اوریانا فالاچی

**اوْریانا فالاچی**، (29 ژون 1929 - 15 سئپتامبر 2006)، ایسلام علئیه‌دارلیغییلا تانینان ایتالیالی فئمینیست قادین یازار، ژۇرنالیست و سیاسی مۆشاهیده‌چی.

## گنجلیگی

اوْریانا فالاچی، 29 ژون 1929 تاریخینده فلوْرئنس‌دا آنادان اوْلوب. آتاسی، موسولینی علئیه‌داری مۆباریزه‌ده لیدئرلیک ائتمیش و فلوْرانسانی نازی‌لر طرفیندن ایشغالی اثناسیندا قاچیریلاراق ایشگنجه گؤرموش بیر آکتیویست. حیاتی دایم حرکت حالیندا اوْلماقلا کئچن فاللاچی 9 یاش قێسا حئکایه‌لر یازماغا باشلادی. هله 14 یاشیندایکن مقاومته باشلادی. بۇ دؤورده ایتالیاداکی *Giustizia e Libertà* آدلی فاشیزم علئیه‌داری بیر تشکیلاتا قاتیلدی. فالاچی، دؤیوش اثناسیندا ائتدیگی ایشلر سببییله ایتالیادا مۆتتفیق قۆووه‌لر کوْماندیری طرفیندن مۆکافاتلاندیریلدی.
## پئشه حیاتی
هله 17 یاشیندایکن ژۇرنالیست‌لیک پئشه‌سینه آددیم آتان فالاچی، آرالاریندا رئپوْرتاژی اثناسیندا اۆزرینده‌کی چارشابی چێخاریب اۆزرینه آتدیغی آیت‌الله خمینی اوْلماق اۆزره هئنری کیسسینگئر، معمر قذافی، گوْلدا مئیر، آریئل شارون، ایندیرا گاندی، ذولفقار علی بۇتتوْ، شاه رضا پهلوی کیمی بیر چوْخ مشهور لیدئرله ائتدیگی تعجبلو رئپوْرتاژلارا دقتلری اۆزرینه یێغاراق آدینی ائشیتدیردی. 1967-جی ایلدن اعتباراً دؤیوش مۇخبیرلیغی وظیفه‌سی اۆسته‌لندی. باشدا 7 ایلینی کئچیرمیش اوْلدوغو ویئتنام اوْلماق اۆزره جنوبی آسیا، اوْرتا شرق، جنوبی آفریقا، اوْرتا و جنوب آمئریکادا ایستی قارشیدورمالارین یاشاندیغی دؤیوش ساحه‌لرینده ژۇرنالیستلیک ائتدی. 11 سپتامبر 2001 تاریخینده نیویوْرک‌دا اکیز قۆلله‌لره هۆجوموندان سوْنرا مۆسلمانلارا قارشی یازیلار یازدی. بۇ اثرلردن بیری اوْلان و مۆسلمانلارین هدف آلان "حیرص و قۆرور / حرص و غرور" آدلی اثری ایتالیادا 1 میلیوْندان چوْخ ساتدی. ایتالیان قزئتی Corriere della Sera دا بیر دؤور ایداره‌چیلیک ائتدی . فالاچی، مۆختلیف بیوْقرافییا و روْمانلار یازدی. فالاچیعنین اهمیتلی کیتابلاری آراسیندا، "دوْغمامیش بیر اۇشاغا مکتوب" و "اینشاللاه" ایشتیراک ائدیر. Corriere della Sera قزئتینده یاییملانان "ایسلام ان بؤیوک تهلوکه‌دیر" باشلیقلی مقاله‌سی رئاکسییایلا قارشیلاندی.
### اؤلومدن دؤنوش

2 اوْکتوبر 1968-جی ایلده مکزیک اوْلمپیادالاری اثناسیندا پوْلیسله نۆماییشچیلر آراسیندا چێخان قارشی‌دورما اثناسیندا کۆرَگیندن و دیزینه وۇرولاراق آغیر یارالاندی. فالاچی‌نین اؤلدویونون سانیلماسی اۆزرینه مئییت‌خانایا قالدیریلدی. آنجاق مئییتخانادا وظیفه‌لی بیر راهیبین نفس آلدیغینی گؤرمه‌سییله یاشادیغی آیدین اوْلدو و تکرار حیاتا دؤندو.

بئله‌لیکله فالاچی، اۆچ یۆز آدامین اؤلومو ایله نتیجه‌لنن  مکزیک ده‌کی Tlatelolcoقێرغینیندا حیاتدا قالان ایکی آدامدان بیری اوْلاراق قالدی.

