تهران

**تِهْران** (اسکی یازیلاردا: طهران) _ ایران اؤلکه‌سی‌نین پایتختی و ان بؤیوک و ان چوخ نۆفوسلو شهری‌دیر. تهران، ایران مرکزی‌نین شومال‌غربینده یئرلشمیش بیر شهردیر. بۇ شهر ایران ایسلام جومهوریتی‌نین باشکندی‌دیر، هابئله تهران اوستانی'نین و تهران بؤلگه‌سی'نین ده مرکزی‌دیر. مساحتی ۱۵۰۰ مربع کیلومتر، اهالی‌سی‌نین سایی ۲۰۱۸-اینجی میلادی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهی‌یا آلماسی‌نین نتیجه‌لرینه اساساً ۹٬۰۳۳٬۰۰۳ نفر ایمیش، کی بو باخیم‌دان، باتی آسیا'نین ان چوخ نۆفوسلو و ان بؤیوک شهری سایا گلیر، آیریجا تهران کلان‌شهری، اورتا دوغو'نون اۆچونجو بؤیوک و نۆفوسلو کلان‌شهری دیر.
تهران، بیرسایی نظرلره گؤره دونیانین ان بؤیوک آذربایجانلیلار یاشایان شهری، و هابئله ایستانبول‌دان سوْنرا، دونیانین ایکینجی بؤیوک تۆرکلر یاشایان شهری‌دیر.

## تهران تاریخ‌ده
تهرانی ایلکین اولاراق، قاجار سولاله‌سی'نین ایلک پادیشاهی آغا محمد شاه قاجار ایران اۆچون باشکند سئچمیش‌دیر. اونون سوْنونجو پایتاخت تاریخی ۱۷۹۶-اینجی میلادی ایلدن باشلاییر. بوندان قاباق اؤلکه‌نین باشکندی شیراز، مشهد، نیشابور، ایصفاهان، قزوین، تبریز، مراغه، سۇلطانیه، همدان و باشقا شهرلر اوْلموش‌دور.

قاجار زامانیندان قاباق، بۇ منطقه رئی شهری (شهر-ی-رئی) آدی ایله تانینیردی؛ رئی شهری سلجوق تورکلری زامانیندا باشکند اوْلوب و قاباقجادا ساسانی دؤنمینده ایلک اولاراق «ویستام» آدلی ساسانی تورک خاقانی (شاهی) بۇ شهرده (رئی شهرینده) دؤولت قوروبدور.

تاریخ قایناقلاری اساسیندا، رئی ولایتی بیر زامان آذربایجان اوستانی‌نین بیر بؤلگه‌سی اوْلوبدور.

## اهالی
تهران شهری ایرانین باشکندی اولماغینا گؤره هر اتنیک‌دن، دیلدن، مذهبدن و حتی هر میللت‌دن بۇ شهرده یاشایان واردیر. تۆرکلر، فارسلار، گیلکلر، مازنیلر، لورلار، عربلر، تورکمنلر، کوردلر، خلجلر و… بۇ شهرده یاشاییرلار. **فرهنگ عمومی شوراسی**‌نین آراشدیرماسینا گؤره تهراندا ۵۸٪ فارس و ۳۰٪ تورک یاشاییر، آنجاق بعضی خاریجی قایناقلار تورکلرین ساییسین داها چوخ قئید ائدیبلر. احمد داووداوغلو تورکیه‌نین اسکی خاریجه ایشلر باخانی تهران زیارتینده دئمیشدی: *تهران ایستانبول‌دان سوْنرا دونیانین ایکینجی بؤیوک [[تورک خالقلاری|تورک]] شهری دیر، تهران‌ین آنکارادان چوْخ تورکو اولماسا اوندان آز تورکو اولماز.*

ایرانین «فرهنگ عمومی» شوراسی‌نین تخمینی آمارلاری‌نین اساسیندا تهرانین اتنیک ترکیبی؛

آنجاق بعضی قایناقلاردا تهرانین اتنیک ترکیبین بئله قئید ائدیبلر؛

## تهران قدیم محله‌لری
* آزری
* آتابک
* ارک
* اود لا جان
* دولاب
* باغ آزری
* توپ‌خانا
* خانی‌آوا
* دوشان‌تپه
* سنگلج
* قئیترییه
* مولوی
* یاخشی‌آوا
* دیزآشیب

## تاریخی و گزمه‌لی یئرلری
* شمس‌العماره
* گولوستان سارایی
* سعدآوا کاخی
* ائرم پارکی
* المهدی پارکی
* بعثت پارکی
* تالاقانلی پارکی
* جمشیدییه پارکی
* رازی پارکی
* لاله پارکی
* ملت پارکی
* ولایت پارکی

## گؤرونتولر

TehranUniversityEntrancePanorama.jpg
Ahmad Shah pavilion.JPG
Tehrannasa.jpg
Streets of Tehran 2 by Eugène Flandin.jpg
Tehran view milad.jpg
Towers in Tehran City at night.jpg
Azadi Tower - Tehran City.jpg
Agha Mohammad Khan Qajar, painting, ca. 1840.jpg
File:Tehran1857.jpg
File:Tehran City Expressways.jpg
File:Tehran Profile, Level 1, 2012.jpg
File:A fall in Nation Park, Tehran City.JPG
File:Tehran Pollution.jpg
Tehran from Qeytariyeh.jpg
Tehran skyline 2006.jpg


## بیرده باخ
اهالی‌سینه گؤره ایران شهرلرینین سیاهی‌سی

## قایناقلار

* Oriental Encyclopaedia – Looklex : Tehran city 

بؤلمه:آسیا
بؤلمه:آسیا پایتختلری
بؤلمه:آسیا باشکندلری
بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری
بؤلمه:تهران اوستانی‌نین شهرلری
بؤلمه:تهران
بؤلمه:ایپک یولو بویوجا یاشاییش یئرلری
بؤلمه:Populated places in Tehran County
بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر