open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بلاسجین

**بلاسجین** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان رازلیق قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 253نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:رازلیق قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بلبل (مراغه)

**بلبل** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجوبولومو نده اولان قوری‌چای قصبه سی نده یئرلشیب. 1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین 133نفر اهالیسی وارایمیش.
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوری‌چای قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بلجک (ماکی)

**بلجک (ماکی)** کندی ماکی بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی چایپاسار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 281 نفر اهالی سی و 57 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی
بؤلمه:ماکی بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانینین کندلری
بصریک (اورمو)

**بصریک** کندی اورمو بولگه‌سینین، سیلوانه بولومو و ترگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 142 نفر اهالی سی و 25 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بصیرآباد

**بصیرآباد** كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  67نفر اهاليسي وارايميش.
## قایناقلار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بلقان حسن‌کندی

بلقان حسن‌کندیدوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان علی‌آواد قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۹۰نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:علی‌آواد قصبه سی
بلوبین (ایجرود)

**بلوبین (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، حلب بولومو و آشاغاایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 66 نفر اهالی سی و 23 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
thumb|250px|بلوبین کندینین قوجا آغاجلاری

## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
بلوچ دیلی

**بلوچ دیلی** ،بلوچ دیلی(بلوچی)بلوچ خالقی نین دانیشیلان دیلی دیر.

= بلوچی =
بلوچی (بلوچ دیلی) فارسجا، کوردجه، تالیشجه و تاتجا ایله هیند_آوروپا دیل عائیله سینین ایرانی دیللری قولونو تشکیل ائدیر. بو دیل ائتنولوگا گؤره اوچ بوداغا بؤلونور:شرقی بلوچی: پاکیستان اؤلکه سینده بلوچیستان اوستانینین شیمالیندا، سند و پنجاب اوستانلاریندا و هابئله هیندوستان دا دانیشیلیر. ۱،۸۰۰،۰۰۰ دانیشانی واردیر.

جنوبی بلوچی: ایران، عومّان، بیرلشمیش عرب امیرلیکلری، و پاکیستانین بلوچیستان اوستانینین جنوبوندا، سند و کراچی اوستانلاریندا یاشان بلوچلارین دیلی دیر. توپلام ۳،۴۰۵،۰۰۰ دانیشانی واردیر کی ۱،۷۷۰،۰۰۰ نفری پاکیستاندا یاشاییرلار. ساحیل بلوچیسی، کئچی، و مکرانی دیالئکتلرینه مالیکدیر.

غربی بلوچی: ایران، افقانیستان، تورکمنیستان، تاجیکیستان، و پاکیستانین بلوچیستان اوستانینین شیمالیندا، سند و کراچی اوستانلاریندا یاشان بلوچلارین دیلی دیر. توپلام ١،٨٠٣،٠٠٠ دانیشانی واردیر کی ١،١٢٠،٠٠٠ نفری پاکیستاندا یاشاییرلار. لاشاری، رخشانی، و سراوانی دیالکتلرینه مالیک دیر. غربی بلوچ دیلی چوخ میقداردا فارسجادان تاثیر آلمیش، آمّا اونونلا قارشیلیقلی آنلاشیما مالیک دئییلدیر.

## بلوچلارین سایی

بلوچلارین سایی ١٠ میلیون نفره قدر تخمین اولونور، آمّا بو هئچ ده قطعی دئییلدیر.

## یازی سیستمی

اون دوققوزونجو عصرده بلوچ دیلی اۆچون اردو خطی اساسیندا الیفبا یارادیلمیش و بوگونه قدر اینکیشاف ائتمیشدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:افغانیستان دیللری
بؤلمه:ایران دیللری
بؤلمه:پاکیستان دیللری
بلوچیستان

**بلوچیستان** پاکیستانین بیر اوستانیدیر. بو اوستانین نوفوسو 5 میلیون نفر دیر.

## قایناقلار

بؤلمه:بلوچیستان
بلوچلار

بندانگشتی|قاجار دؤنمینده بلوچ خانلاری،۱۹۰۲

**بلوچ‌لار** — پاکیستاندا، ایراندا و افقانیستاندا کومپاکت حالدا یاشایان خالق. دیل‌لری هیند-اوروپا دیل عاییله‌سینه داخیل‌دیر. بلوچ دیلینه ان یاخین دیل کۆرد دیلی‌دیر. ایران ایسلام جومهوریّتی‌نده سیستان و بلوچیستان و کیرمان اوستان‌لرینده یاشاییرلار و ایران جمعیتی ایله آز ایدغام اوْلوب‌لار. ایراندا یاشایان بلوچ‌لارین بؤیوک بیر قیسمی کؤچری حیات طرزی سۆرور.

## گؤرونتولر

File:Men in Zaranj-cropped.jpg|
File:Balouch man.JPG|



## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

بؤلمه:بلوچلار
بلک‌تاون

**بلک‌تاون** ، یئنی گونئی ولز اوستانی‌نین باتی سیدنی بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر . بو شهرین 246.9  کیلومتر مساحت ایله 301,099 نفر جمعیتی واردیر.

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار
*

## بیرده باخ

## ائشیک باغلانتی‌لار
* بریزبین‌ین رسمی توریسم سایتی
* بلک‌تاون‌ین رسمی سایتی

بؤلمه:اوسترالیا شهرلری
بناب قصبه سی

بناب قصبه سی** [[مرند بولگه‌سی]] نين [[مرند بولگه‌سی نین مرکزی بولومو|مركزي بولومو]] نده** يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 9038نفر اهالي سي وارايميش. 
## قایناق‌لار

بؤلمه:مرند بولگه‌سی نین قصبه لری
بؤلمه:مرند بولگه‌سی‌نین كندلری
بنتلی

**بنتلی** ، بیر اینگلیس لوس اوتوموبیل ایستحصال چی سی دیر. بنتلی اینگیلته ره ده 18 ژانویه 1919 – جو ایلده والتر اوون بتنلی () طرفنیندن قورولموشدور. باشلانغیجدا یالنیز مۆحریک و شاسسی ایستحصال ائدن شیرکت بیرینجی دونیا مۆحاریبه سینده طیاره مۆحریک لری ایستحصالینین آردیندان ، لوس اوتوموبیل لر چیخارماغا باشلامیشدیر. 1931 – جی ایلده رولز-رویس طرفیندن ساتین آلینان بنتلی ، 1998 – جی ایله قدر عئینی تکنیکی حیات ایله بیر-بیرلرینه اولدوقجا بنزه ین مدل لر ائتمیشدیر. 1998 – جی ایلده ، فولکس واگنه 430 میلیون فوندا (پوندا) ساتیلان بنتلی ، 2005 – جی ایلده 3654 – Ü آمریکا دا اولماقلا ، جمعی 8627 اوتوموبیل ساتمیشدیر. له مانز () یاریشلاریندا 6 بیرینجیلیک قازانان فیرمانین مرکزی و فابریکای منچستر یاخینلاریندا کی چئشیرده دیر

## قایناق‌لار

بؤلمه:اوتوموبیل مارکلاری
بلوک‌آباد

بلوک‌آبادکندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین سراجوبولومو نده اوْلان دوغو سراجلوی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۹۰۱نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغو سراجلوی قصبه سی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
بندر تورکمن

بندر تۆرکمن شهری (فارسجا‌:بندر ترکمن) ایرانین گولوستان اوستانیندا یئر‌لشن بیر شهر‌دیر. بۇ شهر‌ین،1390-اینجی ایلین ساییم‌لارینا گؤره ۴۸٬۷۳۶ ینفر جمعیتی واردیر.

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار

## بیرده باخ

## ائشیک باغلانتی‌لار



بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
بندر گز

بنر گز (فارسجا:بندر گز) ایرانین گولوستان اوستانیندا یئر‌لشن بیر شهردیر. بۇ شهرین،1385-اینجی ایلین اطلاعاتینا گؤره ۴۶٫۲۲۶ ینفر جمعیتی واردیر.

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار

## بیرده باخ

## ائشیک باغلانتی‌لار



بؤلمه:بندر گز بؤلگه‌سی
بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
بندر انزلی

**بندرانزلی** ایرانین گیلان اوستانینین شهرلرین‌دن بیری‌دیر. بۇ شهرین نوفوسو ۲۰۰۶اینجی ایل‌ده ۱۰۹٬۶۸۷ نفری‌میش. بو شهرین اهالی سی گیلکجه و آذربایجان تۆرکجه‌سی ایله دانیشیرلار و اونلارین مذهب لری شیعه دیر.انزلی ده نئچه اولی ارمنی ده یاشاییر کی مسیحی دیرلر.

## قایناق‌لار

## خاریجی لینکلر

* Official website
* www.anzaliport.ir 
* Anzali News 
*  (not in English)
بندرعباس

**بندرعباس** شهری هورموزگان اوستانینین مرکزیدیر. بو شهرین اسکی آدی گامبرون اولوبدور. بو شهر شاه عباس صفوی الیله، پورتاغاللیلار الیندن آزاد اولاندان سونرا، بندعباس آدی آلدی.  بو شهرین نوفوسو، ۲۰۰۶-جی ایلين نوفوس سایی‌سی اساسيندا ۴۳۵٬۷۵۱ نفر ایمیش.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Bandar Abbas on Iran Chamber Society (www.iranchamber.com)
* Bandar Abbas Port
* www.hums.ac.ir/english/province/hormozgan english/bandar_abbas.htm

بؤلمه:بندرعباس بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بؤلمه:هورموزگان اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری
بند (اورمو)

**بند** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و باراندوز قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 3888 نفر اهالی سی و 872 عائیله سی وار. بو کندین خالقی آذربایجان تورکلری(کوره سوننولار) و کوردلر(شکاک لار)دیر و اؤنلارون مذهبی سنی شافعی دیر.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:باراندوز قصبه‌سی
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بنفشه درق

**بنفشه درق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین تیکمه داش بولومو نده اولان دوغو عابباس قصبه سی (عباس شرقی قصبه سی) نده یئرلشیب.1385  
اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 11 عائیله و 24 نفر اهالی یاشاییرمیش
بی کند بوزقوش داغلارین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی

## قایناق‌لار

کند بیلگیلری

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:دوغو عابباس قصبه سی
بنقال

**بِنقال**(Benqal) , گونئی(جنوبی) آسیانین شیمال-شرقینده تاریخی بیر منطقه‌دیر. بئنقال ده هیندوستان و پاکیستان اؤلکه لری بولونور.

## جوغرافیا

## تاریخ

## تاریخی خریطه و بایراقلار

### خریطه‌لر

File:Ptolemy Asia detail.jpg|Gangaridai in Ptolemy's map, 1st century
File:Asia 800ad.jpg|The Pala Empire, 9th century
File:Sultanate of Bengal.png|At its greatest extent, the Bengal Sultanate's realm and protectorates stretched from Jaunpur in North India in the west to Tripura and Arakan in the east
File:Bengal Sultanate.png|The Bengal Sultanate, 16th century
File:1776 Rennell - Dury Wall Map of Bihar and Bengal, India - Geographicus - BaharBengal-dury-1776.jpg|Bengal & Bihar in 1776 by James Rennell
File:Bengalpresidency 1858.jpg|Colonial Bengal, 19th century
File:Bengal gazetteer 1907-9.jpg|Colonial Eastern Bengal and Assam, early 20th century File:Bengal Province 1931.png|Province of Bengal (1931)
File:WestBengalDistricts numbered.svg|Map of West Bengal
File:BD Map admin.svg|Map of Bangladesh
File:Tripura-district-map.svg|Map of Tripura


### بایراقلار

فایل:Bengal Sultanate Flag.gif|Flag of Bengal Sultanate
فایل:Bengal subah flag (Nautical).svg|Flag of the Bengal Subah (15-18th Century)
فایل:Flag of British Bengal.svg|Flag of Bengal Presidency, under British rule
فایل:First flag of Bangladesh.png|Flag of Bangladesh during Bangladesh Liberation War and after
فایل:Flag of Bangladesh.svg|Flag of Bangladesh from 1972 onwards


## سیاست

## کولتور
### دیل

### علم

### گَمیلر

### ایدمان

## بیرده باخ
*بانقلادئش
*بئنقال خلیجی

بؤلمه:آسیا اؤلکه‌لری

## اتک یازی

## قایناقلار
بنه‌کاغی

بنه‌کاغی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان قوزئی ازومدل قصبه سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 162نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:قوزئی اوزومدل قصبه سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بنه‌کهل

**بنه‌کهل** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی
بولومو نده اوْلان باتی اوجان قصبه سی (اوجان غربی قصبه سی) نده یئرلشیب

## قایناق‌لار

بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سینین کندلری
بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
بنؤوشه

**بنؤوشه Bənövşə ـ** بیر بیتکی دی کی دنیادا سرین هوا و سولی هاوادا گویه‌رر. بو بیتکی‌نین گوللری ایلی و گؤزه‌لدی.
## گول یاپراقلاری
اونون گول یاپراقلاری ساری یا آبی و قیرمیزا اوخشار بنوشه رنگینده دی بنوشه رنگی آدلیم و خوشاگلیم رنگی دی . بو بیتگینین یره یاتار یاپراقلاری وار و گول یاپراقلاری قلب شکیلنده و ایلی دیلر اونون یاشیل یاپراقلاری یره یاتیم و قیسسادی کی اونون آراسیندان بیراوزون قول اوسته گوللری و چیچکلری بئجریب و اوسته قالخار بو گولون ایی و رنگی سومه لی دی و چوخلی یرلرده بزک اۆچون باغچالارا اکیلر.
## درمانی
بو گول اسهال گتیرندی و برک اولان آداما وئریلر کی راحت اشیه گئتسین بو گولون یاپراقلارین یا گوللرین یا میوه سین دیب و دملیب اوندان داوا دوزلدللر .اونون دم اولموشی رماتسم داواسی و ایشاماق گتیرندی و اونی چوخ ایچن تئز تئز اشیه گئدر اونون عراقی سویوقلوقدی وشیشی  آرادان آپاراندی . اونی بوغاز آغریسیندا و چیرکلی شیشده و اوزون و درینین سپمه سینده و آغزین یاراسیندا ایشله دیللر آمّا ایه اونی چوخ یه سن استفراغ و اسهال گتیرر .
## میوه‌سی
اونون گیرده و توکلی میوه سی وار و ساری رنگده کی آق خالاری وار و بیر کیسه ده گیزلیندیلر .اونون میوه لرین دیب و قیشین اخرینده و قار گئدن زمان اکللر اونا گوره بو گوله قارآلتی گولوده دئیلیب .
## بوگولون ایشلن مه سی
چوخلی باغچالاردا اونی بزک اۆچون اکه للر و آداخلی لار اونی بیر بیرینه وئرللر اوروپادا اونی وئرن ایستیر کی آداخلی سی اونی هئچ واقت یاددان چیخاتماسین و بوگولی وئرماق یانی منی یاددان چیخاتما و منه فکرائله .
## آفتی
خیارین موزائیک ویروسی کی بوگولون یاپراقلارینا دوشه ر و اونی سارالدیب وقورودار .
## قایناقلار
گورنتیلر و گویلر تزئینی نشریه سی فاسدلینده

بؤلمه:بیتکیلر
بؤلمه:چیچکلر
بنگین

**بنگین** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين مرند بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان دولت‌آباد قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  992نفر اهاليسي وارايميش.

## قایناقلار

بؤلمه:ایران
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی
بؤلمه:مرند بؤلگه‌سی نین کندلری
بنگ و باده

**بنگ و باده** ـ محمد فضولینین مشهور منظومه‌سی دیر. بو مثنوی 450 بیت‌دیر. بورادا فضولی بیر تمثیلی حکایت گتیریب افیون ایله شرابی مقایسه ائدیر. بنگ و باده مضمونو ایلک دؤنه تورک ادبیاتیندا، امیری هروی جغتایی طرفیندن نظمه چکیلمیشدیر.

کتاب تحمیدیه، نعت و حضرت علی‎نین مدحی ایله باشلیر. سونرا شاه خطایی اۆچون یازیلمیش بیر مدحیه گلیر. اؤنجه شرابین وصفی گئدیر. شراب بیر گنجدیر. بو گنج بیر مجلسده کئفله‎نیب اؤزونو اؤگنده، ساقی بنگدن خبر وئریر که اودا اؤزونو اؤگورموش. باده، بنگ اۆچون بیر ائلچی یوللاییر، ائلچی باده‎یه خیانت ائدیر. باده بنگه ساری قوشون چکیر، و ماجرانین سونوندا بنگه غلبه ائدیر. بعضی یازانلار دئمیشلر که فضولی‎نین باده‎دن قصدی شاه خطایی و بنگدن قصدی سلطان بایزیددیر.

اثرده هم باده و همده بنگ غرور و خودبینلیگه دچار اولموشلار و هر زمان اؤزلرینی اؤیورلر.

دوکتور حسین محمدزاده صدیق «بنگ و باده» مثنویسی‌نین الده ائدیلن الیازمالارینی قارشیلاشدیراراق، علمی- تنقیدی متنینی حاضرلاییب، 1389 ـنجو ایلده تبریزده نشر ائتدیرمیشلر.
## جانبی داستان لار
فضولی بنگ و باده متنینین دیبینده و اصلی حیکایتین یانیندا دورد قییسا حیکایت ده نقل ائتمیشدیر کی ترتیب له «می کش اصفهانی »،«خجسته خصال رازی»،«پیر مصری»و«مرید بصری» حیکایت لریدیلر کی اول ایکی حیکایت باده طرفیندن و آخیر ایکی حیکایت بنگ طرفیندن اوز لرینین فضائل لرینی گورسد ماغ اوچون نقل اولور.

## کتابدا اولان مثنوی لردن
بوکتابین شعرلری فعلاتن .مفاعلن .فع لن وزنینده گلیب .

بحر خفیف مسدس مخبون اصلم

فعلاتن، مفاعلن، فع‌لن

1 ای وئره‌ن بزم کائناته نسق!

بوراخان جام عشقه نشئه‌ی حق.

عشق مِیخانه‌سین قیلان معمور،

سونان آندان جهانا جامِ غرور.

کیم، ائدیب اول غرور جامینی نوش،

اهلِ نطق اولا واله و مدهوش.

جمله‌دن مخفی اولا اسراری،

اولمایا هئچ کیم خبرداری.

فی‌التوحید

5 ای صفاتیندا خیره هر مُدرِک!

ما عَرَفناکَ حقّ مَعْرِفَتِکْ.

نشئه‌ی دانشین مفرّحِ جان،

عاری اول کِیفدندیر اهل جهان،

مِی عشقینده، آفرینش مست،

بزمِ شوقوندا، جمله باده‌پرست.

## ائشیک باغلانتی‌لار
* ملا محمد فضولی‎نین اثرلری - 2

بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده کیتاب
بؤلمه:ادبی اثرلر
بؤلمه:تورک ادبیاتی
بؤلمه:تورکجه اثرلر
بؤلمه:فضولی
بؤلمه:فضولی‌نین تۆرکجه کیتابلاری
بنیامین

**بنیامین** بنی ایسرائیل آتالاریندان و یعقوبون کیچیک اوغلو ایدی. 

## قایناقلار

* قران دانشنامه سی
بنیس

**بنیس** کندی شبستر بولگه‌سینین، شبستر بولگه‌سی نین مرکزی بولومو و دوغو گونی  قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1422 نفر اهالی سی و 455 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*شبستر بولگه‌سی نین کندلری
*شبستر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر
## قایناق‌لار

بؤلمه:شبستر بؤلگه‌سی
بی شهر

**به ی شهر**تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۳۰٬۳۹۷نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بهرام آباد

**بهرام آباد** کندی  گئرمی (موغان) بولگه سی نین، مركزی بولومو و قوزای اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بهرام آباد کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا 12 نفر اهالی سی وار.  بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار. 
## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهرام آباد (موغان شهر)

** بهرام آباد (موغان شهر) ** کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بهرام آباد کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 591 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر بؤلگه‌سی
* مرکزی بولومو
* ساوالان قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
* موغان شهر سایتی 
*موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهربه‌ی

بهربه‌ی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان سینا قصبه‌سی نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 108نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:سینا قصبه‌سی
بؤلمه:ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهرمان

**بهرمان** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان ابرغان قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 738نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ابرغان قصبه سی
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهروز ثروتیان

**بهروز ثروتیان**، ۱۳۱۶- خزل آین ۱۱ گونونده قوشاچای دا بۇ دونیا گوزون آشده (۳ اوکتوبر ۱۹۳۷) ـ ۱۳۹۱-قویروق دوغان ۷ گونونده الله رحمتینه گده (۲۸ ژوئیه ۲۰۱۲) دانیشگاه استاده، نظامی گنجوی تانیان و علم و ادب آختارانچیده.

## بیرده باخ
* گنجه‌لی نیظامی

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* ایبنا (1) Books of late Iranian expert, Behrouz Servatian, ready for publication
* IBNA (2) Books of late Iranian expert, Behrouz Servatian, ready for publication 
* Libraries Australia Resources for Bihrūz  Sarvatīyān
* Tehran Times Persian literature scholar Behruz Servatian dies at 75
* Shop Ketab Behrouz Servatian
* Mehr News گزارش تصویری تشییع پیکر مرحوم دکتر بهروز ثروتیان
* Mehr News ثروتیان پژوهنده‌ای وارسته و بی‌ادعا بود
* فارس (سایت) ثروتیان در گفتگو با فارس: تصحیح احمد شاملو از دیوان حافظ ارزش علمی ندارد 
* Fars News بهروز ثروتیان در گفتگوی تفصیلی با فارس: پایهٔ غزل حافظ، قرآن و ولایت/ روزگاری دانستن فارسی فخر خواهد بود 
* ganjoor.net ترجمهٔ فارسی منظومهٔ حیدربابا توسط دکتر بهروز ثروتیان
* archive.org سخنرانی بهروز ثروتیان؛ دربارهٔ سعدی (بخش اول)
* archive.org سخنرانی بهروز ثروتیان؛ دربارهٔ سعدی (بخش دوم)
* archive.org سخنرانی بهروز ثروتیان؛ دربارهٔ سعدی (بخش سوم)
* archive.org سخنرانی بهروز ثروتیان؛ دربارهٔ شرح چهارجلدی حافظ
* farhang.gov.ir پیام تسلیت وزیر ارشاد به مناسبت درگذشت استاد دکتر بهروز ثروتیان 
* IBNA گفتگویی با چند تن از پژوهشگران ادبی دربارهٔ جایگاه خدمات و پژوهش‌های ادبی مرحوم ثروتیان 
* Noormags یادی از دکتر بهروز ثروتیان: کتاب ماه ادبیات، ش پیاپی ۱۷۹، سال پانزدهم، ش ۱۱، شهریور ۱۳۹۱، صص ۱۱۰ ـ ۱۱۲

بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بهزاد بهزادی

**بهزاد بهزادی** ، عالیم، یازیچی، دیلمانج و آذربایجان تورکجه‌سی اوزره آراشدیرماچی. او، حقوق ساحه‌سینده تحصیل آلمیش حقوقچو، 2000-جی ایللرده تهراندا نشر اولونان "آذری" ژورنالی‌نین رئداکتورو ایدی.
۱۳۰۶-جی گونش ایلینده چیلله آیینین ایکیسینده آستارادا دونیایا گؤز آچیبدیر.
بهزاد بهزادی، 1386-جی ایلین بایرام آیینین 8-ینده دونیا ایله ویداع‌لاشیبدیر.

