open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کونفدارسیون

**کونفدراسیون** موستقیل قوروم‌لار و تشکیلات‌لار طرفیندن، حاکیمیت‌لرینی موحافیظه ائتمک شرطی  ایله، اورتاق و محدود منفعت‌لرینی تأمین ائتمک مقصدیله موعین موقاویله ایله قورولان بیرلیک‌لردیر.  

  کونفدراسیوندا تشکیلات و قوروم‌لار آنجاق موعین و محدود مقصدلرله بیرلشیرلر. کونفدراسیونو مئیدانا گتیرن کونفدراسیون تشکیلات و قورولوش‌لارین خوصوصیت‌لری، کونفدراسیون حالیندا دا داوام ائدر. اورتاق منفعت‌لرینی رئال‌لاشدیرماغا یارایاجاق نیسبتده بیر امکداشلیق ائدیرلر؛ بونون خاریجینده موستقیل تشکیلات و قورولوش‌لار کیمی صیفت لرینی، حوقوق و وظیفه‌لرینی بوتونلوکله قورویورلار.  

  کونفدراسیونا داخیل کوتفدراسیون تشکیلات و قورولوش‌لار ایستر خاریجی، ایسترسه ده داخیلی باخیمدان تام معناسی‌یلا اؤز حاکیمیت‌لرینه صاحیب‌دیر. عوضو تشکیلات و قورولوش دؤولت ایسه دیگر دؤولت‌لرله هر جور دیپلوماتیک موناسیبت‌لرده اولا بیلیرلر. کونفدراسیون دؤولت‌لر کونفدراسیونا داخیل دؤولت‌لری هئچ بیر تعهود آلتینا سوخمادان باشقا دؤولت‌لرله دؤیوشه گیریشدیکلری کیمی، عئینی کونفدراسیوندا عوضو اولان بیر دؤولت ایله دؤیوش ائتدیگی زامان، بو بین الخالق حوقوق باخیمیندان بیر وطنداش موحاریبه‌سی حساب اولونمور؛ ایکی دؤولتین موحاریبه‌سی ساییلیر.  

  کونفدراسیوندا عوضو دؤولت‌لرین نوماینده‌لریندن مئیدانا گلن بیر مجلیسی واردیر. بو مجلیس طرفیندن آلینان قرارلاری عوضو دؤولت‌لرین ده تطبیق ائده بیلمه‌سی اوچون هر دؤولتین آیری-آیری شخصن صلاحیتلی اورقانین طرفیندن منیمسه‌نه‌رک تصدیق ائدیلمه‌سی لازیم‌دیر.  

  کونفدراسیون دؤولت بیرلیگی بیر آندلاشما ایله مئیدانا گلدیگی اوچون عوضو دؤولت‌لر ایسته‌دیکلری زامان کونفدراسیون دؤولتدن آیریلا بیلرلر. کونفدراسیون تیپی دؤولت بیرلیگینه نومونه اولاراق موستقیل دؤولت‌لر بیرلیگی و اینگیلیس میلت‌لر بیرلیگی وئریله بیلر. تک اکثریتده فدراسیون دؤولت تیپینی حاضیرلادیغی اوچون تاریخی بیر اهمیتی واردیر. حقیقتاً بو گون فدراسیون تیپی دؤولت‌لر، بیر زامان‌لار کونفدراسیون شکلینده ایدیلر. مثلا، سوئیس 1848-جی ایل تاریخه قدر کونفدراسیون حالیندا ایدی. بو تاریخده بو گونکی فدرال دؤولت وضعیتینه گلدی. بو گون بیر فدراسیون دؤولت شکلی مئیدانا گتیرن آبش، 1776-جی ایلدن 1787-جی ایله قدر کونفدراسیون دؤولت شکلی ایدی. بو گونکی بیرلشمیش آلمان‌دا 1870-جی ایله قدر کونفدراسیون دؤولت وضعیتینده ایدی. بو حالدا تاریخی باخیمدان کونفدراسیون، فدرال دؤولت شکلینی حاضیرلایان بیر مرحله‌دیر. باخین. آرژانتین، کوبا، ایسپانیا، کولومبیا، مکزیک، کانادا فدرال دؤولت‌لره نومونه اولاراق وئریله بیلر. لاکین تام ترسی بیر مودت اولاراق بیر ایستیثنا، فدراسیون دؤولتی اولان یوقوسلاوی سون ایکی عوضولری صربیستان و مونتنقرو 2003-جو ایلده صربیستان و مونتنقرو آدیندا بیر کونفدراسیون دؤولتینه چئوریلدی. آما 2006-جی ایلده بو کونفدراسیون ایکی عوضو اؤلکه‌نین سونوندا یول‌لارینی تامامییلا آییریب موستقیل اولونجا سونا چاتدی.  
بؤلمه:سیاسی ترمینلر
بؤلمه:سیاست
بافت بؤلگه‌سی

**بافت بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی بافت شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۸۴٬۱۰۳   نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:بافت بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
تکنوکراسی

بندانگشتی|افلاطون

**تکنوکراسی** (یون. τέχνη، «صنعتکارلیق» + یون. κράτος، «گوج» ؛ یون. τεχνοκρατία) — گوج، علمی و تکنیکی موتخصیص‌لره مخصوص اولدوغو مِریتوکراسی(لایق‌لرین حؤکومتی) پرینسیپ‌لری اوزرینده قورولموش هیپوتِتیک(فرضی) جمعیت.جمعیت ایداره‌چی‌لیگینی اینسان‌لارین آیری بیر کاتقوریایا — بیلیک داشیییجی‌لارینا، فیلوسوف‌لارا کؤچورمگین فایدالی‌لیغی ایدئیاسینا افلاطونون  "دؤولت"  اثرینده ایلک دفعه  راست گلدیلر.  

قزئته‌چی‌لیکده «تکنوکرات‌لار» عادتاً پئشه بیلیک‌لری سایه‌سینده گوج قازانان اینسان‌لار آدلاندیریلیرلار . عادتاً، ایش آدام‌لاری و یا سیاسی پارتیالار چرچیوه‌سینده سئچیلمیش اینسان‌لار عوضینه خوصوصی بیلیک و لیدرلیک تجروبه‌سی اولان علم آدام‌لاری، موهندیس‌لر، تکنولوق‌لار نظرده توتولور.   

## ترمینین تاریخی
  ویلیام هنری اسمیت (اینگ. William Henry Smyth) ایلک دفعه 1919-جو ایلده «"„تکنوکراسی" " — صنایع دموکراسی‌سینه نایل اولماق یول‌لاری و متودلاری» (اینگ. ««'Technocracy' — Ways and Means to Gain Industrial Democracy»») مقاله‌سینده تکنوکراسی ترمینینی ایلک دفعه ایشلتمیشدیر، "صنایع ایداره‌چیلیگی"  (اینگ. Industrial Management)[3] درگیسینده. بونونلا بیرلیکده، اسمیت صنایع دموکراسی‌سی مؤوضوسونا توخونموشدور: ایشچی‌لری مؤوجود تشکیلات‌لار و یا اینقیلاب یولو ایله موسسیسه رهبرلیگینه ادغام ائتمک اوچون بیرلشدیرمگه یؤنلمیش بیر حرکات. ترمین 1932-جی ایلده ایداره‌ائتمه‌ده تکنیکی جهتدن دوزگون قرار قبول ائتمک اوچون ایستیفاده ائدیلمیشدیر.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:سیاست
بؤلمه:سیاسی ترمینلر
جئیمز کوک

**جئیمز کوک** ()، بیر اینگیلیسلی کاشیف و گمیچی ایدی.جئیمز کوک اوچ اؤنملی ایکتیشافی گزمسی اولموش اوسترالیا ، نیوزلند ، هاوایی و... دن خریته لر چکمیش.

## قایناقلار

بؤلمه:جیمز کوک
بؤلمه:۱۷۲۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۷۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:میدلزبرو دوغوملولار
پیمان کشاورز

**پیمان کشاورز** — ایرانلی بیر فوتبالیست دیر کی حال‌حاضیرده تیراختور فوتبال کولوبو'ندا توپ اویناییر.

## قایناقلار
محسن مهرعلی‌زاده

**محسن مهرعلی‌زاده** — ایرانلی بیر سیاستچی دیر. 

## قایناقلار
غلامرضا تختی

**غلامرضا تختی** — ایرانلی بیر ایدمانچی ایمیش. غلامرضا گولش ریشته‌سینده چالیشیرمیش.

## قایناقلار
تروآ (شهر)

یونانجا Τροία تورکیه تورکجه سینده Trova اینگیلیس دیلینده  Troy لاتین ده Troia

هیتیت دیلینده Truwisa

ایندیکی تورکیه نین قوزی باتیسیندا و چاناک کاله بوغازینین گونی دوغوسوندا و داردانل آغزینین گونییده ایدا داغین قوزی دوغوسوندا بوگونکی یری هیسار تپه سی و اونون دوری دیر.

