open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آندری کارلوف سوءقصدی

**آندری کارلوف سوء-قصدی** (اینگلیسجه. Assassination of Andrei Karlov، روسجا. убийство андрея карлова) - روسیه فدراسیونونون تورکیه جومهوریتینده کی باش ائلچی‌سی **آندری کارلوف**ا قارشی 2016-جی ایلین 19 دسامبر تاریخینده تورکیه‌نین باشکندی آنکارا شهرینده باش وئرمیش ترور دور. حادیثه ائلچی‌نین آنکاراداکی **چاغداش گَلنَکلر (سوننَت‌لر) مرکزی**نده "روسیه تورکلر باخیشندا" عکس سرگی‌سی‌نین آچیلیشیندا چیخیش ائتمه‌سی زامانی باش وئریب. چئویک پولیس (پلیس ویژه) آلایینین امکداشی 24 یاشلی **مئولوت مرت آلتینتاش** ائلچی یه آرخادان یاخینلاشا‌راق 5 دفعه آتش آچیب. بو حادیثه‌ده 3 نفر ده اَل و قولدان یارالاندیلار.

قاتیلین کامئرا‌لارا دوشن گؤرونتولرینده سفیری گولللدیک‌دن سونرا ***الله اکبر، الله اکبر''' ''دئیه باغیردیغی'' '''حلبی اونوتما'''، '''سوریه نی اونوتما'''، '''اوممتیمیز خطرسیزلیکده اولمادیغی موددتده ، خطرسیزلیکده اولمایاجاقسینیز، دالی چکیلین، دالی چکیلین، ساده‌جه اؤلوم بیزی بورا‌دان اوزاقلاشدیرابیلر، بو ظولمده اَلی اولان هر کس جزاسینی چکه‌جک‌دیر*** - ایفاده‌لرینی ایشلتدیک‌لرینی گؤرونور. ترورچو نئچه دقیقه دن سونرا تورکیه نین اؤزل پولیس طرفیندن اؤلدورولور.

## عکس العمللر
* رجب طیب اردوغان تورکیه نین جومهور باشقانی تروردان سونرا بیر آچیقلامادا دئدی تورکیه - روسیه ایلیشکیلری منطقه اۆچون حیاتی دیر و بو ایلیشکیلری آرادان آپارماغا چالیشانلار بیلسینلر کی اؤز شوم هدفلرینه چاتمایاجاقلار.
* ولادیمیر پوتین روسیه نین جومهور باشقانی بو حادیثه‌دن سونرا دئدی، بو ترور تورکیه - روسیه ایلیشیکلرینی یئنی دن پوزماق و سوریه ده باریش قورماغین قاباغینی آلماق اۆچون باش وئریب.

## قایناقلار

## قالری


File:Andrey Karlov 2016.jpg

File:Putin, Lavrov, Bortnikov, Naryshkin (2016-12-19).jpg



بؤلمه:ترورچولوق
بؤلمه:داعش
وویجر ۲

**وویجر ۲**( اینگیلیس دیلی:Voyager 2) بیر فضایی سفینه‌دیر.  20 اوت 1977ده  گؤیه آتیلدی. گونش سيستمینه و بو دوزگه ده گزه‌گنلر و گزگنچه لر و قمرلری و اولارین آراسیندا اولاریشلاری آختارماق اۆچون  گؤیه آتیلدی. بو تاریخدن ایندیجه اوز ایشلرین گوروب و هله لیک فضا ایشلرینده چالیشیر.

## قالری

File:Voyager Program - RTG diagram 1.png|RTG diagram 1
File:Voyager Program - RTG diagram 2.png|RTG diagram 1
File:Voyager Program - RTG upclose.png|RTG unit


## قایناقلار

بؤلمه:نوجوم
محمودآباد(سویوق‌بولاق)

**محمودآباد** مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی شرقی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
## آنلامی

## اهالی
بو کندین  ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۷۳ نفر(۹ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ

## خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

## قایناقلار

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
منصور علی

**منصور علی** (بۆتون آد: الملك المنصور نورالدین علی بن آیبك) میصر مملوک سۇلطانلیغینین ایکینجی سۇلطانی. عزالدین آیبک اؤلوموندن سونرا ایکی ایل میصرله شام دا حؤکم سۆرموشدور. منصور علی‌نین سۇلطانلیغی موْغوللارین ایسلام دۆنیاسینا یۆروشویله بیر چاغدا واقع اوْلموشدور.
## قایناقلار

بؤلمه:میصر مملوک سولطانلیغی
بؤلمه: ایسلام تاریخی
بؤلمه: تورک تاریخی
بؤلمه:بحری سولطانلاری
کومونیسم

**کومونیسم** ( - *عۆمومی*) — کاپیتالیزمی عوض ائده‌جک اجتماعی-ایقتیصادی فوْرماسی: اۆرتیم (تولید) واسطه‌لری اۆزرینده اجتماعی مولکیته اساس‌لانیر. دار معنادا همین فورماسیانین سوسیالیزمه نیسبتاً داها یۆکسک اینکیشاف پیلله‌سی.

فلسفی ، سوسیال ، سیاسی ، و ایقتیصادی ایدئولوژی  و حرکت کی سون آماجی کمونیست بیر سوسیال قورماخ ، آددا سوسیال- ایقتیصادی یایگین یوخسا عمومی مولکییت ایده لرینده یاپیلمیش. کمونیسم سوسالیسمین اوزل بیر فورماسی دیر.

مارکسیزمه گؤره، سوسیالیست اینقیلابی اینکیشاف ائتمیش کاپیتالیست اؤلکه‌لرینده، اؤزو ده دۆنیادا عئینی واخت‌دا باش وئرمه‌لیدیر. ولادیمیر لنین ایسه کشف ائتدی کی، ایمپریالیزم کاپیتالیزمین اؤزل فوْرماسی‌دیر. ایمپریالیزم دؤورونده سوسیالیست اینقیلابی ایقتیصادی جهت‌دن گئری قالمیش تک بیر اؤلکه‌ده ده غالیب گله بیلر.

۱۸۴۸ ده مارکس و انگلس کمونیست دن  یئنی بیر تعریف تکلیف اتدی لر و بو آدی(کمونیسم) آدلی بیر بروشورنان (کومونیست مانیفستی) پوپولرلشتیریلدی.

## کومونیسمین یارانماسی
کوممونیزمین یارانماسینی باشا دۆشمک اۆچون موطلق **[[۱۸. یوز ایل|۱۸]]** و **[[۱۹. یوز ایل|۱۹-جو یوز ایل]]** آوروپا مدنیتینه نظر سالماق لازیمدیر. ۲-جی عصرین‌دن اعتباراً آوروپا قیطعه‌سینده مسیحیّت دینی مرحله-مرحله قبول اوْلونموش و بۇ مسیحیّت مدنیتی «مااریفلنمه دؤورو» آدلانان دؤوره قدر داوام ائتمیشدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:سیاست
بؤلمه:کومونیسم
بؤلمه:آنارشیسم
بؤلمه:Anti-capitalism
بؤلمه:Anti-fascism
بؤلمه:Economic ideologies
بؤلمه:Far-left politics
بؤلمه:سیاسی ایدئولوژیلر
بؤلمه:سیاسی مدنیت
بؤلمه:سوسیالیسم
بؤلمه:Words coined in the 1770s
آنارشیسم