## بعضی اثرلری

1. آذربایجان تورکجه‌سی-فارسجا سؤزلویو (فرهنگ آذربایجانی و فارسی)

2. فارسجا-آذربایجان تورکجه‌سی سؤزلویو

3. آذربایجان دیلی‌نین ایضاحلی لوغتی

4. تورکجه‌نین یازما قایدالارینا گؤره (درباره‌ی نگارش زبان آذربایجانی/فارسجا)

5. دده‌م قورقوت -اوغوز تورکلرینین ادبی حماسی شاه اثری- فارسجایا چئویرمه

## قایناق‌لار

بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر
بؤلمه:سؤزلوک یازانلار
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
بؤلمه:کیمسه‌لر
بهروز دهقانی

**بهروز دهقانی** (دوغوم: ۱۳۱۸؛ اؤلوم ۹ قیزاران ۱۳۵۰) و یا بهروز تبریزی آذربایجانلی یازیچی، چئویرمن و خالق پارتیزانی. بهروز دهقانی گونئی آذربایجانین تبریز شهرینده دونیایا گلیبدیر. صمد بهرنگینین ان یاخین دوستلاریندان اوْلوب و آذربایجان فولکورونو توپلاییب یایماقدا بویوک یاردیمی اوْلوبدور. او نهایت ساواک زیندانلاریندا شیکنجه آلتیندا اؤز جانین الدن وئریبدیر.
## یاشاییش
بهروز دهقانی، آتا-آناسی‌نین ایکی اؤلموش اوشاقلارین نظرده آلماساق، ائوین دؤردونجو اوشاغی اوْلوبدور. او دونیایا گلن چاغدا، آتاسی قویو قازماق ایشیله یاشاییش سورورموش. اوچ بویو قارداشی‌نین عکسینه اولاراق بهروز آناسی تربیه‌سی آلتیندا اولاراق بۇ ایشه گیرمیر و قارداشی‌نین دئدیکلری اساسیندا، بۇ باره‌ده اوْلان یازیلار حقیقتدن اوزاقدیرلار. بونا باخمایاراق او اوشاقلیغدا قارپیز و قورو چای ساتماق و داروخانادا ایشله‌مکله مشقول اوْلوبدور.

بهروز ایلک اوخولا گئدنده اوز آنا دیلی اوْلان تورکجهده اویرتیم آلدی. 1324-جو ایلده او 6 یاشیندا بیر اوشاق ایدی. 16 یاشیندا تبریزین دانیشسراسینا گیردی. اوردا صمد بهرنگی ایله تانیش اوْلدو و بۇ تانیش اولماق یاخین بیر دوستلوقلا سونوجلاندی. 
### اؤلوم
بهروز دهقانی ساواک الیله توتاقلاناندان سوْنرا، شیکنجه آلتیندا، 1350-جی ایلده دونیادان گئتدی.

## یارادیجیلیق
بهروز 16 یاشیندان یازماغا باشلاییبدیر. ایلک دفعه "خنده" / گولوش آدلی درگیده یازیبدیر. سوْنرالار "مهد آزادی آدینه" آدلی درگی‌نین داشین قویانلاریندان اوْلوبدور.  "افسانه‌های آذربایجان" / آذربایجان افسانه‌لری کیتابین صمد بهرنگی ایله بیرلیکده یاییبلار.

## بهروز دهقانی‌نین حاقیندا یازیلان کیتاب
"من مرگ را سرودی کرده‌ام؛ زندگی و آثار بهروز دهقانی" / من اؤلومو شعر ائتمیشَم؛ بهروز دهقانی‌نین یاشاییش و یارادیجیلیغی، کیتابی "یونس اورنگ خدیوی" آدلی یازیچی الیله "بازتاب" یایین ائوی طرفیندن یاییلیبدیر.

## آذربایجان فولکولورونا خیدمت
بهروز صمد بهرنگی ایله تانیش اولاندان سوْنرا، اونونلا بیرلیکده آذربایجانین کندلرین گزیب و اونون فولکولورون توپلاماغیندا بویوک چالیشمالارلا مشغول اوْلوبدور. او بعضی چاغلاردا خیردا قارداشیندا اؤزو ایله یولداش آپاریردی. او قاراداغ ماحالی‌نین فولکولورون توپلایاندا احمدزاده آدلی بیریسی‌نین قروپو ایله بیرگه ایش آپاریردی. بۇ چالیشمالاری پهلوی حوکومتی‌نین گؤزوندن اوزاق اولمالی‌ایدی. بهروزون قارداشی بۇ مساله‌ده اونا گؤزتچی کیمین یاردیم ائدیردی. بۇ چالیشمالار "آذربایجان افسانه‌لری" آدلی کیتابلا سونوجلانیبدیر. قاراداغدا چکیلن زحمت هله‌ده ایشیق اوزو گؤرمه‌ییبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:تبریزلی یازیچی
بهستان قالاسی

**بهستان قالاسی -** گونئی آذربایجاندا قیزیل اؤزه‌ن قییی‌سیندا، ماهنشانین 12 کیلومتره‌لیگینده یئرلشن بیر قالادیر. قالانین قیزیل اؤزه‌ندن 150 متر اوجالیغی وار.

قالانین برک تورپاغیندا یونولان چوخلو اوتاقلار، باساماق‌لار، تاق‌لار و تاخچالار وار.

بو قالادا و لئیلان کندینده، اونلار ایل بوندان اؤنجه  زولفعلی آدینلی منطقه‌نین آدلیم بیر توفنگچی‌سی یاشاییردی.

## قایناق‌لار

بؤلمه:Qalalar
بهل

**بهل كندی** شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  849نفر اهاليسي وارايميش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بهله

**بهله** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، انزل بولومو و گونئی انزل قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 751 نفر اهالی سی و 120 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهلول

**بهلول** هارون الرشیدین قارداشی اؤزونو دلیلیگه وورموش ، آمّا چوخ عاغیل لی سؤزلر دانیش یر خلیفه نین قارداشی اولدوغونا گؤره هارون اونا بیر سؤز دئی ه بیلمیر. بهلول لطیفه لری ظالیم حاکیملری تنقیده چکیر.

میثال اولاراق بیر نومونه آشاغیدا وئریلیر:

بیر گون هارون الرشید تختده اگلشیب اؤزوندن تعریف ائدیب دئییردی کی : منیم افتخارلاریمدان بیریسی بو دور کی منیم خلافت ایللریمده ایسلام اؤلکه لرینین هئچ نقطه سینده زلزله اوز وئرمه دی. بهلول دئییر: البته آللاه چوخ عادیلدیر او ایکی بلانی بیر یئرده نازل ائتمز. 
## قایناق‌لار

*تورک خلق ادبیاتی یازان: علیرضا صرّافی

بؤلمه:شخص لر
بؤلمه:عراقلیلار
بهلول آباد (پولدشت)

**بهلول‌آباد**  پولدشت بؤلگه‌سینین، قاراعین بولومو و زنگبار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیاسال یئرلشمه‌سی
قوزئی‌دن پورناک کندی‌ایله، گونئی‌دن تبریز-بازرقان یولو‌ایله، دوغودان پیله‌سوار و علی‌نظر کندلری‌ایله ، باتی‌دان ایسه بیر نئچه یوکسک داغلا احاطه‌لنیر.

## اهالی
۲۰۰۶ اینجی ایلین نوفوس ساییمی اساسیندا بو کندین ۱۳۸۳ نفر اهالی‌سی و ۳۰۴ عائیله سی وارایمیش.عربلر بؤلگه‌سینین اَن بؤیوک و اهالیسی چوخ اولان کندی ساییلماقلا، میللی ترکیبی بوتونلوکده آذربایجان تورکلریندن عیبارت‌دیر.بو کَندده شوتولار،مراکانلی‌لار،حسن کندلی‌لر و ورمزیاری‌لر کیمین طایفالار یاشاییش سورورلَر.
## محله‌لر
*اوست‌محله
*مسجیدمحله
*ورمزیار محله‌سی
*چایلاق
*بابالار

## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
*میل‌تپه
*قَجیرقایاسی
*قویولار

## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## قایناقلار

بؤلمه:پولدشت بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بهمن‌آباد

بهمن‌آبادکندی دوغو آذربایجان اوستانی نین میانا بولگه‌سی نین کاغذکنان بولومو نده اوْلان دوغوکاغذکنان قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۲۶نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغوکاغذکنان قصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بهنق

**بهنق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان باتی سراجوی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۸۹۷نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:غربی سراجوی دهیستانی
بؤلمه:ماراغا بؤلگه‌سینین کندلری
بهی بازاری

﻿

**بهی بازاری**تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۳۴٬۱۴۲نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
به‌ی باغی

**به ی باغی** کندی (بیگ باغی)  موغان بولگه سی نین، مركزی بولومو و قوزای اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
به ی باغی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا 122 نفر اهالی سی وار.  بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانیشیرلار. 
## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار


بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
به‌ی ‌بولاغی

**بهٔ بولاغی**  کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان سولوک قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۳۲۷نفر اهالیسی وارایمیش.

## قایناق‌لار

بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:سولوک قصبه سی
به‌یجه باغی معدنی

**به‌یجه باغی معدنی** ـ قالاچایینین یوخاریلاریندا ارزه‌خوران قالاسی یاخینلیغیندا یئر‌لشن بیر قیزیل و میس معدنی‌دیر. انقلاب‌دان اؤنجه ایشله‌ییردی. کئچن ایللرده ده ایشلتمک ایسته‌دیلر آنجاق هله‌ده کی وار ایشله‌میر.

## قایناق‌لار
به‌ی‌بولاغی

**به‌ی‌بولاغی** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین میانا بولگه‌سی نین مرکزی بولومو نده اوْلان دوغواوش‌تپه قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۴۱نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناقلار

بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی
بؤلمه:دوغو اوش‌تپه قصبه‌سی
بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بهمن (ایجرود)

**بهمن (ایجرود)** کندی ایجرود بولگه‌سینین، حلب بولومو و آشاغاایجرود قصبه‌سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 128 نفر اهالی سی و 33 عائیله سی وار. 
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
* زنگان اوستانی نین كندلری
* زنگان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
بهمن شیر قیشلاغی

**  بهمن شیر قیشلاغی ** کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، تازا کند بولومو و تازا کند قصبه سی نده یئرلیشیب.  
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
بهمن شیر قیشلاغی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 9 نفر اهالی سی وارایمیش. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.  

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
## گزملی و گورمه لی یئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین کندلری
* موغان‌شهر شهریستانی
* تازا کند بولومو
* تازا کند قصبه سی
## خاریجی کئچیدلر
*[www.moghanshahr.com  موغان شهر سایتی]
*موغان‌شهر شهریستانی نین فرمانداری / فرمانداری شهرستان پارساآباد 
## قایناق‌لار

بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوئین‌زهرا

**بوئین‌زهرا** قزوین اوستانی‌ بوئین‌زهرا بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۲۰٬۸۲۳ نفر جمعیتی واردیر.بۇ شهرین خالقی تورک دیلینده دانیشیرلار.بوئین زهرا شهرینده چوخلو تاریخی اثر قالماییبدیر. شهرین تاریخی اثرلرینین چوخو  1340 اینجی ایلین زلزله‌سینده تخریب اوْلوب، آما خرقان بورجلاری و داها نئچه کروانسرا و تاریخی تپه‌نی بۇ شهرده هله ده گورمک اولار.

## قایناقلار

بؤلمه:بوئین‌زهرا بؤلگه‌سی
بؤلمه:قزوین اوستانی‌نین شهرلری
بوئینگ ۷۷۷

**بوئینگ 777** ()ـ مسافر داشیان طیاره‌دیر.  آدی :Boeing 777 کی 280 یا 550 نفر مسافر داشیار . آمریکا طرفیندن تولید اولونور.

## قایناقلار

بؤلمه:اوچاقلار
بوانات بؤلگه‌سی

**بوانات بؤلگه‌سی** ()، ایران فارس اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی بوانات شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۰٬۴۱۸ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بؤلونوش
* بخش مرکزی
* بخش مرکزی شهرستان بوانات 
** دهستان باغستان 
** دهستان سیمکان 
**شهر: بوانات
* بخش مزایجان
* دهستان مزایجان
* دهستان سروستان
شهر:مزایجان

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:بوانات بؤلگه‌سی
بؤلمه:فارس اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بوتئرکیزه

**بوتئرکیزه ** بیر نوع آلمان پئندیری‌دیر.آلمان دیلینده "تره یاغلی پئندیر" آنلامیندادیر. آلمان آوروپادا مشهور یاری یوموشاق پئندیردیر.

## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکیپئدییا
آچی

**آچی**، صفحه اۆزه‌رینده کسیشن و اورتاق نقطه سی اولان ایکی اؽشین‌ین(شعاع) اولوشتوردوغو هندسی شکیلدیر.

آچ‌نین اۆلچوم بیریمی درجه و رادیاندیر.

درجه و رادیان آراسینداکی باغلانتی:
\pi \ rad\equiv180^{\circ}

آیریجا آچی، ایکی دۆزلمین(صفحه) کسیشمسیندن ده اولوشا بیلیر کی دی‌هئدرال‌آچؽسی آدلانیر.

آچی‌نین دؤنوشو ساعاتین عقربه‌لرینین ترسه جهتی موثبت(موثلثات جهتی) و دۆز جهتی منفی ساییلیر. بونا گؤره آشاغیداکی سونوجلار وار:

* ۱ دؤنوم = ۳۶۰ درجه = ۲ᴨ رادیان
* ۶۰ دقیقه = ۱ درجه
* ۶۰ ثانیه = بیر دقیقه

## اؤلچوم

آچی، یای(کمان) و یاری‌چاپ(شعاع) آراسینداکی باغلانتی وار، دایره‌نین بیر بیچیمی اولاراق، یایین اورانی(نیسبت) یاری‌چاپا، رادیان بیریمینده، آچی‌نین اؤلچوسودور:

 \theta = \frac{s}{r}(rad). 

آچی‌لارین چئشیدلری:
* دیک آچی: °۹۰
* دار آچی: °۱-دن °۹۰-آ قدر
* گئنیش آچی: °۹۱-دن °۱۷۹-آ قدر
* تام آچی: °۳۶۰

## قایناق‌لار

بؤلمه:هندسه
بوجاق ، بوردور

**بوجاق **تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۳۶٬۰۶۵نفر اهاليسي وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بوخار گمیسی

**بوخار گمیسی** ، بوخار ماشینی و یا بوخار توربینی ایله حرکته گتیریلن گمی دیر.

بوخار گمی لری پرلی چارخلارلا و یا پرلی وینت لرله تجهیز اولونورلار. وینت بوخار ماشینی ایله بیر اوخدا اوتوردولور. چارخلا ایشله ین گمی لرده ایسه اؤتورمده علاوه اولاراق سۆرعت لر قوتوسو یئرلشدیریلیر.

ایلک بوخار گمیسی *[[روبئرت فولتون]]* طرفیندن ایختیراع ائدیلمیشدیر. 1807 – جی ایلده او *کلئرمونت* آدلی پرلی چارخلا ایشله ین گمینی دوزلدیر و اونونلا قودزون چاییندا نیویورک دان اولبانیه قدر 9 کیلومتر/ساعاتدا سۆرعتله  حرکت ائدیر.

1819 – جو ایلده آمریکا پرلی چارخلارلا ایشله ین بوخار گمیسی *ساواننا* ایلک دفعه اولاراق اطلس اوقیانوسو کئچیر. آنجاق یولون چوخ حیصّه‌سینی او یئلکن له (فارسجا : بادبان) گئتمیش ایدی. بو اصولو گمیچیلیکده اوزون مدت ساخلامیشدیر.

## قایناق‌لار

بؤلمه:Gəmilər
بوخارا امیرلیگی

**بوخارا امیرلیگی** (اؤزبک تورکجه‌سی: Buxoro amirligi) اورتا آسیادا بوخارا خانلیغینین ییخیلیشیندان سوْنرا مانغیت‌لارین گوجلنمه‌سی ایله قورولان تورک دؤولت دیر. ۱۷۴۷-نجی میلادی ایلدن باشلایاراق بوخارا خانلیغیندا مانغیت‌لارین گوجی چوخالیب و ۱۷۸۵-نجی میلادی ایلده مانغیت‌لار اؤزلرین امیر اعلام ائتمگینن بوخارا امیرلیگی حیاتین باشلاییر. ۱۸۶۸-نجی میلادی ایلده بۇ امیرلیک ایله روس ایمپیراطورلوغی آراسیندا اوْلان ساواشدا، روس اوردوسو ساواشی قازانیب اورتا آسیا توپراق‌لارینین چوخ قیسمین و سمرقند شهرین اله گئچیردیر. ۱۸۷۳-نجی میلادی ایلدن بوخارا امیرلیگی، روس ایمپیراطورلوغونون حیمایتینده یاشاییب، ۱۹۲۰-نجی میلادی ایلین سپتامبر آییندا قیزیل اوردو یوروشی ایله ییخیلیر.

## قایناقلار

## گؤرونتولر


File:Gorskii 04653u.jpg

File:Fires in Bukhara 1920.jpg

File:Bokhara 1838.jpg

File:XXth Century Citizen's Atlas map of Central Asia.png

File:Large Medallion Suzani.jpg



بؤلمه:ایسلام تاریخی
بؤلمه:تورک تاریخی
بوخارا خانلیغی

**بوخارا خانلیغی** (اؤزبک تورکجه‌سی: Buxoro Xonligi) تاریخده آلتین اوردو خانلیغینین ییخیلماسیندان سونرا ۱۶-نجی میلادی عصرین اورتالاریندان ۱۸-نجی عصرین سون‌لاریناجا اورتا آسیا دا گوج صاحیبی اولان خانلیق ایدی. بو خانلیق تاریخی ایکی قیسم دیر، شیبانی‌لر عایله‌سینین خانلیقی و اشترخانی‌لر (جانی‌لر) عایله‌سینین خانلیقی. بوخارا خانلیقی ایکینجی عبد الله خان چاغیندا اورتا آسیانین ان گوجلی دؤولتی ایدی.

بو خانلیغین باش‌کندی ۱۵۳۳-نجی میلادی ایله‌جه سمرقند ایدی. عبید الله خان چاغیندان سونرا باش‌کند بوخارایا کؤچورولوب خانلیق اؤز آدین بو شهردن آلدی.

## شیبانی‌لر عایله‌سینین دؤنمی
بو دؤنمده دینجلیک چوخالیب، ادب ایله صنعت اینکیشاف ائتدیریلیب و تورک ادبیاتی گوجلندی. شیبانی‌لرین تورکجه‌یه توجه‌لری اثرینده، بو دیلده یئنی اثرلر یازیلیب و فارسجادان نئچه تاریخ کیتابی تورکجه‌یه چئویریلدی.

## قایناقلار
*اوزبکیستان میلّی انسکلوپدیاسی، بیرینجی جیلد، تاشکنت ۲۰۰۰-نجی میلادی ایل

## گؤرونتولر


File:The Battle between Shah Ismail and Abul-Khayr Khan.jpg
File:XXth Century Citizen's Atlas map of Central Asia.png


بؤلمه:تورک تاریخی
بؤلمه:ایسلام تاریخی
بوداغ‌به‌ی

**بوداغ‌به‌ی** كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان دوغوکله‌بوزقصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 232نفر اهاليسي وارايميش. <
## قایناق‌لار

بؤلمه:دوغوکله‌بوزقصبه سی
بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بوراشان (اورمو)

**بوراشان** کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و بکشلو قصبه‌سی نده یئرلیشیب.

## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 124 نفر اهالی سی و 35 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* غربی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوخارا

بوخارا، اؤزبکیستان شهرلری‌نین بیری دیر کی 225 کیلومتر سمرقنددن فاصیله‌سی وار. بوخارانین چوخلو خالقی اؤزبک تورکجه‌سیجه دانیشیرلار.

## قایناق‌لار

بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
بورهانیه

**بورهانیه**تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۳۸٬۱۳۴نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بورسا

﻿
** .بورسا**  تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلده ۱٬۸۵۴٬۲۸۵نفر اهالیسی وارمیش 

## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

## قایناقلار

* Bursa Uludag Ski Resort
* Bursa İlçe İsimleri ve Haritası
* Bursa Metropolitan Municipality
* Bursa Governorship
* Bursa Kultur AS. (Bursa Metropolitan Municipality) 
* Tourism Guide of Bursa

بؤلمه:بورسا

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بؤلمه:ایپک یولو بویوجا یاشاییش یئرلری
بؤلمه:یاشاییش یئرلری بورسا اوستانیندا
بورس۲۴

**بورس24**، بورس قونوسوندا چالیشان بیر فارسجا خبر سایتی دیر.

## اؤنملی خبرلر

## یالانلامالار (تکذیبیه)

## قایناق‌لار

## ائشیک باغلانتی‌لار
* آنا یارپاغی

بؤلمه:ایرانلی سایتلار
بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری
بورملک

بورملک کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ورزیقان بولگه‌سی  نین مرکزی بولومو نده اولان بکرآباد قصبه سی  نده یئرلشیب.  1385 اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین  84نفر اهالیسی وارایمیش.  <
## قایناق‌لار

بؤلمه:ورزیقان بولگه‌سینین کندلری
بؤلمه:بکرآباد قصبه سی
بورونجق

**بورونجق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین میانا بولگه‌سی نین کندوان بولومو نده اوْلان تیرچایی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۶نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بؤلمه:تیرچایی قصبه سی
بورون‌درق

**بورون‌درق كندی** دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی  نين مرکزی بولومو نده اولان سینا قصبه‌سی  نده يئرلشيب.  1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين  47نفر اهاليسي وارايميش.  <

## قایناق‌لار

بؤلمه:ورزیقان بولگه‌سینین کندلری
بؤلمه:سینا قصبه‌سی
بورک آباد

**بورک آباد** کندی گئرمی (موغان) بولگه سی نین، موران بولومو و دوغو اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالي
بورک آباد كندي، 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 34 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.

## ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
## گزملي و گورمه لي يئرلر

## بیرده باخ
*اردبیل اوستانی نین كندلری
* موغان بولگه سی

## خاریجی کئچیدلر
*موغان بولگه سی نین فرمانداری سی 

## قایناقلار

بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوزقوش قصبه‌سی

**بوزقوش قصبه‌سی**  اهر بؤلگه‌سینین مركزی بؤلومونده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو قصبه‌نين ۴٬۹۰۰ نفر اهالیسی وارايميش.

## قایناقلار

بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی
بوزلی (اورمو)

**بوزلی** کندی اورمو بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب. 
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 55 نفر اهالی سی و 17 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*باتی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری
* باتی آذربایجان اوستانی

## خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 
## قایناقلار

بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوزویوک

﻿

**بوزویوک**تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۵۷٬۵۴۸نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بوستون کالئجی

**بوستون کالئجی**
( Boston College:en)امریکا بیرلشمیش اوستان لرینین بوستون شهرینده یئر‌لشن بیر اونیوئرسیته دیر.

## قایناق‌لار
بوانات

**بوانات شهری** فارس اوستانیندا بوانات بؤلگه‌سی نین مرکزی‌دیر.
## قایناق‌لار

بؤلمه:فارس اوستانی
بؤلمه:فارس اوستانینین شهرلری
بوشهر اوستانی

**بوشهر اوستانی**  ایران اوستانلاریندان بیریدیر. بو اوستانین مرکزی، بوشهر شهریدیر.

## قایناقلار

* ایرانین آمار مرکزی

بؤلمه:ایران اوستانلاری
بوغاز

**بوغاز** بیربیرینه یاخین ایکی دنیزی بیرلشدیرن دار سو یولودور.

## بیرده باخ

*بوغاز
*جبل‌الطارق بوغازی
*هورموز بوغازی
*ایستانبول بوغازی
*قره‌بوغاز(تورکمنیستان)
*چاناق‌قالا بوغازی(داردانل)

## قایناق‌لار
بوقلمون (درگی)

**بوقلمون** درگیسی، 1327 آیسل ایلینده محمود غنی‌زاده توسوط ایله تبریز شهرینده تورکجه - فارسجا یاییلان طنز درگی. بو درگی یاریم صحیفه‌ده و سوربی صورتده "مطبعه امید ترقی" ده هر ایکی گوندن بیر یاییلیردی. اونون اوچونجو ساییندان یئددینجی ساییناجان شورای ایسلامی مجلیسی‌نین کیتابخاناسیندا موجوددور. اوچونجو سای «28 رجب 1327»، دوردونجو سای «30 رجب 1327»، بئشینجی سای «2 شعبان 1327»، آلتینجی سای «5 شعبان 1327» و یئددینجی سای «6 شعبان 1327» یاییلیبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده درگی
بؤلمه:تبریزده یاییلان درگیلر
بؤلمه:درگی
بوکان بؤلگه‌سی

**بوکان بؤلگه‌سی** () _ غربی آذربایجان اوستانی'ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بوکان شهری بو بؤلگه‌نین مرکزی‌دیر.

## اهالی
۱۳۸۵-اینجی هیجری شمسی نۆفوس سایی‌سی اساسیندا بو بؤلگه‌‌ده ۲۰۴٬۳۰۸ نفر اهالی یاشاییرمیش‌لار.

بو بؤلگه‌نین اهالی‌سی‌نین چوخونلوغو کورد دورلر و اکثراً سورانی کوردجه‌سینه دانیشیرلار. کوردلردن سوْنرا تورکلرده آزینلیق اولاراق بو بؤلگه‌ده یاشاییرلار و تورکجه'یه دانیشیرلار.
بوکان بؤلگه‌سی‌نین اهالی‌سی، چوخونلوغو موسلمان سوننو شافعی دیرلر، آنجاق بیر آزینلیق اولاراق، شیعه موسلمانلاری دا بو بؤلگه‌ده یاشاییرلار. 
تخمینی آمارلار اساسیندا بؤلگه اهالیسین ۹۰٪ کوردلر تشکیل ائدیبلر و اهالی‌نین ۸٪ی تورکلردن عیبارت‌دیرلر، هابئله اهالی‌نین ۲٪ی ده دیگر اتنیکلردن‌دیرلر.

## اینظیباطی بؤلمه‌لر
ایرانین اینظیباطی بؤلوم‌لری اساسیندا، بو بؤلگه‌ ۲ بؤلوم، ۷ قصبه و ۲ شهردن تشکیل اولوبدور. بونلارین آدلاری بئله‌دیر:

### بؤلوملر
* سیمینه بؤلومو
* بوکان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو

### شهرلر
* بوکان
* سیمینه

### قصبه‌لر

## ایقتیصادیات
## گوزل و گزمَلی یئرلر
## بیلیم یوردلار
## بیرده باخ

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:بوکان بؤلگه‌سی
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بولالو

**بولالو** کندی عجبشئر بولگه‌سینین، عجبشئر بولگه‌سی نین مرکزی بولومو و باتی دیزجرود قصبه سی نده یئرلیشیب.
## جوغرافیایی موقئع

## اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 406 نفر اهالی سی و 66 عائیله سی وار.  
## ایقتیصادیات
## گزملی و گورمه لی یئرلر
## بیرده باخ
*عجبشئر بولگه‌سی نین کندلری
*عجبشئر بولگه‌سی

## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:عجب‌شیر بؤلگه‌سی

بؤلمه:عجبشئر بولگه‌سی‌نین کندلری
بوشهر

**بوشهر**  ایرانین گونئی شهرلریندن بیری و بوشهر اوستانینین مرکزیدیر. بو شهرین تاریخی آدی «ریشهر» اولاراق، اونون قیدمتی ساسانیلر دوره‌سینه یئتیشیر. بوشهر ایرانین ان اونملی بندرلریندن بیری حسابا گلیر.

## قایناقلار

## External links

*Bushehr Travel Guide
*Bushehr, The Persian Gulf 
*Bushehr's travel review
https://www.citypopulation.de/mapinex.html

بؤلمه:بوشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری
بؤلمه:بوشهر اوستانی‌نین شهرلری
بوشهر اتومی نیروگاهی

**بوشهر اتوم ائلئکتریک استانسیاسی**، ایرانین بوشهر شهرینین گونئی-دوغوسونون 17 کیلومئترلیغیندا (11 مایل)هئلئیله و بندرقاه بلیقچیلیق کندلری آراسیندا فارس کورفزی بویونجا یئرله شیر.زاوود اوچ تئکتونیک پلیته له ر قووشاغیندا یئرله شیر.

زاوود تیکینتی سی، آلمان شیرکتلری طرفیندن 1975-جی ایلده باشلادی،لاکین ایش ایران ایسلام اینقیلابئندان سونرا 1979-جو ایلده دایاندیریلدی.زاوودون بیتیرمه سی اۆچون بیر موقاویله 1995-جی ایلده ایران وروسییا اتوم انئرژی سی ناظیرلی یی آراسیندا ایمضالانیب.

## سئنتییابر 2011 رسمی آچیلیش
زاوود 3 سئنتییابر 2011 اوزره ائلئکتریک علاوه ائتمه یی میلّی ائلئکتریک شبکه یه باشلامیش و رسمی آچیلیش 12 سئنتییابردا کئچیریلمیشدیر.

## قایناق‌لار

## آیریجا باخین
*Atom elektrik stansiyası

## خاریجی کئچیدلر
*Fueling of the Bushehr Nuclear Power Plant  – Press televiziyası video
*Inside Iran's Nuclear Reactor  – slideshow by *[[Layf dərgisi]]*
*Buşehr atom elektrik stansiyası vikiməpiyada
بولانلیق

**بولانلیق** کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین میانا بولگه‌سی نین مرکزی بولومو نده اوْلان قیزیل‌اوزن قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس  ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۴۵۶نفر اهالیسی وارایمیش. <

## قایناق‌لار

بؤلمه:میانا بولگه‌سینین کندلری
بؤلمه:قیزیل‌اوزن قصبه سی
بولانیق

** بولانیق**تورکیه جۆمهوریتی‌نین  بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد  ۲۱٬۰۵۱نفر اهاليسي وارمیش.

## قايناق
توركجه ويكيپديا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بولت بیرلشمه‌سی

**بولت بیرلشمه سی** ایکی و داها آرتیق ماشین حیصّه‌لرینین  برکیدیلمه سینه خیدمت ائدیر. بیرلشمه ده تطبیق اولونان بولتون اساس حیصّه‌سی اوزه رینده موختلیف ییو (yiv) پروفیل لری اولان سیلیندریک گؤوده دن و باشلیقدان (فارسجا: پیچ و مهر) ایعبارت دیر. ییو حیصّه‌سی قایکانی باغلاماق اۆچون ، باشلیق ایسه بیرلشمه زامانی دایاق رولونو اویناییر و آچار توتماغا خیدمت ائدیر.

بولت لارین کونستروکتیو (konstruktiv) پارامترلری استاندارت لاشدیریلمیش دیر. ان گئنیش یاییلمیش 6 تیللی بولت لار دیر. بیرلشمه نی حیاتا کئچیرمک اۆچون حیصّه‌لرده دئشیک  آچیلیر. بو زامان بولت لا حیصّه آراسیندا بوشلوق نظرده توتولور. بو بوشلوغون قیمتی بیرلشمه نین دقیق لییین دن (dəqiqliyindən) آصیلی اولاراق تعیین ائدیلیر.

بیرلشمه نی حیاتا کئچیرمک اۆچون بولتون اوج حیصّه‌سینه قایکا باغلانیر. قایکا اورتا حیصّه‌سینده ییولی (yivli) دئشیک اولان برکیدیجی الئمنت دیر. اونلار موختلیف فورمالارا مالیک دیر لر. ان گئنیش یاییلمیش فورماسی 6 تیللی دیر. بیرلشمه یه دوشن یوکون بیر حیصّه‌سینی قایکا داشیییر . بورادا اونون هوندورلویو اساس رول اویناییر. قایکانین  هوندورلویو (m) ییوین خاریجی دیامتریندن (d) تجروبه لر اساسیندا معین اولونموش آصیلی لیق لا حسابلانیر. m=0,8 d.

بیرلشمه ده حیصّه‌لرین دئفورماسیاسینین  و اؤز – زؤونه آچیلمانین قارشیسینی آلماق اۆچون حلقه لردن ایستیفاده اولونور.

بیرلشمه ده تطبیق اولونان حیصّه‌لر – بولت ، قایکا و حلقه نین ماتریال لاری تطبیق ساحه سیندن آصیلی اولاراق لئگیلرلی (legilrli) پولادلاردان حاضیرلانیر (ISO 898/1-78).

ایش زامانی اطراف محیطین تاثیریندن باش وئره بیله جک آشینمانین  () قارشیسینی  آلماق اۆچون بولت بیرلشمه سینین حیصّه‌لرینه الوان متال قاریشیق لاریندان ایعبارت (میس ، نیکل ، کروم (xrom) و غیره ) اوز چکیلیر.

## بیر ده باخ
بوروم

تکنولوژی

## قایناق‌لار

بؤلمه:ماشین قاییرما
بولدان

﻿

** بولدان** تورکیه جمهوریتی نين  بير بؤيوك شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ -نجی ايلده ۱۴٬۸۶۶نفر اهاليسی وارمیش.