تروانین آدی یونان افسانه لرینده گلمیش تروی ساواشین دا ایلیاد اسطوره سی هومر شعرلرینده.

تروا برونز دوره سینین سونوندا سوکولموش یوخسا ویران اولونموش. ان چوخ اینانیلمیش فاز دا تروجان ساواشین سونون تمثیل ادن  براخیلمیش یا براخیلمیش کیمین اولان سراکی دوره قارا دوره ده.۱۹۹۸ ده دونیا میراثی اولاراخ یونسکو دا  کاییت لاندی.

## قایناقلار

http://en.m.wikipedia.org/Troy دان چوریلمیش.
روان‌شناس

**روان شناس** یوخسا **سایکولوژیست**   باشاریلی یا پروفسیونال شیکیل ده سایکولوژی  بیلن آدما دییر لر.

## قایناقلار

بؤلمه:سایکولوژی
الکساندر فیودورویچ کرنسکی

**الکساندر فیودورویچ کرنسکی**() (۴ مه ۱۸۸۱ – ۱۱ ژوئن ۱۹۷۰ میلادی)، بیر روس وکیل و انقلابی اونملی سیاسی فیقوری ایدی. او روسیه انقلابین دا ۱۹۱۷  ایلینده ۱۹۱۷ میجی ایلین فوریه آیینان سرا یئنی قورولان کچیجی روس دولتینه قوشولدی ایلک عدالت باشقانی اولاراق سرا ساواش باشقانی اولاراق و جولای دان سرا باش وزیر اولدو نوامبرین ۷ سینده بولشوویک لر لنینین لیدرلیغینن اکتبر اینقیلابین دا کرنسکی نین دولتین ییخدیلار و اوزون پاریس و نیویورکا گوندردیلر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:اولیانوفسک دوغوملولار
بؤلمه:روسیه‌لی اینقیلابچیلار
آنتونی گادی

**آنتونی گاودی کورنت** ()، (۱۸۵۲ ژوئن ۲۵-۱۰ژوئن ۱۹۲۶) بیر کاتالونیالی معمار ایدی.بیر آدلی کاتالانلی آرشیتکت میش اعلی کاتالان مدرنیست اوس یا پایه دیمیش.گاودی یاشلری چوخ بیریسل دیر گنل سویی ایستایل دا . چو خ بارسلونا یارادیلمیش ان اونملی ایشی ساگرادا فامیلییا کیلساسی دا بارسلونا دا .

گاودینین اشیلری چوخ اوز یاشامی توتکوسینان تاثیر آلمیش: آرشیتکت دوغال و اینانجی یا مذهبینن . 

گاودی بوتون یارادیخ لاریندا و بیرلشدیخلرینده یا تلفیقاتینده اوز آرشیتکتینده ائل صنعت لرینده : سرامیک لر ویترای یا رنگ لن میش شیشه دمیر دومه یا دمیرچیلیک صنعتی و خاچالاردا اوز دوشونجه لرینی یریتمیش.

گاودی اوزونن ینی تکنیک لر یاردمیش اورنک:trencadís بویوک سرامیک قطعه لرنیده دوزلدیلیر.

ینی گوتیک صنعتینین تاثیرینن و اورینتال یوخسا دوغوش تکنیک لرنن گاودی مدرنیست حرکتین بیر پارچاسی اولموش بو حرکت ۱۹ مینجی یوز ایلین سونونا و ۲۰ مینجی یوز ایلین ایلکینه جک گلمیش.

گاودینین ایشلری دونیا خالق لارینین خوشونا گلمیش و دیگر آرشیتکت لرین تحسینین و آراشتیرما لارینان یاد ادیر لر.

آنتونی گاودینین ان اونملی اثری ساگرادا فامیلیا ایسپانیا دا ان چوخ توریست لر باش وران بینا دیر گاودینین ۷ اثری یونسکو دا کاییتلانیپ.

آنتونی گاودی رومن کاتولیک اولدوغو ایچین اثرلرینده بو مذهب دن تاثیر آلمیش.

## قایناقلار
http://en.m.wikipedia.org/AntoniGaudicornet

بؤلمه:۱۸۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۲۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده ایسپانیالی معمارلار
بؤلمه:رئوس دوغوملولار
نیکلاوس اوتو

**نیکولاس آگوست اوتو** () (دوغوم :۱۰ ژوئن ۱۸۳۲ اولوم:۲۶ ژانویه ۱۸۹۱ )آلمانلی بیر موهندیس ایدی.

او اوغورلا بنزینن ایشلیین سیخیشتیریلمیش ایچ یانما شارژ موتورون گنیشتیرمیش و ایلک یاپیلان مدرن ایچ یانما موتوری . آلمان موهندیس لرین باغلانتیسی (VDI)۱۹۴۰ دا دین ایستانداردی دوزلتمیش اتو موتور آدلاندیریلمیش: ایچ یانما موتوری کی سیخیشتیریلمیش یانگین-هاوا ترکیبی چاغ کیویجیلیمنان یا جرقه زمان باشلادیلان کی بوتون بو تیپ موتورلاردا ایشلدیلیندی.

## بیوقرافی
نیکولاس آگوست ۱۸۳۲ ژوئن آیینین اونون دا آلمانین هولژاسن آندر هاید دا آنادان اولموش آیله سینین آلتی مینجی و سون اوشاقیمیش آتاسی ۱۸۳۲ اولدو.۱۸۳۸ ده اکولی باشدامیش ۶ ایل یاخجی اوخوماخ دان سرا لانگن شوالباخ دا لیسه یه گتمیش لیسه ده یاخجی اوخویا اوخیا لیسه نی قوتارمادی .اونون چوخ گولی اولان بیلیم و تکنولوژی دی آما اوچ ایل لیسه نی قتارانان سرا تیجاری بیر شیرکتده اویرنجی اولاراک باشلادی و اویرنجی لیغی قوتاردیغ دان سرا فرانک فورتا گتدی و اوردا جیکوب لیندایمره دوکانیندا ساتیجی اولارخ ایشدمیش اتو چوخ شیرکت لرده ایشلدی آلمان چوخ یرلرینه گدیپ  چای قهوه دوگی شکر و... ساتیرمیش.

## قایناقلار
http://en.m.wikipedia.org/Nicholausotto صفحه سیندن چوریلمیش.

بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
جیرفت بؤلگه‌سی

**جیرفت بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی جیرفت شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۰۸٬۸۵۸ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:جیرفت بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
اگون شیله

**اگون شیله** () ( دوغوم ۱۸۹۰/۶/۱۲ - اولوم ۱۹۱۸/۱۰/۳۱)، بیر اوتریشلی نقاش ایدی.اونون ایشی یوغون و چیغ سکسوالیتی نوتی میش و چوخلی اوز پورتریت لر یعنی اینسان لاردان پورتریت چکیلمیش لر.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ترموشیمی

Thermochemistry

سیجاخلیخ انرژیسینی اوخویوپ آراشتیریر ایلگیلی کیمیاسال دونوشومی یا فیزیکال دونوشومی بیر دونوشوم کی موحتمل انرژی براخیپ. بیر انرژی دونوشوم کی موحتمل انرژی براخیپ یوخسا اوزونه چکمیش. و فازین دییشمسی موحتمل آینی سینه گورا یا اریتمک و یا قینتمک.

ترمو شیمی بو انرژی دییشلیک لرینه کنستانتره ادیر اوزللیکله بو انرژی سیستمین چوردکیلریله دییشیلیر.

قایناق

اینگیلیسجه ویکیپدیا نین thermochemistry صفحه سیندن چوریلمیش.
آنتونی ایدن

**آنتونی ایدن** () (دوغوم: ۱۲ ژوئن ۱۸۹۷ – اولوم ۱۴ ژانویه ۱۹۷۷)، بیر بریتانیالی محافیظه کار سیاستچی ایدی.

## قایناقلار
http://en.m.wikipedia.org/RobertAntonyEden صفحه سیندن چورولموش.

بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:بریتانیالی دیپلوماتلار
دیقو ولاسکس د کوئیار

**دیقو ولاسکس د کوئیار** () (دوغوم ۱۴۶۵- اولوم ۱۲ ژوئن ۱۵۴۲) بیر ایسپانیالی کاشیف ایدی. کوبانی ایسپانیا ایچون مستعمیره اتدی و  ۱۵۱۱ کوبانین بوتونون فتح اتدی و سنرا کوبانین ایلک باشقانی اولدو و بو کاشیف لیغین مکزیکه جک آپاردی و مکزیکی ده فتح اتدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۴۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۵۲۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
ایقتیصادچی

ایقتیصاد بیلیمیم بیلیم آدام لارینا تورکجه ده **ایقتیصادچی** دییلیر . اینگیلس دیلینده ده Economist دییلیر.

## قایناقلار
فردریک پسی

**فردریک پسی** () (دوغوم۲۰ مهٔ ۱۸۲۲ – اولوم ۱۲ ژوئن ۱۹۱۲) بیر فرانسه ایقتیصادچی ایدی و باریش ایستین یوخسا صولح چی نچه باریش کامیونیتی ی...' ایله ياراتدی. ۱۹۰۱ باریش نوبلی آلدی اروپا باریش بیرلشیمده کی گوردیخلرینه گورا.

## اتک یازی

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۲۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:پاریسلی سیاستچیلر
بؤلمه:فرانسه‌لی ایقتیصادچیلار
جرج لیقتی

**جرج لیقتی** () (دوغوم : ۱۹۲۳ می ۲۸ - اولوم : ۲۰۰۶ ژوئن ۱۲) بیر مجاریستانلی چاغداش کلاسیک موزیکین  موزیسینی میش.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۲۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر

بؤلمه:مجاریستان‌دا یهودی‌لیق
مارتین بوبر

**مارتین بوبر** () (دوغوم ۱۸۷۸ فوریه ۸ -اولوم ۱۹۶۵ ژوئن ۱۳)، بیر اتریشلی ایسرائیلی فیلسوف  ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۷۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:قاره فلسفه‌سی
بؤلمه:ایسرائیللی فیلسوفلار
بؤلمه:یهودی فیلسوفلار
میاموتو موساشی

**میاموتو موساشی** باشقا آدلاری شینمن تاکژو ، میاموتو بنوسوکو و بودایی آدی نیتن دوراکو ژاپونلو فیلسوف یا فلسفه چی یازار قیلینج چی و رونین موساشی ان چوخ بونا تانیلان .

## قایناقلار

بؤلمه:۱۵۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۶۴۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:ژاپونلو فیلسوفلار
بؤلمه:سامورایی
جاز

**جاز** — ۲۰-جی یۆز ایـلده آمریکا-دا خصوصاً زنجیلر طرفیندن یارادیلمیش موسیقی صنعتی. مشهور جازمن‌لردن لویی آرمسترانقی گؤسترمک اوْلار.

## جاز موسیقیسینین تاریخی حاقیندا
۱۹. یوز ایلین سوْنوندا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-ین میزوری ایالتی ایالتینین بارلاریندا یئنی اۆسلوبدا یارادیلمیش موسیقی سسلنمه‌یه باشلانیر. اوروپاموسیقیسینین عنعنه‌لرینی — شوپن و لیست یارادیجیلیغینی، مارش، پولکا کیمی معیشت ژانرلارینی زنجی موسیقیسینین فوْرمالاری ایله قوْووشدوران بو یئنی اۆسلوب رقتایم آدلانیر و آز بیر وقتدا اوْ، گئنیش یاییلیر.

## قایناقلار

بؤلمه:جاز
بؤلمه:موسیقی ژانرلاری
ویلیام باتلر ییتس

**ویلیام باتلر ییتس** () (دوغوم ۱۸۶۵ ژوئن ۱۳ - اولوم ۱۹۳۹ ژانویه ۲۸) ایرلندلی شاعیر و یازیچی ایدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۸۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده ایرلندی شاعیرلر
بؤلمه:انگلیکان شاعیرلر
بؤلمه:فرانسه‌ده‌کی ایرلندی غوربتچیلر
بؤلمه:نوبل ادبیات جایزه‌سینی قازانانلار
رابر بؤلگه‌سی

**رابر بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی رابر شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۳۵٬۳۶۲ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:رابر بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:۲۰۰۹ - جو ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
کیمیاچی

شیمی بیلیمین بیلیم آداملارینا دییلیر. بو بیلیم آدام بیلیم لری شیمی بیلیمین ده اوخویوپ و آراشتیرما ادیر.
ریاضیچی

**ریاضیچی** ()،سایبیل یوخسا ریاضی بیلیم آدام لارینا دییلیر. 

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Occupational Outlook: Mathematicians. Information on the occupation of mathematician from the US Department of Labor.
* Sloan Career Cornerstone Center: Careers in Mathematics. Although US-centric, a useful resource for anyone interested in a career as a mathematician. Learn what mathematicians do on a daily basis, where they work, how much they earn, and more.
* The MacTutor History of Mathematics archive. A comprehensive list of detailed biographies.
* The Mathematics Genealogy Project. Allows scholars to follow the succession of thesis advisors for most mathematicians, living or dead.
* 
* Middle School Mathematician Project Short biographies of select mathematicians assembled by middle school students.
* Career Information for Students of Math and Aspiring Mathematicians from MathMajor

بؤلمه:ریاضیات پیشه‌‌لری
بؤلمه:ریاضیات‌چی‌لار
الینور اوستروم

**الینور اوستروم** () (دوغوم ۱۹۳۳ آگوست ۷- اولوم ۲۰۱۲ ژوئن ۱۲ ) بیر آمریکالی ایقتیصادچی و سیاستچی ایدی. اونون ایشلری یئنی ایقتیصادی قورولولارنان ایلگیلی دیرو دیریلیش سیاسی ایقتیصاد ۲۰۰۹ دا ایقتیصاد دولت آنالزی ایچون اوزللیکله موشترکلر کی اولیور ای ویلیام سون نان پایلاشمیش الینور ایقتیصاد نوبلی آلان ایکی قادینان بیری دیر.دیگر ایقتیصادی نوبل اودولو آلان قادین استر دوفلو دور.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۳۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:آمریکالی قادین ایقتیصادچیلار
بؤلمه:آمریکالی سیاست بیلیمی عالیملری
کیم جونق ایل

**کیم جونگ ایل** () (دوغوم ۱۶ فوریه ۱۹۴۱ - اولوم ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ ) بیر کوره سیاستچی ایدی. او ۱۹۹۴-۲۰۱۱ ایللری آراسیندا شومالی کوره نین ایکینجی لیدری ایدی. کوره ساواشیندان سنرا ایلک قوزی کره لیدری دیر کی گونی کوره جومهورباشقانی نان گوروشدو(کوره ساواشیندان سنرا).

## قایناقلار
http://en.m.wikipedia.org/kimjung-il

بؤلمه:۲۰۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:شورویده‌کی کوره لی غوربتچیلر
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده قوزئی کوره‌لی کیشی اویونچولار
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده قوزئی کوره‌لی کیمسه‌لر
کانادا اوستانلاری و اراضیلاری

**کانادانین اوستانلاری و اراضیلاری** بیر جوغرافیایی بولونوشدور کی کانادانین اساسی قانونونون اساسیندا میلی یئرلری تعیین ائدیلیبدیر. 

## اوستانلار

نوتلار:

## اراضیلار

کانادانین اوچ اراضیسی وار.

## قایناقلار

*
* 
* 
*

*Provincial and territorial government web sites – Service Canada
*Provincial and territorial legislature web sites  – Parliament of Canada
*Difference between provinces and territories – Intergovernmental Affairs
* Provincial and territorial statistics  – Statistics Canada
*Provincial and territorial immigration information  – Citizenship and Immigration Canada
* Canadian governments compared – University of Public Administration

بؤلمه:اؤلکه‌لرینه گؤره بیرینجی سطح ایداری بؤلونوشو

بؤلمه:کانادانین آلت بؤلونمه‌لری
آلبئرتا

**آلبئرتا** ()() کانادانین اوستانلاریندان بیری دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Government of Alberta website
* 
* Alberta Encyclopedia
* List of streets in Alberta with maps 

بؤلمه:آلبئرتا
بؤلمه:۱۹۰۵ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۹۰۵ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بریتیش کولومبیا

**بریتیش کولومبیا** (**BC**) کانادانین ان غربینده کی اوستانی دیر و بؤیوک اوقیانوس و راکی داغلارینین آراسیندا یئرلشیبدیر.

## نوتلار

## قایناقلار
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## لینکلر
* Government of British Columbia website
* Tourism British Columbia official website
* 
* Newsroom
* BCStats & Infoline Weekly Digest
* 
* 
* 
* 
* BC Government online map archive


بؤلمه:۱۸۷۱ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۸۷۱ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر

بؤلمه:غربی کانادا
ایراده آزادلیغی

**ایراده آزادلیغی** (یون. τὸ αὐτεξούσιον و یا τὸ ἐφ᾽ ἡμῖν، لات. liberum arbitrium) — شراییطدن آسیلی اولمایاراق اینسانین سئچیم ائتمه ایمکانی نین اولماسی.  