**آنارشیزم ** یا آنارشیسم دؤولتلره قارشی و حؤکومتلره قارشی اولماقدیر. دؤولتسیز میلّت، حؤکومتسیز و طبقه‌سیز ایجتیماع دئمکدیر. آنارشیست پارتیالار کؤنوللو همکارلیغی ایجتیماعدا یاخشی بیلیر و بئله حساب ائدیر کی هر ایش کؤنوللو همکارلیقلا قاباغا گئتمه‌لیدیر. بو پارتیالار قاریشیقلیق یا قانونسوزلوق طرفداری دئییل و بوتون ایشلرده بیرلشمک و بیر چالیشماق ایسته‌ییر. اؤزو دولانان حاکمیتلری قورماقلا آماجلارینا یئتمک ایسته‌ییرلر. بو پارتیالارین باخیشیندا دموکراسی حاکمیتی اکثریتده اولانلارین موخالیفتده اولانلارا قارشی دورماغی حساب ائدیلیر. بو باخیشدا دموکراسی اکثریت اولانلارین دیکتاتوری حاکمیتی‌دیر و شاهلیق ایستیبدادی ایله فرقسیزدیر. بو باخیش و ایدولوژی قالارلی بیر تئوری اله وئرمیر و چوخلو سیاسی باخیشلار کیمی هر گون بیر جور تئوری وئریبدیر. آنارشیزمین بیر نئچه آلت‌قروپو واردیر کی بیر-ایکی اصلدن باشقا هئچ اوخشارلیقلاری یوخدور. سول رادیکال پارتیالاردان حساب ائدیلیر. آنارشیست ایقتیصادیات و آنارشیست حقوق فلسفه‌سی کومونیزمین ایستیبدادا قارشی تفسیرلریندن، مشارکتی ایقتیصاددان و سندیکالیسم‌دن تاثیرلنمیشدیر.

## آنارکوس
یونانجا anarkos یانی قانون قویانسیز یا قانونسوز و حاکمیتسیز بیر یئر. پیر ژوزف پرودون اؤزونو آنارشیست آدلاندیران ایلک سیاسی فیلسوفدور. 
ماکس اشتیرنر، لئو تولستوی، میخائیل باکونین، پطر کروپوتکین، الیزه رکلوز، ماری بوخین، اما گلدمن، نوام چامسکی آدلیم آنارشیست دیرلر.

## قایناقلار

بؤلمه:سیاست
بؤلمه:آنارشیسم
بؤلمه:Anti-capitalism
بؤلمه:Anti-fascism
بؤلمه:Far-left politics
بؤلمه:Libertarian socialism
بؤلمه:سیاسی مدنیت
بؤلمه:سیاسی ایدئولوژیلر
بؤلمه:سوسیال نظریه‌لر
توربوپراپ

**توربو پراپ** (اینگیلیس دیلی:Turboprop) آرخاسیندا چالیشان بیر توربوجت موتوروندان آلدیغی گۆجله بیر پروانه‌نی دولاندیران موتور نؤوعودور. آشاغی سورعتلرده یۆکسک وئریم تامین ائدیر. بونا گؤره هله ده بؤیوک یۆک اوچاقلاریندا ایشله‌نیر. 

## قایناق

بؤلمه:اوچاقلار
هابل فضایی تلسکوپو

**هابل فضایی تلسکوپو**  خولاصه‌سی HST. فضادا دولانان تلسکوپدیر. بو تلسکوپ ۱۹۹۰-جی ایلده دیسکاوری شاتلی ایله فضایا آتیلدی.

## قایناقلار

بؤلمه:آسترونومی
خلیفان

**خلیفان** مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی بیر شهر و بۇ بؤلومون مرکزی‌دیر.
هیجری شمسی ۱۳۹۰-نجی ایلده شهر اوْلموشدور. 
## آنلامی

## اهالی
بو شهرین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۴۲۵ نفر(۷۷ عائیله) اهالیسی واردیر.

## دیل و مذهب
بو شهرین اکثر اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.

## بیرده باخ

## قایناق‌لار

غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی 

بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی 
بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
جیران خاتون (ناصر الدین شاه خانیمی)

**خدیجه خانم تجریشلی** ناصرالدین شاه قاجارین خانیمی اولاندان سونرا اونا جیران خاتون آدی وئریلدی. جیران آدی اونون بؤیوک و گؤزل گؤزلرینه گؤره اونا وئریلمیشدیر. گؤزللیک‌ده و آت چاپمادا آدلیم ایدی.

محمدعلی نجار و باغبانین قیزی ایدی. محمدعلی تجریش شهرینده یاشاییردی. معلوم اولان بودور کی ناصرالدین شاه بو قیزی۱۲۶۸-نجی هیجری ایلینده آلمیشدیر. بو قیزدان ۴ اوشاق اولدو کی اوشاقلار نوخوشلوغا گؤره دونیادان گئدیردیلر. تکجه محمدقاسم میرزا اونون ایکینجی اوغلو قالدی. جیران سیل نوخوشلوغونا گؤره دونیادان گؤز یومدو.

## قایناق

بؤلمه:قاجار
بؤلمه:کیمسه‌لر
حاصل‌قوبی‌افشار(قوشاچای)

**حاصل‌قوبی‌افشار** میاندوآب بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و مرحمت آباد قصبه‌سی‌‌نده یئرلشن کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۱٬۲۸۱ نفر(۳۰۵ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آغاخان عابدوللایئو

**آغاخان عبدالله‌یئف** - مشهور آذربایجان خواننده‌سی، آذربایجان جومهوریتینین خالق آرتیستی.
## حیاتی
عبدالله‌یئف آغاخان میناخان اوغلو ۱۹۵۰-نجی ایلده باکی شهری‌نین امیرجان کندینده آنادان اولموشدور. ۱۹۵۸-۱۹۶۸-نجی ایللرده ۸۴ سایلی اورتا مکتبده تحصیل آلمیشدیر. ۱۹۷۳-۱۹۶۹-نجی ایللرده آ.زیناللی آدینا اورتا ایختیصاص موسیقی مکتبینده تحصیل آلمیشدیر.  ۱۹۷۳-نجو ایلده ابیلوْو آدینا مدنیت ائوینده موغام ایختیصاصی اوزره موعلیم وظیفه‌سینه دعوت اولونموشدور. ۱۹۷۷-نجی ایلدن آ.زیناللی آدینا موسیقی مکتبینده موغام موعلیمی اولاراق چالیشیب. ۱۹۷۵-نجی ایلده فیلارمونیانین صحنه‌سینده فعالیته باشلاییب. روسیه، قازاغیستان، گورجیستان، اؤزبکیستان، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری، کانادا، آلمان، هلند، سوئیس، بلژیک، اتریش، فرانسه، اوسترالیا، هیندوستان، عراق، تونیس، تورکیه، ایران و س. اؤلکه‌لرده کونسرت پروقراملاری ایله چیخیشلار ائدیب. 
 
## اؤلومو
اوزون سۆرن سرطان خسته‌لیگیندن اذیت چکن بؤیوک اوستاد، ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶-نجی ایلده اوغلونون تویوندان ۱۰ گون سونرا ۶۶ یاشیندا باکی‌دا وفات ائتمیشدیر.
## قایناق

بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:موسیقی بؤلمه:آذربایجانلی موغنی‌لر بؤلمه:آذربایجانلیلار بؤلمه:هونرمندلر
یوشکا فیشر

**یوشکا فیشر**(آلمان دیلی: Joschka Fischer) Joseph Martin "Joschka" Fischer (دوغوم: ۱۲ آوریل ۱۹۴۸) آلماندا قرهارد شرودر صدر اعظم اولماقدا 1998 دن 2005جی ایلجا خاریجی ایشلر وزیری اولدو.

## یاشام
جرابرون شهرینده بادن وورتئن برق بؤلومونده دونیایه گوز آچدی اوچونجو اوشاق عائله ده اولوردو و بوداپست ,بولغاریستان اؤلکه سینه کوچموشدولر.1946دان اونون قونشولاری بو شهریده یاشیردی.

## قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Joschka_Fischer اینگلیسی ویکی پدیا -یوخلاما دئسامبر 2016

بؤلمه:سیاست
شیلا

**شیلا کراللیغی**- کوره نین جنوبوندا  یئرلشمیش‌دیر و ۵۷ میلاددان اؤنجه-جی ایلدن ۹۳۵-جی ایله قدر مؤوجود اوْلموش‌دور.

## تاریخی
شیلا کراللیغینین تاریخی ۳ حیصّه ‌یه بؤلونور :
#ارکن دؤور(۵۷ میلاددان اؤنجه-654)
#اوْرتا دؤور(۶۵۴-۷۸۰)
#سوْن دؤور(۷۸۰-۹۹۵)
### گوجلنمه‌سی
پارک طایفه سی سوک طایفه سی طرفیندن ائدیلن قصده قدر اۆچ نسیل شیلانی ایداره ائتمیشدیر.  سوک طایفه‌سیندان اوْلان ایلک حؤکمدار تالهانین واختیندا کیم طایفه‌سیندان اوْلان کیم آلژی‌نین قیزیل قوتودان هوقونق (شیلانین باش ناظیری) طرفیندن تاپیلدیغی ادعا ائدیلیر. سوک و پارک طایفه لری آراسیندا  ساواش باش وئریر و داها سوْنرا کیم طایفه سی دیگر ایکی طایفانین الیندن حاکمیّتی آلیر. شیلا کراللیغینین سوْن ایللرینه قدر کیم طایفه سی حاکمیّتی الینده ساخلاییر، دیگر ایکی طایفه ایسه دؤولتی‌نین ایداره ائدیلمه‌سینده ایشتیراک ائدیرلر. شیلانین سوْنونجو کرا‌لی  گیونگسون   کیم طایفه‌سینین عضوو ایدی.

### کوریانین بیرلشمه‌سی
7-جی عصرده باکچه،گایا و گوگوریو-نو بیرلشدیرمه دوشونجسی‌له اؤن پلانا چیخمیش‌دیر.شیلا کراللیغی گوجلنمه‌یه باشلایینجا ایلک نؤوبه‌ده گایا کونفدراسیا‌سینی حمایه‌سی آلتینا آلدی.شیلا کراللیغی تانگ خانه‌دان‌لیغی ایله اتفاقا گیره‌رک،باکچه و گوگوریو-نو دا اؤز حمایه‌سینه آلماق ایستییردی. آنجاق، تانگ خانه‌دان‌لیغی اتفاقی پوزا‌راق گوگوریو و بکچیه هۆجوم ائتدی. شیلا کراللیغی، تسانگ ایله ساواش آپاردی و سوْنون‌دا شیلا کراللیغی غلبه قازانا‌راق،گوگوریو و باکچه ده حمایه‌سینه آلدی.

### حرب

## معمارلیق عابیده‌لری
300px|thumb|right|شیلا کراللیغی(آشاغیدا)

شیلا کراللیغینین ۲۷-جی حؤکمداری و ایلک قادین رهبری اوْلان کرالیچا سوندوک اۇزاق شرقین ایلک رصدخانا‌سینی اینشا ائتدیرمیشدیر.
## بیرده باخ
سیگنال ایدونا پارک

مختصات: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Main_Page&params=51_29_33.25_N_7_27_6.63_E_type:landmark_source:enwiki ۵۱°۲۹′۳۳.۲۵″ قوزئیده ۷°۲۷′۶.۶۳″ دوغودا﻿ / ﻿۵۱.۴۹۲۵۶۹۴° قوزئیده ۷.۴۵۱۸۴۱۷° دوغودا﻿ / 51.4925694; 7.4518417]
جایگزین=|بندانگشتی|270x270پیکسل
سول|بندانگشتی|270x270پیکسل
سول|بندانگشتی|270x270پیکسل

**سیگنال ایدونا پارک** آلمانین دورتموند شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. بوروسیا دورتموند فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۸۱٬۳۵۹ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 1974 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
           
## قایناقلار

بؤلمه:ویکی‌دیتادا اولمایان مختصاتلار
بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
آلیانز آرنا

**آلیانز آرنا** آلمانین مونیخ شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. بایرن مونیخ فوتبول کولوبو و مونیخ ۱۸۶۰ فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۷۵٬۰۲۴ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم ۲۰۰۵-جی ایلده قۇرولدو.
## گؤرونتولر
                                                            
## قایناقلار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
استادیوم اولمپیک (برلین)

**استادیوم اولمپیک (برلین)** آلمانین برلین شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. هرتابرلین فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۷۴٬۶۴۹ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 1936 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
           
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
اولمپیک مونیخ

**اولمپیک مونیخ** آلمانین مونیخ شهرینده یئرلشن ایستادیوم. .توْپلام تۇتومو ۶۹٬۲۶۷ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 1972 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
           
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
استادیوم راین انرژی

استادیوم راین انرژی  آلمانین  کولن شهرینده یئرلشن ایستادیوم. کولن فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی  بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۵۰٬۳۷۴ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 2004  -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا          
 بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
آ و د-آرنا

**اچ.دی.آی. آرنا** آلمانین هانوفر شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. هانوفر ۹۶ فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۴۹٬۰۰۰ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم ۱954 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
 
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
ام‌اچ‌پی آرنا

**ام‌اچ‌پی آرنا** ()، آلمانین اشتوتقارت شهرینده یئر‌لشن بیر ایستادیوم دیر. اشتوتقارت فوتبال کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. ۱۹۳۳ده تیکیلن ایستادیومون توْپلام تۇتومو ۶۰٬۴۴۱ سئیرجی دیر.

## گؤرونتولر

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
لودویس پارک

**لودویس پارک** آلمانین زاربروکن شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. زاربروکن فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۳۵٬۳۰۳ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم ۱۹۵۳-جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر

File:Ludwigparkstadion.jpg

         
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
روته ارده ایستادیومو

**روته ارده** آلمانین دورتموند شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. بورسیا دورتموند فوتبول کولوبو ائو اوْیونلاری بۇ ایستادیوم‌دا کئچیریلیر. توْپلام تۇتومو ۲۵٬۰۰۰ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 1926 -جی ایلده قۇرولدو. 

## گؤرونتولر

          
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
آلمناس سارای

-**آلمناس سارای**-سوئد ین واسترگوتلند شهرینده بیر سارای. بۇ گۆن بۇ سارای، اؤزل ساری کیمی ایستیفاده اوْلونور. سارای1776 -جی ایلده قۇرولوب.                                                              
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
فولکس‌واگن آرنا

**فولکس‌واگن آرنا** آلمانین وولفسبورق شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. وولفسبورق فوتبول کلوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۳۰٬۱۲۲ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 2002 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
           
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
ایمپولس آرنا

**ایمپولس آرنا** آلمانین اگزبورگ شهرینده یئر‌لشن ایستادیوم. اگزبورگ فوتبول کولوبو ائو اوْیونلارینی بۇرادا کئچیریر. توْپلام تۇتومو ۳۰٬۱۱۹ سئیرجی دیر. بۇ استادیوم 2009 -جی ایلده قۇرولدو. 
## گؤرونتولر
           
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبول
بؤلمه:آلمان ایستادیوملاری
بؤلمه:ایستادیوملار
آلسنو هوس

-**آلسنو سارای**-سوئدین اوپلند شهرینده بیر سارای. بۇ سارای داغیلیب. سارای1200 -جی ایلده قۇرولوب.                                                              
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
برگوارا سارای

-**برگوارا سارای**-سوئدین اسمالند شهرینده بیر سارای. بۇ سارای داغیلیب. سارای15-جی عصر ده  قۇرولوب.                                                              
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
باکاکوگ سارای

-**باکاکوگ سارای**-سوئدین اسکانیا شهرینده بیر سارای. بۇ گۆن بۇ سارای، موزه کیمی ایستیفاده اوْلونور. سارای13-جی عصر ده  قۇرولوب.                                                              
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
اکبیهولم سارای

-**اکبیهولم سارای**-سوئدین اوپلند شهرینده بیر سارای. بۇ گۆن سارای مکتب یا اوْکول کیمی ایستیفاده اوْلونور. سارای17-جی عصر ده  قۇرولوب.                                                              
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
اکنشولم سارای

**اکنشولم سارای**-سوئدده بیر سارای. بۇ گۆن بۇ سارای، موزه کیمی ایستیفاده اوْلونور. 
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
اکتورپ

اکتورپ سارای-سوئدده بیر سارای. بۇ گۆن بۇ سارای، موزه کیمی ایستیفاده اوْلونور.

## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا         


بؤلمه:سوئد سارایلاری
گیومری

گیومری(ائرمنی جه:Գյումրի)ائرمنیستان نین  ان بؤیوک شهرلردن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰16-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا117700نفر ایمیش  بۇ شهر .شیراک اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی 54کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
وانادزور

وانادزور(ائرمنی جه:Վանաձոր)ائرمنیستان نین  شهرلریندنبیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا82200نفر ایمیش  بۇ شهر .لوری اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی 32کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا
 

بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
واغارشاپات

واغارشاپات(ائرمنی جه:Վաղարշապատ، تورکجه: اوچ کیلسه، اوچ موذن)ائرمنیستانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا46700 نفر ایمیش. بۇ شهر آرماویر اوستانیندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه‌سی 13کیلومتر موربع دیر.  

ایچمیادزین یا اوچ میادزین ارمنی دیلی واغارشاپات (Վաղարշապատ)(ولاش‌آباد)ارمنیستاندا بیر شهر و بیر کلیسادیر.ایراندا صفویه چاغیندا اوچ کلیساآدلانیردی.                                                           
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آبوویان

آبوویان(ائرمنی جه:Աբովյան، تورکجه: ائللر) ائرمنیستاننین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا   نفر ایمیش  بۇ شهر کوتایک اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی 11کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آرماویر (ارمنستان)

**آرماویر** (ائرمنی جه:Արմավիր، تورکجه: سردارآباد) ائرمنیستانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 41200 نفر ایمیش. بۇ شهر آرماویر اوستانیندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۸٫۵۱کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار

*اینگیلیسجه ویکی پدیا
 

بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آرتاشات

آرتاشات (ائرمنی جه:Արտաշատ) ائرمنیستان نین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 28900 نفر ایمیش  بۇ شهر آرارات اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی 12کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آشتاراک

آشتاراک (ائرمنی جه:Աշտարակ) (تۆرکجه:اشترک،Əştərək) ائرمنیستانین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 20500 نفر ایمیش  بۇ شهر آراقاتسوتن اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۷٫۵ کیلومتر مۆربع‌ دیر.اشترک سؤزو اسکی تورک دیل‌لرینده یوکسک داغ معناسی وئریر.

## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
استپاناوان

استپاناوان (ائرمنی جه:Ստեփանավան، تورکجه: جلال اوْغلو) ائرمنیستاننین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 12800 نفر ایمیش. بۇ شهر لوری اوستانیندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه‌سی 14کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
واردنیس

واردنیس (ائرمنی جه:Վարդենիս) ائرمنیستان نین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۱۲۶۰۰ نفر ایمیش بۇ شهر گغارکونیک اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۱۰کیلومتر موربع دیر.

## قایناق‌لار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا

بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
برد (ارمنستان)

برد (ائرمنیجه:Բերդ) ائرمنیستان ین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-نجی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا ۷۷۰۰ نفر ایمیش  بۇ شهر تاووش اوستانیندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه‌سی ۳٫۵کیلومتر موربع‌دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
تالین (ارمنستان)

تالین (ائرمنی جه:Թալին) ائرمنیستان نین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۴۹۰۰ نفر ایمیش بۇ شهر آراگاتسوتن اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۷کیلومتر موربع دیر.

## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا

بؤلمه:اوروپا باشکندلری
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آقاراک، سیونیک

**آقاراک**،(تورکجه:Əkərək)، (ائرمنی جه:Ագարակ) ائرمنیستان نین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا ۴۳۰۰ نفر ایمیش  بۇ شهر سیونیک بؤلگه‌سینده یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه‌سی ۲٫۵  کیلومتر‌ مۆربع‌ دیر.

## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
آیروم

آیروم (ائرمنی جه:Այրում) ائرمنیستان نین  شهرلریندن بیریدیر و ۱۸اینحی عصرین ااوللرینه قدر قاراپاپاخ تورکلری یاشایان بیر یئردیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 2000 نفر ایمیش  بۇ شهر تاووش اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۱٫۶کیلومتر موربع دیر.

## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
تساغکادزور

**تساغکادزور** یا دا **دَره‌چیچک** (ارمنی‌جه: Ծաղկաձոր) (آذربایجانجا: Dərəçiçək) — ائرمنیستان‌نین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا ۱۲۰۰ نفر ایمیش  بۇ شهر کوتایک اوستانی‌ندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۴ کیلومتر موربع دیر.
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
شاملوغ

شاملوغ (ائرمنی جه:Շամլուղ) ائرمنیستان نین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، 2016-جی ایلين نۆفوس سایی‌سی اساسيندا 700 نفر ایمیش  بۇ شهر لوری اوستاندا یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه سی ۳٫۶کیلومتر موربع دیر.                                                             
## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
یوخاری ارمنک(قوشاچای)

**یوخاری ارمنک** میاندوآب بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و قوزئی مکریان قصبه‌سینده یئرلشن کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۴۵۳ نفر(۸۱ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
جرموک

جرموک، ((کئچمیش تورکجه آدی ایسه İstisu،ایستی‌سو))(ائرمنیجه:Ջերմուկ) ائرمنیستان اؤلکه‌سینین  شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۶-جی ایلين نۆفوس ساییمی‌ اساسیندا ۴۴۰۰ نفر ایمیش. بۇ شهر وایوتس‌جور بؤلگه‌سینده یئرلشیب. بۇ شهرین ساحه‌سی ۵ کیلومتر مۆربع دیر.

## قایناق‌لار
                                                                                
*اینگیلیسجه ویکی پدیا        
بؤلمه:ائرمنیستان شهرلری
وروتسواف

1116.2 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. وروتسواف (لهیستانجا: Wrocław County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آشاغی سلیزی اوستانیندا یئرلشیر.

## گؤرونتولر

File:Уроцлаўскія замалёўкі 38.jpg
File:Уроцлаўскія замалёўкі 34.jpg
File:Уроцлаўскія замалёўкі 19.jpg
File:Уроцлаўскія замалёўкі 08.jpg
File:WrocLovek (WrocLover) Wroclaw dwarf 01.JPG
File:Wrocławska fontanna Piotr Walczak2.jpg
File:Wroclaw-Rynek-7.2005.jpg
File:Wroclaw-Rynek-7.2005.jpg
File:Wroclaw-Rathaus.jpg
File:WroclawDrogi.svg
File:Wroclaw18395.jpg
File:Wrocław, plac Solny - 13.10.2009 r.DSC09981.JPG
File:WROCŁAW, AB. 040.JPG
File:Wroclaw- Zespol Hali Stulecia z fontannami.jpg
File:Wroclaw Wieza Cisnien.jpg


بؤلمه:لهیستان شهرلری

## بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wrocław»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ووچ

**ووچ** (لهیستانجا: Powiat łódzki wschodni) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و
499.32 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ووچ اوستانیندا یئرلشیر.