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بولوادین

﻿

** بولوادین **تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۳۰٬۱۵۶نفر اهالیسی وارمیش.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر
* Municipality of Bolvadin 

بؤلمه:یاشاییش یئرلری افیون قاراحیصار اوستانیندا
بولی

** .بولی** تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۱۲۰٬۰۲۱نفر اهالیسی وارمیش 
## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بومئرانق

**بومئرانق**() - عادتن قبیله لر خصوصیله آوسترالییا یئرلی لری (ابورژین)، آیریجا قدیم میصیرلی لر و آوروپالی لار، هیندیستانین بعضی بولگه لرینده کی قبیله لر طرفیندن،اووچولوق مقصدلری اۆچون سیلاح کیمی ایستیفاده ائدیلن 'V' فورمالی اوچان واسیطه دیر.آوسترالییا و آبش- دا ایدمان واسیطه سی اولاراق ایستیفاده ائدیلیر.

## قایناق‌لار

## Xarici keçidlər
*آسوسییالارینین بئین الخالق فئدراسییاسی

بؤلمه:İdman təchizatları
بومهن

**بومهن** تهران اوستانینین شهرلریندن بیریدیر. بو شهر تهران بولگه‌سینین مرکزی بولومونده یئرلشیبدیر.

## قایناق‌لار
بوناب

**بیناب** آذربایجان'ین شهرلریندن بیری‌دیر. بو شهر بیناب بؤلگه‌سی مرکزی‌دیر. بیناب شهری ۲۰۱۶-جی میلادی ایلده ۸۵،۲۷۴ نفر جمعیتی واریمیش. بو شهرین خالقی تۆرک دۆرلار و  آذربایجان تۆرکجه دانیشیرلار.

## گؤرملی و تاریخی یئرلر

* مهرآباد مسجیدی
* گزاوش مسجیدی
* اسماعیل بی مسجیدی
* گوی مسجید
* مهرآباد حامامی
* سیف العلما ائوی
* بئش گؤزلو کؤرپو
* زرگران مسجیدی
* حاج فتح الله حامامی
* مهرآباد حامامی
* نیک پی مچیدی
* حاج علی بزاز ائوی
* شیخ قاضی سیف ائوی
* خسروشاهلی ائوی
* زوارق قبریستانی
* قیزلار قالاسی

## خالق
### نۆفوس

### دیل و اتنیک

### دین و مذهب

## یادیگار و سوغاتلاری
بو شهرین ان مهم سوغاتی کبابی دیر. بیناب کبابی بو شهرین جهانی و مشهور سوغاتلاریندان دیر. اوندان علاوه بینابین قوروتمالی‌لاری اکینچیلیکده اوزوم میوه‌سی ده مشهوردور. ساخسی قابلار، قالی، منبت کاری اؤلموش وسیله‌لر، قلم زنی اؤلموش میس قابلار و گیلیم ده اونون ال ایشلری دیر. باقلوا دا بونابین یئملی دادلی‌لاریندان ساییلیر. بیناب دوغو آذربایجانین یوزدن ۲۴ سوغانین تولید ائدیر و اونون اوزوم، خیار، بوغدا و قورو اریگی ده معروف‌دور.

## لاله هؤتلی
لاله هوْتلی، اوچ اولدوزلو بیر هوْتلدیر کی بینابین موعلیم میدانینا یاخین‌دیر و ۴ طبقه‌سی واردیر. بو طبقه‌لرده ۳۶ اتاق یئرلشیب‌دیر. بو هوْتلده ۷۵۰ نفره یئر وار و اونون تقریبی مساحتی ۳٬۳۵۰ متر مربع‌دیر.

ایمکاناتی:
* بوزخانا(یخچال) 
* تلویزیون 
* اینترنت 
* یئمک خانا 
* نامازخانا 
* پارکینگ 
* گؤل(استخر)
مسافر لر ائلیه‌بیلرلر بینابا گئدن‌ده بو هوْتل‌ده اقامت ائلیه‌لر.

## بیماریستان‌لار
* ایمام خومینی بیماریستانی کی ۱۵۰ تختی وار و  ۱۳۶۵ ایلینده دوزلیبدیر.
* شهدا بیماریستانی

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر
* "Bonab, Iran", Falling Rain Genomics, Inc.
* "Bonab Map — Satellite Images of Bonab", Maplandia

بؤلمه:بیناب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری

بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری
بیناب بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو

**بوناب بولگه سی  نین مرکزی بولومو** بوناب بؤلگه‌سی نده یئرلشیب.  1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، بو بولومده 125209 نفر یاشاییرمیشلار. 
گوزئ بناجوی•باتی بناجوی•دغوبناجوی
قصبه لری بو بولومده یئرلشیب لر. 

## قایناقلار

بؤلمه:بیناب بؤلگه‌سی
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین بؤلوم‌لری
بوندابرگ

**بوندابرگ** اوسترالیانین کوئینزلند اوستانی‌نین وید بای بورنت بؤلگه‌سینده یئرلَشن بیر شهردیر.بو شهرین ۲۵۲.۶ کم مساحت ایله ۷۱۰۰۰ نفر جمعیتی واردیر.

## نوْت‌لار

## اتک یازی‌لار

## قایناق‌لار
* 

## بیرده باخ
* اوسترالیا شهرلری‌نین لیستی

## ائشیک باغلانتی‌لار
* بوندابرگ رسمی سایتی
* کوئینزلند بیلیم‌یوردونون بندابرگ شعبه‌سی
* بوندابرگ بندری 



بؤلمه:اوسترالیا شهرلری
بونسای

**بونسای** (ژاپونجا :  盆栽- "دیبچکده") – دیبچکده و کیچیک مکادا (məkada) جیرتدان آغاج یئتیشدیرمک صنعتی.

بونسای صنعتی چینده یارانمیشدیر. بونسای سؤزو چین لی لرین "پن – چای" کلمه سینین ژاپون لاشدیریلمیش واریانتی دیر.

## داخیلی کئچیدلر
*ایکبانا

## خاریجی کئچیدلر
*بونسای حاقّیندا
*بونسای حاقّیندا 
## قایناق‌لار

بؤلمه:Yaponiya mədəniyyəti
بونیان

﻿

** بونیان** تورکیه جمهوریتی‌نین بیر بؤیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹-نجو میلادی ایلینده  ۱۲٬۵۰۵ نفر اهالیسی وارمیش.
## بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی

## قایناقلار

تورکجه ویکیپدیا

تورکیه

بؤلمه:تورکیه شهرلری
بوه

**بوه** یا **بیوه** یوخسا **روتیل**   توارتانلار قونشوسوندان و میگالومورف .یا  ترافوسیده آدی اولان  بیر جور سمی تورآتاندیر.

## قایناقلار

بؤلمه:حئیوانلار
بويرده سلامات(اهواز)

**بویرده سلامات** (فارسجا: بویرده سلامات), کندی خوزیستان اوستانینین اهواز بؤلگه‌سینین، باوئ بؤلومو  و  ویس قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.

## جوْغرافیایی موْقع
بویرده سلامات کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.

## نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 221 نفر اهالیسی و 35 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 107 نفری کیشی و 114 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 124 نفری ساوادلی و 73 نفری ساوادسیزدیرلار.

## دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی  فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.

## ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد  و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
**اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران* (*[http://www.gitashenasi.com/ProductShow-en.aspx Gitashenasi Province Atlas of Iran] *)
## بیرده باخ
*اهواز بولگه‌سی‌نین کندلری
*اهواز بولگه‌سی
*اهواز بولگه سینین گورملی یئرلری 
## خاریجی کئچیدلر

## قایناق‌لار

بؤلمه:اهواز بولگه‌سی
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بؤلگه

**بؤلگه‌** یوخسا **شهریستان**، واحیدلیگی اوْلان و اونا داخیل اوْلان اِلِمِنتلری‌نین سیخ باغلییلغی اوْلان موعیین بیر اراضی. هانسیسا اؤلکه و یا دونیانین موعیین حیصه‌سی ده باشا دوشولور.

## قایناقلار

بؤلمه:جوغرافیا
بؤلمه:ایداری بیریم‌لر
بؤلمه:تۆرلرینه گؤره اؤلکه‌لرین آلت بؤلوم‌لری