## بیلگی
  ایراده آزادلیغی پروبلمی هله چوخ قدیم زامان‌لاردان اینسان‌لاری دوشوندورموش و زامان-زامان بو پروبلم حاقیندا دوشونوب داشینان لار مسله‌یه موختلیف پریزمالاردان یاناشاراق چئشیدلی موناسیبت‌لر بیلدیرمیشلر. بو پروبلم دوشونجه تاریخینده ان موهوم و موباحیثه‌لی مسله‌لردن بیری کیمی تاریخه دوشموشدور. ایراده آزادلیغی پروبلمین قویولوشو اینسان‌لارین طبیعی ماراق‌لاری‌یلا یاناشی هم ده اونلاردا ائتدیکلری عمل‌لره، آتدیقلاری آددیم‌لارا گؤره مسئولیت داشیییب داشیماماسی کیمی چوخ واجیب سوسیال-پسیکولوژی مسئولیت مسله‌سی‌ ایله سیخ باغلی اولموشدور. بو سببدن ده ایراده آزادلیغی پروبلمی ایستر موختلیف فلسفی-ایدئولوژی جریان‌لار آراسیندا، ایسترسه ده دین‌لرده قیزغین موباحیثه  اوبیئکتینه چئوریلمیشدیر. بیرینجی‌لر اؤز گؤروش‌لرینده موعین عقلی مولاحیظه‌لردن چیخیش ائدیردیلرسه، ایکینجی‌لر اساس اعتیباریله ایلاهی بویروق‌لارا، دینی متنلره سؤیکنمیشلر. بونونلا بئله، بیر سیرا دینی‌ ایدئولوژی جریان‌لار اؤز گؤروش‌لرینده دینی پرینسیپلرله یاناشی عقلین موحاکیمه‌لرینه ده گئنیش یئر وئرمیشلر.  

بؤلمه:فلسفه
بیر داها هئچ واخت دئمه (فیلم)

**بیر داها هئچ واخت دئمه** ()، ۱۹۸۳-جی ایلده یارانان جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر. بو فیلم‌ده شان کانری جیمز باند روْلوندا چیخیش ائدیب.

## اوْیونچولار
* شان کانری: جیمز باند
* کیم بسینقر: دوْمینو پئتاچی
* کلاوس ماریا برانداور: ماکسیمیلیان لارقوْ
* باربارا کاررا: فاطیما بلاش
* برنی کیسی: فلیکس لیتئر
* ماکس فون سیدو: ائرنئست استاوروْ بلافئلد
* ادوارد فاکس: M
* آلک مک‌کاون: Q
* پاملا سالم: مانی‌پنی
* روآن اتکینسون: نیگئل اسموْل-فاوکئت
* پرونئللا گی: پاتریسیا فیرینق
* ولری لیون: باهامالی خاتون
* قاوان اوهرلیهی: جک پئتاچی
* پت روچ: لیپ

## قایناقلار
توماس پین

**توماس پین** () (۱۷۳۷ فوریه ۹-۱۸۰۹ ژوئن ۸) ، اینگیلس ده دوغولان  آمریکالی سیاسی فعال ، فیلسوف ، سیاسی تئوریسین  و اینقیلابچی. پین ۱۷۷۶ دا ساغدویونی یاز دی(حس مشترک)و ۱۷۷۶-۱۷۸۳ ده و آمریکا کریزی ایکی ان چوخ آمریکا اینقیلابین باشلانقیچین اتکیلیین بروشور لار آمریکادا میلیتچیلیگه ایلهام ورمخه یاردیم اتدی ۱۷۷۶ دا آمریکانین بویوک بریتانیا دان باغئمسئزلیخ ایلان اتدی. پینون ایده لری آیدینلانما چاغین ایده لرینون چوخ اولوسلارین اینسان حوقوقین یانسیلیر.

## قایناقلار

بؤلمه:توماس پین
بؤلمه:۱۷۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۸۰۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:نیو راشل، نیویورک دوغوملو فعاللار
بؤلمه:آمریکالی اینقیلابچیلار
بؤلمه:بوردنتاون، نیوجرسی دوغوملولار
بؤلمه:دهکده قرینویچ دوغوملولار
بؤلمه:تتفورد دوغوملولار
بؤلمه:نیو راشل، نیویورک دوغولان یازیچیلار
محمد سوهارتو

**محمد سوهارتو** () (۱۹۲۱ ژوئن ۸ -  ۲۰۰۸ ژانویه ۲۸)، اندونزینین ایکینجی جومهور باشقانی ۱۹۶۰ دا بیر داربه نن احمد سوکارنونی(اندونزینین ایلک جومهور باشقانی و اندونزی باغئمسیزلئغئن بانیسی یا قوروجوسی اولاراخ ) گوج دن چیخارتدی و اوزی یرینه اتوردی و ۳۳ ایل اندونزیه حاکیمیتی اولدو آما سونوندا ۱۹۹۸ ایلینده گوجون خالقا گورا بوراخدی.

## قایناقلار

بؤلمه:۱۹۲۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۰۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:اندونزیلی ژنراللار
بؤلمه:سیاسی فساد
منیتوبا

**منیتوبا** ()،() کانادانین اوستانلاریندان  بیری دیر و کانادا مرکزینده یئرلشیب.

## قایناقلار

*
*
*

## لینکلر
* Government of Manitoba
* 


بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۸۷۰ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:کانادا چوللری
بؤلمه:۱۸۷۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
نیوبرانزویک

**نیوبرانزویک** ()() کانادانین اون اوچ اوستان و اراضیلاریندان بیری دیر.

## قایناقلار

## لینکلر

*Official site of Tourism New Brunswick


بؤلمه:۱۸۶۷ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار

بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۸۶۷ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر

بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
بؤلمه:اینگیلیسجه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر
نیوفاندلند و لابرادور

**نیوفاندلند و لابرادور** (, ) (sometimes abbreviated as NFLD) کانادانین اوستانلاریدانبیری دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

*
*
*
*
* *Atlas of Newfoundland and Labrador* by Department of Geography Memorial University of Newfoundland, Breakwater Books Ltd; ; (1991)
* Bavington, Dean L.Y. *Managed Annihilation: An Unnatural History of the Newfoundland Cod Collapse* (University of British Columbia Press; 2010) 224 pages. Links the collapse of Newfoundland and Labrador cod fishing to state management of the resource.
* Cadigan, Sean T. *Newfoundland and Labrador: A History* U. of Toronto Press, 2009. Standard scholarly history
* Casey, G.J. Casey and Elizabeth Miller, eds., *Tempered Days: A Century of Newfoundland Fiction* St. John's: Killick Press, 1996.
* Earle, Karl Mcneil. "Cousins of a Kind: The Newfoundland and Labrador Relationship with the United States" *American Review of Canadian Studies* Vol: 28. Issue: 4. 1998. pp: 387–411.
* Fay, C. R. *Life and Labour in Newfoundland* University of Toronto Press, 1956
* Department of Finance, Economic Research and Analysis. "The Economic Review 2010" Dec. 2010
* Jackson, Lawrence. *Newfoundland & Labrador* Fitzhenry & Whiteside Ltd; ; (1999)
* Gene Long, *Suspended State: Newfoundland Before Canada* Breakwater Books Ltd; ; (April 1, 1999)
* R. A. MacKay; *Newfoundland; Economic, Diplomatic, and Strategic Studies* Oxford University Press, 1946
* Patrick O'Flaherty, *The Rock Observed: Studies in the Literature of Newfoundland* University of Toronto Press, 1979
* Joseph Smallwood ed. *The Encyclopedia of Newfoundland and Labrador* St. John's: Newfoundland Book Publishers, 1981–, 2 vol.
* *This Marvelous Terrible Place: Images of Newfoundland and Labrador* by Momatiuk et al., Firefly Books; ; (September 1998)
* *True Newfoundlanders: Early Homes and Families of Newfoundland and Labrador* by Margaret McBurney et al., Boston Mills Pr; ; (June 1997)
* *Biogeography and Ecology of the Island of Newfoundland: Monographiae Biologicae* by G. Robin South (Editor) Dr W Junk Pub Co; ; (April 1983)

## لینکلر

* Government of Newfoundland and Labrador
* Centre for Newfoundland Studies
* 
* Official Tourism Website


بؤلمه:۱۹۴۹ - جو ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار

بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۹۴۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
اونتاریو

**اونتاریو** ( ; ) کانادانین اون اوچ اوستانلاریندان بیری دیر. و بو شهر مرکزی کانادادا یئرلشیب. اؤلکه اهالی‌سینین یوزده ۳۸.۳-نه صاحیبدیر و کانادانین ان چوخ اهالی‌سی اولان اوستانیدیر. عمومی اراضی اساسیندا ایکینجی لاپ بویوک اوستانیدیر (کئبئک‌دن سونرا). اونتاریو، کانادانین  دوردونجو لاپ بویوک محکمه حوزه‌سی دیر کی شمالی‌غرب اراضیلار و نوناووت اراضیلارینا شامیل اولور. 

اونتاریو، غربده منیتوبا اوستانی ایله، شومالدا هودسون کؤرفزی و جمیز کؤرفزی، شرق و شومال شرقده کئبئک و جنوبدا [آمریکا]نین [مینسوتا، میشیقان، اوهایو، پنسیلوانیا و نیویورک ایالتلری ایله موشترک سرحدی وار. اونتاریو بیرلشمیش ایالتلر ایله ۲٬۷۰۰ کیلومتر (۱٬۶۷۸ مایل) سرحدی وار و دئمک اولار کی هامیسی داخیلی سو یوللارینا شامیل اولور. 

## آد کؤکو
بو اوستانین آدی اونتاریو گؤلونون آدیندان گؤتورولوب. بوجور دوشونولور کی اونتاریو کلمه‌سی *()* کلمه‌‌دن گوتورولوب و هورون دیلینده بو کلمه «بویوک گؤل» معناسی وار. و یا احتیمالی وار کی ایروکوا دیلینده *()* کلمه‌سی «گوزل سو» معناسی وئرسین. اونتاریودا تخمینن ۲۵۰٬۰۰۰ شیرین سو گولو وار.

## نوتلار

## قایناقلار

* Michael Sletcher, "Ottawa", in James Ciment, ed., *Colonial America: An Encyclopedia of Social, Political, Cultural, and Economic History*, (5 vols., M. E. Sharpe, New York, 2006).
* Virtual Vault, an online exhibition of Canadian historical art at Library and Archives Canada.

* 
* 
* 
* *Celebrating One Thousand Years of Ontario's History: Proceedings of the Celebrating One Thousand Years of Ontario's History Symposium, April 14, 15 and 16, 2000.* Ontario Historical Society, 2000. 343 pp.
* Baskerville, Peter A. *Sites of Power: A Concise History of Ontario.* Oxford U. Press., 2005. 296 pp. (first edition was *Ontario: Image, Identity and Power,* 2002). online review
* Chambers, Lori, and Edgar-Andre Montigny, eds. *Ontario Since Confederation: A Reader* (2000), articles by scholars
* Winfield, Mark S. *Blue-Green Province: The Environment and the Political Economy of Ontario* (University of British Columbia Press; 2012) 296 pages; environmental policies since 1945

## لینکلر
* Government of Ontario
* Tourism Ontario 
* 
* Ontario Visual Heritage Project &nbsp;– Non-profit documentary project about Ontario's history


بؤلمه:۱۸۶۷ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۸۶۷ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:شرقی کانادا
پرنس ادوارد آداسی

**پرنس ادوارد آداسی** یادا **شاهزاده ادوارد آداسی** () (**PEI**) کانادا اوستانلاریندان بیری دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

*
*
* Also under 
*
*
* A very broad look at the historical geography of P.E.I.
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## لینکلر

*The Government of Prince Edward Island Government official website
*University of Prince Edward Island Digital Historical Archives
*
*The Government Prince Edward Island Visitor's Guide
*CBC Digital Archives – PEI Elections: Liberal landslides and Tory tides
*Confederation Bridge
*City of Charlottetown 
*PEI info
*Mi'kmaq Confederacy home page


بؤلمه:۱۸۷۳ - جو ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:آتلانتیک کانادا
بؤلمه:بریتانیا قوزئی آمریکاسی

بؤلمه:۱۸۷۳ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
شارلوت‌تاون

**شارلوت‌تاون** () کانادادا پرنس ادوارد آداسی اوستانینین مرکزی شهری و ان بویوک شهری دیر.

## قایناقلار

### نوتلار

## لینکلر

*
ساسکاچووان

**ساسکاچووان** ( ; ) کانادا اوستانلاریندان  بیری دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

* ''Encyclopedia of Saskatchewan''
* Archer, John H. *Saskatchewan: A History.* Saskatoon: Western Producer Prairie Books, 1980. 422 pp.
* Bennett, John W. and Kohl, Seena B. *[https://books.google.com/books?id=S_HALsZ5z5kC&lpg=PP1 Settling the Canadian-American West, 1890–1915].* University of Nebraska Press, 1995. 311 pp.
* Waiser, Bill. *Saskatchewan: A New History* (2006)
* Bocking, D. H., ed. *Pages from the Past: Essays on Saskatchewan History.* Saskatoon: Western Producer Prairie Books, 1979. 299 pp.
* LaPointe, Richard and Tessier, Lucille. *The Francophones of Saskatchewan: A History.* Regina: University of Regina, Campion Coll., 1988. 329 pp.
* Lipset, Seymour M. *[https://books.google.com/books?id=_oosxdaj7JQC&lpg=PP1 Agrarian Socialism: The Cooperative Commonwealth Federation in Saskatchewan: A Study in Political Sociology].* University of California Press, 1950.
* Martin, Robin *Shades of Right: Nativist and Fascist Politics in Canada, 1920–1940*, University of Toronto Press, 1992.
* 
* 

## لینکلر

*Encyclopedia of Saskatchewan
* 
*SaskTourism
* Saskatchewan History Online


بؤلمه:۱۹۰۵ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:کانادا اوستانلاری
بؤلمه:۱۹۰۵ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
بؤلمه:کانادا چوللری
شمالی‌غرب اراضیلاری

**شمالی‌غرب اراضیلاری** (قیساسی NT یادا NWT) کانادانین فئدئرال اراضیلاریندان دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

* 
* 
* Ecosystem Classification Group, and Northwest Territories. *[http://forestmanagement.enr.gov.nt.ca/forest_resources/publications/ecoland/3_3_1_Northern_Great_Bear_Plains_HS_Level_III.pdf Ecological Regions of the Northwest Territories Taiga Plains]*. Yellowknife, NWT: Dept. of Environment and Natural Resources, Govt. of the Northwest Territories, 2007. 

## خاریجی لینکلر

* Government of the Northwest Territories
* 
* Northwest Territories Tourism
* Prince of Wales Northern Heritage Centre
* Aurora College 
* NWT Archives
* NWT Literacy Council
* Language Commissioner of the Northwest Territories
* Lessons From the Land: interactive journeys of NWT traditional Aboriginal trails
* CBC Digital Archives – Northwest Territories: Voting in Canada's North
* Northwest Territories Act


بؤلمه:۱۸۷۰ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:شومالی بوز اوقیانوسو
بؤلمه:بوفورت دنیزی
بؤلمه:۱۸۷۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
ایمپریالیزم

ایمپریالیسم بیر سیاست و ایدئولوژی دیر کی بیر حاکیمیتی باشقا میلت لره و اولکه لره گنیشدیریر. سیاسی و ایقتیصادی گوج نفوذ و کنترلی گنیشدیریر و بونا یتیشمغ ایچون برک گوجو چوخ ایشلدیر اوزللیکله اردو لاری و یوموشاخ گوجنن کانسپت لره باغلی اولارکن  کونولیسم یا استعمارچیلیک و ایمپراطورلوخ.
قلادیاتور

بندانگشتی|قلادیاتور دؤیۆش لری
قلادیاتور اینگیلیسجه : Gladiator

قلادیاتور روم جومهوری و ایمپراطورلوق دؤنمینده ایزله ییجی لری خوش لاندیرماق اوچون بیر بیرلرینن چوخ سویوق و آجی رقابت ادیر دی لر قلادیاتور لار بعضا حئیوان لارنان دؤیوشوردو لر و بعضا اؤز آرالاریندا قلادیاتور لارین ایچینده بیر بؤلۆمۆ اوزگورموش لر و اؤز ایستدیک لرینن گلی دی لر و دیگر بؤلومو کۆله میش لر و زورونلوق دان بو ایشه قاریشیرمیش لار .

## قایناقلار
 صفحه سیندن چوریلمیش.
یئلونایف

**یئلونایف** (; Dogrib: ) () کانادانین شمالی‌غرب اراضیلارینین مرکزی شهری و ان بویوک یاشاییش یئری دیر.

## قایناقلار

* 
* 
* 

## لینکلر

*
یوکان

**یوکان** (; ) () کانادانین ان کیچیک و غربده‌کی اراضی‌سی دیر.

## نوتلار

## قایناقلار

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## لینکلر
* Government of Yukon
* Yukon Attraction & Service Guides
* 

بؤلمه:یوکان
بؤلمه:۱۸۹۸ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار

بؤلمه:بوفورت دنیزی
بؤلمه:۱۸۹۸ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
نوناووت

**نوناووت** () کانادانین ان یئنی، ان بویوک و ان شومالی اراضیسی دیر.

## آلت یازیلار

## قایناقلار

* Alia, Valerie (2007). *[https://books.google.com/books?id=rVoNxuS4n1gC&lpg=PP1&dq=Names%20and%20Nunavut%20Culture%20and%20Identity%20in%20Arctic%20Canada%20Names%20and%20Nunavut%20Culture%20and%20Identity%20in%20Arctic%20Canada&pg=PP1 Names and Nunavut Culture and Identity in Arctic Canada]*. New York: Berghahn Books. .
* Henderson, Ailsa (2007). *[https://books.google.com/books?id=027TdMIVNkcC&lpg=PP1&dq=Nunavut%3A%20Rethinking%20Political%20Culture&pg=PP1 Nunavut: Rethinking Political Culture]*. Vancouver: University of British Columbia Press. .
* 
* Kulchyski, Peter Keith (2005). *[https://books.google.com/books?id=wexIGjitk4gC&lpg=PP1&dq=Like%20the%20Sound%20of%20a%20Drum%3A%20Aboriginal%20Cultural%20Politics%20in%20Denendeh%20and%20Nunavut&pg=PP1 Like the Sound of a Drum: Aboriginal Cultural Politics in Denendeh and Nunavut]*. Winnipeg: University of Manitoba Press. .
* Sanna, Ellyn, and William Hunter (2008). *Canada's Modern-Day Aboriginal Peoples Nunavut & Evolving Relationships*. Markham, Ont: Scholastic Canada. .