## گؤرونتولر

File:Ulica Piotrkowska in Lodz.JPG
File:Ulica Piotrkowska in Lodz.JPG
File:Transfer station Piotrkowska-Centrum, Łódź Piłsudskiego Av. November 2015 01.jpg
File:Terminal_3_Lotniska_w_Lodzi_17.03.2012.JPG
File:Stacja Radegast pomnik1 Łódź.JPG
File:SM Łódź Piotrkowska 86 2017 (1) ID 613240.jpg
File:SM Łódź Piotrkowska 74 2017 (0) ID 613237.jpg
File:SM Łódź Cerkiew katedralna św Aleksandra Newskiego 2017 (1) ID 613040.jpg
File:PL Wikiwarsztaty fotograficzne Łódź 067.jpg
File:PL EL Rubinstein piano statue.jpg
File:Park Poniatowskiego 1 Łódź.JPG
File:Park Klepacza w Łodzi - Willa Reinholda Richtera (juniora).JPG
File:Palac Oskara Kona Lodz.jpg
File:Pałac_Juliusza_Heinzla_2.jpg
File:Pałac Izraela Poznańskiego Łódź ogród.JPG


بؤلمه:لهیستان شهرلری

## بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Łódź»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گدانسک

**گدانسک** ()، ()، ،  بو شهر ۱۳۰۸-جی ایلدن ۱۴۶۶-جی ایله و ۱۷۹۳-جو ایلدن ۱۹۴۵-جی ایله قدر **دانسیق**  آدلانمیش‌دیر — شیما‌لی لهیستاندا تخمیناً ۵۰۰٬۰۰۰ اها‌لی‌سی اوْلان شهر. قوْنشو سوپوت و قدینیا ایله بیرگه عۆمومی اها‌لی‌سی بیر میلیونا یاخین ترویمیاستو (اۆچلو شهر) آقلومراسی‌سینا داخیلدیر.

گدانسک – بالتیک دنیزینده ایری لیمان، صنایع مرکزی‌دیر (اؤزل‌له نفت-کیمیا و ماشینقاییرما (گمیقاییرما و گمی تمیری صنایع‌سی اینکیشاف ادیب) صنایع‌سی).

## ایقتصادیات

شهرین صنایع رایونلاریندا گمی قاییرما، نفت-کیمیا، کیمیا و یئیجک صنایع‌سی ساحه‌لری اۆستونلوک تشکیل ائدیر. الکترونیک، تلکوممونیکاسی، ماشین قاییرما، کوسمتیکا و اجزا‌چی‌لیق کیمی یۆکسک تکنولوژی قیسمتلارین پایی دا دورما‌دان یوکسلیر. کهربا اما‌لی دا یئرلی ایقتصادیاتین واجیب حیصّه ‌سی‌دیر. بئله کی، دۆنیا‌دا کهربا یاتاقلارینین بؤیوک بیر حیصّه ‌سی محض بالتیک دنیزی ساحللرینده یئرلشیر. پومور وویوودا‌لیغی، و ده قدانسک یای آیلاریندا ایری توریزم مرکزینه چوریلیر، میلیونلارلا لهیستان و آوروپا اتفاقینین دیگر اؤلکه‌لری‌نین وطنداشلاری بالتیک دنیزی ساحیلین‌ده‌کی چیمرلیکلرده دینجلیرلر.

## جغرافیا

## قارداش شهرلر

## گدانسک  مشاهیرلری
* آرتور شوپنهاور
* گابریل دانیل فارنهایت
* گونتر گراس
* دونالد توسک
شچچین

**شچچین** (لهیستانجا: Szczecin) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 301 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لهیستان اوستانلاریندا یئرلشیر.

## گؤرونتولر

File:Zwycięstwa Square in Szczecin, tenement house.JPG
File:WOPR, Barka i Zamek Książąt Pomorskich.jpg
File:Wik 22 Szczecin Pałac Sejmu Stanów Pomorskich.jpg
File:Ul.Kuśnierska, Szczecin, przedwojenne domy.jpg
File:Szczecin1945.JPG
File:Szczecin zamek dziedziniec menniczy.jpg
File:Szczecin Urzad Wojewodzki (z6).jpg
File:Szczecin ul Grodzka Straz Pozarna.jpg
File:Szczecin stadion przy ul Twardowskiego.jpg
File:Szczecin Pomorski Uniwersytet Medyczny rektorat (2).jpg
File:Szczecin pomnik Jana Czekanowskiego.jpg
File:Szczecin Palac Klasycystyczny (1).jpg
File:Szczecin komenda policji al Jana Pawla II.jpg
File:Szczecin Fontanna Orla Bialego (1).jpg
File:Szczecin Czerwony Ratusz.jpg


## بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Szczecin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:لهیستان شهرلری
کارل فردیناند برون

کارل فردیناند برون () آلمانلی فیزیک بیلیم آدامی دیر. -جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## اَییتیم (تحصیلات)


## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری


## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:نوبل فیزیک اؤدولو قازانانلار
ایقور یوقنیویچ تام

**ایقور یوگنیویچ تام** (روس. ***И́горь Евге́ньевич Тамм***) (دوغوم. 8 ژوئیه 1895، ولادی‌ووْستوک، روسیه ایمپراتورلوغو - اؤلوم. 12 آوریل 1971، موسکو، شوروی) — روسیهلی فیزیکچی و بیلیم آدامی‌دیر.  1958جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## یاشاییشی
او، آلمان کؤکنلی موهندیس یوگنی تام‌ین اوغلو اولاراق دونیایا گلیب. اونون 3 یاشی اولاندا عاییله‌سی اوکراینا کؤچوب. اورتا مکتبی یلیساوتقراددا (ایندیکی کیروووقراد) بیتیریب. بیلیم‌یوردو تحصیلینه 1913-جو ایلده ادینبورق بیلیم‌یوردوندا باشلاسا دا، داها سونرا موسکو بیلیم‌یودونونون  فیزیک-ریاضیات فاکولته‌سینه کئچدی. 1918-جی ایلده بیلیم‌یوردونو فیزیک ایختیصاصی اوزره بیتیرمیشدیر. 

  قیسا مودتده سیاستله مشغول اولدو و منشویک پارتیاسیندان سووئت‌لرین 1-جی قورولتایی‌نین نوماینده‌سی اولدو. داها سونرا آکادمیک چالیشمایا اوستونلوک وئردی. 1919-1922-جی ایللرده سیمفروپول و اودسا بیلیم‌یوردولاریندا درس دئمیشدیر.  

  1922-جی ایلدن (ایکی قیسا فاصیله ایله) موسکواد ایشله‌ییر. موسکو دؤولت بیلیم‌یوردونون فیزیکافاکولته‌سی‌نین دوچنتی و پروفسورو اولدو. بیلیم‌یوردوندا اوخوماقلا یاناشی، 1934-جو ایلدن شوروی علملر آکادمی‌سی‌نین فیزیک اینستیتوتوندا دا ایشله‌مگه باشلاییب.  

  1939-جو ایلده قارداشی حبس اولونارکن، یاخین دوستونون حبس اولوناراق گولللندیگی چتین بیر دؤور کئچیردی. آما ساواش  ایللرینده او، حاکیمیت قارشی‌سیندا یئنیدن نوفوذ قازاندی کی، ساواشدان سونرا 1946-جی ایلده ایستالین اؤدولونه لاییق گؤرولدو. 1953-جو ایلده شوروی علملر آکادمی‌سی‌نین حقیقی عوضوو سئچیلدی و ایکینجی دفعه  ایستالینین اؤزوندن ایستالین اؤدولو آلدی. 

  تام 12 آوریل 1971-جی ایلده وفات ائتدی و نووودئویچی قبیریستانلیغیندا دفن ائدیلدی.  

