خان شوشینسکی

**خان شوشینسکی** (دوْغوم آدی: **ایسفندیار آسلان‌اوْغلو جاوانشیر**؛ ۲۰ آقوْست ۱۹۰۱، شوشا - ۱۸ مارس ۱۹۷۹، باکی) - آذربایجان خالق آرتیستی (۱۹۴۳)

## یاشاییشی
خان شوشینسکی ۱۹۰۱-جی ایلده آقوْست آیینین ۲۰-سینده شوشا شهرینده آنادان اوْلموشدور.

۱۶ یاشیندا اوْلارکن، اوُستادی ایسلام عابدوللایئو ایله بیرگه ایشتیراک ائتدیگی مجلیس‌ده، تبریزلی اوْخویان (مۆغنی) ابوالحسن خانین یوْلو ایله «کۆرد-شاهناز» موغامینی اینانیلماز اوْلاراق گؤزل ایفا ائتدیگینه گؤره، اؤیرتمنی اوْنا «خان شوشینسکی» آدینی وئرمیشدیر. خانین بیر مۆغنی کیمی یئتیشمه‌سینده، جاببار قاریاغدی‌اوْغلو و سئیید شوشینسکی‌نین ده بؤیۆک ائتگی‌سی اوْلموشدور.

۱۹۲۰-جی ایللرده خان شوشینسکی باکییا گَلَرک، اؤز ایفاچیلیق فعالییتینی گئنیشلندیرمیشدیر. خان شوشینسکی‌نین رپرتواریندا (اوْخوماق لیستینده) «ماهور هیندی»، «بایات-ی قاجار»، «قاطار» موغاملاری، «قاراباغ شیکسته‌سی»، «آرازباری»، «حئیراتی» ضربی موغاملاری ایله یاناشی، خالق ماهنیلاری و تصنیفلر بؤیۆک یئر توتوردو.

۱۹۴۳-جۆ ایلده خان شوشینسکی تیفلیس شهرینده کئچیریلن زاقافقازیا خالقلارینین بیرینجی اینجه‌صنعت اولیمپیاسیندا بؤیۆک باشاری قازاناراق، بیرینجی اؤدۆلۆنه لاییق گؤرۆلدۆ. اوْ، باشقا اؤلکه‌لرده ده آذربایجان موسیقی مدنیتی‌نی یۆکسک سَویّه‌ده و لاییقینجه تمثیل ائتمیشدیر.
[بندانگشتی|آذربایجان جومهورییتی‌نین پوْست مارکاسی ([۲۰۱۴ (میلادی)|۲۰۱۴)]]
۱۹۶۰-جی ایلده، آذربایجان دؤولت فیلارموْنیاسی‌نین ایچینده «موغام ایستودیاسی» یاراتمیش و اوْرادا گنج اوْخویانلارا موغام موسیقیسی‌نی اؤیرتمیشدیر.

خان شوشینسکی گنج یاشلاریندا ائولنسه‌ ده، بو ائولیلیک‌دن اؤولادی اوْلمامیشدیر. حیات یوْلداشی‌نین ایصراری ایله، یئنیدن ائولنمیش و بو ائولیلیک‌دن ۴ اوشاغی (۳ قیز و ۱ اوْغلان) دۆنیایا گلمیشدیر.

آذربایجانین موسیقی تاریخینده، ایلک دۆئت‌ (ایکیلی اوْخوماق-düet) ده بؤیۆک صنعتکارین آدی ایله باغلیدیر؛ بئله کی آذربایجان موسیقی تاریخینده ایلک دۆئت، خان شوشینسکی ایله شؤوکت خانیم علی‌اکبروْوانین ایفاسیندا سسلَنیب.

خان شوشینسکی اوزون سۆرن خسته‌لیکدن سوْنرا ۱۸ مارس ۱۹۷۹-جو ایلده دۆنیاسینی دَییشمیشدیر، باکی شهرینده‌کی ایکینجی فخری خیاباندا توْپراغا تاپشیریلمیشدیر.

## اؤدۆل‌لری

* آذربایجان شوروی سوْسیالیست جومهوریتی‌نین عالی سوْوئتی‌نین فخری فرمانی — ۲۹.۱۲.۱۹۷۱

## یازیلی یارادیجیلیغی (مکتوب اثرلری)

* شوشینسکی خ. یاخشی آدامین حئکایتی. «آذربایجان گنجلری» یایینلاری، ۱۹۷۶، نووامبر ۲۰.
* شوشینسکی خ. نغمه‌لر سوسمور. «کوْموْنیست» یایینلاری، ۱۹۷۵، مای ۱.
* شوشینسکی خ. سس، سۇز و ایفاچیلیق. «ادبیات و اینجه‌صنعت» یایینلاری، ۱۹۷۹، مارس ۲۳. 

## فیلموقرافی

# باکی باغلاری. بۇزوْونا (فیلم، ۲۰۰۷)
# بیز قاییداجاغیق (فیلم، ۲۰۰۷)
# هاوالانسین خانین سسی (فیلم، ۲۰۰۱)
# موغامات وار اوْلان یئرده... (فیلم، ۲۰۰۹)
# موغاملار (فیلم، ۱۹۶۵)
# اوْ اوْلماسین، بو اوْلسون (فیلم، ۱۹۵۶)
# اؤزگه عؤمۆر (فیلم، ۱۹۸۷)
# پریما (فیلم، ۱۹۹۲)
# قیزیل فونددان سئچمه‌لر (فیلم، ۲۰۰۱)
# سَس (فیلم، ۱۹۸۸)

## حاقّیندا اوْلان ادبیّات

* Muxtaroğlu V. Havalansın Xanın səsi. Bakı: Azərnəşr, 1971, 104 s.
* Şuşinski F. Azərbaycan xalq musiqiçiləri. Bakı: 1985, 480 s.
* Çəmənli Mustafa. Muğam dünyasının Xanı (xatirələr). Bakı: 2001, 271 s.
* Babayev Aydın. Xanın səsi. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1971, 25 dekabr.
* Quliyev T. Ölməzliyə qovuşan ömür. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1979, 23 mart.
* Quliyev C. Muğam dünyamızın parlaq ulduzu. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1989, 24 fevral.
* Əliyev T. Çörəyin şəninə şikəstə. "Sovet kəndi", 1986, 3 aprel.
* Əliyev T. Nəğməli ömür. "Azərbaycan", 1979, №8, s.194-198.
* Kərimli Kərim. Sənətkara məhəbbətlə. "Qarabağ", 1991, 4 iyul.
* Şükür Müzəffər. Xan Şuşinskinin xatirəsi. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1989, 24 fevral.
* Quliyev Zəkurə. Şuşanın dağları başı dumanlı... /Xan Şuşinski – 100/. "Azərbaycan", 2001, 4 sentyabr.
* Əliyeva R., Aslanova X. Xan Şuşinski – 100. "Mədəni-maarif", 2002, N1-2, s.6-7.
* Məhərrəmli Z. Muğam mülkünün Xanı /Xan Şuşinski – 100 /. "Bakı", 2001, 2-8 noyabr.
* Çəmənli M. Şur dərsi. "Xalq qəzeti", 2001, 24 avqust.
* Şərif. Havalansın Xanın səsi. "Yeni Azərbaycan", 2003, 21 avqust.

## قایناق


بؤلمه:کیمسه‌لر
بؤلمه:موسیقی
بؤلمه:آذربایجانلی موغنی‌لر
بؤلمه:آذربایجانلیلار
بؤلمه:هونرمندلر