## لینکلر

* Nunavut Kavamat / Government of Nunavut: Official site
* 
* Map showing regions of Nunavut (from Nunavut Government website)
* Legislative Assembly of Nunavut 
* Nunavut Planning Commission
* Annual Nunavut Mining Symposium held in April each year
* Nunavut Tunngavik Inc.: Nunavut Land Claims website
* The ''Nunavut Act'' of 1993 at Canadian Legal Information Institute 
* : Martin, Ian. *Aajiiqatigiingniq Language of Instruction Research Paper*. Nunavut: Dept. of Education, 2000.

* Explore Nunavut: Travel information and community guides 
* Nunavut Parks
* Nunavut Tourism 

* CBC North Radio: hear Inuktitut and English radio from Nunavut
* Territorial newspaper reporting in Inuktitut and English, Nunatsiaq News
* Nunavut News from News/North


بؤلمه:۱۹۹۹ - جو ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
بؤلمه:شومالی بوز اوقیانوسو

بؤلمه:۱۹۹۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
کبک شهری

**کبک شهری** () کانادانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۱۶۶۲۲ نفر ایمیش. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۱۱ اینجی شهری سایاگلیر. کبک، کبک اوستانیندا یئرلشیب و ۴۵۴٫۱ کیلومتر موربع ساحه سی واردیر. 

## بیر ده باخ
* کانادا

## قایناقلار

* Census home page (Statistics Canada)
* Census of Agriculture and Census of Population questions (PDF)


بؤلمه:کاناداداکی عوموم دونیا ارثی
بؤلمه:۱۶۰۸-جی ایلده کانادا
ایکالویت

**ایکالویت** ( ; Inuktitut syllabics: ᐃᖃᓗᐃᑦ  (معناسی "بیر چوخ بالیغ یئری"); ) () کانادا دا نوناووت اراضیسینین مرکزی شهری و تکجه یاشاییش یئری دیر.

## قایناقلار

* Baffin Regional Health Board (Nunavut), and Health Needs Assessment Project (Nunavut). *Iqaluit Community Profile*. Iqaluit, Nunavut?: Health Needs Assessment Project, Baffin Regional Health Board?, 1994.
* Eno, Robert V. *Crystal Two: The Origin of Iqaluit*. Arctic. 2003.
* Hodgson, D. A. Quaternary geology of western Meta Incognita Peninsula and Iqaluit area, Baffin Island, Nunavut. Ottawa: Geological Survey of Canada, 2005. 
* Keen, Jared. Iqaluit Gateway to the Arctic. Calgary: Weigl Educational Publishers Limited, 2000. 
* Kublu, Alexina, and Mélanie Gagnon. *Inuit Recollections on the Military Presence in Iqaluit*. Memory and history in Nunavut, v. 2. Iqaluit, N.W.T.: Nunavut Arctic College, 2002. 
* Newbery, Nick. *Iqaluit gateway to Baffin*. Iqaluit, NT: Published for the Royal Canadian Legion Branch No. 4, Iqaluit by Nortext Pub. Co, 1995. 

## لینکلر

*


بؤلمه:۱۹۴۲ - جی ایلینده کانادا اؤلکه‌سینده یارانانلار
وایت‌هورس

**وایت‌هورس** () () کانادا دا یوکان اراضی‌سینین مرکزی شهری دیر.

## قایناقلار

## لینکلر

*



بؤلمه:یوکان چایی
موردئن، منیتوبا

**موردئن** () کانادادا بیر شهردیر کی منیتوبا اوستانیندا یئرلشیب.

## قایناق

* Town of Morden (2007). Official website. Retrieved December 3, 2007.
* Manitoba Community Profile (2006). Community Profile: Town of Morden. Retrieved December 3, 2007.
* Statistics Canada (2006). 2006 Community Profile: Morden. Retrieved December 3, 2007.
* Western School Division (2007). Western School Division - Modern, Manitoba. Retrieved December 3, 2007.

## لینکلر

*


بؤلمه:منیتوبا شهرلری
راور بؤلگه‌سی

**راور بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی راور شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۴۳۱۹۸ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش
* بخش مرکزی شهرستان راور
** دهستان راور
شهر: راور
* بخش کوهساران (راور)
** دهستان حرجند
** دهستان هروز
شهر: هجدک

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:راور بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
سایپان

**سایپان** () قوزی ماریانا آدالارینین ان بویوکو دور  و آمریکا بیرلشمیش ایالت لرینه تابع اولان بیر دولت دیر(مشترک المنافع)کی پاسیفیک اوقیانوسون دا دیر. بو آدا ایلک ایسپانیانین میش. سرا آلمانین الینه دوشدو و ۱۹۲۲ ایلینده ژاپونیا آدانی اینه آلدی (میلت لر توپلولوغی طرفیندن وریلدی) و ایکینجی دونیا ساواشیندا آمریکا بیرلشمیش ایالت لری بو آدانی اله گتدی.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* ''The Insular Empire: America in the Mariana Islands'', PBS documentary film & website
* Saipan Municipality, United States Census Bureau
* Department of the Interior, Office of Insular Affairs – Links to cultural and informational sites about the CNMI as well as to government sites

بؤلمه:قوزئی ماریانا آدالاری آدالاری
اؤلدورمگه بیر باخیش

**اؤلدورمگه بیر باخیش** ()، ۱۹۸۵-جی ایلده راجر مورین جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر.

## اوْیونچولار
* راجر مور: جیمز باند
* کریستوفر واکن: مکس زوْرین
* تانیا رابرتس: ستاجی سوتوْن
* قریس جونز: مای دئی
* پاتریک مکنی: تیببت
* پاتریک بوشو: سکارپین
* دیوید ییپ: چاک لی
* فیونا فولرتون: پوْلا ایوانوْوا
* والتر گوتئل: ژنرال قوْقوْل
* آلیسون دودی: جئنی فلیکس
* ویلبی قری: دوکتور کارل موْرتنئر
* دزموند لولین: Q
* رابرت براون: M
* لوئیز مکسول: مانی‌پنی

## قایناقلار
یاشایان گۆن ایشیقلاری (فیلم)

**یاشایان گۆن ایشیقلاری** ()، ۱۹۸۷-جی ایلده تیموتی دالتونون جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر.

## اوْیونچولار
* تیموتی دالتون: جیمز باند
* مریم دآبو: کارا میلوْوی
* جئرون کرابی: ژنرال کوْسکوْو
* جو دان بیکر: برد ویتاکئر
* جان ریس-دیویس: ژنرال لیونید پوشکین
* ارت مالک: کامران شاه
* آندریاس ویسنیوسکی: نئکروْس
* رابرت براون: M
* دزموند لولین: Q
* کارولین بلیس: مانی‌پنی
## قایناقلار
اؤلدورمک اوچون ایجازه (فیلم)

**اؤلدورمک اوچون ایجازه** ()، ۱۹۸۹-جی ایلده تیموتی دالتونون جیمز باند روْلوندا اوینادیغی جیمز باند فیلم سری‌لریندن بیری دیر. 

## اوْیونچولار
* تیموتی دالتون: جیمز باند
* کاری لوول: پام بوْویئر
* رابرت داوی: فرانز سانچئز
* تالیسا سوتو: لوپ لاموْرا
* آنتونی زربی: میلتوْن کرئست
* فرانک مک‌ری: شارکی
* اورت مکقیل: ائد کیلیفر
* وین نیوتون: پروفسور جو باتچر
* بنیسیو دل تورو: داریو
* آنتونی استارک: ترومن-لوْج
* دزموند لولین: Q
* دیوید هدیسون: فلیکس لیتئر
* پریسیلا بارنز: دئللا چیرچیل
* رابرت براون: M
* کارولین بلیس: مانی‌پنی
* دان استراود: هللئر

## قایناقلار
مارتین کمپل

**مارتین کمپل** (؛ د. ۲۴ اوْکتوبر ۱۹۴۳، هاستینقز، هاوکیز بای، نیوزیلند) — نیوزیلندلی بیر فیلم یؤنتمنی.

مارتین کمپل چوخلو فیلم‌لر یؤنتددی کی ان اؤنملی‌لری قیزیل گؤز، کازینو رویال، زورونون ماسکی و زورو افسانه‌سی فیلم‌لری ایدیلر.