### رپورتاژلار
* فالاچی، سۇاللاری سێخیشتیردیغی خمینی‌نین آغزیندان آلدیغی *ایسلامی پالتارلاری سئومیرسینیزسه گئیمک مجبوریتینده دئییلسینیز* سؤزو اۆزرینه *ایمام، چوْخ نازیکسینیز. مادام ائله دئدینیز، بۇ آخماق، اوْرتا عصرلردن قالما بئز پارچاسیندان درحال خلاص دئیه‌رک* اؤرتوسونو چێخاریب آتدی. 
* هئنری کیسسینگئر ایله ائتدیگی بیر رئپوْرتاژدا سوْروشدوغو سۇاللارلا سێخیشتیردیغی کیسسینگئرا مئدیاتیکلیغی (رسانه‌ای اولماغی) سئودیگینی اعتراف ائتدیرمه‌یی باجاراراق کیسسینگئری چتین بیر وضعیته سالدی. کیسسینگئر داها سوْنرا بۇ رئپوْرتاژ اۆچون حیاتیم بوْیونجا بیر مطبوعات منسوبویلا ائتدیگیم ان فلاکت دانیشیق اوْلدو دئدی. 
* مۆسلمان شخصیتینی اؤن پلاندا تۇتان محمّد علی‌له (Cassius Marcellus Clay Jr) ائتدیگی رئپوْرتاژی یاریم کسدی. 
* رؤپوْرتاژی اثناسیندا فدریجوْ فلینیدن هئچ خوْشلانمادیغینی ایفاده ائتمه‌سی اۆزرینه فلینی ده اوْنا پیس یالانچی، کیچیک آرسیز قالتاق دئیه‌رک تحقیر ائتدی.

## شخصی حیاتی

ایسلام علئیه‌دارلیغییلا بیلینن فالاچی عئینی زاماندا تۆرکیهنین آوروْپا بیرلیگینه عضولویونه قارشی رادیکال بیر شکیلده رفتار ائتدی. ایسلامین آوروْپانی ضبط ائده‌جه‌یینی و یاخین بیر گله‌جکده قیطعه‌ده آوروْپالی قالمایاجاغینی قارشییا قوْیدو. بیر آتئیست و کاتوْلیک کیلسه‌سینه قارشی اوْلماسینا قارشی فالاچی هم تۆرکیه مؤوضوسوندا هم ده آوروْپا ایله بۆتونلشملرینی 'کابوس' اوْلاراق کاراکتئریزه ائتدیگی مۆسلمانلارلا ایله علاقه دار اوْلاراق پاپا 16. بندیکت ایله گیزلیجه بیر گؤروش نیظاملاماغا باجاردی.

بۇشون ایسلام صولح دینی‌دیر دئمه‌سی اۆزرینه بۇشو تنقید ائتدی.

آیریجا دوْغولدوغو شهر اوْلان فلوْرئنس‌دا اینشاسی پلانلاشدیریلان مسجید اۆچون اوْریانا فالاچی:

**لئوْناردوْ دا وینجی‌لرین، راففائللوْلارین، گیوْتتوْلارین صنعت شهری فلوْرانس‌دا مسجید تیکیلسه اؤز اللریمله هاوایا اۇچوروروم** دئیه‌رک حیاتی‌نین سوْن دؤورلرینی خۆصوصیله آوروْپاداکی ان بؤیوک تهلوکه اوْلاراق گؤردویو ایسلام دینی اۆزرینه ایفاده‌لری ائده‌رک کئچیردی.

### اؤلومو
فالاچی بیر چوْخ دفعه اؤلوم تهدیدی ائتدی. حیاتی‌نین سوْن دؤورلرینی نیویوْرک‌دا کئچیرن اوْریانا فالاچی، 15 سپتامبر 2006 تاریخینده خرچنگ (سرطان) مۆعالیجه‌سی گؤردویو فلوْرانس‌دا (76 یاش) اؤلدو.

## اؤدوللر
* St. Vincent ژۇرنالیستلیک اؤدولو (ایکی دفعه) 
* 1991 Bancerella اؤدولو
* Hemingwa ادبیات اؤدولو

## اثرلری
* پئنئ لوپئ ساواشدا, (Penelope alla guerra, 1962)
* گونش باتارسا, (Se il sole muore, 1965)
* هئچ بیر شئی, (Niente e così sia, 1969)
* بوراخ اؤیله قالسین
* تاریخله سؤیله‌شیلر, (Intervista con la storia, 1974)
* دوغولمامیش بیر اوشاغا مکتوب, (Lettera a un bambino mai nato), 1975, ISBN 975-510-743-6
*بیرکیشی, (Un uomo 1979)
* اینشااللاه, (Insciallah), 1990, ISBN 975-510-593-X

## قایناقلار


بؤلمه:ایتالیالی یازیچی