لار ایسلاویک اولوسلاردان ساییلیرلار. 

اوکراینالی لارین جمعیت سایی‌سی بوتون دونیا دا ۳۷میلیون‌دان دا کئچیر. بو خالقین اوکراین‌دان سونرا ان چوخ یاشادیقی یئری روسیه‌ده.

## قایناقلار

بؤلمه:روسیه‌ده یاشایان خالقلار
آذربایجانین اینضیباطی بؤلگوسو

آذربایجان جومهوریتی اینضیباطی جهتدن جومهوریته تابع اولان ۶۶ رایونا () و ۷ شهره () بولونور. بونلاردان ۷ رایون و ۱ شهر ناخجیوان موختار جومهوریتینین داخیلینده‌دیر. بؤلگه‌لر داها دا بلدیه‌لره () بؤلونور.

بونلاردان علاوه آذربایجانین ریونلاری ۱۰ ایقتیصادی رایونا () بؤلونور.
هر بیر ایقتیصادی رایون بیر سیرا رایونلاری احاطه ائدیر. ناخجیوان موختار جومهوریتی آیری، ۱۰-جی ایقتیصادی رایون تشکیل ائدیر.

## اینضیباطی بؤلگولر
### بیتیشیک آذربایجان

کئچمیش داغلیق قاراباغ موختار ویلایتینین اراضیسی، خوجاوند، شوشا، خوجالی، ایندی کلبجیرین شرق حیصه‌سی و ترترین غرب حیصه‌سیندن عیبارتدیر. موختار ویلایت ۲۶ نووامبر ۱۹۹۱-جی ایلده آذربایجان اس‌ای‌آر پارلامئنتی طرفیندن لغو ائدیلدی. او واختدان بوطرفه موختار ویلایتین اراضیسی یوخاریدا گوستریلن رایونلار آراسیندا اینضیباطی اولاراق بؤلوندو

بیرینجی قاراباغ ساواشینین نتیجه‌سینده داغلیق قره باغ و اطراف رایونلارین چوخو ائتنیک ارمنی قووه لرینین ایشغالی آلتینا گیردی. The self-proclaimed قوندارما داغلیق قاراباغ جومهوریتی (NKR) also controlled a large part of southwestern Azerbaijan outside Nagorno-Karabakh. The Azerbaijani districts completely or partially in the NKR are noted in the list. The NKR does not recognise these districts and has its own system of administrative division. Azerbaijan regained control of some of these districts following the ۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی.

آشاغیداکی سیاهی ناخجیوان موختار جومهوریتینین ریونلاری خاریجینده آذربایجانین اساس حیصه‌سی اوچوندور.

### ناخجیوان موختار جومهوریتی

ناخجیوان موختار جومهوریتی ۷ رایونو و بیر بلدیه‌سی آشاغیدا وئریلمیشدیر

## ایقتیصادی رایونلار
بندانگشتی|Azerbaijan is divided into 10 Economic Regions.

## See also
* ISO 3166-2:AZ
* List of regions of Azerbaijan by Human Development Index

## References

بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین ایداری بؤلونوشو

بؤلمه:اؤلکه بؤلونوش‌لری آسیادا
حافظ دیوانی

**حافظ دیوانی** حافظ شیرازی نین شعرلرینین کیتابی. بو شعرلرین چوخی فارس دیلینه یازیلیب، امّا بیر عرب دیلینده غزل و بیر تعداد ایکی دیللی غزل داها وار. بو دیوانین ان مهم حصّه‌سی غزللری دیر کی ساییسی ۵۰۰دن اسگیک دیر.

## قایناقلار
کرند غرب

**کرند غرب** کیرمانشاه اوستانی‌ دالاهو بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۷٬۷۹۸ نفر جمعیتی واردیر.

## قایناقلار

بؤلمه:دالاهو بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمانشاه اوستانی‌نین شهرلری
شهرداری اورمیه والیبال کولوبو

**شهرداری اورمیه والیبال کولوبو** یا دا **اورمیه بلدیه والیبال کولوبو** — آذربایجانین اورمیه شهرینده یئرلشن بیر والیبال کولوبودور کی ایرانین والیبال سوپر لیگینده اویناییر.

اورمیه ۱۳۴۵-جی شمسی ایلدن تیمدارلیقی باشلادی و ۱۳۵۴-جی ایلده بیرینجی سری ایران سوپر لیگی‌نین بیرینجی دوره‌سینده(جام پاسارگاد) پاس رضاییه آدی ایله موسابقاتا قاتیلدی و بو دوره‌ده اؤلکه‌نین ۷-جی مقامینا چاتدی.

## تیمین آدی حاقیندا
۱۳۴۵-جی ایلدن کی اورمیه والیبالدا تیمدارلیقی باشلادی، فرقلی آدلارلا فرقلی ایسپانسرلر اورمیه والیبال تیمینین حامیسی اولدولار. پاس، مقاومت، سمن سو، آذرپیام، پگاه، فولاد و آخیردا شهرداری اورمیه اورمیه تیمی‌نین گوردوغو آدلاردیلار.

#### اورمیه تیمینین آدلاری ایسپانسر اساسیندا
* مقاومت (۱۳۷۷–۱۳۷۴)
* مقاومت استقلال (۱۳۷۸–۱۳۷۷)
* مقاومت (۱۳۷۹–۱۳۷۸)
* شهید باکری (۱۳۸۰–۱۳۷۹)
* سمن سو (۱۳۸۱–۱۳۸۰)
* پگاه (۱۳۸۶–۱۳۸۱)
* فولاد (۱۳۸۷–۱۳۸۶)
* هیئت والیبال (۱۳۸۹–۱۳۸۷)
* شهرداری (ایندی-۱۳۸۹)

## اویونچولار
۹۹-جو ایل (نائب قهرمان)
*  سعید مصطفی‌وند (کاپیتان)
*  پوریا فیاضی
*  محمد طاهر وادی
*  پوریا یلی
*  مرتضی شریفی
*  احد رضایی
*  محمد رضا حضرت پور
*  امیر خداپرستی
*  قاسم کارخانه
*  میلاد فتاحی
*  مهران فیض امام دوست
*  مسعود غلامی
*  فرهاد سال افزون
*  امیر حسین همتی
*  میثم صالحی

## تانینمیش خاریجی اویونچولار
*  رناتو آدورنلاس
*  رناتو هرملی مندز دسوزا
*  ویکتور گابریل
*  تونی کواچویچ
*  ایوان استلجیچ
*  سایا توسلف
*  مارکو نارانچی
*  آیدین ایسکوویچ
*  اسلوبودان کواچ
*  کراسیمیر استفانوف
*  یاسر پورتوندو
*  نیکولای نیکولوف
*  ولیکو پتکوویچ
*  ولادو پتکوویچ
*  والریو ورمیلیو
*  دراگان تراویتسا
*  اولی-پکا اویانسیوو
## بیرده باخ
* اورمیه
* والیبال
## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Shahrdari Urmia Fan's Portal 
* Cheering of spectators Shahrdari Urmia in Ghadir Area
* Rosters

بؤلمه:اورمیه
بؤلمه:ایدمان اورمیه‌ده
بؤلمه:ایدمان آذربایجاندا
بؤلمه:ایدمان ایراندا
بؤلمه:شهرداری اورمیه والیبال کولوبو
باسدیرما

بندانگشتی|باسدیرمانین حاضیرلانیشی
 **باسدیرما** — اتین موختلیف ادویات و دوزلا قورودولماسی ایله حاضیرلانان یئمک. باسدیرما قدیم تورک یئمگی‌دیر. باسدیرمانین ایلک حاضیرلانیشی نین اورتا آسیا هون‌لارینا مخصوص اولدوغو بیلینیر.  

## تاریخی و اتیمولوژیسی
  باسدیرما تورک دیلینده گوجلو باساراق سیخما دئمکدیر.اورتا آسیادا یاشایان تورک‌لر آتین اتینی آیاق‌لارییلا سیخاراق باسدیرما حاضیرلاییردیلار. بو باسدیرمانین ایلک حاضیرلانیشی حساب اولونور. باسدیرما ان چوخ تورکیه‌نین قیصریه شهرینده حاضیرلانیلیر.     

  قورودولموش اتین تکنولوژیسی‌نین، اتین ارمنیستاندان چینه و هیندیستانا ایخراجی اوچون اینکیشاف ائدیلدیگینه اینانیلیر.بیزانس دؤورونده باسدیرما آپوْکت آدلانیردی. آپوْکت سؤزونون معناسی دوزلو ات دئمکدیر. شام‌دا ارمنی‌لر ان باجاریقلی باسدیرما دوزلدیجی‌لری کیمی تانینیر.    

## حاضیرلانیشی و ایستیفاده‌سی
بندانگشتی|    باسدیرما اوچ یومورتا ایله بیرلیکده
  باسدیرما ایلک اؤنجه دوزلانیر. داها سونرا سویلا یویولاراق 15 گون عرضینده قوروماغا قویولور. داها سونرا قان و دوز اتدن چیخاریلیر و اونا موختلیف ادویه‌لر وورولور. حاضیرلانیشیندا اساساً دوه، قوزو، کئچی و جامیش اتیندن ایستیفاده ائدیلیر.

     باسدیرما بیر سحریئمگی اولاراق تورکیهده 22 نؤوعده مؤوجوددور. ان مشهورو قیصریه باسدیرماسی‌دیر.داها آز راست گلینن بالکان باسدیرماسی ساده‌جه دوزلانیر و قورودولور.    

  یونان‌دا قیصریه باسدیرماسی کاپادوکیا یونان‌لاری طرفیندن تانیدیلدی. یونان‌لار باسدیرمانی سوسیس کیمی بیشیریرلر.    

عراق‌دا باسدیرما سحر یئمگی اوچون ایستیفاده اولونور، قیزاردیلمیش یومورتا ایله بیشیریلیر. عادتاً قصاب‌لار طرفیندن حاضیرلانیر.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:یئمک ایچمک