## قایناقلار

## باغلانتیلار
*
قیزیل گؤز (فیلم)

**قیزیل گؤز** ()، ۱۹۹۵-جی ایلده یارانان جیمز باند فیلم سری‌لرینین بیر فیلمی دیر. بو فیلم‌ده پیرس برازنان جیمز باند روْلوندا چیخیش ائدیب.

## اوْیونچولار
* پیرس برازنان: جیمز باند
* شان بین: آلئک ترئویلیان 
* ایزابلا اسکوراپکو : ناتالیا سیموْنوْوا
* فامکه جانسن: خئنیا اوْناتوْپ
* جو دان بیکر: جک واد
* جودی دنچ: M
* قوتفرید جان: ژنرال اوروموْو
* رابی کالترین: والئنتین دمیتروْویچ زوکوْوسکی
* الن کامینق: بوریس قریشئنکوْو
* چکی کاریو: روسیه مۆدافیعه ناظیری دیمیتری میشکین
* دزموند لولین: Q
* سامانتا باند: مانی‌پنی

## قایناقلار
قالیا

بندانگشتی|قالیا ساواش چی لاری
بندانگشتی|قالیا
**قالیا** یا دا **قائول** () () باتی اروپا دا بیر بولگه میش ایلک رومالی لار بو آدی ایشدتمیشلر.

بو بولگه نین یئرلی لری سلت لر میش لر گاول ایندی کی فرانسه بلژیک لوکزامبورق سوئیسین چوخی و قوزی ایتالیا هلند و آلمان(راینون باتی ساحیلینده ).گاول لارین بیر کیچیک قیسمی ده ایندی کی تورکیه یه گتمیش دی لر و تورکیه ده گالاتیا بولگه سین ده پنتوس لارین یانیندا اولورموش لار.

ژولیوس سزار ددیغی گاول اوچ بولوم موش ۱- گالیا سلتیکا ۲-بلجیکا ۳-آکویتانیا.

بیرینجی و ایکینجی یوز ایل میلاددان قاباخ گاول روم ایمپراتورلوغون الینه کچدی و بو ایمپراطورلوغون بیر پارچاسی اولدو.

## قایناقلار

http://en.m.wikipedia.org/Gaul بو صفحه دن چوریلمیش.
لری پیج

**لارِنس لَری پِیج** () (دوغوم ۲۶ مارس ۱۹۷۳) آمریکالی ایشچی، سرگئی برین نن بیرلیکده آختارما موتورو قوقل، حال حاضرده قوقل،ین بناسین قویدولار .
۴ آوریل ۲۰۱۱-ده  اریک اشمیت استعفا سیندان سونرا، پیج گوگلین اجرایی میری  اولدی. ۲۰۱۳ ده فوربز  پیج ین وارلیغین حدود ۲۳ میلیارد دلار تخمین ووردی و او لاب پوللو آدام لار ایچینده آمریکا دا ییرمی مینجی لاب پوللو آدام اولدی. او  سرگِی برین نن بیرلیکده تقریباً ۱۶ درصد گوگلین سهمی اللرینده دی.

## قایناقلار

## خاریجی لینکلر

* Larry Page at بلومبرق ال. پی.
* Larry Page on *[[Forbes]]*

بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار

بؤلمه:آمریکالی بیلگی سایار عالیملر

بؤلمه:میشیقان دوغوملو ایش آداملاری

بؤلمه:یاشایان اینسانلار

بؤلمه:پالو آلتو، کالیفورنیا دوغوملولار
فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (آسیا) - اوچونجو مرحله

**اوچونجو مرحله**، آسیادا کی اویونلار **[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی|۲۰۲۲-جی ایلدکی فیفا دونیا کاپینین]]** سئچیلمه اویونلاری دیر کی ۲۰۲۱-جی ایلین سئپتامبریندان باشلایب و ۲۰۲۲-جی ایلین مارس آییندا قورتاردی.

## فورمت
اون ایکی تیم کی ایکینجی مرحله‌دن (قطردن سونرا یئدی قروپون بیرینجی تیمی و بئش یاخچی ایکینجی تیملر) بو مرحله‌یه یول تاپیپلار، ایکی ۱۲ تیملی قروپا بولونوب و ایکی اویونلو ریقابتده شیرکت ائدجاقلار. هر قروپون ایکی باشداکی تیمی فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲-یه یول تاپاجاق و هر قروپون اوچونجو تیملری، دوردونجی مرحله‌یه وارید اولار. قطر میلّی فوتبال تیمی، دونیا کاپی‌نین ائوصاحیبی، ایکینجی مرحله‌ده «ی» قروپونون بیرینجی تیمی اولدو (بو معنایه کی، اولار آسیا میلتلر کاپی ۲۰۲۳-ون فینال مرحله‌سینه یول تاپدیلار) و داها لازیم دییر کی اوچونجو مرحله‌نین سئچیلمه ریقابتلرینده شیرکت ائتسین.

اوچونجو مرحله‌نین قورعه مراسیمی ۱ جولای ۲۰۲۱-ده قورولاجاق.

## سئچیلن تیملر

## قورعه روتبه‌سی
اوچونجو مرحله‌نین قورعه مراسیمی ۱ جولای ۲۰۲۱ تاریخینده قورولاجاق.

قورعه روتبه‌لری، ۱۸ جولای ۲۰۲۱-ده کی فیفا دونیا رئیتینقی آسیا تیملری اساسیندا تعیین اولور.

*گولدان ۱-ده کی تیملر ۱-۲ رنکلر.
*گولدان ۲-ده کی تیملر ۳-۴ رنکلر.
*گولدان ۳-ده کی تیملر ۵-۶ رنکلر.
*گولدان ۴-ده کی تیملر ۷-۸ رنکلر.
*گولدان ۵-ده کی تیملر ۹-۱۰ رنکلر.
*گولدان ۶-ده کی تیملر ۱۱-۱۲ رنکلر.

هر قروپدا بیر تیم هر آلتی گولداندان سئچیلجاق. هر قروپون اویونلاری اوتوماتیک شکلیده و هر تیمه مربوط اولان گولدان اساسیندا تصمیم توتولاجاق.

## زامانلار
آسیاداکی کووید-۱۹ پاندامی‌سینه گوره ۱۲ آقوست ۲۰۲۰-ده فیفا اعلان ائتدی کی بو مرحله‌نین اویونلاری ۲۰۲۰-جی ایلند ۲۰۲۱-جی ایله آپاریلدی، همچنین ۱۱ نووامبردا ای‌اف‌سی نین ریقابتلر کومیته‌سی اعلان ائتدی کی فینال مرحله‌لری ۲۰۲۱-ین سئپتامبر آییندان باشلایب و مارس ۲۰۲۲-ده قورتاریلاجاق.

## قروپلار

### قروپ آ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### قروپ ب

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## اوستون قول وورانلار

## همچئنین باخ
*2023 AFC Asian Cup qualification – Third Round

## نوتلار

## قایناقلار

## لینکلر
*
**Qualifiers – Asia Matches: Round 3, FIFA.com
*FIFA World Cup, the-AFC.com
*FIFA World Cup 2022, stats.the-AFC.com
آسیا میلتلر کاپی ۲۰۲۳ سئچیمی - پلی-آف مرحله‌سی

**پلی-آف مرحله‌سی** **[[آسیا میلتلر کاپی ۲۰۲۳ سئچیمی|آسیا میلتلر کاپی ۲۰۲۳ بیر سئچیم]]** مرحله‌سیدیر کی ۷ سئپتامبر و ۱۲ اوکتوبر ۲۰۲۱ ده قورولاجاق. بو اویونلارین اصلی زامانی ۳-۸ سئپتامبر، ۱۳ اوکتوبر و ۱۷ نووامبر ۲۰۲۰-یه قورولموشدور، اما آسیاداکی کووید-۱۹ پاندامی‌سینه گوره زامانلاری دییشیلدی.

## فورمت
A total of four teams (the four lowest fifth-placed teams of the Asian Cup qualifying second round) will compete in the play-off round. The two play-off winners will join the 22 teams which advanced directly from the Asian Cup qualifying second round to the third round, to compete for the final 11 slots in the 2023 AFC Asian Cup.

The play-off round was originally supposed to be consisted of 12 teams playing for 2 rounds. Following both Qatar and China qualified to the final tournament, the number is reduced to 4 from 12. The play-off losers would have joined the six teams which lost in the Asian Cup qualifying first round. They were to compete for the 2020 AFC Solidarity Cup, which was cancelled.

## سئچیلمیش تیملر

## قورعه روتبه‌سی

قورعه مراسیمی ۲۴ ژوئن ۲۰۲۱-ده آسیا فوتبال کونفدراسیونونون مرکزی، کوالالامپور شهرینده قورولاجاق.

تیملرین سئچیلمه‌سی آسیا میلتلر کاپینین سئچیلمه‌سینین ایکینجی مرحله‌سینین اساسیندا اولاجاق.