## تحصیلات

## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری

## سئچیلمیش مقاله لری

## اؤدول‌لری

*   ایستالين اؤدولو (1946)  
*   ایستالين اؤدولو (1953)  
*   سوسياليست امک قهرمانی  نيشانی (1953)  
*   نوبل فيزيک اؤدولو (1958)  
*   لوْموْنوْسوْف قیزیل مدالی (1967)  

## قایناق

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار
بؤلمه:نوبل اؤدولو
بؤلمه:نوبل فیزیک اؤدولو قازانانلار

بؤلمه:عالیم
بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار
عبدالسلام

**محمد عبد السلام**(دوغوم ۲۹ ژانویه ۱۹۲۶–اؤلوم ۲۱ نوایبر ۱۹۹۶)پاکیستانلی فیزیک بیلیم اینسانی ایدی.1979جی ایلده فیزیکده نوبل اؤدولون قازاندی.ضعیف الکترو ائتکیلیشمه فورمولون تاپدی و بو اودولو چکیردک فیزیک ایشلرینه گؤره قازاندی. 

## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری
1960-1974 ایللرده پاکیستاندا جومهور باشکان یاردیمجی سی اولموشدور و پاکیستانین اؤزای ایشلرین و چکیردک فیزیک ایشلرین قوللاندیردی.1974ده پاکیستان دؤولتی احمدیه فیرقه سین کافر بیلدی و عبدالسلام اعتراض ائدیب و ایتالیا اؤلکه سینه کؤچدو.ایتالیادا تریسته شهیرنده میلتلر آراسی تئوری فیزیک مرکزین قوردو.



## سئچیلمیش مقاله لری


## اؤدوللر و ایفتیخارلاری



## قایناق
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:نوبل فیزیک اؤدولو قازانانلار
جرج ای. اسمیت

**جرج ای. اسمیت** () آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۰ مئی ۱۹۳۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. جرج ای. اسمیت شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«George E. Smith»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:عالیم
آلکسی آلکسیویچ آبریکوسوف

**آلکسی آلکسیویچ آبریکوسوف** () روسیه لی فیزیک بیلیم آدامی دیر. ۲۰۰۲-جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

## قایناقلار

بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار
بؤلمه:نوبل اؤدولو
بؤلمه:نوبل فیزیک اؤدولو قازانانلار

بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:روسیه‌ده یهودی‌لیق
بؤلمه:شورویلی فیزیکچیلر
هانس جرج دهملت

**هانس جرج دهملت** () آلمانلی بیلیم اینسانی. ۹ سپتامبر ۱۹۲۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۷ مارس ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. هانس جرج دهملت قوتینقن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. 
## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hans Georg Dehmelt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 

بؤلمه:عالیم
کاتوویتس

**کاتوویتس** یا **کاتوویچ** (لهیستانیجا: Katowice)- لهیستاندا بیر شهر
چستوچوا

## قالری

‏ فایل:CzewaKatedra3.JPG|
‏ فایل:Censtakava2.JPG|
‏ فایل:Czestochowa (PL) 90.JPG|
‏ فایل:Czestochowa 14.jpg|
‏ فایل:Czestochowa 21.jpg|
‏ فایل:Czestochowa 26.jpg|
‏ فایل:CzestochowaAlejaSienkiewicza.jpg|
‏ فایل:Jasna Góra Dziedziniec Gospodarczy.JPG|
‏ فایل:Jasna Góra Ołtarz Przed Szczytem.JPG|
‏ فایل:Jasna Góra-brama zima.jpg|
‏ فایل:Jasna Gora - John Paul II monument.jpg|
‏ فایل:Jasna Góra Plac Przed Kaplicą.JPG|
‏ فایل:Zegar słoneczny Jasna Góra 193.JPG|
‏ فایل:Wieczernik Jasna Góra 216.JPG|
‏ فایل:Pomnik Wojtyłów Częstochowa-rotated.jpg|
‏ فایل:Libray ClaraMontana.JPG|
‏ فایل:Sundial Stanisław Staszic Park Częstochowa 2.JPG|
‏ فایل:Sundial Stanisław Staszic Park Częstochowa.JPG|
‏ فایل:Czestochowa pomnik pilsudski.jpg|
‏ فایل:Jasna Góra Pomnik Kard Wyszyńskiego.JPG|
== گؤرونتولر ==

‏ فایل:Widok z wiezy jasnogorskiej - srodmiescie.jpg
‏ فایل:Twist pętla Stadion.JPG
‏ فایل:Trybuny1.jpg
‏ فایل:SwJakubCZ-WA1.JPG
‏ فایل:Park Staszica Częstochowa.jpg
‏ فایل:Muzeum zapałek automat zapałczany.jpg
‏ فایل:Muzeum Haliny Poswiatowskiej.jpg
‏ فایل:Muzeum Górnictwa Rud Żelaza w Częstochowie (2).JPG
‏ فایل:Katedra Polskokatolicka Częstochowa.jpg
‏ فایل:Hala sportowo widowiskowa czestochowa.jpg
‏ فایل:Filharmonia Częstochowska.JPG
‏ فایل:Facade bazylika swietej rodziny.jpg
‏ فایل:Czestochowa-bazylika.jpg
‏ فایل:CzestochowaAlejaSienkiewicza.jpg
‏ فایل:Częstochowa05.JPG
خیام

**عُمَر خَیّام نیشابوری** (بوتون آدی : غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (دغوم ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ نیشابور یئریندا  - اولوم ۱۲ آذر ۵۱۰ نیشابوردا) ایرانلی شاعیر، فیلسوف و عالیم ایدی.

## قایناق

بؤلمه:ایرانلیلار
بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر
بؤلمه:خیام
بؤلمه:۱۰۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۱۳۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:جبر
بؤلمه:Philosophers from Nishapur
بؤلمه:Mathematicians from Nishapur
بؤلمه:11th-century Persian poets
بؤلمه:12th-century Persian poets
بؤلمه:Medieval Persian astronomers
بؤلمه:Medieval Persian mathematicians
بؤلمه:Persian philosophers
بؤلمه:Persian spiritual writers
بؤلمه:11th-century mathematicians
بؤلمه:12th-century mathematicians
بؤلمه:Medieval Persian writers
بؤلمه:Astronomers of medieval Islam
بؤلمه:Mathematicians of medieval Islam
بؤلمه:12th-century astronomers
بؤلمه:11th-century Iranian people
بؤلمه:12th-century Iranian people
بؤلمه:Seljuq scholars
بؤلمه:Seljuq-period poets
بؤلمه:Persian physicists
بؤلمه:Persian poets
ششگیلان

**ششگیلان** تبریزده  قدیمی و اعیان محله لردن بیریدیر. قوزئی طرفدن عینالی داغی اتکلری و سئلاب محله سی، گونئی طرفی شهرچایی و خیاوان محله سی و  باتی طرفی حرم خانا و قاری کورپوسودیر. بۇ گون عباسی و قاری کورپوسونون آراسیندا قالیبدیر.

## قایناقلار

بؤلمه:تبریز
بؤلمه:تبریز محله‌لری
گوردا یاتان

**گوردا یاتان** یوخسا **گوردا قالان** (فارسجا. گورخواب)، ایراندا ائوده یاشامایان آوارا آداملار اۆچون اورتایا چیخان یئنی بیر ایصطیلاح و سؤزجوک دور. بو ایتفاق ایلک دفعه 1395جی ایلین قیشیندا گؤروندو. تهراندا یاییلان **شهروند گوندلیگی** نین ریپورتونا گؤره، شهریار بؤلگه‌سی نین **نصیرآباد** آدلی قبیرصاندیغیندا 50 نفره یاخین کیشی، آرواد، و اوشاغین تک تک و حتی 4 نفره آشقین ، سویوغا گؤره، بوش قبیرلرین ایچینه گیریب یاتیرمیشلار.

