M

**M**, **m** — аслияб латин алипбаялъул анцӀила лъабабилеб хӀарп, гӀемерисел мацӀазда абула "эм".

Релълъараб буго кириллияб хъвай-хъвагӀиялъул М хӀарпалда.

ЛӀугьараб буго грек "мю" (Μ) хӀарпалдаса.

## Тарих

**M** хӀарп лӀугьун буго финикияб мем ва бачӀун буго грек Мю (Μ,&nbsp;μ) хӀарпалдасан. Самияб мем лӀугьун батизе буго египтияб хъвай-хъвагӀиялда букӀараб "лъим" идеограммаялъул "Прото-Сайнаъаб"  адоптациялдаса (Мазгарул гӀасру). Египтияб ишараялъул акрофонияб магӀна букӀана , египтияб"лъим", *nt* абураб рагӀудаса; самияб хӀарп хӀисабалда адаптация  буго  хӀарпалъе; букӀун батизе бегьула акрофонияб магӀнаги, самияь "лъим", *[[:wikt:Reconstruction:Proto-Semitic/maʾ-|*mā(y)-]]* абураб рагӀудаса бачӀараб..

## Хъвай-хъвагӀиялъул системаялда хӀалтӀизаби
Латиналъул орфографиялдаги, гӀемерисел гьанжесел мацӀаздаги, гьединго халкъаздагьоркьосеб фонетикияб алипбаялдаги  хӀарпалъ бихьизабула билабиалияб назалияб рагьукъаб гьаракь . Оксфордалъул ингилис къамусалъ (тӀоцебесеб басма) абула  цо-цо рагьараблъунги бугилан, *spasm* ‘спазм’гӀадал рагӀабазулӀ *-ism* ‘-изм’ суффиксалъулӀ. Гьанжесеб терминологиялда, гьелъие сипат-сурат гьабун буго гьижадул рагьукъаб гӀадин (ХФА ).

## ХӀалтӀизабиялъул цогидал къагӀидаби
* Румал цифрабазул системаялда — M хӀарпалъ бихьизабула 1000.
* ЦобутӀабазул префиксазда — M (мега), жиндир магӀнаги "миллион нухалъ" бугеб, ва m (милли), жибги азарил цо бутӀа.
* Халкъаздагьоркосеб цобутӀабазул системаялда (СИ) m буго метр бихьизабулеб ишара. Амма гьединго m буго миль бихьизабулеб аббревиацияги.
* Химиялда — M хӀалтӀизабула молярияб масса бихьизабулеб ишаралъун.
* Физикаялда — M буго масса; M-теория; ва гьединго трансформаторалъул M-цоцазесеб индуктивлъи.
* Экономикаялда — бащадаб багьа бихьизабизе. 
* ГӀарцул суммаялда цадахъ m-алъул магӀна ккола цо миллион: мисалалъе, $5m буго 5 миллион доллар.
* M гӀемер хӀалтӀизабула бихьинчилъи, бихбинчилъияб байбихьи бихьизабизе, хасго руччабазул байбихьи бихьизабулеб F хӀарпгун.
* Типографиялда — em dash ккола жиндир гӀеблъи бетӀераб M хӀарпалда бащадаб пунктуационияб ишара.

## Хурхарал ишараби

### Латин алипбаялда M-алда хурхарал яги гьелъул ирсилал ишараби

*M диакритикалгун: Ḿ ḿ Ṁ ṁ Ṃ ṃ M̃ m̃ ᵯ
*ХФА-ялъул хасал ишараби, жал M-алда хурхарал:  
*Ɱ : БетӀераб M кӀичӀгун
*Уралалъул фонетикияб алипбаялъул хасал ишараби, жал M-алда хурхарал:
**
**
**
**
**
*M-алда хурхарал цо-цо ишараби хӀалтӀизарулаан уралалъулаб фонетикияб алипбаялда 1902 соналъ гьеб стандартинабизегӀан:
**
**
*Teuthonista фонетикияб транскрипциялъул системаялъ хӀалтӀизабула 
*Фонетикияб транскрипциялъе хӀалтӀизарулел цогидал вариантал: ᶆ ᶬ ᶭ
*Ɯ ɯ : Бегараб M
*ꟽ : ГӀаксаб M хӀалтӀизабулаан некӀсиял румал текстазда *mulier* (чӀужугӀадан) рагӀиялъе
*ꟿ : НекӀсияб M хӀалтӀизабулаан некӀсиял румал текстазда 'Manius' хасаб цӀаралъул аббревиациялъе (дагьабги тӀибитӀараб 'Marcus' абураб хасаб цӀаралъе хӀалтӀизабулаан гӀадатаб M )
*ℳ : валютаялъул ишара, Маркаялъе хӀалтӀизабулеб.

### Умумул ва цогидал алипбаязда хӀалтӀизарулел баццал
*𐤌 : Самия мем хӀарм, жиндаса хадусел ишараби лӀугьараб
**Μ μ : Грек мю хӀарп, жиндаса M лӀугьараб
*** : Крпт мe хӀарп, грек мю хӀарпалдаса лӀугьараб
***М м : Кириллицаялъул эм хӀарп, гьединго мю хӀарпалдаса лӀугьараб
***𐌌 : Басрияб итал M, грек мю хӀарпалдаса лӀугьараб, ва латин M хӀарпалъул умумабги кколеб
**** : Рунаб Маннас хӀарп, басрияб итал M хӀарпалдаса лӀугьараб
*** : Гот манна хӀарп, грек мю хӀарпалдаса лӀугьараб

### Лигатураби ва абрревиатураби
*₥ : Милль (валюта)
*™ : Дармил маркаялъул ишара
*℠ : Сервисалъул маркаялъул ишара

## Кодал

: 1 

## Цогидаб къагӀида

## Баянкьелал

## КъватӀисел регӀелал
*
*
*