## اویونلار
Each tie is played on a home-and-away two-legged basis. The away goals rule, extra time (away goals do not apply in extra time) and penalty shoot-out will be used to decide the winner if necessary (Regulations Article 8.4).

The first legs will be played on 7 September, and the return legs will be played on 12 October 2021.




## نوتلار

## قایناقلار

## لینکلر
*، the-AFC.com
ریگان بؤلگه‌سی

**ریگان بؤلگه‌سی** ()، ایران کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی محمدآباد شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۸۸،۴۱۰ نفر جمعیتی واردیر.

## ایداری بولونوش

## قایناقلار

* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhaye Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

بؤلمه:ریگان بؤلگه‌سی
بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
بؤلمه:۲۰۰۹ - جو ایلینده ایران اؤلکه‌سینده یارانانلار
نیوتونون دونیالیق جاذبه قانونو

بندانگشتی|یئرچکیم فورمولو
**Newton's law of universal gravitation**

نیوتونون دونیالیک جاذبه یوخسا یئرچکیمی یاساسی گئنلده بئلیرتیلن هر پارچاجیک کائینات یوخسا اورون ده دیگر پارچاجیکی زورنان دیرکت ارانتیلی چئکیر اونلارین کوتلرین اورونو یا ایستهسالی و ترس اورانتیلی میدانین مرکزلرینون آراسینداکی مسافه ده. بو تئورونون یایمی ایلک بویوک بیرلشمه آدینان تانیلمیش اونجه دن بیرلشمه قید ادیلیب کی . اونجه دن تعریف اولونموش دونیادا یرچکیم فنومنی آسترونومی داورانیشینان تانیلمیش.

بو یاسا فیزیکین بیر عمومی یوخسا گنل یاساسی دیر کی ایمپیریکال یوخسا تجربی گوزلملردن تورتیلمیش کی آیزاک نیوتون بونو ایندوکتیو یا القائی سبب آدلاندیرمیش.

## قایناقلار

http://en.m.wikipedia.org/Newton'slawofuniversalgravitation دن گوتورولموش.
نبطی‌لر

**نبطی‌لر** ()، عربیستان یاریم آ‌دا‌سی شومالیندا و شام جنوبوندا یاشایان بیر اسکی عرب خالقیدیرلار. نبطی لردن قالان پترا آدیندا داشلیق بیر گؤزل شهر دیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
* Hecht Museum - Catalogues | The Nabateans in the Negev
* Hecht Museum - Exhibitions | The Nabateans in the Negev
* ''The Bulletin of Nabataean Studies'' online —links on Petra and the Nabataeans
* NABATÆANS in the ''Jewish Encyclopedia''
* Cincinnati Art Museum—the only collection of ancient Nabataean art outside of Jordan
* Archaeological Studies—Ancient Desert Agriculture Systems Revived (ADASR)
* Petra: Lost City of Stone Exhibition—Canadian Museum of Civilization
* "Solving the Enigma of Petra and the Nabataeans", *Biblical Archaeology Review*
* Nabataeans a nation civilization—Petra Crown

بؤلمه:عربیستانین تاریخی
بؤلمه:فیلیسطینین تاریخی
موز جومهوریتی

سول|بی‌قاب|285x285پیکسل
**موز جومهوریتی** بین الخالق سیاستده سیاسی باخیمدان غئیری-ثابیت،ایقتیصادی باخیمدان بیر و یا بیر نئچه اکینچی‌لیک محصولونون ایستحصالیندان و ایخراجاتیندان آسیلی و عومومیتله فساد، سوء-ایستیفاده ایله ایچ-ایچه کیچیک بیر سئچمه‌لر قروپو طرفیندن ایداره اولونان اؤلکه‌لری آلچالدیجی معنادا ایستیفاده ائدیلن سیاسی ترمین‌دیر. تیپیک اولاراق، بیر موز جومهوریتی، سون درجه طبقه‌لشمیش سوسیال صینیف‌لر جمعیتینه، عومومیتله بؤیوک بیر یوخسول ایشچی صینفینه و بو جمعیتین ایشگوزار، سیاسی و حربی إلیت‌لریندن عیبارت اولان حاکیم صینیف پلوتوکراسی‌سینا صاحیب‌دیر.حاکیم صینیف ایقتیصادیاتین ایلکین سکتورونو امگین ایستیثماری یولو ایله ایداره ائدیر، بئله‌لیکله، موز جومهوریتی ترمینی، ایری‌میقیاسلی اکینچی‌لیک فعالیتی‌نین، خوصوصاً موز بئجریلمه‌سی‌نین ایستیثمارینی دستکله‌ین خیدمتچی بیر اولیقارشی اوچون تحریف‌ائدیجی بیر تعریف‌دیر. [بندانگشتی|  موز جومهوریتی: [آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی یازیچی: او. هنری (ویلیام سیدنی پورتر، 1862–1910). ]]
  موز جومهوریتی سیاسی علم ترمینی کیمی ایلک دفعه  آمریکا یازیچیسی او. هنری طرفیندن  "Cabbages and Kings 1904"  (کلم‌لر و شاه لار) کیتابیندا ایستیفاده اولونموشدور. هوندوراس، ایلک موز جومهوریتی دؤولتی‌دیر. 20.عصرین اوّل‌لرینده  "United Fruit Company" نین اؤلکه ایچینده اولدوقجا تاثیری وار ایدی. حتّی یوکسک وئرگی‌لر ایسته‌ین بیر باشچینی آشیرداراق یئرینه یئنی بیرینی سئچدیلر.     

  1871-جی ایلده آمریکالی دمیریولو شیرکتی صاحیبی هنری مئیقسین کاستا ریکا حؤکومتی ایله ایمضالادیغی دمیریولو اینشا موقاویله‌سی چرچیوه‌سینده، حاقیندا دانیشیلان اینشااتا باشلانمیش، دیگر طرفدن تیکینتی شیرکتی ایشله‌ین ایشچی‌لره آشاغی خرجلی بیر یئمک آختاریشیندا اولدوغو اوچون اینشا ائتمکده اولدوغو دمیریولو خطی بویونجا موز یئتیشدیرمگه باشلامیشدیر.  

## اتک یازی‌لار
بؤلمه:سیاسی ترمینلر
پلوتوکراسی

**پلوتوکراسی**(یون: πλοῦτος پلوتوس[ ثروت، گوج]+κράτος کراتوس [حاکیمیت]) − سیاسی حاکیمیتین فورمال و فاکتیکی اولاراق حؤکمران طبقه‌لرین ان وارلی دایره‌لری‌نین الینده جمع‌لشدیگی قورولوشدور.  

بؤلمه:سیاسی ترمینلر
یئنی آذربایجان حیزبی

آذربایجان دا حاکیم اولان پارتی یوخسا حزب دیر بو پارتی ۱۹۹۲ نوامبرین ۲۱ حیدر علیئوین لیدرلیغینن   قورولدو ۱۹۹۳ حیدر علیئو آذربایجان جومهورباشقانی اولاراخ سچیلدی ۱۹۹۵ ده یئنی آذربایجان پارتی سی پارلامنتونو قازاندی و رسما بو چاغدان آذربایجانین حاکیم پارتی سی اولدو .

حیدر علییوین وفاتینان سنرا ایلهام علییئو یئنی آذربایجان پارتینین لیدری و آذربایجانون جومهور باشقانی اولدو.
مصطفی شنتوپ

**مصطفی شنتوپ** () (دوغوم ۱۹۶۸ آگوست ۶)، تورکیه سیاستچی، آکپارتی عوضوو و مجلیس نوماینده‌سی دیر.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار
*
*MP profile at the Grand National Assembly website
*Collection of all relevant news items at Haberler.com
*global.tbmm.gov.tr  

بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:۱۹۶۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:تکیرداغ دوغوملولار
آنتونی نروالی سیلسیله‌سی

**آنتونی نروالی سیلسیله‌سی** ()، ۹۶-جی میلادی ایلدن ۱۹۲-جی میلادی ایله قدر روم ایمپیراتورلوغونا حوکومت ائدن ۷ سزار دان تشکیل تاپان خاندانا دئییلیر.

## سزارلار
۱-نروا ۲-تراژان ۳-هادریان ۴-آنتونیوس پیوس ۵-مارکوس آئورلیوس.

## قایناقلار
کوانتوم تئوریسی

بندانگشتی|کوانتوم تئوریسی
کوانتوم تئوریسی مودرن فیزیکین تئوریک مبناسی دیر کی بیزه آنلادیر کی انرژی و جرمین اتمیک و اتم آلتینداکی لول ده دوغال و داورانیشی. بو لول ده جرم و انرژینین دوغال و داورانیشی بعضاً کوانتوم فیزیک و کوانتوم مکانیکه باغلی دیر.

## قایناقلار
اینگیلیسجه ویکیپدیا Quantum field theory