## سیاسی ایجتماعی عکس العمللر
گوردا قالانلارا گؤره شهروند گوندلیگی نین ریپورتو یاییملاناندان سونرا، ایلیشگیلی عکسلر ایجتماعی شبکه لر و حتی دونیا مدیاسیندا بؤیوک بویوتدا پایلاشیلدی و سیاسی باشچیلار بو حادیثه‌یه گؤره  مسئول تانیندیلار. ایران ایسلام جومهوروسون باشقانی روحانی دا بیر دانیشیقدا دئدی کارتوندا یاتماغا گؤره و هر جوره سینی ائشیتمیشدیک، آنجاق گوردا یاتماغا گؤره بیر شئی بیلمیردیک!

## قایناق
* شهروند گوندَلیگی
شهریار بؤلگه‌سی

**شهریار بؤلگه‌سی** ایران باشکندی تهرانین باتی (غرب) سیندا یئرلَشَن تورک نوفوسلو بؤلگه آدی دیر و تهران ویلایتی نین نین بؤلگه لریندن ساییلیر. بؤلگه نین مرکزی ده شهریار شهری دیر و اسکی آدی **کَرَشته** ایمیش. شهریار بؤلگه سی 1390جی ایلین باش ساییمینا گؤره توپلومو(جمعیتی) 250000 نفر ایمیش.

## قایناق
ایده لو (تبریز)

**ایده لو  **یوخسا ایده لو  تبریزده بیر محله آدیدیر.
## قایناق

بؤلمه:تبریز
۲۰۱۷ ایستانبول گئجه کولوبو حمله‌سی

2017 ایستانبول گئجئ کولوبو حمله‌سی، ۲۰۱۷ ایلی نین باشلانیشی نین ایکینجی ساعاتیندا (ژانویه نین بیری) ساعات 01:15 سیرا‌لاریندا تورکیه ده ایستانبولون بئشیکتاش ایلچه سینده کی **رئینا** آدلی بیر گئجه کولوبوندا ایل باشی قوتلاما‌لارینین قورولدوغوندا سیرادا **بابا نوئل** (**شاختا بابا / سنت کلاوس**) پالتارلی بیر موهاجیم طرفین‌دن دوزَنلنن سیلاح‌لی ترور حمله‌سی ایدی.

## سونراسی

### اؤلنلر و یارالانانلار
حمله‌ده ایلک بیلدیرمه لره گؤره 35 نفر یاشاملاری نی ایتیریب و 40 دان چوخ یارالاندیلار.

### یایین یاساغی
ر.ت.و.ک (رادیو تلویزیون اوست قورولو : RTÜK)، ایستانبولداکی ترؤر سالدیری‌سینا ایلیشکین، تورکیه باشباخانلیق طرفین‌دن گئچیجی یایین قیسیتلاماسی گئتیریلدیگینی بیلدیردی. 

رادیو و تلویزیون اوست قورولون‌دان (رتوک) یاییملانان یازی‌لی آچیقلامادا، 15/02/2011 تاریخلی و 6112 سایی‌لی رادیو و تلویزیون‌لارین قورولوش و یایین خیدمتلری حاقّیندا قانونون 7نجی مادّه سینده "میلّی گووَنلیگین آچیقچا گرک‌لی قیلدیغی حاللاردا و یا خالق دوزَنی‌نین جیدیی شکیلده پوزولماسینین موحتئمئل اولدوغو دوروم‌لاردا" گئچیجی یایین یاساغی گئتیریله بیلَجگی‌نین اؤن گؤرولدوغو بَلیرتیلَرَک، "01/01/2017 تاریخینده ایستانبول ویلایتینده میدانا گلن سیلاح‌لی سال‌دیرینین دا آنیلان حؤکم چرچوه سینده اولدوغو دَیَرلندیریلدیگیندن سؤز قونوسو اولایلا ایلگی‌لی، گئچیجی یایین یاساغی گتیریلمسی اویغون گؤرولموشدور." ایفاده لرینه یئر وئریلدی. آیریجا "مدیا خیدمت ساغلاییجی‌لاری طرفیندن آنیلان سالدیرییا ایلیشکین اولاراق یاییملاناجاق یایین‌لاردا 6112 سایی‌لی قانوندا و باشقا قانون‌لاردا ساییلان یایین سیاستلره اویولماسی، توپلومدا قورخو، پانیک و قاریشیغا اولوشدورابیلَجَک، تئرور قوروملاری نین آماجلارینا قوللوق  ائده بیلجک یایین‌لاردان قاچینیلماسی و بو چرچوه ده سالدیرییا ایلیشکین اولاراق، سالدیری سونراسی اولای یئری، خالق گؤرَولیلری‌نین اولای یئرینده آپاردیقلاری چالیشما‌لار، وارسا سالدیری سونوجو یارا‌لانان یا دا یاشامینی ایتیرن آداملارا عایید گؤرونتو، گؤرسل اؤغئ و بنزَری اونسورلارا و بون‌لارلا ایلگی‌لی آبارتی‌لی آنلاتیم‌لارا،اولایین آیدینلادیلماسی، شوبهه لیلرین یاخالانماسی و ایرتیباطلارینین دئشیفره ائدیلمسی‌نین ائنگللنمه مه سی اۆچون، رسمی مقام‌لارجا یاییلان آچیقلاما‌لار ائشیگینده اولایا ایشتیراک ائتمک شوبهه سی تاپیلان آداملاری، بو کیشیلرین تاپیلدیقلاری یئرلئره، قوللاندیقلاری آراجلار و اوخشار باشقا خصوصلار یایین‌لاردا کسینلیکله یئر وئریلمه مه سینی احتوا ائدیر. بوتون مدیا خیدمت ساغلاییجی‌لارین دیققتی نی سونولور." آچیقلاماسی یاپیلدی.

## قایناق
* آنادولو تورکجه سی ویکی پدیا صفحه سی

بؤلمه:ترورچولوق
آنقلوساکسون

**آنقلو  ساکسون** (Anglo-Saxons)  5جی میلادی ایلدن بریتانیا آداسیندا تاپیلمیش ژرمن ائللردن بیریدیر.

## قایناق

## گؤرونتولر


File:LindisfarneChiRiho.jpg

File:Anglo.Saxon.migration.5th.cen.jpg

File:Athelstan.jpg

File:Kingdoms in England and Wales about 600 AD.svg

File:Britain 802.jpg

File:Viking weight combined only reflection.jpg

File:Alfred Jewel.jpg

File:Edward the Elder coin imitation silver brooch Rome Italy c 920.jpg

File:Londoncnut.jpg

File:Bayeux Tapestry WillelmDux.jpg

File:Witan hexateuch.jpg

File:Franks Casket vorne links.jpg

File:MS. Hatton 48 fol. 6v-7r.jpg

File:2004 sutton hoo 01.JPG

File:West Stow Anglo-Saxon village 2.jpg

File:Saxon palace at Cheddar.jpg

File:EarlsBartonChurch.JPG

File:Sutton.Hoo.ShoulderClasp2.RobRoy.jpg

File:The first lines of the poem, the Wanderer.jpg

File:Law of Æthelberht.jpg

File:Beowulf.firstpage.jpeg



بؤلمه:تاریخ
ویکتور په ووسکی

ویکتور په ووسکی       
برزنو, چکسلواکی آنادان اوْلوب.  
Žilina  ایندیکی تاخیمیدیر.یاریم مۆدافیه‌چی بؤلگه سینده اوْیناییر.  
## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی

بؤلمه:فوتبولچولار
ناصر آلیجی

ناصر آلیجی      
کومانوو, مقدونیه جومهوریتی ده آنا‌دان اوْلوب.

مۆدافیه‌چی  بؤلگه سینده اوْیناییر.     
کایزرسلاوترن فوتبول کولوبو ایندیکی تاخیمی دیر.    
 
## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی

بؤلمه:فوتبولچولار
روبرت آلمر

**روبرت آلمر** (اینگیلیسجه: Robert Almer) (دوْغوم: بروک آن در مور) بیر فوتبالیست. اوتریش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فلورین آندونه

**فلورین آندونه** (اینگیلیسجه: Florin Andone) (دوْغوم: بوتوشن) بیر فوتبالیست. برایتون اند هوو آلبیون فوتبال کولوبو و رومانی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:اتلتیکو بالئاری کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:دپورتیوو لاکرونیا کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:برایتون اند هوو آلبیون کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
آری فریر اسکولاسون

**آری فریر اسکولاسون** (اینگیلیسجه: Ari Freyr Skúlason) (دوْغوم: Reykjavík) بیر فوتبالیست. ایسلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
وولکان باباجان

وولکان باباجان  آنتالیا, تورکیه ده آنا‌دان اوْلوب.     
قاپیچی بؤلگه سینده اوْیناییر.ایستانبول باشکا شهیر فوتبول کولوبو ایندیکی تاخیمی دیر.     
					
	 
## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی
بؤلمه:فوتبولچولار
ده ویس‌آغا(قوشاچای)

**ده ویس‌آغا** میاندوآب بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو و قوزئی مکریان قصبه‌سینده یئرلشن کنددیر.
## آنلامی
  
## اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۶۶۳ نفر(۱۳۲ عائیله) اهالیسی واردیر.

## ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.

## دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.

## بیرده باخ

## قایناقلار

بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آنسی آگولی

آنسی آگولی  تیرانا, آلبانی ده آنا‌دان اوْلوب.  
قاراباغ ایندیکی تاخیمی دیر. 
مۆدافیه‌چی  بؤلگه سینده اوْیناییر.   
## قایناقلار
* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی 
بؤلمه:فوتبولچولار
کریستیان آبیاتی

کریستیان آبیاتی () ایتالیا فۇتبولچو. ۲۰۰۳ ایلدن ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). اوْ۴ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۵ جی ایلده اوْلوب.

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
دانیله آدانی

**دانیله آدانی** (اینگیلیسجه: Daniele Adani) (دوْغوم: کورجو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ارمانو ائبی

ارمانو ائبی () ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۲۰ ایلدن ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر (عضو ایدی). اوْ۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۰ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۳ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری"
مارچلو آنیولتو

**مارچلو آنیولتو** (اینگیلیسجه: Marcello Agnoletto) (دوْغوم: مونته‌بلونا) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
انریکو آلبرتوسی

**انریکو آلبرتوسی** (اینگیلیسجه: Enrico Albertosi) (دوْغوم: پونترمولی) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جیوسپه آلیبرتی

**جیوسپه آلیبرتی** () ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۲۳ ایلدن ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر. اوْ۱۱ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۵ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب..

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana 
"

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۱۹۵۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:تورینو کولوبونون اویونچولاری
لویجی آلماندی

**لویجی آلماندی** (اینگیلیسجه: Luigi Allemandi) (دوْغوم: سان دامیانو ماکرا) بیر فوتبالیست. Italian میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آمدئو آمادی

**آمدئو آمادی** (اینگیلیسجه: Amedeo Amadei) (دوْغوم: فراسکاتی) بیر فوتبالیست. Italian میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بوروسیا دورتموند فوتبال کولوبو

آلمانین نوردراین-وستفالن ایالتی‌نین دورتموند شهرینده قۇرولموش ایدمان کلۇبو. اؤزل‌له فوتبال تاخیمی تانینمیشدیر; بۇنون خاریجینده ایدمان، بوکس و هندبول بوداقلاریندا دا فعالیّت گؤستریر.

بوروس‌سیا دورتموند فۇتبول تاخیم‌سینین، آلمان‌دا ۸ بوندسلیقا چمپیون‌لوغو، ۳ آلمان کوبوکو چمپیون‌لوغو و ۴ آلمان سوپر کوبوکو چمپیون‌لوغو کیمی اۇغورلاری وار. آیریجا; آوروپا‌دا یوفا چمپیونلار لیقا‌سی 'نده ایکی دفعه فینال اوْینامیش، بۇنلاردان بیرینده کوبوکو قالدیرمیش، دیگرینده ایسه مغلوب اوْلموش‌دور. بیر دفعه ده یوفا کوبوک غالیبلری کوبوکو 'نی قازانمیش‌دیر. ۱۹۶۶-جی ایلده قازاندیغی بۇ اۇغورلا، آوروپا‌دا کوبوک قالدیران ایلک فۇتبول تاخیمی اوْلموش‌دور. بۇ باشاریلرله دورتموند، آلمان فۇتبول تاریخین‌ده‌کی ان باشاری‌لی کلۇبلاردا بیریدیر.

بؤلمه:فوتبول کولوبلاری
کارلو آنچلوتی

**کارلو آنچلوتی** (اینگیلیسجه: Carlo Ancelotti) همونی که از بارسا ۵ تا خورد
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
میکله آندرئولو

**میکله آندرئولو** (اینگیلیسجه: Michele Andreolo) (دوْغوم: Dolores, Uruguay) بیر فوتبالیست. اوروقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آنتونیو آنجلیلو

**آنتونیو آنجلیلو** (اینگیلیسجه: Antonio Valentín Angelillo) بیر فوتبالیست.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کارلو آنووازی

**کارلو آنووازی** (اینگیلیسجه: Carlo Annovazzi) (دوْغوم: میلان) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
روبرتو آنزولین

**روبرتو آنزولین** (اینگیلیسجه: Roberto Anzolin) (دوْغوم: والدانیو) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۳۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:۲۰۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
بؤلمه:۱۹۶۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ویچنزا کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اتالانتا کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:فوتبال قولرلری
بؤلمه:والدانیو دوغوملولار
لوکا آنتونلی

**لوکا آنتونلی** (اینگیلیسجه: Luca Antonelli) (دوْغوم: مونتزا) بیر فوتبالیست. امپولی فوتبال کولوبو و ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آنجلو آنکویلتی

**آنجلو آنکویلتی** (اینگیلیسجه: Angelo Anquilletti) (دوْغوم: سان دوناتو میلانزه) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اوجو آمورتی

**اوجو آمورتی** (اینگیلیسجه: Ugo Amoretti) (دوْغوم: Sampierdarena) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پیترو آناستاسی

**پیترو آناستاسی** (اینگیلیسجه: Pietro Anastasi) (دوْغوم: کاتانیا) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
برونو آرکاری

برونو آرکاری () ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۴۰ ایلدن ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر. اوْ۱ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۴۰ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب.

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری"
دینو باجیو

دینو باجیو () ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۹۱ ایلدن ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سیدیر. اوْ۵۹ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۹۹ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۷ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana 
"

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
فرانچسکو بایانو

**فرانچسکو بایانو** (اینگیلیسجه: Francesco Baiano) (دوْغوم:) بیر فوتبالیست.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ماریو بالوتلی

**ماریو بالوتلی** (اینگیلیسجه: Mario Balotelli) (دوْغوم: پالرمو) بیر فوتبالیست. نیس فوتبال کولوبو و ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
## اوْیونلاری

## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بؤلمه:۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
بؤلمه:اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:منچستر سیتی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:لیورپول کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:نیس کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۱۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری
بؤلمه:۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
لویجی باربسینو

**لویجی باربسینو** (اینگیلیسجه: Luigi Barbesino) (دوْغوم:1 May 1894 کازاله مونفراتو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب.
## قایناقلار

بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سرجیو باتیستینی

سرجیو باتیستینی () ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۸۴ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۴ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۸۴ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۱ میلّی گوْل وۇروب.

## قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری"